Ustawa budżetowa na rok 1989 z dnia 15 lutego 1989 r.

1.

Ustala się dochody budżetu państwa w wysokości 17.206.062.315 tys. złz tego

1)

wpłaty przedsiębiorstw i innych jednostek gospodarczych 14.023.563.913 tys. zł

2)

wpłaty instytucji finansowych i ubezpieczeniowych 1.775.549.056 tys. zł

3)

wpłaty jednostek świadczących usługi socjalne i kulturalne 44.907.391 tys. zł

4)

wpłaty jednostek administracji państwowej, wymiaru sprawiedliwości, prokuratury, bezpieczeństwa

publicznego i obrony narodowej 111.412.994 tys. zł

5)

podatki i opłaty od gospodarki nie uspołecznionej 867.266.100 tys. zł

6)

podatki i opłaty od ludności 307.460.000 tys. zł

7)

wpływy z obligacji Skarbu Państwa 40.000.000 tys. zł

8)

pozostałe dochody 35.902.861 tys. zł

2.

Ustala się wydatki budżetu państwa w wysokości 18.204.106.804 tys. złz tego

1)

dopłaty do cen towarów i usług dla ludności 4.170.240.200 tys. zł

2)

dotacje dla przedsiębiorstw 1.440.431.489 tys. zł

3)

rozliczenia z bankami 1.080.390.612 tys. zł

4)

wydatki jednostek i zadań gospodarczych 799.966.911 tys. zł

5)

nauka 89.038.963 tys.zł

6)

oświata i wychowanie 1.039.472.424 tys. zł

7)

szkolnictwo wyższe 308.094.217 tys. zł

8)

kultura i sztuka 256.284.041 tys. zł

9)

ochrona zdrowia i opieka społeczna, kultura fizyczna i sport oraz turystyka i wypoczynek

1.304.904.087 tys. zł

10)

ubezpieczenia społeczne 834.586.366 tys. zł

11)

obrona narodowa 982.362.800 tys. zł

12)

administracja, wymiar sprawiedliwości, prokuratura i bezpieczeństwo publiczne779.337.827

tys. zł

13)

dotacja na Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego 1.024.000.000 tys. zł

14)

zwrot lokaty Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki 83.000.000 tys. zł

15)

pozostałe wydatki bieżące 166.570.813 tys. zł

16)

wydatki na inwestycje i remonty kapitalne 1.978.350.896 tys. zł

17)

wydatki celowe nie rozdzielone na działy i województwa 1.787.075.158 tys. zł

18)

rezerwa Rady Ministrów 80.000.000 tys. zł

3.

Niedobór budżetu państwa na koniec roku wynosi 998.044.489 tys. zł

4.

Minister Finansów dokona emisji obligacji Skarbu Państwa o wartości 40 mld zł.

5.

Jeżeli przebieg realizacji budżetu państwa wskazywałby na przekroczenie na koniec

roku niedoboru, o którym mowa w ust. 3, Rada Ministrów podejmie działania zmierzające

do zwiększenia dochodów oraz dokona stosownego zmniejszenia wydatków budżetowych.

W tym wypadku upoważnia się Radę Ministrów, po zasięgnięciu opinii właściwej komisji

sejmowej, także do dokonania koniecznych zmian dochodów zasilających dla budżetów

terenowych. W razie gdy podjęte działania oszczędnościowe okażą się niewystarczające,

upoważnia się Ministra Finansów do zwiększenia w drugim półroczu emisji obligacji

Skarbu Państwa do wysokości umożliwiającej utrzymanie niedoboru budżetu państwa w

wysokości określonej w ust. 3.

6.

Przychody zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, środków specjalnych, funduszów

celowych i państwowych jednostek organizacyjnych, których gospodarka finansowa jest

prowadzona na zasadach ustalonych na podstawie art. 13 ustawy z dnia 3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe

(Dz. U. Nr 56, poz. 283, z 1985 r. Nr 59, poz. 296, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1987 r. Nr 33, poz. 181 oraz z 1988 r. Nr 19, poz. 131 i Nr 41, poz. 325) - objęte budżetem państwa - wynoszą 7.888.900.087 tys. zł, w tym dotacje z budżetu

2.664.809.915 tys. zł, rozchody wynoszą 8.106.114.551 tys. zł, w tym nadwyżki do przekazania

na rzecz budżetu 3.480.430 tys. zł.

