Rozporządzenie Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności z dnia 27 stycznia 1989 r. uchylające rozporządzenie w sprawie zakazu używania niektórych samochodów ciężarowych.
Table of Provisions (54)
Statutory Text (54 Articles)
Art. 2. · 1. Banki są samodzielnymi i samofinansują
cymi się jednostkami organizacyjnymi, posiadającymi osobowość prawną, działającymi na podstawie ustawy oraz
. statutów.
2. Banki państwowe nie p'odlegają wpisowi do rejestru
pn;edsiębiorstw pańs'wowych.
c.
,'o
~.i~~ I
/.
? <.
ArL 3. 1. Statut banku określa
1) jego nazwę , która powinna ~ zawierać wyraz "bank"
i. odróżniać się od nazw innych' banków, z tym że
nazwa banku spółdzielczego powinna żawierać również wyru "sp6łdz.K!lczy",
.
2) siedzibę banku oraz przedmiot i zakres jego działalności,
.
3) organy i organizację banku, tryb składani'a oświad
czeń w zakresie praw i obowiązków,
4) f~ndusze własne, zasady tworzenia i wykorzystyWaDla funduSzy ' specjalnych C?raz zasady gospodarki
finansowej.
2. Statut powinien także zawierać postanowienia, których wprowadzenia do statutu wymagają przepisy niniejszej ustawy i innych ustaw.
Art. 4. Do podstawowej działalności banków należy
gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie kredytów
1 pożyczek pieniężnych oraz przeprowadzanie rozliczeń
pieniężnych .
.Art. 5. Banki kierują się w swojej działalności uchwalanymi przez Sejm założeniami polityki pieniężno-kredy
towej.
- Art. 6. Prawo posiadania przez banki wartości dewizowych i dokonywania obrotu tymi wartościami określają
statuty banków.
Art. 7. .Banki zapewniają
na przechowanie.
pnyjętego
należytą
ochronę
mienia
i
. Poz. ~t
58
Art. 8. -Banki mogą
tworzyć spółki prawa handlowego i cywilnego oraz
.spółdzielnię;
2) realizować , wspólnie , z innym~ podmiotami przedsię
wzięcia gospodarcze oraz świadczyć usługi konsultacyjno-doradcze w sprawach finansoWych,
3) poąejmować w ząkresie określonym w ich statutach
dział~ność gospodarczą nie przewidzianą w niniejszej
ustawie,
4) tworzyć i likwidować za ru-anicą oddziały i inne pla·
cówki oraz być udziałowcem (akcjonariuszem) zagranicznych banków i przedsiębiorstw działających, w
kraju.
.
.
1)
warunki umów
kI'ec!yt0VfYch i . 1,1Illowy pożyczki;
3} warunki , udostępniania skrytek sejfowych,
4) ,inneczynności usługowe baQków.
2. Postanowien~a regulaminów, o których mowa w
l1st.l, są dla' stron ' wiążące, jeżeli strony w umowie nie
ustalą odmiennie swych praw ·. i obowiązków.
2) rodzaje udzielanych Iuedytów ' oraz
B. Rachunki bankowe. i rozliczeIJia pieniężne
Art. 13. 1. Banki otwierają i prowadzą rachunki bankowe dla osób ' prawnych i fizycznych.
~
2. W celu przechowywania ' środków pieniężnych
i przeprowadzania rozliczeń związanych z działalnością
Art. 9. ' Banki obowiązane są do utrzymywania płyn·
gospodarcZą są otwierane i prowadzone
ności płatniczęj, ,polegającej na prowadzeniu działalności
1) rachunki bieżące dla rozliczeń krajowych,
w sposóp zapewniający wYkolranie wszystląch . zobowią
zańJgodnie z termipami ich płatnQści.
2) rachullki pomocnicze dla określonych'; rozliczeń krajowy-ch,
Art. 10. ' Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, osoby fi3)
rachunki lokat terminowych,
zyczne i prawne przy otwiera.niu · rachunku i zaciąganiu
4) · rachunki dla rozliczeń zagranicznych.
kredytu .bankowego oraz korzystaniu z innych Qsług bankowych mają prawo wyboru banku, którego zakres dzia' 3. Zawierając umowę raęhunku bankowego,- o którYm
łania obejmuje takie czynności.
. mowa w ust. 2 pkt 1, bank może zastrzec obowiązek za)
wiadomienia go o otwarciu w innym banku rachunku poRozdział . 2
mocniczego lub rachunku' dla ~ozliezeń z~granicznych.
i
CzyQJloścl baJlkow~
A: P-rzepisy wspólne
,,
Art. 11. 1.
ności
\
Czynnościami
bankowymi są w szczegól-
Art. 14. 1. PosiadiJ~z rachunku bankowego .dy~o,nuje I
swobodnie swoimi środkami pieniężnymi na tachunku. W
umowie z bankiem mogą być za~rte postanowienia 'ograniczająee swobodę dysponowania tymi środkami. ','
'.
~. Srodki pieniężne żgromad~one ' na Iachunku mogą .
być oprocentowane w wysokości ,i według zasad określo
nych w umowie z bankiem.
3. Prezes Narodowego Banku Polskiego może określić
granice oprocentowania wkładów w walutach obcych, gromadzQnych na rachunkach bankowych.
1) prowadzenie rachunków bankowych,
lokat
2) przyjmowanie wkładów ' oszczędnościowych
terminowych,
3) przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych,
Art. 15. W celu pTŻeprowadzania rozliczeń za pośred
4) udzielanie i zaciąganie kredytów i pożyczek pienięż
nictwem banków środki pieniężne na rachunkach ' banko,.
nych,
wych gromadzą
5) wykonyWanie opimlcji czekowych i wekslowych,
1) przedsiębiorstwa paftstwowe
inne państwowe jed. 6) przyjmowanie i dokonywanie lokat w bankach kraj 0nostki organizacyjnę,
wycJ;l i zagranicznych, .
2) banki,
l) udzielanie oraz ' przyjmowa~e poręczeń i gwarancji
3) przedsiębiorstwa mieszane, '
bcu:Utowych,
4) ;;półdzielnie i ~ch związki,
8} . dokonywanie ' obrotu wartościami dewizowymi oraz
5)
organizacje podmiotów gospodarczych,
prowad~enie obsługi finansowej obrotów z Ul,granicą,
6)
orgaflizacje
społeczn~ i łundacje prowadzące" -działal9) prowadzenię obsługi pożyczek państwowych,
ność gospodarczą, .
\
tO) emitowanie papierów wartościowych oraz dokonywal)
kółka rolnicze i ich ' związki,
nie obrotu tymi papierami,
8} spółki, w których państwo l~b jednostki ~nione
11) dokonywanie %leconych czynności związanych z emisją
w pkt 1-1 posiadają udział, oraz spółki wodne,
paPierów wartościowych,
.
9)
organizacje · polityezne, społecZJi'e i zawodOWe inne
12) przechowywanie przedmiotów i papierów · wartościo
niż wymienione w pkt 6,
'
.
wychoraz udostępnianie skrytek' sejfowych.
10) , nie wymienione w popr~edniCh pun~tach osoqy ' praw2. Do dokonywania czynności bankowych wymienio.
ne, jeżeli zaciągają w banku kredyt na cele. 'iWjązane
nych w· ust. 1 są' uprawnione banki ' w zakresie ustalonYm
z działalnością gospodarczą.
. ..
w ich statutach, z zastrzeżeniem przepisu ust. 3.
