Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza.

§ 4. Po wykonaniu postanowien ia komornik przesyła

akta sądowi rejonowemu .

Rozdział 1

§ 5. 1. Jeżeli postanowienie o zabezpieczeniu spadku

lub o sporządzeniu spisu inwentarza wydane zostało z urzędu

lub na wniosek osoby nie mającej obowiązku uiszczenia

kosztów sędowych, sąd postanawia ściągnięcie tych kosz tów z majątku spadkowego.

Przepisy ogólne

§ 1. 1. Postanowienie o zabezpieczeniu spadku oraz

postanowienie o sporządzen i u spisu inwentarza wykonuje

na zlecenie sądu rejonowego komornik lub inny organ,

w którego okręgu znajdują się rzeczy podlegające zabezpieczeniu lub wciągnięciu do spisu inwentarza.

•

2. Organem, o którym mowa w ust. 1, jest

skarbowy (komornik skarbowy) .

urząd

3. Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o komor niku, stosuje się to również do innego organu, któremu sąd

rejonowy zlecił zabezpieczenie spadku lub spis inwentarza .

4. Jeżeli istnieje domn iemanie, że przedmiotem spadku

mogą być rzeczy o wartości artystycznej, zabytkowej lub

naukowej, sąd zlecając zabezpieczenie spadku zawiadomi

o tym właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

5. Postanowienie, którego wykonanie zlecono komornikowi, powinno być zaopatrzone we wzmiankę o jego

wykonalności . Wzm i ankę tę zamieszcza się na odpisie po stanowienia doręczanym wnioskodawcy, a gdy postanowie nie podlega wykonaniu z urzędu - na odpisie przekazywa nym do wykonania komornikowi .

§ 2. 1. Nadzór nad czynnościami określonymi w § 1 ust.

1 sprawuje sąd rejonowy, który wydał postanowienie, zwany

dalej " sądem rejonowym" .

2. Na czynności komornika może być wniesiona skarga

do sądu rejonowego . Skargę wnosi się w ciągu 7 dni od

dokonania czynności , a jeżeli osoba, która wnosi skargę , nie

była obecna przy dokonaniu czynności ani nie była powiado miona oterminie jej dokonania - w c i ągu 7 dni od powzięcia

wiadomości o dokonaniu czynności . Skarga może być wnie siona również na odmowę dokonania czynności .

§ 3. 1. Spisania majątku ruchomego w toku zabezpie czenia spadku lub sporządzania spisu inwentarza dokonuje

się w obecności dwóch świadków , powołanych przez komornika .

_.

•

2. Z dokonanej czynności sporządza się protokół , który

podpisują wszyscy obecni. Odmowę lub niemożność pod-

pisania stwierdza się w protokole z pOdaniem przyczyny

odmowy lub niemożności podpisania. Protokół sporządza się

w dwóch egzemplarzach .

2. Sąd rejonowy może w celu zaspokojenia należnośc i

z tytułu kosztów pobrać odpowiednią sumę z pieniędzy

spadkowych złożonych do depozytu sądowego lub z ra chunku bankowego, w tym stanow i ącego wkład oszczęd ­

nościowy spadkodawcy, po przedłożeniu bankowego dowodu oszczędności . Sąd rejonowy może również zarządzić

sprzedaż odpowiedniej części ruchomego majątku spad kowego, oznaczając przy tym sposób sprzedaży . Dokonanie

sprzedaży zleca s i ę komorn ikowi.

§ 6. Przy wykonywan iu postanowień o zabezpieczeniu

spadku lub o sporządzen i u spisu inwentarza w sprawach nie

unormowanych odmiennie stosuje się odpowiednio przepisy

art. 760--766 i 768-774 Kodeksu postępowania cywil nego.

Rozdział 2

Zabezpieczenie spadku

§ 7. Osoba zgłaszająca wn iosek o wydanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku powinna uprawdopodobnić

istnienie podstaw uzasadniających wniosek .

§ 8. 1. Sąd rejonowy może zastosować środki zabez pieczenia inne aniżeli wymienione wart. 636 Kodeksu

postępowania cywilnego, jeżeli wymaga tego rodzaj rzeczy

lub praw objętych zabezpieczeniem .

2. Jeżeli wykonywane przez komornika postanowienie

o zabezpieczeniu nie określa środka zabezpieczenia, zastosuj.e on środki wymienione wart. 636 Kodeksu po stępowania cywilnego, a o potrzebie zastosowania innych

środków zawiadamia sąd, który wydał postanowienie.

