Obwieszczenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 28 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

1.

Ustawa określa zasady

1)

gospodarowania gruntami zabudowanymi i gruntami przeznaczonymi w planach zagospodarowania

przestrzennego na cele zabudowy, zwanymi dalej „gruntami”; zabudowę w rozumieniu ustawy

stanowią budowle i urządzenia służące do funkcjonowania miast i wsi oraz inne budowle

i urządzenia o znaczeniu krajowym lub regionalnym,

2)

wywłaszczania nieruchomości.

2.

Zasady gospodarowania gruntami określone w ustawie nie obejmują gruntów zabudowanych,

wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem

leśnym i położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego

wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej.

Sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.

1.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego),

z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu wejścia w życie ustawy

w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem

z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich.

Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu wejścia w życie ustawy

w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa.

2.

Budynki i inne urządzenia oraz lokale, znajdujące się na gruntach stanowiących własność

Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu wejścia

w życie ustawy w zarządzie osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością

tych osób. Nabycie własności przez te osoby następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te

nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych.

3.

Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust. 1, oraz własności

budynków, innych urządzeń i lokali, o których mowa w ust. 2, stwierdza się decyzją

wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub decyzją

zarządu gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. W decyzji

tej określa się również okres użytkowania wieczystego z zachowaniem zasad określonych

w przepisie art. 236 Kodeksu cywilnego.

4.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego),

będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych

nie posiadających osobowości prawnej, pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek.

5.

Budynki i inne urządzenia oraz lokale, znajdujące się na gruntach stanowiących własność

Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu wejścia

w życie ustawy w użytkowaniu osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających

osobowości prawnej, pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek.

6.

Na poczet ceny nabycia własności, o których mowa w ust. 2, zalicza się opłaty poniesione

z tytułu zarządu budynków i innych urządzeń oraz lokali, z potrąceniem uzyskanych

przez użytkownika korzyści.

7.

Przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio w wypadku sprzedaży budynków i innych urządzeń

oraz lokali dotychczasowemu użytkownikowi.

8.

W stosunku do użytkowania, o którym mowa w ust. 4 i 5, stosuje się przepisy dotyczące

zarządu.

9.

Przepisy ust. 1 i 2 nie naruszają przepisu art. 8 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy

wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

(Dz. U. Nr 32, poz. 191 i Nr 43, poz. 253).

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1991 r.

1.

Gospodarka gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa należy do właściwości wojewodów

i rejonowych organów rządowej administracji ogólnej, a gruntami stanowiącymi własność

gminy - do właściwości rad gmin i zarządów gmin.

2.

Wywłaszczanie nieruchomości należy do właściwości rejonowych organów rządowej administracji

ogólnej.

Nieruchomości nabyte przez państwowe osoby prawne po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny

(Dz. U. Nr 3, poz. 11) stanowią od chwili nabycia własność tych osób.

W dekrecie z dnia 13 czerwca 1956 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej

(Dz. U. Nr 25, poz. 115, z 1983 r. Nr 44, poz. 200 i z 1987 r. Nr 33, poz. 180) art. 18 otrzymuje brzmienie

„

Art. 18.

1.

Sprawy rozgraniczenia nieruchomości oraz ewidencji gruntów i budynków - bez względu

na ich przeznaczenie - należą do właściwości

1)

Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w odniesieniu do obszarów miast,

2)

Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej w odniesieniu do obszarów

gmin.

2.

Sprawy podziału nieruchomości należą do właściwości

1)

Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w odniesieniu do gruntów zabudowanych

i gruntów przeznaczonych na cele zabudowy,

2)

Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej w odniesieniu do pozostałych

gruntów.

”

1.

Przepisy dotyczące gmin stosuje się odpowiednio do związków międzygminnych.

2.

Lokalem w rozumieniu niniejszej ustawy jest również garaż będący częścią składową

budynku.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego),

będące w dniu wejścia w życie ustawy w zarządzie państwowych lub komunalnych jednostek

organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, pozostają nadal w zarządzie

tych jednostek.

1.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy mogą być sprzedawane

osobom prawnym i osobom fizycznym albo oddawane tym osobom w użytkowanie wieczyste,

użytkowanie, dzierżawę lub najem, z zastrzeżeniem ust. 6 i 7. Sprzedaż albo oddanie

gruntu w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę lub najem może nastąpić także

na rzecz kilku osób.

2.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być nieodpłatnie przekazywane w drodze

umowy na własność gminy albo nieodpłatnie oddawane gminie w użytkowanie wieczyste,

użytkowanie lub użyczane, a grunty stanowiące własność gminy mogą być nieodpłatnie

przekazywane w drodze umowy na własność Skarbu Państwa lub innej gminy albo nieodpłatnie

oddawane Skarbowi Państwa lub innej gminie w użytkowanie wieczyste, użytkowanie lub

użyczane; do przekazania gruntów na własność stosuje się przepisy o przenoszeniu własności.

3.

Grunty, o których mowa w ust. 1, mogą być sprzedawane, oddawane w użytkowanie wieczyste,

użytkowanie, dzierżawę lub najem cudzoziemcom, z zastrzeżeniem ust. 7. Do sprzedaży i oddania w użytkowanie wieczyste wymagana jest zgoda Ministra

Spraw Wewnętrznych, z zastosowaniem ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości

przez cudzoziemców

(Dz. U. z 1933 r. Nr 24, poz. 202, z 1988 r. Nr 41, poz. 325 i z 1990 r. Nr 79, poz. 466).

4.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być oddawane odpłatnie w zarząd państwowym

jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej, a grunty stanowiące

własność gminy - komunalnym jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości

prawnej.

5.

Grunty, o których mowa w ust. 1, mogą być oddawane na krótki czas w użyczenie osobom

prawnym, osobom fizycznym oraz państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym nie

posiadającym osobowości prawnej.

6.

Osobom prawnym oraz osobom fizycznym, które prowadzą działalność charytatywną, opiekuńczą,

kulturalną, leczniczą, oświatową i wychowawczą oraz sportowo-turystyczną, grunty,

o których mowa w ust. 1, mogą być sprzedawane za cenę obniżoną lub oddawane nieodpłatnie

w użytkowanie wieczyste lub użytkowanie, na cele nie związane z prowadzeniem działalności

zarobkowej.

7.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być, na zasadzie wzajemności, sprzedawane

lub oddawane w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę lub najem przedstawicielstwom

dyplomatycznym lub urzędom konsularnym państw obcych oraz innym przedstawicielstwom

i instytucjom zrównanym z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów na mocy ustaw,

umów lub powszechnie obowiązujących zwyczajów międzynarodowych.

8.

Sprzedaż lub oddawanie w użytkowanie wieczyste gruntów stanowiących własność Skarbu

Państwa lub własność gminy, z zastrzeżeniem ust. 6 i 7 oraz art. 23 ust. 4, a także

sprzedaż wolnych budynków i innych urządzeń oraz wolnych lokali, stanowiących własność

Skarbu Państwa lub własność gminy, następuje w drodze przetargu organizowanego na

zasadach ustalonych przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa.

9.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy mogą być zamieniane na

grunty stanowiące własność lub będące w użytkowaniu wieczystym osób prawnych lub osób

fizycznych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie

ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.

2.

Decyzje ostateczne o ustaleniu opłat, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, pozostają

w mocy. W sprawach tych stosuje się przepisy art. 47b (art. 43 według numeracji przyjętej w jednolitym tekście).

3.

Do dnia 31 grudnia 1990 r. nie pobiera się opłat za zarząd gruntami oddanymi na cele

obronności i bezpieczeństwa Państwa.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy mogą być obciążane ograniczonymi

prawami rzeczowymi. Grunty te mogą również stanowić wkłady niepieniężne (aporty) w

spółkach prawa handlowego.

W stosunku do gruntów, które przed dniem wejścia w życie ustawy znajdowały się w użytkowaniu

wieczystym, zarządzie lub użytkowaniu, a nie był dla nich ustalony termin rozpoczęcia

lub zakończenia zabudowy, rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu

do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy (związku międzygminnego)

w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy (związku międzygminnego) ustala

ten termin w drodze decyzji, uwzględniając charakter inwestycji oraz stan zainwestowania

gruntów, jeżeli nie doszło do ustalenia tego terminu w drodze umowy, w okresie 6 miesięcy

od dnia wejścia w życie ustawy.

Nieruchomość oddana w użytkowanie wieczyste może być sprzedana użytkownikowi wieczystemu

tej nieruchomości za cenę ustaloną w sposób określony w art. 39. Z wnioskiem w tej

sprawie może wystąpić użytkownik wieczysty, zarząd gminy lub rejonowy organ rządowej

administracji ogólnej.

Nie wypłacone do dnia wejścia w życie ustawy części odszkodowania za wywłaszczone

nieruchomości wypłaca się jednorazowo po ich zrewaloryzowaniu, w terminie nie dłuższym

niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie

odszkodowania przysługują odsetki na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.

W sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

1.

Osoba, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała ze środków własnych garaż

na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego),

a także jej następca prawny, ma prawo nabyć ten garaż na własność oraz otrzymać grunt

w użytkowanie wieczyste, jeżeli jest najemcą tego garażu. Nabycie garażu następuje

nieodpłatnie, na żądanie zainteresowanego.