1.

Ustala się w zakresie budżetu centralnego

dochody w wysokości 13.857.122.212 tys. zł

wydatki w wysokości 14.855.166.701 tys. zł

w tym

-

rezerwę Rady Ministrów w wysokości 80.000.000 tys. zł

-

rezerwę celową na wynagrodzenia w sferze budżetowej wraz z pochodnymi w wysokości

1.200.000.000 tys. zł

zgodnie ze szczegółowym podziałem ustalonym w załączniku nr 1.

2.

Niedobór budżetu centralnego na koniec roku wynosi 988.044.489 tys. zł.

3.

Źródłem pokrycia niedoboru, o którym mowa w ust. 2, będzie kredyt zaciągnięty przez

Ministra Finansów w Narodowym Banku Polskim. Dopuszcza się możliwość - ze względu

na nierównomierną realizację dochodów i wydatków - zwiększenia tego kredytu w poszczególnych

okresach roku o kwotę równą 4% planowanych w ustawie budżetowej wydatków budżetu centralnego.

4.

Przychody zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, środków specjalnych, funduszów

celowych i państwowych jednostek organizacyjnych, których gospodarka finansowa jest

prowadzona na zasadach ustalonych na podstawie art. 13 Prawa budżetowego - objęte

budżetem centralnym - wynoszą 6.898.286.949 tys. zł, w tym dotacje z budżetu 2.296.233.502

tys. zł oraz rozchody wynoszą 6.952.296.562 tys. zł, w tym nadwyżki do przekazania

na rzecz budżetu 2.454.411 tys. zł.

1.

Ustala się dla budżetów terenowych na 1989 r.

-

udziały w dochodach budżetu centralnego ustalane w stosunku procentowym do wartości

sprzedaży detalicznej towarów i usług przez jednostki gospodarki uspołecznionej objęte

planem centralnym i terenowym w wysokości 293.422.174 tys. zł

-

dotacje ogólne w wysokości 314.207.108 tys. zł

-

dotację celową w wysokości 4.000.000 tys. zł

zgodnie z załącznikiem nr 2.

2.

Ustala się udział budżetu centralnego w dochodach budżetów województw w wysokości

143.682.736 tys. zł

-

stołecznego warszawskiego 59.591.446 tys. zł

-

katowickiego 41.840.833 tys. zł

-

krakowskiego 12.532.584 tys. zł

-

łódzkiego 10.840.297 tys. zł

-

poznańskiego 18.877.576 tys. zł

3.

W roku 1989 nie stosuje się ustaleń dotyczących kwot dochodów zasilających dla budżetów

terenowych oraz udziałów budżetu centralnego w dochodach własnych budżetów terenowych

ujętych w narodowym planie społeczno-gospodarczym na lata 1986-1990.

Udział budżetów wojewódzkich rad narodowych, o którym mowa w art. 44 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu

terytorialnego

(Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183), ustala się w 1989 r. w wysokości 5% wpływów podatku dochodowego od przedsiębiorstw

państwowych, dla których organem założycielskim jest naczelny lub centralny organ

administracji państwowej.

1.

Ustala się ogólną kwotę dotacji przedmiotowych do wyrobów i usług w wysokości 4.547.458.000

tys. zł.

2.

Rada Ministrów określi grupy wyrobów i usług dotowanych z budżetu.

3.

Dotacje, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą być udzielane jednostkom gospodarki uspołecznionej

oraz osobom fizycznym i osobom prawnym nie będącym jednostkami gospodarki uspołecznionej.

4.

Minister Finansów

1)

ustali stawki dotacji do wyrobów i usług, o których mowa w ust. 2,

2)

określi zasady ustalania i wypłacania dotacji, o których mowa w ust. 3,

3)

może dokonać w odpowiednich częściach budżetu zmiany kwot dotacji w ramach ogólnej

kwoty, wynikającej z przepisu ust. 1.

5.

Upoważnia się Radę Ministrów do zwiększenia - z ważnych względów społecznych lub gospodarczych

- kwoty dotacji określonej w ust. 1, jeżeli nie spowoduje to zwiększenia niedoboru

budżetu centralnego określonego w art. 2 ust. 2.

