Obwieszczenie Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 20 października 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

1.

Nabywcami nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi, zwanych dalej „nieruchomościami”,

mogą być

1)

osoby fizyczne,

2)

spółdzielcze, społeczne oraz inne organizacje prowadzące działalność rolniczą.

2.

Osoba fizyczna może nabyć nieruchomość, jeżeli

1)

odpowiada warunkom wymaganym do nabycia własności nieruchomości rolnych w drodze przeniesienia

własności,

2)

w wyniku nabycia nieruchomość sama przez się bądź wraz z nieruchomościami stanowiącymi

już własność nabywcy utworzy gospodarstwo rolne zdolne do towarowej produkcji rolnej

- stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego.

1.

Z dniem wejścia w życie ustawy tracą moc, z zastrzeżeniem ust. 2, zarządzenia terenowych

organów administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego o podwyższaniu

lub obniżaniu ceny nieruchomości, wymienione w wykazach aktów prawa miejscowego, wydanych

na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu

terytorialnego

(Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183).

2.

W sprawach, w których zapadły decyzje ostateczne o ustaleniu kandydata na nabywcą

nieruchomości przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się dotychczasowe przepisy.

Nabywcami nieruchomości będących w użytkowaniu spółdzielczych i społecznych organizacji

prowadzących działalność rolniczą mogą być w pierwszej kolejności ich użytkownicy.

1.

Przedmiotem sprzedaży mogą być wyłącznie nieruchomości objęte wykazem sporządzonym

przez terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki

gruntami stopnia podstawowego, podanym do publicznej wiadomości.

2.

Nieruchomości objęte wykazem nie mogą być z niego wyłączone, chyba że konieczność

taka wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1989 r.

1.

Cenę jednego hektara gruntu ustala się mnożąc cenę jednego kwintala żyta stanowiącą

podstawę do naliczania podatku rolnego przez stawkę szacunkową jednego hektara.

2.

Stawkę szacunkową ustala się uwzględniając rodzaj i klasę gruntu, określone w ewidencji

gruntów, oraz okręg podatkowy według przepisów o podatku rolnym w następujący sposób

1)

dla gruntu ornego

Okręg podatkowy według przepisów o podatku rolnym

Stawki szacunkowe (w kwintalach żyta) 1 ha gruntu ornego klasy

I

II

IIIa

IIIb

IVa

IVb

V

VI

VIZ

I

145

132

118

100

80

60

35

15

8

II

126

115

103

86

70

52

30

12

5

III

110

100

90

75

60

45

25

10

1

IV

94

85

76

64

50

38

20

6

1

2)

dla użytku zielonego

Okręg podatkowy według przepisów o podatku rolnym

Stawki szacunkowe (w kwintalach żyta) 1 ha użytku zielonego klasy

I

II

III

IV

V

VI

VIZ

I

145

118

93

67

35

13

5

II

126

103

80

58

30

10

3

III

110

90

70

50

25

8

1

IV

94

76

60

43

20

5

1

3.

Cenę gruntu pod budynkami ustala się z zastosowaniem stawek wynikających z ust. 2.

4.

Cenę gruntu określonego w ewidencji gruntów jako: leśny, zadrzewiony lub zakrzewiony

ustala się przyjmując 50% ceny gruntu ornego klasy VI.

5.

Cenę gruntu pod wodami nadającymi się do chowu lub hodowli ryb ustala się według ceny

gruntu pod tymi wodami, powiększonej o wartość urządzeń.

6.

Cenę gruntu pod ciekami wodnymi naturalnymi lub sztucznymi, zaliczonymi do urządzeń

melioracji wodnych szczegółowych, oraz gruntu pod wodami nie nadającymi się do chowu

ryb, a także nieużytków ustala się przyjmując 50% ceny użytku zielonego klasy VI.

7.

Wartość drzewostanów leśnych ustala się według cen obowiązujących w państwowym gospodarstwie

leśnym.

8.

Wartość innych drzewostanów ustala się stosując odpowiednio ceny, o których mowa w

ust. 7.

9.

Wartość plantacji kultur wieloletnich oraz upraw i zasiewów ustala się według zasad

określonych w przepisach o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

10.

Cenę budynku ustala się

1)

według szacunkowych norm ubezpieczeniowych Państwowego Zakładu Ubezpieczeń,

2)

w granicach wartości rozbiórkowej materiałów - w razie zużycia budynku co najmniej

w 70%.

1.

Jeżeli ceny gruntów ustalone według zasad, o których mowa w art. 4 ust. 1, znacznie

odbiegają od cen stosowanych w obrocie między rolnikami, właściwa rada narodowa stopnia

podstawowego może w drodze uchwały odpowiednio obniżać lub podwyższać cenę gruntów

położonych na terenie jej właściwości lub jego części.

