Ustawa z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle.

Osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej

(Dz. U. Nr 41, poz. 324) mogą prowadzić tę działalność, z zachowaniem warunków określonych w niniejszej ustawie.

Działalność takich osób zaliczana jest do rzemiosła.

1.

Rzemiosłem jest zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną

lub spółkę cywilną osób fizycznych, z udziałem kwalifikowanej pracy własnej, w imieniu

własnym tej osoby i na jej rachunek, przy zatrudnieniu do 15 pracowników najemnych

- zwaną dalej rzemieślnikiem.

2.

Rzemieślnik uzyskuje status rzemieślnika cechowego, jeżeli zgłosi deklarację o przyjęcie

i zostanie przyjęty do organizacji samorządu rzemiosła.

3.

Za zgodą organizacji samorządu rzemiosła jej członkami mogą być na czas określony

także inne osoby fizyczne lub spółki cywilne osób fizycznych nie spełniające warunków

w zakresie kwalifikacji i zatrudnienia określonych w ust. 1.

4.

Do rzemiosła nie zalicza się działalności: handlowej, gastronomicznej, transportowej,

usług hotelarskich, usług świadczonych w wykonywaniu wolnych zawodów, usług leczniczych

oraz działalności wytwórczej i usługowej artystów plastyków i fotografików.

5.

Do liczby pracowników określonych w ust. 1 nie wlicza się

1)

emerytów i rencistów,

2)

pracowników nie zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji lub świadczeniu usług,

3)

uczniów,

4)

członków rodziny pozostających we wspólnym z rzemieślnikiem gospodarstwie domowym.

1.

Dowodami kwalifikacji zawodowych rzemieślnika są

1)

dyplom lub świadectwo ukończenia wyższej, średniej lub zasadniczej szkoły o profilu

technicznym bądź artystycznym w zawodzie (kierunku) odpowiadającym dziedzinie wykonywanego

rzemiosła,

2)

dyplom mistrza w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła,

3)

świadectwo czeladnicze albo tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie odpowiadającym

danemu rodzajowi rzemiosła.

2.

Rzemieślnik obowiązany jest wykazać się innymi dowodami kwalifikacji zawodowych niż

określone w ust. 1, jeżeli z przepisów odrębnych ustaw wynika obowiązek posiadania

takich kwalifikacji.

3.

Dyplomy mistrza i świadectwa czeladnicze mogą być wydawane przez izby rzemieślnicze

osobom, które złożyły stosowne egzaminy przed komisjami egzaminacyjnymi izb rzemieślniczych.

4.

Zasady powoływania komisji egzaminacyjnych, sposób przeprowadzania egzaminów, wzory

dyplomów i świadectw czeladniczych oraz zasady nauki w zakładach rzemieślniczych osób

dorosłych określa Związek Rzemiosła Polskiego po porozumieniu z Ministrem Edukacji

Narodowej.

1.

Rzemieślnik ma prawo

1)

dobrowolnego zrzeszania się w cechach i spółdzielniach rzemiosła,

2)

wybierać i być wybieranym do organów samorządu rzemiosła,

3)

korzystać z uproszczonych (zryczałtowanych) form opodatkowania oraz zwolnień i ulg

podatkowych na zasadach powszechnie obowiązujących podmioty gospodarcze.

2.

W przypadku śmierci rzemieślnika współmałżonek pozostający do chwili śmierci na utrzymaniu

rzemieślnika oraz małoletni zstępni mają prawo nadal wykonywać rzemiosło w warunkach

i na zasadach obowiązujących rzemieślnika.

3.

Na rachunek zstępnych rzemiosło może być wykonywane przez ustawowego opiekuna do czasu

osiągnięcia przez nich pełnoletności lub ukończenia nauki w szkołach średnich lub

wyższych.

4.

Uprawnienia, o których mowa w ust. 2, przysługują także pozostającym na utrzymaniu

rzemieślnika do chwili jego śmierci pełnoletnim zstępnym pobierającym naukę w szkołach

ponadpodstawowych lub wyższych przez okres pobierania przez nich nauki w tych szkołach.

5.

W przypadkach gdy dany rodzaj rzemiosła może być wykonywany wyłącznie po wykazaniu

się przez rzemieślnika dowodami kwalifikacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy

o działalności gospodarczej, współmałżonek lub zstępni, o których mowa w ust. 3 i

4, prowadzą działalność za pośrednictwem osoby posiadającej wymagane kwalifikacje.

1.

Rzemieślnik jest obowiązany przestrzegać zasad etyki i godności zawodowej.

2.

Szczegółowe zasady etyki zawodowej i rzetelnego wykonywania rzemiosła cechowego określa

samorząd rzemiosła.

1.

Rzemieślnicy cechowi podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie zasad

etyki zawodowej i rzetelnego wykonywania rzemiosła.

2.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej i tryb postępowania dyscyplinarnego określają

statuty organizacji samorządu rzemiosła.

1.

Tworzy się samorząd zawodowy rzemiosła, zwany dalej „samorządem”, będący związkiem

pracodawców.

2.

Samorząd rzemiosła jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega tylko przepisom

prawa.

3.

Organizacjami samorządu rzemiosła są

1)

cechy,

2)

spółdzielnie rzemieślnicze,

3)

izby rzemieślnicze,

4)

Związek Rzemiosła Polskiego,

5)

inne jednostki tworzone przez organizacje wymienione w pkt 1-4.

4.

Organizacje samorządu rzemiosła tworzone są z inicjatywy członków na zasadzie dobrowolnej

przynależności.

5.

Do zadań samorządu należy w szczególności rozwijanie działalności społeczno-gospodarczej

rzemiosła, udzielanie pomocy zrzeszonym w organizacjach samorządowych rzemieślnikom,

zwłaszcza wykonującym tradycyjne rzemiosła wymagające manualnych umiejętności, reprezentowanie

ich interesów wobec organów władzy i administracji państwowej oraz organizacji społecznych

i gospodarczych, a także uczestniczenie w realizacji zadań systemu oświaty i wychowania

w celu zapewnienia wykwalifikowanych kadr dla rzemiosła.

Organizacje samorządu rzemiosła wymienione w art. 7 ust. 3 pkt 1-4 mają osobowość

prawną.

1.

Cechy są społeczno-zawodowymi i gospodarczymi organizacjami zrzeszającymi - z uwzględnieniem

zasady dobrowolności - osoby wymienione w art. 2 ust. 2 wykonujące rzemiosło.

2.

Podstawowym zadaniem cechu jest w szczególności utrwalanie więzi środowiskowych, postaw

zgodnych z zasadami etyki i godności zawodu, a także prowadzenie na rzecz członków

działalności społeczno-organizacyjnej, kulturalnej, oświatowej i gospodarczej, a także

reprezentowanie interesów członków wobec organów administracji i sądów.

1.

Spółdzielnie rzemieślnicze jako organizacje rzemiosła działają na zasadach określonych

w przepisach Prawa spółdzielczego.

2.

Zadaniem spółdzielni rzemieślniczych jest w szczególności organizowanie działalności

usługowej i wytwórczej rzemiosła, udzielanie pomocy członkom w wykonywaniu ich zadań

oraz prowadzenie własnej działalności gospodarczej i społeczno-wychowawczej.

1.

Izby rzemieślnicze są społeczno-zawodowymi organizacjami zrzeszającymi na zasadzie

dobrowolności cechy i spółdzielnie rzemieślnicze oraz inne jednostki określone w art.

7 ust. 3 pkt 5.

2.

Podstawowym zadaniem izb rzemieślniczych jest w szczególności reprezentowanie zrzeszonych

organizacji wobec organów administracji i instytucji, udzielanie im pomocy instruktażowo-doradczej

oraz przeprowadzanie egzaminów kwalifikacyjnych.

3.

Izby rzemieślnicze są uprawnione do potwierdzania egzaminów kwalifikacyjnych świadectwami

i dyplomami oraz do opatrywania ich pieczęcią z godłem Państwa.

1.

Organizacje samorządu rzemiosła wymienione w art. 7 ust. 3 pkt 1-3 mogą powołać ogólnopolską

reprezentację, zwaną „Związek Rzemiosła Polskiego”.

2.

W Związku Rzemiosła Polskiego mogą się zrzeszać spółdzielnie rzemieślnicze, izby rzemieślnicze,

cechy o zasięgu ogólnopolskim i inne jednostki określone w art. 7 ust. 3 pkt 5.

3.