3. Ustanowienie zarządu tymczasowego może nastąpić ,

jeżeli w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne, przed-

siębiorstwo

lub też prawo majątkowe wymagające zabez pieczenia przez ustanowienie zarządu . Jeżeli zachodzi tylko

potrzeba strzeżenia nieruchomości , wyznacza się dozorcę .

3. Jeżeli spisan iu podlegają przedmioty o wartości ar tystycznej, naukowej lub historycznej, komornik zawiadamia

o tym właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

§ 9. 1. Do zarządcy tymczasowego i dozorcy ustanowionych w toku postępowania o zabezpieczeniu spadku

stosuje się odpowiednio przepisy art. 855- 862 i 930--941

Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd rejonowy wykonuje

nadzór nad czynnościami dozorcy i zarządcy tymczasowego

oraz określa ich wynagrodzenie.

4. W protokole zamieszcza się również istotne dla spra wy oświadczenia osób, których obecność przy dokonywanej

czynności jest dopuszczalna, oraz oświadczenia osób trzecich zgłaszających swoje prawa do przedmiotów objętych

spisem.

2. W razie potrzeby komornik, który wyznaczył dozorcę

lub tymczasowego zarządcę, wyda mu z pieniędzy spad kowych odpowiednią sumę na niezbędne wydatki , a także

zaświadCzenie potwierdzające , że pełni obowiązk i dozorcy

lub tymczasowego zarządcy .

-

§ 10. Przy spisaniu majątku ruchomego mogą być obecne osoby, które mają prawo zgłosić wniosek o zabezpiecze nie. Nieobecność tych osób nie wstrzymuje wykonania

czynności.

§ 11 . 1. Komornik wykonujący postanowienie powinien w razie potrzeby zastosować tymczasowe środki zapobiegające usunięciu ruchomości przed ich spisaniem .

W szczególności może dokonać ich opieczętowania, jeżeli

napotyka przeszkody przy przystąpieniu do czynności lub

gdy odracza prowadzenie czynności.

2. Opieczętowanie może zarządzić też sąd rejonowy,

jeżeli wniesiono skargę na czynności komornika .

§ 12. 1. Nie podlegają opieczętowaniu rzeczy codziennego użytku niezbędne dla osób uprawnionych na mocy art.

923 § 1 Kodeksu cywilnego do pozostania w mieszkaniu

spadkodawcy, jak również rzeczy, które ze względu na swe

właściwości nie mogą być opieczętowane .

2. Od opieczętowania mogą być wyłączone rzeczy, do

których osoba trzecia zgłosiła i uprawdopodobniła swoje

prawa.

§ 13. 1. Zdjęcia pieczęci dokonuje z urzędu komornik,

który je nałożył . Przy zdjęciu ich mogą być obecne osoby,

które mają prawo zgłosić wniosek o zabezpieczenie. Ze

zdjęcia pieczęci sporządza się protokół.

2. Sąd rejonowy może upoważnić do zdjęcia pieczęci

osobę, która jest uprawniona do objęcia rzeczy opieczętowa­

nej . W takim wypadku nie sporządza się protokołu zdjęcia

pieczęci .

§ 14. 1. Zamkniętych paczek znalezionych przy dokonywaniu spisu nie otwiera się , tylko się je opieczętowuje ,

protokole stan opakowania.

zaznaczając w

2. Papiery, dokumenty i przedmioty znikomej wartości

nie wymagają szczegółowego opisania, lecz mogą być umie szczone łącznie w opieczętowanych opakowaniach . Nie

dotyczy to testamentów oraz dokumentów mogących stanowić dowód uprawnień .

§ 15. 1. Do depozytu sądowego składa się : obiegowe

pieniądze polskie, pieniądze zagraniczne, złote monety, kru-

szce szlachetne i wyroby z tych kruszców, drogie kamienie

i inne kosztowności, papiery wartościowe oraz bankowe

dowody oszczędności , w tym wydane na okaziciela . O złoże­

niu do depozytu sądowego bankowego dowodu oszczędno­

ści powiadamia się właściwy oddział banku, podając numer

bankowego dowodu. oszczędności , stan oszczędności oraz

imię i nazwisko wkładcy .

2. Kosztowności mogą być również oddane na przechowanie dozorcy.

3. Złożenie bankowego dowodu oszczędności do depozytu sądowego nie narusza uprawnień wynikających z art.

22 Prawa bankowego (Dz. U. z 1989 r. Nr 4, poz. 21,

Nr 54, poz. 320, Nr 59, poz. 350 oraz Nr 74, poz. 439

i 440) .