2.

Nabycie na własność garażu wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę z lokalizacją

czasową uzależnione jest od zgodności tej lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu

zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w chwili zgłoszenia żądania.

Sprzedaż i oddawanie gruntów w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę i najem,

stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, położonych na obszarach

1)

portów morskich i morskich pasów nadbrzeżnych

- wymaga porozumienia z organem administracji rządowej właściwym w sprawach morskich,

2)

górniczych - wymaga porozumienia z właściwym okręgowym urzędem górniczym,

3)

złóż kopalin podlegających prawu górniczemu, dla których nie utworzono obszaru górniczego,

oraz złóż kopalin i surowców nie podlegających prawu górniczemu

- wymaga porozumienia z organem administracji rządowej właściwym w sprawach geologii,

4)

parków narodowych - wymaga porozumienia z właściwym dyrektorem parku narodowego.

1.

Osobie, która w budynku stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność gminy dokonała

za zgodą właściciela przebudowy lub rozbudowy budynku, w której wyniku nastąpiło wyodrębnienie

lokalu, w wypadku nabycia tego lokalu, na poczet ceny nabycia zalicza się zrewaloryzowane

kwoty poniesione na jego przebudowę lub rozbudowę, pomniejszone o stopień zużycia.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje, się jeżeli umowa najmu lub dzierżawy lokalu stanowi inaczej.

Art. 10. W Kodeksie cywilnym w art. 599 w § 2 oraz w art. 600 w § 2 po wyrazach „Skarbowi Państwa” dodaje się

wyrazy „lub gminie”.

1.

Państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, w tym również

organy rządowej administracji ogólnej, nabywają nieruchomości w drodze umowy na własność

Skarbu Państwa, a komunalne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej

- na własność gminy.

2.

Nieruchomości nabyte w drodze umowy przez państwowe lub komunalne jednostki organizacyjne

nie posiadające osobowości prawnej pozostają w ich zarządzie.

1.

Podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania

przestrzennego.

2.

Niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podział nieruchomości

może nastąpić w celu

1)

zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej dwoma lub więcej domami jednorodzinnymi

bądź innymi domami mieszkalnymi albo domami mieszkalnymi wraz z budynkami gospodarczymi

związanymi z indywidualnym gospodarstwem rolnym, jeżeli podział ten ma polegać na

wydzieleniu poszczególnym współwłaścicielom domów wraz z gruntem niezbędnym do prawidłowego

korzystania z tych domów,

2)

wydzielenia gruntu niezbędnego do prawidłowego korzystania z domu lub budynku wzniesionego

przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze,

3)

wydzielenia gruntu nabytego w drodze zasiedzenia.

3.

Podział nieruchomości następuje na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji

ogólnej, zatwierdzającej projekt podziału.

4.

Przepis ust. 3 nie dotyczy podziału, o którym orzeka sąd. Jeżeli dopuszczalność podziału

jest uzależniona od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (ust.

1), sąd zasięga w tej sprawie opinii rejonowego organu rządowej administracji ogólnej.

5.

Grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem

przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały

się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących

przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1988 r.

W Kodeksie postępowania cywilnego w art. 1025 w § 1 w pkt 4 wyraz „Państwa” zastępuje się wyrazami „Skarbu Państwa

lub gminy

1.

Gminy mogą tworzyć zasoby gruntów na cele zabudowy miast i wsi, w szczególności przeznaczone

na realizację zorganizowanego budownictwa wielorodzinnego oraz związanych z tym budownictwem

budowli i urządzeń na obszarach przeznaczonych na te cele w miejscowych planach zagospodarowania

przestrzennego.

2.

Przez zorganizowane budownictwo wielorodzinne rozumie się budownictwo wielorodzinnych

domów mieszkalnych o charakterze osiedlowym, realizowane na gruntach przygotowywanych

w formie zorganizowanej przestrzennie przez gminę.

3.

Granice gruntów przeznaczonych pod zorganizowane budownictwo wielorodzinne ustalają,

w drodze uchwał, rady gmin.

4.

Projekty uchwał, o których mowa w ust. 3, podlegają wyłożeniu do wglądu zainteresowanych

osób na przeciąg 21 dni w siedzibie zarządu gminy, o czym zawiadamia się te osoby

na piśmie.

5.

W okresie wyłożenia zainteresowane osoby mogą składać wnioski, uwagi i zastrzeżenia

do projektu uchwały. Rada gminy, podejmując uchwałę, rozpatruje złożone wnioski, uwagi

i zastrzeżenia oraz rozstrzyga o sposobie ich załatwienia. O rozstrzygnięciu zawiadamia

się na piśmie zainteresowane osoby.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1990 r., z wyjątkiem

przepisów

1)

art. 6 pkt 10, 18, 20-22 oraz art. 9, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 1990 r.,

2)

art. 6 pkt 4 lit. b) i pkt 9, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 1990 r.

Zarządy gmin nabywają grunty do zasobów, przygotowują dla nich opracowania geodezyjne

i projektowe oraz projekty podziałów nieruchomości, a także wyposażają grunty wchodzące

do zasobów w urządzenia komunalne oraz niezbędne sieci uzbrojenia terenu.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Granice między nieruchomościami nabywanymi na własność Skarbu Państwa lub na własność

gminy przyjmuje się według istniejącego stanu prawnego lub, jeżeli stanu takiego nie

można stwierdzić, według stanu w ewidencji gruntów i budynków.

2.

W razie sporu co do przebiegu przyjętych linii granicznych, nie wstrzymuje się czynności

związanych z nabyciem nieruchomości, a osoby zainteresowane mogą dochodzić wyłącznie

odszkodowania pieniężnego w drodze sądowej.

1.

Rady gmin mogą ustalać w drodze uchwał granice gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane

budownictwo jednorodzinne, na obszarach przeznaczonych na ten cel w miejscowych planach

zagospodarowania przestrzennego.

2.

Zabudowane części nieruchomości nie mogą być bez zgody ich właścicieli lub użytkowników

wieczystych objęte uchwałą, o której mowa w ust. 1.

3.

Nieruchomości położone w granicach, o których mowa w ust. 1, podlegają scaleniu i

podziałowi na działki budowlane.

4.

Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane

budownictwo jednorodzinne następuje

1)

na wniosek właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości, posiadających więcej

niż 50% powierzchni gruntów położonych w granicach, o których mowa w ust. 1,

2)

z urzędu, jeżeli powierzchnia nieruchomości będących własnością gminy stanowi więcej

niż 10% powierzchni gruntów położonych w granicach, o których mowa w ust. 1.

5.

Właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, o których mowa w ust. 3, wybierają

ze swego grona radę uczestników scalenia posiadającą uprawnienia opiniodawcze w postępowaniu

scaleniowym. Liczebność rady powinna być uzależniona od liczby uczestników scalenia,

nie powinna jednak wynosić więcej niż 10 osób. Jeżeli liczba uczestników scalenia

wynosi mniej niż 10 osób, rady nie wybiera się.

6.

Przez skoncentrowane budownictwo jednorodzinne rozumie się budowę na gruntach położonych

w granicach, o których mowa w ust. 1, w formie zorganizowanej przestrzennie, co najmniej

10 domów jednorodzinnych.

1.

Uchwała rady gminy o ustaleniu granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo

jednorodzinne zawiera

1)

opracowane geodezyjnie granice gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo

jednorodzinne,

2)

geodezyjny projekt scalenia i podziału nieruchomości na działki budowlane,

3)

rejestr nieruchomości, z wykazaniem stanu dotychczasowego oraz stanu nowego, w tym

działek budowlanych przyznanych uczestnikom scalenia w zamian za nieruchomości będące

ich własnością lub pozostające w ich użytkowaniu wieczystym,

4)

rodzaje urządzeń technicznych planowanych do budowy, terminy ich wybudowania oraz

źródła finansowania,

5)

rozstrzygnięcie wysokości odszkodowań za grunty, które przeszły na własność gminy,

6)

informacje o wysokości opłat adiacenckich, obciążających poszczególne działki budowlane.

2.

Projekt uchwały, o której mowa w ust. 1, podlega zaopiniowaniu przez radę uczestników

scalenia oraz wyłożeniu do wglądu zainteresowanych osób na przeciąg 21 dni, w siedzibie

zarządu gminy, o czym zawiadamia się te osoby na piśmie.

3.

W okresie wyłożenia zainteresowane osoby mogą składać wnioski, uwagi i zastrzeżenia

do projektu uchwały.

W składanych wnioskach zainteresowane osoby mogą wskazać działki budowlane, które

chciałyby otrzymać w zamian za posiadane nieruchomości objęte scaleniem i podziałem.

Złożone wnioski, uwagi i zastrzeżenia podlegają zaopiniowaniu przez radę uczestników

scalenia.

4.

Rada gminy podejmująca uchwałę zapoznaje się z opinią rady uczestników scalenia, rozpatruje

złożone wnioski, uwagi i zastrzeżenia oraz rozstrzyga o sposobie ich załatwienia;

o rozstrzygnięciu zawiadamia się na piśmie zainteresowane osoby.

1.

Powierzchnię każdej nieruchomości objętej scaleniem i podziałem pomniejsza się o powierzchnię

niezbędną do wydzielenia ulic i placów. Pomniejszenie to następuje proporcjonalnie

do powierzchni nieruchomości i ogólnej powierzchni gruntów wydzielonych pod ulice

i place.

2.

W zamian za nieruchomości objęte scaleniem i podziałem dotychczasowy właściciel lub

użytkownik wieczysty otrzymuje odpowiednio na własność lub w użytkowanie wieczyste

taką liczbę działek budowlanych wydzielonych z tych nieruchomości, których łączna

powierzchnia odpowiada powierzchni jego nieruchomości pomniejszonej w sposób określony

w ust. 1. Jeżeli nie ma możliwości przydzielenia działek o powierzchni ściśle ekwiwalentnej,

dokonuje się rozliczenia w gotówce. Zamiana własności lub prawa użytkowania wieczystego

dotychczasowych nieruchomości na własność lub użytkowanie wieczyste działek budowlanych

następuje z mocy uchwały, o której mowa w art. 14 ust. 1.

3.

Dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości należy w miarę

możliwości przyznać działki, o których mowa w ust. 2, wydzielone w całości lub w części

z ich nieruchomości.

4.

Grunty nie wchodzące w skład działek oddanych zgodnie z przepisem ust. 2 dotychczasowym

właścicielom lub użytkownikom wieczystym, a w szczególności grunty wydzielone pod

ulice i place, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym uchwała

rady gminy o ustaleniu granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo

jednorodzinne stała się prawomocna.

5.

Za grunty, które przeszły na własność gminy, a także za urządzenia, których właściciel

lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie mógł zabrać, oraz za drzewa i krzewy wypłaca

się odszkodowanie na podstawie zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Koszty odszkodowań ponosi gmina.

6.

Osoby, które otrzymały wydzielone działki budowlane, są obowiązane do wnoszenia na

rzecz gminy opłat adiacenckich odpowiednio do wzrostu wartości tych działek w stosunku

do uprzednio posiadanych nieruchomości. Przy ustalaniu wartości uprzednio posiadanych

nieruchomości nie uwzględnia się wartości urządzeń, drzew i krzewów, o których mowa

w ust. 5, jeżeli ich właściciel lub użytkownik wieczysty otrzymał za nie odszkodowanie.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że art. 1 i 2 oraz art. 4-7 obowiązują

do dnia 31 grudnia 1990 r.

1.

Uchwała rady gminy, o której mowa w art. 14 ust. 1, stanowi podstawę do dokonania

odpowiednich wpisów w księgach wieczystych, do założenia nowych ksiąg wieczystych

dla gruntów, które przeszły na własność gminy, oraz do wprowadzenia zmian w ewidencji

gruntów i budynków.

2.

Ustanowione na nieruchomości służebności gruntowe znosi się, jeżeli są zbędne do korzystania

z wydzielonych działek budowlanych. Pozostałe służebności oraz inne obciążenia nieruchomości

przechodzą odpowiednio na wydzielone działki budowlane przyznane dotychczasowym właścicielom

lub użytkownikom wieczystym tych nieruchomości.

3.

Zmiany wpisów w księgach wieczystych oraz założenia nowych ksiąg wieczystych dokonuje

się na wniosek gminy.

4.

Koszty związane ze scaleniem i podziałem nieruchomości na działki budowlane, z zastrzeżeniem

art. 16 ust. 5, ponoszą uczestnicy postępowania proporcjonalnie do powierzchni posiadanych

przez nich nieruchomości.

1.

Sprawy rozgraniczenia nieruchomości oraz ewidencji gruntów i budynków - bez względu

na ich przeznaczenie - należą do właściwości

1)

Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w odniesieniu do obszarów miast,

2)

Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej w odniesieniu do obszarów

gmin.

2.

Sprawy podziału nieruchomości należą do właściwości

1)

Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w odniesieniu do gruntów zabudowanych

i gruntów przeznaczonych na cele zabudowy,

2)

Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej w odniesieniu do pozostałych

gruntów.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zasady i tryb ustalania granic gruntów

przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, scalenia i podziału nieruchomości

na działki budowlane, zamiany własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości

na własność lub użytkowanie wieczyste wydzielonych działek budowlanych, wyboru i działania

rady uczestników scalenia, ustalania opłat adiacenckich oraz rozliczenia kosztów.

1.

Sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiącej własność Skarbu

Państwa lub własność gminy wymaga zawarcia umowy. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste

i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu do księgi wieczystej.

2.

Postanowienia umowy, określające sposób korzystania z gruntów przez właściciela lub

użytkownika wieczystego, podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej.

Oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego następuje z równoczesną sprzedażą

położonych na tym gruncie budynków i innych urządzeń.

1.

Lokale w domach stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy są sprzedawane

wraz ze sprzedażą lub oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu niezbędnego

do racjonalnego korzystania z domu.

2.

Części domów, o których mowa w ust. 1, oraz inne urządzenia, które nie służą wyłącznie

do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali

w częściach ułamkowych, odpowiadających stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu do

powierzchni użytkowej domu; w tym samym stosunku określa się ułamkową część gruntu

sprzedawanego lub oddawanego we współużytkowanie wieczyste.

3.

Do czasu sprzedaży przez Skarb Państwa lub gminę wszystkich lokali mieszczących się

w domach stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy o przebudowie, nadbudowie

lub rozbudowie domu przez osoby fizyczne, polegającej na powiększeniu liczby lokali,

decyduje rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do domów stanowiących

własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy - w odniesieniu do domów stanowiących własność

gminy. Pozwolenia na budowę udziela się na podstawie przepisów Prawa budowlanego.

4.

Po dokonaniu przebudowy, nadbudowy lub rozbudowy, o których mowa w ust. 3, rejonowy

organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność

Skarbu Państwa, a zarząd gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność

gminy, w drodze decyzji zmienia odpowiednio wielkość udziałów właścicieli poszczególnych

lokali we współwłasności domu oraz we współwłasności lub we współużytkowaniu gruntu.

5.

W wypadku zmniejszenia się w wyniku wydanej decyzji, o której mowa w ust. 4, wielkości

udziału we współwłasności domu oraz we współwłasności lub we współużytkowaniu wieczystym

gruntu, właścicielom poszczególnych lokali przysługuje odszkodowanie ustalone według

zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W razie zwiększenia się wielkości

tych udziałów, nie pobiera się z tego tytułu od właścicieli poszczególnych lokali

dodatkowych opłat.

6.

Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do dokonania odpowiednich

zmian w księdze wieczystej.

7.

Sprzedaż lokalu zajmowanego przez najemcę lub dzierżawcę może nastąpić tylko na rzecz

tego najemcy lub dzierżawcy albo wskazanej przez niego osoby bliskiej stale z nim

zamieszkującej, za cenę równą wartości tego lokalu ustalonej w sposób określony w

art. 38.

8.

Uprawnienie do wskazania osoby bliskiej nie przysługuje najemcy zajmującemu lokal

na podstawie przepisów o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.

9.

Wojewoda w odniesieniu do domów stanowiących własność Skarbu Państwa lub rada gminy

w odniesieniu do domów stanowiących własność gminy mogą określić kryteria przeznaczania

do sprzedaży lokali w tych domach.

10.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa, jakie domy jednorodzinne lub lokale

w domach mieszkalnych mogą być sprzedawane, pomimo iż ich powierzchnia i ilość izb

przekracza normy przewidziane dla tych domów i lokali w odrębnych przepisach.

W wypadku sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego budynkiem

stanowiącym obiekt zabytkowy, nabywca jest obowiązany do odbudowy lub remontu obiektu

w terminie określonym w umowie i utrzymania go w należytym stanie.

1.

Rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących

własność Skarbu Państwa lub zarząd gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących

własność gminy podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych

do sprzedaży lub do oddania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, dzierżawę lub najem.

Wykaz ten wywiesza się na okres 6 tygodni w siedzibie organu rejonowego lub zarządu

gminy.

2.

W wykazie, o którym mowa w ust. 1, określa się

1)

nieruchomość z oznaczeniem księgi wieczystej,

2)

oznaczenie nieruchomości według danych z ewidencji gruntów i budynków,

3)

powierzchnię nieruchomości,

4)

opis nieruchomości,

5)

przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i

sposób jej zagospodarowania,

6)

terminy rozpoczęcia i zakończenia zabudowy,

7)

formę sprzedaży lub oddania nieruchomości,

8)

cenę gruntu, budynku i urządzenia oraz lokalu,

9)

wysokość opłat i terminy ich wnoszenia,

10)

warunki zmiany ceny nieruchomości i wysokości opłat.

3.

Najemców lub dzierżawców lokali zawiadamia się na piśmie o przeznaczeniu lokalu do

sprzedaży oraz o przysługującym im pierwszeństwie nabycia zajmowanego lokalu.

4.

Byli właściciele nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa lub ich spadkobiercy

mają pierwszeństwo w ich nabyciu, jeżeli zaoferują cenę równą wartości tej nieruchomości

ustalonej w sposób określony w art. 38. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio, chyba

że adres byłego właściciela nieruchomości nie jest znany.

1.

Organy, o których mowa w art. 23 ust. 1, podają do publicznej wiadomości ogłoszenie

o przetargu nie wcześniej niż po upływie okresu wywieszenia wykazu nieruchomości.

W ogłoszeniu o przetargu podaje się informacje zamieszczone w wykazie, o którym mowa

w art. 23 ust. 2. W ogłoszeniu tym nie zamieszcza się nieruchomości, o których nabycie

złożyły wnioski osoby wymienione w art. 23 ust. 4, a także nieruchomości, o których

mowa w art. 4 ust. 5, 6 i 7.

2.

Jeżeli sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości w drodze pierwszego

przetargu nie doszło do skutku, przeprowadza się drugi przetarg, obniżając wywoławczą

cenę nieruchomości ustaloną w pierwszym przetargu.

3.

Jeżeli sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości w drugim przetargu

nie doszło do skutku, nieruchomość może być sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste

bez przeprowadzenia kolejnego przetargu.

4.

Organy, o których mowa w art. 23 ust. 1, są obowiązane wystąpić, w terminie 1 miesiąca

od dnia ustalenia nabywcy nieruchomości, do biura notarialnego z wnioskiem o zawarcie

umowy z tą osobą. Jeżeli osoba ustalona nabywcą nieruchomości nie stawi się bez usprawiedliwienia

w biurze notarialnym w oznaczonym dniu i godzinie, organy te mogą odstąpić od zawarcia

umowy.

1.

Osoba prawna lub osoba fizyczna, której oddano w użytkowanie wieczyste grunt stanowiący

własność Skarbu Państwa lub własność gminy, albo jej następca prawny powinna go zagospodarować

w sposób i w terminie określonym w umowie, jeżeli termin taki został w niej określony.

Jeżeli zagospodarowanie gruntu polega na jego zabudowie, za rozpoczęcie zabudowy uważa

się wybudowanie fundamentów, a za zakończenie - wybudowanie budynku w stanie surowym

zamkniętym.

2.

Termin, o którym mowa w ust. 1, może ulec przedłużeniu, jeżeli jego niedotrzymanie

zostało spowodowane okolicznościami niezależnymi od nabywcy gruntów.

1.

Użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwiązanie

umowy przed upływem tego okresu.

2.

Rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących

własność Skarbu Państwa lub zarząd gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność

gminy może wydać decyzję o rozwiązaniu umowy i zarządzić odebranie gruntów stosownie

do art. 240 Kodeksu cywilnego.

3.

Rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i zarządzenie odebrania

gruntu może nastąpić również w razie nieutrzymywania w należytym stanie budynków i

urządzeń oddanych w użytkowanie wieczyste łącznie z gruntem.

4.

Prawo użytkowania wieczystego może być wywłaszczone.

Ustawa wchodzi w życia z dniem 1 stycznia 1991 r., z wyjątkiem art. 5 i 14, które

wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Jeżeli umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie stanowi inaczej, nieruchomość

jest wolna od wszelkich długów i ciężarów. Umowa ta nie może znieść służebności niezbędnej

do korzystania z gruntu, z którym służebność jest związana.

2.

Osoby, którym przysługiwały ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomości, mogą w terminie

roku, licząc od dnia zawiadomienia ich o zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie

wieczyste, zgłosić rejonowemu organowi rządowej administracji ogólnej w odniesieniu

do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarządowi gminy w odniesieniu

do gruntów stanowiących własność gminy roszczenia o odszkodowanie według zasad właściwych

dla wywłaszczania nieruchomości.

3.

Kwotę przypadającą do zapłaty dwu lub więcej osobom składa się - w braku zgody na

proponowany sposób wypłaty - do depozytu sądowego w celu podziału jej między osoby

uprawnione.

4.

Wykreślenie z ksiąg wieczystych długów i ciężarów, o których mowa w ust. 1, następuje

na wniosek nabywcy, a także rejonowego organu rządowej administracji ogólnej lub zarządu

gminy.

Przepisy art. 25 i 27 stosuje się odpowiednio do gruntów sprzedawanych przez rejonowy

organ rządowej administracji ogólnej lub zarząd gminy.

W razie niewykonania obowiązków określonych w art. 22 lub niedotrzymania terminu określonego

w art. 25 ust. 1 i nieprzedłużenia jego, rejonowy organ rządowej administracji ogólnej

w odniesieniu do nieruchomości nabytych od Skarbu Państwa, a zarząd gminy w odniesieniu

do nieruchomości nabytych od gminy może żądać, aby właściciel przeniósł własność nabytej

działki odpowiednio na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz gminy za odpowiednim wynagrodzeniem,

nie wyższym jednak, niż wyniosłoby odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia tej nieruchomości.

W wypadku wydzierżawiania lub wynajmowania gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa

lub własność gminy, dotychczasowemu dzierżawcy lub najemcy tego gruntu przysługuje

pierwszeństwo w jego otrzymaniu, jeżeli dzierżawił lub wynajmował ten grunt przez

okres dłuższy niż 10 lat.

1.

Jeżeli zarząd sprawowany przez państwową jednostkę organizacyjną lub gminę nieruchomością

zabudowaną obejmującą dom wielomieszkaniowy położony na gruncie stanowiącym własność

Skarbu Państwa lub własność gminy, w którym sprzedano część lokali, nie został wyłączony

przez współwłaścicieli na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego - udział właściciela lokalu w ponoszeniu kosztów eksploatacji i remontów nie może

przekraczać kwoty stanowiącej wysokość czynszu dla danego lokalu, ustalonej według

stawek określonych przez Radę Ministrów - bez stosowania podwyżek za powierzchnię

ponadnormatywną.

2.

Poza wydatkami, o których mowa w ust. 1, właściciele lokali ponoszą opłaty za dostarczanie

zimnej i ciepłej wody oraz za korzystanie z centralnego ogrzewania i ze zbiorczej

anteny telewizyjnej.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do lokali mieszkalnych niezależnie od daty zawarcia

umowy sprzedaży i treści postanowień umów notarialnych dotyczących udziału właścicieli

w kosztach eksploatacji i remontów.

4.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do innych lokali niż mieszkalne. Udział właścicieli

innych lokali niż mieszkalne w ponoszeniu kosztów eksploatacji i remontów określa

umowa zawarta między właścicielami wszystkich lokali.

5.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa

1)

szczegółowe zasady i tryb oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów, sprzedaży nieruchomości

stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, sposobu zapłaty ceny sprzedaży,

rozliczeń z tytułu rozwiązania umowy użytkowania wieczystego i sprzedaży, a także

wysokość udziału właścicieli lokali w ponoszeniu kosztów eksploatacji i remontów,

z uwzględnieniem zasad określonych w ust. 1,

2)

szczegółowe obowiązki państwowych jednostek organizacyjnych lub gmin zarządzających

zabudowanymi gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub własność gminy w zakresie

zarządu domami, napraw i remontów oraz tryb przekazywania zarządu domem wielomieszkaniowym

właścicielom lokali, gdy zarząd sprawowany przez te jednostki wygasł lub został wyłączony

przez współwłaścicieli.

6.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Finansów, w drodze rozporządzenia,

ustala ulgowe stawki opłat za czynności notarialne i sądowe dokonywane w związku z

oddawaniem w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedażą nieruchomości stanowiących

własność Skarbu Państwa lub własność gminy.

Przy sprzedaży działek zabudowanych domami mieszkalnymi wraz z budynkami gospodarczymi

związanymi z indywidualnym gospodarstwem rolnym, jak również działek przeznaczonych

pod taką zabudowę (działki zagrodowe), jeżeli sprzedaż następuje łącznie z gruntami

wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego lub jeżeli sprzedaż następuje na rzecz osoby

posiadającej gospodarstwo rolne, stosuje się przepisy o sprzedaży państwowych nieruchomości

rolnych w zakresie trybu, warunków i ceny.

1.

Państwowe i komunalne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej zarządzają

wydzielonymi im i nabytymi gruntami, wraz z położonymi na nich budynkami i urządzeniami

związanymi trwale z gruntami, stanowiącymi odpowiednio własność Skarbu Państwa lub

własność gminy.

2.

Państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej uzyskują grunty

stanowiące własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu

rządowej administracji ogólnej lub na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu,

umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi

osobowości prawnej albo umowy, o której mowa w art. 9 ust. 2. Przepis ten stosuje

się odpowiednio do komunalnych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości

prawnej.

3.

Państwowe i komunalne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej korzystają

z nieruchomości będącej w ich zarządzie zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki.

W tym zakresie mogą zgodnie z przepisami szczególnymi dokonywać zmian dotychczasowej

zabudowy oraz wznosić nowe budowle.

W decyzji lub umowie, o których mowa w art. 33, określa się położenie nieruchomości,

jej powierzchnię i granice, warunki oraz okres zarządu, który może być nie oznaczony

lub oznaczony na czas nie dłuższy jednak niż 10 lat. W decyzji określa się sposób

korzystania z nieruchomości.

1.

Wygaśnięcie zarządu następuje z upływem okresu, na który został ustanowiony, a w razie

jego ustanowienia na okres nie oznaczony - w terminie ustalonym w decyzji o wygaśnięciu

zarządu, umożliwiającym zlikwidowanie działalności zarządcy na tej nieruchomości.

2.

Rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących

własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność

gminy może orzec o wygaśnięciu zarządu ustanowionego na okres nie oznaczony lub przed

upływem okresu, na który został ustanowiony

1)

w razie stwierdzenia, że nieruchomość jest w całości lub w części zbędna zarządcy

bądź jest wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem,

2)

jeżeli sposób korzystania z nieruchomości pogarsza stan środowiska w stopniu zagrażającym

życiu, zdrowiu lub mieniu,

3)

jeżeli w planie zagospodarowania przestrzennego zajdą zmiany, które nie pozwalają

na dalsze wykorzystywanie nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób, a zarządca

nie wyraził zgody na zmianę sposobu wykorzystywania nieruchomości.

3.

Decyzja o odebraniu zarządu przysługującego jednostkom organizacyjnym

1)

resortu obrony narodowej - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z Ministrem

Obrony Narodowej lub upoważnionym przez niego organem,

2)

resortu spraw wewnętrznych - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z Ministrem

Spraw Wewnętrznych lub upoważnionym przez niego organem.

Państwowa lub komunalna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej,

sprawująca zarząd nieruchomością, jest obowiązana zgłosić odpowiednio rejonowemu organowi

rządowej administracji ogólnej lub zarządowi gminy wniosek o przejęcie całości lub

części nieruchomości, które stały się dla niej zbędne.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb oddawania

w zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, przekazywania

tych nieruchomości między państwowymi albo komunalnymi jednostkami organizacyjnymi

nie posiadającymi osobowości prawnej i dokonywania rozliczeń z tego tytułu.

1.

Biegli powołani i wpisani przez wojewodę na listę wojewódzką lub inne osoby posiadające

uprawnienia z zakresu szacowania nieruchomości określają wartość gruntów nie zabudowanych

i znajdujących się pod zabudową, a także wartość położonych na tych gruntach budynków

i innych urządzeń oraz lokali.

2.

Wartość gruntów określa się przy uwzględnieniu aktualnie kształtujących się cen w

obrocie gruntami, dokonanych nakładów, funkcji wyznaczonej w planie zagospodarowania

przestrzennego dla tych gruntów, ich położenia i stopnia wyposażenia w urządzenia

komunalne, energetyczne i gazowe, a także stanu zagospodarowania tych gruntów.

3.

Wartość budynków i innych urządzeń oraz lokali ustala się według kosztów ich odtworzenia,

pomniejszonych o stopień zużycia.

4.

Wartość budynków i innych urządzeń przeznaczonych do rozbiórki lub likwidacji ustala

się według wartości materiałów porozbiórkowych.

1.

Cenę gruntu, budynku i innych urządzeń oraz lokalu ustala się w wysokości nie niższej

od ich wartości określonej stosownie do art. 38.

2.

Cenę gruntów, budynków i innych urządzeń oraz lokali, sprzedawanych lub oddawanych

w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu, stanowi cena osiągnięta w tym przetargu.

3.

Informację o cenach wymienionych w ust. 1 zamieszcza się w wykazie, o którym mowa

w art. 23 ust. 2.

1.

Wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste lub zarząd gruntu przeznaczonego

pod budownictwo mieszkaniowe, oświatowo-wychowawcze, lecznicze i profilaktyki zdrowotnej

oraz opieki społecznej i organizacji charytatywnych, a także gruntu zabudowanego domami

mieszkalnymi, wynosi 1 % ceny ustalonej na podstawie art. 39.

2.

Wysokość opłaty rocznej za zarząd gruntami oddanymi na cele obronności i bezpieczeństwa

Państwa wynosi 0,3% ceny ustalonej na podstawie art. 39. Rada Ministrów, w drodze

rozporządzenia, określi rodzaje gruntów, które uważa się za niezbędne na cele obronności

i bezpieczeństwa Państwa.

3.

Wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste lub zarząd gruntu nie zabudowanego

lub zabudowanego nie wymienionego w ust. 1 wynosi 3% ceny ustalonej na podstawie art.

39. Opłata ta może ulec podwyższeniu w drodze zarządzenia wojewody w odniesieniu do

gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub uchwały rady gminy w odniesieniu

do gruntów stanowiących własność gminy.

4.

Obniża się

1)

cenę sprzedaży obiektów wpisanych do rejestru zabytków - o 50%,

2)

opłatę za użytkowanie wieczyste gruntów zawartych w granicach wskazanych w decyzji

o wpisaniu do rejestru zabytków - o 50%.

Rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących

własność Skarbu Państwa, a rada gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność

gminy może zastosować dalszą obniżkę ceny, o której mowa w pkt 1, lub opłaty, o której

mowa w pkt 2, do całkowitego zwolnienia włącznie.

5.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii właściwych komisji

sejmowych, określa zasady i tryb ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego

i zarządu gruntów i budynków oraz zasady stosowania obniżki opłat za użytkowanie wieczyste

gruntów nabytych lub nabywanych pod budownictwo mieszkaniowe, a także gruntów nabytych

lub nabywanych na cele wyznaniowe.

1.

Opłaty za użytkowanie wieczyste i zarząd ustala się w formie opłat rocznych, z tym

że pierwsza opłata nie może być większa niż 25% ceny, lecz nie niższa niż 15% ceny.

Informację o wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste zamieszcza się w wykazie, o

którym mowa w art. 23 ust. 2.

2.

Emeryci i renciści, których wyłącznym źródłem utrzymania jest emerytura lub renta,

korzystają, jeżeli są użytkownikami wieczystymi, z 50% obniżki w opłatach.

3.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady i tryb stosowania obniżki,

o której mowa w ust. 2, w odniesieniu do członków spółdzielni mieszkaniowych.

1.

Ceny gruntów, budynków i innych urządzeń oraz lokali, a także opłaty za grunty oddane

w użytkowanie wieczyste, są ustalane w umowie, o której mowa w art. 19 ust. 1.

2.

Ceny gruntów, budynków i innych urządzeń oraz lokali, stanowiących własność Skarbu

Państwa lub własność gminy, a także opłaty za zarząd tymi gruntami, budynkami i innymi

urządzeniami oraz lokalami, ustala odpowiednio rejonowy organ rządowej administracji

ogólnej lub zarząd gminy, w decyzji o oddaniu w zarząd.

1.

Ceny gruntów nie zabudowanych i zabudowanych, będące podstawą do ustalenia opłat,

mogą być aktualizowane na skutek zmiany ich wartości, w okresach nie krótszych niż

jeden rok.

2.

Aktualizacji ceny gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste dokonuje się w drodze oświadczenia

rejonowego organu rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących

własność Skarbu Państwa i zarządu gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność

gminy.

3.

Aktualizacji ceny gruntu oddanego w zarząd dokonuje się w drodze decyzji rejonowego

organu rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność

Skarbu Państwa i zarządu gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy.

1.

Właściciele gruntów są obowiązani uczestniczyć w kosztach budowy urządzeń komunalnych,

energetycznych i gazowych odpowiednio do wzrostu wartości nieruchomości, powstałego

na skutek wybudowania tych urządzeń (opłaty adiacenckie).

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do użytkowników wieczystych, którzy korzystają

z działki bez obowiązku uiszczania opłat za użytkowanie wieczyste lub wnieśli jednorazową

opłatę za cały okres użytkowania wieczystego.

3.

Na poczet opłat, o których mowa w ust. 1, zalicza się wartość świadczeń wniesionych

w czynie społecznym, w gotówce lub w naturze na rzecz realizacji określonego urządzenia.

4.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady ustalania wysokości

udziału w kosztach wymienionych w ust. 1, sposób ich pokrywania oraz zasady stosowania

obniżek.

1.

Jeżeli z planu zagospodarowania przestrzennego, umowy lub decyzji wynika obowiązek

rozpoczęcia lub zakończenia zabudowy gruntu w określonym terminie bądź też obowiązek

innego zagospodarowania gruntu, po bezskutecznym upływie takiego terminu rejonowy

organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność

Skarbu Państwa, a zarząd gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy,

może wprowadzić dodatkowe opłaty roczne, niezależnie od opłat rocznych wynikających

z przepisów ustawy i przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Za rozpoczęcie

zabudowy uważa się wykonanie fundamentów.

2.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady i tryb ustalania opłat, o

których mowa w ust. 1.

1.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane

w inny sposób niż przez ograniczenie lub odjęcie prawa własności do nieruchomości

na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz gminy, a nieruchomość nie może być nabyta w drodze

umowy.

2.

Nieruchomość może być wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz gminy, jeżeli

jest niezbędna na cele

1)

budowy i utrzymania dróg i urządzeń komunikacji publicznej, obiektów budowlanych i

urządzeń koniecznych do zapewnienia łączności publicznej, ochrony środowiska, pomieszczeń

dla urzędów publicznych, komunalnych ujęć wody, regulacji cieków i wznoszenia wałów

przeciwpowodziowych,

2)

budowy i utrzymania szkół podstawowych, szpitali, domów opieki społecznej, urządzeń

sanitarnych i cmentarzy,

3)

budowy i utrzymania obiektów budowlanych i urządzeń niezbędnych do obronności państwa

oraz do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w tym budowy i utrzymania zakładów

karnych oraz zakładów dla nieletnich,

4)

zorganizowanego budownictwa wielorodzinnego,

5)

inne oczywiste cele publiczne.

3.

Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należy poprzedzić przeprowadzeniem rokowań

z właścicielem nieruchomości o jej nabycie w drodze umowy.

1.

Wywłaszczenie nieruchomości polega na odjęciu lub ograniczeniu w drodze decyzji prawa

własności lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

2.

Wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość albo jej część.

3.

W wypadku gdy na cele publiczne jest niezbędna część nieruchomości, na żądanie właściciela

wywłaszczeniem obejmuje się całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia pozostała

część nieruchomości nie nadawałaby się do racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe

cele.

4.

Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inne cele niż cele określone w decyzji

o wywłaszczeniu, chyba że nie mogła być zwrócona w trybie określonym w art. 69 z braku

zgody poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego.

1.

O wywłaszczeniu i odszkodowaniu, nadaniu nieruchomości zamiennej oraz o zwrocie nieruchomości

orzeka rejonowy organ rządowej administracji ogólnej po przeprowadzeniu rozprawy.

2.

W postępowaniu wywłaszczeniowym nie stosuje się przepisów o ugodzie administracyjnej.

1.

Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego może nastąpić z urzędu lub na wniosek zarządu

gminy tylko wówczas, gdy nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy.

2.

Do wniosku o wywłaszczenie nieruchomości zarząd gminy jest obowiązany dołączyć wyniki

rokowań przeprowadzonych z właścicielem o jej nabycie w drodze umowy.

3.

Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego może nastąpić po bezskutecznym upływie terminu,

jaki rejonowy organ rządowej administracji ogólnej wyznaczy na piśmie właścicielowi

lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do zawarcia umowy, o której mowa w ust.

1. Termin ten nie może być krótszy niż 3 miesiące.

1.

Wywłaszczenie nieruchomości może nastąpić tylko na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz

gminy.

2.

Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa nie mogą być wywłaszczone.

1.

Wniosek o wywłaszczenie powinien określać

1)

nieruchomość z oznaczeniem księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, jeżeli dla nieruchomości

jest prowadzona księga wieczysta lub zbiór dokumentów,

2)

cel wywłaszczenia, z uzasadnieniem konieczności nabycia nieruchomości na ten cel,

3)

powierzchnię nieruchomości, a jeżeli wywłaszczeniem ma być objęta część nieruchomości

- powierzchnię zarówno części, jak i całości,

4)

dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości i opis jej części składowych,

5)

lokale, jakie powinny być dostarczone osobom, które korzystają dotychczas z budynków

i lokali przewidzianych do wywłaszczenia, oraz sposób, w jaki lokale zamienne będą

dostarczone,

6)

osobę właściciela lub posiadacza nieruchomości, jeżeli nie jest nim właściciel,

7)

wyniki rokowań prowadzonych przez wnioskodawcę o odstąpienie nieruchomości, a także

inne okoliczności uniemożliwiające zawarcie umowy, w tym możliwości dostarczenia nieruchomości

zamiennej, o której mowa w art. 61.

2.

Do wniosku należy dołączyć

1)

decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji,

2)

mapę obszaru wywłaszczanego ze wskazaniem powierzchni i oznaczeniem granic nieruchomości

lub ich części wchodzących w skład tego obszaru; jeżeli wnioskiem o wywłaszczenie

jest objęta część nieruchomości o powierzchni przekraczającej 50% powierzchni całej

nieruchomości, należy na mapie wykazać pozostałą część nieruchomości,

3)

poświadczony odpis z księgi wieczystej, stwierdzający prawo własności nieruchomości

oraz istniejące na nieruchomości obciążenia albo, jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej

księgi wieczystej, poświadczony odpis dokumentu ze zbioru dokumentów, stwierdzający

prawo własności nieruchomości oraz istniejące obciążenia, lub

4)

zaświadczenie właściwego państwowego biura notarialnego stwierdzające, że nieruchomość

nie ma urządzonej księgi wieczystej i nie jest dla niej prowadzony zbiór dokumentów,

oraz wyciąg z ewidencji gruntów i budynków stwierdzający, w czyim posiadaniu znajduje

się nieruchomość.

1.

Organ orzekający o wywłaszczeniu składa we właściwym państwowym biurze notarialnym

wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego

lub, jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej - do istniejącego zbioru

dokumentów odpis zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

2.

Zmiany stanu prawnego nieruchomości, dokonane po wniesieniu do księgi wieczystej wpisu

o wszczęciu postępowania lub po złożeniu do zbioru dokumentów odpisu zawiadomienia

o wszczęciu postępowania, nie mają wpływu na formę i wysokość odszkodowania.

3.

W razie oddalenia wniosku o wywłaszczenie, organ orzekający jest obowiązany spowodować

wykreślenie wpisu o wszczęciu postępowania.

1.

Decyzja o wywłaszczeniu powinna zawierać w szczególności

1)

ustalenie przedmiotu wywłaszczenia oraz ustalenie, jakie prawa rzeczowe obciążające

wywłaszczoną nieruchomość zostają utrzymane,

2)

określenie położenia i obszaru nieruchomości oraz wskazanie osoby właściciela nieruchomości

według zasad obowiązujących przy dokonywaniu wpisów do księgi wieczystej oraz oznaczenie

istniejącej księgi wieczystej, a w razie braku księgi wieczystej lub zbioru dokumentów,

wskazanie osoby posiadacza samoistnego według aktualnego stanu posiadania,

3)

wskazanie, na czyj wniosek i na jakie cele następuje wywłaszczenie,

4)

ustalenie odszkodowania,

5)

wymienienie osób (imię, nazwisko i adres) uprawnionych do otrzymania odszkodowania,

6)

szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne,

7)

pouczenie o środkach odwoławczych.

2.

Podstawę wywłaszczenia nieruchomości nie posiadającej księgi wieczystej lub zbioru

dokumentów stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków. Odszkodowanie ustalone za

tę nieruchomość przekazuje się do depozytu sądowego.

3.

Organ orzekający o wywłaszczeniu może za zgodą dotychczasowego właściciela nieruchomości

odroczyć ustalenie odszkodowania na okres 3 miesięcy od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu

i wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu. W takim wypadku ustalenie odszkodowania następuje

według cen obowiązujących w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu.

1.

W razie gdy zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, stratom i niewygodom

mogącym powstać wskutek wywłaszczenia i innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej

nieruchomości dla właścicieli lub użytkowników gruntów sąsiednich, rejonowy organ

rządowej administracji ogólnej w decyzji o wywłaszczeniu określa niezbędne służebności

oraz ustala obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń przez przyszłego użytkownika

wieczystego, właściciela, jednostkę organizacyjną zarządzającą nieruchomością lub

użytkownika.

2.

Za straty powstałe wskutek wywłaszczenia na gruntach sąsiednich po wydaniu decyzji

o wywłaszczeniu osobom uprawnionym przysługuje odszkodowanie.

1.

Wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem. Odszkodowanie wypłaca się

jednorazowo.

2.

Odszkodowanie wypłaca się w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia, w którym decyzja

o wywłaszczeniu lub decyzja, o której mowa w art. 53 ust. 3, stała się ostateczna.

3.

Odszkodowanie ustalone w decyzji podlega rewaloryzacji na dzień wypłaty.

4.

Do skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio

przepisy Kodeksu cywilnego.

1.

Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości wywłaszczonej nieruchomości.

2.

Przy ustalaniu odszkodowania za grunty rolne lub leśne uwzględnia się ich położenie,

wartość bonitacyjną, stopień wyposażenia w urządzenia techniczne służące produkcji

rolniczej lub leśnej oraz melioracje.

3.

Przy ustalaniu odszkodowania za grunty nie wymienione w ust. 2 uwzględnia się ich

położenie i stopień wyposażenia w urządzenia komunalne.

4.

W razie potrzeby, ustalenie odszkodowania następuje po zasięgnięciu opinii biegłych

lub innych osób, o których mowa w art. 38 ust. 1.

W razie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego, odszkodowanie za to prawo ustala

się jak za grunt stanowiący własność, z tym że wysokość tego odszkodowania powinna

być ustalona odpowiednio do nie wykorzystanego okresu trwania prawa użytkowania wieczystego.

1.

Odszkodowanie za ograniczenie prawa własności powinno odpowiadać procentowemu zmniejszeniu

się wartości nieruchomości. Wartość nieruchomości ustala się według zasad określonych

w art. 56.

2.

Jeżeli ograniczenie prawa własności nie powoduje zmniejszenia wartości nieruchomości,

a jedynie utratę pożytków, odszkodowanie nie powinno przekraczać 10-krotnej rocznej

wartości utraconych pożytków.

3.

Odszkodowanie za wywłaszczone służebności gruntowe powinno odpowiadać 30-krotnej rocznej

wartości korzyści służebnościowych.

4.

Odszkodowanie za odjęcie lub ograniczenie innego niż własność prawa rzeczowego na

nieruchomości nie może przekraczać wysokości odszkodowania, jakie przysługiwałoby

za odjęcie prawa własności.

1.

Odszkodowanie za zasiewy, uprawy i zbiory, jeżeli właściciel nie mógł ich wskutek

wywłaszczenia zebrać, powinno odpowiadać wartości przewidywanych plonów według cen

przyjętych w obrocie rynkowym po odliczeniu wartości nakładów, które właściciel poniósłby

w związku ze zbiorem. Właścicielowi przysługuje również zwrot kosztów poniesionych

w związku z wykonaniem czynności agrotechnicznych.

2.

Odszkodowanie za plantację kultur wieloletnich powinno obejmować koszty związane z

jej założeniem, koszty pielęgnacji do czasu pierwszych zbiorów oraz wartość korzyści

utraconych, obliczoną za lata pozostałe do końca pełnego plonowania. Odszkodowanie

zmniejsza się o sumę rocznych odpisów amortyzacyjnych, wynikającą z okresu wykorzystania

plantacji od pierwszego roku plonowania do dnia wywłaszczenia.

3.

Odszkodowanie za drzewostan leśny ustala się według wartości drewna, a w braku materiałów

użytkowych - według kosztów zalesienia i pielęgnacji, poniesionych przez właściciela.

1.

Odszkodowanie za budowle i urządzenia trwale związane z gruntem powinno odpowiadać

kosztom ich odtworzenia pomniejszonym o stopień zużycia na dzień wywłaszczenia.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do lokali stanowiących odrębną własność.

3.

Rada Ministrów może w szczególnie uzasadnionych wypadkach określić, w drodze rozporządzenia,

korzystniejsze niż określone w ust. 1 zasady ustalania odszkodowania.

1.

Właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości należy w miarę możliwości przyznać na jego

żądanie, tytułem odszkodowania odpowiednią nieruchomość zamienną.

2.

Wartość nieruchomości zamiennej powinna odpowiadać wartości nieruchomości wywłaszczonej.

Różnicę wartości nieruchomości wyrównuje się przez dopłatę pieniężną.

3.

Wartość nieruchomości zamiennej ustala się według zasad obowiązujących przy ustalaniu

odszkodowania za nieruchomości wywłaszczane.

1.

Jeżeli wywłaszczeniu podlega grunt pod budynkami wchodzącymi w skład siedliska gospodarstwa

rolnego, za który nie może być dostarczona nieruchomość zamienna, a przeniesienie

budynków i urządzeń gospodarstwa na inną nieruchomość jest niezbędne i gospodarczo

uzasadnione, koszty tego przeniesienia, na wniosek właściciela, pokrywa się ze środków

budżetu państwa lub budżetu gminy, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje

wywłaszczenie.

2.

Jeżeli przeniesienie budynków w dotychczasowej postaci nie jest dopuszczalne albo

nie jest możliwe z uwagi na ich stan techniczny lub z innych względów, na wniosek

właściciela koszty budowy nowych budynków pokrywa się ze środków budżetu państwa lub

budżetu gminy, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje wywłaszczenie. Przepis

art. 61 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Przy ustalaniu odszkodowania od wartości wywłaszczonej nieruchomości odlicza się ciążące

na niej kwoty stanowiące należności Skarbu Państwa, gminy i banków.

2.

Należności Skarbu Państwa, gminy i banków w części przekraczającej wartość wywłaszczonej

nieruchomości umarza się.

1.

Jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest obciążona na rzecz osób trzecich prawami rzeczowymi

ujawnionymi w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów, wypłata odszkodowania osobie

uprawnionej może nastąpić po przedstawieniu przez nią dowodu, że osoby, którym te

prawa przysługują, wyrażają zgodę na wypłatę. W braku zgody należy przypadającą do

wypłaty sumę odszkodowania lub jej część niezbędną do zaspokojenia obciążeń złożyć

do depozytu sądu właściwego ze względu na położenie nieruchomości, w celu podziału

tej sumy między osoby uprawnione; podział odbywa się według przepisów o podziale sumy

uzyskanej w drodze egzekucji z nieruchomości.

2.

Sumę odszkodowania przypadającą do wypłaty należy również złożyć do depozytu sądowego,

jeżeli osoba uprawniona odmawia przyjęcia odszkodowania albo jeżeli wypłata odszkodowania

osobie uprawnionej natrafia na przeszkody.

1.

Przejście prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz gminy

następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.

2.

Wykonanie decyzji o wywłaszczeniu nie może nastąpić przed wydaniem wywłaszczonemu

nieruchomości zamiennej przyznanej stosownie do art. 61 ust. 1. Przejście prawa własności

nieruchomości zamiennej następuje z dniem, w którym decyzja nadająca własność nieruchomości

zamiennej stała się ostateczna.

3.

Nieruchomość wywłaszczona, do czasu zagospodarowania na cele, w jakich została nabyta,

powinna być, na wniosek byłego właściciela, pozostawiona w jego posiadaniu, na warunkach

określonych w umowie dzierżawy.

1.

Ostateczna decyzja o wywłaszczeniu stanowi podstawę do dokonania w księdze wieczystej

odpowiednich wpisów. W tym celu organ orzekający o wywłaszczeniu przesyła ostateczną

decyzję do właściwego państwowego biura notarialnego.

2.

Z ujawnieniem w księdze wieczystej prawa własności nieruchomości podlegają wykreśleniu

ciążące na niej prawa rzeczowe, z wyjątkiem tych, których pozostawienie na nieruchomości

uznano w decyzji o wywłaszczeniu za niezbędne.

3.

Obowiązek zwolnienia nieruchomości zamiennej od obciążeń spoczywa na rejonowym organie

rządowej administracji ogólnej.

Rejonowy organ rządowej administracji ogólnej po wszczęciu postępowania, a przed wydaniem

decyzji o wywłaszczeniu, może udzielić zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości,

jeżeli jest to uzasadnione szczególnymi względami, a zwłoka poważnie zagrażałaby interesowi

społecznemu.

Jeżeli decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna w okresie trwania wegetacji roślin,

a do zbioru plonów pozostało nie więcej niż 5 miesięcy, nieruchomość powinna być pozostawiona

w posiadaniu dotychczasowego właściciela w celu umożliwienia mu zebrania plonów.

1.

Nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela

lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony

w decyzji o wywłaszczeniu.

2.

Decyzja o zwrocie nieruchomości powinna zawierać rozliczenie między Skarbem Państwa

lub gminą, na których rzecz dokonano wywłaszczenia, a osobą, na której rzecz następuje

zwrot.

3.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady i tryb rozliczeń w razie zwrotu

wywłaszczonych nieruchomości.

4.

Przepis ust. 1 stosuje się również do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa

na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi

(Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego

oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach

(Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw

gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na mocy odrębnych przepisów

w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.

1.

Zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach, zgodnie z decyzją o lokalizacji

inwestycji, ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów,

pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń technicznych łączności i sygnalizacji,

a także innych podziemnych lub nadziemnych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania

z tych przewodów i urządzeń, wymaga zezwolenia rejonowego organu rządowej administracji

ogólnej. Wydanie zezwolenia powinno być poprzedzone negocjacjami z właścicielem nieruchomości

o uzyskanie zgody na wykonanie wymienionych prac.

2.

Właściciel nieruchomości ma obowiązek udostępnienia terenu osobom i jednostkom zobowiązanym

do wykonania czynności związanych z eksploatacją i konserwacją przewodów i urządzeń,

o których mowa w ust. 1.

3.

Jeżeli założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń uniemożliwia dalsze racjonalne

korzystanie z nieruchomości przez właściciela na cele dotychczasowe, nieruchomość

podlega wywłaszczeniu w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie.

1.

Rejonowy organ rządowej administracji ogólnej może zezwolić państwowej i komunalnej

jednostce organizacyjnej na czasowe zajęcie nieruchomości w celu odpłatnego wydobywania

na tej nieruchomości materiałów (np. kamieni, żwiru i piasku), niezbędnych do budowy

i konserwacji dróg lądowych i wodnych oraz na cele obrony Państwa.

2.

Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać zakres i warunki korzystania

z udzielonego prawa.

3.

Jeżeli wskutek działań określonych w ust. 1 nieruchomość staje się nieużytkiem, podlega

wywłaszczeniu na wniosek osoby, której nieruchomość została czasowo zajęta.

W wypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody,

wojewoda może zezwolić na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6

miesięcy.

Zezwolenia, o których mowa w art. 70 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 72, mogą być udzielone

tylko wówczas, gdy właściciel nie wyraża zgody na działanie określone w tych przepisach.

1.

Właścicielowi nieruchomości przysługuje od jednostki, której udostępniono nieruchomość,

odszkodowanie za straty wyrządzone na skutek jej zajęcia i działań określonych w art.

67, 70 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 72.

2.

Odszkodowanie ustala, w braku porozumienia stron, rejonowy organ rządowej administracji

ogólnej, z zastosowaniem zasad przewidzianych przy wywłaszczaniu nieruchomości.

3.

Odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i zbiorach powinno być ustalone i wypłacone

w ciągu 2 miesięcy od powstania straty, a za inne straty - nie później niż w ciągu

3 miesięcy po ustaniu zajęcia. Jeżeli ustalenie odszkodowania następuje w drodze decyzji,

termin do wypłaty odszkodowania biegnie od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Przepisy art. 70-74 stosuje się odpowiednio do użytkowania wieczystego, zarządu i

użytkowania.

1.

Zarządowi gminy przysługuje prawo pierwokupu w wypadku sprzedaży nieruchomości nabytej

uprzednio od Skarbu Państwa lub gminy albo oddanej w użytkowanie wieczyste, jeżeli

nie została zabudowana na podstawie zezwolenia na budowę.

2.

Prawa pierwokupu nie stosuje się, jeżeli sprzedaż następuje na rzecz osób uprawnionych

do dziedziczenia ustawowego po osobie dokonującej sprzedaży.

3.

W obrocie nieruchomościami między osobami prawnymi jednego kościoła lub innego związku

wyznaniowego nie stosuje się prawa pierwokupu na rzecz gminy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Właściciel nieruchomości określonej w art. 76 może ją sprzedać osobie trzeciej tylko

pod warunkiem, że zarząd gminy nie wykona prawa pierwokupu.

1.

Prawo pierwokupu może być wykonane w ciągu 3 miesięcy od dnia otrzymania przez zarząd

gminy zawiadomienia o treści umowy sprzedaży.

2.

Obowiązek zawiadomienia ciąży na państwowym biurze notarialnym, w którym została sporządzona

umowa sprzedaży.

3.

Oświadczenie zarządu gminy o wykonaniu prawa pierwokupu powinno być złożone w formie

aktu notarialnego. Z chwilą dojścia tego oświadczenia do wiadomości sprzedawcy nieruchomość

staje się własnością gminy.

Prawo pierwokupu wykonuje się za cenę ustaloną między stronami w umowie sprzedaży.

1.

Grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek

organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.

2.

Posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy

w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi

w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r.

o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu

odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przekazanie następuje

na podstawie decyzji rejonowych organów rządowej administracji ogólnej w odniesieniu

do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarządów gmin w odniesieniu do

gruntów stanowiących własność gmin, wydanych bez konieczności uprzedniego złożenia

wniosków o przekazanie, w granicach określonych liniami rozgraniczającymi i ustalonymi

w miejscowych planach szczegółowych zagospodarowania przestrzennego lub w planach

realizacyjnych.

3.

Decyzja wydana w sprawie, o której mowa w ust. 2, stanowi podstawę do dokonania wpisu

w księdze wieczystej.

1.

Na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz

ceny sprzedaży położonych na niej domów, budynków lub lokali, a także ceny sprzedaży

nieruchomości rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa osobom, które w związku

z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących

w skład obecnego obszaru Państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych

przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zalicza

się wartość mienia nieruchomego pozostawionego za granicą.

2.

W razie zaliczenia wartości mienia nieruchomego, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje

się przepisów art. 25 i 76.

3.

Zaliczenie wartości mienia nieruchomego, o którym mowa w ust. 1, następuje na rzecz

właściciela tego mienia lub wskazanej przez niego jednej osoby uprawnionej do dziedziczenia

ustawowego.

4.

W razie śmierci właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą, uprawnienia

wynikające z ust. 1 przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z

nich, wskazanemu przez osoby uprawnione.

5.

Zaliczenie wartości mienia nieruchomego, o którym mowa w ust. 1, następuje na wniosek

osoby uprawnionej, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 1992 r. W razie niezgłoszenia

wniosku w tym terminie, uprawnienia wynikające z ust. 1 wygasają.

6.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa sposób zaliczania na poczet opłat

za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i ceny

sprzedaży położonych na niej domów, budynków lub lokali, a także ceny sprzedaży nieruchomości

rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa wartości mienia nieruchomego pozostawionego

na terenach nie wchodzących w skład obszaru Państwa oraz sposób ustalania wartości

tego mienia.

1.

Z dniem wejścia w życie ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo

grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu

gruntów na obszarze m.st. Warszawy

(Dz. U. Nr 50, poz. 279).

2.

Poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi

i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed

dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz

domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich

następcy prawni mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie

wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego

wymienionych gruntów i o zwrocie budynków orzeka rejonowy organ rządowej administracji

ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy

w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy.

3.

Na rzecz osoby fizycznej może być dokonany zwrot tylko jednej nieruchomości.

4.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do obiektów sakralnych, klasztorów, domów zakonnych

i innych obiektów kościelnych, użytkowanych w całości przez byłych właścicieli lub

ich następców prawnych. Jeżeli obiekty te użytkowane są tylko w części, przepis ust.

2 może mieć zastosowanie wyłącznie w granicach faktycznego władania.

5.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste osobom

innym niż byli właściciele oraz do gruntów oddanych w użytkowanie.

1.

Przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio

do odszkodowania za gospodarstwo rolne na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze

m.st. Warszawy

(Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni

tych właścicieli, prowadzący gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego władania

wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.

2.

Przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się

odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu

5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego

w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel

bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po

dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź

jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu

jednorodzinnego.

1.

Grunty Skarbu Państwa położone na obszarach miast, przeznaczone w planach zagospodarowania

przestrzennego na cele gospodarki rolnej, nie oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie

wieczyste, wchodzą w skład Państwowego Funduszu Ziemi.

2.

Opłaty z tytułu użytkowania i użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust.

1, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stanowią dochody Państwowego Funduszu

Ziemi.

1.

Działki budowlane stanowiące własność osób fizycznych, utworzone w wyniku podziału

dokonanego zgodnie z przepisami i odpowiadające ustaleniom miejscowego szczegółowego

planu zagospodarowania przestrzennego, powinny być zabudowane w terminie określonym

w decyzji o podziale.

2.

Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony. W razie niezachowania terminów

do rozpoczęcia i zakończenia budowy stosuje się art. 29 i 45.

Pozostają w mocy zasady i tryb wywłaszczania lub przejmowania nieruchomości, określone

w przepisach szczególnych.

4.

Posiadacze, o których mowa w ust. 2, są zwolnieni z pierwszej opłaty stanowiącej wielokrotność

opłat rocznych, jeżeli złożą wnioski o przekazanie gruntów w terminie do dnia 31 grudnia

1988 r.

1.

Sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną o odszkodowaniu przed dniem

wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów z wykorzystaniem zebranego

materiału,

2.

Decyzje ostateczne o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste lub o ustaleniu kandydata

na nabywcę działki budowlanej na obszarze wsi, podjęte przed dniem wejścia w życie

ustawy, stanowią podstawę do zawarcia odpowiednio umowy o użytkowanie wieczyste lub

umowy sprzedaży działki budowlanej.

1.

Z nieruchomości, które w trybie art. 2 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. w sprawie zmiany dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej

o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. Nr 52, poz. 272) przeszły na własność Państwa, mogą być wydzielone poszczególne obiekty lub ich części

w celu przekazania ich na własność związków wyznaniowych, z uwzględnieniem w pierwszym

rzędzie potrzeb ludności ewangelickiej.

2.

Decyzje w sprawie wydzielania obiektów, o których mowa w ust. 1, lub ich części w

celu przekazania związkom wyznaniowym wydaje wojewoda po porozumieniu z Ministrem

- Szefem Urzędu Rady Ministrów.

3.

Przepis ust. 1 stosuje się, jeżeli wniosek o przekazanie obiektu lub jego części zostanie

złożony właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej w terminie do dnia

31 grudnia 1988 r.

4.

Użytkowanie wieczyste gruntów oddanych związkom wyznaniowym pod punkty katechetyczne

jest wolne od opłat.

Tracą moc

1)

dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich

(Dz. U. Nr 13, poz. 87 i Nr 72, poz. 395, z 1947 r. Nr 19, poz. 77 i Nr 66, poz. 402, z 1948 r. Nr 57, poz. 454 i z 1969 r. Nr 13, poz. 95),

2)

dekret z dnia 21 września 1950 r. o rozgraniczeniu nieruchomości Skarbu Państwa lub

nieruchomości nabywanych dla realizacji narodowych planów gospodarczych

(Dz. U. Nr 44, poz. 398),

3)

ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

(Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79),

4)

ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi

(Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216 i z 1972 r. Nr 49, poz. 312),

5)

ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach

(Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 i z 1974 r. Nr 14, poz. 84),

6)

ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego

oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach

(Dz. U. Nr 27, poz. 192 i z 1973 r. Nr 48, poz. 282).

W ustawie z dnia 4 lipca 1947 r. w sprawie zmiany dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej

o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. Nr 52, poz. 272) w art. 2 w ust. 1 skreśla się zdanie trzecie i czwarte.

W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

(Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210 oraz z 1984 r. Nr 45, poz. 242) wprowadza się następujące zmiany

2)

w art. 232 w § 1 skreśla się zamieszczone w nawiasach wyrazy „tereny państwowe”,

3)

w tytule II księgi drugiej wyraz „teren” użyty w odpowiedniej liczbie i przypadku

zastępuje się wyrazem „grunt” użytym w odpowiedniej liczbie i przypadku

W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

(Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210 oraz z 1984 r. Nr 45, poz. 242) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 231 w § 3 po wyrazach „w użytkowanie wieczyste” dodaje się wyrazy „lub przenieść

własność nieruchomości za wynagrodzeniem”

4)

dotychczasową treść art. 283 oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu

„

§ 2.

Rozporządzenie Rady Ministrów określi zasady i tryb przekazywania między jednostkami

gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych

innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania

przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwość organów w

tych sprawach.

”

,

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 1985 r., z tym że przepisy dotyczące opłat

za istniejące w dniu wejścia w życie ustawy użytkowanie i użytkowanie wieczyste -

z dniem 1 stycznia 1986 r.