Art. 1'6. 1. _Prezes Narodowego Banku PolskIego
3. Banki mogą na zlecenie innych banków wykony1)
.
określa ogóln~ warunki ' otwierania i prowadzenia rawać określone czynności bankowe należące do zakresu
chunków bankowych, .po za~ięghięciu oplilll Rady
działania banków zlecających.
Banków,
Art. 12. 1. Banki w zakresie swojej działalnóści mogą
2) w porozumieniu z Ministrem Finansów określa for, wydawat regulaminy okreslające
' .
.. .my .i tryb p~prowadzania Za. pośrednictwem banków
1) r9dzaje wkładów oszczędnościowych i warunki prowa.~ . , ~~ljczen pient~~ych; rnjęchy osą~ami . pra:wnymi 0taz
dzeni<i rachunków tycfl wkładów, . . ' ."
. DllędzytYJIłi ,'osobami i ' 'innyl:n1 podmiotą.mi
.
L
,
-
-
,
,. ,
' .
'..
•
•
<.
.~..,'
•
I.
:t"
"
.--fi.
i
) j , -':-
" -'
\ '
DzieD11ik Ustaw Nr 4
2. Banki
1)
są obowiązane priyjmować ' wpłaty
Poz.2t
59
l'
gotówkowe oraz
p~zelicza(: i 'sortować znaki pieniężne pochodzące z
ty<:h wpłat, przy czym . mogą pobierać prowizję od
bankowe,
. 2) stosują ustalone przez Prezesa Narodowego Banku
Polskiego zasady przeliczania, sortowania, pakowania
i oznaczania opakowań znaków pieniężnych oraz wykonywania czynności związanych z zasilaniem banków
w te znakL
wpł!,lt gotówkowych na rachunki
C. Wkłady oszczędnościowe
obrotów oprócz okresowego dopisywania odsetek i ich
wypłat, a stan oszczędności nie przekracza minimum ustalonego w umowie,
Art; 24. Osoba małoletnia może posiadać rachunek
os~czędnościowy, a po, ukończerliu lat trzynastu także podejmować z tego rachunku wypłaty, o ile nie sprzeciwi
się temu 'jej przedstawiciel ustawowy.
D. Kredyty i pożyczki pieniężne
Art. 25. 1. Banki mogą udzielać kredytów w złotych
w wal,ucie obcej.
.
2. Banki mogą udzielać i zaciągać kredyty zagraniczne.
Art. 17. Banki gromadzą oszczędności pieniężne osób
I fiżycznych na rachunkach oszczędnościowych, w tym w
walutach obcych {wkłady oszczędnościowe).
-
Art. 18. Bąllld wystawiają dowody imienne i na oka-
Art. , 26. L Bilnki udzielają kredytów osobom prawnym oraz osobom fizycznym.
'
2. Banki mogą udzielać kredytów rówhież podmiotom
gospodarczym nie mającym osobowości prawnej. ,-
ziciela na włożone wkłady oszczędnościowe.
Art. 27. 1. Przez umowę kredytową bank zobowiązuje
. Art. 19. 1. Zasady i tryb umarzaI'iia' imiennych dowosię oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczoI}Y
dów na ,złożone wklady oszczędnościowe określa, w . dro- w umowie określoną kwotę środków pieniężnych, a , kre. dze rozporządzenia, ' Minister Sprawiedliwości w porozu- dytobiorca zobDwiązuje się do korzystania z nie!)tcf wamieniu z: Prezesem Narod,owego Banku Polskiego.
runkach określonych w umowie, do zwrotu kwoty wyko2. .Dowody na złóżon,e _ wkłady oszczędno$ciowe, wy- rzystanego kredytu wraz z odsetkami w um,ownym terstawion'e na okaziciela, podlegają w razie ich utraty umo- minie spłaty oraz do zapłaty prowizji od przyznanego
rzeniu na~ zasadach określonych w przepisach o umarzaniu , kredytu.
utrąconych dokumentów, z wyjątkiem wypadku, gdy w
2. Umowa powinna być zawarta na piśmie i określać
wydanych dowodach zostało zastrzeżone, że nie podlegają
w szczególności
olłe ' umorzeniu;
1) kwotę kredytu,
Art. 20: Umorzenie ' utraconych dowodów na okazi2) ,termin spłaty kreclytu,
• I
ciela lub imiennych dowodów na złożone wkłady oszczęd
nościowe w 'toku prowadzonej egzekp.cji sądi;>wej lub admi- • 3), oprocentowanie kredytu,
4) zakres uprawnień banku związanych z wykQrzystaniem
nistracyjnej z ' rachunku oszczędnościowego regulują prze, udzielonego kredytu i zabezpieczeniem jego zwrotu,
pisy Kodeksu postępowania cywilnego oraZ przepisy o postęp.owaniu egzekucyjnym w adininistracji.
.5) termin postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych.
'
Art. 21. Wkłady oszczędnościowe osoby fizycznej zło(
Art.
28.
1.
Bank
uzależnia
' przyznan:ie kredytu, jego
ż'one .w banku, niezależnie od ilości dowodów na złożone
wysokość oraz ' pozostałe warunki, o których mowa w
wkłady, są wolne od zajęcia na podstawie tytułu wykonawczego sądowego i administracyjnego do wysokości art. 21 ust. 2, od zdolności kredytowej kredytobiorcy, rozurównej trzykrotnej średniej miesięcznej płacy pracowni- mianej jako zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz
ków Jednostek gospodarki uspołecznionej w r.oku kalenda- z odsetkami w umownych terminach spłaty, oraz od przedłożenia frzez kredytobiorcę dokuII\ep.tów i informacji ,nierzowym poprzedzającym zajęcie.
zbędnych dla dókonania oceny tej zdolności.
'
Art. 22. t. Bank jest obowiązany wypłacić po śmierci
2. Przepisu usio l ,nie stosuje się przy udzielaniu krewkładcy z jego wkładów oszczędnościowych, na które
dytu nowo utworz9nej osobie prawnej w razie przedstawystawione zostały imienne dowody
wienia przez nią zabezpieczenia kredytu, określonego w
1) koszty pogrzebu wkładcy w takim zakresie, w jakim art. 30.
pDgrzeb . ten odpowiada zwyczajom przyjętym w śro
3. Bank może udzielić kredytu osóbie prawnej nie
dowisku zmarłego - osobie, która przedłoży rachunki , mającej zdolności kredytowej pod warunkiem- przedstast wi erdzające wysokość poniesionych przez nią wywienia przez ńią programu- uwowienia gospodarki, któdatków,
.rego realizacja zapewnia, według oceny banku, uzyska2) kw otę nie pnekraaąjącą ogółem sumy. przeciętnego nie. zdolności kredytowej w określonym terminie.
\
wynagrodzenia pracowników w gospodarce uspołecz
Art. 29. Bank może przyjąć do dyskonta weksle od
n ionej w okresie pięciu lat kalendiuzowych poprzekredytobiorcy, przy' czym uzyskana VI ten sposób przez
9-zających wypłatę jeżeli wkładca ~śkazał pisemnie ' właściwemu dla jego ostatniego miejscazamiesz- kredytobiorcę kwota jest uwzg1ęctniana w łącznej .kwocie
kania bankowi lub oddziałowi banku osoby, na któ- . kredytu udzielane,go przez bank.
rych rzecz wyp?ata ma nastąpić; osobami wskazanymi
Art. lO. W ,celu zapewnienia zwrotu kredytów banki
pnezwkładcę mogą być jego małżonek, - zstępni, romogą źądać od kredytobiorców zabezpieczenia przewidziadzice, dziadkowie i rodzeńs~wo ..
nego . prawem cywilnym i wekslowym oraz zwyczajami
2
Sumy wymienione w ust. l nie należą do spadku
po wkładcy.