§ 16. Jeżeli w skład spadku wchodzą ruchomości ulegające łatwo zepsuc iu, sąd rejonowy zarządza ich sprzedaż

przez komornika, oznaczając przy tym sposób sprzedaży .

Uzyskane ze sprzedaży pieniądze składa się do depozytu

sądowego .

§ 17. Dokumenty i rzeczy, które znajdowały się we

władaniu spadkodawcy z tytułu

sprawowania przez niego

-

Poz. 411

funkcji służbowych lub społecznych, oddaje się właściwemu

organowi.

§ 18. Z pieniędzy spadkowych komornik wykonujący

postanowienie o zabezpieczeniu wyda w razie potrzeby

członkowi rodziny spadkodawcy, a gdyby to nie było moż ­

liwe, domownikowi spadkodawcy albo innej odpowiedn iej

osobie, sumę potrzebną na koszty pogrzebu spadkodawcy.

W wypadku braku pieniędzy na pogrzeb spadkodawcy, sąd

może zarządzić sprzedaż odpowiedniej rzeczy z majątku

spadkowego; przepisu § 5 ust. 2 nie stosuje się w razie

zgłoszenia się spadkobiercy legitymującego się postanowie niem o stwierdzeniu nabycia spadku w celu objęcia spadku

albo w razie powzięcia przez sąd rejonowy wiadomości

o powołaniu wykonawcy testamentu lub ustanowieniu kura tora spadku .

§ 19. Komornik wykonujący postanowienie o zabez pieczeniu może z pieniędzy spadkowych pozostawić człon­

kom rodziny spadkodawcy, którzy w czasie jego śmierci z nim

mieszkali i byli na jego utrzymaniu, niezbędne kwoty na ich

utrzymanie przez czas nie dłuższy niż jeden miesiąc .

§ 20. Sąd rejonowy może w razie potrzeby zmienić

zastosowane środki zabezpieczenia .

§ 21. 1. Sąd rejonowy uchyli z urzędu zabezpieczenie,

jeżel i ustała potrzeba zabezpieczen ia, a w szczególności jeżeli

zgłosi się spadkobierca legitymujący się postanowieniem

o stwierdzeniu nabycia spadku w celu objęcia spadku lub

wykonawca testamentu albo kurator spadku w celu przejęcia

zarz ądu majątkiem spadkowym .

2. Postanowienie o uchyleniu zabezpieczenia staje się

skuteczne lub wykonalne dopiero po uprawomocnieniu się.

§ 22. Sąd rejonowy, który nie jest sądem spadku, zawia damia sąd spadku o dokonaniu zabezpieczenia, o jego

uchyleniu oraz o zmianie środka zabezpieczenia, przesyłając

mu odpisy postanowień wydanych w tym przedmiocie.

Jeżeli środki zabezpieczenia nie są określone w postanowieniu, należy w zawiadomieniu o dokonanym zabezpieczeniu

wskazać zastosowane środki . Sądowi spadku przesyła się

równ i eż odpis protokołu sporządzonego stosownie do prze pisu § 3.

§ 23. 1. Jeżeli rzeczy pozostałe po osobie zmarłej na

statku morskim zostały stosownie do przepisu art. 93 Kodek su morskiego (Dz. U. z 1986 r. Nr 22, poz. 112, z 1989 r. Nr

35, poz. 192 i z 1991 r. Nr 16, poz. 73) zabezpieczone przez

kapitana statku, przepisy rozporządzenia stosuje się do wsze lkich dalszych czynności odnoszących się do tych rzeczy od

chwili przekazania akt zabezpieczenia sądowi rejonowemu ,

właściwemu dla pierwszego portu polskiego, do którego

statek zawinął.

2. W razie ustalenia, że zabezpieczone rzeczy znajdują

się w innym okręgu , sąd, który otrzymał akt zabezpieczenia,

przekaże go sądowi

rejonowemu, w którego okręgu rzeczy

się znajdują ·

3. Zastosowanie dodatkowych ś rodków zabezpiecze nia, jeżeli zabezpieczenie dokonane przez kapitana statku jest

nie wystarczające , powinno nastąpić z urzędu .

4. Jeżeli kapitan statku oddał zabezpieczone rzeczy pod

dozór, nadzór nad czynnościami dozorcy wykonuje sąd

rejonowy właściwy ze względu na miejsce, w którym rzeczy

się znajdują , i on określa jego wynagrodzenie.

