Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o pracy na morskich statkach handlowych.

1.

Ustawa reguluje stosunki pracy na morskich statkach handlowych o polskiej przynależności,

zwanych dalej „statkami”, z wyłączeniem statków uprawiających żeglugę w odległości

nie przekraczającej 12 mil morskich od linii brzegu morskiego Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

W zakresie nie uregulowanym w ustawie do stosunków pracy na statkach stosuje się przepisy

powszechnego ustawodawstwa pracy.

3.

Przepisów ustawy nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa dotycząca pracy na morskich

statkach handlowych, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej; jednakże

przepisy ustawy korzystniejsze dla pracownika niż postanowienia umowy międzynarodowej

mają pierwszeństwo.

4.

Ustawa nie narusza przepisów Kodeksu morskiego.

Stosunek pracy na statku podlega prawu państwa bandery statku, chyba że strony poddały

ten stosunek innemu prawu.

W rozumieniu ustawy

1)

pracownikiem jest osoba pozostająca z armatorem w stosunku pracy na statku,

2)

pracownikiem zagranicznym jest pracownik mający stałe miejsce zamieszkania poza granicami

Rzeczypospolitej Polskiej,

3)

marynarzem lub rybakiem jest osoba posiadająca morskie kwalifikacje zawodowe, stwierdzone

zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie Kodeksu morskiego,

4)

armatorem jest ten, kto uprawiając w swoim imieniu żeglugę statkiem własnym lub cudzym

zatrudnia na nim pracowników,

5)

statkiem rybackim jest statek handlowy przeznaczony lub używany do rybołówstwa morskiego,

6)

kutrem rybackim jest statek rybacki przeznaczony lub używany do rybołówstwa morskiego

na obszarze Morza Bałtyckiego,

7)

podróżą morską jest podróż pracownika na statku z portu jej rozpoczęcia do portu jej

zakończenia, chociażby w czasie tej podróży statek zawijał do innych portów,

8)

portem rozpoczęcia podróży morskiej jest port, z którego statek wyszedł w morze, rozpoczynając

wykonywanie zadania, ze względu na które został skierowany w tę podróż, a portem zakończenia

podróży jest port, do którego statek przybył, kończąc wykonywanie tego zadania,

9)

wyjście statku w morze następuje w chwili odcumowania od nabrzeża lub innych urządzeń

portowych albo podniesienia kotwicy na redzie lub kotwicowisku, a przybycie do portu

- w chwili gdy po zacumowaniu do nabrzeża lub innych urządzeń portowych albo zakotwiczeniu

na redzie lub kotwicowisku uzyskano komunikację z lądem, nie wcześniej jednak niż

po zakończeniu odpraw portowych.

1.

Z zastrzeżeniem przepisów art. 8, pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy

na statkach, zwane dalej „pośrednictwem”, prowadzą wyłącznie ponadzakładowe organizacje

pośrednictwa, utworzone wspólnie przez armatorów i związki zawodowe. W organizacjach

tych mogą również uczestniczyć, na zasadach określonych przez tworzących je armatorów

i związki zawodowe, stowarzyszenia zawodowe marynarzy i rybaków.

2.

Korzystanie z pośrednictwa pracy jest dobrowolne.

1.

Organizacje pośrednictwa nie mogą w jakikolwiek sposób ograniczyć zakresu podmiotowego

prowadzonego pośrednictwa.

2.

Za czynności związane z pośrednictwem nie wolno pobierać bezpośrednio lub pośrednio

żadnych opłat od osób poszukujących pracy na statkach.

3.

Korzystając z pośrednictwa, osoba poszukująca pracy na statku może dokonać wyboru

armatora lub statku, a armator - doboru załogi statku.

1.

Przed skierowaniem do armatora osoby poszukującej pracy na statku organizacja pośrednictwa

jest obowiązana zbadać, czy ma ona dokumenty wymagane do podjęcia pracy na statku.

2.

Osoby poszukujące pracy na statkach kieruje się do armatorów w kolejności ich zgłaszania

się do pośrednictwa, przy uwzględnieniu wymagań armatorów w zakresie kwalifikacji

zawodowych i stanu zdrowia tych osób.

3.

Organizacja pośrednictwa jest obowiązana wymagać od armatora, aby skierowana do niego

osoba mogła dokładnie zapoznać się z treścią proponowanej jej umowy o pracę na statku.

1.

Wykonując pośrednictwo dla osoby poszukującej pracy na statku obcej bandery, organizacja

pośrednictwa jest obowiązana zbadać, czy umowa o pracę, układ zbiorowy pracy lub ustawodawstwo

państwa bandery statku zapewniają tej osobie

1)

ubezpieczenie na wypadek śmierci, inwalidztwa oraz utraty posiadanego na statku mienia

osobistego, a także ubezpieczenie następstw wypadku przy pracy i choroby zawodowej,

2)

opiekę lekarską i środki utrzymania - w razie pozostawienia jej w obcym porcie na

skutek wypadku lub choroby,

3)

prawo do bezpłatnej repatriacji do portu zawarcia umowy o pracę na statku lub portu

sąsiedniego - w razie pozostawienia jej za granicą bez własnej winy.

2.

W razie stwierdzenia, że na statku obcej bandery nie przysługują lub jedynie w ograniczonym

zakresie przysługują pracownikowi uprawnienia określone w ust. 1, organizacja pośrednictwa

odmawia wykonania pośrednictwa dla osoby poszukującej pracy na tym statku, chyba że

- pomimo uprzedzenia o możliwych następstwach podpisania umowy o pracę - potwierdziła

ona na piśmie zamiar jej zawarcia.

W razie niepowołania organizacji pośrednictwa, o których mowa w art. 4, stosuje się

ogólne przepisy o pośrednictwie pracy.

1.

Książeczka żeglarska stwierdza tożsamość jej posiadacza, przebieg pracy na statkach

oraz zawiera dane o stanie zdrowia i uprawnia go do przekroczenia granicy Państwa

Polskiego.

2.

Posiadacz książeczki żeglarskiej może na jej podstawie powrócić do kraju nawet w przypadku

utraty jej ważności.

3.

Na czas podróży morskiej statku można na nim zatrudniać jedynie osobę posiadającą

książeczkę żeglarską. Pracownika zagranicznego można zatrudnić, jeżeli posiada on

dokument wydany przez organy innego państwa, na którego podstawie można ustalić jego

tożsamość i przebieg pracy na statkach.

Książeczkę żeglarską wystawia dyrektor urzędu morskiego, a za granicą - polski urząd

konsularny. Jeżeli nic innego nie wynika z przepisów poniższych, przepisy tego rozdziału

dotyczące urzędów morskich stosuje się odpowiednio do polskich urzędów konsularnych.

1.

Książeczkę żeglarską wystawia się na wniosek

1)

marynarza lub rybaka,

2)

innej osoby, jeżeli pozostaje ona z armatorem w stosunku pracy na statku,

3)

armatora, który z osobą nie będącą marynarzem lub rybakiem zamierza zawrzeć umowę

o pracę na statku.

2.

Za wystawienie książeczki żeglarskiej pobiera się opłatę.

3.

Osobie, której wystawiono książeczkę żeglarską na wniosek armatora, wydaje się ją

dopiero po zawarciu umowy o pracę na statku.

