Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 1990 r. w sprawie zasad rachunkowości ubezpieczeniowej i sprawozdawczości finansowej oraz zasad obliczania wyniku finansowego ubezpieczycieli.

§ 1. Przepisy rozporządzenia

działających w formie

dotyczą

ubezpieczycieli

1) spółek akcyjnych, w tym spółek z udziałem kapitału

zagranicznego,

2) towarzystw ubezpieczeń wzajemnych,

3) głównych przedstawicieli ubezpieczycieli zagranicznych.

Załącznik nr 1

ADRESAT

NAZWA I ADRES UBEZPIECZYCIELA

BfLANS

sporządzony na dzień

31 grudnia 199 .... r.

NR STATYSTYCZNY

REGON

w złotych

Stan na

Poz.

1

A.

B.

C.

I.

II.

III.

AKTYWA

2

początek

Stan na

Poz.

roku

koniec

roku

3 -'

4

5

PASYWA

6

AKTYWA ZMNIEJSZAJĄCE KAPITAŁY

A.

KAPITAŁY I FUNDUSZE WŁASNE

WŁASNE

1. Należne wpłaty na poczet kapitału

I.

Kapitał akc::yjny lub zakładowy

WARTOŚCI NIEMATERIALNE I PRAW-

II.

Kapitał ze sprzedaży własnych akcji powyżej ich wartości nominalnej

III.

Zmiany kapitału na skutek przeszacowania aktywów lub pasywów

NE

1. Koszty organizacji i rozwoju ubezpieczyciela

2. Wartość firmy

3. Inne wartości niematerialne i prawne

LOKATY

Lokaty w walucie polskiej

1. Nieruchomości

2. Pożyczki hipoteczne

3. Papiery wartościowe gwarantowane

przez państwo

4. Obligacje przedsiębiorstw krajowych '

5. Akcje notowane na giełdach

6. Krajowe akcje nie notowane na gieł­

dach

7. Terminowe wkłady pieniężne w bankach

8. Pożyczki pod zastaw polis

9. Udziały we wspólnych przedsięw ­

zięciach lokacyjnych

10. Inne lokaty

Lokaty w walutach obcych

1. Terminowe wkłady dewizowe w bankach krajowych

2. Terminowe wkłady pieniężne w bankach zagranicznych

3. Akcje i udziały w walutach obcych

4. Papiery wartościowe w walutach obcych

5. Udziały we wspólnych przedsięwzię­

ciach lokacyjnych

6. Inne lokaty w walutach obcych

Należności depozytowe od cedentów

IV.

Kapitały i fundusze zapasowe lub rezer-

wowe

V.

Nie rozliczony wynik finansowy z lat

ubiegłych

B.

C.

FUNDUSZE I REZERWY TECHNICZNE

1. Rezerwa składek i rezerwy na pokrycie

ryty\( niewygaSłych

a) rezerwy brutto (+)

b) udział reasekuratorów (-)

2. Rezerwy ubezpieczeń życiowych

a) rezerwy brutto (+)

b) udział reasekuratorów (-)

3. Rezerwy na nie wypłacone odszkodowania i świaqczenia

a) rezerwy brutto (+)

b) udział reasekuratorów (-)

4. Rezerwa na dywidendy i udziały w zyskach na rzecz ubezpieczonych

a) rezerwy brutto ( + ).

b) udział reasekuratorów (-)

6. Rezerwy ha wyrównanie szkodowo. ści .( ryżyka)

6. Pozostałe rezerwy techniczne

a) rezerwy brutto ( + )

b) udział reasekuratorów (-)

początek

roku

koniec

roku

-

D.

3

54 -

4

LOKATY FUNDUSZOW UBEZPIECZEŃ

ŻYCIOWYCH Z UMOW ZWIĄZANYCH

5

6

D.

FUNDUSZE SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA

1. Zakładowy fundusz socjalny

2. Zakładowy fundusz mieszkaniowy

3. Inne fundusze załogi

4. Pozostałe fundusze specjalne

E.

ZOBOWIĄZANIA

F.

ZOBOWIĄZANIA

I.

Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń bez-

Z RYZYKIEM INWESTYCYJNYM

E.

l

NALEŻNOŚCI I ROSZCZENIA

Należności z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich

II.

III.

F.

•

1. Należności od ubezpieczających

2. Należności od pośredników ubezpieczeniowych

3. Inne należności ubezpieczeniowe

Należności z tytułu reasekuracji

Inne należności i roszczenia

1. Należności od budżetu

2. Pozostałe należności i roszczenia '

INNE

RZECZOWE

I

• II.

G.

H.

I.

7

8

DEPOZYTOWE WOBEC REASEKURATOROW

pośrednich

FINANSOWE

SKŁADNIKI MAJĄTKU

I.

Poz. 23

Rzeczowe składniki majątku

1. Urządzenia techniczne, maszyny, śro­

dki transportu i inne wyposażen i e

2. I nwestycje rozpoczęte

3. Zapasy

Środki pieniężne w obrocie

1. Krajowe środki pieniężne w kasie i na

rachunkach bankowych

2. Inne krajowe środki pieniężne

3. Zagraniczne środki pieniężne w kasie

i na rachunkach bankowych

4. Inne zagraniczne środki pieniężne

II.

III.

PRZEDPŁATY I ROZLICZENIA MIĘ­

DZYOKRESOWE

1. Zarachowane czynsze, tenuty i odsetki

2. Koszty akwizycji rozliczane w czasie

3. Inne rozliczenia międzyokresowe

WYNIK FINANSOWY

Strata netto roku obrotowego

G.

H.

I.

1. Zobowiązania wobec ubezpieczających

2. Zobowiązania wobec pośredników

ubezpieczeniowych

3. Inne zobowiązania ubezpieczeniowe

Zobowiązania z tytułu reasekuracji

Inne zobowiązania

1. Pożyczki otrzymane

2. Kredyty bankowe

3. Zobowiązania wobec budżetu

4. Pozostałe zobowiązania

ROZLICZENIA

MIĘDZYOKRESOWE

I POZOSTAŁE PASYWA

1. Przychody przyszłych okresów

2. Rozliczenia międzyokresowe

3. Inne rezerwy

WYNIK FINANSOWY

Zysk netto roku obrotowego

RAZEM PASYWA

RAZEM AKTYWA

... ... ... ..... ... . . ... dnia, ...... . ..... . .

(miejscowość)

(podpisy)

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1) "ustawa" - ustawę z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności

ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 59, poz. 344),

2) "przedsiębiorstwa zależne" - podmioty gospodarcze zależ~

ne od ubezpieczyciela lub od których ubezpieczyciel jest

zależny; zależność określa pakiet akcji, udziałów lub wkła­

dów uprawniający do więcej niż 25% liczby głosów,

przywiązanych do wszystkich akcji, udziałów lub wkładów,

3) "reasekuratorzy" - innych ubezpieczycieli udzielają­

cych ubezpieczycielowi ochrony reasekuracyjnej (reasekuratorzy i retrocesjonariusze),

4) "cedenci" - innych ubezpieczycieli, którym ubezpieczyciel udziela ochrony reasekuracyjnej (cedenci i retrocedenci).

5) "regres" - uregulowane należności od osób trzecich

odpowiedzialnych za szkody,

6) "składki brutto", "odszkodowania i świadczenia brutto", "inne przychody" lub "koszty techniczne brutto",

"rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe brutto" - odpowiednio przychód, koszt lub rezerwę przed zmniejszeniem o udział reasekuratorów,

7) "składki na udziale własnym", "odszkodowanie i świad­

czenia na udziale własnym", "inne przychody" lub

"koszty techniczne na udziale własnym" "rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe na udziale własnym" - odpowiednio przychód, koszt lub rezerwę po zmniejszeniu

o udział reasekuratorów,

przeniesienie na przyszłe lata

przypisanych w roku obrotowym za

okresy ubezpieczenia, które nie wygasają z końcem

bieżącego roku obrotowego,

9) "konto syntetyczne" - urządzenie do ewidencji księgo­

wej operacji gospodarczych, zgodnie z zasadą podwójnego księgowania, tak aby zapewnione było bilansowanie się danych ujętych na wszystkich kontach syntetycznych prowadzonych przez ubezpieczyciela; za konta

syntetyczne uważa się również konta pozabilansowe; na

kontach pozabilansowych można prowadzić ewidencję,

dokonując zapisów jednostronnych bez zachowania

zasady podwójnego księgowania,

10) "konto analityczne" urządzenie do szczegółowej

ewidencji księgowej danych podlegających ewidencji

na kontach syntetycznych w taki sposób, aby co najmniej łączna suma ich stanów była zgodna z danymi

ewidencjonowanymi na koncie syntetycznym,

11) "księgi rachunkowe"

a) wszystkie służące do ewidencji działalności ubezpieczyciela konta syntetyczne i analityczne, niezależ­

nie od metody ich prowadzenia (pierwotna ewidencja na kontach syntetycznych, wtórna na kontach

analitycznych lub odwrotnie), a także niezależnie od

przyjętej techniki ich prowadzenia (luźne karty, księ­

gi oprawne, urządzenia służące do magnetycznego

zapisu itp.), w których ewidencję sporządza się

pismem ręcznym lub maszynowym albo też w których zapisy są rezultatem ewidencji i przetwarzania

danych za pomocą komputerów lub innych maszyn

i urządzeń technicznych do przetwarzania danych,

b) zestawienia sald kont syntetycznych oraz sald kont

analitycznych, sporządzane w sposób zapewniający

ich trwałość,

12) "sprawozdanie finansowe ubezpieczyciela" - bilans,

techniczny rachunek ubezpieczeń oraz ogólny rachunek

wyników (zysków i strat) wraz z określonymi w rozporządzeniu danymi uzupełniającymi, objaśnieniami

i załącznikami, sporządzone na podstawie ksiąg rachunkowych ubezpieczyciela,

8) "rezerwa

składek"

części składek

UZlennik Ustaw Nr 6

13) "rachunkowość ubezpieczyciela" - jego księgi rachunkowe, inwentaryzację weryfikującą stan jego aktywów

i pasywów, wycenę aktywów i pasywów, rachunek

kosztów oraz sprawozdanie finansowe sporządzone na

podstawie ksiąg rachunkowych,

14) "rok obrotowy" -okres od dnia 1 stycznia, ewentualnie

innego dnia, jeżeli ubezpieczyciel rozpoczął późn i ej

działalność niż od początku roku, do dnia 31 grudnia lub

dnia zakończenia działalności; gdy ubezpieczyciel rozpoczął działalność w drugiej połowie roku obrotowego,

można za rok obrotowy przyjąć okres od dnia rozpoczęcia działalności do dnia 31 grudnia następnego

roku,

15) "okres sprawozdawczy" - miesiące roku obrotowego,

16) "środki pieniężne " - gotówkę, bony pieniężne, pienią­

dze ulokowane na rachunkach bankowych, weksle

i czeki obce oraz nabyte w celu odsprzedaży papiery

wartościowe , niezależnie od ich rodzaju (obligacje,

akcje itp.),

17) "rzeczowe składniki majątku" - trwałe rzeczowe skład­

niki majątku , do którego zalicza s i ę środki trwałe i wyposażenie, oraz rzeczowe składniki majątku obrotowego,

jak materiały,

18) "śr.odki trwałe" - grunty, budynki, budowle, maszyny

i środki transportu, urządzenia techniczne i inne środki

długotrwałego użytkowania określone w odrębnych

przepisach jako środki trwałe,

19) "nieruchomości" - grunty (place), budynki i budowle,

20) "wyposażenie " - zużywające się stopniowo rzeczowe

składniki majątku trwałego , nie zaliczone odrębnymi

przepisami do środków trwałych,

21) "składniki majątku trwałego" - środki trwałe, wyposażenie, wartości niematerialne i prawne oraz finansowe

składniki majątku trwałego, jak udziały, akcje, długoter­

minowe papiery wartościowe, udzielone długotermino­

we pożyczki oraz inne finansowe składniki majątku

trwałego; do długoterminowych papierów wartościo­

wych, pożyczek itp. zalicza się te z nich, które uznane

zostały za lokaty,

22) "wartości niematerialne i prawne" - inne niż rzeczowe

. składniki majątku trwałego określone w odrębnych

przepisach, w tym także nabyte oprogramowanie komputerów, wartość firmy, koszty zgromadzenia kapitału

oraz organizacji przy założeniu lub późniejszym rozszerzaniu ubezpieczyciela,

23) "materiały" - materiały podstawowe i pomocnicze,

opakowania, paliwo, części zamienne i odpadki,

24) "koszty administracji" - koszty utrzymania zarządu

ubezpieczyciela oraz obsługi ubezpieczyciela jako cało­

ści , z wyłączeniem odsetek od kredytów i pożyczek,

25) " cena zakupu" - cenę , jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku ,

26) " cena nabycia" - cenę zakupu powiększoną o koszty

zakupu nabytego składnika majątku,

27) "cena ewidencyjna" - cenę przyjętą do ewidencji

wartościowej rzeczowego składnika majątku ; ceną ewidencyjną może być cena rzeczywista lub cena różna od

ceny rzeczywistej ,

28) "cena sprzedaży na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych" - także przeciętną cenę sprzedaży w miesią­

cu, na który przypada ten dzień , jeżeli ceny ulegały

istotnym zmianom, a przeciętna cena sprzedaży w tym

miesiącu jest niższa od ceny na dzień zamknięcia ksiąg

rachunkowych,

29) "cena sprzedaży netto" - cenę sprzedaży na dzień

zamknięcia ksiąg rachunkowych zmniejszoną o należny

podatek obrotowy,

30) "fundusze i rezerwy specjalne" - zobowiązania wobec

nie określonych wierzy.cieli, powstałe przez zaliczenie ich

równowartości do kosztów, strat nadzwyczajnych lub

wyniku finansowego z przeznaczeniem na określone cele,

42

Poz. 23

-

31) " roszczenia" - należności nie uznane przez dłużników

ubezpieczyciela,

32) " kierownik" osobę, która zarządza dz i ałalnością

ubezpieczyciela, wieloosobowy organ lub wyłoniony

z niego zespół osób, które zgodnie z obowiązującymi

przepisami lub statutem uprawnione są do zarządzania ,

a także - jeżeli odrębne przepisy tak stanow i ą - osobę,

która stoi na czele organu upoważnionego do kierowania ubezpieczycielem,

33) " zweryfikowane sprawozdanie finansowe" - sprawozdanie, które uzyskało stwierdzenie zweryfikowania

przez niezależnego biegłego lub inną jednostkę do tego

uprawnioną ·

Załącznik nr 2

NAZWA I ADRES UBEZPIECZYCIELA

NR STATYSTYCZNY

REGON

TECHNICZNY

RACHUNEK UBEZPIECZEŃ

za okres ..........

(dla ubezpieczycieli nie prowadzących

ubezpieczeń na życie)

ADRESAT

w złotych

Poz.

WYSZCZEGOLNIENIE

2

1

1

Składki

2

3

a) składki brutto przypisane w roku obrotowym

b) udział reasekuratorów w składce

c) zmiany stanu rezerw składek na udziale własnym

d) składki na udziale własnym za rok obrotowy (a-b±c)

Inne przychody techniczne na udziale własnym

Przychody z lokat

Sumy

Sumy

przejściowe

przejściowe

I

II

3

4

.. .. .... ... ..

.... .. .......

........... ..

.

Sumy

ogólne

5

.. ... ..... ...

........... ..

... .. ... .... .

~

55 -

Odszkodowania i świadczenia

a) odszkodowania i świadczenia wypłacone w roku obrotowym

I - odszkodowania i świadczenia wypłacone

II - udział reasekuratorów w odszkodowaniach i świadczeniach wypłaconych

III - odszkodowania i świadczenia wypłacone na udziale własnym ubezpieczyciela

(I-II)

b) zmiany stanu rezerw na nie wypłacone odszkodowania i świadczenia na udziale

7

8

9

10

11

?la .

4

.. . . . . , .. . . . .

. ........ ,... ...

własnym

5

6

.

.~fr

3

4

..

~"\:~;"

. <~ Poz. 23

.

"

c) odszkodowania i świadczenia na udziale własnym (a±b)

Zmiany stanu innych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na udziale własnym

Dywidendy i udziały w zyskach na rzecz ubezpieczonych na udziale własnym łącznie ze

zmianą stanu rezerwy

Koszty działalności ubezpieczeniowej

a) koszty akwizycji

b) koszty administracyjne

c) otrzymane prowizje reasekuracyjne i udziały w zyskach reasekuratora

d) rozliczone w czasie koszty akwizycji

e) koszty działalności ubezpieczeniowej na udziale własnym (a+b-c±d)

Inne koszty techniczne na udziale własnym

Wynik techniczny (1+2+3-4±5-6-7-8)

Zmiany stanu rezerw na wyrównanie szkodowości (ryzyka) na udziale własnym

ubezpieczyciela

a) zmiany stanu rezerw przewidzianych statutem ubezpieczyciela

b) zmiany stanu rezerw nie przewidzianych statutem

c) łączne zmiany stanu rezerw (± a ± b)

WYNIK TECHNICZNY DO PRZENIESIENIA DO OGOLNEGO RACHUNKU WYNIKOW

· ... .. .. ....

..,.;

...••

~,1-

.........., ...,.

• \ • .~ . ~ ! •• •••• ,

"

'"

•. • •. ••• •• 0] . .. . .

·...... . . .. .

:~ '.

... , ,' ..... .. . . ... ... dnia .... . . . . .. . .. .

., .;

(miejscowość)

.. .,..... ....... .

,

'(podpisy)

."

NAZWA I ADRES UBEZPIECZYCIELA

NR STATYSTYCZNY

REGON

TECHNICZNY

RACHUNEK UBEZPIECZEŃ

za okres .... . .....

(dla ubezpieczycieli prowadzących

ubezpieczenia na życie)

• ~'t.,< '.

ADRESAT

',~: f'

w złotych

Sumy

Sumy

Poz.

WYSZCZEGOLNIENIE

przejściowe

przejściowE!'

1

2

I

3

4

1

2

3

4

5

6

Składki

a) składki brl:Jtto przypisane w roku obrotowym

b) udział reasekuratorów w składce

c) zmiany stanu rezerw składek na udziale własnym ubezpieczyciela

d) składki na udziale własnym za rok obrotowy (a-b±c)

Przychody z lokat

a) przychody ze wspólnych przedsięwzięć lokacyjnych

- przychody od przedsiębiorstw zależnych

- pozostałe przychody

b) przychody z lokat bezpośrednich

- przychody z nieruchomości

- przychody od przedsiębiorstw zależnych

- pozostałe przychody

c) wynik dodatni z tytułu rewaloryzacji lokat

d) wynik dodatni z tytułu sprzedaży lokat

e) razem przychody z lokat (a+b+c+d)

Zarachowane nie zainkasowane przychody z lokat

Inne przychody techniczne

Razem prZychody techniczne (1 + 2 + 3 + 4)

,'.

Sun'i'y

ogólne

II

"

5 "

"

'.

.......... ...

... ...... ....

•• •• •••• ' , ' " J

, '

~,

~

. ......... ...

.'

....... ... .. .

.. .. .... , ....

.... .. ... .. ..

... ....... .. .

..... ........

..