Związek Rzemiosła Polskiego może być utworzony z inicjatywy co najmniej 10 organizacji

samorządu rzemiosła, wymienionych w art. 7 ust. 3 pkt 2 i 3, oraz cechów ogólnopolskich,

które zadeklarują członkostwo w tym związku w drodze uchwał walnych zgromadzeń.

4.

Podstawowym zadaniem Związku jest zapewnienie zrzeszonym w nim organizacjom pomocy

w realizacji zadań statutowych, rozwijanie działalności społeczno-zawodowej oraz reprezentowanie

interesów rzemiosła w kraju i za granicą.

5.

Związkowi przysługują uprawnienia centralnego związku spółdzielczego przewidziane

w ustawie - Prawo spółdzielcze w stosunku do zrzeszonych w nim spółdzielni.

Zadania organizacji rzemieślniczych, ich ustrój, stosunki prawne członków ustalane

są w statutach uchwalanych przez zjazdy i walne zgromadzenia tych organizacji.

Zasady gospodarki finansowej organizacji rzemiosła oraz zasady wynagradzania zatrudnionych

w nich pracowników określają walne zgromadzenia (zjazdy delegatów) tych organizacji,

jeżeli inne przepisy nie stanowią inaczej.

1.

Działające w dniu wejścia w życie ustawy cechy, izby rzemieślnicze i Centralny Związek

Rzemiosła ulegają przekształceniu lub likwidacji stosownie do wymogów określonych

w art. 6 i 49 ustawy o działalności gospodarczej lub niniejszej ustawy.

2.

Podstawę przekształcenia bądź likwidacji dotychczasowych organizacji rzemiosła stanowi

uchwała walnego zgromadzenia lub odpowiednio zjazdu delegatów, powzięta w trybie przewidzianym

dla dokonywania zmian statutów.

3.

Majątek i zobowiązania cechów, izb rzemieślniczych i Centralnego Związku Rzemiosła

przechodzą odpowiednio na nowe organizacje z dniem ich przekształcenia.

4.

Pracownicy zatrudnieni dotychczas w cechach, izbach rzemieślniczych i Centralnym Związku

Rzemiosła stają się pracownikami przekształconych organizacji.

Cechy i izby rzemieślnicze mogą być tworzone w trybie inicjatyw założycielskich lub

w drodze podziału istniejących organizacji pod warunkiem zapewnienia samodzielności

finansowej.

1.

Podstawą utworzenia cechu w trybie inicjatywy założycielskiej jest uchwalenie statutu

cechu odpowiadającego wymogom określonym w art. 16 przez co najmniej 10 członków założycieli.

2.

Podstawą utworzenia cechu w trybie podziału jest uchwała walnego zgromadzenia cechu

podlegającego podziałowi, powzięta w trybie określonym w statucie, zawierająca postanowienia

o zasadach podziału z uwzględnieniem podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań

cechu podlegającego podziałowi.

Przepisy art. 17 mają odpowiednio zastosowanie do izb rzemieślniczych, z tym że liczba

członków założycieli (cechów) wynosi co najmniej 5.

1.

Cechy rzemieślnicze, izby rzemieślnicze i Związek Rzemiosła Polskiego składają wnioski

o rejestrację do właściwego sądu rejestrowego.

2.

Sądem rejestrowym jest dla

1)

cechów - sąd rejonowy właściwy dla siedziby cechu,

2)

izby rzemieślniczej - sąd wojewódzki właściwy dla siedziby izby,

3)

Związku Rzemiosła Polskiego - Sąd Wojewódzki dla Miasta Stołecznego Warszawy.

3.

Z chwilą wpisania do rejestru organizacje wymienione w ust. 1 uzyskują osobowość prawną

i mogą rozpocząć swą działalność.

4.

Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi wzory i sposób prowadzenia

rejestrów cechów, izb rzemieślniczych i Związku Rzemiosła Polskiego.

1.

Organizacje rzemiosła, o których mowa w art. 15, przechodzą w stan likwidacji na podstawie

uchwał walnych zgromadzeń lub odpowiednio uchwał zjazdów delegatów, powziętych w trybie

przewidzianym w statucie.

2.

Uchwała o likwidacji, o której mowa w ust. 1, określa zasady i tryb postępowania likwidacyjnego

i wskazuje inną organizację rzemiosła, która przejmie majątek likwidowanej organizacji.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1989 r.