Art. 23. W przypadku' Idy umowa rachunku oszcźęd
- nościowego Dle stanowi inaczej, ulega ona rozwiązaniu,
jeżel1 w ci'l9U 5 lat nie dokonano na rachunku żadnych '
przyjętymi we współpracy z bankami zagranic~ymi.
Art. 31. 1. Bank może żądać od kredytobiorcy, w czasie korzystania przez niego' z kredytu, przedstawiania in- '
formacji i a okumentów niezbędnych ala óceny jego -sytuacjig~podarczej i finansowej.
'
. -- ----~~~~--~
:'~
, ~------~~~--------~~~--~--------~_
. g~
. --~--~--~~------~----~----------~---------.~
' ~
~
/
J
,
"'
/~.'-;
,/
~
",
J
. ·i
.
Dziennik Ustaw Nr ..
60
~
/
2. W razie zagrożenia terminowej spłaty kredytu z po- '
wOduzhigo stanu majątkowego kredytobiorcy, bank może
wypowledziećurrtowę kredytu w całości lub w ' c, zęści bądź
zażądać zabezpieczenia kredytu zgodnie z art. 30. Dalsze
kredytowanie osoby prawnej prowadzącej działalność
' go~podarczą bank może ponadto uzależnić od przedstawieniaprzez nią w określonym terminie programu uz<frowienia gospodarki, uznanego za wiarygodny przez bank.
-Art. 39. t. Bank może emitować papiery waz:Łościowe
w irIlieniu i na rachunek jednostek upoważnionych do
emisji oraz wykonywać inne czynnośCi~a zlecenie tych
jednbstek.
Art, 32. Jeżeli istotne warunki umowy nie zostały
, dotrzymane przez kredytobiorcę, 'b ank może wypowie<;zieć
przed terminem płatności określonym w umowie część lub
cał~ść udzielonego kredytu.
'
'
F. Inne czynności
Art. 33. 1. Bank pobiera' od wykorzystanego kredytu
oprocentowanie według stawki zmiennej lub stałej; stosownie do postanowień umowy kredytowej.
2. Od przyznanego kredytu bankowi przysługuje prowizja w wysokości określonej w umowie kredytowej.
Art. 34. Oprocentowanie i prowizja, o k,tórych mowa
wart. 33, mogą być pobierane przez .bank w walucie, w
której został , przyznany kredyt.
.
Art. 35. 1. W celu zapobieżenia nadmiernej koncentracji udzielanych kredytów
o
'
t) suma kredytów udzielonych -przez bank jednemu kre. dytobiorcy lub grupie związanych ze sobą finansowo
kredytobiorców nie może przekrOczyć 15%,
2) wielkość kredytu -udzielonego na podstawie jednej
umowy nie może przekroczyć lfP/,
sumy nie pOdlegających podziałowi funduszy własnych
banku i środków pieniężnych zgromadzonych w banku.
2. ' Wartość udziałów i wkładów wniesionych do innej
osoby prawnej oraz wartość zakupionych. akcji i obligacji
łącznie nie może przekraczać250f0sumy niepodzielnych
funduszy własnych banku oraz ' środków pieniężnych
zgromadzonych w banku na rachunkach lokat terminowych.
.
3.. Granice, o których mowa w ust. 1, mogą być przekroczone za zgodą Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
I
4. Bank, na wnio's ek kredytobiorcy, może zawrzeć
z innymi bankami umowę w sprawie wspólnego udzielenia
kredytu (konsorcjum bankowe). Bank inicjujący zawarcie
takiej umowy reprezentuje wobec kredytobiorcy wspólnIe
działające banki oraż uzgadnia z nimi warunki umowy
kredytowej i zasady wzajemnych rozliczeń z tytułu udzierone~o kredytu.
Art. '36. Przy '\,dzieIaniu przez bank pożyczki w zło
tych lub w walucie obcej stosuje się odpowiednio przepisy art. 26/ 30, i 35.
Art. 37. Banki mogą zaciągać w Narodowym Banku
Polskim kredyt refinansowy, na zasadach określonych w
qstawie o NarodoV(~ Banku Pol$kim.
E. Emisja papierów wartościowych
2. Bank może udzielać gwarancji wykonania 'zobowią.
zań pieniężnych wynikających z papierów wartościowych,
emitowanych przez upoważnione do tego jednostki.
Art. 40. 1. Banki mogą udzielać gwa~ancji i 'poręczeń
osobom krajowym i zagranicznym na zlecenie 'i w jego
granicach.
2. Udzielenie gwarancji pod rygoJem nieważności następuje w formie pisemnej.
3. Do gwarancji bankowych stosuje się odpowiednie
, :przepisy Kode~su cywilnego, z tym że zobowiązanie banku jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym.
4. Prowizja, z tytułu udzielenia gwarancji lub porę
czenia może być pobierana przez bank w walucie zobowiązania, na które rozciąga się gwarancja lub poręczeuie.
Art. 41. Inny bank może potwierdzić zobowiązanie
z
gwarancji można kierować do banku, który udżielH gwarancji, lub do banku, który ją potwierdził, albo do obu ban,- .
ków, aż do zup~łnego zaspokojenia roszczeń wierZYCiela. ,
wynikające z gwarancji; w takim wypadku roszczenia
Art. 42. t. Banki wykonują operącje walutąwe i ,d eWizowe zgodnie z zasadami okreśionymi w niniejszej ustawie, , usŁawie o Nat:odowym Banku Polskim, . ustawię ~
Prawo dewizowe oraz międzynarodowych Jiorozumieniach,
któtych uczestnikiem jest Polska Rzeczpospolita Ludowa.
,'2. ' Banki , wykonują obsługę finansowo-rozliczeniową '
obrotów z zagrani~, obejDlUjącą dokonywanie rozrachun~
ków we wszystkich formach przyjętych w międzynarOdo
,wych stosunkach bankowych.
Art. 43. Przelewu wierzytelności z gwarancji bankowej można dokonać tylko wraz z przeniesieniem wierzytelności zabezpieczonej gwarancją.
Art. 44. Bank m'oże przyjąc zlecenie udzielenia' kredytu osobie trzeciej. W ~kim wypadku, jeżeli umowa nie
stanowi inaczej, dającyżlecenle staje się poręczycielem
za dług przyszły.
Art. 45. Do pr,z yjmowania przez banki na przechowanie, przedmiotów i papierów wartościowych stosuje się
przepisy KodekSu cywilnego o , przechowaniu.
, Art. 46. Banki wykonują k,ontrolę dewizową w zćjkre
sie określonym w , przepisę.chustawy - Prawo dewizowe
i statutach.
Art. 47. Banki mogą lokować wolne środki pieniężne
na!achunkach 'W Narodowym Banku 'P olskim lub w innych '
bankach, na WArunkach określonych w umowie.
Rozdział 3
Ań. 38. 1. Bartkom, z zastrzeżeniemńst. 2, przysłu
SzczegóIaeobowłązkl ł uprawnienia balików
guje prawo emitowania bankow-tch papierów ~ wartościo
wych
warunkach podawanyahprzez banki do, publiczArt. 48. , t. Banki przestrzegają tajemnicy ,obrotów
nej wiadomości;
,
, i stanów rachunków bankowych.
2. Informacji o obrotach-'j sŁana,ch rachunków banko2. Prezes Narodowego Banku Polskiego może określić
prżYpadki, w których wyniagańa jest zgoda Narodowego
wych banki udzielają ' posiada~łom rachunków ' i organom Bantu Polskiego na emisję bankowych P.łpierów wartoś- ' państwowym upoważnionym do tego na podstawie obowią
'Ciówych.
~jącycb przepis6wl
nil
,.
I
;
.
/, '
..
....----------------------------------~----------~
.-~~----~---------~--~~---------~----------------------~ ~--
D;iennik Ustaw Nr 4
61
Poz. 21
3. Banki mogą prze~zywać sobie nawujem infor- klauzul wykonalności. Egzekucja należności stwierdzonych
macje o udzielonych kredytach oraz o obrotach i stanach tymi dokumentami odbywa ' się według wyboru banku, w
rachunków bankowych w zakresie, w jakim informacje te trybie określonym w Kodeksie postępowania cywilnego
sil potrzebne w związku z udzielaniem kredytów, poży bądź w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w admi~
czek, poręczeń i gwarancji bankowych.
nistracji.
4. Informacje dotyczące wkładów oszczędnościowych
3, Dłużnik, w drodze powództwa, może zażądać urno·
osób fizycznych nie mogą być udzielane, chyba że infor- rzenia w całości lub w części egzekucji prowadzonej przez
macji takich zażąda sąd lub prokurator w związku z to- banki, o których mowa wart. 49 pkt 1, według Kodeksu
czącą się przeciwko wkładcy sprawą karną lub karną skarpostępowania cywilnego bądż przepisów o postępowaniu
. bową lub sprawą o alimenty, o rentę o charakterze alimen- egzekucyjnym w adminisbacji, jeżeli egzekwqwana wie-l
tacyjnym lub o podział majątku wspólnego małżonków, rzytelność nie istnieje lub istnieje w kwocie mniejszej
a także w postępowaniu spadkowym.
albo gdy dłużnik zgłasza wzajemne -roszczenia nadające
5. Przepisy USt. 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio do się do potrącenia z wierzytelności egzekwowanej.
informacji o udostępnionych skrytkach sejfowych i przy4. W trybie zabezpieczenia powództwa sąd na wniojętych na przechowanie przedmiotach i 'papierach warsek powoda może zawiesić postępowanię egzekucyjne.
- tościowych.
Art. -i9. Skarb Państwa nie odpowiada za zobowią
Rozdział 4
zania banków, z wyjątkiem zobowiązań: '
1) z tytułu wkładów oszczędnościowych gromadzonych
Zrzeszanie się banków
w bankach państwowych, a także w innych bankach,
które korzystały z tego uprawnienia przed wejściem
Art. 54. 1. Banki, w celach określonych w ust. 2,
w życie niniejszej ustawy,
mogą zrzeszać się w innym banku państwowym, spółdziel
2) za które przYjął odpowiedzialność z tytułu gwarancji czym, państwowo-spółdzielczym ' lub w banku w formie
spółki akcyjnej, lla podstawie umowy zawartej z tym
i poręczeń.
bankiem.
'
Art. 50. 1. Wystawione przez banki, o których mowa
2. W umowie bank zrzeszający może zostać upoważ
wart. 49 pkt 1, dokumenty stwierdzające udzielenie kredytu, jego wysokość, zasady oprocentowani'a i warunki , niony do
spłaty są podstawil wpisu hipoteki do księgi wieczystej
1) reprezentowania wspólnych interesów zrzeszonych w
nieruchomości stanowiącej własność kredytobiorcy; jeżeli
nim banków, w szczególności wobec Narodowego Bannieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczeku Polskiego,
,
nie może być dokonywane przez złożenie tego dokum~tu
2) gromadzenia dobrowolnych lokat banków, m. in. dla
do zbioru dokumentów.
.,
zabezpieczenia ich płynności płatniczej,
c
2. P~piS usŁ . t . stosuje się Ódpowiednio do każdego
3) udzielania kredytu refinansowego,
banku
Zakresie,' Vi jakim prowadzi on obsługę należ
4) realizowania przedsięwzięć gospodarczych we wspólności państwa z tytułu sprzedaży nieruchomości i lokalI.
nym interesie zrzeszonych banków,
Art. 51. 1. Wnioski banków o zabezpieczenie należ
5) podejmowania innych działań.
nośći z tytułu udzielonych kredytów lub z tytułu sprzedaży nieruchomości' i 10kaU są wolne od opłat sądowych.
Art. 55. 1. Prezesi , zrzeszonych banków (zarządÓW
2. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Pre- banków) tworzą radę, której przewodniczy prezes banku
zesem Narodowego Banku Polskiego, w drodze rozporzą (zarządu banku) zrzeszającego.
dzenia, może określać ulgowe stawki opłat sądowych lub
.2. Zakres i tryb działania rady zrzeszonych banków
zwalniać od tych opłat wnioski w sprawach wymienionych
oraz wykonywania jej uchwał określa umowa.
Vi ust. 1, składane przez innych niż bank wnioskodawców.
Art. 56. Umowa określona wart. 54 nie może naruArt. 52. Banki, o których mowa w ' art. 49 pkt 1, mogą szać zasad działalności banku państwowo-spółdzielczego
potrącić ze swego długu wierzyte~ność, której termin płat
jako jednostki zrzeszającej banki spółdzielcze.
ności jeszcze nie nadszedł, jezeli jednostka będąca dłużni
kiem została postawiona w stan likwidacji oraz we wszystRozdział 5
kich tych wypadkach, gdy służy mu prawo ściągnięcia
swoich wierzytelności przed nadejściem terminu płatności.
Tworzenie, organizacja i ' działalność banków
Art. 53. 1. Księgi bank<tw, o których mowa wart. 49
pkt 1, wyciągi z tych ksiąg podpisane przez te banki i opaArt. 57. 1. Założycielami banku mogą być osoby
trzon,e ich pieczęcią oraz wszelkie w ten sam sposób wy- prawne i osoby fizyczne, z tym że liczba założycieli nie
stawione_ oświadczenia zawierające zobowiązania, zwolniemoże być mniejsza od
nie z zobowiązań, zrzeczenie się praw lub pokwitowanie
1) . trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne,
odbioru należności bądź stwierdzające udzielenie kredytu,
2). dziesięciu, jeżeli założycielami ' są osoby fizyczne.
jego wysokość i warunki spłaty, mają moc prawną dokumentów urzędowych oraz stanowią podstawę do dokonania
2. Określonych w ust. 1 wymagań dotyczących liczby
wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych. założycieli nie stosuje się..do Skarbu Państwa.
2. Wyciągi z ksiąg banków, o których mowa wart. 49
A. Banki państwowe
pkt 1, oraz inne dokumenty związane z dokonywaniem
c:?ytlnOści bankowych, stwierdzające zobowiązania na rzecz
~ 58. 1. Bankpaństwowy tworzy i likwiduje w drotych banków i zaopatrzone w 'Oświadczenie, źe oparte na
.nich, roszczenia są wymagalne, mają mo~ tytułów wyko- dze rozporządzenia Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii
'
nawczych, bez potrzeby uzyskiwania dla I}ich sądowych Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
w
'/
Dziennik Ustaw Nr , .(
2. Rozporządzenie Rady Ministrów o utworzeniu banku państwowego określa nazwę,$iedzibę, przedmiot i zakres działania banku. a także wydzielone z majątku Skarbu
Państwa środki. które ' stają się majątkiem banku. .
Art. 59. 1. Prezesa banku państwowego
i odwołuje Prezes Rady Ministrów.
powołuje
J>oz. 2-1
Art. 69. Ogólnokrajowymi organami banku palistwowo-spółdzielczego są: zjazd delegatów. rada banku j zarząd
banku. Statut banku państwowo-spółdzielczego m()że prze- .
terenowych organów, a mianowicie
terenowych zjazdów delegatów i terenowych rad banku.
widywać powołanie
:Art. 70. Działalnością banku państwowo-spółdzielczego
kieruje zarząd. Na czele zarządu stoi prezes, który odpo2. Wiceprezesów i pozostałych członków zarządu ban- , wiadawraz z zarządem za działalność banku i reprezenku państwowego powołuje i odwołuje prezes banku.
tuje go na zewnątrz.
.
•
Art. 60. Prezes banku państwowego kieruje działalAń. 71. 1. Prezesa zarządu banku państwowo-spół
nością banku na p_odstawie uchwał zarządu.
dzielczego powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów
Art. 61. Statut bankowi panstwowemu nadaje Rada na wniosek rady banku.
2. Wiceprezesów i pozostałych członków zarządu banMinistrów.
ku państwowo-spółdzielczego wybiera i odwołuje rada
banku na wniosek prezesa zarządu banku.
B. Banki
spółdzielcze
, ,
Art. 62. Utworzenie banku
spółdzielczego
następuje
Ań. 72. Statut, banku państwowo-spółdzielczeg9 jest
uchwalany zgodnie z przepisami, ustawy - Prawo ~pó.ł
dzielcze, po zaopiniowaniu przez Radę Banków.
z ~achowaniem trybu ' określonego przepisami ustawy PrAwo spółdzielcze, za zgodą Prezesa Narodowego Banku ,
Polskiego w porozumieniu z Ministrem Finansów, a jeżeli
D. Banki w formie spółek , akcyjnych '
utworzenie banku następuje w ramach banku państwowo
-spółdzielczego zrzeszającego banki spółdzielcze po zaAń. 73. Banki w formie spółek akcyjnych -mogą być
sięgnięciu opinii Rady Banków.
tworzone za zgodą Prezesa Narodowego .Banku· Polskiego
w porozumieniu z Ministrem Finansów, z zachowaniem
Art. 63. Bank spółdzielczy jest spółdzielnią.
trybu okreśłonego w przepisach Kodeksu handlowego
. Art. 64. W zakresie nie uregulowanym w' niniejszej
o spółkach akcyjnych.
ustawie bank spółdzielczy działa zgodnie z przepisami
Ań. 74. W zakresie nie uregulowanym w niniejszej
ustawy - Prawo spółdzielcze.
ustawie bank w formie spółki akcyjriej działa zgodnie z
Art. 65. Statut banku spółdzielczego jest uchwalany plzepisami Kodeksu handlowego o spółkach akcyjnych.
zgodnie , z przepisami ustawy - Prawo spółdzielcze.
. Art. 75. 1. Funkcję organu nadzoru w banku w for- .
mie spółki aKcyjnej pełni rada ba;t~u, , ~kł~~flJą~f się ~o
najmniej z 5 osób wybranych przez~e~ ~romadzeme
C. Banki państwowo-spółdzielcze
akcjonariuszy.
'" ,' L J . L . N ."
Art. 66. 1. Bank państwowo-spółdzielczy tworzy Rada
2. Prezesa, wiceprezesów i pozostały~h;"~~l~nków zaMinistrów w drodze rozporządzenia. w porozumieniu z Na- rządu banku w formie sp9łki akcyjnej powołuje i odwołuje
czelną Radą Spółdzielczą. po zasięgnięciu opinii Prezesa
rada banku.
Narodowego Banku Polskiego. I
3. Powołanie prezesa zarządu banku następuje po za2. Rozporządzenie Rady Ministrów o utworzeniu ban- sięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
•ku państwowo-spółdzielczego określa nazwę, siedzibę, Z wnioskiem o wyrażenie opinii występuje rada banku.
przedmiot i zakres działania banku oraz sposób wyposaAń. 76. Bilans roczny oraz sprawozdanie roczne z
ienia go w majątek .
działalności banku w formie spółki akcyjnej zarząd ban3. Fundusze banku państwowo-spółdzielczego ' tworzone ku - po akceptacji przez radę . banku - przedstawia
walnemu zgromadzeniu akcjonariuszy.
są ze środków państwowych i spółdzielczych.
Art. 77. Bank w formie spółki akcyjriej może być
4. Rada Ministrów, w drodze rozporządz e nia, w poro~
utworzony
również przez osoby zagraniczne albo z udziazumieniu .z , Naczelną Radą Spółdzielczą likwiduje bank
łem kapitału zagranicznego.
państwowo-spółdzielczy na podstawie uchwały zjazdu delegatów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Banku
Art. 78. W razie stwierdzenia, że działalność banku
Polskiego. Rozporządzenie określa tryb likwidacji oraz za- w formie _spółki akcyjnej narusza prawo lub statut, Prezes
sady podziału maj~tku zlikwidowanego banku.
Narodowego Banku Polskiego mo ze zawiesić , w czynnościach władze banku, ·przy równoczesnym zwołaniu z
Art. 67. 1. Bank państwowo-spółdzielczy jest centralną urzędu walnego zgromadzenia akcjonariuszy, oraz ustanojednostką o!ganizacyjną i finansową, zrzeszającą na zasa~
wić zarząd tymczasowy na czas do przeprowadzenia nodach dobrowolności banki spółdzielcze.
'-wych wyborów władz przez walne zgromadzenie.
2. Bank państwowo-spółdzielczy korzysta z upraw·
Ań. 79. Statut banku w formie spółki akcyjnej ust'anień i wykonuje obowiązki przysługujące centralnym
łają założyciele banku.
związkom spółdzielczym w rozumieniu ustawy Prawo
spółdzielcze.
E. Postępowanie przy tworzeniu banków
3. Bank państwowo-spółdzielczy moiże udzielać kredytu refinansowego bankom spółdzielczym, które są w nim
zrzeszone.
stało zapewnione
Art. 68. Bank państwowo-spółdzielczy podlega wpisowi dorejestrusp6.ldzielni . .
,. 1) ; wyposażeniebi1Dkuw . kapital: wła~Y' k.t~[ego wieI- ,
- kość będzie p~~porcjonalnadb rozmiarów:l:amierzo-
Ań.
BO. Utworzenie banku może nastąpić,
"
•
jeżeli
zo-
I
\
'
,1
nej działalności, i w inne środki niezbędne do prowadzeni-~ tej działalności oraz w pomieszczenia przysto- sowane do należytego zabezpieczenia wartości gromadzonych w banku,
2) powierzenie stanowisk kierowniczych osobom o odpowiednim wykształceniu i doświadczeniu zawodowym.
Art. 8ł. 1. Założyciele banku spółdzielczego oraz
banku w formie spółki akcyjnej, występując do Prezesa
Narodowego Banku Polskiego o wyrażenie zgody na utworzenie banku, przedstawiają wniosek, który zawiera 'w
szczególności
1) nazwę, siedzibę, przedmiot i zakres działania banku,
2) nazwy (nazwiska) i adresy założycieli banku,
3) dane o przygotowaniu kapitału, w który zostanie wyposażony bank, oraz o osobach przewidzianych do
objęcia w banku stanowisk kierowniczych.
2. Do wniosku załącza się projekt statutu banku.
Art. 82. Prezes Narodowego Banku Polskiego wzywa
do uzupełnienia wniosku, gdy nie odpowiada
on wymaganiom określonym w artykule poprzedzającym,
a jeżeli wymagania te są spełnione, rozpatruje wniosek
i w terminie nie przekraczającym jednego miesiąca od
caty jego otrzymania lub uzupełnienia wydaje odpowiedzałożycieli
nią
P.oz. 21
63
decyzję.
Art. 83. Decyzja o wyrażeniu przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego zgody na utworzenie banku, o którym mowa wart. 81, obejmuje jego nazwę, siedzibę, przed-wiot oraz zakres działalności i jest wiążąca dla banku
oraz jego założycieli. Zmiana statutu banku w tym zakresie wymaga zgody Prezesa Narodowego Banku
Polskiego.
Art. 84. 1. Decyzja odmawiająca wyrażenia zgody nil
utworzenie banku oraz na zmianę jego statutu może być
wydana, jeżeli nie zostały spełnione wymagania Obowią
zujące przy tworzeniu banków lub zamierzona działalnoś ć
banku naruszałaby przepisy prawa albo nie gwarantował d
bezpieczeństwa dla gromadzonych w banku środków.
2. Decyzja wymieniona w ust. 1 może być zaskarżona
do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Art: 85. Tworzenie za granicą banków o kapitale
polskiin lub z udziałem kapitału polskiego wymaga opinii
Prezesa Narodowego Banku Polskiego i zgody Ministra
Finansów.
.
Art. 86. Otwarcie na obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludówej oddziału lub przedstawicielstwa ' zagranicznego banku może nastąpić tylko' na pods.tawie zezwolenia
wydanego przez Ministra Finansów, w p?rozumieniu z
Prezesem Narodowego Banku Polskiego.
Rozdział
6
Rada Banków
Art. 87. Rada Banków jest organem koordynacyjnym,
konsultacyjnym i opiniodawczym banków.
Art. 88. W skład Rady Banków wchodzą
i) Prezes Narodowego Banku Polskiego i jego pierwszy
zastępca,
2) prezesi 10 barut.ów (zarządó\y banków) o największej
sumie bilansowej w roku poprzednilfl,
3) przedstawiciel banków spÓłdzielczych zrzeszonych w
banku państwowo-spółdzielczym, wybrany przez radę
tego banku,
4) trzej przedstawiciele nie wymienionych w pkt 2 i 3
banków państwowych, spółdzielczych, państwowo-spół
dzielczych i działających w formie spółki akcyjnej,
wybrani przez prezesów (prezesów zarządów) tych
banków)
5) przedstawiciel Ministra Finansów,
6) przedstawiciel Centralnego Urzędu Planowania.
Art. 89. Do udziału w rozpatrywaniu przez Radę Banków spraw
.
1) z zakresu polityki pieniężno-kredytowej są zapraszani
przedstawiciele praktyki gospodarczej,
2) należących do zakresu działania rad. pracowniczych
i związków zawodowych są zapraszani przedstawiciele
rad pracowniczych i związków zawodowych dZiałają
cych w jednostkach organizacyjnych banków.
Art. 90. Radzie Banków przewodniczy i reprezentuje
na zewnątrz Prezes Narodowego Banku Polskiego, a w
czasie jego nieobecności - , pierwszy zastępca Prezesa
Narodowego Banku .Polskiego ..
ją
Art. 91 .. 1. Rada Banków rozpatruje
1) projekty planu kredytowego i założeri polityki pieniężno-kredytowej
państwa ~ projekt planu bilansu
płatniczego oraz projekt zbiorcrzego. planu finans<1wegQ
banków,
2) projekty sprawozdań Narodowego. Banku Polskiego z
realizacji .planów i założeń, o których mowa w pkt l,
3) projekty ocen Narodowego Banku Polskiego sytuacji
pieniężnej państwa,
zasady dotyczące form wkładów oszczęd
i wydawanych na nie dowodów,
5) projekty aktów normatywnych dotyczących rozliczeń
4) ogólne
nościowych
. pieni ę żnych,
6) zał ożenia polityki stopy procentowej,
7) wnioski o wydanie opinii w sprawie utworzenia bądź
likwidac ji banku, zagranicznege oddziału lub filii
banku,
8) wymagające uzgodnienia zamierzenia dotyczące wspól·
nych przedsięwzięć banków,
9) sprawy zakresu i maksymalnej wielkości prOWIZJI
i opłat pobieranych przez bailki za czynności bankowe,
10) zasady zabezpieczeń bankowych i rozwoju infrastruktury technicznej oraz zasady wzajemnego przekazywania przez banki informacji o obrotach .i stanach rachunków bankowych,
11) potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury socjalnej
oraz inne sprawy skierowane do Rady Banków w celu
ich zaopiniowania lub podjęcia określonych działań.
2. W zależności od charakteru rozpatrywanych spraw
Rada Banków
1) wydaje opinie, które przewodniczący Rady Banków
przekazuje właściwym organom władzy i administracji
państwowej,
.
2) uchwala zalecenia dla bankóWi związane z koordynacyjną . funkcją Rady Banków.
Art. 92. O rozpatu;enie przez Radę Banków spraw najej działania mogą zwracać się
l) banki,
2) na<:zelne i central ,.e organy administracji państwowej.
leżących do zakresu
t
g
,
64
Dziennik _Ustaw Nr 4
Art. 93. 1. Przedstawiciel Ministra Finansów oraz
przedstawiciel Centralnego Urzędu Planowania mogą zgła
szać zdanie odrębne w sprawie będącej przedmiotem opinii
lub zaleceń Rady Banków,
2. Prezes Narodowego Banku Polskiego przedstawiaSejmowi opinie Rady Banków informuje o zdaniu odrębnym, o którym mowa w ust. 1.
jąc
-
3. Na wniosek przedstawiciela Ministra Finansów lub
przedstawiciela Centralnego Urzędu Planowania przewod, niczący Rady Banków wstrzymuje na okres do dwóch t ygooni uchwalenie przez Radę Banków zalec ell dotyczących
sprawy z zakresu realizacji polityki pieniężno-kredytowej,
w której zostało zgłoszone zdanie odn1bne. Przedstawiciel
Ministra Finansów oraz przedstawiciel Centralnego Urzędu
Planowania mogą również wystąpić o wstrzymanie nu
okres do dwóch tygodni wydania aktu , Prezesa Narodowego Banku Polskiego będącego przedmiotem opinii Rac;ly
Bank,ó w i dotyczącego realizacji 'polityki pieniężno-kredytowej.
'
Art. 94. Tryb działania Rady Banków
lamin uchwalony przez Radę Banków.
określa
regu-
Pbz. 21
(prezes zarządu) banku lub dyrektor jednostki organizacyjnej banku,
,
2) współdziałanie w ustalaniu zasAd polityki kadrowej
' i płacowej,
3) opiniowanie zasad oraz wniosków w sprawie przeszeregowań, premii i awansów pracowniczych,
4) opmlOwanie regulaminu pracy oraz zasad organizacji
pracy 'w jednostkach organizacyjnych banku,
5) występowanie z inicjatywami i wnioskami w sprawach
socjalno-bytowych pracowników,
6) opiniowanie wniosków w sprawie nadani~ orderów
i odznaczeń państwowych.
2. Rady pracownicze współdziałają ze związkami zawodowymi central banków i ich oddziałów w sprawach
pracowniczych oraz w zakresie organizacji i warunków
pracy.
3. Tryb wyboru oraz zasady działania rad pracowniczych określa w drodze rozporządzenia Rada Ministrów.
Rozdział
9
Nadzór nad działalnością banków
Rozdział
7
Art. 100. 1. DziałalnoŚć banków, oddziałów i przedstawicielstw zagranicznych banków podlega nadzorowi Na- '
rodowego Banku Polskiego w zakresie i na zasad.a ch okreArt. 95. 1. 'Banki prowadzą samodzielnie gospodarkę
ślonych w niniejszej ustawie i w .ustawie o Narodowynl
" finansową i zgodnie z zasa'dami samofinansowania pokry- ' Banku Polskim.
wają z uzyskanych przychodów koszty działalności oraz
2. Minister Finansów może wystąpić do Prezesa Nazobowiązania wobec budżetu państwa i zobowiązania z tyrodowego Banku Polskiego o podjęcie czyimości lub środ
tułu zawartych umów, a także ,wydatki na rozwój i inne
ków w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1.
potrzeby.
3. Celem nadzoru jest zapewnienie
2. Statut banku określa
1) bezpieczeństwa wkładów oszcz~dnościowych i lokat
l) two~one z odpisów z zysku (z części nadwyżki bilangromadzonych w bankach,
sow~j) fundusze, które nie podlegają p~ziałowi.
2) zgodności działalności banków z przepisami ustawy 2) zasady pokrywania strat.
Prawo bankowe, w szczególności w zakresie stosunArt. 96. Banki prowadzą własną gospodarkę finansoków z osobami prawnymi i fizycznymi.
wą na podstawie planu finansowego.
4. C7.Yl1ności podejmowane w ' ramach n'a dzoni nad
działalnością banków polegają w szczególności na
Art~ 97. Banki podlegają opodatkowaniu według jednolitych stawek i zasad określonych w odrębnych przepisach.
1) dokonywaniu analizy bilansu banku,
Wpłaty z zysku dokonywane przez bank do budżetu cen2) badaniu realizacji obowiązku utrzymYwania płynności
tralnego lub terenowego podlegaią zaliczeniu na poczet
płatniczej przez bank,
podatku dochodowego.
.,
3) badaniu zgodności udzielanych kredytów i pożyczek
Art. 98. :. Zysk bilansowy banku, pomriiejszony
z przepisami art. 35 ust. 1 i 2, '
o świadczell,ia wynikające z zobowiązań podatkowych
4) - badaniu zabezpieczenia i terminowości spłaty kredyobcillżających ten zysk, stanowi zysk do podziału (nad '
tów i pożyczek,
'
wyżkę bilansową).
5) badaniu stosowanego oprocentowania kredytów i po2. Zasady podziału zysku (nadwyżki bilansowej), twożyczek oraz wkładów oszczędnościowych i lokat,
rzenia funduszów -własnych i ich przeznaczenie określaj,!
6) badaniu sytuacji finansowej banku.
statuty banko\•.
Art. 101. 1. Prezes Narodowego Banku Polskiego
3. Zasady wynagradzania oraz kształtowania środków może w ramach nadzoru
na wynagrodzenia w bankach określają odrębne przepisy.
1) zobowiązać bank do
a) podjęcia środków , koniecznych do przywrócenia
Rozdział 8
płynności płatniczej,
Zasady gospodarki finansowej
Rady pracownlc~e
Art. 99. 1. W centralach banków i ich oddziałach
działają ~ady
pracownicze. które mają następujące uprawnienia
l) opiniowanie kandydatów na stanowiska kierownicze,
których obsadę zastrzeg! do swojej decyzji prezes
b) zwiększenia funduszu rezerwowego,
c) zwiększenia wysokości udziałów,
d) dokonania określonej zmiany struktury aktywów
i urealnienia należności,
e) zaniechania określonych form reklamYI
2) wystąpić o odwołanie oraz zawiesić w czynnościach,
do czasu rozpatrzenia wniosku, prezesa, - wiceprezesa
\
/
Dziennjk Ustaw Nr .(
ku Polski~go i działające organy banku o wynikach
realizacji programu
2) może zaciągnąć w NarOdowym Banku Polskim kredyt
refinansowy.
lub innego członka zarządu banku, którego działalność
rażąco narusza prawo lub statut banku albo grozi wyrządzeniem znacznej straty, i powołać tymczasowego
kierownika banku lub tymczasowego członka jego zarządu.
podejmowane w ramach nadzoru nie mogą
naruszać umów zawartych . przez ban1c
2
Środki
Art. 102. Banki oraz oddziały i \ przedstawicielstwa
zagranicznych banków ob9wiąune są
1) zawiadamiać Narodowy Bank Polski o podjęciu i zaprzestaniu działalności oraz o zmianie jej zakresu,
2) umożliwiać' upoważnionym pracownikom N!lrodowego
Banku Polskiego wykonywanie czynności określonych
w . art. 100 ust. 4, a w szczególności udostępniać do
wglądu księgi, bilanse, rejestry, plany, sprawozdania
/ i inne dokumenty oraz udzielać wyjaśnień żądanych'
przez tych. pracowników,
, 3) niezwłocznie ' zawiadamiać Narodowy _ Bank Polski
o środkach, jakie zostaną podjęte w celu usunięcia
nieprawidłowości stwierdzonych w ramach nadzoru,
jak również stosować, się do zaleceń Narodowego
Banku Polskiego wydanych w wyniku oceny prowadzonej działalności.
4. W zarządzeniu w sprawie ustanowienia zarządu
komisaryc.z nego Prezes Narodowego Banku Polskieg~
szczegółowo określa jego zadania oraz terminy wykonania tych zadań.
Art. 106. Banki zrzeszone w banku, który korzysta
z up,rawnień i wykonuje obowiązki centralnego zwi ązku
spółdzielczego w rozumieniu ustawy Prawo spółdziel
cze, zawiadamiają o stracie oraz przedstawiają programy
postępowania uzdrawiającego prezesowi zarządu tego banku, któremu w takich przypadkach przysługują uprawnienia określone wart. 104 ust.- 3 oraz wart. 105 ust. 1 i 4.
Art. 107. 1. Jeźeli suma niepodzielnych . funduszy
banku wskutek strat zmniejszy się o· połowę ,
a zarząd banku (zarząd koJhlsaryczny ) nie podE:'jmie w
określonym terminie skuteczrtych środków zapewnia jących
uzupełnienie tych funduszy, Prezes Narodowego 'Bank u
Polskiego może
1) zezwolić na przejęcie banku przez .inne banki lub bank
albo ustalić czasowe przejęcie banku przez Narodowy
Art. 103• . Organizację nadzoru i tryb jego wykonyBank Polski,
wania reguluje ustawa o Na,rodowym Sanku Polskim.
2) zarządzić likwidację banku.
2 . . Szczegółowe warunki i tryb przejęcia banku lub
Rozdział. 10
jego likwidacji określa każdorazowo zarządzenie PrezeSa
Narodowe,go Banku Polskiego.
upadłość banku
P ępowanłe ' uzclrawiająee, lłJcwidacja
3. ,Na bank przejmujący prze<:hodzą zobowiązania
i wierzytelności banku przejętego oraz iime jego aktywa
. Art. 104. 1. W razie powstania straty bądź groźby jej
i pasywa. Z dniem przejęcia prezes i .wiceprezesi przeję
nastąpienia albo powstania niebezpieczeństwa niewypła
calności, zcuząd banku niezwłocznie zawiauauua o tym tego banku zostają odwołani, a organy kolegialne banku
Prezesa NarooowegoBanku Polskiego' oraz wszczyna po- ulegają rozwiązaniu. Bank przejmu~cy może zmienić warunki pracy4 płacy pracowników- banku ' przejętego, .jak
stępowarue lWkawiające.