§ 24. Jeżeli ze względu za grożące niebezpieczeństwo

usunięcia, uszkodzenia lub zniszczenia rzeczy, które w chwili

otwarcia spadku były we władaniu spadkodawcy, zastosowane zostały przez właściwy organ rządowej administracji

ogólnej lub przez gminę niezbędne środki tymczasowe, sąd

rejonowy po otrzymaniu wiadomości o zastosowan iu tych

środków dokona zabezpieczenia tych rzeczy z urzędu .

Poz. 411

§ 29. Komornik dokonujący spisu inwentarza ustala

z urzędu, jakie przedmioty powinny być wciągnięte do spisu .

§ 30. W razie potrzeby wciągnięcia do spisu rzeczy

znajdujących się w okręgu innego sądu, sąd spadku może

zwrócić się o dokonanie potrzebnych czynności do sądu

rejonowego, w którego okręgu rzeczy się znajdują .

Rozdział 3

Spis inwentarza

§ 25. Wniosek o sporządzenie spisu inwentarza może

być zgłoszony bezpośrednio komornikowi , który byłby właś­

ciwy do wykonania postanowienia sądu spadku o sporzą ­

dzeniu spisu inwentarza. W tym wypadku komornik przystąpi

niezwłocznie do spisu, zawiadamiając o tym sąd spadku,

który wyda postanowienie o sporządzeniu spisu . Jeżeli

postanowienie takie nie zostanie wydane, spis dokonany

przez komornika nie rodzi skutków przewidzianych wart.

1032 Kodeksu cywilnego.

§ 26. Jeżeli spisu żąda wierzyciel lub urząd skarbowy,

sąd spadku postanowi dokonanie spisu w miarę możności po

wysłuchaniu spadkobiercy.

§ 27. O terminie spisu inwentarza zawiadamia się wnioskodawcę i spadkobiercę, jeżeli jego miejsce zamieszkania

jest ' znane, a ponadto wykonawcę testamentu, kuratora

spadku, dozorcę i zarządcę tymczasowego, jeżeli byli ustanowieni. Nieprzybycie tych osób nie wstrzymuje czynności.

§ 28. 1. Do spisu inwentarza wciąga się majątek spadkodawcy z zaznaczenieniem wartości każdego przedmiotu,

jak również długi spadku. W spisie inwentarza wykazuje się

też wartość czystego spadku, z uwzględnieniem wartości

rzeczy i praw spornych.

2. Przy sporządzaniu spisu inwentarza stosuje się od powiednio przepisy art. 947-949 Kodeksu postępowania

cywilnego .

§ 31 . 1. Wciągnięte do spisu inwentarza ruchomości

i nieruchomości pozostawia się w posiadaniu spadkobiercy.

N ie dotyczy to przedmiotów złożonych do depozytu sądowe­

go.

2. Jeżeli wszyscy spadkobiercy są nieobecni albo jeżeli

między spadkobiercami zachodzą spory co do pozostawienia

majątku spadkowego w posiadaniu jednego lub kilku z nich

- sąd spadku postanowi, czy i któremu ze spadkobierców

pozostawić w posiadaniu majątek spadkowy, które rzeczy

złożyć do depozytu sądowego albo które z nich oddać

dozorcy lub zarządcy tymczasowemu, zgodnie z przepisami

o zabezpieczeniu spadku.

§ 32. W razie ujawnienia majątku lub długu nie wciąg­

niętego

do spisu inwentarza, może nastąpić uzupełnienie

spisu inwentarza. W wypadkach, w których z mocy ustawy

postanowienie o spisaniu inwentarza wydaje się z urzędu,

postanowienie o uzupełnieniu spisu wydaje się również

z urzędu.

Rozdział 4

Przepisy końcowe

§ 33. Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwo z dnia 1 października 1966 r. o postępowaniu przy

zabezpieczaniu spadku i przy sporządzaniu spisu inwentarza

(Dz. U. Nr 43, poz. 258) .

SCI

§ 34. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­

szenia.

Minister Sprawiedliwości : W. Chrzanowski

Pojedyncze egzemplarze Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego można nabywa ć za gotówkę

w Warszawie

- w punkcie sprzedaży Urzędu Rady Ministrów. al. I Armii Wojska Polskiego 2/4 (tel. 29-61-73) -

egzemplarze bieżące oraz z lat 1980---1990,

w księgarni sądowej (gmach Sądów, al. Swierczewskiego 127, tel. 20-03- 71 w. 377) . w księgarni Wydawnictw Ekonomicz nych i Budowlanych. ul. Żurawia

1/ 3 przy pl. Trzech Krzyży (tel. 21 - 44-05) - egzemplarze bieżące oraz z roku 1990;

poza Warszawą -

egzemplarze bieżące oraz z roku 1990

-

w punktach sprzedaży znajdujących się w urzędach wojewódzkich w: Białej Podlaskiej (ul. Brzeska 41 ). Białymstoku (ul. Mickiewicza 3/5) . Bielsku- Białej

(ul. Miczurina 2a). Bydgoszczy (ul. Jagiellońska 3) , Kielcach (ul. IX Wieków Kielc 3) , Krakowie (ul. Basztowa 22) . Krośnie (ul. Bi eszczadzka 1). Lesznie Wlkp.