~"

~ ,

-o,

świadczenia wypłacone w roku obrotowym

I - świadczenia wypłacone

II - udział reasekuratorów w świadczeniach wypłaconych

III - świadczenia wypłacone na udziale własnym (I- II)

b) zmiany stanu rezerw na nie wypłacone świadczenia na udziale własnym

c) świadczenia na udziale własnym obciążające rok obrotowy (a±b)

,-

"

.... .... .' ....

"

., ,

... ..... ... ..

... .. ..........

• • • • • • 1. • • • • ••

......

, . :......

............ .

;"'.,

'.

• • • • • • ;. • • • • • • 'lI

Świadczenia

a)

,

'.

... "' . . • .>~ ... . . r

"~':.'

,"

.... .........

...... .. .. .. .

,

... ... ...... .

. .. . .. ... .. ... ;,. :~t~·

~,

.

.'

"

:.~- ~~ . .

... : ~ .,10. '~ ' .: •"• : .. '

"

,-

"

f'~:"ę~>·J· .

. '

... ~.

"..

.. ,;

. .

~

~

~

56 -

2

7

8

9

10

11

12

13

14

3

4

Zmiany stanu innych rezerw techn icznych na udziale własnym

a) matematyczne rezerwy ubezp i eczeń na życie

b) pozostałe rezerwy techniczne

c) razem zmiana innych rezerw technicznych (±a ± b)

Dywidendy i udziały w zyskach na rzecz ubezpieczonych na udziale własnym łącznie ze

zm i aną stanu rezerwy na dywidendy i udziały w zyskach

Koszty' działalności ubezpieczen iowej

a) koszty akwizycji

b) koszty administracyjne

c) otrzymane prowizje reasekuracyjne i udz i ały w zyskach reasekuratora

d) rozliczone w czasie koszty akwizycji

e) razem koszty działalnośc i ubezpieczeniowej na udziale własnym (a+b-c±d)

Koszty działalności lokacyjnej

a) koszty utrzymania nieruchomośc i

b) inne koszty działalności lokacyjnej

c) wynik ujemny z tytułu rewaloryzacji lokat

d) wynik ujemny z tytułu sprzedaży lokat

e) razem koszty działalności lokacyjnej (a+b - c-d)

Zarachowane straty na lokatach

Inne koszty techniczne na udziale własnym

Przeniesienie przychodów z lokat w części zarachowanej na przychody ogólnego

rachunku wyników

WYNIK TECHNICZNY DO PRZENIESIENIA DO OGOLNEGO RACHUNKU WYNIKOW

(5-6+7-8-9-10-11-12 - 13)

5

... ... .. .. ...

•

•

•

•

•

••

•

•

•

0

.0

... ........ ..

.... . . . ..... . ... .. . .. dnia . . . . .. . . . .... .

(m i ej scowość )

(podpisy)

§ 3. 1. Ubezpieczyciele obowiązani są prowadzić rachunkowość zgodnie z przepisami rozporządzenia i innymi

przepisami prawa, dającą rzetelny i jasny obraz ich stanu

i sytuacji finansowej .

2. Zadaniem rachunkowości ubezpieczyciela jest bieżą­

ca rejestracja operacji gospodarczych w sposób prawidłowy,

kompletny i systematyczny, to jest przy zachowaniu następujących zasad

1) zapewniona ma być kompletność ujęcia wszystkich

operacji gospodarczych zarówno w porządku chronoI~gicznym, jak i systematycznym,

2) operacje gospodarcze należy ujmować według okresów

sprawozdawczych, których dotyczą,

3) zapewnione zostanie pełne, zgodne z prawdą materialną

oddanie istotnej, formalnej i materialnej treści operacji

gospodarczych, niezależnie od formy ich przedstawienia,

4) wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów, przychodów i kosztów ich uzyskania, jak też

zysków i strat nadzwyczajnych ustalana będzie odręb­

nie; nie można kompensować ze sobą wartości różnych

co do rodzaju aktywów i pasywów, przychodów i kosztów ich uzyskania oraZ zysków i strat nadzwyczajnych,

5) wyodrębnione będą dane o decydującym znaczeniu;

dane o mniejszym znaczeniu .mogą być ujmowane

łącznie, tak aby nie utrudniały poznania stanu i sytuacji

finansowej ubezpieczyciela,

6) przy ustalaniu wartości aktywów i pasywów oraz wysokości wyniku finansowego należy stosować ceny zakupu lub nabycia przy zachowaniu zasady ostrożnej wyceny; w szczególności należy

a) wycenić rzeczowe składniki majątku trwałego i obrotowego w cenach zakupu lub nabycia nie wyższych od możliwych do uzyskania za nie cen sprzedaży netto, z zastrzeżeniem przepisu § 24,

b) ująć w księgach rachunkowych przypadające na

dany rok obrotowy zmniejszenia wartości na skutek

umorzenia wszystkich stopniowo zużywających się

składników majątku trwałego ubezpieczyciela, niezależnie od wyniku finansowego, jaki osiągnął w danym roku obrotowym,

c) uwzględniać, niezależnie od daty ich zapłaty, wszystkie osiągnięte i przypadające na rzecz ubezpieczyciela lub obciążające go za dany rok obrotowy

- przychody oraz koszty uzyskania tych przychodów,

- straty i osiągnięte zyski nadzwyczajne,

7) dla zapewnienia współmierności przychodów i kosztów

własnych ich osiągnięcia oraz realnej wysokości wyniku

finansowego ubezpieczyciela wyodrębnione będą i zali czone do aktywów lub pasywów koszty i przychody

przyszłych okresów, a także tworzone będą rezerwy

w wysokości przewidywanego ryzyka,

8) przyjmować się będzie, że działalność ubezpieczyciela

będzie kontynuowana, z wyjątkiem przypadków okreś­

lonych w § 17 ust. 1 pkt 2-4.

-

Poz. 23

3. Przyjęte zasady księgowania operacji gospodarczych

i przedstawiania ich rezultatów w sprawozdaniu finansowym, zwłaszcza zaś sposób ustalenia wartości aktywów

i pasywów, a także wyniku finansowego, nie mogą być

zmieniane w ciągu kolejnych lat. chyba że jest to uzasadnione

ważnymi przyczynami i następuje od początku roku obrotowego . W przypadku zmiany zasad ustalania wartości

aktywów i pasywów należy w sprawozdaniu finansowym

sporządzonym na koniec roku obrotowego, w którym dokonano zmiany, zamieścić wyjaśnienie, na czym polega zmiana,

uzasadnić jej dokonanie i podać jej wpływ na roczny wynik

finansowy.

2) wysokość poniesionych kosztów, osiągniętych przychodów, strat i zysków nadzwyczajnych oraz innych

elementów wyniku finansowego,

3) inne dane niż określone w pkt 1 i 2, niezbędne do

przedstawienia rzetelnego i jasnego obrazu stanu i sytu acji finansowej ubezpieczyciela opinii publicznej, zwła­

szcza jego właścicielom, organom statystyki państwo ­

wej itp., a także dane do wszelkich rozliczeń finansowych ze Skarbem Państwa, budżetami i instytucjami

oraz kontrahentami ubezpieczyciela (osobami prawnymi lub fizycznymi, w tym także jego pracownikami) oraz

do sporządzania sprawozdania finansowego.

4. Wartość aktywów i pasywów, ustalona według przepisów rozporządzenia, ulega zmianie, gdy odrębne przepisy

przewidują ich przeszacowanie.

4. Ewidencja operacji gospodarczych w porządku chro nologicznym i systematycznym może być prowadzona łącz­

nie bez wyodrębniania urządzeń służących wyłącznie do

ewidencji w porządku chronologicznym (dziennik) .

5. W sprawach nie uregulowanych przepisa'mi rozporządzenia stosować należy zasady określone przez naukę

rachunkowości oraz utrwalone przez powszechną praktykę

i zwyczaje.

Rozdział 2

Księgi rachunkowe

§ 4. 1. Księg i rachunkowe powinny być prowadzone

w sposób ustalony w zakładowym planie kont.

2. Zapisy w księgach rachunkowych prowadzi się w ję­

zyku polskim.

3. Zapisy w księgach rachunkowych prowadzi się

w walucie polskiej na podstawie prawidłowych i rzetelnych

dowodów, a w przypadku rozliczeń w walutach obcych

- również w tych walutach . Dopuszcza się prowadzenie

ksiąg rachunkowych w pełnych złotych.

4. Księgi rachunkowe prowadzi się i przechowuje w siedzibie ubezpieczyciela lub jego jednostkach samodzielnie

bilansujących . Kierownik może zezwolić, aby księgi rachunkowe były przejściowo przechowywane poza siedzibą ubezpieczyciela, jeżeli ich prowadzenie zostało powierzone fizycznej lub prawnej osobie świadczącej usługi w zakresie

prowadzenia lub weryfikacji ksiąg rachunkowych.

Załącznik nr 4

NAZWA I ADRES UBEZPIECZYCIELA

NR STATYSTYCZNY

REGON

OGÓLNY

RACHUNEK WYNIKÓW

za okres ... . ... . ..

(dla wszystkich ubezpieczycieli)

ADRESAT

w złotych

Poz.

WYSZCZEGOLNIENIE

1

2

1

Wynik techniczny z rachunku ubezpieczeń pozażyciowych

lub

Wynik techniczny z rachunku ubezpieczeń na życie

Przychody z lokat

a) przychody ze wspólnych przedsięwzięć lokacyjnych

- przychody od przeds i ębiorstw zależnych

- pozostałe przychody

b) przychody z lokat bezpośrednich

- przychody z nieruchomości

- przychody od przedsiębiorstw zależnych

- pozostałe przychody

c) wynik dodatni z tytułu rewaloryzacji lokat

d) wynik dodatni z tytułu sprzedaży lokat

e) razem przychody z lokat (a+b+c+d)

Zarachowane nie zainkasowane przychody z lokat

Przeniesienie przychodów z lokat w części nie zaliczonej na przychody technicznego

rachunku ubezpieczeń

Koszty działalności lokacyjnej

a) koszty utrzymania nieruchomości

b) inne koszty działalnośc i lokacyjnej

c) wynik ujemny z tytułu rewaloryzacj i lokat

d) wynik ujemny z tytułu sprzedaży lokat

e) razem koszty działalności lokacyjnej (a+b + c+d)

Zarachowane straty na lokatach

Przeniesienie przychodów z lokat w części zarachowanej na przychody techn icznego

rachunku ubezpieczeń

2

3

4

5

6

7

Sumy

Sumy

przejśc i owe

przejściowe

I

II

4

3

Sumy

ogólne

5

o

•

•••••••••••

.. . . . . ...... .

.... ... ..... .

... .. .. ... . . .

. . .. .... . . . . .

••

•

•

0

.0

•

••

•

•

.. ...........

•

.... ... ... .. .

....... ... ....

. . ... . . . .. . . .

0.

00

.0

•

••••

•

•

.. .. .........

........... ..

........... ,.

0.0

•

•

•••

•

•

•

•

•

.............

•

••

0.

0

0.0

•

••

•

0·

•

•

••••

0

•

•

••

•

•

•

•

•

•

••

•

•

••

•

•

•

•

••

•

•

•

•

•

•••

•

•

••

•

0

.

0

.

.0

-

8

9

10

11

12

13

14

15

57

-

Poz. 23

2

3

Inne przychody

Inne koszty

Zysk/strata na działalności gospodarczej (±1 +2+3+4-5----6-7+8-9)

Zyski nadzwyczajne

Straty nadzwyczajne

Zysk/strata brutto (± 1 0+ 11 -12)

Obowiązkowe zmniejszenia zysku lub zwiększenia straty

a) podatek dochodowy

b) inne obowiązkowe odpisy z zysku lub zwiększenia straty

c) razem obowiązkowe zmniejszenia zysku lub zwiększenia straty

ZYSK/STRATA NETIO ROKU OBROTOWEGO

4

5

•

•••••••••

o ••

· ............

·. . . . . . . . . . . .

.. . .. ..... .. .

•

•

••••••••

0

.0

· .......... ..

..... . . .... ..

.. .. .. .. .....

••••••••••

0.0

· ... .. ..... ..

DANE UZUPEŁNIAJĄCE

1) wynik finansowy przed opodatkowaniem (zysk +, strata -)

2) koszty i straty nie uznawane przez przepisy podatkowe za koszty uzyskania przychodów (+)

3) przychody, które zgodnie z przepisami podatkowymi są zaliczone do nie podlegających wliczeniu do podstawy

opodatkowania (-)

4) inne zmiany podstawy opodatkowania przewidziane w przepisach podatkowych (+ lub -),

5) ogółem podstawa opodatkowania (±1 +2-3±4)

6) zmiany metod wyceny bilansowej w roku obrotowym, które spowodowały zmianę wyniku finansowego

(określenie rodzaju i kwoty zmiany: zwiększenie - liczba dodatnia, zmniejszenie - liczba ujemna)

7) składki z obowiązkowych ubezpieczeń OC

a) ........ . ... .

b) .. .... . ..... .

8) wpłaty na Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny

9) wpłaty na Fundusz Ochrony Ubezpieczonych

10) wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru

11) wpłaty na pokrycie kosztów Izby Ubezpieczeń

12) składki ubezpieczeniowe (z ubezpieczeń bezpośrednich i z reasekuracji czynnej) otrzymane z zagranicy

13) składki reasekuracyjne (z tytułu reasekuracji biernej i retrocesji) przekazane za granicę

............... .. .. .. dnia ..... .... . . : . .

(miejscowość)

podpisy

§ 5. 1. Obowiązek ewidencji operacji gospodarczych

w porządku chronologicznym uważa się za spełniony, jeżeli

1) operacje gospodarcze ujmuje się bieżąco w księgach

rachunkowych w kolejności dat ich dokonania, a co

najmniej z podziałem na poszczególne okresy sprawozdawcze,

2) stan, przychody i rozchody w kolejnych dniach gotówki

(złotych polskich i poszczególnych walut obcych) obejmuje się bieżąco prowadzonym raportem kasowym, za

poszczególne dni lub części okresu sprawozdawczego,

3) istnieje możliwość stwierdzenia zachowania porządku

chronologicznego przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przez powiązanie zapisów księgowych z dowodami księgowymi, na których podstawie zostały dokonane.

2. Dopuszcza się zastąpienie analitycznej ewidencji ilościowej materiałów analityczną ewidencją wartościową.

3. Obowiązek ewidencji operacji gospodarczych w porządku systematycznym uważa się za spełniony, jeżeli ustala

się w odpowiednich przekrojach

1) stan środków pieniężnych i środków rzeczowych, należ­

ności , roszczeń i innych składników majątku ubezpieczyciela, zobowiązań, kredytów, funduszy (kapitałów)

zasadniczych, rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

oraz innych rezerw i funduszy specjalnych i ich zmian

doprowadzonych do zgodności ze stanem rzeczywistym, ustalonym w drodze inwentał'yzacji, przy czym

poszczególne zagraniczne środki pieniężne oraz wszelkiego rodzaju należności, roszczenia i zobowiązania

płatne w walucie obcej obejmuje się ewidencją umoż­

liwiającą ustalenie ich wartości w walucie obcej oraz

w walucie polskiej,

Załącznik nr 5

NAZWA I ADRES UBEZPIECZYCIELA

ADRESAT

WYKAZ

LOKAT KAPITAŁOWYCH

na dzień .....

NR STATYSTYCZNY

REGON

w tysiącach złotych

Papiery

Nieruchomości

TRESC

1

wartościowe

Akcje i udziały

Wkłady

Udziały

we

(depozywspólPożyczki

pod

wykorzyty) ternych

gwaran- nie gwahipostywane

zastaw przedsięnotowa- nie notona włas- pozostałe teczne towane rantowa- ne na wane na minowe własnych wzięw

przez

ne przez

ne popolis

giełdach giełdach

ciach

bankach

państwo

państwo

trzeby

lokacyjnych

2

3

4

5

6

7

8

9

Pożyczki

10

11

Inne

12

A. Lokaty w walucie polskiej wg cen nabycia

(kosztu wytworzenia)

(1+ 11)*)

I. Lokaty

funduszów

ubezpieczeń na życie

z umów związanych

z ryzykiem inwestycyj nym (1 +2)

1. lokaty o stałym oprocentowaniu

a) w przedsiębiorst wach zależnych

b) pozostałe

2. lokaty o zmiennych

dochodach

a) w przedsiębiorst wach zależnych

b) pozostałe

.... ... .. ...... ... .......... ..... .... .... ... ... ..... .. ... .. . . .. ... . .. ... .. ... .... .. .... ..... ... .. . ... ......

......... .. ....... .......... ....... ... . .. ... .... ... ... .... .. ... ..... .... .... .. .... ...... . ...... .. . ... .. .....

... ...... ... ...... .. ..... ... ..... .. .. ... .... .. . .... ... ... ..... ..... ..... .... . .... ..... . .......... . .... .....

.. ..... .. .... .. ... .......... ...... ... . .... .... . .. ......... . ......... .......... .... ... ... . ......... .... ..... .

......... ....... .. ..... .... . . ..... ... .......... .. .... ... . .......... .......... . ......... .... .. ... . . ........ .

......... ... .. .... ..... ... .. ..... .... .... ...... ...... .... .... .... .. .. .. ... ... ....... ... . ......... . . ........

II. Pozostałe

lokaty

w walucie polskiej

(1 +2)

1. lokaty o stałym oprocentowaniu

'

a) w przedsiębiorst­

wach zależnych

b) pozostałe

2. lokaty o zmiennych

dochodach

a) w przedsiębiorst­

wach zależnych

b) pozostałe

B. Lokaty w walutach obcych wo cen nabycia

(I + 11)**l

I. Lokaty

funduszów

ubezpieczeń na życie

z umów związanych

z ryzykiem inwestycyjnym (1 +2)

1. lokaty ostałym oprocentowaniu

a) w przedsiębiorst­

wach zależnych

b) pozostałe

2. lokaty o zmiennych

dochodach

a) w przedsiębiorst­

wach zależnych

b) pozostałe

II. Pozostałe

lokaty

w walutach obcych

(1 +2)

1. lokaty o stałym oprocentowaniu

a) w przedsiębiorst­

wach zależnych

b) pozostałe

2. lokaty o zmiennych

dochodach

a) w przedsiębiorst­

wach zależnych

b) pozostałe

Poz. 23

58 -

Dziennik Ustaw Nr 6

3

4

5

6

7

8

9

10

11

F====ł====I=====I=====l===ł====ł====I=====I=====l~==4=====l

. , W tym lokaty na okres

- do jednego roku

-od1do3lat

- powyżej trzech lat

•• , w tym lokaty w

USD

GBP

DEM

CHF

innych walutach

C. Lokaty w walucie polskiej wg cen sprzedaży

(I + II)

I. Lokaty

funduszów

ubezpieczeń na życie

z umów związanych

z ryzykiem inwestycyjnym

II. Pozostałe

D. Lokaty w walutach obcych wg cen sprzedaży

(1+11)

I. Lokaty

funduszów

ubezpieczeń na życie

z umów związanych

z ryzykiem inwestycyjnym

II. Pozostałe

r

. ........ ....... . dnia ... . .. ... .

