Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

§ 1. 1. Rozporządzenie określa wysokość i podstawę

wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zasady, terminy i tryb zgłaszania do ubezpieczenia społecznego, rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego

oraz opłacania składek na ubezpieczenie społeczne następu­

jących osób

1) pracowników,

2) osób wykonujących p'racę na rzecz jednostek gospo darki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej

lub umowy zlecenia oraz osób z nimi współpracujących ,

3) członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spół­

dzielni kółek rolniczych,

4) osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób

z nimi współpracujących,

5) adwokatów.

2.

Rozporządzenie określa również wysokość

i pod-

stawę wymiaru składek na zaopatrzenie emerytalne twórców

i artystów oraz zasady, terminy i tryb zgłaszania ich do

zaopatrzenia emerytalnego oraz opłacania składek, a także

wysokość i podstawę wymiaru składek za osoby wykonujące

pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1) oddział ZUS - oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecz­

nych właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy lub

siedzibę (miejsce zamieszkania) osoby prowadzącej

działalność gospodarczą oraz twórców,

2) zakłady pracy - uspołecznione i nie uspołecznione

zakłady pracy oraz osoby fizyczne, a także instytucje

kościelne i zakonne zatrudniające pracowników,

3) ubezpieczenie - ubezpieczenie społeczne,

4) zaopatrzenie emerytalne - zaopatrzenie emerytalne twórców lub zaopatrzenie emerytalne osób wykonujących pracę

w czasie odbywania ~kary pozbawienia wolności ,

5) świadczenia - śvviadczenia z ubezpieczenia społecz­

nego,

6) umowa - umowę agencyjną lub umowę zlecenia,

7) działalność - działalność gospodarczą prowadzoną na

własny rachunek .

-

§ 3. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne, której wysokość, w myśl

rozporządzenia, jest uzależniona od przeciętnego wynagrodzenia, ustala się m i esięcznie poczynając od trzeciego miesiąca kalendarzowego każdego kwartału na okres trzech

miesięcy na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału , ogłaszanego dla celów

emerytalnych.

Rozdział 2

Składki na ubezpieczenie społeczne pracowników

§ 4. Składka na ubezpieczenie społeczne pracowników

wynosi, z uwzględnien iem § 5 i 52, 43% podstawy wymiaru

składki .

§ 5. 1. Okręgowy inspektor pracy Państwowej Inspekcji Pracy oraz państwowy wojewódzki inspektor sanitarny

mogą wystąpić do oddziału ZUS o wymierzenie dodatkowej

składki w wysokości 5% podstawy wymiaru składki na

ubezpieczenie społeczne pracown ików tym zakładom pracy

opłacającym podatek dochodowy, w których stwierdzono

pogorszenie warunków pracy określone w ust. 2.

2. Pogorszenie warunków pracy wyraża się wzrostem

co najmniej jednego z wymienionych czynników

1) udziału liczby pracowników zatrudnionych w warunkach przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń

(NOS) i natężeń (NON) czynników szkodliwych dla

zdrowia oraz przy pracach szczególnie uciążliwych

w liczbie zatrudnionych bezpośrednio w produkcj i, jeżeli

wzrost udziału pracowników zatrudnionych w tych

warunkach nie wynika wyłącznie ze zmniejszenia zatrudnienia na stanowiskach bezpośrednio produkcyjnych,

2) liczby zachorowań na choroby zawodowe, które zostały

spowodowane zagrożeniami powstałymi lub nasilonymi

w okresie ostatnich 2 lat,

3) liczby wypadków przy pracy, w tym w szczególności

wypadków o powtarzających się przyczynach,

4) liczby rent przyznanych z tytułu wypadków przy pracy

i chorób zawodowych, o których mowa w pkt 2.

3. Inspektorzy, o których mowa w ust. 1, mogą wystąpić

do oddziału ZUS o zaprzestanie wymierzania dodatkowej

. składki na ubezpieczenie społeczne pracowników, jeżeli

nastąpi poprawa warunków pracy wyrażająca się zmniejszeniem czynników wym ieni onych w ust. 2.

4. Wymierzenie dodatkowej składki oraz zaprzestanie jej

wymierzania następuje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego po miesiącu , w którym wpłynęło wystąpienie

inspektorów określone w ust. 1.

§ 6. Składka na ubezpieczenie społeczne pracowników,

którzy są zaliczeni do jednej z grup inwalidów, zatrudnionych

w spółdzielniach inwalidów i niewidomych oraz w zakładach

szkoleniowo-produkcyjnych Polskiego Związku Głuchych

- wynosi 5% podstawy wymiaru składki.

§ 7. 1. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie

społeczne pracowników stanowi dochód w gotówce i w na-

turze z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy,

z wyjątkiem

1) gratyfikacji (nagród jubileuszowych),

2) odpraw przysługujących w związku z przejściem na

emeryturę lub rentę inwalidzką,

3) ekwiwalentów za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy,

ekwiwalentów za nie wykorzystane dni wolne od pracy,

62

Poz. 41

4)

odszkodowań przysługujących

niezgodnego z prawem

przez zakład pracy,

pracownikowi w razie

stosunku pracy

rozwiązania

5) odpraw pośmiertnych po zmarłych pracownikach, wypłacanych na podstawie Kodeksu pracy lub przepisów

układów zbiorowych pracy,

6) dodatkowych świadczeń pieniężnych bądź wartości

świadczeń w naturze nie maj1łcych charakteru deputatu,

przyznawanych na podstawie przepisów szczególnych

(kart branżowych), np. ekwiwalentu pieniężnego z tytułu zwrotu kosztów przejazdów urlopowych, świadczeń

na pomoce naukowe dla dzieci, świadczeń przyznawanych z okazji ufoczystych dni, jak tradycyjne "barbórkowe", korzyści materialnych zapewnionych pracownikom w układach zbiorowych pracy lub w umowach

indywidualnych, a polegających na uprawnieniu do

zakupu po ' cenach niższych niż detaliczne niektórych

artykułów lub przedmiotów, korzystania z bezpłatnych

lub częŚciowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji, z biletów teatralnych , kinowych itp.,

7) nagród okolicznościowych, wypłacanych w związku

z uroczystym dniem lub też należących do sfery praw

hon.orowych,

8) nagród rzeczowych,

9) wartości świadczeń rzeczowych wynikających z przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy (w tym

posiłków profilaktycznych) oraz ekwiwalentów za te

świadczenia, a także ekwiwalentów za pranie i reperację

odzieży roboczej wykonywane we własnym zakresie

przez pracowników, ekwiwalentów za przedłużenie uży­

walności odzieży roboczej, za używanie odzieży własnej

zamiast odzieży roboczej, za nie wydane pracownikom

przysługujące im środki higieny osobistej,

10) ekwiwalentu pieniężnego za użyte przy wykonywaniu

pracy narzędzia, materiały lub sprzęt, stanowiące włas­

ność wykonawcy,

11) wypłat należności z tytułu podróży służbowych na

obszarze kraju oraz z tytułu wyrównywania wydatków

ponoszonych przez pracownika w związku z wykonywaniem pracy poza stałym miejscem pracy lub poza

stałym miejscem zamieszkania, m.in. dodatków i ryczał­

tów za rozłąkę , strawnego, dodatków godzinowych

wypłacanych w przedsiębiorstwie państwowym " Pol skie Koleje Państwowe ",

12) ryczałtów i ekwiwalentów za używanie do celów służ­

bowych prywatnych samochodów lub innych środków

lokomocji,

13) wartośc i wyżywienia wydawanego bezpłatnie lub częś­

ciowo odpłatnie na kursach i szkoleniach,

14) wartości posiłków regeneracyjno-wzmacniających oraz

innych środków wydawanych niektórym grupom pracowników do spożycia wyłącznie w czasie wykonywania pracy

bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu , m.in IN zakładach

gastronomicznych, placówkach żywien ia przyzakładowe ­

go, placówkach opiekuńczo-wychowawczych, zakładach

dla nieletnich, służbie zdrowia, domach wczasowych,

marynarzom i rybakom oraz dodatków kalorycznych wypłacanych na podstawie odrębnych przepisów,

15) wypłat należności obliczanych od wielkości efektów

uzyskanych przez zastosowanie pracowniczego projek tu wynalazczego i za dokumentację dostarc zo ną bezumownie przez twórcę projektu, przydatną do stosowa nia projektu, oraz nagród za wynalazczość , a także

nagród za prace badawcze i wdrożeniow e,

-

16) nagród o charakterze szczeg ólnym, a zwłaszcza nagród

państwowych, resortowych o charakterze nagród pań ­

stwowych, nagród konkursowych , nagród za szczególne osiągnięcia w zakresie prac badawczych oraz za stosowania ich wyników w praktyce, nagród za rato wnictwo morskie, nagród dla krwiodawców, nagród za

upowszechnianie kultury, nagród za osiągnięcia w eksporcie przyznawanych z funduszu nagród Ministra

Współpracy Gospodarczej z Zagranicą ,

17) zasiłków na zagospodarowanie oraz zas iłków osiedleniowych,

18) jednorazowych pożyczek na zagospodarowanie (np. dla

młodych małżeństw).

19) zapomóg wypłacanych pracownikom z funduszu zapomóg pozostającego w dyspozycji ministrów (kierowników urzędów centralnych) i wojewodów (prezydentów miast: stołecznego Warszawy, Krakowa i Łodzi)

oraz w dyspozycji Służby Więziennej,

20) wypłat przeznaczonych na pomoc z drowotną dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej.

21) ryc załtów oraz dodatków wypłacanych w złotych obywatelom polskim zatrudnionym za granicą przez pracodawcę zagra nicznego w ramach współpracy gospodarczej i naukowo-technicznej.

22) jednorazowych od szk odowań z tytułu st ałego lub dłu­

go trwałeg o uszczerbku na zdrowiu albo śrpierci oraz

odszkodowań za przedmioty utracone lub uszkodzone

wskutek wypadku przy pracy, przysługujących od zakładu pracy,

23) świadczeń finansowanych ze środków przeznaczonych

na cele socjalne (z fund uszu socja lnego, funduszu

mieszkaniowego i przewidzianej na te cele części nadwyżki bilansowej w spółdzielczości).

2. Do podstawy wymiaru skła dek przyjmuje się również

honoraria wypłacane

1) dzi ennikarzom za pracę dzie nnikarską przez macierzystą

redakcję, z tym że w Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" przez redakcję macierzystą rozumie się w Warszawie Zespół Polskiego Radia albo

Zespół Telewizj i Polskiej. a w terenie rozgłośnię

radiową albo ośrodek telewizyjny bądź ośrodek radiowo-telewizyjny (z uwzględnieniem programu ogólnopolskiego) ,

2) pracownikom własnym za prace z wiązane z przygotowaniem, realizacją i organizacją programu radiowego

i telewizyjnego w Komitecie do Spraw Radia i Telewizji

" Pol skie Radio i Telewizja ", w ośrodku telewizyjnym

bądź ośrodku radiowo-telewizyjnym albo rozgłośni radiowej oraz wynagrodzenia za pra cę dla terytorialnie

właściwego ośrodka telewizyjnego (oś rodka radiowo-telewizyj nego) i programu ogólnopolskiego,

3 ) pracownikom za realizację i opracowanie filmów w jednostkach do tego uprawnionych,

do wysokości nie przekr aczającej trzykrotnego przeciętnego

wynagrodzenia.

3. Dochód obejmujący wartość świadczeń w naturze

określa się w wysokości ekwiwalentu pieniężnego ustalone-

go we właściwych przepisach branżowych lub normach

budżetowych, a w razie ich braku na podstawie cen

detalicznych artykułów obejmujących świadczenia w natu rze, a j eżeli świadczenia w natu rze stanowią produkty rolne

- wedlug cen ich skupu stosowanych w danym rejonie przez

uspołec znioną jednostkę skupu w okresach, z których dochód przyjmuje się do podstawy wymiaru składek .

63

Poz. 41

4.

Roczną w ar tość użytkowania d z iałki przez nauczycieli

okre ś la się w wysokości równowartości 2 q żyta według cen

obowiązujących w okresie, z którego dochód przyjmuje się do

podstawy wymiaru składek, za 1 ha użytkowanej działki.

5. Jeżeli podatek od wynagrodzeń opłacił pracownik,

podstawę wymiaru składek stanowi dochód określony w ust.

1 i 2, pomniejszony o

kwotę

opłaconego

podatku od

wyn ag rodzeń .

6. Jeżeli podatek od wynagrodzeń opłacił pracodawca

funduszy, podstawę wymiaru składek stanowi

dochód określony w ust. 1 i 2 bez pomniejszania go o kwotę

tego podatku.

ż własnych

§ 8. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne

pracowników zatrudnionych w spółdzielczych zaprowadzonych na zasadach zryczał­

towanego rozrachunku stanowi miesięczny dochód bieżąco

zadeklarowany za zgodą pracownika przez zarząd spółdzie­

lni, nie niższy jednak od kwoty odpowiadającej 60% przecięt­

nego wynagrodzenia .

kładach usługowych

§ 9. Podst awę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne

pracowników skierowanych do pracy za granicą

w celu realizacji budownictwa eks portowego i usług eksportowych stanowi przeciętne wynagrodzenie.

§ 10. 1. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie

pracowników, z zastrzeżeniem § 8 i 9, zatrudnionych w peł­

nym wymiarze czasu pracy nie może być w stosunku miesię­

cznym niższa od kwoty odpowiadającej wysokeści najniż­

szego miesięcznego wynagrodzenia pracowników uspołecz­

nionych zakładów pracy.

2. W razie zatrudn ienia w niepełnym wymiarze czasu

pracy, kwotę naj niższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, wynikającą z ust. 1, zmniejsza się

proporcjonalnie do ustalonego wymiaru czasu pracy.

3. W razie osiągnięcia dochodu za niepełny miesiąc

pracy, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, wynikającą z ust. 1, zmniejsza się

odpowiednio, przyjmując, że miesiąc liczy 30 dni .

§ 11 . Przepisów § 7 i 10 nie stosuje się do składki na

ubezpi eczenie społeczne pracowników zatrudnionych w celu nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej

pracy; podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społecz­

ne tych pracowników stanowi ich wynagrodzenie ustalone

na podstawie odrębnych przepisów.

§ 12. 1. Zakłady pracy są obowiązane zarejestrować się

w oddziale ZUS w ciągu 10 dni od zatrudnienia pierwszego

pracownika .

2. Zakłady pracy zgłaszają pracowników do ubezpieczenia w deklaracji rozliczeniowej. w terminach przewidzianych do rozliczania i opłacania składek .

3. Zakłady pracy zatrudniające nie więcej niż 20 pracowników dokonują imiennego zgłoszenia każdego z pracowników do ubezpieczenia . Oddział ZUS może zwolnić zakład

pracy z imiennego zgłaszania do ubezpieczenia.

4. Zakłady pracy zatrudniające powyżej 20 pracowników lub zwolnione z imiennego zgłaszania do ubezpieczenia zgłaszają pracowników do ubezpieczenia przez podanie w deklaracji rozliczeniowej łącznej liczby zatrudnionych

pracowników na koniec okresu, którego deklaracja dotyczy.

§ 13. 1. Jeżeli za kład pracy nie zgłosił do ubezpieczenia

zatrudnionego pracownika, oddz i ał ZUS z urzędu ustala

i stwierdza w formie decyzji obowiązek ubezpieczenia.

-

2. Jeżeli zakład pracy zgłosił do ubezpieczenia osobę

nie spełniającą warunków do objęcia tym ubezpieczeniem,

oddział ZUS stwierdza w formie decyzji brak obowiązku

ubezpieczenia.

§ 14. 1. Zakład pracy jest obowiązany, bez uprzedniego

wezwania, opłacać i rozliczać składki na ubezpieczenie

pracowników za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym

zatrudnia pracowników.

2. Rozliczenie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje

również wypłacone pracownikom świadczenia. Świadczenia

podlegające finansowaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społe­

cznych zalicza się na poczet składek.

3. Rozliczenie składek i wypłaconych świadczeń naw deklaracji rozliczeniowej, która w szczególności

powinna zawierać

1) imienny wykaz pracowników, wymiar czasu pracy, wysokość wynagrodzenia oraz datę rozpoczęcia i zaprzestania

pracy, jeżeli zakład pracy jest obowiązany do imiennego

zgłaszania do ubezpieczenia zatrudnionych pracowników,

2) liczbę pracowników zatrudnionych w ostatnim dniu

okresu, którego deklaracja dotyczy, wobec zakładów

pracy zwolnionych z imiennego zgłaszania do ubezpieczenia zatrudnionych pracowników,

3) obliczoną kwotę składek,

4) zestawienie wypłaconych pracownikom przez zakład

pracy świadczeń podlegających finansowaniu przez

Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz świadczeń pokrywanych przez zakład pracy.

stępuje

4. Kwota świadczeń nieprawnie wypłaconych lub wypłaconych w niewłaściwej wysokości obciąża zakład pracy

i nie podlega zaliczeniu na poczet składek.

5. Zakład pracy, który nie wypłaca pracownikom świad­

czeń, zwolniony jest z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za miesiąc kalendarzowy, w którym skład osobo-

wy pracowników i ich wynagrodzenie oraz kwota składek nie

uległy zmianie w stosunku do m i esiąca poprzedniego. Zakład

pracy jest obowiązany jednak złożyć deklarację rozliczeniową za grudzień każdego roku .

6. Jeżeli zakład pracy zwolniony od comiesięcznego

składania deklaracji nie ureguluje składek za określony miesiąc, oddział ZUS z urzędu zawiadamia go o dokonanym

przypisie składek na ubezpieczenie społeczne za ten miesiąc.

7. Zakład pracy, który wypłaca pracownikom wynagrodzenie ze środków pobranych z banku, opłaca składki na

ubezpieczenie pracowników i przesyła deklarację rozliczeniową do oddziału ZUS za pośrednictwem banku finansującego

w dniu, w którym pobiera w banku środki na wypłatę

wynagrodzeń ostatecznie rozliczonych za dany miesiąc.

8. Zakład pracy, który wypłaca pracownikom wynagrodzenia ze środków własnych nie pobieranych z banku,

opłaca składki na ubezpieczenie pracowników i przesyła

deklarację rozliczeniową bezpośrednio do oddziału ZUS

w dniu wypłaty pracownikom wynagrodzeń ostatecznie

rozliczonych za dany miesiąc.

9. Rozliczenie, o którym mowa w ust. 7 i 8, nie może

nastąpić później niż do 15 dnia następnego miesiąca.

10. Oddział ZUS w szczególnie uzasadnionych przypadkach może ustalić dla zakładu pracy inny niż określony w ust.

7 i 8 termin opłacania składek i przesyłania deklaracji rozliczeniowej.

§ 15. Jeżeli kwota wypłaconych przez zakład pracy

świadczeń podlegających zaliczeniu na poczet składek przewyższa kwotę należnych składek, oddział ZUS zwraca zakładowi pracy kwotę tej nadwyżki w terminie 30 dni.

Poz. 41

64

§ 16. 1. Jeżeli zakład pracy nie nadesłał w obowiązują­

cym terminie deklaracji rozliczeniowej, mimo że nie jest

zwolniony z comiesięcznego składania deklaracji, oddział

ZUS z urzędu wymierza składkę w wysokości wynikającej

z ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej. bez uwzględ­

nienia wypłaconych świadczeń podlegających zaliczeniu na

poczet składek, i zawiadamia o tym zakład pracy.

2. Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu zakład pracy

złoży deklarację rozliczeniową, oddział ZUS koryguje doko-

nany wymiar z urzędu do wysokośei wynikającej ze złożonej

deklaracji.

§ 17. Jeżeli zakład pracy nieprawidłowo obliczył kwotę

należnych składek na ubezpieczenie społeczne pracowni ków, oddział ZUS z urzędu oblicza i wymierza składkę na ich

ubezpieczenie, wydając decyzję w sprawie wymiaru składek .

§ 18. Składkę na ubezpieczenie społeczne pracowników zaokrągla się do pełnych 100 zł przez podwyższenie

w górę, jeżeli końcówka jest wyższa od 50 zł, lub w dół, jeżeli

jest równa bądź niższa od 50 zł .

§ 19. Składkę na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych przez agenta w zakładzie prowadzonym

na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

w imieniu jednostki gospodarki uspołecznionej opłaca agent

za pośrednictwem jednostki gospodarki uspołecznionej. która zawarła umowę .

Rozdział 3

Składki na ubezpieczenie społeczne osób wykonują­

cych pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecz­

nionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy

zlecenia oraz osób z nimi współpracujących

§ 20. 1. Składka na ubezpieczenie społeczne osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecz­

nionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

oraz osób z nimi współpracujących wynosi, z zastrzeżeniem

§ 21, 38% podstawy wymiaru składki.

2. Składkę, o której mowa w ust. 1, w części wynoszącej

50%, pokrywa osoba, która zawarła umowę, za siebie i osoby

z nią współpracujące, a w pozostałej części gospodarki uspołecznionej.

jednostka

3. Składkę na ubezpieczenie społeczne wozaków oraz

osób z nimi współpracujących, wykonujących usługi transportowe na rzecz Lasów Państwowych i parków narodowych, w wysokości określonej w ust. 1, pokrywa w całości

jednostka, na której rzecz umowa jest wykonywana.

§ 21. 1. Składka

na ubezpieczenie społeczne osób

podstawie umowy agencyjnej lub

umowy zlecenia oraz osób z nimi współpracujących na

rzecz

1) przedsiębiorstw upowszechniania prasy i książki Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej "Prasa-Książka-Ruch",

2) Państwowego Przedsiębiorstwa "Totalizator Sportowy",

3) przedsiębiorstw obrotu produktami naftowymi Centrali

Produktów Naftowych,

4) Polskiego Związku Motorowego przy obsłudze stacji

paliw

wynosi 43% podstawy wymiaru składki.

wykonujących pracę na

2. Składkę na ubezpieczenie, o której mowa w ust. 1,

pokrywa w całości jednostka gospodarki uspołecznionej.

§ 22. 1. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie

stanowi dochód z wykonywania umowy podlegający podatkowi od wynagrodzeń , pomniejszony o opłacony podatek.

-

2. Jeżeli podatek od wynagrodzeń nie jest wymierzany

od dochodu, lecz jest usta lany w kwocie ryczałtowej , podstawę wymiaru składek stanowi bieżąco zadeklarowany

dochód, nie niższy jednak od kwoty odpowiadającej 60%

przec i ętnego wynagrodzen ia.

§ 23. Podstawę wym iaru

składek

na ubezpieczenie

społeczne osób współpracujących stanowi dochód bieżąco

zadeklarowany przez osobę, która zawarła umowę , nie niższy

jednak od kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego wyna grodzenia.

§ 24. W okresie kontynuowania ubezpieczenia składkę

na ubezpieczenie społeczne opłaca w całości ubezpieczony

w wysokości i od podstawy wymiaru składki za okres

ostatniego miesiąca kalendarzowego, w którym istniał obowiązek ubezpieczenia, nie niższej jednak od kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego wynagrodzenia .

§ 25. 1. Jednostka, która zawarła umowę, obowiązana

jest bez uprzedniego wezwania rozl iczać co miesiąc składki na

ubezpieczenie osób wykonuj ących umowę i osób współpracu­

jących oraz wypłacone tym osobom świadczenia podlegające

finansowaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

2. Rozliczen ie, o którym mowa w ust. 1, następuje

w deklaracji rozl iczeniowej, w której podana jest łączna

liczba osób wykonujących umowę i osób współpracujących .

3. Jednostka, która zawarła umowę, jest obowiązana

bez uprzedniego wezwania przesłać do oddziału ZUS deklarację rozliczeniową i opłacić całość należnej składki na

ubezpieczenie osób wykonujących umowę i osób współ­

p racujących , po potrącen i u świadczeń finansowanych przez

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w terminie do 20 dnia

każdego miesiąca za miesiąc ubiegły. Przepisy § 14 ust. 4 oraz

§ 15-18 stosuje się odpowiednio.

4. Oddział ZUS w szczególnie uzasadnionych przypadkach może ustalić inny niż określony w ust. 3 termin

przesyłania deklaracji rozliczen iowej i przekazywania składek.

§ 26. 1. Osoba zamierzająca kontynuować ubezpieczenie po ustaniu obowiązku ubezpieczen ia zawiadamia o tym

oddział ZUS najpóźniej w ciągu 30 dni po ustaniu obowiązku

ubezpieczenia.

2. Oddz i ał ZUS może przywrócić termin do zgłoszenia

wniosku o kontynuowanie ubezpieczen ia, o którym mowa

w ust . 1.

3. Osoba kontynuująca ubezpieczenie oblicza kwotę skła­

dki i opłaca składkę w terminie do 10 dnia każdego miesiąca za

miesiąc ubiegły . Przepis § 18 stosuje się odpowiednio ..

4. Oddział ZUS w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przywrócić termin opłacania składek , o którym

mowa w ust. 1.

5. W razie n i eopłacenia składki w termin ie, o którym

mowa w ust. 3 i 4, ubezpieczenie ustaje od miesiąca

kalendarzowego, za który nie opłacono składki .

Rozdział 4

Składki

na ubezpieczenie społeczne członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek

rolniczych

§ 27. Składka na ubezpieczen ie społeczne członków

s półdzieln i produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych wy-

nosi 43% podstawy wymiaru składki, z uwzględnieniem § 52.

§ 28 . Podstawę wymiaru składki stanowi osiągnięty

dochód z tytułu pracy w spółdzielni lub z tytułu wytwarzania

65 -

Poz. 41

na Jej rzecz produ któw rolnyc h przez członka spółdzielni ,

z wyjątkiem wypłat. o kt órych mowa w § 7 ust. 1.

§ 29. 1. W zakresie zgłasz an ia do ubezpieczenia, rozliczania składek i św i adczeń- oraz pł acen i a składek na ubezpieczenie członków roln iczych s p ółdzielni produkcyjnych

i spółdzielni kółek rolniczych stosuje się, z zastrzeżeniem ust.

2 i 3, odpowiednio przepisy § 12- 18 .

2. Rolnicza spółdzie l nia prod ukcyjna i spółdzielnia kółek rolniczych jest obowiąz an a zarejestrować się w oddziale

ZUS w ciągu 10 dni od daty zarej estrowania s i ę w sąd z i e.

3. W deklaracji rozliczen iowej rolnicza spółdzielnia pro dukcyjna i spółdzielnia kółek roln iczych wykazuje odrębni e

kwotę składek na ubezpieczen ie czł o nków i pracowników,

natomiast wypłacone członkom i pracownikom świadczenia

podlegające finansowaniu przez Za kła d Ubezpieczeń Sp oł e­

cznych rozlicza się łącznie .

Rozdz i ał 5

Składki na ubezpieczenie społec zne osób prowa d zą ­

cych działalnoŚć gospodarczą o r az osób z nimi ws pół ­

pracującyc h

§ 30. Składka na ubezpieczen ie społ~czne osób prowa dzących działalność gospodarc zą oraz osób z nimi współ ­

pracujących wynosi 38% podstawy wymiaru składki .

§ 31 . 1. Podstawę w ymiaru s kładk i na ubezpieczenie

społeczne osób prowad z ących d ziałalność gospodarczą oraz

osób z nimi współp racując ych stanowi dochód bieżąc o

zadeklarowany przez osobę prowa dzącą dzia łaln o ść, ni e

niższy jednak od kwoty odpow ia dającej 60% przeciętnego

wynagrodzenia.

2. Podstawę wym iaru składek na ubezpieczenie w okresie kon tynuowan ia ubezpieczenia sta nowi kwota podstawy

wymiaru składek za okres ostatniego miesiąca kalendarzowego, w którym istniał obow i ązek ub,}z~ir~G ~qnia , nie niższa

jednak od kwoty odpow i adaj ąc ej 60% p r ~Ciętn ego wynagrodzenia.

§ 32 . Osoba prowadząca dziala lno :Jć ! dokonuje w od dziale ZUS zgłoszenia do ubezpieczef1liasiebie i osób współ­

pracujących w ciągu 10 dni od driia rozpocz '.; ta działalności

lub współpracy.

§ 33. 1. Na podstawie danych zaVltBrtych w zgłoszeniu do

ubezpieczenia oddział ZUS ustala obowi ązek ubezpieczenia.

2. Oddział ZUS zawiadamia oso bę prowadzącą dzia ła l ­

ność o objęciu ubezpieczeniem społecz n y m jej i osób z nią

współpracuj ących oraz o trybie i zasadach o płacania skła d ek,

a także wydaje legitymacje ubezpieczen iowe.

3. Jeżeli z treści zgłoszen i a do ubezpieozenia lub z innych

okoliczności wynika, że obowiąze k ubezpieczen ia nie istnieje,

oddział ZUS wydaje decyzję o niepodleganiu ubezpieczeniu .

4. W razie n i ezgłoszenia do ubezpieczenia przez osobę

prowadzącą działalność, oddział ZUS dokonuj e zgłosz eni a

do ubezpieczen ia z u rzędu i wydaje d ecyzję o podleg aniu

ubezpieczeniu .

5. W sprawach innych niż określone w ust. 3 i 4 o dd z ia ł

ZUS wydaje decyzję tylko na wniosek osoby, której decyzja

bezpośrednio dotyczy.

§ 34. Osoba prowadząca dział alność jest o b o wiązana

zawiadom i ć oddział ZUS o zaprzestan iu dz i a ła ln ości lub

współpracy oraz o innych zmianach, jakie zaszły w stosu nku

do danych zawartych w zgło szeniu do ubezpieczenia, w cią­

gu 10 dni po nastąpien i u tych zm ian.

-

-

Poz. 41

§ 35. 1. Osoba prowadząca działalność jest obowiąza­

na obliczać kwotę należnych składek i bez uprzedniego

wezwania opłacać składki za siebie i za osoby współpracują­

ce w term i n ie, z zastrzeżen iem ust. 2, w którym opłaca skład ki

na ubezpieczenie zatrudnionych pracowników. Przepis § 18

stosuje się odpowiednio.

nie lub wspólnie z innym adwokatem, będący podstawą

opodatkowania podatkiem od wynagrodzeń lub podatkiem

dochodowym, pomniejszony o ten podatek.

2. Osoba prowadząca działalność, nie zatrudniająca

pracowników, opłaca składki w terminie do 10 dnia każdego

miesiąca za miesiąc ubiegły.

§ 12-

§ 36. Osoba prowadząca działalność może, na pod-

stawie decyzji oddziału ZUS, potrącać z należnych składek

kwoty zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych przysługują­

cych jej i osobom współpracującym . Przepis § 15 stosuje się

odpowiednio.

§ 37. Zwolnienie z opłacania składek następuje za

okres pobierania zasiłku chorobowego lub macierzyńskie­

go albo odbywania czynnej służby wojskowej. służby zastępczej lub zasadniczej służby w obronie cywilnej. Jeżeli okres pobierania zasiłku lub odbywania służby występuje

w dwóch lub więcej kolejnych miesiącach, składek nie

opłaca się za każdy miesiąc, w którym trwał on co najmniej

15 dni.

.

§ 38. 1. Objęcie ubezpieczeniem,

uzależnione

od

wniosku osoby prowadzącej działalność lub osoby współ­

pracującej mającej ustalone prawo do emerytury lub renty,

następuje począwszy od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym wniosek

został zgłoszony.

2. Jeżeli osoba objęta ubezpieczeniem, w myśl ust. 1,

składa wniosek o wystąpienie z ubezpieczenia, ubezpiecze nie ustaje od miesiąca wskazanego we wniosku, nie wcześ­

niej jednak niż od miesiąca, w którym wniosek został

zgłoszony.

§ 39. 1. Osoba zamierzająca kontynuować ubezpieczenie po ustaniu obowiązku ubezpieczenia zawiadamia

o tym oddział ZUS najpóźniej w ciągu 30 dni po ustaniu

obowiązku ubezpieczenia.

2. Oddział ZUS może przywrócić term in do zgłoszenia

wniosku o kontynuowanie ubezpieczenia, o którym mowa

w ust. 1.

§ 40. 1. Osoba

kontynuująca

ubezpieczenie oblicza

kwotę składki i opłaca składkę w terminie do 1 O dnia każdego

miesiąca za miesiąc ubiegły .

Przepis § 18 stosuje się od-

powiednio.

2. Oddział ZUS w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przywrócić termin opłacania składek, o którym

mowa w ust. 1.

3. W razie nieopłacenia składki w terminie, o którym

mowa w ust. 1 i 2, ubezpieczenie ustaje od miesiąca

kalendarzowego, za który nie opłacono składki.

Rozdział 6

§ 43. W zakresie zgłaszan i a do ubezpieczenia, rozliczania składek i świadczeń oraz opłacania składek na ubezpieczenie adwokatów stosuje się odpowiednio przepisy

18.

Rozdział 7

Składki

na zaopatrzenie emerytalne twórców

tystów

ar-

§ 44. Składka na zaopatrzenie emerytalne twórców i artystów wynosi 27% podstawy wymiaru składki.

§ 45. Podstawę wymiaru składki na zaopatrzenie emerytalne twórców i artystów stanowi dochód bieżąco zadeklarowany przez twórcę, nie niższy jednak od kwoty odpow iadającej 60% przeciętnego wynagrodzenia.

§ 46. 1. Twórca dokonuje w oddziale ZUS zgłoszenia

do zaopatrzenia emerytalnego w ciągu 10 dni od otrzymania

decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, uznającej działalność za twórczą i ustalającej datę jej

rozpoczęcia.

2. Oddział ZUS zawiadamia twórcę o objęciu zaopatrzeniem emerytalnym oraz o trybie i zasadach opłacania

składek, a także wydaje legitymację ubezpieczeniową .

§ 47 . Twórca jest obowiązany zawiadomić oddział ZUS

o wszelkich zmianach w stosunku do danych zawartych

w zgłoszeniu do zaopatrzenia emerytalnego w ciągu 10 dni

po nastąpieniu tych zmian .

§ 48. 1. Obowiązek opłacania składek powstaje od

pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego

po miesiącu, w którym twórca rozpoczął wykonywanie

działalności twórczej .

2. Dla twórcy objętego przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin obowiązek opłacania

składek powstaje od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zgłosił wniosek

o objęcie zaopatrzeniem emerytalnym .

3. Twórca po ustaleniu prawa do emerytury lub renty

z zaopatrzenia emerytalnego może, na swój wniosek, opłacać

składki od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym został zgłoszony taki

wniosek .

§ 49. Twórca jest obowiązany obliczać kwotę należ­

nych składek i bez uprzedniego wezwania opłacać składki

w terminie do 10 dnia następnego miesiąca po upływie

kwartału za kwartał ubiegły . Przepis § 18 stosuje się odpowiednio.

§ 50. 1. Od obowiązku opłacania składek jest zwolniony twórca, który co najmniej przez 30 kolejnych dni

§ 41. Składka na ubezpieczenie społeczne adwokatów

wynosi 43% podstawy wymiaru składki.

1) odbywa czynną służbę wojskową, służbę zastępczą lub

zasadniczą służbę w obronie cywilnej albo

2) przebywa w zamkniętym zakładz ie społecznym służby

zdrowia.

§ 42. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie

społeczne adwokatów stanowi dochód z tytułu pracy w ze-

miesięcy , w których okoliczności uzasadniające zwolnienie,

spole adwokackim albo wykonywania zawodu indywidual-

określone w

Składki na ubezpieczenie społeczne adwokatów

2. Zwolnienie od obowiązku opłacania składek dotyczy

ust. 1, trwały nie krócej niż 15 dni.

-

Dzienn ik Ustaw Nr 7

Poz. 41 i 42

§ 56 . Tracą moc

Rozdz i ał 8

Składki z tytułu wykonywania pracy przez skazanych

1 ) § 1 ust. 1, § 2- 5, § 9, § 10 ust. 3, § 11 i 12 oraz § 15 pkt

3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 grudnia

1975 r. w sprawie wykonania ustawy o ubezpieczeniu

społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy

agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. Nr 46, poz. 250,

z 1982 r. Nr 13, poz. 102 i z 1983 r. Nr 68, poz. 305),

§ 51 . Składka za skazanych z tytułu wykonywania przez

'nich pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności

wynosi 30% całkowitegd dochodu za tę pracę .

Rozdział 9

2) § 2- 17 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw

Socjalnych z dnia 11 lutego 1977 r. w sprawie wykonania ustawy o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników

i niektórych innych osób prowadzących działalność

zarobkową na własny rachunek oraz ich rodzin (Dz. U.

Nr 6, poz. 25, z 1978 r. Nr 19, poz. 87, z 1981 r. Nr 5,

poz. 22 i z 1983 r. Nr 66, poz. 300),

Przepisy przejściowe i końcowe

§ 52. W 1990 r. składka na ubezpieczenie społeczne,

o której mowa w § 4 i 27, za członków i pracowników

zatrudnionych bezpośrednio w produkcji rolniczej, prowadzonej przez jednostki gospodarki uspołeczn i onej, jest opła­

cana, w części wynoszącej 14% podstawy wymiaru składki ,

przez jednostki gospodarki uspołecznionej, a w pozostałej

części, wynoszącej 29% podstawy wymiaru składki, jest

refundowana Zakładowi Ubezpiecze,ń Społecznych z budże­

tu centralnego .

3) § 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 17 maja 1983 r. w sprawie ubezpieczenia

społecznego adwokatów członków zespołów adwokackich (Dz. U. Nr 28, poz. 138),

§ 53. Prezes Zakładu Ubezpie c zeń Społecznych określa

szczegółowe zasady postępowania w sprawach zgłoszeń do

ubezpieczenia i zaopatrzenia emerytalnego, rozliczani a s kła­

dek i świadczeń oraz opłacania składek .

4) § 1 pkt 1 i § 2-6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17

sierpnia 1987 r. w sprawie wykonania ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. Nr 26,

poz. 145),

5)

§ 54. Przy ustalaniu do dnia 28 lutego 1990 r. kwoty

podstawy wymiaru składek, której wysokość w myśl roz · porządzenia jest uzależniona od przeciętnego miesięcznego

wynagrodzenia z poprzedniego kwartału , za wynagrodzenie

to należy przyjąć kwotę 209000 zł.

§ 55 . W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19

marca 1976 r. w sp rawie wykonania przepisów dekretu

o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółd z ie ­

lni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich

rodzin (Dz. U. Nr 13, poz. 74 i z 1983 r. Nr 27, poz. 131)

wprowadza s i ę następując e zmiany

1) w § 1 skreśla s ię pkt 5,

2) skreśla się § 11 - 14,

3) w § 22 skreś l a si ę wyrazy " ustalaniu obowiązku opłaca­

nia składek i ich wysokości" .

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada

1987 r. w sprawie zgłaszania pracowników do ubezpieczenia społecznego oraz składek na to ubezpieczenie

(Dz. U. Nr 37, poz. 211, z 1988 r. Nr 36, poz. 284

i z 1989 r. Nr 61, poz. 365) .

§ 57. 1. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem

ogłoszenia i ma zastosowanie do składek na ubezpieczenie

społeczne i zaopatrzenie emerytalne należnych za okres od

dnia 1 stycznia 1990 r., z uwzględnieniem ust. 2.

2. Do dochodu stanowiącego podstawę wymiaru skła­

dek, o której mowa w § 7 ust. 1, przyjmuje się nagrody

z zakładowego funduszu nagród przysługujące za 1990 r.

i wypłacone po dniu 1 stycznia 1991 r.

Prezes Rady Ministrów: T. Mazowiecki

42

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW

z dnia 29 stycznia 1990 r.

zmieniające rozporządzenie

w sprawie zryczałtowania podatków obrotowego i dochodowego od przychodów z niektórych rodzajów działalności gospodarczej wykonywanej przez osoby fizyczne.

Na podstawie art. 9 pkt 1 i 2, art. 18 ust. 3 i art. 38 pkt

1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach

podatkowych (Dz. U. Nr 27, poz. 111 , z 1982 r. Nr 45, poz.

289, z 1984 r. Nr 52, poz. 268, z 1985 r. Nr 12, poz. 50,

z 1988 r. Nr 41 , poz. 325 oraz z 1989 r. Nr 4, poz. 23, Nr 33,

poz. 176, Nr 35, poz. 192 iNr 74, poz. 443), art. 12 ust. 1 pkt

1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym

(Dz. U. z 1983 r. Nr 43, poz. 191 , z 1985 r. Nr 12, poz. 50,

z 1989 r. Nr 3, poz. 12 i Nr 74, poz. 443) oraz art. 22 pkt

1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym

(Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 147 i Nr 74, poz. 443) zarządza

się, co następuje

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Finansów z dni a 31 grudnia 1984 r. w sprawie zryczałto wania podatków obrotowego

i dochodowego od przychodów z niektórych rodzajów d z iała­

lności gospodarczej · wykonywanej przez osoby fizyczne

(Dz. U. z 1985 r. Nr 1, poz. 6) wprowadza s ię nastę pu j ąc e

zmiany

1) w § 1 skre ś la się pkt 3,

2) skreśla się § 2,

3) § 3 otrzymuje brzmienie

,, § 3. Zryczałtowany podatek wynosi 10% od przychodów." ,

4) w § 4

a) w ust. 1 skreśla się wyrazy "i 2",

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie

,,2. Pobrane kwoty ryczałtu płatnicy są obowiązani

przekazywać na rachunek urzędu skarbowego

właściwego według miejsca położenia gospodarstwa rolnego w terminie do dnia 10 każdego

miesiąca za miesiąc ubiegły . ",

5) w § 6 i w § 7 skreśla się wyrazy "i 2" .

§ 2. Rozporządzeni e wchodzi w życie z dniem ogłosze­

nia z mocą od dnia 1 stycznia 1990 r.

Minister Finansów: L. Balcerowicz

Nr7

Warszawa, dnia 9 lutego 1990 r.

TREŚĆ

Poz .

41 -

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie

społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego

61

R OZ PO R ZĄDZ E N lA

42 -

M inistra Finansów z dnia 29 stycznia 1990 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zryczałtowania

podatków obrotowego i dochodowego od przychodów z niektórych rodzajów działalności gospodarczej wykonywanej przez osoby fizyczne

67

43 -

Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 stycznia 1990 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie

uposażenia pracowników zakładów społecznych służby zdrowia, zakładów pomocy społecznej

i zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów

68

41

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 29 stycznia 1990 r.

w sprawie wysokości i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zgłaszania do ubezpieczenia

społecznego oraz rozliczania składek i świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 27 września

1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin

(Dz. U. z 1983 r. Nr 31 , poz. 145, z 1986 r. Nr 42, poz. 202

i z 1989 r. Nr 35, poz. 190). art. 7 i 28 ustawy z dnia 19

grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej

na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U.

z 1983 r. Nr 31 , poz. 1!:l 6 oraz z 1989 r. Nr 32, poz. 169 i Nr 35,

poz. 190). art. 26 ust. 1 pkt 4 dekretu z dnia 4 marca 1976 r.

o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzie­

lni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich

rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135 i z 1989 r. Nr 35, poz.

190). art. 23 ust. 2 i art. 24 ustawy z dniil18 grudnia 1976 r.

o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działal­

ność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46,

poz. 250), art. 24 ust. 4 oraz w związku z art. 37 ustawy z dnia

26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U . Nr 16, poz.

124 i Nr 25, poz. 187, z 1983 r. Nr 5, poz. 33 i z 1986 r. Nr 42,

poz. 202), art. 4 ust. 6 i art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 25

listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń

społecznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137) zarządza się,

co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne