Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 1990 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

§ 2. W razie gdy stwierdzone naruszenie warunków,

jakim powinny odpowiadać ścieki, nie zostało usunięte do

dnia 31 grudnia 1990 r., ustala się nowy wymiar kary

dobowej z terminem naliczania od dnia 1 stycznia 1991 r.,

stosując stawki kar obowiązujące w rozporządzeniu.

§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia

1991 r.

Prezes Rady Ministrów: T. Mazowiecki

515

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSOW

z dnia 12 grudnia 1990 r.

uchylające niektóre rozporządZ!enia w

sprawie zryczałtowania podatków obrotowego i dochodowego.

przychodów indywidualnych rybaków morskich i zalewowych (Dz. U. Nr 12, poz. 94),

5) z dnia 10 stycznia 1983 r. w sprawie obowiązku dokumentowania zakupu towarów przez niektórych podatników

opłacających podatki w formie ryczałtu (Dz. U. Nr 1, poz. 7,

z 1984 r. Nr 53, poz. 273 i.z 1990 r. Nr 10, poz. 65),

6) z dnia 29 lipca 1983 r. w sprawie opłacania podatków

obrotowego i dochodowego od przychodów rzemieśl­

ników ze świadczeń wykonywanych za pośrednictwem

spółdzielni rzemieślniczych (Dz. U. Nr 43, poz. 197,

z 1985 r. Nr 25, poz. 110, z 1988 r. Nr 11, poz. 91,

z 1989 r. Nr 38, poz. 209 i z 1990 r. Nr 25, poz. 147),

7) z dnia 31 grudnia 1984 r. w sprawie zryczałtowania

podatków obrotowego i dochodowego od przychodów

z niektórych rodzajów działalności gospodarczej wykonywanej przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1985 r. Nr 1,

poz. 6 i z 1990 r. Nr 7, poz. 42),

8) z dnia 31 grudnia 1984 r. w sprawie opodatkowania

podatkami obrotowym i dochodowym przychodów ze

sprzedaży ewidencjonowanej (Dz. U. z 1985 r. Nr 1,

poz. 4, z 1988 r. Nr 6, poz. 53 i z 1990 r. Nr 2, poz. 11 ),

9) z dnia 17 kwietnia 1990 r. w sprawie opłacania podatku

dochodowego od przychodów osób trudniących się

przerobem surowca rybnego (Dz. U. Nr 28, poz. 169).

Na podstawie art. 8 ust. 1, art. 9 pkt 1, 2 i 4, art. 18 ust.

3 oraz art. 38 pkt 1-4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r.

o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 27, poz. 111,

z 1982 r. Nr 45, poz. 289, z 1984 r. Nr 52, poz. 268, z 1985 r.

Nr 12, poz. 50, z 1988 r. Nr 41, poz. 325, z 1989 r. Nr 4, poz.

23, Nr 33, poz. 176, Nr 35, poz. 192 i Nr 74, poz. 443 oraz

z 1990 r. Nr 34, poz. 198), art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16

grudnia 1972 r..o podatku obrotowym (Dz. U. z 1983 r. Nr43,

poz. 191, z 1985 r. Nr 12, poz. 50 oraz z 1989 r. Nr 3, poz. 12

i Nr 74, poz. 443) oraz art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia

1972 r. o podatku dochodowym (Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz.

147 i Nr 74, poz. 443) zarządza się, co następuje

§ 1. Uchyla się rozporządzenia Ministra Finansów

1) z dnia 21 października 1981 r. w sprawie obowiązku

. dokumentowania zakupu niektórych materiałów przez

rzemieślników opłacających podatki w formie ryczałtu

(Dz. U. Nr 27, poz. 144),

2) z dnia 4 lutego 1982 r. w sprawie ulg podatkowych dla

zespołów prowadzących działalność w zakresie produkcji materiałów budowlanych z surowców miejscowych

(Dz. U. Nr 5, poz. 35),

3) z dnia 9 lutego 1982 r. w sprawie ulg podatkowych dla

osób fizycznych wykonujących działalność w zakresie

pozyskiwania i sprzedaży odpadów poużytkowych

i produkcyjnych (Dz. U. Nr 5, poz. 38, z 1985 r. Nr 1,

poz. 7 i z 1990 r. Nr 18, poz. 108),

4) z dnia 9 kwietnia 1982 r. w sprawie opodatkowania

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia

1991 r.

Minister Finansów: w z. A. Podsiadlo

516

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSOW

z dnia 12 grudnia 1990 r.

w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Na podstawie art. 38 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia

1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 27, poz.

111 , z 1982 r. Nr 45, poz. 289, z 1984 r. Nr 52, poz. 268,

z 1985 r. Nr 12, poz. 50, z 1988 r. Nr 41, poz. 325, z 1989 r. Nr

4,poz. 23,Nr33,poz.176,Nr35,poz.192iNr74,poz.443

oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198) oraz art. 22 pkt 1 ustawy z dnia

16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym (Dz. U. z 1989 r.

Nr 27, poz. 147 i Nr 74, poz. 443) zarządza się, co następuje

§ 1. 1. Osoby wykonujące działalność gospodarczą

(wytwórczą, usługową i handlową) są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną

dalej "księgą", według wzoru ustalonego w załączniku do

rozporządzenia.

2. Obowiązek prowadzenia księgi nie dotyczy osób,

które

1) prowadzą księgi handlowe,

2) z mocy odrębnych przepisów zwolnione (wolne) są od

podatków obrotowego i dochodowego albo opłacają

podatki obrotowy i dochodowy lub tylko dochodowy

w formach zryczałtowanych , o ile te przepisy nie stanowią inaczej,

3) wykonują przewóz osób i towarów taborem konnym.

§ 2. Przez użyte w rozporządzeniu określenia

1) "towary" rozumie się towary handlowe, materiały podstawowe i pomocnicze, półwyroby, wyroby gotowe,

braki i odpadki, jak również materiały do remontu lub

naprawy oraz materiały przyjęte od zamawiających do

przerobu lub obróbki, z tym że

a) towarami handlowymi są wyroby przeznaczone do

sprzedaży w stanie nie przerobionym,

b) materiałami (surowcami) podstawowymi są materiały, które w procesie produkcji lub przy świadczeniu

usług stają się główną substancją gotowego wyrobu ;

do materiałów podstawowych zalicza się również

materiały stanowiące część składową (montażową)

wyrobu lub ściśle z wyrobem złączone (np. opakowania - puszki, butelki itp.),

-

c) materiałami pomocniczymi są materiały nie będące

materiałami podstawowymi, które są zużywane

w związku z działalnością wytwórczą lub świad­

czeniem usług i bezpośrednio oddają wyrobowi swe

właściwości,

d) pówyrobami są wyroby własnej produkcji, których

proces przerobu nie został całkowicie zakończony;

półwyroby obcej produkcji zalicza się do materiałów

podstawowych,

e) wyrobami gotowymi są wyroby własnej produkcji,

których proces przerobu został całkowicie zakoń­

czony,

f) brakami są nie odpowiadające wymaganiom technicznym wyroby własnej produkcji całkowicie wykończone bądź też doprowadzone do określonej fazy

produkcji; brakami są również towary handlowe,

które na skutek uszkodzenia lub zniszczenia w czasie

transportu bądź magazynowania utraciły częściowo

swą pierwotną wartość,

g) odpadkami są materiały, które na skutek procesów

technologicznych lub na skutek zniszczenia albo

uszkodzenia utraciły całkowicie swą pierwotną wartość użytkową,

2) "cena zakupu" - rozumie się cenę, jaką nabywca płaci

za zakupione materiały i towary handlowe,

3) "cena nabycia" - rozumie się cenę zakupu, zwiększoną

o koszty uboczne związane z zakupem materiałów

i towarów handlowych do chwili złożenia w magazynie,

takie jak: koszty transportu, ubezpieczenia w drodze itp.,

4) "koszt wytworzenia" - rozumie się wszelkie koszty

związane bezpośrednio i pośrednio z przerobem mat.eriałów lub pozyskaniem (wydobyciem) kopalin, z wyłą­

czeniem kosztów sprzedaży wyrobów gotowych,

5) "biuro rachunkowe" - rozumie się podmiot gospodarczy świadczący na zlecenie podatnika usługi w zakresie

rachunkowości,

6) "środki trwałe" - rozumie się grunty i tereny, budynki,

budowle, maszyny, środki transportu i urządzenia techniczne oraz inne środki długotrwałego użytkowania,

określone w odrębnych przepisach jako środki trwałe.

§ 3. Osoby obowiązane do prowadzenia księgi, zwane

dalej "podatnikami", jeżeli wykonują działalność w zakresie

1) sprzedaży komisowej - są obowiązane prowadzić również ewidencję towarów przyjętych w komis oraz rozliczeń z komitentami; ewidencja powinna odzwierciedlać w szczególności następujące dane: datę przyjęcia

towaru w komis, imię i nazwisko, adres komitenta, ilość,

rodzaj, cenę jednostkową i wartość towaru, datę sprzedaży towaru, kwotę wypłaty komitentom, zniżki cen,

datę zwrotu towarów oraz kwotę uzyskanej prowizji,

2) kupna i sprzedaży bonów towarowych Banku Polska

Kasa Opieki SA - są obowiązane prowadzić również

ewidencję zakupu i sprzedaży bonów; ewidencja powinna odzwierciedlać w szczególności następujące

operacje gospodarcze: każdorazowy zakup bonów ze

wskazaniem ich wartości nominalnej oraz zapłaconą za

nie kwotę w złotych, każdorazową sprzedaż ze wskazaniem otrzymanej należności w złotych oraz wartości

nominalnej sprzedanych bonów,

3) kupna i sprzedaży wartości dewizowych - są obowią­

zane prowadzić również rejestr kupna i sprzedaży wartości dewizowych · według zasad określonych w odręb­

nych przepisach w sprawie prowadzenia działalności

gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży wartości

dewizowych,

4) udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenia lombardów) - są obowiązane prowadzić również ewidencję

pożyczek i zastawionych rzeczy; ewidencja ta powinna

zawierać następujące dane: datę udzielenia pożyczki,

kwotę udzielonej pożyczki, wysokość umówiorwch odsetek w złotych, opis zastawionej rzeczy i jej wartość

sprzedażną, termin zwrotu pożyczki wraz z odsetkami,

Poz. 586

datę i kwotę zwróconej pożyczki wraz z odsetkami, datę

zwrotu zastawionej rzeczy, datę sprzedaży rzeczy i kwotę

należną z tytułu tej sprzedaży, kwotę prowizji stanowiącej

wartość spłaconych odsetek lub różnicę między wartoś­

cią zastawionej rzeczy a kwotą udzielonej pożyczki.

§ 4. W wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, takimi jak np.: rodzaj i rozmiary wykonywanej

działalności, wiek oraz stan zdrowia podatnika, urząd skarbowy, na wniosek podatnika, może zwolnić go od obowiąz­

ku prowadzenia księgi, jak również od poszczególnych

czynności z zakresu księgowości. Wniosek powinien być

złożony w terminie do dnia 30 listopada roku poprzedzające­

go rok podatkowy, którego dotyczy, a w razie rozpoczęcia

wykonywania działalności lub powstania obowiązku prowadzenia księgi wciągu roku podatkowego-w terminie 14 dni

od dnia rozpoczęcia tej działalności lub powstania obowiąz­

ku prowadzenia księgi.

§ 5. 1. Jeżeli na zlecenie podatnika prowadzenie księgi

zostało powierzone biuru rachunkowemu, podatnik obowią­

zany jest

1) w terminie trzech dni od dnia zawarcia umowy z biurem

rachunkowym zawiadomić o tym właściwy urząd skarbowy, wskazując dokładny adres i nazwę biura oraz

miejsce (adres) prowadzenia i przechowywania księgi

oraz dokumentów związanych z jej prowadzeniem,

2) prowadzić w miejscu wykonywania działalności ewidencję sprzedaży oraz ewidencję zakupu materiałów

podstawowych oraz towarów handlowych, zwaną dalej

"ewidencją zakupu i sprzedaży", a w razie wykonywania

działalności określonej w § 3 - także ewidencje, o których mowa w tym przepisie.

