Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r. w sprawie określenia przypadków oraz warunków i sposobów użycia przez policjantów środków przymusu bezpośredniego.

§ 1. 1. Policjant może stosować środki przymusu bez-

1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30. poz. 179) zarządza się . co

pośredniego z zachowaniem zasad określonych wart. 16 ust.

następuje

1-3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U.

Nr 30, poz. 179) .

-

2. Policjant może odstąpić od wzywania osoby do

zachowania zgodnego z prawem oraz od uprzedzenia o zastosowaniu środków przymusu bezpośredniego, jeżeli zwło­

ka groziłaby niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia

ludzkiego, a także mienia.

§ 2.

1. Policjant powinien stosować środki przymusu

bezpośredniego w taki sposób, aby osiągnięcie podporząd­

się wydanym na podstawie prawa poleceniom

powodowało możliwie najmniejszą dolegliwość .

kowania

2. Odstępuje się od stosowania

środków

Poz. 410

2. Siatkę obezwładniającą można sfosować także

1) w pościgu za osobą podejrzaną o popełnienie przestęps­

twa,

2) ,w celu udaremnienia ucieczki skazanego, tymczasowo

aresztowanego bądź zatrzymanego przestępcy .

§ g, 1, Polecenie zastosowania kaftana bezpieczeńst­

wa i 'Pasów wydaje komendant Policji lub osoba przez niego

upoważniona, a podczas ich nieobecności - dyżurny jednostki.

przymusu

bezpośredniego, gdy osoba, wobec której użyto tych środ ­

ków, podporządkowała się wydanym poleceniom.

3. Można stosować jednocześnie różne środki pr2ymusu bezpośredniego , jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia

podporządkowania się wydanym poleceniom.

§ 3. Policjant ma prawo stosować następujące środki

przymusu bezpośredniego

2. W czasie patrolu lub konwoju polecenie zastosowania środków wymienionych w ust. 1 wydaje dowódca

patrolu lub konwoju .

§ 10. 1. Kolczatka drogowa lub inna przeszkoda umoż­

liwiająca zatrzymanie pojazdu może być zastosowana przez

umuhdurowanego policjanta do zatrzymania pojazdu prowadzonego przez osobę, która nie zatrzymała się mimo

odpowiedniego sygnału

1) siłę fizyczną w postaci chwytów obezwładniających

oraz podobnych technik obrony lub ataku,

1) gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przez

urządzenia techniczne w postaci kajdanek, prowadnic,

2) przewożącą osobę, co do której istnieje podejrzenie

popełnienia przez nią przestępstwa, lub przewożącą

przedmioty pochodzące z przestępstwa ,

2)

kaftanów bezpieczeństwa, pasów i siatek obezwład­

niających, a także kolczatek drogowych i innych przeszkód umożliwiających zatrzymanie pojazdu,

3) chemiczne środki obezwładniające ,

4)

pałki służbowe,

5) wodne środki obezwładniające,

6) psy służbowe ,

3) znajdującą się w stanie wskazującym na użycie alkoholu

lub podobnie działającego środka.

2. Kolczatki drogowej nie stosuje się do zatrzymania

pojazdów jednośladowych.

.§ 11. 1. Zastosowanie kolczatki drogowej lub innej

przeszkody należy poprzedzić

7) pociski miotane.

§ 4 . Wobec kobiet o widocznej Clązy, osób, których

wygląd

wskazuje na wiek do 13 lat, starców oraz osób

o widocznym kalectwie stosuje się wyłącznie chwyty obez-

władniające .

§ 5. 1. Siłę fizyczną stosuje się w celu obezwładnienia

osoby, odparcia czynnej napaści albo zmuszenia do wykonania poleceni~ .

2. Używając siły fizycznej, nie wolno zadawać uderzeń,

chyba że policjant działa w obronie koniecznej albo w celu

odparcia zamachu na życie, zdrowie ludzkie lub mienie.

§ 6. 1. Kajdanki można stosować wobec osób skazanych, tymczasowo aresztowanych lub zatrzymanych w celu

udaremnienia ucieczki albo zapobieżenia czynnej napaści lub

czynnemu oporowi. Kajdanki stosuje się także na polecenie

sądu lub prokuratora.

2. Nie stosuje się kajdanek wobec osób w wieku poniżej

powyżej 16 lat

podejrzanych o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu

lub zdrowiu.

17 lat, z wyjątkiem nieletnich w wieku

§ 7. Wobec osób, które nie ukończyły 17 lat, można

stosować prowadnicę

nią przestępstwa ,

w przypadkach, o których mowa

w § 6 ust. 1.

§ 8. 1. Kaftan bezpieczeństwa, pasy lub siatkę obezwładniającą stosuje się wobec osób, które swoim zachowa-

niem stwarzają niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia

ludzkiego, a także mienia, jeżeli zastosowanie innych

środków przymusu jest niemożliwe albo okazało się bezskuteczne.