(miejscowość)

(podpisy)

§ 6. 1. Zakładowy plan kont 'p owinien zawierać

1) wykaz kont syntetycznych,

2) zasady tworzenia i prowadzenia kont analitycznych do

określonych kont syntetycznych (podanie kryterium,

według którego dane konta syntetycznego mają być

dzielone przy ujmowaniu ich na kontach anal itycznych,

oraz wskazanie, do ewidencji jakich danych mają służyć

konta analityczne - wartościowych , ilościowo-wartoś­

ciowych, ilościowych) ,

3) określenie materiałów, których wartość podlega zaliczeniu do kosztów bezpośrednio po zakupie,

4) określenie zasad rozliczania odchyleń od cen ewidencyjnych pozostałych materiałów,

5) określenie sposobu ustalania umorzenia wyposażenia ,

którego wartość po wydaniu do użytkowania ma być

wykazywana w sprawozdaniu finansowym ubezpieczyciela, oraz wskazanie rodzajów wyposażenia , które mogą być w całości zaliczone do kosztów po wydaniu do

użytkowania.

2. Ubezpieczyciele są obowiązani tak ustalić swe zakładowe plany kont, aby sporządzane sprawozdan ie finan sowe, określone w rozporządzeniu, w sposób rzetelny i jasny

przedstawiało ich stan i sytuację finansową.

3. W zakładowych planach kont ubezpieczyciele obo wiązani są uwzględniać zmiany w obowiązujących je przepisach o gospodarce finansowej i zasadach opodatkowania.

4. Kierownik może ustalić, że zakładowym planem kont

jest wzorcowy plan kont, opracowany przez specjalistyczny

zespół z zakresu organizacji rachunkowości ubezpieczeniowej.

Załącznik nr 6

NAZWA I ADRES UBEZPIECZYCIELA

ZESTAWIENIE

REZERW TECHNICZNO-UBEZPIECZENIOWYCH

na dzień ....

NR STATYSTYCZNY

REGON

ADRESAT

w tysiącach złotych

Rezerwy

Rezerwa na nie wypłacone

Rezerwa Rezerwa

Skapita- ,

odszkodowania i świadczena wy- na szko- Rezerwy matemalizowana

nia z ex'u

równanie dy katas- na dywi- tyczne

wartość

Inne

w ubezszkodo- troficzne dendy

rent

z

piecżerezerwy

na ryzyroku polat

roku

i

udziały

i wyjątubezpie- wości

niach

ka nie biezące- przednie- ubiegw zysczeń

lub

kowe

życiowygasie

go

go

łych

kach

O,C, NW ryzyka

ryzyka

wych

Rezerwa

TREŚC

składek

1

A. Rezerwy

- brutto

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

techniczne

1. Rezerwy ustalane metodą indywidualną

ustalane

2. Rezerwy

w % skladki

3. Rezerwy

w trybie

tworzone

a) § 33 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia

b) § 33 ust. 7 rozporządzenia

4. Rezerwy ustalone mematematyki

todami

ubezpieczeniowej

B. Udział reasekuratorów

w rezerwach

C. Rezerwy na udział

własny ubezpieczyciela (A-B)

w tym

ustalane

1. Rezerwy

w walutach obcych

a) rezerwy brutto

b)

udział reasekurato-

rów

c) rezerwy na udział

ubezpiewłasny

czyciela (a-b)

ustalane

2. Rezerwy

w walucie polskiej

a) rezerwy brutto

b) udział reasekuratorów

c) rezerwy na udział

własny

ubezpieczyciela (a-b)

Utworzone rezerwy nie przewidziane statutem ubezpieczyciela wymagają omówienia poniżej z uwzględnieniem podziału na rezerwy

tworzone w ciężar kosztów bądź tworzone z zysku Po jego opodatkowaniu .

Uwaga

Rozbicie rezerw szkodowych w kol. 4, 5 i 6 według lat ubezpieczeniowych, w których umowy ubezpieczenia rozpoczynaią swój bieg (według tzw, ex'ów) , dotyczy wyłącznie rezerw

tworzonych w trybie § 33 ust, 7 rozporządzenia , We wszystkich innych~przypadk8ch całość rezerw na nie wypłacone odszkodowania i świadczenia może być wykazana w kol. 4,

"'" dnia" ,,, ,, ,, ,, ,,

(miejscowość)

(podpisy)

-

60 -

Poz. 23

§ 7. 1. Podstawą zapisu w księgach rachunkowych jest

dokument (dowód księgowy)

1) stwierdzający fakt dokonania operacji gospodarczej

zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierający

- jeżeli treść dowodu nie została inaczej określona

w przepisach wynikających z właściwych ustaw (np.

czeki, weksle itp.) - co najmniej

a) określenie wystawcy i wskazanie stron (nazwy i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, któ rej dowód dotyczy; w dowodach wystawionych

przez ubezpieczyciela dla potrzeb wewnętrznych

określenie wystawcy oraz nazw i adresów stron może

być zastąpione nazwami lub symbolami komórek

organizacyjnych ubezpieczyciela,

b) datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy,

z tym że jeżeli data dokonania operacj i gospodarczej

odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarczy

podanie jednej daty,

c) przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz

ilościowe określenie , jeżeli przedmiot operacji jest

wymierny w jednostkach naturalnych,

d) własnoręczne podpisy osób odpowiedzialnych za

prawidłowe dokonanie operacji gospodarczej i jej

-

prawidłowe udokumentowanie, z tym że jeżeli dowód

księgowy nie wyraża przejęcia lub przekazania odpowiedzialności materialnej, podpisy mogą być zastąpione

danymi umożliwiającymi identyfikację tych osób,

2) sprawdzony pod względem merytorycznym i formalno-rachunkowym i na l dowód sprawdzenia podpisany

przez osoby do tego upoważnione; można nie dokonywać kontroli rachunkowej dowodów własnych, w któ=-f..:h treści zawarte są rezultaty obliczeń dokonanych

i wypisanych przez przystosowane do tego maszyny;

fakt sprawdzenia dowodu powinien być uwidoczniony

w jego treści,

3) oznaczony numerem llib w inny sposób umożliwiający

powiązanie dowodu z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie.

2. Dowód księgowy powinien być sporządzony w języ­

ku polskim. Może on być sporządzony w języku obcym, jeżeli

dotyczy operacji gospodarczej z kontrahentem zagranicznym. Treść dowodu powinna być pełna i zrozumiała; dopuszczalne jest stosowanie skrótów ogólnie przyję~ych. Jeżeli

w dowodzie księgowym podane jest wartościowe określenie

operacji gospodarczęj tylko.w walucie obcej. ubezpieczyciel

posiadający ten dowód jest obowiązany przeliczyć walutę

obcą na złote po obowiązującym w dniu dokonania operacji

gospodarczej kursie, ustalonym przez Prezesa Narodowego

Banku Polskiego.

3. Błędy w dowodach księgowych poprawiać można

wyłącznie przez skreślenie niewłaściwie napisanego tekstu

lub liczby w sposób pozwalający odczytać tekst lub liczbę

pierwotną i wpisanie tekstu lub liczby właściwej. Poprawka

tekstu lub liczby w dowodzie księgowylT,l powinna być

zaopatrzona w podpis lub skrót podpisu osoby upoważ­

nionej. Zasady te stosuje się wyłącznie do dowodów księgo­

wych, dla których nie istnieje ustalony odrębnymi przepisami

zakaz dokonywania jakichkolwiek poprawek, natomiast nie

stosuje się ich do dowodów obcych, które mogą być

poprawiane jedynie przez wystawienie i przesłanie kontrahentowi dowodu korygującego. Dowody własne zewnęt­

rzne, przesłane uprzednio kontrahentowi, mogą być poprawione tylko przez wystawienie dowodu korygującego.

4. Podpisy na dowodach księgowych składa się odręcz­

nie, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 1 pkt 1 lit.

d) oraz z wyjątkiem polis, na których podpisy mogą być

odtwarzane mechanicznie.

5. Jeżeli okr.eślone operacje gospodarcze są udokumentowane dwoma lub więcej dpwodami albo 'egzemplarzami

tego samego dowodu, kierownik ustali na stałe, który z dowodów (egzemplarzy dowodu) ma stanowić podstawę

zapisów w księgach rachunkowych.

6. W zakresie ubezpieczeń bezpośrednich składki dokumentowane są kopiami umów ubezpieczenia, polis lub

innych dokumentów potwierdzających zawarcie umowy

ubezpieczenia, zwanych dalej "dpkumentami ubezpieczenia", a określających co najmniej: strony stosunku ubezpieczeniowego, zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela,

okres ubezpieczenia, wysokość sumy ubezpieczenia lub

gwarancyjnej oraz wysokość należnej składki.

Załącznik nr 7

ADRESAT

NAZWA I ADRES UBEZPIECZYCIELA

ROZLICZENIE ŚRODKÓW

WŁASNYCH I OBCYCH

na dzień .... : ..

NR STATYSTYCZNY

REGON

w złotych

ŚRODKI

%

Dane

Dane fundu na

szu

po- Zmia- na

ko- ubezcząny ± niec pieczetek

roku nioweroku

go

2

I.

1.

4.

4

6

5

Środki własne

I.

Kapitały i fundusze własne

Rzeczowe składniki majątku (poz. F.I

aktywów)

1.

Kapitały i fundusze własne (poz. A pasywów)

Aktywa zmniejszające kapitały własne

(poz. A.1 aktywów, wielkość ujemna)

Przedpłaty i rozliczenia międzyokreso­

we czynne (poz. G. aktywów, wielkość

ujemna)

Wartości niematerialne i prawne (poz.

B aktywów, wielkość ujemna)

Rozliczenia międzyokresowe bierne

i inne rezerwy (poz. G. pasywów, wielkość dodatnia)

Wynik finansowy netto (poz. H.1 aktywów, strata -, poz. H.1 pasywów,

zysk +)

Zysk netto rozdysponowany na

fundusze i rezerwy techniczne (wielkość ujemna)

dywidendy i inne fundusze specjalne

i obce (wielkość ujemna)

RAZEM I (1-2-3-4+5±6-7)

2.

3.

3

KAPITAŁY I FUNDUSZE

2.

Nadwyżka przeniesiona z poz. II 10.a.

(plus)

Niedobór przeniesiony z poz. II 10.b.

(minus)

Nadwyżka przeniesiona z poz. III 5.a.

(plus)

Niedobór przeniesiony z poz. III 5.b.

(minus)

RAZEM I (1 +2±3±4)

3.

4.

5.

r---------------------------+---~--~--_+--~6 .

II.

1.

2.

Lokaty

Nieruchomości (poz. C.1.1

aktywów)

7.

Akcje notowane na giełdach (poz.

a.

C.1.5 i C.11.3 aktywów)

3. Akcje i udziały w spółkach nie nob.

towane na giełdach (poz. C.1.6 aktywów)

4. Terminowe wkłady w bankach (poz.

C.1.7 oraz C.11.1 i 2 aktywów)

.. . . . .. ... .. .... .... . ....... II.

5. Obligacje i inne papiery wartościowe

1.

(poz. C.1.3 i 4 oraz C.11.4 aktywów)

6. Udziały we wspólnych przedsięwzię­

2.

ciach lokacyjnych (poz. C.1.9 i C.II .5

aktywów)

7. Pożyczki i inne lokaty (poz. C.1.2, C.1.8,

C.1.10 i C.11.6 aktywów)

8. Lokaty funduszów ubezpieczeń życio ­

wych (poz. D aktywów)

9. Razem (1 +2+3+4+5+6+ 7+8)

O.a. Nadwyżka lokat nad funduszami ubezpieczeniowymi (wielkość ujemna)

b. Niedobór lokat na pokrycie funduszów

ubezpieczeniowych (wielkość dodatnia)

,

RAZEM II (9±10)

100

III.

1.

Środki obce

Należności depozytowe od cedentów

(poz. C.III. aktywów)

2.

Należności i roszczenia (poz. E aktywów)

3.

Środki pieniężne w obrocie (poz. F.II

aktywów)

4.

Razem (1 +2+3)

5.a. Nadwyżka środków nad zobowiąza ­

niami (wielkość ujemna)

b. Niedobór środków na pokrycie zobowiązań (wielkość dodatnia)

RAZEM III (4±5)

OGÓŁEM (1+11+111)

III.

1.

2.

3.

4.

Fundusz ubezpieczeniowy

Fundusze i rezerwy techniczne (poz. C.

pasywów)

Część zysku przeznaczona na fundusze

i rezerwy techniczne (wielkość dodatnia, przeniesienie z pozycji I. 7.a rozliczenia)

RAZEM II (1 + 2)

Zobowiązania

Fundusze specjalnego przeznaczenia

(poz. D pasywów)

Zobowiązania depozytowe wobec reasekuratorów (poz. E pasywów)

Pozostałe zobowiązania (poz. B+ F

pasywów)

Część zysku przeznaczona nacfywidendy i inne fundusze obce (wielkość

dodatnia, przeniesienie z pozycji 1.7.b)

RAZEM III (1 +2+3+4)

OGÓŁEM (1+11+111)

Dane

Dane

na

po- Zmia- na

kocząny ± niec

tek

roku

roku

-

Poz. 23

1. RAZEM I

2. 50% należnych wpłat na poczet kapitału

3. 50% nie zainkasowanych od ubezpieczonych dopłat w towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych

4. Różnica pomiędzy ceną sprzedaży lokat a ich wartością bilansową*)

5. Róźnica pomiędzy wartością bilansową rezerw techniczną-ubezpieczeniowych a wielkością

' ustaloną według metody indywidualnej*)

6. OGÓŁEM (1 +2+3+4+5)

... ..... .. .... .... .... ..

• 1 Wymaga zgody Ministra Finansów

.. . . .. . ........ . . dnia . . ... . .... .

(miejscowość)

(podpisy)

§ 8. 1. Ubezpieczyciel dOkonuiący księgowania dowodu jest właściwy do wystawienia dowodów księgowych dla

udokumentowania

1) zewnętrznych operacji gospodarczych, to jest operacji,

w których uczestniczą ubezpieczyciel i jego kontrahenci,

jeżeli operacje te polegają na świadczeniu usług ubezpieczeniowych, sprzedaży lub przekazaniu kontrahentom składników majątku i świadczeniu innych usług,

2) zewnętrznych operacji gospodarczych związanych

z udzieleniem ubezpieczycielowi przez reasekuratorów

ochrony finansowej,

3) świadczeń na rzecz Skarbu Państwa, opłat na rzecz

budżetów lub instytucji oraz innych kontrahentów, przekazywanych przez .ubezpieczyciela z mocy prawa (np.

44

Poz. 23

podatki). wynikających z umów (np. wnoszone udziały)

lub o charakterze świadczeń dobrowolnych,

4) wewnętrznych operacji gospodarczych polegających na

tworzeniu i rozwiązywaniu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,

5) wewnętrznych operacji gospodarczych, w których uczestniCzą tylko komórki organizacyjne ubezpieczyciela,

6) poniesionych kosztów nie wynikających ze świadczeń

kontrahentów, ustalenia powstałych strat lub osiąg­

niętych zysków, potwierdzenia ilości i wartości otrzymywanych od kontrahentów składników majątku , robót

i usług lub innych świadczeń, jak też powierzenia

składników majątku pracownikom ubezpieczycielą lub

innym osobom .

Dowody wymienione w pkt 1, 2 i 3 nazywa się dowodami

własnymi zewnętrznymi, a dowody wymienione w pkt 4,

5 i 6 - dowodami własnymi wewnętrznymi .

2. Kontrahenci ubezpieczyciela dokonującego księgo­

wania (także jego pracownicy, jeżeli są stroną w dokonanej

operacji gospodarczej) są właściwi do wystawiania dowodów księgowych dla udokumentowania operacji gospodarczych polegających na sprzedaży lub przekazaniu ubezpieczycielowi składników majątku, wykonaniu zleconych

robót, usług i innych czynności oraz świadczeń umownych

lub określonych przepisami. Kontrahenci będący cedentami

są właściwi do wystawiania dowodów określających przychody i koszty przypadające na udział ubezpieczyciela dokonującego księgowania w zakresie ubezpieczeń pośrednich

(reasekuracji czynnej) . Dowody wystawione przez kontrahentów ubezpieczyciela dokonującego ich księgowania nazywa się dowodami obcymi.

3. Dowody wymienione w ust. 1 pkt 1 oraz w ust.

2 mogą być zastąpione dowodami wystawionymi wspólnie

przez ubezpieczyciela dokonującego ich księgowania i jego

kontrahenta (np. protokoły zdawczo-odbiorcze) .

4. Ubezpieczyciel dokonujący księgowania jest właś­

ciwy do wystawiania dowodów własnych wewnętrznych dla

udokumentowania operacji gospodarczych, dla których wymagane są dowody obce, jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia kompletności zapisów księgowych, a dowód obcy nie

wpłynął w terminie umożliwiającym sporządzenie sprawozdania finansowego za dany okres sprawozdawczy.

5. Jako dowody właściwe do udokumentowania diet

pracowników i innych ich należności za czas podróży służ­

bowych mogą być użyte przez ubezpieczycieli dokumenty

wystawione przez ich pracowników. Dokumenty te powinny

zawierać: datę dokonania operacji gospodarczej, miejsce

i datę wystaw.ienia dokumentu oraz podpis osoby, która

bezpośrednio dokonała wydatku. W dowodach tych należy

także podać cel dokonania wydatku obciążającego ubez.

pieczyciela.

6. W dowodach własnych wewnętrznych, zawierają­

cych ilościowe określenie operacji gospodarczych, może być

pominięta wartość przedmiotu operacji, jeżeli zostanie podana w zestawieniach dowodów.

7. Stwierdzone w dowodach nieprawidłowości merytoryczne powinny być uwidocznione w dowodzie lub w załą­

czniku do dowodu wskazanym w treści dowodu i podpisane

przez osoby obowiązane do sprawdzenia dowodu. Nieprawidłowości formalno-rachunkowe powinny być skorygowane w sposób ustalony dla poprawienia błędów w dowodach księgowych.

załącznik nr 8 do rozporządzenia .

Załącznik nr 8

OBJASNIENIA DO BILANSU I RACHUNKU STRAT I ZYSKÓW

Rozdział 1

Bilans

1. W przypadku gdy kapitał akcyjny lub kapitał zakładowy w towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych nie

został w pełni opłacony, róinicę pomiędzy wysokością

kapitału zadeklarowanego i wykazanego w pasywach bilansu (w poz. A.I.) a sumą faktycznie uiszczoną (w gotówce bądź w foqnie aportu) wykazuje się w pozycji A.1.

aktywów.

2. Koszty organizacji i zgromadzenia kapitału, poniesione przy założeniu lub późniejszym rozszerzaniu I,Ibezpieczyciela, w przypadku ich rozliczania w czasie, wykazuje

się w aktywach bilansu w pozycji ,B.1, przy czym umorzenie

tych kosztów (metodą pośrednią) nie może przekraczać

pięciu lat.

3. W pozycji B.2 aktywów wykazuje się wartość firmy

według zasad określonych w § 31 ·ust. 3 rozporządzenia .

4. Srodki trwałe, wyposażenie oraz wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji ewid~ncjonowanej

odrębnie, tj . metodą pośrednią, w księgach rachunkowych

(pozycje w aktywach odpowiednio: C.I.1, F.1.1 i B.3) wykazywane sąw bilansach ubezpieczycieli według wartości

netto po potrąceniu umorzenia. Wielkości dotychczasowego

umorzenia wykazywane są w danych uzupełniających do

bilansu.

'

.

5. W przypadku ubezpieczeń na życie związanych z fun duszem inwestycyjnym, gdy umowy ubezpieczenia przewidują, iż ryzyko inwestycyjne ~onosi ubezpieczony odpowiednie lokaty kapitałowe wykazywane są w odrębnej

pozycji w bilansie ubezpieczyciela (pozycja w aktywach

D.), jako że dochody z tych lokat rozliczane są z ubezpieczonymi i nie wpływają na wyniki finansowe ubezpieczyciela.

6. W przypadkU powierzenia kapitałów ubezpieczyciela

innym podmiotom do wspólnego inwestowania, kapitały te

podlegają wyodrębnieniu w bilansie i w załączniku do

bilansu (załącznik nr 5) jako udziały we wspólnych przedsięwzięciach lokacyjnych. W razie gdy podmiot administrujący i gospodarujący wspólnym kapitałem ,inwestycyjnym

jest przedsiębiorstwem zależnym, udziały takie w ~ałączniku

dp bilansu wyo,drębnia się jako lokaty w przedsiębiorstwach

zależnych.

2)

należności depozytowe w walutach obcych

należności depozytowe od przedsiębiorstw zależ­

nych będących cedentami,

b) pozostałe należności depozytowe.

Należności depozytowe nie mogą być łączone z innymi

pozycjami ani też w żadnym przypadku nie mogą być

kompensowane z zobowiązaniami. Gwarancje gotówkowe,

zdeponowane na rzecz kontrahentów będących cedentami,

które pozostają własnością ubezpieczyciela będącego reasekuratorem, wykazywane są w bilansie reasekuratora w odpowiedniej pozycji lokat bankowych.

.

a)

8. Wykazane w pozycjach E.I do III aktywów należności

ujmuje się w danych uzupełniających do bilansu z podziałem

na

1) należności w walucie polskiej

a) od przedsiębiorstw zależnych,

b) pozostałe,

2)

należności w walutach obcych

a) od przedsiębiorstw zależnych,

b) pozostałe .

9. Należności {>owstałe w związku z czynnościami komisarza awaryjnego lub pośrednika wykonywanymi przez

ubezpieczyciela zgodnie z umowalJ1i bądź na zlecenie innych

ubezpieczycieli, ujmuje się w pozycji E.IIL2 aktywów bilansu

i wykazuje w danych uzupełniających do bilansu .

.

10. .Pozycje F.11.2 i 4 aktywów obejmują sumy pieniężne

w drodze, czeki obce, akredytywy i inne środki pieniężne nie

ujęte w poprzednich pozycjach.

11. Jako sumy pieniężne w drodze występować mogą

jedynie środki pomiędzy kasą a własnym rachunkiem bankowym ubezpieczyciela albo pomiędzy dwoma własnymi

rachunkami bankowymi bądź czeki obfe przekazywane do

realizacji przez bank do czasu uznania z tego tytułu rac;hunku

bankowego ubezpieczyciela.

12. W pozycji G.1 aktywów wykazuje się nie zrealizowane (nie otrzymane w gotó\l\lce) przychody z lokat przypadające za okres do końca roku obrotowego.

13. Koszty akwizycji

r

(bezpośrednie

koszty zawarcia

ubezpieozeń

inkasa składek), 'IV części przypadającej na

przyszłe lata obrotowe, od składek pobranych za wieloletnie

okresy ubezpieczenia wykazuje się w pozycji G.2 aktywów,

7. W pozycji aktywów eJII wykazuje się depozyty W przypadku powstania negatywnego, ujemnego wyniku

zatrzymywane przez kontrahentów ubezpieczyciela będą­ w rezultacie zastosowania metody Zillmeta przy obliczaniu

cych cedentami zgodnie z żayvartymi umowami reasekura- matematycznej rezerwy składek, wynik ten V)lykazuje się

cyjnymi. W danycb uzupęłniający.ch do bilansu depozyty te łącznie z kosztami akwizycji wpozycji G.2 aktywów, z obowiązkiem wyodrębnienia tej kwoty w dany!=h uzupełniają­

wykazuje się z podziałem n{!

cych do bilansu . Jeżeli obliczane oddzielnie od rezerw

1) należności depozytowe w walucie polskiej

teChnicznych, ujęte w aktywach koszty akwizycji w ubeza) od przedsiębi.orstw~aleźnych będących ceden- . pieczeniach na życie przekraczają wysokość ustalonej rezertami,

.

wy matematycznej, różnicę należy wykazać w danych uzu b) pozostałe,

pełniającychdo bilansu.

-

p~jennik I,Jstaw Nr 6

"'$

",

14. W po~ycji A.I pasywów wykazuje się kapitał akcyjny

h"'Q--kapi~ł ząlt@c;łowy w towarzystwach ubezpieczeń wzajemny~h '«< ~,; .wysokości określonej statutem bez względu

na . ~~)$t~t'wysokość wpłat dokonanych na poczet

kapitał'i...

"

"

;.~

'

' . 15:". Wpływy:z~, akcje lub tytułem udziałów w wysokości

PrzekrC),~~ającejich nominalną wartość (agio) zalicza się na

łąłpitanzapasowy (rezerwowy) i wykazuje w pozycji A.II

riasyWów,-do czasu ich wykorzystania zgodnie z uchwałami

w~lnego ·zgromadzenia.

.'~':J 6. Zmiany wynikające z przeszacowania aktywów lub

pasywów (przyrost wartości aktywów - wielkość dodatnia,

zmniejs~enie wartości aktywów- wielkość ujemna, przyrost

wartośc;ip~sywów - wielkość ujemna, zmniejszenie wartoścLpasyw6w - wielkość dodatnia) w przypadku odnośnej

deoyzji wtapz zarachowuje się na kapitał własny i wykazuje

(nara~ajA~a:J~J)if9ł(U) w pozycji A.III pasywów.

. '... - .. ,,~.-;.: . ~, '~·y~-"'·-··.

" , ,1~ : QkreątQfl~ statutem kapitały i fu~dusze zapa~o~e

lub reierYVQl/lle tworzone z zysku do podZiału wykaZUje Się

w pQzyoji A,IVpasywów.

'>',

. 1ą.

Nie rQdiczony zysk z lat poprzednich

(wartość

_Qod~tnia).Ju.b nie pokryta strata z roku ubiegłego (wartość

, ujtmna) wykazuje się w pozycji A.V pasywów.

. . ' ..J 9. Rezęrwy techniczno-ubezpieczeniowe, o których

lJnowa W.ar.t. 5Q,.wstawy, ujmuje się w pozycjach C.1 do C.6

~~Y.',:v.ÓW~ ~:Wielkości przypadającej na udział własny ubez-

' pięcZy~ęla,ż jepnoczesnym wykazaniem kwot brutto (wartość dQQ~lńia) i"kwot przypadających na udział reasekurato-

rę~.tN,~'i1G:ś~; ujemna).

, ,' 20. " R~~ęiWą ,Składek (poz. C.1 ) zawiera tę część składek

, prlypisan.ycb~ w " tQku obrotowym, która dotyczy okresów

1J.bezRie~~~nia ~padających W całości lub części na przy-

szłe, I ~Ś . obrotówe, Ustalane odrębnie rezerwy na ryzyka

, niewyg~e wykazuje się łącznie z rezerwą składek w pozycj i

~~1:'JWsvW6w\ .

;;r5·~;21. U$t~la,;,e według zasad matematyki ubezpieczenio-

Węlle~ęrwy tęol}f\jczne ubezpieczeń na życie wykazuje się

VV ' 1f?9zy~ji C.2 ,pasywów. Rezerwy te obejmują również

. ~apititizowaną yvartość z ubezpieczeń rent oraz rezerwę na

dyWidendy i udziały w zyskach z umów przewidujących

vqz.iały·;'iłbezM~zonych w dywidendach i zyskach ubez,piec~YGie~, " ~atywne wyniki powstałe przy obliczaniu

matemetycVJęl~ł"ęzerwy składek w rezultacie zastosowania

m~todY 'QJlrrieF8 wykazuje się w pozycji G.2 aktywów,

-stQsownie do ustaleń .ust. 13.

·wR.Qty~ji

się rezerwę na nie

. <., 22'

C.3 pasywów wykazuje

Wypłą~one ~szkodowania i świadczenia -

łącznie z prze-

widywanymi kosztami likwidacji - za wszystkie szkody,

które PQwstały w okresie do końca roku obrotowego, lecz nie

zostąły wtvm ({zasie wypłacone, po uwzględnieniu przewi~.anY~h zWrotów i regresów. Pozycja ta obejmuje również

r8Z:_,ę .~n". te szkody, które powstały przed zakończeniem

tp{<llIobr,otowego, lecz nie zostały jeszcze zgłoszone ubezf)~telowi i nie zostały przez niego zarejestrowane. Pozycje f8 ,Qbejf'tl\lje również obliczoną według zasad matematyki

ubę~piEIC;~'~eriiowej skapitalizowańą wartość zapadłych świa­

dc~eń rentQW'ich w przypacjku zaistnienia powtarzających

się świadczeń:'"(rent) z ubelpleczeń wypadkowych i od-

powiec!zialności cywilnej lub innych ubezpieczeń o podobnym c~rakterze nie zaliczanych do grupy ubezpieczeń na

A'c;lę. S~pitalizovvana wartość rent podlega wyodrębnieniu

1IY.~lrIiku do b~lansu (załączni.k nr 6). Wrazie zastosowańj~ '-;;1>r.zy t,lstalanlu rezerwy na nie wypłacone odszkodowania i świadczeni~ - metod uproszczonych lub ryczałtowych ,

~W.(),tyustalorie tymi metodami powinny być ujęte w dahych

t.itupełniających · .do bilansu wraz z jednoczesnym opisem

~8$tpsowa~i metody.

\"·,· 23. ,:W; pO~ycji C.4 pasywów wykazuje się rezerwę na

. 'ą ~iQ.ęń.\1,V::i ucj1iały w zyskach z umów ubezpieczeń innych

..,.

..

.

';"

..........

.

62

-

Poz. 23

-'"

.

niż na życie. Zasady określone w ust. 21

odpowiednio.

obowiązują

tu

24. W pozycji C.5 pasywów wykazuje się rezerwy na

wyrównanie ryzyka lub szkodowości (mające na celu zabezpieczenie przed większymi wahaniami wskaźnika szkodowości w przyszłych latach obrotowych), w tym również rezerwy

specjalne na ryzyka wyjątkowe, jak ryzyka atomowe, farmaceutyczne itp. szkody katastroficzne, jeżeli te rezerwy są

przewidziane w statucie ubezpieczyciela.

,

25. W pozycji C.6 wykazuje się inne rezerwy nie ujęte

w poprzednich pozycjach lub tworzone doraźnie rezerwy

wymienione w ust. 24, jeżeli nie są przewidziane statutem

ubezpieczyciela .

26. W pozycji D.1, 2 i 3 pasywów ujmuje się wszelkie

fundusze dla załogi, tworzone zarówno na mocy przepisów

ogólnie obowiązujących, jak i na mocy uchwał walnego

zgromadzenia.

27. W pozycji D.4 ujmuje się wszelkie inne fundusze

tworzone przez ubezpieczycieli, a nie objęte poprzednimi

pozycjami. Tworzone przez ubezpieczycieli w ciężar kosztów

lub z zysku do podziału, przewidziane statutem fundusze

prewencyjne ujmuje się również w pozycji D.4 pasywów

z obowiązkiem jednoczesnego wykazania tych funduszy

w danych uzupełniających do bilansu .

28. W bilansie ubezpieczyciela będącego cedentem

depozyty zatrzymane reasekuratorom zgodnie z zawartymi

umowami reasekuracyjnymi wykazywane są w pozycji E,

pasywów. W danych uzupełniających do bilansu depozyty te

wykazuje się z podziałem na

1) zobowiązania depozytowe w walucie polskiej

a) zobowiązania depozytowe wobec przedsiębiorstw

zależnych będących reasekuratorami,

b) pozostałe zobowiązania depozytowe,

2) zobowiązania depozytowe w walutach obcych

a) zobowiązania depozytowe wobec przedsiębiorstw

zależnych będących reasekuratorami,

b) pozostałe zobowiązania depozytowe.

29. Gwarancje gotówkowe zdeponowane przez reasekuratora, pozostające własnością reasekuratora, podlegają

ewidencji w księgach cedenta na koncie pozabilansowym

i wykazywane są w danych uzupełni~jących do bilansu .

30. Ujęte w pozycjach F.I do F.III zobowiązania wykazuje się w danych uzupełniających z podziałem na

1) zobowiązania w walucie polskiej

a) zobowiązania wobec przedsiębiorstw zależnych ,

b) pozostałe zobow i ązania .

2) zobowiązania w walutach obcych

a) zobowiązania wobec przedsiębiorstw zależnych,

b) pozostałe zobowiązallia .

31 . Zobowiązania powstałe w związku z czynnościami

komisarza awaryjnego lub pośrednika wykonywanymi przez

ubezpieczyciela zgodnie z umowami bądź na zlecenie innych

ubezpieczycieli ujmuje się w pozycji F.1I1.4 pasywów i wykazuje w danych uzupełniających do bilansu.

32. W pozycji G.1 pasywów ujmuje się przychody

przyszłych okresów, ustalane stosownie do przepisów § 25

ust. 2 i § 36 rozporządzenia.

33. W pozycji G.2. pasywów ujmuje się rezerwę na

koszty przyszłych okresów, stosownie do przepisów § 32 ust.

5 rozporządzenia.

34. Inne rezerwy, które nie mogą być ujęte w poprzednich pozycjach, wykazuje się w pozycji G.3 pasywów

z obowiązkiem ich wyodrębnienia w danych uzupełniają­

cych do bilansu .

35. Pozycja B pasywów jest zarezerwowana dla wierzytelności uznanych w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym ubezpieczyciela za nie uprzywilejowane.

Rozdział 2

Rachunki wyników

1. Składki brutto, ujęte w technicznym rachunku ubezpieczeń (załącznik nr 2 poz. 1a i załącznik nr 3 poz . .1a).

obejmują należne składki przypisane w roku obrotowym,

łącznie ze wszystkimi dódatkami i uzupełnieniami za okresy

zaległe, po potrąceniu storn, zwrotów, upustów i wszelkich

zniżek i bonifikat. W przypadku koasekuracji ryzyk każdy

współubezpieczyciel ujmuje w tej pozycji składki w części

przypadającuj na jego udział (po wyłączeniu składek przypadających na udział innych współubezpieczycieli w kraju i za

granicą). Pozycja ta obejmuje również składki z reasekuracji

czynnej, rozliczone przez cedentów.

2. Pozycja 1 b technicznego rachunku ubezpieczeń (załączniki nr 2 i nr 3) obejmuje składki reasekuracyjne przypadające na udział reasekuratorów ze zbioru składek ujętego

w pozycji 1 a.

3. Pozycja 1c technicznego rachunku ubezpieczeń (załączniki nr 2 i 3) obejmuje różnice pomiędzy stanem rezerw

składek i na ryzyka nie wygasłe na koniec roku a stanem na

początek roku obrotowego w ujęciu na udział własny (po

zmniejszeniu o rezerwy przypadające na udział reasekuratorów) . W pozycji tej ujmuje się zmianę stanu rezerw ujętych

w pozycji C.1 pasywów bilansu ubezpieczyciela (załącznik

nr 1).

4. Przychody z lokat funduszu ubezpieczeniowego

w rozumieniu ustawy wykazywane są w technicznym ra chunku ubezpieczeń (poz. 3 w załączniku nr 2 i poz. 2 w załączniku nr 3) jedynie w przypadku, gdy przychody te

kalkulowane są w składce, powodując jej obniżenie, bądź

gdy formuły matematyczne rezerw techniczno-ubezpieczeniowych przewidują dyskontowanie przychodów z lokat oraz w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszem inwestycyjnym, gdy stosownie do umów ubezpieczenia ryzyko inwestycyjne (z tytułu lokat) ponosi ubezpieczony.

5. W przypadku łącznego inwestowania (lokowania)

ubezpieczyciela i środków funduszu

ubezpieczeniowego (w rozumieniu ustawy) i braku rozgraniczenia tych lokat, ubezpieczyciel może dokonać rozliczenia przychodów z lokat na część techniczną (ujmowaną

w technicznym rachunku ubezpieczeń) i część ogólną (ujmowaną w ogólnym rachunku wyników) z zastrzeżeniem

przepisu ust. 4. Podstawy i metody takiego rozliczenia

powinny być omówione w danych uzupełniających lub

w objaśnieniach do bilansu.

środków własnych

6. Ubezpieczyciel prowadzący różne ubezpieczenia poza życiowymi całość przychodów z lokat może ująć wogólnym rachunku wyników (poz. 2 załącznika nr 4), a część

zarachowaną na dobro przychodów technicznych ująć

jako przychód w pozycji 3 teChnicznego rachunku ubezpieczeń (załącznik nr 2) oraz jako koszt w pozycji 7 ogólnego

rachunku wyników (załącznik nr 4).

7. Ubezpieczyciel prowadzący ubezpieczenia na życie

może całość przychodów z lokat ująć VII technicznym rachunku ubezpieczeń w pozycji 2 (załącznik nr 3). a część

zarachowaną na dobro przychodów ogólnych ująć jako

przychód w pozycji 4 ogólnego rachunku wyników (załącz­

nik nr 4) oraz jako koszt - w pozycji 13 technicznego

rachunku ubezpieczeń (załącznik nr 3). .

8. Zarachowane na przychody, należne ubezpieczycielowi za okres do końca roku obrótowego, a nie zainkasowane

w tym okresie odsetki (prowizje). czynsze i tenuty ubezpieczyciele prowadzący ubezpieczenia na życie wykazują

w pozycji 3 technicznego rachunku ubezpieczeń (załącznik

Poz. 23

nr 3). a pozostali ubezpieczyciele - w pozycji 3 ogólnego

rachunku wyników (załącznik nr 4) .

9. Odszkodowania i świadczenia wypłacone w roku

obrotowym w ujęciu brutto (poz. 4a I w załączniku nr 2 oraz

6a I w załączniku nr 3) obejmują wszelkie wypłaty i zarachowania (rozliczenia w kompensacie z należnościami) dokonane w roku sprawozdawczym tytułem odszkodowań i świad­

czeń za szkody i wypadki powstałe w roku obrotowym lub

w latach ubiegłych (w tym również świadczenia rentowe

i wykupy w ubezpieczeniach na życie) łącznie z wszelkimi

bezpośrednimi i pośrednimi kosztami likwidacji szkód i windykacji regresów, zmniejszone ci zwroty, regresy i wszelkie

odzyski (w tym również odzyski ze sprzedaży pozostałości po

szkodach) . Koszty likwidacji szkód i windykacji regresów

obejmują również koszty postępowania spornego. Pozycja ta

obejmuje również odszkodowania z tytułu koasekuracji,

w części przypadającej na udział ubezpieczyciela, oraz rozliczone przez cedentów odszkodowania z tytułu reasekuracji

czynnej.

10. Odszkodowania i świadczenia przypadające na

udział reasekuratorów w ramach reasekuracji biernej i retrocesji ujmuje się w pozycji 4a II (załącznik nr 2) oraz w pozycji

6a II (załącznik nr 3) technicznego rachunku ubezpieczeń.

11. W pozycji 4b w załączniku nr 2 i 6b w załączniku nr

3 ujmuje się różnicę pomiędzy stanem na koniec roku

obrotowego a stanem na początek tego roku rezerwy na nie

wypłacone odszkodowania i świadczenia na udziale włas­

nym wykazanej w pozycji C.3 pasywów bilansu ubezpieczyciela.

12. Dywidendy, premie (bonifikaty) i udziały w zyskach, wypłacane osobom ubezpieczonym lub uprawnionym

stosownie do umów ubezpieczenia, ujmuje się w technicznym rachunku ubezpieczeń w pozycji 6 (załącznik nr 2) lub

8 (załącznik nr 3). W pozycji tej wykazuje się również przyrost

lub zmniejszenie rezerwy na nie wypłacone dywidendy

i udział w zyskach ubezpieczyciela.

13. Zmiany stanu rezerw technicznych w ubezpieczeniach na życie i rent, które ustalane są według zasad

matematyki ubezpieczeniowej, wykazywane są w pozycji 7a

(załącznik nr 3) technicznego rachunku ubezpieczeń. Natomiast zmiany stanu pozostałych rezerw technicznych, które

nie stanowią rezerwy składek lub rezerwy na ryzyka niewygasłe, ani nie stanowią rezerw na nie wypłacone odszkodowania i świadczenia - ujmuje się w technicznym rachunku

ubezpieczeń w pozycji 5 (załącznik nr 2) lub 7b (załącznik nr

3). Przez określenie "zmiany stanu rezerw technicznych"

rozumie się różnicę pomiędzy stanem rezerwy na koniec roku

a stanem na początek roku obrotowego.

14. Koszty akwizycji obejmują wszelkie koszty bezpośrednie związane z pozyskaniem i zawarciem ubezpieczenia

oraz inkasem składki (jak prowizje ajencyjne i brokerskie,

koszty badań lekarskich oraz koszty ekspertyz i atestów przy

ocenie ryzyka itp.). Koszty akwizycji ujmuje się w technicznym rachunku ubezpieczeń w pozycji 7a (załącznik nr 2) i 9a

(załącznik nr 3) . Pozycja ta obejmuje również prowizje

reasekuracyjne i udziały w zyskach płacone cedentom.

15. Częś'ć kosztów akwizycji podlegająca rozliczaniu

. w czasie (poz. G.2 aktywów) ujmowana jest w technicznym

rachunku ubezpieczeń w pozycji 7d (załącznik nr 2) i 9d

(załącznik nr 3) jako wartość ujemna. Jako wartość dodatnią

w pozycji tej ujmuje się odpisy z tytułu zaliczenia w ciężar

bieżącego roku obrotowego kosztów akwizycji ujętych waktywach w latach poprzednich.

.

16. Koszty administracji wykazane w .. technicznym rachunku ubezpieczeń w pozycji ,7b (załącznik nr 2) i 9b

(załącznik nr 3) obejmują wszelkie koszty zarządu i administracji

oraz wszelkie koszty o charakterze ogólnym dotyczące działal­

ności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, jak: koszty utrzymania biur, koszty pórtoryjne i telekomunikacyjne, koszty usług

-

obcych (transportowych, remontowych itp.), koszty zużycia

energii, wyposażenia i materiałów, amortyzacja środków

trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, wynagrodzenia pracowników z tytułu umowy o pracę wraz z narzuta. mi, koszty podróży służbowych oraz koszty reklamy i propagandy itp. po wydzieleniu kosztów :l;wiązanych z likwidacją

szkód i windykacją regresów oraz z utrzymaniem i prowadzeniem administracji nieruchomości. Część kosztów administracyjnych może być zaliczona według zasad okreś­

lonych w zakładowym planie kont w ciężar odszkodowań

i świadczeń jako pośrednie koszty likwidacji szkód i uzyskania regresów oraz w ciężar kosztów utrzymania nierucho-

Poz. 23

5) odpisy na fundusz prewencyjny bądź koszty prowadzenia działalności prewencyjnej, jeżeli ubezpieczyciel nie

tworzy funduszu pręwencyjnago ,

6) inne koszty techniczne na udziale własnym .

mości. '

20. Inne przychody ujęte w pozycji 8 ogólnego rachunku wyników (załącznik nr ~) obejmują

1) przychody z operacji finansowych (pomniejszone

o koszt tych operacji),

2) przychody z tytułu wykonywanych czynności komisarza

awaryjnego i pośrednika ubezpieczeniowego,

3) inne przychody.

17. W przypadku sporządzania technicznych rachunków ubezpieczeń w układzie grup lub rodzajów ubezpieczeń,

koszty·administracyjne podlegają odpowiedniemu rozlic~­

niu według zasad (wyznaczonego klucza) określonych w l;jiIkładowym planie kont.

21 . Do przychodów, o których mowa w ust. 20 pkt 1,

zalicza się między innymi dodatnie różnice kursowe walut

obcych - stosownie do przepisów § 23 ust. 9 i § 25 ust. 2.

ro~porządzenia, a ujemne różnice kursowe zalicza się do

kosztu tych przychodów.

18. Otrzymane prowizje reasekuracyjne oraz udziały

w zyskach reasekuratorów wykazuje się - jako wielkość

ujemną - w technicznym rachunku ubezpieczeń w pozycji

7c (załącznik nr 2) i 9c (załącznik nr 3).

22. Przychody z tytułu wykonywania przez ubezpieczyciela czynności komisarza awaryjnego i pośrednika ubezpieczeniowego zawierają wynik netto z tej działalności. Poniesione wydatki i zaciągnięte zobowiązania w imieniu i na

rachunek kontrahenta (głównie innego ubezpieczyciela

w kraju lub za granicą), wynikające z umów międzynarodo­

wych, z zawartych umów bilateralnych bądź z indywidualnych

zleceń -. ujmowane są jako pozostałe należności w pozycji

E.1I1.2 aktywów w bilansie ubezpieczyciela (załącznik nr 1).

Otrzymane od kontrahenta wpływy do rozliczenia z osobami

trzecimi ujmowane są jako pozostałe zobowiązania w pozycji

F.1I1.4 pasywów. Wszystkie koszty bezpośrednie poniesione

w związku z wykol'lywaniem czynności komisarza awaryjnego

lub pośrednik9 obciążają odpowiednie konto osobowe zleceniodawcy. W przypadku gdy przewidują to umowy w zakresie

komisariatu awaryjnego i pośrednictwa bądź na zasadzie

wzajemności ubezpieczyciel może również rozliczać koszty

pośrednie w ciężar kont osobowych zleceniodawców.

19. Pozycja "Inne koszty techniczne na udziale włas­

nym" w technicznym rachunku ubezpieczeń (poz. 8 w załą­

czniku nr 2 i poz. 12 w załączniku nr 3) obejmuje

1) wpłaty od składek na Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, o którym mowa wart. 51-56 ustawy,

2) wpłaty od składek na !=.undusz Ochrony Ubezpie~zo­

nych, o którym mowa wart. 57 ustawy,

3) wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru nad działalnością

ubezpieczeniową stosownie do przepisów art. 84 ustawy,

4) wpłaty na pokrycie kosztów działalności Izby Ubezpieczeń stosownie do przepisów art. 86-90 ustawy,

Pojedyncze egzemplarze Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego można nabywać za gotówkę

w Warszawie

- w punkcie sprzedaży Urzędu Rady Ministrów, al. I Armii Wojska Polskiego 2/4 (tel. 29-61-73) -

egzempilt!:ze bieżące oraz z lat 1980-1989,

w księgarni sądowej (gmach SądÓW, al. $wierczewskiego 127, t, 1. 20-03-71 w. 377), w k~rniach : im. Stefana Żeromskiego, al. $wierczewskiego

119/ 123 (tel. 20-46-28); Wydawnictw Ekonomicznych i Budowlanych, ul. Żurawia 1/3 przy pl. Trzech Krzyży (tel. 21-44-05) - egzemplarze bieżące oraz

z roku 1989;

poza Warszawą -

egzemplarze bieżące oraz z ostatnich 2 lat

-

w punktach sprzedaży znajdujących sięw urztdach wojewódzkich w : 8iałej Podlaskiej (ul. Brzeska 41), Białymstoku (ul. Mickiewicza 3/5), Bielsku-Białej

(ul. Miczurina 2a), Bydgoszczy (ul. Jagiellońska 3), Kielcach (ul. IX Wieków Kielc 3), Krakowie (pl. Wiosny Ludów 3/4) Lesznie Wlkp. (pl. Kośc i uszki 4),

Łodzi (ul. Piotrkowska 104), Opolu (ul. Piastowska 14), Ostro/ęce (pl. Gen. Bema 3), Piotrkowie Trybunalskim (ul. Słowackiego 5) , Płocku (ul. Kolegialna

15), Przemyślu (ul. Rynek 26), Radomiu (ul. Żeromskiego 53), Sieradzu (ul. XX-Lecia PL 2), Skierniewicach (ul. 22 Lipca 6), Suwałkach (ul. Lenina 13),

Tarnobrzegu (ul. 1 Maja 4) i Włocławku (ul. 3 Maja 17);

-

w punktach sprzedaży znajdujących się w sądach w : Białymstoku (ul. Marii Curie-Skłodowskiej 1), Bielsku-Białej (ul. Cieszyńska 10), Bydgoszczy (ul. Wały

Jagiellońskie), 8ytomiu (ul. Piekarska 1), Cieszynie (ul. Garncarska 8), Częstochowie (ul. Dąbrowskiego 23/35) , Elblągu (ul. Trybunalska 25) , Gdańsku (ul.

Gen. K. $wierczewskiego 30) , Gdyni (pl. Konstytucji 3) , Gliwicach (ul. Powstańców 23), Gorzowie Wlkp. (ul. Mieszka I 33), Jeleniej Górze (ul. Wojska

Polskiego 56) , Kaliszu (al. Wolności 13), Katowicaci'l (ul. Andrzeja 16/ 18), Kielcach (ul. Żeromskiego 26), Konin ie (uJ. Energetyka 5), Koszalinie (ul. Alfreda

Lampego 34) , Krakowie (ul. Przy Rondzie 7), Legnicy (ul. Złotoryjska 29), Lublinie (ul. Krakowskie Przedm~ie 76), ŁQdzi (pl. Dąbrowskiego 5), Nowym

Sączu (ul. Pijarska 3) , Olsztynie (ul. Dąbrowszczaków «), Opolu (pl. Theelmanna 1), Ostrowie Wielkopolskim (liI. Sądowa 2), Poznaniu (ul. Młyńska 1a) ,

Radomiu (ul. Nowotki 10), Rzeszowie (pl. Gwardii LudQwej 3), Słupsku (u l. Bolesława Bieruta 13), Szczecinie (ul. Kaszubska 42), $widnicy (pl.

Grunwaldzki 14) , Tarnowie (ul. Dąbrowskiego 29) , Torunill (1.11. Fosa Staromi~a), Wrocławiu (ul. Sądowa 1 ), Zamościu (ul. Akademicka 1 ), Zielonej Górze

(pl. Słowiański 1).

Egzemplarze bieżące oraz z lat ubiegłych można mi bywać na podstawie nadesłanego za~6wienia w Wydziale Wydawnictw Urzędu Rady

Ministrów, ul. Powsińska 69;71, 00-979 Warszawa P-1.

Reklamacje z powodu niedortczenia poszczególnych numerów zgłalnć należy na pi'mie do Wydziału Wydawnictw Urztdu Rady Ministrów, ul. Powsińska 69(71,

00-979 Warszawa, P-1, niezwłocznie po otrzymaniu nalt,pnego kolejnego numeru.

.

Wydawca: Urząd Rady Ministrów

.'

Redakcja: Biuro Prawne, 00-583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/ 3, P-29, tel. 694-60-03

Organizacja druku i kolportaż: Wydział Wydawnictw, 00-979 Warszawa, ul. Powsiń.ska 69/71, P-1,

tel. 42-14-78 i 694-67 -50, teleks 825944 WW, telefaks 428222 i 22-428222.

•

. <.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w .Zakładach Graficznych "Tamka": Zakład nr 1, Warszawa, ul. Tamka 3.

t

Zam. 2016-1300-90.

4.

,

~

PL ISSN 0209-2123

Cena 2640 zł

§ 9. 1. Za dowody księgowe uważa się również

1) zestawienia dowodów księgowych sporządzane dla

zaksięgowania ich zbiorczym zapisem,

2) polecenia księgowania, sporządzone dla ujęcia operacji

gospodarczej w księgach rachunkowych ubezpieczyciela,

3) noty księgowe, sporządzone dla skorygowania operacji

gospodarczej wynikającej z dowodu obcego, przekazywane kontrahentom ubezpieczyciela.

-

2. Zestawienia zbiorcze dokumentów ubezpieczenia

mogą mieć zastosowanie

1) w przypadku gdy dowód ubezpieczenia wydawany jest

z chwilą opłacenia całej składki,

2) w rozliczeniach z pośrednikami ubezpieczeniowymi

- w odniesieniu do każdego pośrednika oddzielnie,

3) w rozliczeniach z ubezpieczającymi z tytułu ubezpieczeń

objętych umowami generalnymi w odniesieniu do

każdego ubezpieczającego oddzielnie.

Zestawienia zbiorcze dokumentów ubezpieczenia sporządza

się według rodzajów ubezpieczeń.

3. Do dowodów, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się

przepisy § 7.

§ 10. Księgi rachunkowe, prowadzone w formie papierowych zestawień ewidencyjnych (księgi wiązane, prowadzone na luźnych kartach, powstające w formie zestawień

liczbowych jako rezultat przetwarzania danych ręcznego lub

przy zastosowaniu urządzeń technicznych), powinny być

1) trwale oznaczone nazwą ubezpieczyciela, którego dotyczą (każda księga wiązana, każda luźna karta kantowa,

każde zestawienie liczbowe itp.), oraz nazwą danego

urządzenia ewidencyjnego (konta),

2) opatrzone datą ich założenia i zakończenia w sposób

ustalony dla dokonywania zapisów księgowych,

3) wpisane do bieżąco aktualizowanego wykazu prowadzonych przez ubezpieczyciela rodzajów urządzeń księ­

gowych składających się na księgi rachunkowe ubezpieczyciela (kartotek, kont analitycznych lub syntetycznych, rejestrów, zestawień liczbowych itp.), chyba że

dane takiego wykazu są objęte zakładowym planem

kont,

4) utrzymane w ustalonej kolejności i starannie przechowywane w odpowiednich urządzeniach ułatwiających

ich odszukanie i chroniących przed zagubieniem lub

zniszczeniem.

§ 11. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych w całości

lub częściowo za pomocą komputera należy zapewnić pełną

sprawdzalność zgodności stosowanych procedur i wyników

przetwarzania na komputerze z dokumentacją systemu przetwarzania i dowodami księgowymi przez

1) skompletowanie dokumentacji systemu przetwarzania

danych, dającej pełny wgląd w budowę i przebieg

stosowanego sposobu przetwarzania (programy); zmiany procedur należy w dokumentacji tak oznaczyć, aby

możliwe było wyraźne rozgraniczenie okresów stosowania poszczególnych wersji procedury,

2) zapewnienie możliwości sporządzania na każde żądanie

papierowych zestawień ewidencyjnych napisanych ję­

zykiem wymaganym przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych,

3) ustalenie osób, które zleciły dokonanie poszczególnych

zapisów księgowych,

4) wydrukowanie wszystkich danych, będących przedmiotem przetwarzania, w porządku chronologicznym

(dziennik) i sald kont syntetycznych - w języku powszechnie zrozumiałym - co najmniej na koniec każ­

dego roku obrotowego, a sald kont analitycznych - na

dzień przeprowadzenia inwentaryzacji oraz na dzień

zamknięcia ksiąg rachunkowych; zapisy księgowe, dokonywane automatycznie, stosownie do rozwiązań systemowych, powinny być odpowiednio wyróżnione,

5) przechowywanie magnetycznych nośników informacji,

do czasu wydruku zawartych na nich danych, w sposób

chroniący przed zatarciem lub zniekształceniem tych

danych,

6) prowadzenie bieżąco uzupełnianego wykazu zbiorów

stanowiących księgi rachunkowe, przechowywanych

na taśmach magnetycznych, dyskach itp., z określeniem

ich identyfikatorów i zawartości, rodzaju nośnika oraz

częstotliwości ich aktualizacji.

45

Poz. 23

§ 12. 1. Dokonywany w księgach rachunkowych zapis

księgowy powinien być staranny, czytelny i trwały i zawierać

co najmniej

1) datę dokonania operacji gospodarczej,

2) określenie rodzaju i numeru dowodu księgowego, na

którego podstawie dokonano zapisu,

3) treść zapisu, przy czym dopuszczalne jest stosowanie

ogólnie przyjętych skrótów, a innych skrótów - pod

warunkiem ustalenia ich wykazu w zakładowym planie

kont ubezpieczyciela,

4) sumę zapisu wynikającą z dowodu księgowego .

Zapis księgowy może nie obejmować treści oraz określenia

rodzaju dowodu, jeżeli wynikają one z układu ksiąg rachunkowych.

2. Błędny zapis może być poprawiony przez

1) skreślenie błędnej treści lub liczby i wpisanie treści lub

liczby w sposób określony w § 7 ust. 3; ten sposób

poprawiania nie może być stosowany, gdy księgi rachunkowe prowadzone są za pomocą komputera,

2) wniesienie zapisu korygującego (storno) ; może być on

dokonywany tylko liczbami dodatnimi lub tylko liczbami

ujemnymi.

§ 13. 1. Zapisy w księgach rachunkowych uważa się za

dokonywane bieżąco;jeżeli

1) wszystkie operacje gospodarcze za dany okres sprawozdawczy zostaną ujęte w księgach rachunkowych

w czasie zapewniającym terminowe sporządzanie sprawozdania finansowego za ten okres,

2) zapisy w raporcie kasowym dokonywane są w dniu

przeprowadzenia operacji,

.

3) zapisy w ilościowej ewidencji rzeczowych składników

majątku dokonywane są nie później niż dnia następnego

po dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej .

2. Zapisy w księgach rachunkowych uważa się za

kompletne, jeżeli wszystkie operacje gospodarcze, dokonane

w danym okresie sprawozdawczym, zostały ujęte w księgach

rachunkowych tego okresu, niezależnie od daty sporządze­

nia dokumentu stwierdzającego dokonanie operacji gospodarczej.

.

3. Dla zapewnienia kompletności zapisów księgowych

operacje gospodarcze o charakterze ciągłym należy dzielić co

najmniej na okresy sprawozdawcze i wynikającą z tego

podziału część operacji gospodarczej ujmować w księgach

rachunkowych pod datą dnia kończącego każdy okres sprawozdawczy. Dotyczy to odpowiednio operacji gospodarczych księgowanych na podstawie zestawień dowodów

księgowych. Gdy dla zapewnienia kompletności zapisów

księgowych dokonano ich na podstawie dowodów włas­

nych wewnętrznych, ewentualne różnice, jakie powstaną po

otrzymaniu w późniejszym terminie dotyczących tych zapisów dowodów obcych, powinny być zaksięgowane i rozliczone nie później niż w okresie sprawozdawczym, w którym

otrzymano odpowiednie dowody obce.

4. Zapisy księgowe nie wyrażające zmian w stanie

aktywów lub pasywów ubezpieczyciela mogą być dokonywane bez wystawienia dowodów księgowych, jeżeli ich

kwoty i sposób dokonania wynikają z automatycznie realizowanego programu przetwarzania danych za pomocą komputera, a w treści zapisu zostanie to podane.

§ 14. 1. Salda poszczególnych kont syntetycznych wykazuje się w zestawieniu sald, zawierającym co najmniej

1) określenie roku obrotowego, którego zestawienie dotyczy,

2) symbole lub nazwy kont syntetycznych,

3) salda poszczególnych kont syntetycznych na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, na koniec okresu sprawo zdawczego lub na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych,

4) sumę sald wykazanych w zestawieniu sald.

-

2. Salda poszczególnych kont analitycznych na dzień

przeprowadzenia inwentaryzacji oraz na dzień kończący rok

obrotowy wykazuje się w zestawieniu sald kont analitycznych lub na odpowiednio oznaczonych taśmach papieru

sporządzonych za pomocą maszyn do przetwarzania danych

lub w zestawieniach liczbowych umożliwiających w sposób

sprawdzalny ustalenie zgodności ich sum z zestawieniem

sald kont syntetycznych.

§ 15. 1. Ubezpieczyciele otwierąją swoje księgi rachunkowe na dzień

1) rozpoczynający każdy rok obrotowy - w przypadku

kontynuowania działalności, lub na dzień, od którego

ubezpieczyciel obowiązany jest prowadzić księgi rachunkowe,

2) rozpoczęcia działalności w przypadku nowo powstałych

ubezpieczycieli oraz podziału lub łączenia ubezpieczycieli istniejących,

3) zmiany swej formy prawnej, przewidzianej przepisami

lub umową stron,

4) otwarcia likwidacji, ustalony w zarządzeniu o likwidacji,

lub na dzień otwarcia likwidacji dokonywanej z własnej

inicjatywy ubezpieczyciela albo na dzień postawienia

w stan upadłości, ustalony przez właściwy sąd, według

stanu aktywów i pasywów wynikającego z zamknięć

ksiąg rachunkowych, o których mowa w§ 17 ust. 1 pkt 2.

2. Ubezpieczyciele kontynuujący działalność otwierają

swe księgi rachunkowe według stanu aktywóyv i pasywów

wynikającego z zamknięcia ksiąg na koniec poprzedniego

roku obrotowego. Ubezpieczyciele otwierają swe księgi

rachunkowe nie później niż przed upływem 14 dni od dnia

wymienionego w ust. 1 pkt 1-4.

3. Ubezpieczyciele postawieni w stan likwidacji lub

upadłości otwierają swe księgi rachunkowe na podstawie

bilansu sporządzonego na dzień poprzedzający rozpoczęcie

likwidacji lub postawienie w stan upadłości. Obowiązani są

oni wykazać składniki majątku według cen sprzedaży moż­

liwych do uzyskania za nie, zaliczając różnice z tego tytułu do

strat lub zysków nadzwyczajnych pod datą dnia rozpoczynającego okres likwidacji lub stanu upadłości.

§ 16. 1. Ubezpieczyciele są obowiązani prowadzić odrębnie księgi rachunkowe dla każdego roku obrotowego.

2. Ubezpieczyciele prowadzący księgi rachunkowe w formie ksiąg wiązanych lub luźnych kart mogą nie zakładać

odrębnych kont analitycznych dla każdego roku obrotowego,

pod warunkiem że zapisy księgowe dokonywane po zamknię­

ciu ksiąg rachunkowych (w nowym roku) będą wyraźnie

oddzielone od zapisów księgowych uprzednio dokonanych.

3. Jeżeli w wyniku zweryfikowania sprawozdania finansowego stanowiącego podstawę otwarcia ksiąg rachunkowych ulegnie zmianie stan początkowy aktywów i pasywów, wprowadzone do ksiąg rachunkowych stany począt­

kowe należy skorygować w terminie 14 dni od daty zweryfikowania sprawozdania finansowego.

§ 17. 1. Ubezpieczyciele zamykają swe księgi rachunkowe na

1) koniec każdego roku obrotowego - w przypadku

dalszego prowadzenia działalności,

2) dzień poprzedzający dzień otwarcia likwidacji lub ogło­

szenia upadłości,

3) dzień zakończenia likwidacji ubezpieczyciela lub po stępowania upadłościowego,

4) dzień poprzedzający dzień zmiany ich formy prawnej

- w przypadkach, o których mowa w § 15 ust. 1 pkt 3.

2. Jeżeli między dniem rozpoC7ęcia likwidacji lub

wszczęcia postępowania upadłościowego a dniem icn zakończenia przypada koniec roku obrotowego, ubezpieczyciel. który znajduje się w stanie likwidacji lub w stosunku do

którego toczy się postępowanie upadłościowe, zamyka księ­

gi także na ostatni dzień roku obrotowego.

46

Poz. 23

3. Ubezpieczyciele zamykają swe księgi rachunkowe

w terminie 14 dni od daty zweryfikowania sprawozdania

finansowego sporządzonego na koniec roku obrotowego

- w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 1.

Rozdział 3

Inwentaryzacja

§ 18. 1. Wykazany w księgach rachunkowych stan aktywów i pasywów ubezpieczyciela należy zweryfikować

w drodze inwentaryzacji. Inwentaryzacja polega na

1) przeprowadzeniu spisu z nątury krajowych i zagranicznych środków pieniężnych oraz rzeczowych składników

majątku, ich wycenie i ustaleniu wartości spisanych

z natury składników majątku,

2) uzyskaniu od kontrahentów pisemnej informacji o stanie

środków pieniężnych ubezpieczyciela na rachunkach

bankowych, zaciągniętych kredytów bankowych oraz

należności i zobowiązań, w tym także o stanie powierzonych im własnych składników majątku,

3) sprawdzeniu stanu niedostępnych w czasie przeprowadzonej w terminie określonym przepisami rozporządze­

nia inwentaryzacji rzeczowych składników majątku lub

stanu innych aktywów i pasywów, które nie mogą być

potwierdzone przez kontrahentów - przez porównanie

danych wynikających z ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami.

2. Inwentaryzacją należy objąć również składniki mająt­

ku ujęte wyłącznie w ewidencji ilościowej, na kontach

pozabilansowych, a także stanowiące własność innych podmiotów gospodarczych. Inwentaryzację tę należy przeprowadzić stosując odpowiednio przepisy ust. 1.

3. Ubezpieczyciele, których dotyczą przepisy § 17 ust. 1

pkt 2 i 4, przeprowadzają inwentaryzację wszystkich aktywów i pasywów na dzień wymieniony w tych przepisach.

4. Inwentaryzację aktywów i pasywów ubezpieczycieli

innych niż określeni w ust. 3 przeprowadza się co najmniej raz

w każdym roku obrotowym, stosując następujące zasady

1) inwentaryzacja środków pieniężnych oraz rzeczowych

składników majątku nie objętych bieżącą ewidencją,

o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 3, ma być dokonana na

ostatni dzień każdego roku obrotowego,

2) kierownik może ustalić, że inwentaryzacja będzie dokonywana

a) środków trwałych i wyposażenia w użytkowaniu

- nie rzadziej niż raz na 5 lat.

b) materiałów - nie rzadziej niż , raz na 2 lata, jeśli są

objęte ewidencją ilościowo-wartościową,

3) różnice stwierdzone między stanem aktywów i pasywów wynikającym z ksiąg rachunkowych a ich stanem

ustalonym w drodze inwentaryzacji należy ująć i rozliczyć w księgach rachunkowych roku obrotowego, na

który przypadł termin inwęntaryzacji.Nie rozliczone do

końca roku obrotowego niedobory stanowią roszczenie

ubezpieczyciela. W uzasadnionych przypadkach można

kompensować niedobory i nadwyżki rzeczowych skład­

ników majątku obrotowego powierzonego określonej

osobie, ujawnione podczas tęgo samego spisu z natury

i w podobnych składnikach majątku.

§ 19. 1. Wyniki spisu z natl,lry ujmuje się na arkuszach

(kartach) spisu z natury, do których stosuje się odpowiednio

przepisy § 7.

2. Należy zapewnić powiązanie danych o ilości i wartości

składników majątkowych ustalonych w drodze spisu z natury

z danymi o ilości i wartości tych składników zawartymi w uzgodnionych księgach rachunkowych, a jeżeli składniki nie są

objęte ewidencją ilościową - z danymi o ich wartości.

§ 20. 1. Można przeprowadzić w sposób uproszczony

spis z natury książek, czasopism i innych druków wchodzą­

cych w skład biblioteki zakładowej ubezpieczyciela -

-

Poz. 23

.przez wyrywkowe porównanie zapisów w księdze inwentarzowej biblioteki ze stanem rzeczywistym i z kartami książek

lub kartami czytelników; dokohanie uproszczonej inwentaryzacji powinno być potwierdzone podpisami osób przeprowadzających porównanie pod informacją wpisaną do

księgi inwentarzowej o dacie i zakresie inwentaryzacji.

3. Jeżeli zgodnie z umową środki otrzymane jako pełna

należność z tytułu przyznanego kredytu lub pożyczki są

mniejsze od sumy kredytu, jaka podlegać będzie spłacie,

różnice wykazuje się w k.sięgach rachunkowych jako koszty

przyszłych okresów i odpisuje w równych ratach w ciągu

okresu, na jaki zaciągnięto kredyt lub pożyczkę.

2. Przy spisie z natury środków trwałych oraz wyposażenia, a także innych składników majątku - jeżeli uzasadniają to warunki ich przechowywania lub pomiaru - można

posługiwać się danymi kont analitycznych.

4. Zobowiązania wynikające z własnych papierów warwalucie polskiej, wydanych innym

podmiotom gospodarczym lub osobom fizycznym, ustala się

w ich wartości nominalnej. Jeżeli wartość nominalna papierów wartościowych jest różna od uzyskanych za nie środ­

ków, różnicę zalicza się do przychodów z tytułu operacji

finansowych lub ich kOSztów.

§ 21. 1. Za stan rzeczywisty inwentaryzowanych środ­

ków pieniężnych na rachunkach bankowych i kredytów

bankowych przyjąć należy uzgodniony z właściwym bankiem ich stan na koniec okresu sprawozdawczego, wynikają­

cy z dowodów bankowych (wyciągi z rachunków), niezależ­

nie od daty, na jakie zostały sporządzone.

2. Za stan rzeczywisty należności i zobowiązań z kontrahentami prowadzącymi księgi rachunkowe przyjąć należy

stan ustalony w drodze pisemnego potwierdzenia salda.

Kopia pisemnej informacji o stanie salda, wysłanej do kontrahenta, po upływie 30 dni od udowodnionej daty jej

wysłania może być uznana za milczące potwierdzenie salda

przez kontrahenta.

3. Nie wymaga pisemnego uzgodnienia wynikający

z ksiąg rachunkowych ubezpieczyciela stan

1) należności i zobowiązań wobec osób fizycznych, jeżeli

nie są one podmiotami gospodarczymi, oraz należności

i zobowiązań uregulowanych do dnia sporządzenia

sprawozdania finansowego oraz objętych powództwem

sądowym lub postępowaniem egzekucyjnym,

2) należności i zobowiązań nie przekraczających wartości

dolnej granicy zaliczenia rżeczowych składników mająt­

ku do środków trwałych,

3) należności i roszczeń z tytułu niedoborów.

4. Jeżeli saldo należności lub zobowiązań nie wykazuje

zmian w ciągu sześciu miesięcy i nie przekracza kwoty równej

dwóm procentom dolnej granicy zaliczenia rzeczowych skła­

dników majątku do środków trwałych, to może być na

podstawie pisemnej decyzji kierownika odpisane na koniec

roku obrotowego na straty lub zy&ki nadzwyczajne. Nie

dotyczy to należności z tytułu składek ubezpieczeniowych,

należności i zobowiązań dotyczących rozliczeń z budżetem

i Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz zobowiązań wobec pracowników.

§ 22. Sprawdzenie prawidłowości stanu ewidencyjnego, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3, obejmuje ustalenie

stanu tych aktywów i pasywów, których inwentaryzacja nie

jest przeprowadzana według zasad określonych przepisami

§ 19-21.

Rozdział 4

Ustalanie wartości aktywów i pasywów oraz

wyniku finansowego

§ 23. 1. Krajowe środki pieniężne i kredyty bankowe

oraz pożyczki, z wyłączeniem nabytych papierów wartoś­

ciowych, wykazuje się w księg"ach rachunkowych w wartości

nominalnej.

2. Nabyte papiery wartościowe będące lokatą środków

pieniężnych ubezpieczyciela oraz udziały w obcych podmiotach gospodarczych w walucie polskiej wykazuje się

w księgach rachunkowych według cen nabycia, z zastrzeże­

niem § 24 ust. 2. Jeżeli w dniu kończącym rok obrotowy ceny

nabycia są wyższe od cen sprzedaży papierów wartościo­

wych możliwych do uzyskania (np. według notowań gieł­

dowych), wartość papierów wartościowych ustala się według cen sprzedaży ustalonych na dzień kończący rok obrotowy. Różnice z tego tytułu zalicza się do kosztów działal­

ności lokacyjnej.

tościowych i weksli

w

5. Środki pieniężne, kredyty bankowe i pożyczki w walutach obcych, z wyłączeniem papierów wartościowych,

wykazuje się w księgach rachunkowych w wartości nominalnej, przeliczonej na złote polskie według średniego kursu

danej waluty obcej, ustalonego przez Prezesa Narodowego

Banku Polskiego.

6. Jeżeli w dniu kończącym rok obrotowy średni kurs

walut obcych różni się od kursu przyjętego przy ustalaniu

wartości środków pieniężnych, kredytów bankowych i poży­

czek stosownie do przepisu ust. 5, wartość stanu środków

pieniężnych, kredytów bankowych i pożyczek ustala się

według średniego kursu ustalonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego na dzień kończący rok obrotowy.

7. Nabyte papiery wartościowe będące lokatą środków

pieniężnych oraz udżiały w obcych podmiotach gospodarczych w walutach obcyCh wykazuje się w księgach rachunkowych według ceny nabycia przeliczonej na złote polskie

w sposób ustalony w ust. 5. Wartość papierów wartoś­

ciowych i udziałów w walutach obcych w dniu kończącym

rok obrotowy nie może być wyższa od wartości, jaka byłaby

ustalona według cen ich sprzedaży (np. według notowań

giełdowych) po przeliczeniu na złote polskie według obowiązującego w tym dniu średniego kursu ustalonego przez

Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

8. Zobowiązania wynikające z własnych papierów wartościowych i weksli w walutach obcych, wydanych innym

podmiotom gospodarczym lub osobom fizycznym, ustala się

w ich wartości nominalnej przeliczonej na złote polskie po

średnim kursie ustalonym przez Prezesa Narodowego Banku

Polskiego. Przepis ust. 6 ma odpowiednie zastosowanie.

9. Dodatnie różnice kursowe powstałe na skutek stosowania różnej wysokOści kursów dla obliczenia wpływów

i rozchodów określonych środków pieniężnych lub zaciąga­

nia i spłaty kredytu bankowego i pożyczek w walutach

obcych, jak też w lwiązku z zastosowaniem kursu obowiązu­

jącego w dniu kończącym rok obrotowy, zalicza się do

przychodów z tytułu operacji finansowych, a ujemne różnice

kursowe - do kosztów tych operacji.

§ 24 .. 1. Lokaty ubezpieczyciel wycenia według zasad

określonych w § 23 ust. 1, 2, 5, 6 i 7, z wyjątkiem przypadków

określonych w ust. 2.

2. W przypadku umów ubezpieczenia na życie, nawią­

zujących w sposób bezpośredni do określonych lokat według cen sprzedaży rynkowych lub bieżących, lokaty te ujmuje

się w aktywach bilansu ubezpieczyciela według cen sprzedaży ustalonych na dzień kończący rok obrotowy. Różnice

między ceną sprzedaży składników lokat a ceną ich nabycia

lub kosztem wytworzenia uwzględnia się odpowiednio w rezerwach technicznych ubezpieczeń na życie .

3. W załączniku do bilansu ubezpieczyciel wykazuje

lokaty zarówno według cen nabycia lub kosztu wytworzenia,

jak i według cen sprzedaży.

4. Cena sprzedaży w odniesieniu do nieruchomości

oznacza cenę możliwą do uzyskania w ramach prywatnych

umów kupna-sprzedaży, według szacunku biegłego, przeprowadzanego nie rzadliej niż co 5 lat.

-

5. Cenę sprzedaży nieruchomości położonych za granilub zagranicznych udziałów, akcji i papierów wartoś­

ciowych określają notowania giełdowe w kraju, w którym

znajduje się nieruchomość lub emitowano papiery wartoś­

ciowe, chyba że notowane są na polskich giełdach .

6. W przypadku braku odnośnych notowań giełdowych

lub braku możliwości w inny wiarygodny sposób ustalenia

ceny możliwej do uzyskania na rynku, za cenę sprzedaży

przyjmuje się cenę nabycia lub koszt wytworzenia.

7. Jeżeli określony składnik lokat został sprzedany lub

znajduje się w trakcie sprzedaży między dniem, na który

sporządza się zamknięcie ksiąg rachunkowych, a dniem jego

rzeczywistego sporządzenia, składnik ten wycenia się według uzyskanej lub przewidywanej ceny sprzedaży.

8. Przez cenę sprzedaży terminowych papierów wartoś­

ciowych (np. obligacji) i pożyczek rozumie się kwotę, jaką

ubezpieczyciel otrzyma w terminie wykupu lub spłaty poży­

czki.

3. Roszczenie z tytułu niedoboru ustala się według

wartości ewidencyjnej składnika majątku stanowiącego niedobór, powiększonej o utracone korzyści, jednak nie mniejszej od aktualnej detalicznej ceny sprzedaży majątku stanowiącego niedobór. Kwotę roszczenia z tytułu niedoboru

używanego składnika majątku ustala się uwzględniając stopień jego dotychczasowego zużycia, a jeżeli nie da się go

ustalić stosownie do przypuszczalnego stopnia zużycia

składnika majątku stanowiącego niedobór. Różnicę między

wartością roszczenia a ceną nabycia składnika majątku

stanowiącego niedobór zalicza się do przychodów przyszłych okresów lub odpowiedniej rezerwy, jeżeli taka jest

tworzona.

4. Do aktywów nie zalicza się należności i roszczeń

przedawnionych oraz umorzonych, a także należności i roszczeń nieściągalnych, do pasywów zaś - zobowiązań przedawnionych lub umorzonych. Zalicza się je do strat lub

zysków nadzwyczajnych.

§ 26. 1. Zakupione materiały wykazuje się w księgach

rachunkowych według rzeczywistych cen ich nabycia.

2. Składniki majątku wymienione w ust. 1 można wykazywać w księgach rachunkowych również w rzeczywistych

cenach zakupu, jeżeli zakładowy plan kont ubezpieczyciela

przewiduje odpisanie w całości kosztów ich zakupu wokresie sprawozdawczym, w którym koszty te poniesiono.

3. Składniki majątku wymienione w ust. 1 mogą być

wykazywane w księgach rachunkowych w cenach ewidencyjnych, jeżeli w księgach tych zostaną ujęte odchylenia

między cenami ewidencyjnymi a rzeczywistymi cenami nabycia lub zakupu.

4. Składniki majątku wymienione w ust. 1, nabyte, lecz

jeszcze nie dostarczone (materiały w drodze) lub nie zafakturowane, wycenia się przy zastosowaniu cen, o których

mowa w ust. 1 lub 2.

-5. Składniki majątku wymienione w ust. 1, z wyjątkiem

objętych wyłącznie ewidencją wartościową, wykazuje się

Poz. 23

w księgach rachunkowych na dzień kończący rok obrotowy

w wartości nie wyższej od wynikającej z ich cen sprzedaży

netto, gdy ich cena nabycia lub zakupu były wyższe od ceny

sprzedaży netto. Powstałą z tego tytułu różnicę zalicza się do

strat nadzwyczajnych.

cą

§ 25. 1. Należności i roszczenia oraz zobowiązania wykazuje się w księgach rachunkowych według wartości ustalonej przy ich powstaniu.

2. Należności i roszczenia oraz zobowiązania w walutach obcych wykazuje się w księgach rachunkowych według

zasady ustalonej w § 23 ust. 5 i ust. 6. Różnice kursowe

dotyczące należności, zobowiązań i roszczeń należy ustalić

nie później niż na dzień wygaśnięcia należności, zobowiąza­

nia lub roszczenia w walutach obcych na skutek zapłaty,

przedawnienia lub umorzenia, a także na dzień kończący rok

obrotowy. Różnice te zalicza się do przychodów z operacji

finansowych lub kosztów tych operacji. Ta część dodatnich

różnic ; która wynika z ustaleń na dzień kończący rok obrotowy, podlega zaliczeniu do przychodów przyszłych okre~w.

.

-

§ 27 . Pozostałości po szkodach i odpadki użytkowe

(składniki majątku, które w toku działalności utraciły swoją

pierwotną wartość użytkową) wykazuje się w księgach

rachunkowych według cen sprzedaży netto. W razie braku

cen sprzedaży netto, pozostałości po szkodach i odpadki

użytkowe wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego

wykorzystania.

I

§ 28. 1. Wartość rozpoczętych inwestycji ustala się

w wysokości kosztów poniesionych na nabycie lub wytworzenie środków trwałych, 'wyposażenia oraz wartości

niematerialnych i prawnych, które powstały w wyniku prowadzenia inwestycji.

2. Do kosztów inwestycji zalicza się w szczególności

koszty

1) nabycia gruntów i składników majątku trwałego oraz

koszty ich budowy lub montażu,

2) napraw i remontów dokonanych przed przekazaniem

środka trwałego do użytkowania ,

3) dokumentacji projektowej inwestycji,

4) badań geologicznych, geofizycznych oraz pomiarów

geodezyjnych,

5) przygotowania terenu pod budowę,

6) robót niezbędnych dla realizacji własnej inwestycji,

wykonanych w środkach trwałych należących do innych

osób prawnych lub fizycznych,

7) założenia zieleni,

8) nadzoru autorskiego, inwestorskiego i generalnego wykonawcy,

9) prób montażowych, jeżeli należność za te czynności nie

jest uwzględniona w cenie robót,

10) ubezpieczeń majątkowych budowanych środków trwałych.

3. Koszty inwestycji zwiększającej wartość powstałych

w ich wyniku składników majątku wymienionych w ust. 1 na

dzień oddania ich do użytku zalicza się do aktywów ubezpieczyciela nie później niż do dnia zakończenia zadania

inwestycyjnego.

4. Koszty inwestycji, które zostały poniesione na nabycie lub wytworzenie składników majątku podlegających

przekazaniu na rzecz innych podmiotów gospodarczych lub

które nie dały zamierzonego efektu gospodarczego, podlegają odpisaniu zgodnie z przepisami § 39 nie później niż do

końca roku obrotowego, w którym nastąpiło przekazanie lub

stwierdzono, że inwestycja nie dała efektu gospodarczego.

§ 29. 1. Wartość początkową środków trwałych i wywwysokości ceny nabycia lub kosztów poniesionych na ich wytworzenie, przebudowę, rozbudowę lub modernizację, z zastrzeżeniem przepisów § 24.

2. Wartość początkową środków trwałych i wyposaże­

nia zmniejsza ich umorzenie. Umorzenie ujmuje się w księ­

gach rachunkowych odrębnie od ich wartości początkowej .

3. Nie umorzona wartoŚĆ początkowa środków trwałych

i wyposażenia może być jednorazowo zaliczona do strat nadzwyczajnych, gdy środki te utraciły przydatność gospodarczą.

posażenia ujmuje się w księgach rachunkowych

§ 30. 1. Wyposażenie z chwilą wydania do użytkowa­

nia podlega umarzaniu przez odpisywanie jego wartości

początkowej według metody wybranej przez kierownika.

Metody te mogą polegać na

1) odpisywaniu części wartości wyposażenia w kolejnych

okresach sprawozdawczych w równych ratach, propor-

-

cjonalnie do przewidywanego czasu użytkowania lub

rozmiarów działalności, której służy, nie dłużej jednak niż

przez 5 lat,

2) odpisaniu pełnej wartości wyposażenia pod datą rozpoczęcia jego użytkowania i zaliczeniu jej do kosztów

przyszłych okresów, a następnie rozliczeniu na poszczególne okresy sprawozdawcze przez okres nie dłuższy niż 5 lat,

3) odpisaniu pełnej wartości wyposażenia pod datą wyda nia go do użytkowania.

2. Umorzenie wyposażenia obciążającego fundusze

specjalnego przeznaczenia odpisuje się w całości w dniu

rozpoczęcia jego użytkowania.

§ 31 . 1. Wartości niematerialne i prawne oraz inne wartości trwałe wykazuje się w księgach rachunkowych według

cen ich nabycia lub poniesionych na nie kosztów.

2. Wartości niematerialne i prawne zmniejsza ich umorzenie. Umorzenie wartości niematerialnych i prawnych

ujmuje się odrębnie w księgach rachunkowych.

3. Do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się

wartość firmy równą różnicy między ceną zapłaconą sprzedawcy za firmę a niższą od niej wartością firmy wynikającą z ksiąg

rachunkowych na dzień dokonania sprzedaży. Wartość firmy

zmniejszają odpisy umorzeniowe obciążające koszty ubezpieczyciela, dokonywane w równych ratach przez okres nie dłuższy

niż 5 lat po roku obrotowym, w którym nabyto firmę.

4. Koszty zgromadzenia kapitału oraz órganizacji przy

założeniu lub późniejszym rozszerzaniu ubezpieczyciela,

a także uzyskane we własnym zakresie prawa majątkowe

zaliczane do wartości niematerialnych i prawnych wykazuje

się w księgach rachunkowych w wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych.

§ 32. 1. Ubezpieczyciele dokonują międzyokresowych

kosztów, jeżeli określone koszty odnoszą się do

szeregu okresów sprawozdawczych lub dotyczą innego

okresu aniżeli okres, w którym je poniesiono.

2. Koszty przyszłych okresów (czynne rozliczenia mię­

dzyokresowe) ustala się w wysokości kosztów przypadają­

cych na następne okresy sprawozdawcze; okres ich rozliczenia, z wyjątkiem rozliczenia kosztów akwizycji, nie może

przekraczać 5 lat i powinien być uzasadniony charakterem

rozliczanych kosztów.

3. Rozliczane w czasie, jeżeli przewiduje to zakładowy

plan kont ubezpieczyciela, koszty akwizycji (bezpośrednie

koszty zawarcia ubezpieczeń i inkasa składek określone

w załączniku nr 8 rozdział 2 ust. 14) w części przypadającej

na przyszłe lata obrotowe od składek pobranych za wieloletnie okresy ubezpieczenia zgodnie z indywidualnymi umowami ustala się według zasad obowiązujących dla rezerwy

składek (§ 33 ust. 3).

rozliczeń

4. W ubezpieczeniach na życie koszty akwizycji podlegające zaliczeniu do kosztów przyszłych okresów ustalane

są według zasad matematyki ubezpieczeniowej i stanowią

elemer.t rachunku aktuarialnego.

5. Rezerwy na koszty przyszłych okresów (bierne rozliczenia międzyokresowe) ustala się w ich przewidywanej

wysokości, przypadającej na bieżący okres sprawozdawczy.

6. Na koniec roku obrotowego mogą być zaliczone do

pasywów rezerwy na imiennie określone wydatki, jakie

trzeba będzie ponieść w następnym roku obrotowym z tytułu

kosztów, które w całości lub w części zgodnie z przepisami

prawa lub zwyczajem handlowym przypadają na bieżący rok

obrotowy. Rezerwy te, nie wykorzystane zgodnie z przewidywaniem, podlegają odpisaniu na zyski nadzwyczajne w roku

obrotowym następującym po ich utworzeniu.

§ 33. 1. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe ustala

się, z zastrzeżeniem przepisów § 34, raz do roku

według stanu na koniec roku obrotowego w wysokości,

która powinna zapewnić pełne pokrycie wszelkich bieżących

49 -

Poz. 23

i przyszłych zbbowiązań, jakie mogą wyniknąć z zawartych

umów ubezpieczenia.

2. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe ustala się

1) metodą indywidualną,

2) z zastosowaniem metody ryczałtowej - zbiorczo dla

całego portfela ubezpieczeń lub jego części,

3) przy zastosowaniu metod matematyki i statystyki ubezpieczeniowej.

3. Rezerwę składek metodą indywidualną ustala się

- w odniesieniu do każdej umowy oddzielnie - jako część

składki ubezpieczeniowej przypadającej na przyszłe lata

obrotowe, proporcjonalnie do umownego okresu ubezpieczenia, w części przekraczającej ostatni dzień (31 grudnia)

roku obrotowego lub w relacji do stopnia ryzyka przewidywanego w latach następnych . W przypadku statystycznego

potwierdzenia, że wielkość rezerwy składek, obliczona metodą indywidualną, jest w określonych rodzajach ryzyk niewystarczająca na pokrycie zobowiązań, ubezpieczyciel może ­

witalić uzupełniającą rezerwę składek odpowiednio do przebiegu ryzyka. Kierownik ustala rodzaje ubezpieczeń, w których ma zastosowanie metoda ryczałtowa obliczania rezerwy

składek. Metoda ryczałtowa może mieć zastosowanie pod

warunkiem uzyskania rezultatów przybliżonych jak przy

zastosowaniu metody indywidualnej.

4. Rezerwę na ryzyka niewygasłe ustala się oddzielnie

jako uzupełnienie do rezerwy składek - na pokrycie

przyszłych szkód i wypadków, jakie mogą powstać z zawartych umów ubezpieczenia, które nie wygasają z dniem 31

grudnia roku obrotowego. Rezerwa na ryzyka niewygasłe

stanowi różnicę pomiędzy przewidywaną wartością przyszłych odszkodowań, świadczeń i kosztów wynikających

z umów, które nie wygasły z końcem roku, a wielkością

rezerwy składek oraz ewentualnych składek, które w dalszym

ciągu mogą być przypisane z tytułu tych umów, i dotyczą­

cych tego samego okresu ubezpieczenia.

-

5. Rezerwy na nie wypłacone odszkodowania i świad­

czenia za szkody i wypadki powstałe w roku obrotowym lub

w latach poprzednich, które

- zostały zgłoszone ubezpieczycielowi. i dla których zostały ustalone odszkodowania i świadczenia, bądź gdy

posiadane informacje pozwalają . na ocenę wysokości

odszkodowań i świadczeń,

- zostały zgłoszone ubezpieczycielowi, gdy posiadane

informacje nie pozwalają na ocenę wysokości odszkodowań i świadczeń,

- nie zostały jeszcze zgłoszone ubezpieczycielowi

mogą być ustalone według metody

1) indywidualnej, polegającej na ocenie lub szacunku

pojedynczych szkód lub wypadków zgłoszonych ubezpieczycielowi i zarejestrowanych przez niego,

2) uproszczonej. polegającej na przemnożeniu liczby zgło­

szonych nie uregulowanych szkód i wypadków przez

ustaloną statystycznie średnią wysokość odszkodowania lub świadczenia za rok, półrocze lub ostatni kwartał

roku obrotowego, w zależności od rodzaju ryzyka i poziomu inflacji; metoda ta może mieć zastosowanie

w określonych przez kierownika rodzajach ubezpieczeń,

które charakteryzują się masowymi szkodami (wypadkami) o stosunkowo niewielkim zróżnicowaniu wysokości odszkodowań i świadczeń,

3) ryczałtowej. polegającej na ustaleniu przez kierownika

wysokości procentowej rezerwy w stosunku do zbioru

składek dla poszczególnych rodzajów ubezpieczeń lub

ryzyk,

4) aktuarialnej, opartej na prawdopodobieństwie szkód

i wypadków, jakie mogą powstać z umów roku

obrotowego; rezerwa ta stanowi różnicę pomiędzy

oczekiwaną wartością odszkodowań i świadczeń

a kwotą odszkodowań i świadczeń wypłaconych za

szkody i wypadki powstałe z umów danego roku obrotowego.

-

6. W przypadku gdy z umów ubezpieczeń wypadkowych i odpowiedzialności cywilnej lub z innych umów nie

zaliczanych do ubezpieczeń na życie powstaną świadczenia

płatne okresowo w formie renł, skapitalizowaną wartość

zapadłych świadczeń rentowych ustala się przy zastosowaniu metod matematyki ubezpieczeniowej w trybie przewidzianym w ust. 8 dla ubezpieczeń życiowych.

7. Ubezpieczyciel może utworzyć specjalną rezerwę

techniczną na nie wypłacone bieżące i przyszłe odszkodowania i świadczenia z umów dotyczących okresów ubezpieczenia, które rozpoczynają swój bieg w danym roku obrotowym

(z tzw. "ex'u roku bieżącego"), jeżeli przewiduje to statut

ubezpieczyciela. Utworzenie tej rezerwy specjalnej zastępuje

rezerwy, o których mowa w ust. 4 i 5. Rezerwa ta stanowi

nadwyżkę zebranych ' składek dotyczących danego roku obrotowego (z ex' u roku bieżącego) nad dotyczącymi tego

samego roku obrotowego wypłaconymi odszkodowaniami

i świadczeniami oraz kosztami działalności ubezpieczeniowej.

W roku następnym po roku obrotowym rezerwę specjalną

utworzoną w roku ubiegłym zwiększają przypisane składki za

rok poprzedni (dotyczące ex'u roku poprzedniego) i zmniejszają wypłacone odszkodowania i świadczenia z umów, które

rozpoczęły swój bieg w roku poprzednim, i odpowiadające im

koszty działalności. W drugim roku po roku obrotowym

rezerwa specjalna, ustalona dwa lata temu (dla ex'u sprzed

2 lat), zastępowana jest rezerwą na nie wypłacone odszkodowania i świadczenia z umów sprzed dwóch lat (z ex'u sprzed

2 lat), ustaloną metodą indywidualną.

8. Rezerwy z ubezpieczeń życiowych mogą być ustalane zarówno indywidualnie dla każdego ubezpieczonego, jak

i sumarycznie dla określonych grup ubezpi'e czonych z zastosowaniem metod matematyki ubezpieczeniowej. Obliczenia rezerw technicznych ubezpieczeń na życie mogą być

dokonywane jedynie przez aktuariusza.

9. W ubezpieczeniach zawieranych w walutach obcych

rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe ustalane są również

w tych walutach w przeliczeniu na walutę polską według

kursu średniego ustalonego przez Prezesa Narodowego

Banku Polskiego na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego i podlegają wyodrębnieniu w załączniku do bilansu

(załącznik nr 6) .

§ 34. 1. W ciągu roku ubezpieczyciel może tworzyć

rezerwę na koszty (w tym na odszkodowania i utworzenie

rezerw technicznych), które nie zostały jeszcze poniesione,

a które powinny obciążać zebraną dotychczas składkę i zostaną pon iesione do końca roku.

2. Rezerwa, o której mowa w ust. 1, może być tworzona

najwyżej do wysokości nadwyżki zebranych składek i innych

przychodów technicznych nad odszkodowaniami i innymi

kosztami techn icznymi i ogólnymi - w ujęciu na udziale

własnym ubezpieczyciela.

3. Do bilansu, pod datą ostatniego dnia roku obrotowe go, rezerwa na koszty, utworzona zgodnie z przepisami ust. 1

i 2, w całości podlega wyksięgowaniu.

§ 35. 1. Fundusze i kapitały wykazuje się w księgach

rachunkowych z podziałem na ich rodzaje w wysokości

ustalonej zgodnie z postanowieniami statutu ubezpieczyciela .

2. W aktywach bilansu jako odrębną pozycję ujmuje się

należność z tytułu zaliczonej do kapitału wartości udziałów lub

akcji nie wpłaconych przez udziałowców lub akcjonariuszy.

3. Fundusze specjalne wykazuje się w księgach rachunkowych w wysokości ustalonej statutem lub przepisami

o tworzeniu i wykorzystywaniu tych funduszy.

§ 36. Przychody przyszłych okresów wykazuje się

w księgach rachunkowych w wysokości

1) pobranych wpłat lub zarachowanych od kontrahentów

należności za usługi, ktore zostaną wykonane w następ­

nych okresach sprawozdawczych,

50

Poz. 23

2) kwoty podwyższającej wartość roszczenia, a także należ­

nych odsetek za zwłokę z tytułu regulacji należności, jeżeli

nie są one objęte tworzoną przez ubezpieczyciela rezerwą.

Przychody przyszłych okresów zwiększają przychody ze

sprzedaży lub zyski nadzwyczajne nie później niż do końca

okresu sprawozdawczego, którego dotyczą.

§ 37. Wartość rzeczowych składników majątku, która

uległa obniżeniu na skutek uszkodzenia, zepsucia lub innych

powodów, ustala się w drodze oszacowania ceny ich sprzedaży; nie dotyczy to środków trwałych i wyposażenia . Kwoty

odpowiadające nie zawinionemu obniżeniu wartości rzeczowych składników majątku zalicza się do kosztów lub strat

nadzwyczajnych.

§ 38. 1. Za przychód uważa się

1) składki z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich i reasekuracji czynnej (niezależnie od tego, czy zostały zapłacone),

skorygowane o należne dodatki i dopłaty oraz o storna

techniczne, zwroty, rabaty, bonifikaty i inne upusty,

z uwzględnieniem różnicy rezerwy składek według stanu

na koniec i na początek roku obrotowego oraz zmniejszone o składki należne reasekuratorom za ten sam okres

sprawozdawczy,

2) kwoty należne z tytułu operacji finansowych, jak np.

a) przychody ze sprzedaży papierów wartościowych ,

b) dywidendy i odsetki od pożyczek ,

c) dyskonto przy zakupie weksli, czeków obcych i papierów wartościowych ,

d) odsetki od terminowych wkładów bankowych,

e) dodatnie różnice kursowe.

3) przychody z nieruchomości,

4) pozostałe przychody, w tym m.in . odsetki bankowe od

środków na rachunkach bieżących, odsetki od depozytów reasekuracyjnych i inne przychody techniczne oraz

przychody z tytułu sprzedaży materiałów, likwidacji

środków trwałych i inwestycji .

2. Do kosztów uzyskania przychodu zalicza się

1) wypłacone odszkodowania i świadczenia ubezpieczeniowe za szkody i wypadki objęte ubezpieczeniem,

łącznie z kosztami ich likwidacji, skorygowane o wszel kie zwroty, regresy i odzyski po szkodach, z uwzględ­

nieniem .różnicy rezerwy na nie wypłacone odszkodowania i świadczenia według stanu na koniec i na

początek roku oraz zmniejszone o udziały reasekuratorów w tych odszkodowaniach i świadczeniach,

2) przyrost rezerw techniczno-ubezpieczeniowych okreś­

lonych statutem ubezpieczyciela, z wyjątkiem rezerwy

składek i rezerw na nie wypłacone odszkodowania

i świadczenia, uwzględnionych w ust. 1 pkt 1 i w ust. 2

pkt 1, zmniejszony o udział reasekuratorów w tych

rezerwach; zmniejszenie rezerw techniczno - ubezpieczeniowych na udziale własnym ubezpieczyciela stanowi zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów,

3) całość poniesionych w roku obrotowym kosztów administracyjnych oraz innych kosztów technicznych i rozliczonych kosztów akwizycji po uwzględnieniu otrzymanych prowizji reasekuracyjnych i udziału w zyskach

reasekuratorów,

4) koszty operacji finansowych, jak np.

a). wartość zakupu sprzedanych papierów wartościo­

wych,

b) odsetki od obligacji, kredytÓw i pożyczek,

c) dyskonto przy sprzedaży weksli, czeków obcych

i papierów wartościowych,

d) ujemne różnice kursowe,

5) poz~tałe koszty osiągnięcia przychodów, w tym odsetki

od depozytów reasekuracyjnych, a także wartość w cenach zakupu lub nabycia sprzedanych materiałów, wartość początkową sprzedanych środków trwałych pomniejszoną o ich umorzenie itp.

-

§ 39. Stratami i zyskami nadzwyczajnymi wpływającymi

na wynik finansowy ubezpieczyciela lub stanowiącymi zmiany stanu funduszy specjalnych, których dotyczą, są

1) pieniężne skutki zdarzeń losowych w zakresie gospodarki własnej ubezpieczyciela po uwzględnieniu kosztów

usuwania szkód oraz przyznanych odszkodowań,

2) wynikające z gospodarki ubezpieczyciela

a) koszty zaniechanych remontów, inwestycji, robót

itp.,

b) nie obciążające kosztów nie zawinione niedobory

i szkody oraz nadwyżki środków pieniężnych i rzeczowych składników majątku,

c) przedawnione, odpisane lub umorzone roszczenia,

należności i zobowiązania lub wpływy z tytułu roszczeń i należności uprzednio odpisanych,

d) wszelkie kary, grzywny i odszkodowania, w tym

także kary liczone w formie odsetek od określonej

w przepisach lub umowie kwoty oraz związane z nimi

koszty postępowania spornego, z wyjątkiem kosztów postępowania spornego poniesionych przy likwidacji szkód i windykacji regresów,

e) wyniki obniżenia wartości oraz przeszacowania rzeczowych składników majątku obrotowego, jeżeli

stosownie do innych przepisów nie obciążają kosztów lub nie podlegają zaliczeniu do zmian kapitałów

lub funduszy,

f) koszty inwestycji przekazanych nieodpłatnie na rzecz

innych podmiotów gospodarczych lub koszty inwestycji, które nie dały efektu gospodarczego,

g) otrzymane lub przekazane dary, ofiary oraz składki na

rzecz organizacji społecznych,

h) utworzenie i rozwiązanie rezerwy określonej

w § 40 oraz niewykorzystanie rezerwy określonej

w § 32 ust. 6,

i) inne zmiany stanu aktywów i pasywów wywołane

zdarzeniami odbiegającymi od normalnej działalno­

ści ubezpieczyciela.

§ 40. 1. Ubezpieczyciele tworzą w ciężar strat nadzwyczajnych rezerwę na roszczenia i należności od dłużników

postawionych w stan upadłości, nie później niż w dniu

kończącym okres sprawozdawczy, w którym skierowano

wniosek do masy upadłości.

2. Rezerwę na należności i roszczenia od dłużników

postawionych w stan upadłości tworzy się w wysokości

należności (lub roszczenia) określonej we wniosku i zwięk­

sza o wyłożone przez ubezpieczyciela koszty postępowania

upadłościowego oraz należne mu odsetki za nieterminową

regulację jego roszczeń i należności. Zwiększenie rezerwy

z tytułu wyłożonych kosztów postępowania upadłościowe­

go i odsetek zalicza się do należności i roszczeń ubezpieczyciela.

3. Rezerwę, o której mowa w ust. 1 i 2, zmniejsza się

o kwotę

1) zapłaconych roszczeń i należności - przez zaliczenie jej

do zysków nadzwyczajnych,

2) roszczeń i należności uznanych za nieuzasadnione,

umorzonych, przedawnionych lub uznanych za nieścią­

galne - przez zmniejszenie roszczeń i należności.

Zmniejszenie rezerwy powinno nastąpić nie później niż

w dniu kończącym rok obrotowy, w którym wymienione

zdarzenia miały miejsce.

4. Ubezpieczyciele tworzą w ciężar strat nadzwyczajnych rezerwy na przewidywane straty. Rezerwy takie mogą

być tworzone, jeżeli informacja o stracie wynika z właś­

ciwego dowodu lub jeżeli jej przewidywanie zostanie wiarygodnie uzasadnione. Rezerwy takie tworzy się także wtedy,

gdy wiadomość o stracie uzyskano między dniem, na który

sporządza się zamknięcie ksiąg rachunkowych, a dniem jego

rzeczywistego sporządzenia. Do rozwiązania rezerw stosuje

się odpowiednio przepis ust. 3.

51

Poz. 23

5. Przepisy ust. 1-4 nie mają zastosowania do roszczeń

i należności finansowanych ze środków funduszy specjalnych.

Rozdział 5

Sprawozdanie finansowe

§ 41. 1. Ubezpieczyciele sporządzają na dzień zamknięcia

ksiąg rachunkowych sprawozdanie finansowe obejmujące

1) bilans, wraz z danymi uzupełniającymi, według wzoru

określonego w załączniku nr 1,

2) techniczny rachunek ubezpieczeń według wzoru okreś­

lonego w załącznikach nr 2 i 3,

3) ogólny rachunek wyników, wraz z danymi uzupełniają­

cymi, według wzoru określonego w załączniku nr 4,

4) wykaz lokat kapitałowych według wzoru określonego

w załączniku nr 5,

5) zestawienie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych według wzoru określonego w załączniku nr 6,

6) rozliczenie środków własnych i obcych według wzoru

określonego w załączniku nr 7.

2. Ubezpieczyciele obowiązani są dołączyć do sprawozdania finansowego pisemne sprawozdanie z działalności,

przedstawiające zwięzłe informacje o

1) sytuacji gospodarczej i finansowej,

2) przebiegu ubezpieczeń i szkodowości oraz o kształ­

towaniu się kosztów w relacji do składki w roku obrotolNym w przekroju grup ubezpieczeń i w porównaniu

z dw()ma poprzednimi latami,

3) wielkości i rodzajach kapitałów własnych i rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz ich pokryciu w lokatach,

4) możlwościach płatniczych w odniesieniu do wymaganego marginesu wypłacalności,

5) przewidywanych kierunkach rozwoju i sytuacji kadrowej .

3. SJrawozdanie finansowe i załączona do niego informacja z działalności powinny być sporządzone rzetelnie,

jasno przedstawiając obraz i stan sytuacji finansowej ubezpieczyciela.

4. Ubezpieczyciele przekazują zweryfikowane sprawozdanie finansowe Ministrowi Finansów i właściwemu dla ich

siedziby urzędowi skarbowemu nie później niż 90 dnia,

a ubezpieczyciele posiadający wyodrębnione placówki uprawnione do samodzielnego sporządzania sprawozdań finansowych lub prowadzący zagraniczną działalność ubezpieczenioVlą (bezpośrednią lub pośrednią) nie później niż

180 dni3 po dniu, na jaki ma być dokonane zamknięcie ksiąg

rachunkowych.

§ 42. 1. Ubezpieczyciele, w których skład wchodzą wyodrębnbne placówki uprawnione do samodzielnego prowadzenia tsiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań finansoll'vYch, obowiązani są sporządzić

1) odrębne sprawozdanie finansowe dla każdej samodzielnie bilansującej placówki, w tym także dla jednostki

central nej (macierzystej),

2) zbbrcze sprawozdanie finansowe będące sumą sprawozd3ń finansowych wszystkich placówek ubezpieczycieli.

2. Jednostkowe bilanse placówek ubezpieczycieli zorganizONanych na zasadzie samodzielności bilansowej oraz

bilans .ednostki centralnej (macierzystej) obejmują ponadto

1) waktywach

a) środki wydzielone,

b) rozrachunki wewnątrzzakładowe,

CI wewnętrzne rozliczenia wyniku finansowego,

2) ',II; pasywach

aj fundusze (kapitały) wydzielone

bl rozrachunki wewnątrzzakładowe,

cj wewnętrzne rozliczenia wyniku finansowego.

-

3. W zbiorczym sprawozdaniu finansowym ubezpieczyciela nie ujmuje się - przez wyłączenie odpowiednio z aktywów i pasywów placówek wchodzących w jego skład

1) środków i funduszy (kapitałów) wydzielonych,

2) wzajemnych należności i zobowiązań wewnątrzzakła­

dowych,

3) wewnętrznych rozliczeń wyniku finansowego.

sporządzają

sprawozda nia finansowe w sposób i ze szczegółowością podaną

w załącznikach nr 1-7 według objaśnień stanowiących

§ 43. 1. Ubezpieczyciele

2. Małe towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych w ro zumieniu przepisów art. 27 ustawy mogą sporządzać bilans

uproszczony, przez podawanie w nim tylko danych dotyczą­

cych pozycji oznaczonych w załączniku do rozporządzenia

literami i cyframi rzymskimi, oraz uproszczony rachunek

wyników (techniczny rachunek ubezpieczeń i ogólny rachunek wyników łącznie) ograniczający się do pozycji oznaczonych w załącznikach do rozporządzenia cyframi arabskimi.

Rozdział 6

Przechowywanie dowodów księgowych.

dokumentów inwentaryzacyjnych. ksiąg

rachunkowych i sprawozdań finansowych

§ 44. 1. Księgi rachunkowe oraz dowody. na których

podstawie dokonywane są w nich zapisy, powinny być

przechowywane w siedzibie ubezpieczyciela lub jego samodzielnie bilansujących placówek organizacyjnych. Mogą one

przejściowo znajdować się w innej jednostce, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych. Ubezpieczyciele

mają obowiązek zawiadomić właściwy terytoriahie urząd

skarbowy o przejściowym przekazaniu ksiąg rachmkowych

i dowodów księgowych poza ich siedzibę .

2. Po zakończeniu księgowań dotyczących okresu sprawozdawczego wszelkie dowody księgowe i ich zestawienia,

które stanowiły podstawę księgowań, oraz dokumenty inwentaryzacyjne należy układać w porządku i kolejności

dostosowanych do sposobu prowadzenia ks i ąg rachunkowych i przechowywać w sposób zapewniający ich nienaruszalność i łatwe odszukanie.

3. Po zakończeniu księgowań dotyczących minionego

roku obrotowego księgi rachunkowe należy przecrowywać

w siedzibie ubezpieczyciela lub w jego placówkach samo- .

dzielnie bilansujących w sposób określony w ust. 2. Księgi

wiązane lub konta, które zgodnie z § 16 ust. 2 zostaną

wykorzystane w latach następnych. wyłącza się z prcwadzonych dla minionego roku obrotowego ksiąg rachunkowych

i rozpoczyna ich przechowywanie po całkowitym zapisaniu

i zakończeniu roku obrotowego, którego dotyczyły ostatnie

dokonane w nich zapisy.

4. Do przechowywania sprawozdań finansow~ch stosuje się odpowiednio przepis ust. 2.

5. Dowody księgowe, dokumenty inwentary~acyjne,

księgi rachunkowe i sprawozdania finansowe, upolZądko­

wane i podzielone na odpowiednie zbiory, zwam dalej

zbiorami dokumentacji księgowej. oznacza się

1) nazwą ubezpieczyciela, do którego należą,

2) znakiem wskazującym rodzaj grupy tematycznej zbioru

(np. dowody księgowe, dokumenty inwentary:acyjne

itd.),

3) symbolem kwalifikacyjnym akt (kategoria A lub B)

a) symbol A oznacza materiały archiwalne przecnowywane trwale,

b) symbol B, wraz z oznaczoną cyfrą arabską lic!bą lat

przechowywania, oznacza dokumentację niearchiwalną. którą po upływie czasu przechow~wania

przekazuje się na makulaturę .

Poz. 23

określeniem roku obrotowego i miesiąca, którego dotyczy grupa tematyczna zbioru,

5) pierwszym i ostatnim numerem dowodów księgowych,

dokumentów inwentaryzacyjnych, kart ksiąg rachunkowych itp. lub innym oznaczeniem części zbioru dokumentacji księgowej. pozwalającym stwierdzić jego kom-

4)

pletność.

6. Ubezpieczyciele, którzy ulegają przekształceniu . zakończyli likwidację lub postępowanie upadłościowe , zawiadomią właściwy dla ich siedziby urząd skarbowy o miejscu

przechowywania zbiorów dokumentacji księgowej.

7. Zbiory dokumentacji księgowej ubezpieczyciela za

zgodą kierownika mogą być udostępnione osobie trzeciej .

8. Wydanie dowodów, dokumentów itp. ze zbiorów

dokumentacji księgowej może nastąpić wyłącznie za pisemną zgodą kierownika.

9. Archiwa państwowe przejmują od ubezpieczycieli tę

część dokumentacji księgowej, która stanowi materiały archiwalne trwale przechowywane według zasad określonych

w odrębnych przepisach .

§ 45. 1. Dowody, dokumenty itp., o których mowa

w § 44 ust. 5, należące do kategorii B przechowuje się

1) listy płac lub karty wynagrodzeń albo inne dowody, na

których podstawie następuje obliczenię podstawy wymiaru emerytur i rent - przez okres ustalony w przepisach określających zasady wymiaru emerytur lub rent,

2) wszelkie inne dowody księgowe, dokumenty inwentaryzacyjne, księgi rachunkowe, sprawozdania finansowe za okresy nie kończące roku oraz inne akta - 5 lat.

2. Okresy przechowywania ustalone w ust. 1 oblicza się

od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane akta księgowe dotyczą, z tym jednak że dowody

księgowe dotyczące wieloletnich inwestycji, kredytów i pożyczek, umów ubezpieczenia i reasekuracji. kontraktów handlowych, spraw skierowanych na drogę postępowania sądo­

wego, będące przedmiotem dochodzeń w sprawach karnych

itp. należy przechowywać również po upływie wyznaczonych terminów do końca roku następującego po roku obrotowym, w którym objęte nimi inwestycje, roszczenia i rozrachunki, kredyty i pożyczki, kontrakty lub sprawy zostaną

ostatecznie zakończone, spłacone, rozliczone lub przedawnione.

3. Sprawozdania finarrsowe są aktami kategorii A przeznaczonymi do trwałego przechowywania, z tym że trwałemu

przechowywaniu podlegają te formularze rocznych sprawozdań finansowych, w których uwzględnione zostały rezultaty

ich weryfikacji.

4. Zbiory dokumentacji księgowej , w tym także przechowywane w formie nośników magnetycznych, taśm filmowych itp" powinny być magazynowane w sposób chroniący

je przed uszkodzeniem lub zniszczeniem . Należy zapewnić

odpowiednie środki techniczne i programowe ochrony przed

zniszczeniem danych zbiorów oraz' dostęp do ich ·treści

w okresie przechowywania.

5. Przepisy § 44 oraz ust. 4 stosuje się odpowiednio do

taśm magnetycznych, dysków itp., posiadanych w związku

lub w wyniku prowadzenia ksiąg rachunkowych za pomocą

komputerów.

Rozdział 7

Przepisy końcowe

§ 46. 1. Zastosowane metody wyceny aktywów i pasywów, w tym również zastosowane metody obliczania rezerw

techniczno-ubezpieczeniowych, powinny być omówione

w objaśnieniach do bilansu.

2. Zagadnienia, które wymagają omówienia w objaś­

nieniach do bilansu, mogą być ujęte w treści pisemnego

sprawozdania ubezpieczyciela bądź w formie przypisów do

poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego.

-

53 . . . ;. .

\

Poz. 23

.' ' 9 $ '

r

3. Techniczny rachunek ubezpieczeń oraz ogólny rachunek wyników sporządza się zbiorczo dla całokształtu

. działalności ubezpieczyciela (dla wszystkich rodzajów ubezpieczeń łącznie) za rok obrotowy.

4. Ubezpieczyciel może sporządzać techniczny rachunek ubezpieczeń z podziałem na ubezpiecżenia bezpośrednie

i pośrednie, a w tych ramach ~ na rodzaje lub grupy

ubezpieczeń niezależnie od zbiorczego technicznego rachunku ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 3.

5. W załączniku do sprawozdania finansowego ujmuje

się rozliczenie środków własnych ubezpiectyciela w rozumieniu art. 45 ustawy, stanowiących pokrycie marginesu

wypłacalności (załącznik nr 7) .

6. Kierownik ustala, które z pozostawionych przepisami

rozporządzenia do wyboru zasad prowadzenia rachunkowości mają być, jako wyłącznie obowiązujące, stosowane

trwale i jednolicie przez ubezpieczyciela i wszystkie jego

placówki, jednostki i komórki organizacyjne.

zastosowanie rozwiązań szczególnych w prowadzonej przez

nich rachunkowości.

§ 48. Ubezpieczyciele, którzy zgodnie z § 105 zarządze­

nia Ministra Finansów z dnia 16 listopada 1983 r. w sprawie

ogólnych zasad prowadzenia rachunkowości przez jednostki

gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr 40, poz. 233,

z 1986 r. Nr 35, poz. 270 i z 1988 r. Nr 15, poz. 129) utworzyli

rezerwy na pokrycie

1) roszczeń pieniężnych i należności z tytułu niedoborów

środków pieniężnych oraz rzeczowych składników majątku obrotowego,

2) rosićżeń spornych w stosunku do odbiorców i dostawców z tytułu dostaw, robót i usług,

rozwiązują te rezerwy stopniowo według zasad określonych

w tym rozporządzeniu, nie później jednak niż do dnia 31

grudnia 1993 r.

§ 49. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­

szenia z mocą od dnia 1 stycznia 1991 r.

§ 47. Na wniose1<zainteresowanych ubezpieczycieli lub

. Izby Ubezpieczeń Minister Finansów może zezwolić na

Minister Finansów: w z. A. Podsiadlo

Nr6

Warszawa, dnia 22 stycznia 1991 r.

TREŚĆ

Poz.

ROZPORZĄDZENIE

23 -

Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 1990 r. w sprawie zasad rachunkowości ubezpieczeniowej

i sprawozdawczości finansowej oraz zasad obliczania wyniku finansowego ubezpieczycieli

41

23

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW

z dnia 27 grudnia 1990 r.

w sprawie zasad rachunkowości ubezpieczeniowej i sprawozdawczości finansowej oraz zasad obliczania

wyniku finansowego ubezpieczycieli.

Na podstawie art. 58 pkt 1 oraz art. 59 ust. 2 ustawy

z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej

(Dz. U. Nr 59, poz. 344) zarządza się, co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Załączniki

do rozporządzenia Ministra

Finasów z dnia 27 grudnia 1990 r.

(poz. 23)