2. Ewidencja zakupu i sprzedaży, o której mowa w ust.

1 pkt 2, powinna zawierać następujące dane: liczbę porząd ­

kową wpisu, datę wpisu, nr dowodu księgowego, nie udoku mentowany rachunkami przychód ze sprzedaży wyrobów,

towarów handlowych i usług oraz wartość zakupionych

materiałów podstawowych i towarów handlowych.

§ 6. 1. Księga oraz związane z jej prowadzeniem dokumenty powinny stale znajdować się w miejscu wykonywania

działalności lub w miejscu wskazanym przez podatnika jako

jego siedziba, a jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone biuru

rachunkowemu - w miejscu wskazanym przez podatnika

stosownie do § 5 ust. 1 pkt 1. W uzasadnionych wypadkach

urząd skarbowy może zezwolić na prowadzenie i przechowywanie księgi wraz z dokumentami w innym miejscu.

2. W wypadku prowadzenia przedsiębiorstwa wielozakładowego księgi powinny znajdować się w każdym

zakładzie . Podatnik jednak może prowadzić jedną księgę

w miejscu wskazanym jako jego siedziba, pod warunkiem że

w poszczególnych zakładach prowadzona jest co najmniej

ewidencja zakupu i sprzedaży, a w razie wykonywania

działalności określonej w § 3 - również ewidencje określone

w tym przepisie.

3. Podatnik obowiązany jest przechowywać przez okres

5 lat dowody stanowiące podstawę księgowan i a i wszystkie

dokumenty wystawione w ramach istniejącego w przedsiębiorstwie systemu kontroli wewnętrznej, licząc od końca

roku podatkowego, którego dotyczą.

§ 7. Przed rozpoczęciem zapisów księga wraz z ewidencjami' o których mowa w § 3 pkt 1, 2 i 4 oraz w § 5 ust. 1 pkt 2,

powinna być przedstawiona przez podatnika do poświad­

czenia urzędowi skarbowemu właściwemu w sprawach

podatku dochodowego.

§ 8. 1. Zapisy w księdze powinny być dokonywane

w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny,

czytelny, trwały (np. atramentem, długopisem) na podstawie

prawidłowych i rzetelnych dowodów. Omyłki prostuje się

przez przekreślenie błędnego zapisu i wpisanie właściwej

treści w ten sposób, aby poprzedni zapis był czytelny.

Sprostowanie omyłki powinno być podpisane przez osobę,

która dokonała sprostowania.

D~iennik Ustaw Nr 88

-

2. Podstawą zapisu w księdze jest rachunek lub inny

dowód księgowy sporządzony w języku polskim. Może on

być sporządzony w języku obcym, jeżeli dowód dotyczy

operacji gospodarczej z kontrahentem zagranicznym. Treść

dowodu powinna być pełna i zrozumiała; dopuszczalne jest

stosowanie skrótów ogólnie przyjętych . Jeżeli w dowodzie

podane jest wartościowe określenie operacji gospodarczej

tylko w walucie obcej, podatnik posiadający ten dowód jest

obowiązany przeliczyć walutę obcą na złote po obowiązują­

cym w dniu dokonania operacji kursie ustalonym przez

Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Wynik przeliczenia

należy zamieścić w wolnych polach dowodu lub w załącz ­

niku do dowodu sporządzonego w walucie obcej.

§ 9. Księga powinna być prowadzona prawidłowo, zarówno pod względem formalnym (niewadliwie), jak i materialnym (rzetelnie) . Prawidłowa pod względem formalnym (niewadliwa) jest księga prowadzona zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzen ia i objaśnieniami zamieszczonymi we

wzorze księgi. Prawidłowa pod względem materialnym (rzetelna) jest księga prowadzona zgodnie ze stanem rzeczywistym.

§ 10. 1. Otrzymanie materiałów podstawowych i pomocn iczych, zwanych dalej "materiałami " , i towarów handlowych powinno być potwierdzone na dowodzie zakupu

datą i podpisem osoby, .która je przyjęła , oraz numerem

pozycji, pod którym zaewidencjonowano otrzymanie materiałów lub towarów handlowych .

2. Jeżeli materiał lub towar handlowy, którego zakup

- zgodnie z przepisami rozporządzenia - dokumentowany

jest rachunkam i dostawców, został dostarczony do zakładu

lub dokonano nim obrotu przed otrzymaniem rachunku,

należy sporządzić szczegółowy opis otrzymanego materiału

(lub towaru handlowego) , podając imię, nazwisko (firmę)

i adres dostawcy, ilość i rodzaj oraz cenę jednostkową

i wartość materiału (lub towaru handlowego) i dokonać

zapisu w księdze (ewidencji) na podstawie opisu. Opis

powinien być potwierdzony w sposób określony w ust. 1 oraz

przechowywany jako dowód przychodu i połączony z nadesłanym następnie rachunkiem . Ewentualna różnica między

wartością podaną w rachunku powinna być zaksięgowana

w księdze (ewidencji) w dniu otrzymania rachunku .

§ 11 . 1. Zapisy w księdze dotyczące wydatków związa ­

nych z zakupem towarów i usług , z wyjątkiem określonych

w ust. 2 i 3, powinny być udokumentowane rachunkami

odpowiadającymi warunkom określonym w odrębnych przepisach. Nie wymaga zaksięgowania materiał powierzony

przez zleceniodawcę. Jeżel i jednak podatnik nie może wskazać zleceniodawcy, uważa się , że materiał został przez

podatnika zakupiony bez udokumentowania.

2. Zakup w jednostkach handlu detalicznego materiałów oraz przedmiotów nie będących środkami trwałymi może

być , z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 3, dokumentowany paragonami zaopatrzonymi w datę i stempel (oznaczenie) jednostki

wydającej paragon i określającym i ilość, cenę jednostkową

oraz kwotę, za jaką dokonano zakupu. Na odwrocie paragonu podatnik powinien uzupełnić jego treść , wpisując swoje

nazwisko (nazwę zakładu) oraz rodzaj (nazwę) zakupionego

materiału.

3. Na udokumentowanie zapisów w księdze dotyczą ­

cych niektórych wydatków (kosztów) mogą być sporządzo­

ne dokumenty zaopatrzone w datę i podpisy osób, które

bezpośrednio dokonały wydatków (dowody wewnętrzne),

określające: przy zakupie - rodzaj materiału lub towaru oraz

ilość, cenę jednostkową i wartość, a w innych wypadkach

- cel i kwotę wydatków. Dowody takie mogą dotyczyć

wyłącznie

1) zakupu u producentów produktów roślinnych i zwierzę ­

cych pochodzących z ich własnej uprawy lub hodowli,

nie przerobionych sposobem przemysłowym,

2) wartośc i produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzą­

cych z własnej uprawy lub hodowli prowadzonej przez

podatnika, nie przerobionych sposobem przemysłowym,

3) zakupu w jednostkach handlu detalicznego materiałów

pomocniczych,

Poz. 516

4) kosztów diet i innych należności za czas podróży służ­

bowej pracowników,

5) kosztów z tytułu używania prywatnego samochodu

osobowego do celów związanych z działalnością gospodarczą, w wysokości nie przekraczającej obowiązują­

cych stawek określonych w odrębnych przepisach,

6) zakupu od ludności odpadków poużytkowych, stanowiących surowce wtórne,

7) innych wydatków niż wymienione w pkt 1-6, jeżeli ich

suma przy obrocie rocznym pomniejszonym o podatek

obrotowy nie przekracza 3% kwoty obrotu.

,

§ 12. 1. Zakup materiałów podstawowych oraz towa ~

rów handlowych powinien być zaksięgowany niezwłocznie

po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży. Zapisy dotyczące pozostałych

wydatków oraz sprzedaży (przychodów) powinny być, z zastrzeżeniem § 16 ust. 3, dokonywane jeden raz dziennie, po

zakończeniu dnia, nie później niż przed rozpoczęciem działal­

ności w dniu następnym .

2. W prowadzonych odrębnie ewidencjach, o których

mowa w § 3, niezwłocznie powinno się zaksięgować

1) przyjęcie towarów w komis,

2) zakup i sprzedaż bonów,

3) kwotę udzielonej pożyczki i umówionych odsetek oraz

przyjęcie zastawionej rzeczy.

3. Zasady prowadzenia księgi określone w § 8-11

stosuje się odpowiednio przy prowadzeniu ewidencji zakupu

i sprzedaży, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 2.

§ 13. Przed zaprowadzeniem księgi i na koniec każdego

roku podatkowego, a także w razie zmiany osoby podatnika

(wspólnika) lub zaprzestania działalności, powinien być

sporządzony z natury spis towarów i wpisany do księgi.

§ 14. 1. Spis z natury towarów powinien zawierać co

najmniej: datę spisu, numer kolejny pozycji arkusza spisu,

szczegółowe określenie towaru, jednostkę miary, ilość

stwierdzoną w czasie spisu, cenę za jednostkę miary i ogólną

wartość wynikającą z pomnożenia ilości towaru przez cenę

jednostkową, z tym że przy prowadzeniu

1) księgarń i antykwariatów księgarskich w spisie z natury

można obejmować jedną pozycją wydawnictwa o tej

samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora,

z podziałem na książki, broszury, albumy itp.,

2) działalności w zakresie kupna i sprzedaży bonów towarowycl) oraz kupna i sprzedaży wartości dewizowych

spisem z natury należy objąć nie sprzedane bony i wartości dewizowe,

3) działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod

zastaw spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione

pod udzielone pożyczki.

Spis z natury powinien być sporządzony w sposób staranny i trwały (np. atramentem, długopisem) oraz zakończo­

ny i zaopatrzony w podpis osób uczestniczących w spisie

przed wznowieniem transakcji w nowym okresie rachunkowym.

2. Spis z natury towarów powinien obejmować również

towary stanowiące własność podatnika, znajdujące się

w dniu sporządzenia spisu poza przedsiębiorstwem, a także

towary obce znajdujące się w przedsiębiorstwie podatnika.

Towary obce nie podlegają wycenie; wystarczające jest

ujęcie ich ilościowo w spisie towarów z podaniem, czyją

stanowią własność.

3. O zamiarze sporządzenia spisu z natury towarów

w innym terminie niż na dzień 31 grudnia podatnicy obowią ­

zani są zawiadomić urząd skarbowy w terminie 7 dni przed

datą sporządzenia tego spisu.

§ 15. 1. Spis z natury materiałów i towarów handlowych wycenia się według ceny nabycia albo według ceny

rynkowej z dnia sporządzenia spisu, jeżeli cena ta jest niższa

od ceny nabycia; spis z natury półwyrobów, wyrobów

gotowych i braków własnej produkcji wycenia się według

-

1202 -

kosztów wytworzenia, a odpadków - w wartości jednego

Spis z natury nie sprzedanych bonów i wartości

dewizowych wycenia się według ceny zakupu z dnia sporządze­

niaspisu, a wartość rzeczy zastawionych - według ich wartości

sprzedażnych. Przy działalności budowlano-montażowej produkcję nie zakończoną wycenia się według kosztów wytworzenia,

nie może to być jednak wartość niższa od kosztów materiałów

bezpośrednich zużytych do produkcji nie zakończonej .

2. Spis z natury powinien być wpisany do księgi według

poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej

pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzo­

ne odrębne, szczegółowe zestawienie poszczególnych jego

składników. Zestawienie to powinno być złożone urzędowi

skarbowemu łącznie z księgą.

3. Spis z natury powinien być wyceniony najpóźniej

w terminie określonym w odrębnych przepisach do złożenia

zeznania podatkowego.

4. W razie przyjęcia wyceny towarów w kwocie niższej

od ceny nabycia lub kosztów wytworzenia, np. z powodu

uszkodzenia, wyjścia z mody, należy przy poszczególnych

pozycjach uwidocznić również jednostkową cenę nabycia

lub koszt wytworzenia.

§ 16. 1. W wypadku prowadzenia księgi przez biuro

rachunkowe, zapisy powinny być dokonywane w porządku

chronologicznym na podstawie dowodów, o których mowa

w § 11, oraz sum miesięcznych przychodu wynikających

z ewidencji określonych w § 5 ust. 1 pkt 2, przekazywanych

przez podatnika zgodnie z postanowieniami umowy, o której

mowa w § 5 ust. 1 pkt 1, w czasie zapewniającym prawidłowe

i terminowe rozliczenia z budżetem, lecz nie później niż do

dnia czternastego każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do podatników prowadzących przedsiębiorstwa wielozakładowe.

3. Podatnicy prowadzący księgi samodzielnie (nie korzystający z usług biura rachunkowego) mogą dokonywać

złotego.

wpisów do księgi na zasadach określonych w ust. 1, pod

warunkiem prowadzenia równocześnie ewidencji, o której

mowa w § 5 ust. 1 pkt 2.

§ 17. W razie prowadzenia księgi w całości lub częś­

ciowo za pomocą komputera w formie tabulogramów (wydruków komputerowych). warunkiem uznania ksiąg za prawidłowe jest

1) określenie na piśmie szczegółowej instrukcji obsługi

programu komputerowego wykorzystywanego do prowadzenia ksiąg,

2) stosowanie programu komputerowego zapewniają­

cego bezzwłoczny wgląd w treść dokonywanych zapisów oraz wydrukowanie wszystkich danych w

porządku

chronologicznym, zgodnie z wzorem

księgi,

3) przechowywanie zapisanych danych na magnetycznych

nośnikach informacji do czasu wydruku zawartych na

nich danych, w sposób chroniący przed zatarciem lub

zniekształceniem tych danych albo naruszeniem ustalonych zasad ich przetwarzania.

§ 18. 1. Podatnicy, którzy w 1990 r. opłacali podatki

obrotowy i dochodowy lub tylko dochodowy w formie

ryczałtu, przed zaprowadzeniem księgi w 1991 r. mogą

dokonać wyceny spisu towarów z natury według cen rynkowych z dnia sporządzenia tego spisu.

2. Podatnicy, o których mowa w ust. 1, są zobowiązani

do zaprowadzenia księgi nie później niż na dzień 1 kwietnia

1991 r.

§ 19. Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów

z dnia 29 grudnia 1988 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 44, poz.

350 i z 1990 r. Nr 14, poz. 91).

§ 20. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1991 r.

Minister Finansów: w z. A. Podsiad/o

-

4) w§11

a) w pkt 1 kwotę ,,648 zł" zastępuje się kwotą" 1620

zł", a kwotę" 162 zł" - kwotą ..405 zł",

b) w pkt 2 kwotę" 1296 zł" zastępuje się kwotą ,,3240

zł", a kwotę ,,324 zł" - kwotą ,,810 zł";

5) w § 12 w ust. 1 kwotę ,,3240 zł" zastępuje się kwotą

,,8100 zł", a kwotę ,,810 zł" - kwotą ,,2025 zł".

Poz. 514, 515 i 516

Załącznik do rozporządzenia Ministra Fi-

nansów z dnia 12 grudnia 1990 r.

(poz. 516)

Strona tytu/owa podatkowej księgi przychodów i rozchodów

PODATKOWA KSIĘGA PRZYCHODÓW I ROZCHODÓW

Imię i nazwisko (firma)

Adres

Rodzaj działalności

UWAGA: przed rozpoczęciem zapisów w

zamieszczonymi na okładkach księgi.

księdze należy się szczegółowo zapoznać

z przepisami

rozporządzenia

objaśnieniami

Miesiąc .. .. .......... 19.. .. .. r.

I

Przychód ze sprzedaży (obrót)

Kontrahent

Lp.

Dzień

Nr dowodu

miesiąca

księgowego

imię i nazwisko

(firma)

1

Uwagi

2

3

4

Opis zdarzenia

gospodarczego

adres

6

5

Suma folio

przeniesienie z folio

Razem

wyrobów (to·

warów hand·

lowych)

uslug

7

8

razem

obrót

(7 +8)

Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu

Koszty uboczne zakupu

udokumentowany

rachun kam;

parago-

10

11

nami

dowodami

wewnętrz-

nymi

12

Poz. 516

nie udokumantowany

razem

zakup

udoku mento-

nie udokumanto-

(10-13)

wana

wane

13

14

15

16

Wydatki (koszty)

przerobu

lub

obróbki

obcej

17

wynagrodzenia

inne wydatki

razem

wgo·

lówce

w na-

udoku-

nie udoku -

turze

mentowa

mentowa-

ne

ne

(17-21)

18

19

20

21

22

Uwagi

wydatki

23

24

Strona ostatnia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Niniejsza księga została oparafowana jako podatkowa księga przychodów i rozchodów Ob.- firmy . . ' .. . . : .• .. .. •. . .. . .. . .... . .. . ..... . . . ...

w .......... ........ . . .. . . .................................. .... ........ . .... . ... .... .. . . ... .... .. .. .. . . ... . . .. ... . ....... . .... ... . .. .. .... . . . .

na czas od dnia ... ........ .. ...... 199 .... r. do dnia ............. . .. 199 . ... r.

Księga zawiera 32 stronice folio ponumerowane i ostemplowane pieczęcią urzędową oraz zarejestrowano pod nr .... . . .... .. . ..... .. .. . . .. .

(podpis)

(m.p.)

(miejscowo~ć )

(data)

OBJASNIENIA DO PODATKOWEJ KSIĘGI PRlYCHO OOW I ROZCHO OOW

1. Podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej "księgą",

prowadzą osoby wykonujące działalność gospodarczą, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 1990 r. (Dz. U.

Nr 88, poz. 516) . zwanego dalej "rozporządzeniem", oraz niniejszymi

objaśnieniami.

2. Zapisy w księdze dotyczące wydatków (kosztów) powinny być dokonywane na podstawie dowodów określonych w § 11 rozporządzenia.

3. Zapisy w księdze dotyczące sprzedaży (obrotów) wyrobów (towarów

handlowych) i usług powinny być dokonywane na podstawie wystawionych rachunków, jeżeli sprzedaż jest dokumentowana rachunkami, a w razie sprzedaży bez rachunków - w jednej pozycji obejmującej

te przychody. Zapisów tych dokonuje się jeden raz dziennie po zakoń­

czeniu dnia, nie późn i ej niż przed rozpoczęciem działalności w . dniu

następnym .

4. Zasady określone w ust. 3 stosuje się odpowiednio do zapisów dotyczących

.,

a)

sprzedaży towarów, zwrotów, zniżek cen, wypłat komitentom i kwot

uzyskanej prowizj i, dokonywanych w ewideńcji towarów przyjętych

w komis, oraz rozliczeń z komitentami; po zakończeniu miesiąca kwotę

prowizji wynikającą z ewidencji należy wpisać w kol. 7 i 9 księgi,

b) kupna i sprzedaży bonów towarowych Banku Polska Kasa Opieki S.A.,

dokonywanych w ewidencji zakupu i sprzedaży bonów; na koniec

dnia dzienną kwotę przychodu i rozchodu bonów należy wpisać

odpowiednio do kolumn 9 i 14; w wypadku prowadzenia kupna

i sprzedaży wartośc i dewizowych, do kolumn 9 i 14 księgi należy

odpowiednio wpisać dzienną kwotę przychodu i rozchodu tych

wartości, wynikającą z prowadzonego rejestru kupna i sprzedaży

wartośc i dewizowych,

c) zwrotu pożyczki wraz z odsatkami, zwrotu zastawionej rzeczy oraz

sprzedaży zastawionej rzeczy, dokonywanych w ewidencji pożyczek

i zastawionych rzeczy; na koniec dnia dzienną kwotę prowizji stanowiącą

wartoŚĆ spłeconych odsetek lub różnicę między wartością zastawionej

rzeczy a kwotą udzielonej pożyczki należy wpisać do' kolumny 9.

5. Rozbieżności (różnice) między danymi liczbowymi (kwotowymi) uwidocznionymi w księdze i wynikającymi z dokumentów otrzymanych

w późniejszym terminie oraz udokumentowane zmiany tych danych,

będące wynikiem zmienionego stanu faktycznego, spowodowane póź­

niejszymi okolicznościami (np. zwrotem zakupionego towaru), koryguje

się nowym zapisem we właściwych rubrykach. W nowym zapisie należy

powołać pozycję zapisu pierwotnego, z równoczesnym podaniem przy

nim pozycji nowego zapisu, i doksięgować różnicę, jeżeli dane zawarte

w księdze należy powiększyć. Róznicę należy zaksięgować na czerwono

(lub ze znakiem minus), jeżeli dane zawarte w księdze należy pomniejszyć .

W razie występowania zapisów na czerwono, sumę wynikającą z podsumowania kwot poszczególnych kolumn, ustaloną z pominięciem zapisów na czerwono, należy pomniejszyć o sumę księgowań na czerwono.

6. Wpisów do poszczególnych kolumn księgi należy dokonywać stosownie

do objaśnień podanych w ust. 7-22. Przy dokonywaniu zapisów

w księdze, wynikających z prowadzonych przez podatnika

a) analitycznej ewidencji towarów przyjętych w komis oraz rozliczeń

z komitentami,

b) ewidencji zakupu i sprzedaży bonów,

c) rejestru kupna i sprzedaży wartości dewizowych,

d) ewidencji pożyczek i zastawionych rzeczy,

nie wypełnia się kolumn od 3 do 6 księgi.

7. Kol. 1 przeznaczon a jest do wpisania kolejnego numeru zapisów do

księgi. Tym samym numerem należy oznaczyć dowód stanowiący podstawę dokonania zapisu.

8. W kol. 2 należy wpisywać dzień miesiąca, w którym dokonuje się zapisu.

9. W kol. 3 należy wp isywać numer rachunku lub innego dowodu. Kolumny

tej nie wypełnia się w wypadku zapisów dotyr.zących przychodów ze

sprzedaży bez rachunków.

, O. Kol. 4 i 5 są przeznacźone do wpisywa nia imion i nazwisk (nazw firm) oraz

adresów kontrahentów (dostawców lub odbiorców) , z którymi zawarte

zostały transakcje dotycz ące zakupu surowców, materiałów, towarów itp.

lub sprzedaży wyrobów gotowych (towarów), w szczególności gdy

transakcje te udokumentowane są rachunkami i paragonami.

11. W kol. 6 należy wpisywać rodzaje przychodÓW lub wydatków. Określenie

to powinno zwięźle oddawać istotę dokonanego zdarzenia, np. zakup

blachy, zaplata za poniklowanie , 00 obręczy, wypłata wynagrodzeń za

okres itp. W kolumnie tej należy również wpisywać opis zdarzenia

gospodarczego dotyczącego zakupu towarów i materiałów nie udokumentowanego rachunkami, paragonami i dowodami wewnętrznymi oraz

sprzedaży bez rachunków.

, 2. Kol. 7 przeznaczona jest do wpisywania obrotów ze sprzedaży wyrobÓW

(towarów handlowych). Objaśnienia zawarte w ust. 3 stosuje się odpowiednio.

, 3. Kol. 8 jest przeznaczona do wpisywan ia nal eżności (obrotu) za wykonaną

usługę, z ewentualnym odliczeniem wartośc i dodanych własnych materiałów podatnika, które stosownie do przepisów o podatku obrotowym

podlegają odliczeniu od obrotu. Jeże li na poczet wykonania zamówienia

podatnik przyjął zaliczkę, kwotę zaliczki w pisuje się w kol. 24.

14. Kol. 9 przeznaczona jest do wpisywania łącznej kwoty obrotów zaewidencjonowanych w kol. 7 i 8.

15. Kol. 10-14 przeznaczone są do wpisywan ia zakupu materiałów oraz

towarów handlowych według cen zakupu udokumentowanych: rachunkami (kol. '0), paragonami (kol. "), dowodami wewnętrznymi (kol. , 2)

- jeżeli chodzi o wydatki, o których mowa w § , 1 ust. 3 pkt 1,

2 i 3 rozporządzenia. Kol. 13 przeznaczona jest do wpisywania wydatków, o których mowa w § 11 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia, dotyczą­

cych wyłącznie zakupu materiałów i towarów handlowych, a kol. '4

do wpisywania łącznej kwoty wydatków zaewidencjonowanych w kol.

10-13.

, 6. Kol. 15 i 16 przeznaczone są do księgowania kosztów lJbocznych

związanych z zakupem, np. koszty dotyczące transportu obcego, ubezpieczenia w drodze itp. W kol. 15 wpisuje się wydatki udokumentowane

rachunkami lub innymi dowodami, z wyjątkiem dowodów wewnętrznych,

chyba że chodzi o przewóz materiałów (towarów handlowych, wyrobów)

prywatnym samochodem osobowym. W kol. , 6 wpisuje się koszty

uboczne zakupu udokumentowane dowodami wewnętrznymi, dotyczące

wyłącznie wydatkÓW związanych z zakupem towarów i materiałów

wymienionych w kol. , 0-, 3.

17. W kol. 17 podatnicy prowadzący działalność wytwórczą lub usługową

wpisują koszty przerobu lub obróbki obcej materiałów własnych lub

powierzonych w obcym zakładzie, np. farbowania przędzy, niklowania,

obróbki metalu lub drewna.

18. Kol. '8 i , 9 przeznaczone są do wpisywania wynagrodzeń wypłacanych

pracownikom (w gotówce i w naturze) . Wynagrodzenia w gotówce

wpisuje się w kwotach brutto albo w kwotach netto. W tym ostatnim

wypadku podatek od wynagrodzeń stanowi koszt i podlega wpisaniu do

księgi w kol. 20. Wynagrodzenia w naturze wpisuje się według ich ceny

rynkowej. obowiązującej w dniu pobrania wynagrodzenia w naturze;

w zakładach gastronomicznych koszt wydanych pracownikom posiłków

wpisuje się w wartości zużytych do ich przygotowania surowców

i materiałów. Wpisu dokonuje się na podstawie list placy lub innych

dowodów. na których pracownik potwierdza własnym podpisem kwoty

otrzymanych wynagrodzeń w gotówce i w naturze.

19. Kol. 20 i 21 przeznaczone są do wpisywania innych wydatków (kosztów)

poniesionych w związku z funkcjonowaniem źródła przychodów (poza

wymienionymi w kol. 10 do 19). z tym że w kol. 21 wpisuje się wyłącznie

wydatki. o których mowa w § 11 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia . W szczególności w kolumnach tych wpisuje się takie wydatki. jak: czynsz za lokal.

oplata za energię elektryczną. gaz. wodę. c.o .• oplata za telefon . zakup

paliw. wydatki dotyczące remontów bieżących. amortyzacja środków

trwałych itp. W kol. 21 nie należy wykazywać wydatków dokumentowanych dowodami wewnętrznymi (§ 11 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia) .

dotyczących zakupu towarów handlowych (materiałów) i kosztów ubocznych zakupu. które powinny być zaewidencjonowane w kol. 13 i 16.

20. Kol. 22 przeznaczona jest do ewidencjonowania kwoty łącznej wydatków

zaewidencjonowanych w kol. 17-21 .

21. Kol. 23 jest wolna. W kolumnie tej można ewidencjonować inne zaszłości

gospodarcze. poza wymienionymi w kol. 1-22.

22. Kol. 24 przeznaczona jest do wpisywania uwag do treści zapisów w kol.

2-22. Kolumna ta może być także wykorzystywana do ewidencjonowania pobranych zaliczek przez podatników świadczących usługi . obrotu

opakowaniami zwrotnymi. zwrotów lub zamian towarów handlowych itp.

23. Po zakończeniu miesiąca wpisy dokonane w danym miesiącu należy

podkreślić. a dane kol. 7-22 zsumować . Wynikłe z podsumowania kwoty

należy podkreślić . W wypadku prowadzenia księgi za pomocą komputera

po zakończeniu miesiąca należy sporządzić wydruk komputerowy i dołą­

czyć go do księgi oraz wpisać do odpowiednich kolumn księgi sumy

miesięczne wynikające z tego wydruku .

24. Po zakończeniu każdego miesiąca. jak również roku podatkowego. należy

na oddzielnych stronach księgi sporządzić zestawienie obrotów. z podziałem według poszczególnych stawek podatku obrotowego. oraz zestawienie obrotów. od których podatnikowi przysługują obniżki w podatku dochodowym. liczone w procentach od obrotu (np. z tytułu sprzedaży

wyrobów o charakterze antyimportowym) według poniższych wzorów

Wzór nr 1 - obrót według księg i za miesiąc (rok) .. . ........ . ... . . . .. .

- według stawki podatku obrotowego ..... % zł ...... . ..... ..... .. . .

- według stawki podatku obrotowego .... . % zł ................ . ... .

- według stawki podatku obrotowego ..... % zł .. .. .. ...... ........ .

Wzór nr 2 - obrót według księgi za miesiąc (rok) .................... .

uprawniający do obniżki podatku dochodowego z tytułu

.. .... .. . .. .. .. .. kwota ...... .. .... % obniżki ...... .. ...... .. ...... .. .

. . . . . . . . . . . . . . . .. kwota ........ .. .. % obniżki . . .. . . . . .. . .... . ....... . .

. . ............. . . kwota ...... . .. . . . % obniżki ..... . ........ . ... ... ... .

25. Po zakończeniu roku podatkowego należy na oddzielnej karcie w księdze

sporządzić zestawienie roczne. W tym celu należy wpisać do właściwych

kolumn sumy z poszczególnych miesięcy (ust. 23). dodać je. a otrzymaną

kwotę sum ogólnych podkreślić .

26. W celu ustalenia wartości poszczególnych składników spisu z natury

towarów należy ustalić procentowy wskaźnik kosztów ubocznYCh zakupu

(kol. 15 i 16) w stosunku do ogólnej wartości zakupu towarów handlowych

i materia/ówzaewidencjonowych w kol. 14 (suma kosztów ubocznych

zakupu pomnożona przez 100 i podzielona przez wartość zakupu). O tak

ustalony wskaźnik należy podwyższyć jednostkowy koszt zakupu. a następ­

nie ustalić wartość poszczególnych składników spisu z natury.

27. W celu ustalenia dochodu osiągniętego w roku podatkowym należy na

oddzielnej karcie księgi

1) ustalić wysokość poniesionych w roku podatkowym kosztów uzyskania przychodów' w spoSÓb następujący

- do wartości spisu z natury na początek roku podatkowego doliczyć

wartość zakupu towarów handlowych (materiałów) z kolumn 14

do 16. a następnie pomniejszyć o wartość spisu z natury sporzą­

dzonego na koniec roku podatkowego.

- kwotę wynikającą z tego obliczenia powiększyć o kwotę wydatków

z kolumny 22 oraz o kwotę odpisów amortyzacyjnych środków

Poz. 516

trwałych (w razie dokonywania tych odpisów raz na rok) i pomniejszyć o wydatki na zakup surowców i materiałów podlegających

wyłączeniu z obrotu (stosownie do przepisów o podatku obrotowym) oraz pomniejszyć o wartość wynagrodzeń w naturze

w tej części . w której wydatki (koszty) związane z wynagrodzeniami w naturze zostały zaksięgowane w innych kolumnach księgi

przychodów i rozchodów (np. w gastronomii koSZty zakupu

materiałów i towarów handlowych zużytych do przygotowania

posiłków dla pracowników zostały zapisane w kol. 1(}-14);

2) obrót z kolumny 9 pomniejszyć o kwotę należnego podatku obrotowego wynikającego z zestawienia sporządzonego według zasad

określonych w ust. 24 objaśnień i o wysokość poniesionych w roku

podatkowym kosztów uzyskania przychodu. obliczonych zgodnie z objaśnieniami w pkt 1 niniejszego ustępu; wynikająca z tego obliczenia

różnica stanowi kwotę dochodu osiągniętego w roku podatkowym.

28. Zasady określone w ust. 2-27 stosuje się odpowiednio w przypadku

prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów w imieniu

podatnika przez biuro rachunkowe.

Przykład obliczenia dochodu

1. Wysokość kosztów UZYSkania przychodów poniesionych w roku podatkowym

wartość spisu z natury na początek roku podatkowego

plus wydatki na zakup towarów handlowych i materiałów (kol. 14)

plus wydatki na koSZty uboczne zakupu (kol. 15 i 16)

minus wartość spisu z natury na koniec roku podatkowego

plus kwota pozostałych wydatków (kol. 22)

plus roczna kwota odpisów amortyzacyjnych środków trwałych (podatnik nie księgował rat miesięcznych w kol. 22)

minus kwota wydatków na zakup surowców i materiałów wyłączonych z obrotu

minus wartość wynagrodzeń w naturze ujętych w innych kolumnach księgi

1 .000.000 zł

2.000.000 zł

200.000 zł

1.200.000 zł

2.300.000 zł

300.000 zł

100.000 zł

200.000 zł

4.300.000 zł

2. Dochód osiągnięty w roku podatkowym

obrót (Ilol. 9)

minus podatek obrotowy (np. 10%)

8.000.000 zł

800.000 zł

różnica

minus koSZty uzyskania przychodów

7.200.000 zł

'4.300.000 zł

dochód

2.900.000 zł

Wyciąg z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r.

w

sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobopodatkowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 1. poz. 4 i Nr 50.

poz. 295)

,,§ 24. 1. Rachunek stwierdzający dokonanie sprzedaży towarów lub wykonanie usług powinien być wystawiony z kopią i zawierać

1) imiona i nazwiska (nazwy firm) sprzedającego i kupującego bądź

wykonującego i odbiorcy usługi. jak również adres sprzedające­

go bądź wykonującego usługi.

2) datę wystawienia i numer kolejny rachunku.

3) określenie rodzajów towarów oraz wykona'nych usług i ich ceny

jednostkowe.

4) ogólną sumę należności (słownie) i sposób jej obliczenia.

5) podpis wystawcy rachunku .

wiązaniach

2. Osoby wykonujące usługi lub dokonujące sprzedaży towarów. które

- chOĆby mimo braku obowiązku - wystawiają rachunki. są

obowiązane kolejno numerować wystawione rachunki i przechowywać w kolejności numerów ich kopie w okresie 5 lat podatkowych. licząc od początku roku. w którym wystawiono rachunek." .

Egzemplarze bieżące oraz z lat ubiegłych można nabywać na podstawie nadesłanego zamówienia w Wydziale Wydawnictw Urz,du Rady

.

Ministrów. ul. Powsińska 69171. 00-979 Warszawa P-1 .

Reklamacja z powodu nledortezenla poszczególnych numerów zgłaszać należy na piśmie do Wydziału Wydawnictw Urztdu Rady Ministrów. ul. Powslńska 89f71.

00-979 Warszawa. P-1 . niezwłocznie po otrzymaniu nast,pnego kolajnego numeru.

Wydawca: Urząd Rady Ministrów

Redakcja: Biuro Prawne. 00-583 Warszawa. Al. Ujazdowskie 1/ 3. P-29. tel. 694-60-03

Organizacja druku i kolportaż: Wydział Wydawnictw. 00-979 Warszawa, ul. Powsińska 69/71. P-1,

tel. 42-14-78 i 694-67-50, teleks 825944 WW, telefaks 428222 i 22-428222.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Graficznych "Tamka". Zakład nr 1, Warszawa, ul. Tamka 3.

Zam. 2818-1300-90.

PL ISSN 0209-2123

Cena 1360 zł