(pl. Kościuszki 4). Łodzi (ul. Piotrkowska 104), Opolu (ul. Piastowska 14), Piotrkowie Trybunalskim (ul. Sienkiewicza 16a). Pło ck u ( ul. Kolegialna 15).

Przemyś lu ( ul. Rynek 26) . Radomiu (ul. Żeromsk i ego 53) . Si eradzu (pl. Wojewódzki 3) , Skierniewicach (ul. Konstytucji 3 M aja 6) . Suwałkac h (ul.

Doniewicza 10). Tarnobrzegu ( ul. Mickiewicza 7) i Włocławku (ul. 3 Maja 17);

-

w punktach sprzedaży znajdujących się w sądach w: Białymstoku (ul. Marii Curie-Skłodowskiej 1), Bielsku - B iałej (ul. Cieszyńska 10) . Bydgoszczy (ul. Wały

Jagielloń skie 4). Bytomiu (ul. Piekarska 1). Cieszynie (ul. Garncarska 8) , Częstochowie (ul. D ąbrowskiego 23/ 35) . Elbl ągu (ul. Trybu nal ska 25) , Gdyni (p l.

Konstytucji 5) . Gliwicach (ul. Powstań ców Warszawy 23), Gorzowie Wlkp . (ul. Mieszka 133) . J eleniej Górze (ul. Wojska Polskiego 56 ). Kaliszu (al. Wolności

13). Katowicach (ul. Andrzeja 16/ 18). Kielcach (u l. Jana Pawła II 9) . Koninie (ul. Energetyka 5). Koszalinie (u l. Alfreda Lampego 34) , Krakowie (ul. Przy

Rondzie 7) , Legnicy (ul. Złotoryjsk a 29) , Lublin ie (ul. Krakowskie Przedmieście 76) . Łodzi (pl. Dąbrowskiego 5) , Nowym Sączu (ul. Pijarska 3). Olsztyni e (ul.

Dąbrowszczaków 44), Opolu (pl. Thaelmanna 1), Ostrowie Wielkopolskim (ul. Sądowa 2) , Poznaniu (ul. Młyń ska 1 a) , Radomiu (ul. Pił sudskiego 10) ,

Rzeszowie (pl. Sreniawitów 3). Słupsku (ul. Szarych Szeregów 13), Szczecinie (ul. Kaszubska 42). Swidnicy (pl. Grunwaldzki 14). Tarnowie (u l.

Dąbrowski ego 29) , Toruniu (u l. Fosa Staromiejska) , Wrocławiu (ul. Sądowa 1), Zamościu (ul. Akademicka 1), Zielonej Górze (pl. Słowiański 1);

-

w księgarni " Interesik" w Krakowie, ul. Krowoderskich Zuchów 2, w księgarni " Pod Wojewodą " we Wrocławiu, pl. Powstańców Warszawy 1.

Egzemplarze bieżące oraz z lat ubiegłych można nabywać na podstawie nadesłanego zamówienia w Wydziałe Wydawnictw Urzędu Rady

Ministrów, ul. Powsińska 69/71 , 00- 979 Warszawa P-1 .

Reklamacje z powodu niedoręczenia poszczególnych numerów zgłaszać należy na piśmie do Wydziału Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, ul. Powsiń ska 69/1' ,

00- 979 Warszawa , P-" niezwłocznie po otrzymaniu następnego kolejnego numeru .

Wydawca: Urząd Rady Ministrów

Redakcja: Biuro Prawne, 00-583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/ 3, P- 29 .

Organizacja druku i kolportaż : Wydzial Wydawnictw, 00-979 Warszawa, ul. Powsińska 69/7 1, P- 1,

tel. 42-14-78 i 694 -67 - 50, teleks 825944 WW, telefaks 428222 i 22-428222 .

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Graficznych " Tamka " , Zakład nr 1, Warszawa, ul. Tamka 3.

Zam. 2702-1300- 91 .

PL ISSN 0867-3411

Cena 880 zł

411

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI

...

z dn ia 1 października 1991 r .

w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza.

Na podstawie art. 639 Kodeksu postępowania cywil nego zarządza s i ę , co następuje