1) sygnałem zatrzymania, podanym przez umundurowanego policjanta w sposób zrozumiały i widoczny dla

kierowcy zatrzymywanego pojazdu,

2) wstrzymaniem ruchu drogowego w obu kierunkach na

odległość nie mniejszą niż 100 m od kolczatki lub innej

pr:zeszkody.

2. W przypadku blokowania drogi oznakowanym pojazdem policyjnym można odstąpić od wstrzymania ruchu

drogowego.

§ 12. 1. Chemiczne środki obezwładniające można stosować w przypadkach

1) t>dpierania czynnej napaści ,

2) pokonywania czynnego i biernego oporu,

3) pościgu za osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa,

4) udaremniania ucieczki skazanego, tymczasowo aresztowanego bądź zatrzymanego przestępcy ,

5)

prżeciwdziałania niszczeniu mienia.

2. Przy stosowaniu środków, o których mowa w ust. 1,

należy zachować ostrożność , uwzględniając ich właściwości

mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.

zastosowania chemicznych środków

z wyjątkiem broni gazowej i ręcznych

miotaczy gazowych, wydają: Komendant Główny Policji,

komendanci wojewódzcy Policji lub osoby przez nich upo3. Polecenie

obezwładniających,

ważnione.

§ 13. 1. Pałka służbowa może być stosowana w razie

1) odpierania czynnej napaści,

przeciwdziałania niszczeniu mienia.

2. Przy stosowaniu pałki służbowej zadaje się uderzenia

w umięśnione części ciała .

zranienie osoby, policjant jest

obowiązany natychmiast udzielić tej osobie pierwszej pomocy, a w razie potrzeby - zapewnić pomoc lekarską.

4 . Nie wolno stosować pałki służbowej wobec osób

2. Pomoc lekarską zapewnia się zawsze kobiecie ciężar­

nej, wobec której użyto środka przymusu.

zadawania

uderzeń

§ 16. 1. Jeżeli wskutek zastosowania środka przymusu

bezpośredniego nastąpiło

pałki

3. Zabrania

się

Poz. 41 O i 411

ności służbowych podejmowanych wobec szczególnie niebezpiecznego przestępcy lub osoby podejrzanej o popeł­

nienie szczególnie niebezpiecznego przestępstwa.

2) pokonywania czynnego oporu.

3)

-

uchwytem

służbowej.

1) stawiających bierny opór, chyba że zastosowanie siły

fizycznej okazało się bezskuteczne,

2) do których zastosowano kajdanki, prowadnice, kaftany bezpieczeństwa lub pasy i siatki obezwładnia ­

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, oraz gdy

w wyniku zastosowania środka przymusu nastąpiła śmierć

osoby lub szkoda w mieniu, policjant jest obowiązany do: .

jące .

1) zabezpieczenia śladów zdarzenia i niedopuszczenia na

miejsce osób postronnych,

§ 14. 1. Wodne środki obezwładniające oraz pociski

miotane można stosować w przypadkach

2) w miarę możliwości ustalenia świadków zdarzenia,

1) odpierania czynnej napaści,

3) powiadomienia o zdarzeniu dyżurnego właściwej terytorialnie komendy rejonowej Policji i swojego przełożo­

nego.

2) pokonywania czynnego i biernego oporu,

3)

przeciwdziałania niszczeniu mienia.

§ 17. 1. Fakt zastosowania środka przymusu policjant

dokumentuje w notatniku służbowym .

2. Przepisy § 12 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§ 15. 1. Pies służbowy , jako środek przymusu bezpo średniego, może być wykorzystany w

przypadkach

1) odpierania czynnej napaści,

3. Jeżeli w wyniku użycia środka przymusu nastąpiła

człowieka, przełożony niezwłocznie zawiadamia

o tym wyższego przełożonego oraz prokuratora.

śmierć

2) pokonywania czynnego oporu,

3)

2. W przypadkach, o których mowa w § 16, policjant

sporządza notatkę służbową i przedstawia ją przełożonemu .

pościgu za osobą podejrzaną o popełnienie przestępst ­

wa,

4) udaremniania ucieczki skazanego, tymczasowo aresztowanego bądź zatrzymanego przestępcy .

§ 18. Przełożeni są obowiązani zbadać zasadność , wa runki i sposób zastosowania środków przymusu przez podległych im policjantów.

2. Pies służbowy powinien mieć założony kaganiec,

z wyjątkiem przypadku, gdy jest wykorzystywany do odpierania czynnej napaśc i albo gdy jest używany do czyn-

§ 19. Rozporządzen i e wchodzi w życie z dniem ogłoszenia .

Prezes Rady Ministrów: T. Mazowiecki

411

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 17 września 1990 r.

w sprawie szczegółowych warunków i sposobu postępowania przy użyciu broni palnej przez policjantów.

Na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy z dn ia 6 kwietnia

1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179) zarządza się, co

następuje

§ 1. Policjanci mają prawo użycia broni palnej w przypadkach określonych wart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia

1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179), zwanej dalej

"ustawą"·

§ 2. Przy podejmowaniu decyzji o użyciu bron i palnej

policjanci są obowiązani postępować ze szczególną rozwagą, traktując broń palną jako ostateczny środek działania.

§ 3. 1. Policjanci przed użyciem broni palnej są obowiązani

1) wezwać osobę do zachowania zgodnego z prawem,

a w szczególności do natychmiastowego porzucenia

broni lub niebezpiecznego narzędzia , zaniechania ucieczki, odstąpienia od bezprawnych działań lub użycia

przemocy,

2) wezwać osobę do zatrzymania się , wołając " Stój Policja", a w razie niezatrzymania się osoby zagrozić użyciem broni palnej, wzywając "Stój bo strzelam",

3) oddać strzał ostrzegawczy w górę , jeżeli wezwania

sprecyzowane w pkt 1 i 2 okażą się bezskuteczne,

4)

uprzedzić osobę konwojowaną przed rozpoczęciem

konwoju, że w razie podjęcia próby ucieczki, zostanie

użyta broń palna.

2. Przepisów ust. 1 pkt 2 i 3 nie stosuje się w przypadku,

gdy wszelka zwłoka groziłaby bezpośrednim niebezpieczeń­

stwem dla życ i a ludzkiego.

3. Użycie broni palnej powinno następować w sposób

wyrządzający możl i wie najmniejszą szkodę osobie, przeciw-

ko której użyto broni, i nie może zmierzać do pozbawienia jej

życia , a także narażać na niebezpieczeństwo utraty życia lub

zdrowia innych osób.

Załączn i k nr 2

"ZAPOZNAŁEM SIĘ"

(podpis przełożon ego )

PROTOKÓŁ

kontroli osobistej - przeglądania

zawartości bagażu - sprawdzan ia ładunku *)

.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. dnia . .. . ............ . . . ..... .. ..... 19. .... . r., godz...... . .

... . ... . .... . .. . .. . . .. . .. . ... . .... ..... ..... . .. . . . .......... .. .. . z .. . ...... . ... .. .. . ... . ... .. . .. ....... . ...... . .. .. .. . ... ... .

(st o p ie ń . im i ę i nazwisko )

(nazwa jednostki Policji)

. .. ........ .. ........... . . . . . . .. .. . .. . . . . . . . . .. ... . .. . . • . . . . .. . . . .. . , działając

na mocy art. 15 ust. 1 pkt 5

ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179), dokonał w obecnośc i właściciela , przedstawiciela

przewoźnika lub spedytora. osoby wskazanej , przybranej *)

. . .. .. ... .... . W

(im ię i nazwi sko osoby)

1) kontroli osobistej obywatela .. .. ... ... . . . . .. . ... . ... . .... ... . .. . ....... . .... .. ...... .. ...... . .... ... .. .. ...... .. . ..... . . .

(i m ię i nazwisko)

s./c. . ..... . . . . . . ... . . .. .. . ... . . . . . ...... ... .... ... z d. .. .. ....... .... .. .. . . . . ... .. .. .. ...... .... ur .. ....... . ..... . . . .

. .... .... . . . . . .. . w . .. . ..... . .... .. . .. ... . ... . .... ... .. . . zam .. .. .... . ... . . ... . . .. . ... . . . . .. . . . . .. ... .. . .. .... . .. . .. . .. .

. . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , którego tożsamość ustalono na podstawie

(nazwa i numer dokumentu)

2) przeglądania zawartości bagażu. sprawdzenia ładunku *) . . ....... . ..... . .... .. . . ..... . .. .. . ... . . .. .. . .............. .... .

(rodzaj bagażu . liczba sztuk. oznaczenia)

należącego do -

przewożonego przez *) ...... . .. ... . . .. . .... ... . ... ... . . .. . . .. . . . .. ... . ... .... . . ..... . ... .... . .... ... . .

Kontroli osobistej, przeglądania zawartości bagażu , sprawdzenia ładunku *) dokonano z następujących przyczyn: . . . .... .

(sz czeg ółowo op i sa ć przyczyny wykonania c zynności)

W wyniku przeprowadzonej czynności nie znaleziono żadnych przedmiotów -

znaleziono następujące przedmioty *) ...

W związku ze znalezieniem przedmiotów podjęto następujące czynności: . . . . .... .. ........ . ...... . ... . ... . . ............. .

Inne okoliczności dotyczące przebiegu kontroli osobistej, przeglądu zawartości bagażu , sprawdzenia ładunku*) . .. ..... .

(pod pis osoby kontrolowan ej. wła śc ic i e la . przedstawi ciela prze woźni ka lub spedytora. osoby wskazanej,

przybranej)

(podpis policjanta)

Kopię niniejszego protokołu otrzymałem dnia

. .. . .......... . . . .. . .. . . . .. .. . . ... .. ... .. . . . . . . ....... . .. ... . o godz.

(podpis osoby kontrolowanej , właś ciciela , przedstawi ciela przewoźn ika lub spedytora)·'

*)

Niepotrzebne skreślić

410

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 17 września 1990 r.

w sprawie określenia przypadków oraz warunków i sposobów użycia przez policjantów środków przymusu

bezpośredniego .

Na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia