Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych.

1.

Tworzy się samorząd pielęgniarek i położnych dla reprezentowania zawodowych, społecznych

i gospodarczych interesów tych zawodów, zwany dalej „samorządem”.

2.

Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są: okręgowe

izby pielęgniarek i położnych oraz Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, zwane dalej

odpowiednio „okręgowymi izbami” i „Naczelną Izbą”.

3.

Samorząd jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega tylko ustawie.

1.

Siedzibą Naczelnej Izby jest Warszawa.

2.

Okręgowa izba obejmuje swoim zasięgiem działania jedno lub więcej województw. Obszar

działania poszczególnych okręgowych izb oraz ich siedziby ustala Naczelna Rada Pielęgniarek

i Położnych.

3.

Okręgową izbę stanowią pielęgniarki i położne wpisane na listę jej członków.

Właściwa okręgowa rada pielęgniarek i położnych może stwierdzić prawo wykonywania

zawodu położnej osobie, która ukończyła szkołę położnych za granicą, uznaną przez

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej za równorzędną z dyplomem polskiej szkoły pielęgniarek

lub położnych.

Ilekroć w ustawie jest mowa o „pielęgniarce”, należy przez to rozumieć również „pielęgniarza”

i „asystentkę pielęgniarską”.

1.

Zadaniem samorządu jest w szczególności

1)

sprawowanie pieczy i nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu pielęgniarki i położnej,

2)

ustalanie i upowszechnianie zasad etyki zawodowej oraz sprawowanie nadzoru nad ich

przestrzeganiem,

3)

ustalanie standardów zawodowych i standardów kwalifikacji zawodowych pielęgniarek

i położnych obowiązujących na poszczególnych stanowiskach pracy, zatwierdzanych przez

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej,

4)

opiniowanie programu kształcenia zawodowego,

5)

współdziałanie w ustalaniu kierunków rozwoju pielęgniarstwa,

6)

integrowanie środowiska pielęgniarek i położnych,

7)

obrona godności zawodowej pielęgniarek i położnych,

8)

reprezentowanie i ochrona zawodu pielęgniarki i położnej,

9)

zajmowanie stanowiska w sprawach stanu zdrowia społeczeństwa, polityki zdrowotnej

państwa oraz organizacji ochrony zdrowia,

10)

szerzenie oświaty zdrowotnej,

11)

współpraca z towarzystwami naukowymi, szkołami wyższymi i jednostkami badawczo-rozwojowymi

w kraju i za granicą,

12)

współpraca z samorządem lekarskim oraz z samorządami innych zawodów medycznych w kraju

i za granicą,

13)

organizowanie i prowadzenie instytucji samopomocowych i innych form pomocy materialnej

dla pielęgniarek, położnych i ich rodzin,

14)

zarządzanie majątkiem własnym,

15)

prowadzenie działalności wydawniczej.

2.

Samorząd wykonuje swoje zadania w szczególności przez

1)

stwierdzanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki i prawa wykonywania zawodu położnej

oraz prowadzenie rejestru pielęgniarek i rejestru położnych,

2)

negocjowanie warunków pracy i płac,

3)

opiniowanie i wnioskowanie w sprawach kształcenia przed- i podyplomowego, a w szczególności

specjalizacji zawodowej pielęgniarek i położnych,

4)

przewodniczenie komisjom konkursowym na stanowiska pielęgniarek naczelnych, przełożonych

i pielęgniarek oddziałowych oraz uczestnictwo w konkursach na inne kierownicze stanowiska

w służbie zdrowia,

5)

opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących ochrony zdrowia i wykonywania

zawodu pielęgniarki i położnej,

6)

orzekanie w zakresie odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych oraz sprawowanie

sądownictwa polubownego.

1.

Przed przystąpieniem do wykonywania zawodu położna obowiązana jest uzyskać we właściwej

okręgowej radzie pielęgniarek i położnych stwierdzenie prawa wykonywania zawodu.

2.

Okręgowa rada pielęgniarek i położnych wydaje pielęgniarce zaświadczenie o prawie

wykonywania zawodu.

3.

Położna, która zgłosiła zamiar wykonywania zawodu po upływie pięciu lat od ukończenia

nauki lub która przerwała wykonywanie zawodu na okres dłuższy niż pięć lat, może być

zobowiązana przez okręgową radę pielęgniarek i położnych do uprzedniego odbycia przeszkolenia.

Program i zasady przeszkolenia ustala okręgowa rada pielęgniarek i położnych.

Uprawnienia samorządu wymienione w art. 4 ust. 2 pkt 2 nie naruszają uprawnień związków

zawodowych, wynikających z ustawy o związkach zawodowych i Kodeksu pracy.

1.

Położna ujawniająca niezdolność do wykonywania zawodu, wywołaną w szczególności chorobą

psychiczną, narkomanią, alkoholizmem, niedołęstwem lub kalectwem, może być pozbawiona,

przez okręgową radę pielęgniarek i położnych, prawa wykonywania zawodu na stałe lub

na okres trwania niezdolności, na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej.

2.

W przypadku gdy położna odmawia poddania się badaniu przez komisję wymienioną w ust.

1 lub gdy okręgowa rada pielęgniarek i położnych na podstawie wyników postępowania

wyjaśniającego uzna, że dalsze wykonywanie zawodu przez położną grozi niebezpieczeństwem

dla osób, nad którymi sprawuje opiekę, okręgowa rada pielęgniarek i położnych może

zawiesić położną w prawie wykonywania zawodu.

3.

Postępowanie w sprawach pozbawienia prawa wykonywania zawodu jest poufne.

4.

Do uchwały okręgowej rady pielęgniarek i położnych w sprawie pozbawienia prawa wykonywania

zawodu w przypadkach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnej.

5.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego

prawomocną uchwałę organów samorządu w sprawach, o których mowa ust. 1, z powodu jej

niezgodności z prawem, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

6.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, po uzgodnieniu z Naczelną Radą Pielęgniarek

i Położnych, określa szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących

pozbawienia i zawieszenia prawa wykonywania zawodu.

1.

Przed przystąpieniem do wykonywania zawodu pielęgniarka obowiązana jest uzyskać, we

właściwej okręgowej radzie pielęgniarek i położnych, stwierdzenie prawa wykonywania

zawodu.

2.

Okręgowa rada pielęgniarek i położnych wydaje pielęgniarce zaświadczenie o prawie

wykonywania zawodu.

3.

Pielęgniarka, która zgłosiła zamiar wykonywania zawodu po upływie pięciu lat od ukończenia

nauki lub która przerwała wykonywanie zawodu na okres dłuższy niż pięć lat, może być

zobowiązana przez okręgową radę pielęgniarek i położnych do uprzedniego odbycia przeszkolenia.

Program i zasady przeszkolenia ustala okręgowa rada pielęgniarek i położnych.

1.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zaskarżyć do Sądu Najwyższego pod zarzutem

sprzeczności z prawem uchwały organu izby w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania uchwały.

Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub ją uchyla.

2.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Pielęgniarek

i Położnych lub do Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych o podjęcie uchwały w sprawie

należącej do właściwości samorządu.

3.

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien rozpatrzyć najbliższy Krajowy Zjazd Pielęgniarek

i Położnych, a Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych w terminie miesiąca od jego

wpływu.

1.

Pielęgniarka ujawniająca niezdolność do wykonywania zawodu, wywołaną w szczególności

chorobą psychiczną, narkomanią, alkoholizmem, niedołęstwem lub kalectwem, może być

pozbawiona, przez okręgową radę pielęgniarek i położnych, prawa wykonywania zawodu

na stałe lub na okres trwania niezdolności na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej.

2.

W przypadku gdy pielęgniarka odmawia poddania się badaniu przez komisję wymienioną

w ust. 1 lub gdy okręgowa rada pielęgniarek i położnych, na podstawie wyników postępowania

wyjaśniającego, uzna, że dalsze wykonywanie zawodu przez pielęgniarkę grozi niebezpieczeństwem

dla osób, nad którymi sprawuje opiekę, okręgowa rada pielęgniarek i położnych może

zawiesić pielęgniarkę w prawie wykonywania zawodu.

3.

Postępowanie w sprawach pozbawienia prawa wykonywania zawodu jest poufne.

4.

Do uchwały okręgowej rady pielęgniarek i położnych w sprawie pozbawienia prawa wykonywania

zawodu w przypadkach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnej.

5.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego

prawomocną uchwałę organów samorządu w sprawach, o których mowa w ust. 1, z powodu

jej niezgodności z prawem w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

6.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, po uzgodnieniu z Naczelną Radą Pielęgniarek

i Położnych, określa szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących

pozbawienia i zawieszenia prawa wykonywania zawodu.

1.

Na listę członków okręgowej izby wpisuje się pielęgniarki i położne, które

1)

posiadają prawo wykonywania zawodu,

2)

zamierzają wykonywać lub wykonują zawód na obszarze działania izby.

2.

Na listę członków okręgowej izby mogą być wpisane, na swój wniosek, pielęgniarki i

położne spełniające warunek określony w ust. 1 pkt 1, lecz nie wykonujące zawodu.

3.

W razie wykonywania zawodu na obszarze działania dwóch lub więcej izb, pielęgniarka

lub położna podlega wpisaniu na listę członków wybranej przez siebie izby.

Skreślenie z listy członków okręgowej izby następuje wskutek

1)

śmierci,

2)

prawomocnego pozbawienia prawa wykonywania zawodu z mocy orzeczenia sądu pielęgniarek

i położnych lub z wyroku sądu,

3)

zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu,

4)

przeniesienia się na teren innej izby.

Członkowie samorządu obowiązani są

1)

postępować zgodnie z zasadami etyki zawodowej,

2)

sumiennie wykonywać obowiązki zawodowe,

3)

przestrzegać uchwał organów izb,

4)

regularnie opłacać składkę członkowską.

Członkowie samorządu mają prawo

1)

wybierać i być wybierani do organów izb, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 1, 2 i 3,

2)

korzystać z pomocy izb w zakresie rozwijania kwalifikacji zawodowych oraz w zakresie

zapewnienia właściwych warunków wykonywania zawodu,

3)

korzystać z ochrony i pomocy prawnej organów izb,

4)

korzystać z innych świadczeń izb i działalności samopomocowej.

1.

Zakład pracy nie może wypowiedzieć lub rozwiązać umowy o pracę ani wypowiedzieć warunków

pracy i płacy pielęgniarce lub położnej pełniącej funkcję z wyboru w organach izb,

o których mowa w art. 12 pkt 2-5 i art. 13 pkt 2-5, w czasie jej pełnienia oraz w

okresie jednego roku po ustaniu kadencji, bez zgody właściwej okręgowej rady pielęgniarek

i położnych.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadkach określonych w art. 40, art. 41.

Organami okręgowej izby pielęgniarek i położnych są

1)

okręgowy zjazd pielęgniarek i położnych,

2)

okręgowa rada pielęgniarek i położnych,

3)

okręgowa komisja rewizyjna,

4)

okręgowy sąd pielęgniarek i położnych,

5)

okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej,

zwane dalej odpowiednio „okręgowym zjazdem”, „okręgową radą”, „okręgowym sądem” i

„okręgowym rzecznikiem”.

Organami Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych są

1)

Krajowy Zjazd Pielęgniarek i Położnych,

2)

Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych,

3)

Naczelna Komisja Rewizyjna,

4)

Naczelny Sąd Pielęgniarek i Położnych,

5)

Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej,

zwane dalej odpowiednio „Krajowym Zjazdem”, „Naczelną Radą”, „Naczelnym Sądem” i „Naczelnym

Rzecznikiem”.

1.

Kadencja organów izby trwa 4 lata.

2.

Tę samą funkcję w organach izby można pełnić nie dłużej niż przez dwie następujące

po sobie kadencje.

1.

Czynne prawo wyborcze przysługuje wszystkim członków izby, z wyłączeniem zawieszonych

w prawie wykonywania zawodu.

2.

Bierne prawo wyborcze przysługuje wszystkim członkom izby, z wyłączeniem ukaranych

karą wymienioną w art. 39 ust. 1 pkt 2, 3 i 4.

3.

Na członków okręgowych sądów i Naczelnego Sądu mogą kandydować pielęgniarki i położne

mające co najmniej 7-letni staż pracy w zawodzie.

4.

Wybory do organów izby odbywają się w głosowaniu tajnym, przy nieograniczonej liczbie

kandydatów.

Mandat członka organu izby wygasa wskutek

1)

zrzeczenia się mandatu,

2)

skreślenia z listy członków okręgowej izby,

3)

ukarania prawomocnym orzeczeniem okręgowego sądu lub Naczelnego Sądu karami określonymi

w art. 39 ust. 1 pkt 2, 3 i 4,

4)

odwołania przez organ, który dokonał wyboru,

5)

skazania prawomocnym wyrokiem na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub zakazu

wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej.

Uchwały organów izby podejmowane są zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej

połowy członków tego organu.

1.

Członkowie organów izby pełnią swoje obowiązki nieodpłatnie.

2.

Krajowy Zjazd ustali wykaz stanowisk w organach izby, których pełnienie może być wynagradzane.

3.

Naczelna Rada ustala zasady wynagradzania osób pełniących obowiązki na stanowiskach

określonych w ust. 2.

4.

Wysokość wynagrodzenia ustala dla członków organów Naczelnej Izby Naczelna Rada, a

dla członków organów okręgowej izby - okręgowa rada.

1.

Na wniosek okręgowej rady lub Naczelnej Rady zakład pracy obowiązany jest zwolnić

od pracy pracownika pełniącego funkcję z wyboru w organach izby lub wykonującego czynności

na rzecz izby, bez prawa do wynagrodzenia.

2.

Naczelna Rada określa zasady i tryb kompensacji wynagrodzenia przez organy samorządu

na czas zwolnień od pracy, o których mowa w ust. 1, oraz tryb zwrotu kosztów podróży

i innych uzasadnionych wydatków poniesionych przez członka w związku z wykonywaniem

czynności na rzecz izby, na zasadach przewidzianych dla pracownika.

Najwyższym organem okręgowej izby jest okręgowy zjazd.

1.

W okręgowym zjeździe uczestniczą delegaci wybrani w rejonach obejmujących swym zasięgiem

część obszaru działania izby.

2.

Zasady podziału izby na rejony oraz liczbę delegatów biorących udział w okręgowym

zjeździe ustala okręgowa rada.

3.

W okręgowym zjeździe mogą uczestniczyć, z głosem doradczym, nie będący delegatami

członkowie ustępującej okręgowej rady, okręgowej komisji rewizyjnej, okręgowego sądu

oraz okręgowy rzecznik i jego zastępcy.

1.

Okręgowy zjazd odbywa się raz w roku i jest zwoływany przez okręgową radę.

2.

Nadzwyczajny okręgowy zjazd zwołuje okręgowa rada

1)

z własnej inicjatywy,

2)

na wniosek Naczelnej Rady,

3)

na wniosek okręgowej komisji rewizyjnej,

4)

na wniosek co najmniej 1/5 członków okręgowej izby.

3.

Nadzwyczajny okręgowy zjazd zwołuje się w ciągu miesiąca od dnia wpływu wniosku.

Okręgowy zjazd w szczególności

1)

ustala zasady gospodarki finansowej izby oraz uchwala budżet

2)

rozpatruje i zatwierdza roczne i kadencyjne sprawozdania okręgowej rady, okręgowej

komisji rewizyjnej, okręgowego sądu i okręgowego rzecznika,

3)

ustala liczbę członków oraz szczegółową organizację, zasady i tryb działania organów

izby,

4)

dokonuje wyboru przewodniczącego i członków: okręgowej rady, okręgowej komisji rewizyjnej,

okręgowego sądu oraz wybiera okręgowego rzecznika i jego zastępców,

5)

wybiera delegatów na Krajowy Zjazd,

6)

odwołuje członków organów izby przed upływem kadencji,

7)

udziela absolutorium ustępującej okręgowej radzie,

8)

podejmuje uchwały w innych sprawach objętych zakresem działania izby.

1.

Okręgowa rada wykonuje zadania samorządu na obszarze działania izby, a w szczególności

1)

wykonuje uchwały okręgowego zjazdu,

2)

stwierdza prawo wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej,

3)

prowadzi rejestr pielęgniarek i rejestr położnych,

4)

dokonuje wpisu członków na listę okręgowej izby oraz skreśla ich z tej listy,

5)

powołuje komisje problemowe i kieruje ich pracą,

6)

prowadzi bieżące sprawy izby i wykonuje zadania zlecone przez Naczelną Radę,

7)

składa roczne i kadencyjne sprawozdania z działalności oraz wykonania budżetu przed

okręgowym zjazdem,

8)

współpracuje z terenowymi organami administracji rządowej oraz z samorządem terytorialnym.

2.

Do uchwały okręgowej rady w sprawie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu, wpisania

na listę członków okręgowej rady bądź skreślenia z tej listy stosuje się przepisy

Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnych.

3.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego

prawomocną uchwałę, o której mowa w ust. 2, z powodu jej niezgodności z prawem, w

trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

4.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Naczelną Radą, w drodze rozporządzenia,

określa tryb postępowania w sprawach stwierdzania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki

lub położnej.

5.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określa sposób prowadzenia rejestru pielęgniarek

i rejestru położnych.

1.

W skład prezydium okręgowej rady wchodzą: przewodniczący rady wybrany przez okręgowy

zjazd oraz wybrani przez radę spośród jej członków: wiceprzewodniczący, sekretarz,

skarbnik i członkowie.

2.

Prezydium działa w imieniu rady w sprawach określonych jej uchwałą, z wyjątkiem spraw

określonych w art. 24 ust. 1 pkt 7.

3.

Przewodniczącemu okręgowej komisji rewizyjnej, przewodniczącemu okręgowego sądu oraz

okręgowemu rzecznikowi służy prawo do udziału w posiedzeniach okręgowej rady i jej

prezydium.

Okręgowa komisja rewizyjna

1)

kontroluje działalność, w szczególności finansową i gospodarczą, okręgowej rady,

2)

składa sprawozdania okręgowemu zjazdowi i Naczelnej Komisji Rewizyjnej,

3)

występuje z wnioskiem w sprawie udzielenia absolutorium okręgowej radzie.

Okręgowy sąd

1)

rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych wniesione

przez okręgowego rzecznika oraz sprawuje sądownictwo polubowne,

2)

składa okręgowej radzie okresowe informacje o stanie prowadzonych spraw,

3)

składa okręgowemu zjazdowi roczne i kadencyjne sprawozdania.

Okręgowy rzecznik prowadzi postępowanie wyjaśniające oraz sprawuje funkcję oskarżyciela

w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych.

Najwyższym organem Naczelnej Izby jest Krajowy Zjazd.

1.

W Krajowym Zjeździe biorą udział delegaci wybrani przez okręgowe zjazdy oraz, z głosem

doradczym, nie będący delegatami członkowie ustępujących organów Naczelnej Izby, wymienionych

w art. 13 pkt 2-5.

2.

Liczbę delegatów z poszczególnych okręgowych izb określa Naczelna Rada.

3.

Krajowy Zjazd zwołuje Naczelna Rada co cztery lata.

4.

Nadzwyczajny Krajowy Zjazd zwołuje Naczelna Rada

1)

z własnej inicjatywy,

2)

na wniosek Naczelnej Komisji Rewizyjnej,

3)

na wniosek co najmniej 1/3 okręgowych rad.

5.

Nadzwyczajny Krajowy Zjazd zwołuje się w ciągu trzech miesięcy od dnia wpłynięcia

wniosku.

Krajowy Zjazd w szczególności

1)

uchwala zasady etyki zawodowej,

2)

ustala standardy zawodowe i standardy kwalifikacji zawodowych pielęgniarek i położnych

obowiązujące na poszczególnych stanowiskach pracy,

3)

zajmuje stanowisko w sprawie kierunków rozwoju pielęgniarstwa,

4)

uchwala program działania samorządu,

5)

uchwala regulaminy organów Naczelnej Izby i ramowe regulaminy organów okręgowych izb,

6)

ustala regulamin wyborów do organów izb oraz tryb odwoływania ich członków,

7)

ustala liczbę członków organów Naczelnej Izby i liczbę zastępców Naczelnego Rzecznika,

8)

wybiera Prezesa i członków Naczelnej Rady, przewodniczącego i członków Naczelnej Komisji

Rewizyjnej i Naczelnego Sądu oraz Naczelnego Rzecznika i jego zastępców,

9)

uchwala zasady gospodarki finansowej Naczelnej Izby,

10)

rozpatruje i zatwierdza sprawozdania organów Naczelnej Izby,

11)

określa wysokość składki członkowskiej oraz zasady jej podziału,

12)

podejmuje uchwałę w sprawie udzielenia absolutorium Naczelnej Radzie.

1.

W skład Naczelnej Rady wchodzą

1)

Prezes Naczelnej Rady,

2)

członkowie wybrani przez Krajowy Zjazd,

3)

przewodniczący okręgowych rad.

2.

Naczelna Rada wybiera spośród siebie Prezydium. Prezydium Naczelnej Rady stanowią

Prezes i wybrani przez Naczelną Radę wiceprezesi, sekretarz, skarbnik i członkowie.

3.

Prezydium działa w imieniu rady w sprawach określonych jej uchwałą, z wyjątkiem uchwalenia

budżetu.

1.

Naczelna Rada kieruje działalnością samorządu w okresie między Krajowymi Zjazdami,

a w szczególności

1)

wykonuje uchwały Krajowego Zjazdu,

2)

analizuje i opiniuje kierunki rozwoju ochrony zdrowia ludności,

3)

przygotowuje wnioski dotyczące zasad etyki zawodowej,

4)

reprezentuje samorząd,

5)

rozpatruje odwołania od uchwał okręgowych rad,

6)

uchwala budżet organów Naczelnej Izby oraz rozpatruje sprawozdanie z jego wykonania,

7)

podejmuje uchwały w innych sprawach należących do samorządu, nie zastrzeżonych dla

innych organów,

8)

ustala wzory pieczęci organów samorządu.

2.

Naczelna Rada może powoływać stałe lub doraźne komisje lub zespoły robocze.

3.

Naczelna Rada może zwrócić się do okręgowej rady o podjęcie uchwały w określonej sprawie

należącej do zakresu jej działania. Uchwała okręgowej rady powinna być podjęta w ciągu

miesiąca od dnia doręczenia uchwały Naczelnej Rady.

4.

Naczelna Rada uchyla uchwałę okręgowej rady sprzeczną z prawem, regulaminem wydanym

na podstawie ustawy lub uchwałą wyższego organu.

W posiedzeniach Naczelnej Rady i jej prezydium mają prawo uczestniczyć, z głosem doradczym,

Przewodniczący Naczelnej Komisji Rewizyjnej, Przewodniczący Naczelnego Sądu oraz Naczelny

Rzecznik.

Naczelna Komisja Rewizyjna

1)

kontroluje działalność, w szczególności finansową i gospodarczą, Naczelnej Rady oraz

instytucji samopomocowych,

2)

przedstawia Krajowemu Zjazdowi sprawozdanie wraz z wnioskiem w sprawie absolutorium

dla Naczelnej Rady,

3)

przedstawia Naczelnej Radzie coroczne informacje o wynikach przeprowadzonych kontroli,

4)

sprawuje nadzór nad działalnością okręgowych komisji rewizyjnych.

Naczelny Sąd

1)

rozpoznaje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych,

2)

składa Naczelnej Radzie okresowe sprawozdania o stanie prowadzonych spraw,

3)

składa Krajowemu Zjazdowi sprawozdanie kadencyjne.

Naczelny Rzecznik prowadzi postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek

i położnych, o których mowa w art. 40 ust. 3, oraz sprawuje funkcję oskarżyciela przed

Naczelnym Sądem.

Członkowie samorządu podlegają, odpowiedzialności zawodowej przed sądami pielęgniarek

i położnych za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki zawodowej oraz za zawinione

naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej.

1.

Sąd pielęgniarek i położnych może orzec jedną z następujących kar

1)

upomnienie,

2)

nagana,

3)

zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w zakładach służby zdrowia na okres od 1 do

5 lat,

4)

zawieszenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej na okres od 6 miesięcy

do 3 lat,

5)

pozbawienie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej.

2.

Pielęgniarce i położnej, ukaranej przez Naczelny Sąd w II instancji karą wymienioną

w ust. 1 pkt 4 i 5, przysługuje prawo wniesienia odwołania do Sądu Najwyższego w terminie

14 dni od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem.

1.

Sprawy odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych rozpatrują okręgowe sądy

i Naczelny Sąd.

2.

Okręgowy sąd orzeka jako I instancja; w sprawach członków okręgowej rady i okręgowej

komisji rewizyjnej orzeka okręgowy sąd wyznaczony przez Naczelny Sąd.

3.

Naczelny Sąd

1)

rozpatruje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów,

2)

orzeka jako I instancja w sprawach odpowiedzialności zawodowej członków: Naczelnej

Rady, Naczelnej Komisji Rewizyjnej, Naczelnego Sądu, Naczelnego Rzecznika i jego zastępców,

a także członków okręgowych sądów, okręgowych rzeczników i ich zastępców,

3)

rozpatruje odwołania od orzeczeń wydanych w trybie określonym w pkt 2.

1.

Pielęgniarka lub położna, wobec której sąd w I instancji orzekł karę wymienioną w

art. 39 ust. 1 pkt 3, 4 i 5, może być przez ten sąd tymczasowo zawieszona w czynnościach

zawodowych. Postanowienie o zawieszeniu wydaje sąd z urzędu lub na wniosek rzecznika.

2.

Postanowienie sądu o tymczasowym zawieszeniu jest natychmiast wykonalne. Jeżeli okres

tymczasowego zawieszenia trwa dłużej niż trzy miesiące, Naczelny Sąd bada z urzędu

zasadność zawieszenia.

3.

Za okres tymczasowego zawieszenia w czynnościach zawodowych pielęgniarka i położna

zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia oraz do innych świadczeń ze stosunku

pracy. Zakład pracy może w tym czasie powierzyć pielęgniarce lub położnej, za jej

zgodą, wykonywanie innej pracy.

1.

W razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania w wyniku rewizji nadzwyczajnej lub

wznowienia postępowania, pielęgniarce i położnej przysługuje roszczenie w stosunku

do okręgowej izby o odszkodowanie za szkodę pozostającą w związku przyczynowym z prowadzonym

postępowaniem lub wydanym orzeczeniem.

2.

Roszczenie o odszkodowanie wygasa w razie niezgłoszenia wniosku w terminie rocznym

od daty uprawomocnienia się orzeczenia, o którym mowa w ust. 1.

3.

W sprawach roszczeń o odszkodowanie orzeka sąd powszechny.

Na wniosek pielęgniarki lub położnej orzeczenie o uniewinnieniu lub umorzeniu postępowania

w jej sprawie z zakresu odpowiedzialności zawodowej podlega opublikowaniu w organie

prasowym samorządu.

1.

Pielęgniarka lub położna, zawieszona w prawie wykonywania zawodu lub tymczasowo zawieszona

w czynnościach zawodowych, nie może wykonywać praktyki zawodowej w żadnej formie.

2.

Kara pozbawienia prawa wykonywania zawodu pociąga za sobą skreślenie z listy członków

okręgowej izby bez prawa ubiegania się o ponowny wpis.

3.

W razie prawomocnego ukarania karą wymienioną w art. 39 ust. 1 pkt 4 i 5, stosunek

pracy pielęgniarki lub położnej wygasa z mocy prawa. Wygaśnięcie to pociąga za sobą

skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia

z winy pracownika.

4.

W razie uniewinnienia, umorzenia postępowania w wyniku rewizji nadzwyczajnej lub wznowienia

postępowania, pielęgniarka lub położna, z którą stosunek pracy wygasł na podstawie

ust. 3, powinna być ponownie zatrudniona, jeżeli zgłosi ona gotowość powrotu do zakładu

pracy w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego

postępowanie.

1.

Jeżeli w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej świadek lub biegły nie

stawił się na rozprawę bez usprawiedliwienia albo bezpodstawnie odmawia zeznań, sąd

pielęgniarek i położnych może zwrócić się do sądu rejonowego, właściwego ze względu

na miejsce zamieszkania osoby wezwanej, o przesłuchanie jej w charakterze świadka

lub biegłego na okoliczności wskazane przez sąd pielęgniarek i położnych. O terminie

przesłuchania sąd zawiadamia strony, a protokół przesłuchania przesyła sądowi pielęgniarek

i położnych.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli świadek lub biegły nie stawił się bez

usprawiedliwienia na wezwanie rzecznika odpowiedzialności zawodowej albo bezpodstawnie

odmawia złożenia przed nim zeznań.

Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej o ten sam czyn toczy się niezależnie

od postępowania karnego lub postępowania dyscyplinarnego wszczętego w jednostce organizacyjnej,

w której przepisy szczególne przewidują takie postępowanie. Może ono jednak być zawieszone

do czasu ukończenia postępowania karnego.

1.

Postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej nie wszczyna się, a wszczęte umarza,

jeżeli zaszła okoliczność, która według Kodeksu postępowania karnego wyłącza ściganie.

2.

W razie śmierci obwinionego przed ukończeniem postępowania w sprawie odpowiedzialności

zawodowej, toczy się ono nadal, jeżeli zażąda tego w terminie dwóch miesięcy od daty

zgonu obwinionego jego małżonek, krewny w linii prostej, brat lub siostra.

1.

Nie można wszcząć postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej, jeżeli od chwili

popełnienia czynu upłynęły trzy lata.

2.

Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie w sprawie odpowiedzialności

zawodowej nie następuje wcześniej niż przedawnienie karne.

3.

Bieg przedawnienia przerywa każda czynność rzecznika odpowiedzialności zawodowej.

4.

Karalność przewinienia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 5 lat.

1.

Naczelna Rada prowadzi rejestr ukaranych pielęgniarek i położnych.

2.

Usunięcie z rejestru ukaranych zapisu o ukaraniu następuje z urzędu po upływie

1)

1 roku od uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu karą nagany lub upomnienia,

2)

2 lat od zakończenia kary zakazu pełnienia funkcji kierowniczych w zakładach służby

zdrowia,

3)

3 lat od zakończenia kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu,

jeżeli pielęgniarka lub położna nie zostanie w tym czasie ukarana lub nie zostanie

wszczęte przeciwko niej postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej.

3.

Nie usuwa się z rejestru zapisu o karze pozbawienia prawa do wykonywania zawodu.

Obwiniony może przybrać w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej obrońców.

1.

Od prawomocnego orzeczenia w sprawie odpowiedzialności zawodowej rewizję nadzwyczajną

do Sądu Najwyższego mogą wnieść: Minister Sprawiedliwości, Rzecznik Praw Obywatelskich,

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.

2.

Rewizja nadzwyczajna na niekorzyść ukaranego może być wniesiona w ciągu 6 miesięcy

od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Członkowie sądów pielęgniarek i położnych w zakresie orzekania są niezawiśli i podlegają

tylko ustawom oraz obowiązującym zasadom etyki zawodowej.

W skład Naczelnego Sądu orzekającego w II instancji wchodzą również, obok sędziów

Naczelnego Sądu, sędziowie Sądu Najwyższego wskazani przez I Prezesa Sądu Najwyższego.

1.

W sprawach nie uregulowanych w ustawie do postępowania w sprawie odpowiedzialności

zawodowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

2.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,

po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe

przepisy dotyczące postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek

i położnych.

1.

Okręgowy sąd, za zgodą stron wyrażoną na piśmie, może rozpatrywać jako sąd polubowny

spory między samymi pielęgniarkami i położnymi, między pielęgniarkami i położnymi

a innymi pracownikami lub instytucjami służby zdrowia, a także między pielęgniarkami

i położnymi a innymi osobami, jeżeli spory te dotyczą wykonywania zawodu pielęgniarki

lub położnej.

2.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, okręgowy sąd stosuje odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Samorząd może prowadzić działalność gospodarczą.

1.

Na majątek samorządu pielęgniarek i położnych składają się środki finansowe oraz mienie

ruchome i nieruchome.

2.

Majątek samorządu powstaje

1)

ze składek członkowskich,

2)

z zapisów, darowizn, dotacji,

3)

z wpływów z działalności gospodarczej,

4)

z innych wpływów.

3.

Majątkiem izby zarządza właściwa rada.

Izby pielęgniarek i położnych otrzymują z budżetu państwa środki finansowe na pokrycie

kosztów tych czynności określonych w ustawie, które dotychczas były wykonywane przez

organy administracji państwowej.

Nie opłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w sprawach odpowiedzialności

zawodowej podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o położnych

(Dz. U. z 1934 r. Nr 5, poz. 41 i Nr 110, poz. 976) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 2 otrzymuje brzmienie

„

Art. 2.

Właściwa okręgowa rada pielęgniarek i położnych może stwierdzić prawo wykonywania

zawodu położnej osobie, która ukończyła szkołę położnych za granicą, uznaną przez

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej za równorzędną z dyplomem polskiej szkoły pielęgniarek

lub położnych.

”

,

2)

art. 4 otrzymuje brzmienie

„

Art. 4.

1.

Przed przystąpieniem do wykonywania zawodu położna obowiązana jest uzyskać we właściwej

okręgowej radzie pielęgniarek i położnych stwierdzenie prawa wykonywania zawodu.

2.

Okręgowa rada pielęgniarek i położnych wydaje pielęgniarce zaświadczenie o prawie

wykonywania zawodu.

3.

Położna, która zgłosiła zamiar wykonywania zawodu po upływie pięciu lat od ukończenia

nauki lub która przerwała wykonywanie zawodu na okres dłuższy niż pięć lat, może być

zobowiązana przez okręgową radę pielęgniarek i położnych do uprzedniego odbycia przeszkolenia.

Program i zasady przeszkolenia ustala okręgowa rada pielęgniarek i położnych.

”

;

3)

art. 5 otrzymuje brzmienie

„

Art. 5.

1.

Położna ujawniająca niezdolność do wykonywania zawodu, wywołaną w szczególności chorobą

psychiczną, narkomanią, alkoholizmem, niedołęstwem lub kalectwem, może być pozbawiona,

przez okręgową radę pielęgniarek i położnych, prawa wykonywania zawodu na stałe lub

na okres trwania niezdolności, na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej.

2.

W przypadku gdy położna odmawia poddania się badaniu przez komisję wymienioną w ust.

1 lub gdy okręgowa rada pielęgniarek i położnych na podstawie wyników postępowania

wyjaśniającego uzna, że dalsze wykonywanie zawodu przez położną grozi niebezpieczeństwem

dla osób, nad którymi sprawuje opiekę, okręgowa rada pielęgniarek i położnych może

zawiesić położną w prawie wykonywania zawodu.

3.

Postępowanie w sprawach pozbawienia prawa wykonywania zawodu jest poufne.

4.

Do uchwały okręgowej rady pielęgniarek i położnych w sprawie pozbawienia prawa wykonywania

zawodu w przypadkach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnej.

5.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego

prawomocną uchwałę organów samorządu w sprawach, o których mowa ust. 1, z powodu jej

niezgodności z prawem, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

6.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, po uzgodnieniu z Naczelną Radą Pielęgniarek

i Położnych, określa szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących

pozbawienia i zawieszenia prawa wykonywania zawodu.

”

;

4)

art. 13 i art. 14 skreśla się.

1.

W ustawie z dnia 21 lutego 1935 r. o pielęgniarstwie

(Dz. U. Nr 27, poz. 199) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 3

a)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Właściwa okręgowa rada pielęgniarek i położnych może stwierdzić prawo wykonywania

zawodu pielęgniarki osobie, która ukończyła szkołę pielęgniarską za granicą, uznaną

przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej za równorzędną z dyplomem polskiej szkoły

pielęgniarskiej.

”

,

b)

ust. 4 skreśla się;

2)

art. 5 otrzymuje brzmienie

„

Art. 5.

1.

Przed przystąpieniem do wykonywania zawodu pielęgniarka obowiązana jest uzyskać, we

właściwej okręgowej radzie pielęgniarek i położnych, stwierdzenie prawa wykonywania

zawodu.

2.

Okręgowa rada pielęgniarek i położnych wydaje pielęgniarce zaświadczenie o prawie

wykonywania zawodu.

3.

Pielęgniarka, która zgłosiła zamiar wykonywania zawodu po upływie pięciu lat od ukończenia

nauki lub która przerwała wykonywanie zawodu na okres dłuższy niż pięć lat, może być

zobowiązana przez okręgową radę pielęgniarek i położnych do uprzedniego odbycia przeszkolenia.

Program i zasady przeszkolenia ustala okręgowa rada pielęgniarek i położnych.

”

;

3)

art. 6 otrzymuje brzmienie

„

Art. 6.

1.

Pielęgniarka ujawniająca niezdolność do wykonywania zawodu, wywołaną w szczególności

chorobą psychiczną, narkomanią, alkoholizmem, niedołęstwem lub kalectwem, może być

pozbawiona, przez okręgową radę pielęgniarek i położnych, prawa wykonywania zawodu

na stałe lub na okres trwania niezdolności na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej.

2.

W przypadku gdy pielęgniarka odmawia poddania się badaniu przez komisję wymienioną

w ust. 1 lub gdy okręgowa rada pielęgniarek i położnych, na podstawie wyników postępowania

wyjaśniającego, uzna, że dalsze wykonywanie zawodu przez pielęgniarkę grozi niebezpieczeństwem

dla osób, nad którymi sprawuje opiekę, okręgowa rada pielęgniarek i położnych może

zawiesić pielęgniarkę w prawie wykonywania zawodu.

3.

Postępowanie w sprawach pozbawienia prawa wykonywania zawodu jest poufne.

4.

Do uchwały okręgowej rady pielęgniarek i położnych w sprawie pozbawienia prawa wykonywania

zawodu w przypadkach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnej.

5.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej może zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego

prawomocną uchwałę organów samorządu w sprawach, o których mowa w ust. 1, z powodu

jej niezgodności z prawem w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

6.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, po uzgodnieniu z Naczelną Radą Pielęgniarek

i Położnych, określa szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących

pozbawienia i zawieszenia prawa wykonywania zawodu.

”

;

4)

w art. 22

a)

dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie ust. 1,

b)

dodaje się ust. 2 w brzmieniu

„

2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o „pielęgniarce”, należy przez to rozumieć również „asystentkę

pielęgniarską.”;

”

2.

Użyte w ustawie, o której mowa w ust. 1, określenie „prawo wykonywania praktyki pielęgniarskiej”

jest „prawem wykonywania zawodu” w rozumieniu niniejszej ustawy.

1.

Pielęgniarki i położne, które w dniu wejścia w życie ustawy posiadały prawo wykonywania

zawodu w rozumieniu dotychczas obowiązujących przepisów, zachowują to prawo.

2.

Pielęgniarki i położne, które w dniu wejścia w życie ustawy figurowały w rejestrach

prowadzonych przez organy administracji państwowej, wpisuje się z urzędu na listę

członków właściwej okręgowej izby.

1.

Czyny pielęgniarek i położnych popełnione przed dniem wejścia w życie ustawy, a stanowiące

w myśl przepisów dotychczasowych wykroczenia zawodowe, uważa się za przewinienia w

zakresie odpowiedzialności zawodowej w rozumieniu ustawy.

2.

Sprawy wszczęte przez komisje kontroli zawodowej, a nie zakończone prawomocnie, a

także sprawy wszczęte przez rzeczników dobra służby zdrowia lub prowadzone przed komisjami

kontroli zawodowej, podlegają przekazaniu odpowiednio właściwym rzecznikom lub sądom

pielęgniarek i położnych w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy i

są nadal prowadzone według jej przepisów.

Do czasu uchwalenia zasad etyki zawodowej pielęgniarek i położnych, o których mowa

w art. 31 pkt 1, sądy pielęgniarek i położnych stosują „Zasady etyki zawodowej polskiej

pielęgniarki i położnej”, opracowane przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie zachowują moc przepisy

dotychczasowe, o ile nie są z nią sprzeczne.

Do członków samorządu pielęgniarek i położnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. o odpowiedzialności zawodowej fachowych pracowników

służby zdrowia

(Dz. U. Nr 36, poz. 332).

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej po zasięgnięciu opinii Ogólnopolskiego Komitetu

Organizacyjnego Izb Pielęgniarek i Położnych powoła, w terminie 1 miesiąca od dnia

ogłoszenia ustawy, Komitet Organizacyjny Samorządu Pielęgniarek i Położnych, zwany

dalej „Komitetem”.

1.

Zadaniem Komitetu jest

1)

opracowanie regulaminów: wyboru delegatów na Krajowy Zjazd i wyboru organów okręgowych

izb oraz projektu regulaminu pierwszego Krajowego Zjazdu,

2)

ustalenie liczby, obszaru i siedzib tymczasowych okręgowych izb,

3)

zwołanie, zgodnie z przepisami ustawy, pierwszych zjazdów tymczasowych okręgowych

izb oraz Krajowego Zjazdu.

2.

Do czasu wyboru krajowych organów samorządu Komitet ma uprawnienia Naczelnej Rady.

3.

Do członków Komitetu, delegatów na pierwszy Krajowy Zjazd oraz osób wykonujących czynności

związane z organizacją samorządu stosuje się odpowiednio przepisy art. 19.

4.

Prezydenci i burmistrzowie miast, na których terenie ustalono siedziby Naczelnej Izby

i okręgowych izb, zapewnią warunki lokalowe i techniczne niezbędne dla ich działalności.

5.

Koszty działania Komitetu pokrywa Skarb Państwa.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem art. 7, art. 8, art. 38 - 55,

art. 62, art. 63 oraz art. 66, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia

ogłoszenia.