2.

Terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki

gruntami stopnia podstawowego, w indywidualnych wypadkach zasługujących na uwzględnienie

z przyczyn społeczno-gospodarczych, może obniżyć cenę gruntu - w tym także wraz z

częściami składowymi - do 50%; dalsza obniżka może nastąpić za zgodą terenowego organu

administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki ziemią stopnia

wojewódzkiego.

1.

Kandydatów na nabywców nieruchomości ustala w drodze decyzji terenowy organ administracji

państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki gruntami stopnia podstawowego

po zasięgnięciu opinii kółka rolniczego, a jeśli w danej miejscowości nie ma takiej

organizacji - właściwego gminnego związku rolników, kółek i organizacji rolniczych.

Opinia ta nie jest wymagana, jeżeli o nabycie ubiega się

1)

dzierżawca lub współwłaściciel, któremu przysługuje prawo pierwokupu,

2)

spółdzielcza, społeczna lub inna organizacja użytkująca tę nieruchomość.

2.

Decyzja, o której mowa w ust. 1, powinna określać nie dłuższy niż 3-miesięczny termin

do zawarcia umowy. Termin ten jest liczony od dnia upływu terminu do wniesienia skargi

do sądu administracyjnego, a w razie wniesienia skargi do sądu - od daty doręczenia

orzeczenia przez sąd. W uzasadnionych wypadkach termin ten może być przedłużony przez

terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki

gruntami stopnia podstawowego; w przeciwnym razie organ ten stwierdza wygaśnięcie

decyzji jako bezprzedmiotowej.

1.

Nabywca nieruchomości ustalony w drodze decyzji płaci jednorazowo 20% ceny przy zawarciu

umowy sprzedaży, resztę zaś spłaca w półrocznych ratach w okresie

1)

30 lat - za nieruchomość nabywaną na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego,

2)

20 lat - za nieruchomość nabywaną na powiększenie gospodarstwa rolnego,

poczynając od następnego roku kalendarzowego po upływie okresu karencji w spłacie

ceny.

2.

Okres karencji w spłacie ceny wynosi

1)

6 lat dla młodych rolników lub młodych małżeństw oraz dla nowo powstałych rolniczych

spółdzielni produkcyjnych,

2)

5 lat dla nabywców nieruchomości, którzy nabywają nieruchomość bez zabudowań lub z

zabudowaniami wymagającymi kapitalnego remontu,

3)

3 lata dla pozostałych nabywców.

3.

Jeżeli nabywcą nieruchomości jest młody rolnik lub młode małżeństwo albo nowo powstała

rolnicza spółdzielnia produkcyjna, jednorazowa wpłata przy zawarciu umowy sprzedaży

wynosi 5% ceny; reszta ceny jest spłacana w terminach i ratach określonych w ust.

1.

4.

Za młodego rolnika uważa się nabywcę, który nie przekroczył 35 lat życia, a jeśli

chodzi o młode małżeństwo, gdy jeden ze współmałżonków nie przekroczył 35 lat życia.

Za nowo powstałą rolniczą spółdzielnię produkcyjną uważa się jednostkę w okresie 5

lat jej działalności od daty zarejestrowania.

5.

Terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki

gruntami stopnia podstawowego w wypadkach uzasadnionych względami społeczno-gospodarczymi

może w drodze decyzji

1)

zwolnić całkowicie lub częściowo od dokonania jednorazowej wpłaty wymaganej przy zawarciu

umowy sprzedaży, przy czym nabywca zwolnioną część ceny płaci w ratach i terminach

określonych w ust. 1,

2)

przedłużyć okres spłaty rat do 40 lat oraz okres karencji do 7 lat.

6.

Oprocentowanie nie spłaconej części ceny ustala się w wysokości 5% w stosunku rocznym.

W indywidualnych wypadkach uzasadnionych względami społeczno-gospodarczymi terenowy

organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki gruntami

stopnia podstawowego może obniżyć wysokość oprocentowania o 2%.

7.

W razie zapłaty całej ceny przy zawarciu umowy sprzedaży, stosuje się bonifikatę w

wysokości 30% ceny, a jeżeli nabywcą jest młody rolnik lub młode małżeństwo - w wysokości

50%.

8.

W razie zapłaty całej ceny w okresie karencji, stosuje się bonifikatę w wysokości

25% ceny.

9.

W razie przedterminowej spłaty rat stosuje się bonifikatę w wysokości

1)

20% spłaty, jeżeli wynosi ona jednorazowo co najmniej 12 rat,

2)

15% spłaty, jeżeli wynosi ona jednorazowo co najmniej 9 rat,

3)

10% spłaty, jeżeli wynosi ona jednorazowo co najmniej 6 rat.

