Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r. w sprawie trybu legitymowania, zatrzymywania osób, dokonywania kontroli osobistej oraz przeglądania bagaży i sprawdzania ładunku przez policjantów.

§ 4 . 1. Tożsamość osoby legitymowanej ustala się na

podstawie

1) dowodu osobistego,

Rozdział 1

Przepisy ogólne

2) tymczasowego dowodu osobistego,

3) tymczasowego zaświadczenia tożsamości,

4) dowodu tożsamości cudzoziemca,

§ 1. Policjanci w toku wykonywania czynności opera-

cyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych i administracyjno-porządkowych, podejmowanych w celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz wypełniania poleceń sądu, prokuratora, organów

administracji rządowej i samorządu terytorialnego, zwanych

dalej "czynnościami służbowymi", mają prawo

1) legitymówania osób w celu ustalenia ich tożsamości,

2) zatrzymywania osób stwarzających w sposób oczywisty

bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego. a także dla mienia,

3) dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania

zawartości bagaży i sprawdzania ładunku w portach i na

dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego, w razie istnienia uzasadnionego

podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groź­

bą kary.

§ 2. Policjanci, przystępując do czynności służbowych

określonych w § 1, są obowiązani

1)

2. Tożsamość osoby legitymowanej można ustalić również na podstawie

1) innych nie budzących wątpliwości dokumentów,

2) oświadczeń osób, których tożsamość ustalono w spo sób określony w ust. 1, a także telefonicznego lub

osobistego porozumienia się z osobami wskazanymi

przez legitymowanego.

§ 5. W razie legitymowania osób znajdujących się w pojeździe, gdy uzasadniają to względy bezpieczeństwa, polic-

jant ma prawo żądać opuszczenia pojazdu przez te osoby.

§ 6 . Można odstąpić od legitymowania osoby, która jest

znana policjantowi .

§ 7. Policjant dokumentuje w notatniku służbowym

dane osoby legitymowanej oraz czas, miejsce i przyczynę

legitymowania.

podać stopień, imię i nazwisko; policjanci nie umundurowani okazują ponadto legitymację służbową w taki

sposób, aby zainteresowany miał możliwość odczytać

i zanotować nazwisko policjanta i nazwę organu, który

wydał legitymację,

2)

5) paszportu.

podać podstawę prawną oraz przyczynę podjęcia czynności służbowej .

Rozdział 2

Legitymowanie osób

Rozdział 3

Zatrzymywanie osób

§ 8. Przystępując do zatrzymania osoby, o której mowa

w § 1 pkt 2, policjant jest obowiązany

1) sprawdzić, czy osoba zatrzymana posiada broń lub inne

niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnie­

nia przestępstwa lub wykroczenia albo stanowić dowody rzeczowe lub podlegać przepadkowi,

2)

odebrać broń i przedmioty, o których mowa w

§ 3. Policjant ma prawo legitymowania osób, gdy ustalenie ich tożsamości jest niezbędne do wykonania czynności

służbowych, a w szczególności w celu

3)

poinformować osobę o zatrzymaniu i jego przyczynach

oraz uprzedzić o obowiązku zastosowania się do wydanych poleceń,

1) identyfikacji osoby podejrzanej o popełnienie przestęps­

twa lub wykroczenia,

4) doprowadzić osobę zatrzymaną do jednostki Policji.

2) ustalenia świadków zdarzenia powodującego naruszenie bezpieczeństwa lub porządku publicznego,

§ 9. 1. Policjant ma obowiązek udzielenia pierwszej

pomocy, w granicach dostępnych środków, osobie zatrzymanej, która ma widoczne obrażenia ciała lub utraciła przyto-

3) wykonania polecenia wydanego przez sąd, prokuratora,

organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego,

4) identyfikacji osób wskazanych przez pokrzywdzonych

jako sprawców przestępstw lub wykroczeń,

5) poszukiwania osób zaginionych lub ukrywających

się przed organami ścigania albo wymiarem spawiedliwości.

pkt 1,

mność.

2. Osobie zatrzymanej należy zapewnić pomoc lekarską

zawsze, gdy będzie potrzebna, a w szczególności w przypadkach

1) wymienionych w ust. 1,

2) żądania przez osobę zatrzymaną niezwłocznego zbadania przez lekarza,

:-

3) oświadczenia osoby zatrzymanej, że cierpi ona na schorzenia wymagające stałego lub okresowego leczenia,

którego przerwanie zagrażałoby życiu lub zdrowiu,

4) jeżeli z posiadanych przez Policję informacji lub z okoliczności zatrzymania wynika, że osoba zatrzymana jest

chora zakaźnie.

§ 10. 1. Po doprowadzeniu osoby zatrzymanej do jed-

nostki Policji policjant

1) sporządza protokół zatrzymania osoby według wzoru

stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia.

-

Poz. 409

przez osobę poddawaną kontroli czynu zabronionego pod

kary, gdy kontrola ma na celu zabezpieczenie lub

ujawnienie dowodów albo rzeczy mających związek z realizacją czynu zabronionego.

groźbą

2. Osoba, która ma

być

poddana kontroli osobistej,

może żądać obecności przy tej czynności osoby wskazanej

przez siebie oraz osoby przybranej przez prowadzącego

tych osób nie utrudni lub nie

uniemożliwi dokonania kontroli.

czynności, jeżeli obecność

§ 16. Kontroli osobistej powinno się dokonywać w mia-

2) doręcza kopię protokołu osobie zatrzymanej,

rę możliwości za pośrednictwem osób tej samej płci, w po-

3) poucza osobę zatrzymaną o prawie

a) wniesienia, w terminie 7 dni, zażalenia do sądu na

zatrzymanie,

b) żądania zawiadomienia przez Policję osoby najbliż­

szej lub innej wskazanej przez zatrzymanego osoby,

zakładu pracy lub szkoły o zatrzymaniu,

mieszczeniu niedostępnym na czas kontroli dla osób postronnych.

§ 17. 1. Przeglądanie zawartości bagażu lub sprawdzanie

ładunku znajdującego się w portach, na dworcach oraz w środ­

4) podejmuje czynności mające na celu realizację uprawnień zatrzymanego.

kach transportu lądowego, wodnego i powietrznego przeprowadza się w obecności właściciela bagażu lub ładunku albo

przedstawiciela przewoźnika lub spedytora, a gdy jest to

niemożliwe - w obecności osoby przybranej przez policjanta.

2. Zakład pracy zawiadamia się w przypadku, gdy istnieje uzasadnione niebezpieczeństwo, że nieobecność osoby

zatrzymanej mogłaby spowodować poważne zakłócenia

w funkcjonowaniu zakładu.

bagażu lub sprawdzania

do przewozu dokonuje się wyłącznie

w obecności przedstawiciela przewoźnika lub spedytora,

z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Jeżeli zachowanie osoby zatrzymanej wskazuje na to,

że jest pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działają­

cego środka albo z innych powodów ma zakłóconą świado­

mość, czynności określone w ust. 1 pkt 2 i 3 wykonuje się po

ustaniu przyczyn zakłócających świadomość .

§ 11. W razie wniesienia przez osobę zatrzymaną zaża­

lenia na zatrzymanie, należy niezwłocznie przekazać do

właściwego sądu rejonowego kopię protokołu zatrzymania

osoby oraz materiały uzasadniające zatrzymanie.

§ 12. 1. Czas zatrzymania liczy się od chwili faktycznego pozbawienia człowieka wolności, choćby poinformowanie o zatrzymaniu nastąpiło później.

2.

Przeglądania zawartości

ładunku przyjętego

3. W razie nieobecności właściciela, przewoźnika lub

spedytora, przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzania

ładunku dokonuje się, gdy z ustaleń Policji wynika, że zwłoka

może spowodować zagrożenie dla życia, zdrowia ludzkiego

lub mienia.

§ 18. 1. Czynności, o których mowa w § 15-17, dokumentuje się w notatniku służbowym, odnotowując rodzaj,

czas, miejsce i wynik czynności oraz nazwiska, imiona

i funkcje osób w niej uczestniczących.

2. Na żądanie właściciela, przewoźnika lub spedytora

policjant sporządza protokół według

wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia.

bagażu albo ładunku

2. Osobę zatrzymaną należy niezwłocznie zwolnić, gdy

1) ustanie przyczyna zatrzymania,

2) sąd wydał postanowienie o zwolnieniu,

3) z opinii lekarza wynika, że zatrzymanie może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia osoby zatrzymanej

- jednakże nie później niż przed upływem 48 godzin od

chwili zatrzymania, chyba że prokurator lub sąd wydał

postanowienie <> tymczasowym aresztowaniu.

§ 13. Każdy przypadek zatrzymania dokumentuje się

w ewidencji osób zatrzymanych, prowadzonej w jednostce

Policji przez dyżurnego lub upoważnionego policjanta.

§ 14. Pomieszczenia przeznaczone dla osób zatrzymanych powinny być wyposażone i zabezpieczone w sposób

zapewniający bezpieczeństwo zatrzymanym oraz realizację

celu zatrzymania.

Rozdział 4

Kontrola osobista, przeglądanie zawartości bagaży

i sprawdzanie ładunków w portach i na dworcach

oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego

i wodnego

§ 19. W razie gdy przedmioty ujawnione w wyniku

czynności służbowych, o których mowa w § 8-17, stwarzają

niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia,

policjant jest obowiązany podjąć działania zmierzające do

usunięcia niebezpieczeństwa.

§ 20. 1. Policjanci nie wykonują czynności służbo­

wych określonych w § 8-17 w stosunku do

1) członków personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz innych osób zrównanych z nimi na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych, jeżeli nie są obywatelami polskimi,

2) innych osób korzystających z immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów mię­

dzynarodowych albo powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy działań będących realizacją

z obrony koniecznej lub stanu

uprawnień wynikających

wyższej konieczności .

3. O podjęciu działań, o których mowa w ust. 2, należy

niezwłocznie powiadomić właściwe przedstawicielstwo dy-

§ 15. 1. Policjant ma prawo dokonać kontroli osobistej

w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia

plomatyczne, urząd konsularny oraz Ministerstwo Spraw

Zagranicznych.

-

§ 21 . 1. Od

czynnoscl

służbowych

określonych

w § 8-17 odstępuje się w przypadku, gdy osoba, wobec

której podjęto czynności , w sposób nie budzący wątpliwośc i

wykaże , że korzysta z immunitetu parlamentarnego, sędz i ow­

skiego lub prokuratorskiego.

Poz. 409

3. O podjęciu działań , o których mowa w ust. 2, należy

niezwłocznie pow i adomić Komendanta Głównego Policji.

Rozdział 5

Przepis końcowy

§ 22. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło-

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy działań będących realizacją

uprawnień wynikających

z obrony koniecznej lub stanu

szenia.

Prezes Rady Ministrów: T. Mazowiecki

wyższej kon i eczności.

409

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 17 września 1990 r.

w sprawie trybu legitymowania, zatrzymywania osób. dokonywania kontroli osobistej oraz przeglądania

bagaży i sprawdzania ładunku przez policjantów.

Na podstawie art. 15 ust. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia

1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179) zarządza się, co

następuje

Załącznik i do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r.

(poz. 409) .

Załącznik nr 1

" ZAPOZNAŁEM SIĘ"

(podpis przełoż onego )

PROTOKÓŁ ZATRZYMANIA OSOBY

. . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. dnia . ... .............. . ..... . ..... . 19 . . ... . r., godz... . . .. .

. .. .... .. . . .. . .... .. . .... ..... . ...... . .. .. . .. . . . . .. ... . . . ... . . .. . z .... .... . . . . ... . .. .... ... ... .. .. . . . . ... .. .... .. ........... .

(nazwa jednostki Policji )

(stop i eń , im i ę i nazwisko)

w . .. , ., . . , . " ... .. . . , ..... . .. ", . " " .. ", . . . .... , . . ", .. ,. " .. .. . . ....... ,. ,., . .. " . . , .... , .... ,.".",. działając na mocy

art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179)

w dniu . . .. . ..... . . . . .. . . . . . , . . , ., . . ,., .. , .... .. .... , . . . , .. ... .. . . " .... , . , .. "",. " . . ,. ", o godz .. .... .. . .. .. . , .. , . . , . .. .

dokonał zatrzymania

. .. ,.,. , . ,." . . . .. . . . " "" . .. .. , ... . ,., .. . " .... , ... .. ... . . . . ... , ., . .... . . . . ",., . . " .. ,., . " .... .. . , . . ,

(i m ię i nazw isko)

s.f c. "",., ... . ""." " ,., . .. , . . . , . ... . .. . ", . ".. ... z d, "" " "" . " , .. . . . .. . . .. . , . " , . . .. , . .. ,.. ur, ,.",.", . . , .. . .. .

.. . . , . , . " . , . " .,

W

, . " " , . , . . " , .. ...... .•. "." .. . .. .. .. , .

zam . , .. ... . .. . . .. . ... ... .. . . , . . ... .. , . . . , .. . . ....... ... ... . , ..

miejsce pracy ... . . . .. ... . . .. . . . .. .. . .. ... ... ... .. .. .. . . . . .. . .. . . .. .............. ... . ... . ....... . ... .. . . .... . .. . ... ..... . . . .. .

którego tożsamość ustalił na podstawie ... ....... . .. .. . .. . . . . . . .. .......... . ... . . . ... .... ... . ...... . .. ... . . . . . . . .. . . .. ... .. .

(nazwa i nr dokument u)

Zatrzymania dokonano z następujących przyczyn: .. . .. . .. . ... . .. . ..... . . .. .. .. . .. . .... . . . .. .. . . .......... . ... ......... ... . .

(szczegółowo op i sać przyczyny zatrzymania )

Zatrzymany . . .. . ..... . . . ........... . ...... . ... . . ... .... .. .... . . ...... ... .. . .. . . . .. .. .... ..... , pouczony o przysługującym

(i mię i nazw isko)

mu na mocy art. 206 § 1 i' 4 Kpk prawie wniesienia do sądu zażalenia na zatrzymanie oraz prawie żądania zawiadomienia

o zatrzymaniu osoby najbliższej lub innej osoby, zakładu pracy lub szkoły, oświadczył, co następuje : .... .. . . . . .. .... . . . .

Rozmowa z zatrzymanym o stanie zdrowia .... . ........ . .. . ....... . . . . . . . . .... .. . .. ... . ... . ..... . ... .... .. .. .... . .. ... . . . . .

Na tym protokół zakończono i po odczytaniu podpisano dnia .. . .. ....... .. . .. . . .. . .. . .... . .... . ..... .. . godz .. . .... . . . . .

(podpis pol icjanta)

Kopię niniejszego protokołu otrzymałem dnia

(podpis osoby zatrzymanej)

. . ........ . . . ... . . ....... . . .. .. . .. . . .... .. .. . . .... ..... . . o godz . . . ..... . . . .. .

(podpis oso by zatrzym anej)

Załączn i k nr 2

"ZAPOZNAŁEM SIĘ"

(podpis przełożon ego )

PROTOKÓŁ

kontroli osobistej - przeglądania

zawartości bagażu - sprawdzan ia ładunku *)

.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. dnia . .. . ............ . . . ..... .. ..... 19. .... . r., godz...... . .

... . ... . .... . .. . .. . . .. . .. . ... . .... ..... ..... . .. . . . .......... .. .. . z .. . ...... . ... .. .. . ... . ... .. . .. ....... . ...... . .. .. .. . ... ... .

(st o p ie ń . im i ę i nazwisko )

(nazwa jednostki Policji)

. .. ........ .. ........... . . . . . . .. .. . .. . . . . . . . . .. ... . .. . . • . . . . .. . . . .. . , działając

na mocy art. 15 ust. 1 pkt 5

ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179), dokonał w obecnośc i właściciela , przedstawiciela

przewoźnika lub spedytora. osoby wskazanej , przybranej *)

. . .. .. ... .... . W

(im ię i nazwi sko osoby)

1) kontroli osobistej obywatela .. .. ... ... . . . . .. . ... . ... . .... ... . .. . ....... . .... .. ...... .. ...... . .... ... .. .. ...... .. . ..... . . .

(i m ię i nazwisko)

s./c. . ..... . . . . . . ... . . .. .. . ... . . . . . ...... ... .... ... z d. .. .. ....... .... .. .. . . . . ... .. .. .. ...... .... ur .. ....... . ..... . . . .

. .... .... . . . . . .. . w . .. . ..... . .... .. . .. ... . ... . .... ... .. . . zam .. .. .... . ... . . ... . . .. . ... . . . . .. . . . . .. ... .. . .. .... . .. . .. . .. .

. . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , którego tożsamość ustalono na podstawie

(nazwa i numer dokumentu)

2) przeglądania zawartości bagażu. sprawdzenia ładunku *) . . ....... . ..... . .... .. . . ..... . .. .. . ... . . .. .. . .............. .... .

(rodzaj bagażu . liczba sztuk. oznaczenia)

należącego do -

przewożonego przez *) ...... . .. ... . . .. . .... ... . ... ... . . .. . . .. . . . .. ... . ... .... . . ..... . ... .... . .... ... . .

Kontroli osobistej, przeglądania zawartości bagażu , sprawdzenia ładunku *) dokonano z następujących przyczyn: . . . .... .

(sz czeg ółowo op i sa ć przyczyny wykonania c zynności)

W wyniku przeprowadzonej czynności nie znaleziono żadnych przedmiotów -

znaleziono następujące przedmioty *) ...

W związku ze znalezieniem przedmiotów podjęto następujące czynności: . . . . .... .. ........ . ...... . ... . ... . . ............. .

Inne okoliczności dotyczące przebiegu kontroli osobistej, przeglądu zawartości bagażu , sprawdzenia ładunku*) . .. ..... .

(pod pis osoby kontrolowan ej. wła śc ic i e la . przedstawi ciela prze woźni ka lub spedytora. osoby wskazanej,

przybranej)

(podpis policjanta)

Kopię niniejszego protokołu otrzymałem dnia

. .. . .......... . . . .. . .. . . . .. .. . . ... .. ... .. . . . . . . ....... . .. ... . o godz.

(podpis osoby kontrolowanej , właś ciciela , przedstawi ciela przewoźn ika lub spedytora)·'

*)

Niepotrzebne skreślić

410

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 17 września 1990 r.

w sprawie określenia przypadków oraz warunków i sposobów użycia przez policjantów środków przymusu

bezpośredniego .

Na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia

§ 1. 1. Policjant może stosować środki przymusu bez-

1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30. poz. 179) zarządza się . co

pośredniego z zachowaniem zasad określonych wart. 16 ust.

następuje

1-3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U.

Nr 30, poz. 179) .