Ustala się dotacje dla państwowych i spółdzielczych jednostek gospodarki rolnej w

wysokości określonej w załącznikach nr 1 i 2, na cele określone przez Ministra Finansów

w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

1.

Ustala się dotacje na finansowanie postępu biologicznego w rolnictwie, zgodnie z załącznikiem

nr 1, na cele określone przez Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

2.

Zasady i tryb udzielania dotacji określi Minister Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki

Żywnościowej.

1.

Ustala się dotacje dla jednostek spółdzielczości mieszkaniowej w wysokości określonej

w załączniku nr 1, na cele związane z utrzymaniem spółdzielczych zasobów mieszkaniowych.

2.

Zasady i tryb udzielania dotacji określi Minister Finansów.

Skutki zmian cen urzędowych wyrównuje się w 1989 r. jednostkom i zakładom budżetowym,

szkołom wyższym oraz państwowym jednostkom organizacyjnym, których gospodarka finansowa

jest prowadzona na zasadach ustalonych na podstawie art. 13 Prawa budżetowego, do

wysokości 96%.

Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą dysponuje funduszem nagród w wysokości

16,1 mld zł za szczególne osiągnięcia w handlu zagranicznym.

Ustala się etaty

-

dla jednostek podległych naczelnym organom władzy państwowej,

-

dla wymiaru sprawiedliwości i prokuratury,

zgodnie z załącznikami nr 3 i 4.

Upoważnia się Ministra Finansów do zaciągnięcia w Narodowym Banku Polskim kredytu

na uzupełnienie wkładu Polski do Międzynarodowego Funduszu Walutowego w związku ze

wzrostem kursu walutowego.

Upoważnia się Radę Ministrów do zwiększenia z ponadplanowych dochodów dotacji na Fundusz

Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, jeżeli w wyniku dwustronnych negocjacji z rządami

państw wierzycielskich oraz rozmów z międzynarodowymi organizacjami finansowymi zaistnieje

w 1989 r. możliwość osiągnięcia wyraźnego postępu w normalizacji międzynarodowych

stosunków finansowych Polski.

1.

Wprowadza się odpłatność za żywienie w sanatoriach w wysokości nie wyższej, niż to

wynika z normy żywieniowej, ustalonej na podstawie normy fizjologicznej.

2.

Rada Ministrów określi zasady i tryb odpłatności oraz sposób pobierania opłat, o których

mowa w ust. 1.

3.

Środki uzyskane z odpłatności za żywienie przeznacza się na poprawę świadczonych usług

przez jednostki służby zdrowia wymienione w ust. 1.

1.

Wprowadza się zakaz rozpoczynania przez jednostki gospodarki uspołecznionej inwestycji

kubaturowych, polegających na budowie budynków zakwalifikowanych do grupy 1 „budynki”

klasyfikacji rodzajowej środków trwałych Głównego Urzędu Statystycznego.

2.

Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy inwestycji bezpośrednio związanych z

1)

rolnictwem i gospodarką żywnościową oraz działalnością jednostek na rzecz kompleksu

żywnościowego,

2)

budownictwem mieszkaniowym wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną i społeczną

oraz rozwojem produkcji materiałów i wyrobów dla tego budownictwa,

3)

ochroną środowiska naturalnego, w tym także z produkcją urządzeń i aparatury oraz

wykonawstwem robót na potrzeby ochrony środowiska,

4)

rozwojem opłacalnego eksportu,

5)

działalnością jednostek gospodarczych z udziałem kapitału zagranicznego,

6)

poprawą bezpieczeństwa i higieny pracy w dostosowaniu do wymagań określonych w decyzjach

Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub innych organów nadzoru

i kontroli warunków pracy,

7)

poprawą usług i obsługi ludności,

8)

potrzebami bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego,

9)

inwestycjami centralnymi, inwestycjami objętymi zamówieniami rządowymi oraz innymi

inwestycjami imiennie przewidzianymi do rozpoczęcia w 1989 r. w centralnym planie

rocznym,

10)

kulturą fizyczną i rentowną działalnością turystyczną,

11)

budową zakładów pracy chronionej.

3.

Inwestycje, o których mowa w ust. 2, nie mogą obejmować budynków przeznaczonych na

cele administracyjne i rekreacyjno-wypoczynkowe(domy i ośrodki wczasowe, sanatoria).

4.

Jednostki gospodarcze, które rozpoczną inwestycje objęte zakazem, zobowiązane są do

wpłacenia do budżetu centralnego równowartości 30% wartości kosztorysowej tych inwestycji.

Wielkość stopy procentowej dla obliczenia dywidendy obligatoryjnej w rozumieniu przepisów

ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych za rok podatkowy 1989 ustala

się w wysokości 44%; dywidendę nalicza się przez przemnożenie kwoty funduszu założycielskiego,

według stanu na początek roku podatkowego, przez wielkość stopy procentowej.

W ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

(Dz. U. Nr 52, poz. 268, z 1986 r. Nr 46, poz. 225 i z 1988 r. Nr 1, poz. 1) w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

W latach 1985-1989 podatek rolny od gruntów ustala się w wysokości równowartości pieniężnej

1)

w 1985 r. - 1,5 q żyta z 1 ha przeliczeniowego,

2)

w latach 1986-1989 - 2 q żyta z 1 ha przeliczeniowego.

”

1.

Przedsiębiorstwa państwowe, z wyłączeniem państwowych gospodarstw rolnych i państwowych

przedsiębiorstw gospodarki rolnej, przedsiębiorstwa mieszane, a także spółki handlowe,

w których Skarb Państwa albo jednostki gospodarki uspołecznionej posiadają udział

wynoszący ponad 50% kapitału zakładowego, dokonują w 1989 r. wpłat na Centralny Fundusz

Rozwoju Nauki i Techniki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1985 r. o centralnych funduszach rozwoju

nauki i techniki

(Dz. U. Nr 59, poz. 297, z 1986 r. Nr 47, poz. 226 oraz z 1987 r. Nr 22, poz. 126 i Nr 33, poz. 181); z podstawy naliczania wpłat wyłącza się podatek obrotowy.

2.

W roku 1989 do wpłat określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1985 r. o centralnych funduszach rozwoju

nauki i techniki, z zastrzeżeniem ust. 3, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

(Dz. U. Nr 27, poz. 111, z 1982 r. Nr 45, poz. 289, z 1984 r. Nr 52, poz. 268, z 1985 r. Nr 12, poz. 50 i z 1988 r. Nr 41, poz. 325).

3.

Decyzje dotyczące wpłat, o których mowa w ust. 1, w sprawach określonych w art. 8,

22 i 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych podejmuje Minister

- Kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń.

4.

Minister Finansów w drodze rozporządzenia określi na 1989 r. jednolicie dla wszystkich

podatników (płatników) stawki odsetek za zwłokę i zasady ich obliczania. Stawki te

nie mogą przekraczać określonej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego maksymalnej

stopy procentowej od kredytów udzielanych przez banki.

5.

Nadpłaty wynikłe w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania

podatkowego podlegają w 1989 r. od dnia dokonania zapłaty oprocentowaniu w wysokości

określonej dla stawek odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych.

6.

W zakresie uregulowanym w ust. 4 i 5 nie stosuje się przepisów art. 20 ust. 2 i art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach

podatkowych.

W 1989 r. ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pokrywa się również, oprócz

kosztów, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń

społecznych

(Dz. U. Nr 42, poz. 202), dopłaty do leków dla uprawnionych.

1.

W 1989 r.

1)

nie ustala się etatów dla administracji państwowej objętej budżetem centralnym i budżetami

terenowymi oraz dla Kancelarii Sejmu i Kancelarii Rady Państwa,

2)

ministrowie ustalają układ wykonawczy budżetu, czyli szczegółowy podział dochodów

i wydatków, w granicach kwot wynikających z ustawy budżetowej w podziale na rozdziały

klasyfikacji budżetowej, z wyodrębnieniem kredytów na wynagrodzenia, dotacje z budżetu

i inwestycje oraz inne wydatki, których wysokość jest określana na podstawie odrębnych

przepisów,

3)

po uchwaleniu budżetu przez rady narodowe, terenowe organy administracji państwowej

ustalają układ wykonawczy budżetu, czyli szczegółowy podział dochodów i wydatków budżetowych,

według szczegółowości określonej przez rady narodowe, z wyodrębnieniem kredytów na

wynagrodzenia, dotacje z budżetu i inwestycje oraz wydatki, których wysokość jest

określana na podstawie odrębnych przepisów,

4)

ministrowie mogą dokonywać przeniesień kredytów między działami, rozdziałami i paragrafami

w ramach właściwej części budżetu, z tym że nie może być zmieniona łączna kwota kredytów

na cele inwestycyjne, dotacje z budżetu i wynagrodzenia. Przeniesienia kredytów mogą

być dokonywane w terminie do dnia 30 listopada roku budżetowego. Przeniesienia po

tym terminie wymagają zgody Ministra Finansów. O dokonanych przeniesieniach kredytów

między działami ministrowie zawiadamiają Ministra Finansów.

2.

W zakresie uregulowanym w ust. 1 nie stosuje się przepisów art. 36 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 1, art. 48 ust. 1, art. 60 ust. 3-5 ustawy z dnia

3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe.

3.

Termin uchwalenia budżetu przez rady narodowe w 1989 r. określony w art. 45 ustawy

wymienionej w ust. 2 oraz w art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych

i samorządu terytorialnego przedłuża się do dnia 28 lutego 1989 r.

1.

Nie podlegają zwrotowi dokonane do dnia 31 grudnia 1988 r. przez jednostki gospodarcze

wpłaty z tytułu podatku od ponadnormatywnych wypłat wynagrodzeń, z wyjątkiem nadpłat

tego podatku.

2.

Jednostki gospodarcze, które do dnia 31 grudnia 1988 r. nie dokonały wpłat z tytułu

podatku, o którym mowa w ust. 1, rozliczą ten podatek według zasad obowiązujących

w 1988 r. do dnia 31 marca 1989 r.

1.

Osoby prawne oraz prowadzące działalność gospodarczą państwowe jednostki organizacyjne

nie posiadające osobowości prawnej, zwane dalej jednostkami gospodarczymi, w których

wypłaty nagród i premii z dochodu pomniejszonego o podatek dochodowy przekroczą kwotę

wolną, ustaloną zgodnie z ust. 2, są zobowiązane do odprowadzenia dwukrotnej równowartości

kwoty przekraczającej kwotę wolną do budżetu centralnego na rachunek właściwych urzędów

skarbowych.

2.

Kwotę wolną ustala się w wysokości odpowiadającej iloczynowi dochodu pomniejszonego

o podatek dochodowy za rok poprzedni i procentowego udziału wynagrodzeń obciążających

koszty roku poprzedniego w kosztach ogółem.

3.

W jednostkach gospodarczych, prowadzących działalność usługową w zakresie usług materialnych,

koszty ogółem roku poprzedniego pomniejsza się o wartość części zamiennych i materiałów

bezpośrednich zużytych w procesie świadczenia tych usług.

4.

Do ustalenia kwoty wolnej wynagrodzenia roku poprzedniego pomniejsza się o wynagrodzenia

bezosobowe i honoraria.

5.

Kwota wolna, o której mowa w ust. 2 z uwzględnieniem ust. 3, nie może przekroczyć

50% dochodu pomniejszonego o podatek dochodowy za rok poprzedni.

6.

W jednostkach gospodarczych, w których przy ustalaniu cen urzędowych lub stawek dotacji

przedmiotowych przyjęto rentowność na poziomie nie wyższym niż 10%, kwotę wolną ustala

się według zasad określonych w ust. 2-5; kwota ta nie może być niższa niż równowartość

7% kwoty wynagrodzeń obciążających koszty działalności roku poprzedniego, ustalonej

zgodnie z ust. 4.

7.

Upoważnia się jednostki gospodarcze do dokonywania zaliczkowych wypłat nagród i premii

z dochodu pomniejszonego o podatek dochodowy za rok podatkowy. Do wypłat tych stosuje

się zasady określone w ust. 1-6, z tym że w miejsce wartości roku poprzedniego przyjmuje

się odpowiednie wartości roku podatkowego z okresu poprzedzającego miesiąc, w którym

dokonano zaliczkowych wypłat nagród i premii.

8.

Wpłaty dwukrotnej równowartości kwoty przekraczającej kwotę wolną dokonuje się w terminie

5 dni od dnia wypłaty nagród i premii.

9.

Minister Finansów wprowadzi wzory rozliczeń nagród i premii wypłacanych z dochodu

roku poprzedniego, pomniejszonego o podatek dochodowy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1989 r., z wyjątkiem

art. 14, który wchodzi w życie z dniem 1 marca 1989 r.