1.

Z zastrzeżeniem przepisu ust. 2, książeczkę żeglarską wystawia się

1)

dla marynarza lub rybaka - na czas nie określony, chyba że wnosił on o jej wystawienie

jedynie na czas określony lub na czas określonej podróży morskiej,

2)

dla innej osoby, stosownie do zawartej lub zamierzonej umowy o pracę na statku - na

czas nie określony, określony lub na czas określonej podróży morskiej.

2.

Polski urząd konsularny może wystawić książeczkę żeglarską jedynie na czas określonej

podróży morskiej.

1.

Dyrektor urzędu morskiego odmawia wystawienia książeczki żeglarskiej

1)

jeżeli z wnioskiem wystąpiła osoba nie uprawniona,

2)

dla osoby

a)

która nie ukończyła 18 roku życia,

b)

która jest niezdolna do wykonywania pracy na statku ze względu na stan zdrowia,

c)

wobec której prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania pracy na statku,

d)

wobec której zachodzą przesłanki odmowy wydania paszportu.

2.

Wymogu ukończenia 18 roku życia nie stosuje się wobec młodocianego zatrudnionego lub

mającego być zatrudnionym na statku w celu nauki zawodu.

.3. Właściwy organ administracji państwowej stwierdza istnienie przesłanek, o których

mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d), w terminie 30 dni od doręczenia mu wystąpienia dyrektora

urzędu morskiego w tej sprawie; po bezskutecznym upływie tego terminu dyrektor urzędu

morskiego wystawia książeczkę żeglarską.

1.

Osoba, której wydano książeczkę żeglarską, jest obowiązana do okazywania jej właściwym

organom w przypadkach przewidzianych w powszechnie obowiązujących przepisach.

2.

Dyrektor urzędu morskiego dokonuje w książeczce żeglarskiej wymaganych adnotacji urzędowych,

w szczególności zaś stwierdza termin jej ważności.

3.

Armatorzy dokonują w książeczce żeglarskiej wpisów określających przebieg zatrudnienia

na statkach, ze wskazaniem armatora i kapitana statku.

1.

Książeczka żeglarska traci ważność

1)

w razie jej unieważnienia przez dyrektora urzędu morskiego,

2)

z upływem określonego w niej terminu ważności, nie wcześniej jednak niż w chwili rozwiązania

stosunku pracy, w czasie trwania którego termin ten upłynął.

2.

Dyrektor urzędu morskiego unieważnia książeczkę żeglarską

1)

z przyczyn określonych w art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b)-d),

2)

jeżeli umowa o pracę na statku z pracownikiem nie będącym marynarzem lub rybakiem

uległa rozwiązaniu przed upływem terminu ważności książeczki żeglarskiej.

3.

Posiadacz książeczki żeglarskiej podlegającej unieważnieniu z przyczyn określonych

w ust. 2 jest obowiązany niezwłocznie przedłożyć ją dyrektorowi urzędu morskiego do

unieważnienia.

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych

i Ministrem Spraw Zagranicznych oraz po zasięgnięciu opinii związków zawodowych, określi

w drodze rozporządzenia

1)

wzór książeczki żeglarskiej,

2)

tryb wystawiania, wymiany i unieważniania książeczki żeglarskiej oraz rodzaj dokonywanych

w niej adnotacji urzędowych i wpisów, a także sposób i tryb ich dokonywania,

3)

wysokość pobieranych przez urząd morski opłat za wystawienie książeczki żeglarskiej.

W sprawie odwołań od decyzji dyrektora urzędu morskiego, określonych w art. 13 ust.

1 i art. 15 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań w sprawach

paszportowych.

Załogę statku stanowią pracownicy wpisani na listę załogi tego statku, wystawioną

przez armatora.

1.

Pracownika rozpoczynającego pracę na statku udającym się w podróż morską wpisuje się

na listę załogi tego statku, a po zakończeniu pracy na tym statku skreśla się z tej

listy.

2.

Wpisanie pracownika na listę załogi statku polega na dokonaniu w niej przez armatora

adnotacji dotyczących rodzaju zawartej z pracownikiem umowy o pracę na statku, zajmowanego

na statku stanowiska oraz miejsca i terminu rozpoczęcia pracy na tym statku, a skreślenie

go z tej listy - na dokonaniu adnotacji dotyczących miejsca i terminu zakończenia

pracy na tym statku oraz jego przyczyny.

3.

Wpisania pracownika na listę załogi dokonuje się najpóźniej w chwili wyjścia statku

w morze, a skreślenia z tej listy - najwcześniej w chwili przybycia statku do portu,

w którym pracownik kończy pracę na tym statku.

4.

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej po zasięgnięciu opinii związków zawodowych

określi, w drodze rozporządzenia, wzór listy załogi statku oraz sposób jej wystawiania

i dokonywania w niej wpisów.

1.

Statek powinien posiadać załogę, której liczebność i kwalifikacje zawodowe, a także

warunki zdrowotne zapewniają bezpieczną i higieniczną pracę, prawidłową obsługę urządzeń

statku i ładunku, należytą obsługę załogi i pasażerów oraz umożliwiają przestrzeganie

przepisów o czasie pracy na statku.

2.

Armator, w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi, określa skład liczebny i zawodowy

załogi statku, umożliwiający spełnienie wymagań określonych w ust. 1, a także sposób

uzupełnienia tego składu w podróży morskiej statku, jeżeli w czasie jej trwania nastąpiło

jego zmniejszenie.

3.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia

1)

warunki zdrowotne wymagane od osób wykonujących pracę na statkach oraz tryb uznawania

osób za zdolne lub niezdolne do wykonywania tej pracy,

2)

rodzaje i częstotliwość wymaganych badań lekarskich osób wykonujących pracę na statkach.

1.

Kapitan statku kieruje pracą na statku i reprezentuje w czasie całej podróży statku

armatora wobec załogi.

2.

Kapitan statku jest upoważniony do wystawiania listy załogi i dokonywania w niej wpisów,

a także do dokonywania wpisów w książeczkach żeglarskich pracowników stanowiących

załogę statku.

1.

Kapitan statku jest obowiązany dokonać w dzienniku okrętowym zapisu o każdym ważnym

wydarzeniu dotyczącym załogi statku, chyba że inny przepis tej ustawy przewiduje w

tym zakresie obowiązek dalej idący.

2.

Kapitan statku jest również obowiązany odnotować w dzienniku okrętowym złożenie mu

przez pracownika odwołania, sprzeciwu lub jakiegokolwiek innego pisma w sprawie ze

stosunku pracy na statku. Złożenie takie jest równoznaczne z wniesieniem pisma do

organu powołanego do rozpatrywania roszczeń ze stosunku pracy na statku.

Kapitan statku może polecić pracownikowi zejście ze statku w porcie, jeżeli jest to

konieczne ze względu na bezpieczeństwo statku, załogi lub pasażerów, a także gdy ze

względu na brak wymaganej sprawności psychofizycznej lub rzeczywistych kwalifikacji

zawodowych pracownik nie jest w stanie wykonywać należycie pracy na stanowisku określonym

w umowie o pracę na statku; polecenie należy wręczyć na piśmie z uzasadnieniem i uczynić

o tym wzmiankę w dzienniku okrętowym. Po zejściu pracownika ze statku stosuje się

przepisy art. 35.

1.

Załogę statku reprezentuje wobec kapitana delegat załogi.

2.

Delegat załogi wykonuje uprawnienia zastrzeżone dla niego w przepisach ustawy oraz

jest władny zgłaszać kapitanowi interwencje w sprawach załogi statku.

3.

Kapitan statku rozpatruje interwencje niezwłocznie i o podjętych decyzjach zawiadamia

delegata załogi. Jeżeli interwencja była złożona na piśmie, kapitan czyni w dzienniku

okrętowym wzmiankę o jej złożeniu oraz sposobie i terminie załatwienia.

4.

Przepisy ust. 1-3 nie naruszają uprawnień związków zawodowych do reprezentowania i

obrony praw i interesów pracowników na statku.

1.

Delegata załogi wybiera zebranie załogi statku, a sposób jego wyboru określa samo

zebranie.

2.

Delegata załogi wybiera się na czas, w którym statek odbywać będzie podróż lub podróże

morskie; może on być w każdej chwili przez zebranie załogi statku odwołany.

3.

Kapitan statku jest obowiązany umożliwić załodze przeprowadzenie zebrania wyborczego

oraz zebrania w sprawie odwołania delegata, najwcześniej jak to jest możliwe.

1.

Stosunek pracy na statku, zwany dalej „stosunkiem pracy”, powstaje na podstawie umowy

o pracę na statku, zwanej dalej „umową o pracę”, zawieranej na czas nie określony,

na czas określony lub na czas określonej podróży morskiej statku, zwanej dalej „umową

o pracę na podróż statku”.

2.

Stosunek pracy na statku może powstać na podstawie spółdzielczej umowy o pracę na

statku; do umowy tej, w sprawach nie uregulowanych w ustawie, stosuje się Prawo spółdzielcze.

3.

W umowie o pracę na statku pracownik zobowiązuje się do wykonywania na rzecz armatora

pracy na oznaczonym stanowisku na statkach odbywających podróże morskie albo na statku

udającym się w określoną podróż, a armator - do zatrudnienia pracownika na takich

statkach (statku) za wynagrodzeniem odpowiadającym zajmowanemu stanowisku.

4.

W ramach stosunku pracy z umowy o pracę na czas określony albo nie określony pracownik

wykonuje pracę na statkach armatora, na których jest kolejno wpisywany na listę załogi,

a jeżeli byłoby to przejściowo niemożliwe, armator przenosi go do rezerwy.

Stosunek pracy z pracownikiem młodocianym może być nawiązany tylko na podstawie umowy

o pracę w celu nauki zawodu marynarza lub rybaka.

1.

Bez zgody pracownika, wyrażonej na piśmie, armator nie może skierować go do pracy

na statku udającym się w podróż morską do strefy działań wojennych. Jeżeli o skierowaniu

statku do takiej strefy postanowiono po rozpoczęciu podróży morskiej, pracownikowi

odmawiającemu udzielenia zgody armator powinien umożliwić zejście ze statku przed

osiągnięciem strefy działań wojennych.

2.

Niedopełnienie wymagań określonych w ust. 1 stanowi ciężkie naruszenie podstawowych

obowiązków armatora wobec pracownika.

1.

Umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności

1)

miejsce i datę zawarcia umowy,

2)

nazwę i siedzibę armatora,

3)

imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia pracownika,

4)

stanowisko, na którym pracownik będzie zatrudniony,

5)

zasady wynagradzania,

6)

miejsce i termin rozpoczęcia pracy,

7)

rodzaj umowy o pracę,

8)

termin, od którego trwa umowa o pracę na czas określony,

9)

statek, na którym będzie wykonywana praca, oraz port lub rejon geograficzny zakończenia

podróży morskiej, jeżeli umowę o pracę zawarto na podróż morską statku.

2.

Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta na piśmie, armator powinien niezwłocznie

potwierdzić pracownikowi pisemnie rodzaj umowy i jej treść określoną w ust. 1.

Umowa o pracę może być rozwiązana na mocy porozumienia stron w dowolnym terminie i

w każdym porcie polskim lub obcym.

1.

W razie ciężkiego naruszenia przez armatora jego podstawowych obowiązków wobec pracownika,

a w szczególności niezapewnienia mu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i

przebywania na statku oraz odpowiednich pomieszczeń, wyżywienia i opieki zdrowotnej,

pracownik może, w terminie 14 dni od powzięcia o tym wiadomości, rozwiązać na piśmie

umowę o pracę bez wypowiedzenia z podaniem przyczyny uzasadniającej takie rozwiązanie

umowy.

2.

Rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn określonych w ust. 1 pociąga za sobą skutki,

jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę na mocy porozumienia

stron.

3.

Rozwiązanie umowy z naruszeniem przepisu ust. 1 uważa się za rozwiązanie umowy o pracę

przez zakład pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

4.

Armatorowi, z którym rozwiązano umowę o pracę z naruszeniem przepisu ust. 1, przysługuje

odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia zasadniczego należnego pracownikowi za okres

równy obowiązującemu go okresowi wypowiedzenia. Jeżeli niezgodnie z prawem rozwiązano

umowę o pracę na czas określony lub umowę o pracę na podróż statku, odszkodowanie

przysługuje za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za 3 miesiące.

5.

W razie gdy niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nastąpiło

w okresie wcześniej dokonanego przez jedną ze stron wypowiedzenia, odszkodowanie przysługuje

za czas do upływu okresu wypowiedzenia.

6.

Samowolne pozostanie pracownika za granicą uważa się za niezgodne z prawem rozwiązanie

umowy o pracę bez wypowiedzenia, dokonane w pierwszym dniu pozostania za granicą.

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.

7.

Roszczenia armatora określone w ust. 4-6 przedawniają się z upływem 3 miesięcy od

dnia, w którym armator powziął wiadomość o niezgodnym z prawem rozwiązaniu umowy o

pracę bez wypowiedzenia, nie później jednak niż z upływem 6 miesięcy od dokonania

takiego rozwiązania.

1.

Umowa o pracę, która wskutek upływu czasu, na jaki była zawarta, lub wskutek upływu

okresu wypowiedzenia albo wskutek jej rozwiązania bez wypowiedzenia miałaby ustać

podczas przebywania statku w podróży morskiej, przedłuża się do następnego dnia po

przybyciu statku do pierwszego portu polskiego, a jeżeli byłby to dzień wolny od pracy,

termin ten przesuwa się na następujący po nim dzień roboczy.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również wobec pracownika zagranicznego, z tą zmianą, że

umowa o pracę przedłuża się do dnia przybycia statku do pierwszego portu wyładowania

lub załadowania, o ile strony nie uzgodniły inaczej.

3.

Jeżeli w sytuacji określonej w ust. 1 pracownik wraca do kraju w inny sposób aniżeli

na statku, na którym jest wpisany na listę załogi, umowa o pracę przedłuża się do

dnia przybycia pracownika do kraju, chyba że stosunek pracy ustał wcześniej na podstawie

art. 31 ust. 6.

1.

Umowa o pracę na podróż statku rozwiązuje się następnego dnia po przybyciu statku

do uzgodnionego portu jej zakończenia albo do pierwszego portu w uzgodnionym rejonie

geograficznym zakończenia tej podróży.

2.

Umowa określona w ust. 1 rozwiązuje się też z dniem odmowy wyrażenia przez pracownika

zgody na pracę na statku udającym się do strefy działań wojennych albo z dniem zejścia

pracownika z takiego statku. W takich sytuacjach pracownikowi przysługuje odprawa

w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę.

1.

Umowa o pracę wygasa z upływem 3 miesięcy nieobecności pracownika w pracy z powodu

jego aresztowania za granicą lub z upływem 1 miesiąca nieobecności w pracy z powodu

odbywania za granicą kary pozbawienia wolności.

2.

Pomimo wygaśnięcia umowy z przyczyn wskazanych w ust. 1, armator jest obowiązany ponownie

zatrudnić pracownika, jeżeli w postępowaniu karnym został on uniewinniony lub postępowanie

umorzono albo gdy aresztowanie było w świetle polskiego prawa oczywiście niesłuszne.

Dotyczy to również odbywania kary pozbawienia wolności za czyn, za który pracownik

nie podlega odpowiedzialności karnej według polskiego prawa, albo gdy skazanie za

granicą było w świetle polskiego prawa oczywiście niesłuszne.

3.

Armator może odmówić ponownego zatrudnienia pracownika, jeżeli w terminie 7 dni od

zakończenia postępowania karnego lub zwolnienia z aresztu bądź zakładu karnego nie

zgłosił on gotowości do niezwłocznego podjęcia pracy, chyba że przekroczenie terminu

nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.

1.

W czasie pozostawania w rezerwie pracownik jest obowiązany wykonywać wyznaczoną mu

przez armatora pracę, stosowną do kwalifikacji zawodowych oraz zawodowo-socjalnej

pozycji pracownika. Za zgodą pracownika armator może go zatrudnić przy każdej pracy.

Za wykonywanie pracy w rezerwie przysługuje pracownikowi wynagrodzenie przewidziane

za daną pracę, nie niższe jednak od wynikającego z osobistego zaszeregowania pracownika.

2.

Armator może ograniczyć obowiązki pracownika pozostającego w rezerwie do oczekiwania

w miejscu wybranym przez pracownika na wezwanie do wykonywania pracy w rezerwie lub

na statku. Za czas takiego oczekiwania, w braku odmiennego unormowania w umowie o

pracę, przysługuje pracownikowi najniższe wynagrodzenie za pracę, określone na podstawie

przepisów Kodeksu pracy.

Przeniesienie pracownika do rezerwy nie może nastąpić

1)

przed udzieleniem mu w ustalonym terminie urlopu lub innego czasu wolnego na lądzie,

2)

w okresie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy.

1.

Wynagrodzenie za pracę powinno być ustalone z uwzględnieniem rodzaju żeglugi, sposobu

eksploatowania statku, szczególnej uciążliwości i niebezpieczeństwa pracy na statku,

a także sytuacji finansowej armatora.

2.

Wynagrodzenie na statkach rybackich może przewidywać udział w wartości złowionej i

przetworzonej ryby oraz wykonanych usług.

1.

Dla rekompensowania podstawowych wydatków pracownika w podróżach zagranicznych pracownikowi

przysługuje dodatek dewizowy.

2.

Dodatek wypłaca się za czas przebywania pracownika w podróży morskiej poza krajem.

3.

Dodatek dewizowy jest doliczany do podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych

w wysokości ustalonej w morskim układzie zbiorowym.

Pracownik, który w czasie trwania stosunku pracy lub bezpośrednio po jego ustaniu

pozostał za granicą, ma prawo do niezwłocznego przewiezienia go do kraju, a pracownik

zagraniczny - do portu zawarcia umowy o pracę lub portu sąsiedniego.

1.

Obowiązek dokonania repatriacji ciąży na armatorze, z którym pracownik pozostaje lub

ostatnio pozostawał w stosunku pracy.

2.

Jeżeli pracownik pozostał za granicą bez własnej winy, uzasadnione koszty repatriacji

i oczekiwania na nią ponosi armator.

1.

Armator może żądać od pracownika poniesienia kosztów jego przewozu, jeżeli bez uzasadnionej

przyczyny odmówił on podjęcia zgodnej z jego kwalifikacjami pracy na statku przewożącym

go do miejsca repatriacji.

2.

Zatrudnienie pracownika na statku przewożącym go do miejsca repatriacji, odbywające

się po ustaniu stosunku pracy, poczytuje się, w razie wątpliwości, za zawarcie umowy

o pracę na podróż statku.

W razie upadłości armatora statku o polskiej przynależności albo likwidacji tego armatora

na podstawie decyzji organu państwowego, koszty repatriacji ponosi Skarb Państwa.

Armator powinien udostępnić pracownikowi środki łączności na statku w celu skontaktowania

się z krajem.

Armator ponosi koszty leczenia i utrzymania za granicą pracownika niezdolnego do pracy,

nie dłużej jednak niż do chwili ustania stosunku pracy, a w razie śmierci pracownika

za granicą - koszty pogrzebu lub sprowadzenia zwłok do kraju.

Armator obowiązany jest zapewnić pracownikowi zatrudnionemu na statku bezpłatne: zakwaterowanie

na nim, wyżywienie i opiekę zdrowotną.

Jeżeli armator wymaga od pracownika noszenia umundurowania w związku z pracą na statku,

to jest obowiązany przydzielić mu je bezpłatnie.

1.

W razie zaginięcia pracownika na morzu, armator wypłaca jego rodzinie

1)

przez okres sześciu miesięcy - co miesiąc świadczenie obliczane jak ekwiwalent za

urlop wypoczynkowy, a następnie

2)

do czasu uznania za zmarłego - zasiłek pieniężny.

2.

W sprawie wysokości zasiłku pieniężnego dla członków rodziny pracownika uprawnionych

do świadczeń określonych w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin, dotyczące renty rodzinnej.

Niezależnie od przestrzegania obowiązków określonych w Kodeksie pracy, pracownik powinien w szczególności

1)

strzec honoru i praw polskiej bandery oraz dobrego imienia polskiego marynarza i rybaka,

2)

przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa żeglugi oraz bezpieczeństwa i porządku

przebywania na statku,

3)

stosować się do przepisów i zarządzeń władz w portach i na morzu, zwłaszcza przepisów

celno-dewizowych,

4)

dbać o bezpieczeństwo pasażerów,

5)

chronić środowisko morskie przed zanieczyszczeniem,

6)

chronić statek, jego urządzenia i ładunek,

7)

dbać o pomieszczenia własnego użytku oraz wspólne pomieszczenia załogi, jak też o

ich wyposażenie.

1.

Pracownikowi nie wolno wnosić na statek i przewozić na nim przedmiotów zagrażających

bezpieczeństwu statku lub znajdujących się na nim osób i ładunku, a ponadto przedmiotów,

których posiadanie na statku narusza przepisy prawa lub postanowienia regulaminu pracy

i przebywania na statku.

2.

W razie uzasadnionego podejrzenia, że pracownik posiada lub przewozi na statku przedmioty,

o których mowa w ust. 1, kapitan może zarządzić przeszukanie pomieszczenia i rzeczy

pracownika, a w razie ujawnienia takich przedmiotów, władny jest usunąć je ze statku

lub przekazać właściwym władzom.

3.

Przeszukania pomieszczenia i rzeczy pracownika dokonuje się w jego obecności i przy

udziale delegata załogi. Z czynności przeszukania sporządza się protokół, wyjaśniając

w nim przyczyny nieobecności pracownika, jeżeli w tej czynności nie uczestniczył.

Pracownikowi doręcza się kopię protokołu.

4.

O przeszukaniu pomieszczenia i rzeczy pracownika oraz wyniku przeszukania kapitan

sporządza wzmiankę w dzienniku okrętowym.

W razie grożącego statkowi niebezpieczeństwa, a w szczególności zatonięcia, rozbicia

lub pożaru, albo w razie konieczności niesienia pomocy innemu statkowi lub rozbitkom,

pracownik jest obowiązany, aż do zakończenia akcji ratowniczej, wykonywać wszelkie

polecone mu czynności dla ratowania życia ludzkiego, jednak bez narażenia siebie na

bezpośrednie i oczywiste niebezpieczeństwo utraty życia.

1.

Na czas uzasadniony potrzebami statku kapitan może polecić pracownikowi wykonywanie,

zgodnej z jego kwalifikacjami, innej pracy aniżeli określona w umowie o pracę, przy

zapewnieniu pracownikowi wynagrodzenia przewidzianego za daną pracę, nie niższego

jednak od wynagrodzenia określonego w umowie o pracę.

2.

Wykonywanie pracy, o której mowa w ust. 1, może trwać w danej podróży morskiej do

6 tygodni, nie dłużej jednak niż do zawinięcia statku do pierwszego portu. Jeżeli

ta praca jest wykonywana niezależnie od pracy określonej w umowie o pracę, pracownikowi

przysługuje odpowiednie wynagrodzenie dodatkowe.

3.

Przepis ust. 1 stosuje się również w sytuacji, gdy po rozpoczęciu podróży morskiej

statku pracownik wykazał na zajmowanym stanowisku brak wymaganej sprawności psychofizycznej

lub rzeczywistych kwalifikacji zawodowych.

4.

O wydaniu poleceń, o których mowa w ust. 1-3, kapitan sporządza wzmiankę w dzienniku

okrętowym.

1.

Za naruszenie porządku i dyscypliny pracy oraz zasad przebywania na statku, w czasie

gdy pracownik był wpisany na listę załogi - stosuje się kary zgodnie z przepisami

Kodeksu pracy, z następującymi zmianami

1)

sprzeciw pracownika rozpatruje kapitan samodzielnie,

2)

przepisu pkt 1 nie stosuje się w okresie, gdy pracownik wpisany na listę załogi przebywa

w porcie siedziby armatora, a naruszenie porządku i dyscypliny nastąpiło poza statkiem,

3)

kapitan nie może zastosować kary po upływie 7 dni od przyjęcia wiadomości o naruszeniu,

4)

przed nałożeniem kary kapitan jest obowiązany zasięgnąć opinii delegata załogi,

5)

w okresie podróży morskiej uznanie kary za niebyłą może nastąpić także na wniosek

delegata załogi.

2.

Pracownik lub delegat załogi może w ciągu 7 dni złożyć na piśmie uzasadniony protest

co do decyzji kapitana statku o odrzuceniu jego sprzeciwu. Kapitan przekazuje wówczas

sprawę do rozpatrzenia armatorowi. Armator podejmuje decyzję o odrzuceniu sprzeciwu,

w uzgodnieniu ze związkiem zawodowym, w ciągu 14 dni od dnia przybycia pracownika

do kraju.

3.

Wobec kapitana statku przepisy Kodeksu pracy stosuje się z tą zmianą, że ukaranie kapitana może nastąpić w ciągu 30 dni od jego

przybycia do siedziby armatora, nie później jednak niż w ciągu 9 miesięcy od naruszenia

obowiązków pracowniczych, dyscypliny pracy lub zasad przebywania na statku, za które

ma zostać ukarany.

1.

Pracownik wpisany na listę załogi statku jest obowiązany wykonywać pracę w wymiarze

godzin ustalonym przepisami tego działu, a w sytuacjach przez nie dopuszczonych -

wykonywać też pracę w godzinach nadliczbowych oraz pozostawać w pogotowiu do pracy.

2.

Czasu pozostawania w pogotowiu do pracy, podczas którego praca nie była wykonywana,

jak też przerw w pracy wynikających z dobowego rozkładu czasu pracy nie wlicza się

do obowiązującej pracownika normy czasu pracy.

3.

Dozwolona jest praca w niedziele i święta określone w odrębnych przepisach.

Podczas przebywania statku w porcie armator powinien umożliwić pracownikowi wykorzystanie

na lądzie czasu wolnego od pracy, chyba że pracownik został zobowiązany do pracy w

godzinach nadliczbowych albo do pozostawania w pogotowiu do pracy.

Przepisów tego działu dotyczących przebywania statku w porcie nie stosuje się w dniach

przybycia statku do portu i wyjścia w morze, pozostawania statku w kwarantannie oraz

oczekiwania statku na wejście do portu lub na załatwienie formalności wymaganych przez

władze portowe w związku z przybyciem statku do portu albo wyjściem w morze, a także

wobec pracowników pełniących wachty portowe.

1.

Maksymalny okres przebywania pracownika na statku w jednej podróży morskiej określa

morski układ zbiorowy. Dla pracownika na statku rybackim okres ten nie może być dłuższy

niż 160 dni.

2.

W razie przedłużenia okresu przebywania pracownika na statku w czasie jednej podróży

morskiej ponad okres, o którym mowa w ust. 1, armator powinien pracownikowi zatrudnionemu

na czas określony lub nie określony umożliwić, na jego wniosek, niezwłoczne zejście

ze statku.

1.

Czas pracy na statku będącym w morzu nie może przekraczać 56 godzin w siedmiodniowym

tygodniu pracy, a dla pracowników nie zatrudnionych w systemie wachtowym - 46 godzin

w sześciodniowym tygodniu pracy.

2.

W okresie przebywania statku w porcie czas pracy w pięciodniowym tygodniu pracy nie

może przekraczać 40 godzin.

3.

Regulamin pracy i przebywania na statku może dopuścić przedłużenie czasu pracy do

12 godzin na dobę w okresie przebywania statku w porcie, nie dłużej jednak niż do

56 godzin tygodniowo, jeżeli po pracy zapewni się pracownikowi co najmniej dwukrotnie

dłuższy czas wolny od pracy.

4.

W okresie przebywania statku w porcie w strefie tropikalnej lub polarnej czas pracy

w pięciodniowym tygodniu pracy nie może przekraczać 30 godzin.

5.

Praca w wymiarze ponad 40 godzin tygodniowo w strefie umiarkowanej lub 30 godzin w

strefie tropikalnej i polarnej nie jest - w granicach określonych w ust. 1 i 3 - pracą

w godzinach nadliczbowych, ale przysługuje za nią dodatkowe wynagrodzenie w wysokości

ustalonej przepisami o wynagrodzeniu. Dodatkowe wynagrodzenie może być ustalone w

formie zryczałtowanej.

1.

Czas pracy na statku obsługiwanym przez kolejno wymieniające się załogi lub część

załóg może być przedłużony do 12 godzin na dobę i 84 godzin na tydzień, jeżeli po

każdym - nie dłuższym niż 6 tygodni - nieprzerwanym okresie takiej pracy zapewnia

się pracownikowi co najmniej równy okres wolnego od pracy pobytu na lądzie. Za zgodą

pracownika okres pracy może być przedłużony do 3 miesięcy.

2.

Praca w granicach norm czasu określonych w ust. 1 nie jest pracą w godzinach nadliczbowych,

jeżeli liczba przepracowanych godzin w okresie rozliczeniowym, nie dłuższym niż 8

miesięcy, nie przekroczy sumy tygodniowych norm czasu pracy, obliczonej na podstawie

art. 57 ust. 2 i 4.

1.

W okresie prowadzenia połowów lub innej działalności bezpośrednio związanej z rybołówstwem

czas pracy na statku rybackim może być przedłużony do 12 godzin na dobę i 84 godzin

na tydzień.

2.

Praca w ramach norm czasu pracy przedłużonych na podstawie przepisu ust. 1 nie jest

pracą w godzinach nadliczbowych, jeżeli liczba godzin przepracowanych w czasie podróży

morskiej statku nie przekracza sumy tygodniowych norm czasu pracy, obliczonej na podstawie

art. 57 ust. 2 i 4.

1.

Na statkach pełniących stałe pogotowie ratownicze pracownicy są obowiązani pozostawać

w gotowości do podjęcia akcji ratowniczej, a w razie jej zarządzenia - wykonywać pracę

do momentu zakończenia akcji.

2.

Pracownicy, o których mowa w ust. 1, mogą być zobowiązani do wykonywania pracy związanej

z eksploatacją statku lub wymaganiami służby ratowniczej w wymiarze do 12 godzin na

dobę i 40 godzin przeciętnie na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie dłuższym

niż 1 miesiąc.

1.

W czasie wolnym od pracy pracownik może być zobowiązany do pozostawania w pogotowiu

do pracy, jeżeli

1)

oczekiwane są manewry statku lub może powstać konieczność chronienia statku, pasażerów,

załogi lub ładunku,

2)

wymaga tego organizacja obsługi systemów i urządzeń zautomatyzowanych.

2.

Wysokość wynagrodzenia za pozostawanie w pogotowiu do pracy określają przepisy o wynagrodzeniu.

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, po zasięgnięciu opinii związków zawodowych,

określi, w drodze rozporządzenia, granice strefy tropikalnej i polarnej oraz kryteria

uznawania, że statek rybacki prowadzi połowy lub inną działalność bezpośrednio związaną

z rybołówstwem.

1.

Praca wykonywana ponad normy czasu pracy ustalone w przepisach tego działu stanowi

pracę w godzinach nadliczbowych i jest dopuszczalna tylko w razie

1)

niebezpieczeństwa grożącego statkowi, pasażerom, załodze lub ładunkowi, jak również

konieczności udzielenia pomocy innemu statkowi lub rozbitkom,

2)

przeprowadzania alarmów ćwiczebnych na statku,

3)

szczególnych potrzeb eksploatacyjnych, z wyłączeniem połowów i przetwórstwa ryb.

2.

Powierzenie pracy w godzinach nadliczbowych, w razie innych potrzeb statku niż określone

w ust. 1, wymaga zgody pracownika.

1.

Za okres pracy na statku odbywającym podróż morską pracownik nabywa prawo do wolnego

od pracy płatnego pobytu na lądzie, zwanego dalej „podstawowym urlopem wyrównawczym”.

Podstawowy urlop wyrównawczy stanowi ekwiwalent za przedłużenie czasu pracy wykonywanej

w uciążliwych warunkach morskich oraz za konieczność spędzania w podróży morskiej

dziennego i tygodniowego czasu wolnego od pracy.

2.

Odpowiednio do stopnia uciążliwości warunków pracy i przebywania na statku, zwłaszcza

zaś różnic w wymiarze i rozkładzie czasu pracy, w długości podróży morskiej oraz rodzaju

żeglugi i sposobach eksploatowania statków, pracownikowi można też przyznać uprawnienie

do dodatkowego urlopu wyrównawczego.

W razie przedłużenia okresu przebywania pracownika na statku w jednej podróży morskiej

ponad maksymalny okres przewidziany w morskim układzie zbiorowym, podstawowy urlop

wyrównawczy zwiększa się o co najmniej jeden dzień za każdy rozpoczęty dzień przedłużenia

tego okresu.

W sprawach nie uregulowanych w morskich układach zbiorowych pracy do urlopów wyrównawczych

stosuje się odpowiednio przepisy działu VIII, z wyłączeniem przepisów o utracie prawa

do urlopu.

1.

Z zastrzeżeniem przepisów ust. 2 i 3, wymiar urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej

„urlopem”, wynosi

1)

18 dni roboczych po roku pracy,

2)

21 dni roboczych po 3 latach pracy,

3)

26 dni roboczych po 6 latach pracy.

2.

Na statkach rybackich wymiar urlopu wynosi

1)

21 dni roboczych po 2 latach pracy,

2)

30 dni roboczych po 3 latach pracy.

3.

Na zbiornikowcach wymiar urlopu wynosi 26 dni roboczych po roku pracy.

4.

Do okresów pracy, o których mowa w ust. 1-3, zalicza się okresy poprzedniego zatrudnienia

pracownika na podstawie umów o pracę na statku, z wyłączeniem wszelkich innych okresów.

5.

Przepisy ust. 1-3 nie znajdują zastosowania, jeżeli na podstawie Kodeksu pracy pracownik nabędzie prawo do urlopu w korzystniejszym wymiarze.

Pracownik traci prawo do urlopu za rok, w którym nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę,

jedynie w przypadku rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z jego winy przed upływem

6 miesięcy od dnia jej zawarcia.

Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z jego winy po upływie

6 miesięcy od jej zawarcia, przysługuje jedna dwunasta ekwiwalentu pieniężnego za

urlop w najniższym wymiarze określonym w art. 67 ust. 1 za każdy miesiąc pracy w roku,

w którym nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę.

1.

Strony mogą uzgodnić termin urlopu w drodze porozumienia. W braku takiego porozumienia

termin wyznacza armator.

2.

Pracownik powinien być zawiadomiony o terminie urlopu nie później niż na jeden miesiąc

przed jego rozpoczęciem.

Urlopu udziela się w miejscu zawarcia umowy o pracę, chyba że strony postanowiły inaczej.

1.

Odwołanie pracownika z urlopu lub przesunięcie terminu urlopu może nastąpić tylko

w wypadku, gdy armator - z przyczyn, których nie można było przewidzieć w czasie ustalania

terminu urlopu - jest pozbawiony innej możliwości skompletowania załogi statku.

2.

Pracownik może żądać od armatora wyrównania szkody, którą poniósł w związku z odwołaniem

lub zmianą terminu urlopu.

1.

Do stosunków pracy na kutrach rybackich przepisy ustawy stosuje się ze zmianami wynikającymi

z przepisów tego działu.

2.

W rozumieniu przepisów tego działu kuter rybacki przebywa w morzu od chwili wyjścia

w morze w celu wykonywania rybołówstwa do chwili przybycia do portu, po zakończeniu

rybołówstwa. Dzień wyjścia w morze i dzień przybycia do portu uznaje się za dni w

morzu.

3.

Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki

Socjalnej i po zasięgnięciu opinii związków zawodowych, może, w drodze rozporządzenia,

wyłączyć stosowanie wszystkich lub niektórych przepisów tego działu do stosunków pracy

na kutrach rybackich wykonujących rybołówstwo w czasie wielodniowych podróży morskich.

Do stosunków pracy na kutrach rybackich nie stosuje się przepisów art. 20 ust. 2 oraz

art. 24, 25, 45, 52 i 59.

Umowę o pracę na kutrze rybackim można również zawrzeć na okres sezonu połowowego.

Pracownikom zatrudnionym na podstawie takiej umowy przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego

w wymiarze dwóch dni roboczych za każdy przepracowany miesiąc.

1.

W okresie przebywania kutra rybackiego w morzu dopuszcza się wprowadzenie na nim wymiaru

i rozkładu czasu pracy uzależnionych tylko od warunków połowowych, z zapewnieniem

jednak pracownikowi, co najmniej sześciogodzinnego nieprzerwanego wypoczynku w ciągu

doby.

2.

Praca wykonywana według wymiaru i rozkładu czasu pracy określonych w ust. 1 nie jest

pracą w godzinach nadliczbowych.

3.

Przepisy art. 63 stosuje się odpowiednio.

1.

Do pracowników zatrudnionych na kutrze rybackim według wymiaru i rozkładu czasu pracy

określonych w art. 76 ust. 1 nie stosuje się przepisu art. 64 ust. 1. Pracownikom

tym przysługuje prawo do nie mniej niż jednego roboczego dnia wolnego za każdą niedzielę,

święto i dodatkowy dzień wolny od pracy, przypadające w czasie przebywania kutra w

morzu.

2.

Armator może udzielić pracownikowi dni wolnych w każdym czasie. Jednakże dni wolne,

nie wykorzystane przed rozpoczęciem urlopu wypoczynkowego, powinny być udzielone łącznie

z tym urlopem.

3.

Na wniosek pracownika armator wypłaca mu ekwiwalent pieniężny w zamian za przysługujące

dni wolne.

4.

W sprawach dotyczących sposobu udzielania dni wolnych, nie uregulowanych w ust. 2

i 3, stosuje się odpowiednio przepisy działu VIII, z wyłączeniem przepisów o utracie

prawa do urlopu.

Umowa o pracę na kutrze rybackim, nawiązana z armatorem, który nie zawarł morskiego

układu zbiorowego, powinna, oprócz danych ustalonych w art. 29 ust. 1, określać również

1)

wysokość dodatku dewizowego, jeżeli kuter ma zawijać do portów zagranicznych,

2)

normy przydziału odzieży, obuwia i sprzętu ochrony osobistej oraz wysokość ekwiwalentu

pieniężnego za pranie i naprawę odzieży i obuwia przez samych pracowników,

3)

szczegółowe warunki wyżywienia pracowników na kutrze albo ustalenia dotyczące wypłacania

ekwiwalentu,

4)

wysokość dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 57 ust. 5, jeżeli pracownik

będzie zatrudniony w wymiarze czasu pracy określonym na podstawie przepisów tego artykułu,

5)

wysokość wynagrodzenia za pozostawanie w pogotowiu do pracy, o którym mowa w art.

61 ust. 1,

6)

urlop wyrównawczy, jeżeli pracownikowi przysługuje prawo do tego urlopu,

7)

wysokość wynagrodzenia za dni wolne oraz wysokość ekwiwalentu, o którym mowa w art.

77 ust. 3, jeżeli pracownikowi przysługuje prawo do dni wolnych.

1.

Morski układ zbiorowy, zwany dalej „układem”, zawiera armator po stronie pracodawcy

i związki zawodowe działające u armatora po stronie pracowników.

2.

Jeżeli u armatora działa samorząd pracowniczy, armator może zawrzeć układ po uzyskaniu

opinii samorządu w trybie przewidzianym w ustawie o zasadach tworzenia zakładowych

systemów wynagradzania.

3.

Jeżeli u armatora działa więcej niż jeden związek zawodowy, są one obowiązane wyłonić

wspólną reprezentację do zawarcia układu.

Układ reguluje

1)

treść stosunków pracy,

2)

działalność socjalną i kulturalną armatora na rzecz pracowników,

3)

wzajemne zobowiązania stron układu, a w szczególności

a)

sposoby współpracy stron przy realizacji układu,

b)

sposób rozstrzygania sporów związanych z realizacją układu.

1.

Zawarcie układu następuje w drodze rokowań; z inicjatywą podjęcia rokowań może wystąpić

każda ze stron.

2.

Z zastrzeżeniem art. 84, żadna ze stron nie może odmówić podjęcia rokowań.

1.

W rokowaniach każda ze stron jest zobowiązana do poszanowania słusznych interesów

drugiej strony. Oznacza to w szczególności

1)

obowiązek uwzględniania przez armatora postulatów strony związkowej uzasadnionych

sytuacją ekonomiczną lub rozwojem przedsiębiorstwa,

2)

powstrzymywanie się od wysuwania postulatów, których realizacja oczywiście przekracza

możliwości finansowe armatora, zagrażając jego pozycji na rynku żeglugowym.

2.

W trakcie rokowań armator jest zobowiązany do udzielania związkom zawodowym wszelkich

informacji niezbędnych do prowadzenia odpowiedzialnych rokowań.

Na żądanie każdej ze stron może być powołany ekspert lub grupa ekspertów, których

zadaniem jest dostarczenie informacji potrzebnych do prowadzenia odpowiedzialnych

rokowań. Przepis art. 82 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

W razie wysunięcia przez którąkolwiek ze stron uzasadnionego pisemnie zarzutu naruszenia

zasady odpowiedzialnych rokowań, strony mają obowiązek niezwłocznie powołać komisję

rozjemczą.

2.

Każda ze stron powołuje dwóch członków komisji rozjemczej. Przewodniczący jest ustalany

wspólnie. W braku zgody co do jego powołania, powołuje go, w ciągu 14 dni, sąd wojewódzki

- sąd pracy i ubezpieczeń społecznych właściwy dla siedziby armatora, na wniosek którejkolwiek

ze stron.

3.

Komisja rozjemcza orzeka o zasadności zarzutu w ciągu 30 dni. Komisja może orzec o

sposobie dostosowania postulatu do wymagań określonych w art. 82.

1.

Zawarcie układu następuje po uzgodnieniu wszystkich kolejno rozpatrywanych spraw objętych

rokowaniami albo po uzgodnieniu niektórych z nich.

2.

Strona nie może odmówić zawarcia częściowego układu ze względu na nieuzgodnienie innych

spraw objętych rokowaniami.

Do zmiany układu stosuje się odpowiednio przepisy o jego zawarciu.

Postanowienia układu nie mogą być dla pracowników mniej korzystne niż przepisy prawa

pracy.

1.

Niezwłocznie po zawarciu układu strony przedstawiają go do rejestracji Ministrowi

Pracy i Polityki Socjalnej.

2.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej rejestruje układ w ciągu 30 dni. Minister odmówi

rejestracji, gdy postanowienia układu są sprzeczne z przepisami prawa.

3.

Jeżeli Minister Pracy i Polityki Socjalnej w ciągu 30 dni od przedstawienia układu

nie odmówi jego rejestracji, układ podlega wpisaniu do rejestru.

W sprawach nie uregulowanych przepisami ustawy do morskich układów zbiorowych stosuje

się odpowiednio przepisy o układach zbiorowych pracy.

1.

Regulamin ustala porządek przebywania na statku, a w szczególności zasady utrzymywania

porządku i spokoju oraz czystości na statkach. Regulamin może określić zasady, na

jakich jest dopuszczalne spożywanie alkoholu na statku w czasie wolnym od pracy.

2.

Regulamin może ustalić zasady kompletowania załogi statku, a w szczególności uprawnienia

kapitana statku w tym zakresie.

Do regulaminu pracy i przebywania na statku, zwanego dalej „regulaminem”, w zakresie

nie uregulowanym ustawą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy dotyczące regulaminu pracy.

1.

Kto prowadząc pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach pobiera

za to od tych osób, bezpośrednio lub pośrednio, opłaty, podlega karze grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto prowadzi pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy

na statkach z naruszeniem przepisu art. 4 ust. 1.

1.

Kto działając w imieniu armatora narusza przepisy

1)

o wymaganej treści umowy o pracę na statku oraz treści wpisu do listy załogi statku

lub książeczki żeglarskiej,

2)

o czasie pracy

- podlega karze grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto kierując przedsiębiorstwem armatorskim lub zespołem osób

zatrudnionych u armatora nie przestrzega przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny

przebywania na statku oraz przepisów określających warunki, jakim powinny odpowiadać

pomieszczenia mieszkalne, sanitarne i bytowe na statku.

1.

Kto działając w imieniu armatora nie dopełnia ciążącego na nim obowiązku

1)

zaopatrzenia statku w wymaganą ilość żywności i wody oraz w przewidziane normami urządzenia,

instrumenty i materiały medyczne,

2)

zatrudnienia na statku fachowych pracowników służby zdrowia lub przeszkolenia innych

pracowników w zakresie udzielania pomocy medycznej,

3)

dokonania we właściwym czasie repatriacji osób do tego uprawnionych

- podlega karze grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi

1)

dopuszcza do zatrudnienia na statku, w składzie jego załogi, pracownika nie posiadającego

ważnej książeczki żeglarskiej,

2)

w czasie podróży morskiej statku zatrudnia na nim pracownika, nie wpisując go na listę

załogi tego statku,

3)

nie udziela pracownikowi przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, wyrównawczego lub

dni wolnych, o których mowa w art. 77, albo bezpodstawnie obniża ich wymiar.

W sprawach nie uregulowanych w tym dziale stosuje się przepisy Kodeksu pracy o odpowiedzialności za wykroczenia przeciwko prawom pracownika.

1.

Do stosunków pracy na statkach, nawiązanych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje

się przepisy ustawy.

2.

Do roszczeń pracowników powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się

przepisy dotychczasowe.

1.

Wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy albo wypowiedzenie warunków pracy lub

płacy, dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy, jest skuteczne, jeżeli odpowiada

przepisom dotychczasowym.

2.

Okresy pracy na statku, przypadające przed dniem wejścia w życie ustawy, wlicza się

do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, według przepisów

ustawy.

1.

W zakresie wszelkich skutków prawnych prawomocnie orzeczone - według przepisów dotychczasowych

- kary dyscyplinarne surowej nagany i aresztu uważa się za kary nagany, a karę dyscyplinarną

zmniejszenia zarobków - za karę pieniężną. Jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy kara

dyscyplinarna zmniejszenia zarobków nie została wykonana w całości lub w części, podlega

ona wykonaniu tylko do wysokości, w jakiej może być wymierzona kara pieniężna.

2.

Toczące się przed morskimi komisjami dyscyplinarnymi oraz odwoławczą morską komisją

dyscyplinarną sprawy o wymierzenie kar dyscyplinarnych, nie rozstrzygnięte ostatecznie

do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają przekazaniu armatorom w celu zastosowania

kar przewidzianych w ustawie. W sprawach tych kara nie może być jednak zastosowana

po upływie 1 miesiąca od dnia przekazania sprawy armatorowi.

1.

Z dniem wejścia w życie ustawy sprawy o wykroczenia przeciwko prawom pracownika, toczące

się przed kolegium do spraw wykroczeń przy urzędach morskich, podlegają przekazaniu

właściwym inspektorom pracy, a nie rozstrzygnięte odwołania od orzeczeń tych kolegiów

- kolegiom do spraw wykroczeń przy terenowych organach administracji państwowej stopnia

wojewódzkiego.

2.

Czynności dokonane w tych sprawach przez właściwe kolegia są skuteczne, jeżeli odpowiadają

przepisom dotychczasowym.

3.

W sprawach o wykroczenia, o których mowa w art. 72 ustawy z dnia 28 kwietnia 1952 r. o pracy na polskich morskich statkach handlowych

w żegludze międzynarodowej

(Dz. U. Nr 25, poz. 171, z 1954 r. Nr 37, poz. 160, z 1958 r. Nr 68, poz. 338 i z 1989 r. Nr 35, poz. 192), popełnione przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy ustawy; należy

jednak zastosować przepisy dotychczasowe, jeżeli są względniejsze dla sprawcy.

1.

Do chwili zawarcia morskich układów zbiorowych zachowują moc

1)

dotychczasowe układy zbiorowe pracy - z zachowaniem przepisów art. 87,

2)

porozumienia wprowadzające zakładowe systemy wynagradzania.

2.

Morski układ zbiorowy, zawarty w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy,

nie może być mniej korzystny dla pracownika od dotychczasowego układu zbiorowego pracy.

1.

Jeżeli w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy morski układ zbiorowy nie

ureguluje wynagrodzeń za pracę, dodatku dewizowego, urlopu wyrównawczego, dodatkowego

ubezpieczenia pracowników i maksymalnego okresu przebywania pracownika na statku,

każda ze stron ma prawo wystąpić o powołanie komisji rozjemczej.

2.

Do powołania komisji rozjemczej, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy

art. 84.

3.

Orzeczenie komisji w sprawach wymienionych w ust. 1 zastępuje w tych sprawach morski

układ zbiorowy do chwili jego zawarcia.

4.

Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do morskich układów zbiorowych, zawieranych przez

armatorów kutrów rybackich i związki zawodowe.

Traci moc ustawa z dnia 28 kwietnia 1952 r. o pracy na polskich morskich statkach handlowych

w żegludze międzynarodowej

(Dz. U. Nr 25, poz. 171, z 1954 r. Nr 37, poz. 160, z 1958 r. Nr 68, poz. 338 i z 1989 r. Nr 35, poz. 192).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.