10.

Odsetki za zwłokę w płatności wynoszą 0,5% za każdy rozpoczęty miesiąc, nie więcej

jednak niż 20% nie spłaconej w terminie raty.

11.

W szczególnie uzasadnionych wypadkach terenowy organ administracji państwowej o właściwości

szczególnej do spraw gospodarki gruntami stopnia podstawowego, na wniosek banku spółdzielczego,

może odroczyć na okres do lat 5 spłatę wymaganych rat bez pobierania odsetek.

Decyzja, o której mowa w art. 6 ust. 1, stanowi podstawę do zawarcia umowy sprzedaży

nieruchomości.

1.

Terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki

gruntami stopnia podstawowego może przeznaczyć nieruchomość do sprzedaży w drodze

przetargu.

2.

W wypadku przysługującego prawa pierwokupu nieruchomości przepis ust. 1 stosuje się,

jeśli osoba, której prawo to przysługuje, nie złoży w ciągu miesiąca od daty powiadomienia

jej przez organ określony w ust. 1 oświadczenia na piśmie, że z prawa tego chce skorzystać.

3.

Cena wywoławcza nieruchomości przeznaczonej do sprzedaży w drodze przetargu nie może

być niższa od ceny ustalonej według zasad określonych w art. 4.

4.

W przetargu mogą brać udział osoby spełniające warunki do nabycia nieruchomości rolnych,

które wpłaciły co najmniej w przeddzień przetargu wadium w wysokości 10% ceny wywoławczej

nieruchomości.

5.

Przetarg przeprowadza przedstawiciel organu administracji państwowej o właściwości

szczególnej do spraw gospodarki gruntami stopnia podstawowego, z udziałem

1)

przedstawiciela kółka rolniczego, a jeżeli w danej miejscowości nie ma takiej organizacji

- gminnego związku rolników, kółek i organizacji rolniczych,

2)

przedstawiciela banku spółdzielczego.

6.

W drodze przetargu wyłania się kandydata na nabywcę nieruchomości. Kandydatem tym

jest osoba, która zaoferowała najwyższą cenę.

7.

Protokół z przetargu powinien określać nie dłuższy niż 3-miesięczny termin zawarcia

umowy sprzedaży. Przepis art. 6 ust. 2 stosuje się odpowiednio. W razie niezawarcia

umowy w tym terminie, osobie wymienionej w ust. 6 przysługuje roszczenie przeciwko

Skarbowi Państwa o zawarcie umowy.

8.

Kandydat na nabywcę jest obowiązany uiścić cenę nabycia najpóźniej przy zawarciu aktu

notarialnego.

9.

Kandydat na nabywcę, który w terminie określonym w ust. 7 nie przystąpił do zawarcia

umowy sprzedaży, traci złożone wadium.

10.

Uczestnikom przetargu, których nie ustalono kandydatami na nabywców, zwraca się wadium.

1.

Sprzedaż nieruchomości w imieniu Skarbu Państwa prowadzą banki spółdzielcze.

2.

Sprzedaż nieruchomości następuje w formie aktu notarialnego.

1.

Nie spłacona część ceny sprzedaży podlega zabezpieczeniu przez wpis hipoteki, w wysokości

odpowiadającej tej części, w księdze wieczystej sprzedawanej nieruchomości.

2.

Jeżeli nieruchomość nie ma uregulowanej księgi wieczystej lub jeżeli księga wieczysta

dla tej nieruchomości zaginęła albo uległa zniszczeniu, właściwe państwowe biuro notarialne

zakłada księgę wieczystą nieruchomości na wniosek banku spółdzielczego. Zabezpieczenie

nie spłaconej części ceny następuje w sposób wskazany w ust. 1.

3.

Biuro notarialne, które sporządziło akt sprzedaży, obowiązane jest łącznie z wnioskiem

o ujawnienie zmiany własności nieruchomości zgłosić wniosek o zabezpieczenie nie spłaconej

części ceny.

Należności za sprzedane nieruchomości, po potrąceniu prowizji należnej bankowi spółdzielczemu,

stanowią dochód budżetu rady narodowej stopnia podstawowego właściwej dla położenia

nieruchomości.

Za czynności związane ze sprzedażą nieruchomości bank spółdzielczy pobiera prowizję

w wysokości 5% ceny sprzedaży oraz wpływy z oprocentowania nie spłaconej części ceny,

o których mowa w art. 7 ust. 6.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Minister Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej określa szczegółowy tryb sprzedaży

nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi.

1.

Traci moc dekret z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich

na cele reformy rolnej i osadnictwa

(Dz. U. Nr 57, poz. 321), art. 5, 6 i 7 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie

pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych

w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego

(Dz. U. Nr 46, poz. 339) oraz art. 43 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze

Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska

(Dz. U. z 1946 r. Nr 49, poz. 279 i z 1947 r. Nr 66, poz. 410).

2.

Jeżeli jednak byli właściciele nieruchomości ziemskich, przejętych na własność Państwa

na podstawie przepisów dekretów wymienionych w ust. 1, wprowadzeni zostali w posiadanie

nieruchomości państwowych w związku z ich uprawnieniem do otrzymania nieruchomości

zamiennych - nadaje się im te nieruchomości zamienne stosownie do wymienionych przepisów.

3.

Byli właściciele (współwłaściciele) nieruchomości ziemskich przejętych na własność

Państwa na mocy przepisów wymienionych w ust. 1 mają prawo do renty na zasadach określonych

w art. 10. Nie dotyczy to jednak przypadków, gdy właściciele (współwłaściciele) otrzymali

nieruchomość zamienną lub gdy w myśl ust. 2 przysługuje im uprawnienie do otrzymania

takiej nieruchomości.

1.

Nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej

ustawy, przejmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują

się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie

innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania,

a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności

gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne.

2.

Przepis ust. 1 nie dotyczy gruntów wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o uchyleniu dekretu z dnia 9 lutego 1953 r.

o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych

(Dz. U. Nr 39, poz. 173) oraz gruntów objętych we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych

dla realizacji narodowych planów gospodarczych

(Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31)

3.

O przejęciu nieruchomości rolnych na własność Państwa orzeka terenowy organ administracji

państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki gruntami stopnia podstawowego,

a o przejęciu nieruchomości leśnych - dyrektor okręgowego zarządu lasów państwowych.

O uznaniu służebności za niezbędne orzeka organ właściwy do wydania decyzji o przejęciu

nieruchomości na własność Państwa.

4.

Postępowanie sądowe o przywrócenie posiadania lub wydanie nieruchomości określonych

w ust. 1 podlega umorzeniu, a nie wykonane tytuły egzekucyjne zasądzające te roszczenia

są pozbawione skutków prawnych.

1.

Traci moc art. 7 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw

związanych z reforma rolną i osadnictwem rolnym

(Dz. U. z 1955 r. Nr 18, poz. 107 i z 1957 r. Nr 39, poz. 174).

2.

Osoby, które do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy objęły w posiadanie nieruchomości

państwowe w związku z ich uprawnieniem, wynikającym z art. 7 dekretu wymienionego

w ust. 1, otrzymują je na własność w trybie i na zasadach tego dekretu.

Nieruchomości rolne i leśne, należące do osób, które dopuściły się odstępstwa od narodowości

w czasie wojny 1939-1945 r., objęte przez te osoby w posiadanie od dnia 23 lipca 1950 r.

do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zwalnia się spod zajęcia, dozoru i zarządu.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Uznaje się za wygasłe uprawnienia byłych właścicieli (współwłaścicieli) nieruchomości

ziemskich, przejętych na własność Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy

rolnej

(Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), do otrzymania gospodarstw rolnych w myśl art. 17 tego dekretu.

2.

Przepis ust. 1 nie dotyczy przypadków, gdy byli właściciele (współwłaściciele) przejętych

na własność Państwa nieruchomości ziemskich wprowadzeni już zostali w posiadanie gospodarstw

rolnych.

Umarza się długi i ciężary zabezpieczone na nieruchomościach przejętych na własność

Państwa na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich

na cele reformy rolnej i osadnictwa

(Dz. U. Nr 57, poz. 321) oraz dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających

w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych

powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego

(Dz. U. Nr 46, poz. 339), z wyjątkiem służebności gruntowych.

Uznaje się za wygasłe uprawnienia repatriantów do otrzymania państwowych nieruchomości

rolnych, przysługujących im stosownie do umów międzynarodowych w zamian za mienie

pozostawione poza granicami Państwa, jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy nie zostali

wprowadzeni w posiadanie takich nieruchomości.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Prawo do otrzymania państwowych nieruchomości rolnych na własność w drodze nadania

na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej

(Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) oraz dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem

Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska

(Dz. U. z 1946 r. Nr 49, poz. 279 i z 1947 r. Nr 66, poz. 410) przysługuje osobom, które użytkują te nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy.

2.

Do kategorii osób określonych w ust. 1 należą

1)

posiadacze nieruchomości, w stosunku do których wydane zostały orzeczenia komisji

ziemskich o nadaniu im nieruchomości, chociażby orzeczenia te nie były jeszcze prawomocne;

2)

osadnicy i repatrianci wprowadzeni we władanie nieruchomości przez organy administracji

rolnej, z wyjątkiem dzierżawców oraz osób użytkujących grunty na podstawie umów o

zagospodarowaniu.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1968 r.