.
2. Zarząd banku jest obowiązany w ciągu jednego ' również wypowiedzieć im stosunek pracy z zachowaniem
cbowiązujących terminów wypowiedźenia .
miesią<:a od daty 'powstania podsta''''Y wszczęcia postępo
4. Zarządzenie w sprawie likwidacji banku państwo
wania uzdrawi~ją~o przedstawić Prezesowi Narodowego
wego podlega ogłoszeniu w Monitorze ' Polskim.
Banku Polskiego program tego .. postępowania.
3. Prezes Narodowego ' Banku Polskiego może zobovriązać zarząd bankl,V. do wszczęcia postępowania użdra
wiającego, jeż~łi wymaga tego wzgląd na bezpietzeństwo
lokat i wkładów lub gdy zarząd banku nie podejmie działań określonych w ust. 1,
.'
Art. 105. 1. Jeżeli zarząd banku nie przedstawi programu w terminie,_o · którym mowa wart. 104 ust. 2, albo
gdy przedstawiony program lub jego realizacja nie rokują ,
poprawy sytuacji ekonomiczno-finansowej banku, Prezes
Narod owego Banku Polskiego może ustanowić zarząd komisaryczny na oZDaczony czas, nie . dłuższy jednak niż
jeden rok.
2. Na zarząd komisaryczny prźećhodzi prawo podej. mowania decyzji we wszystkich sprawach ' żastrzeżonych
w ustawie i statucie organom banku. Z dhiem ustanowienia ~rządu komisarycznego zarząd banku ulega rozwią
zaniu, a prezes i wiceprezesi zarządu zostają odwołani. Na
czas trwania zarządu komisarycznego kompetencje sŁano., wiące
innych organów
. banku
są zawieszone.
'
,
.
. .
~
~.
Zarząd
komisaryczny
t) opracowuje i uzgadnia z Prezesem Narodowego Banku
Polskiego progr~ uzdrowienia gospodarki banku, zapewnia należyte jego wykonanie oraz nie. rzadziej niż
. co'. trzy IItiesiące informuje Prezesa NarOdowego Ban·
własnych
Art. 108. 1. Jeżeli wediug bilansu akt~a banku nie
jego zobowiązań~ zatząd bank~1 lub zarząd komisaryczny zawiadamia o tym Pre,zesa .
Narodowego Banku Polskiego. który wÓwczas ' zawiesza
działalność ' banku oraz występuje do sądu wojewódzkiego właściwego dla siedziby banku z wnioskiem o ogłosże
nie jego upadł()sci.
.
wystarczają na zaspokojenie
2. Czynności, o których mowa w ust. 1. Prezes Narodowego Banku Polskiego może podjąć również z własnej
inicjatywy.
3. Zarządzenie w sprawie zawieszenia działalności
banku jest podawane do publicznej wiadomości w sposób .
przyjęty w danym banku .
Art. 109. W okresie zawieszenia
bank
z tytułu wkładów oszczęd
lokat, rachunków bieżących i kredytu refinansowego, przy czym z pierwszeństwa korzystają
zobowiązania wobec osób prawnych i fizycznych ' riie
będących członkami (akejonariqszami) bankuj regulowanie innych zobowiązań ulega ' wstrzymaniu,
2) bez zezwolenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego
nie udziela nowych kredytów ani pożyczek,
3) nie wypłaca dywidendy ani oprocentowania udziałów.
1) 'r eguluje
zobowiązania
działalności
nościowych,
.
7"
"
'<;.
','
.,;';.
Dzienni~ Ustaw Nr 4
"
, Poz.' 21
Art. 110. 1. ' Rozpatrując wniosek o ogłoszenie upad- . . 3. . Nabycie składników majątku banku nast~puje w
łości sąd wysłu~huje , przedstawiciela Prezes~ ' Narodowego stanie wolhym od wszelkich obciąfeń, z wyjątkiem ' służeb"
. Banku Polskiego oraz osobę . kierującą .b.ankiem, którego ności gruntowych.
dotycz'y wniosek
'
"
.
Art. 115. - Przy zaspokajaniu należności przypadających
2. Sąd wyznacza syndyka ' upadłosci spośród osób po~
od upadłego ban~u i ,nie objętychpr'Zepisem art. 113 ust. 4
siadających znajomość organizacji i · zasad działalności
stosuje się odPowiednio art. 1025 Kodeksu ' postępowania '
bankó,w.. Syndykiem może ' być również inny bank.
. cywilnego, z tym że należności . przypadające z tytułu wkła
Ań. 111. 1. Z chwilą ogłoszenia upadłości
dów oszczędnościowych, lokat i rachunków bieżących ule1) zarząd upadłym bankiem przejmuje syndyk,
gają zaspokojeniu w pierwszej kolejnOści. '
.
2) ulegają zawieszeniu prawa i obowiązki prezesa i wiceprezesów banku, likwidatora i zarządU komisaryczneRozdział 11
go, a organy koleqialne banku zostają rozwiązane,
3) syndyk jest obowiąrany rozwiązać stosunek pracy z , Zmiany w p!'zepisach obowIązujących, 'przepisy przejściowe '
pracownikami banku, z zachowaniem obowiązujących
.
1 końcowe .
.
~ terminów wypowiedzenia, przy czym nie stosuje się
przepisów zakazujących lub ograniczających dopusz- '
Art. 116; L W Kodeksie postępowania cywilnego wproczalność wypowiadania lub . rozwiązywania
takich ,~;adza się następujące zmiany
umów; nale~ności pracowników podlegają zaspokojet) wart. 1075 § 1 otrzymuje brzmienie
niu w trybie ó~reślonYm wart. 1025 Kodeksupostę
powania cl'wilI)-ego,
.~ ,,§ 1. Jeżeli egzekucja z rachunku . bankowego, stano4) ulega zawieszeniu, do dnia uprawomocnienia się po- .
wiącego wkłaa oszczędnościowYI na. który wy- ~
stanowienia sędziego-komisarza co do odmowy uzna,stawiono książeczkę oszczędnościową, nie może
nier' zgłoszonej wierzj'telności, bieg terminów ogranibyć przeprowadzana w trybie art. 90f z powodu
czających dochodzenie roszczeń przeciwko bankowi,
niemożliwości ' odebrania; książecZki' oszczęd
nościowej,. komornik spórządŻa o . tym protokół ·
,którego upadłość została ogłoszona.
i
dokonUje zajęcia wkładu oszczędnóśćiowego \'
2. Obwieszczenie w sprawie upadłości banku ' pań ..
przez skierowanie dQ właściwego oddziału banstwowego Prezes Nar.odowego Banku Polskiego ogłasza w
ku zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie jest doko.Monitorze Pelskim.
nane · z chwilą doręczenia tego zawiadomienia.
Art. 112. Niezwłocznie po powołaniu syndyk zgłasza
Na skutek zajęcia dokonanego w powyższym ·
/.
w rejestrze, do którego bank jest wpisany, upadłość bantrybie bank wstrzymuje wSzelkie wy.płaty z za;- '
-'
ku oraz ogłasza w centralnym ' dziennikli wezwanie do
jętego wkładu i ponosi ~lędem wierzyciela
wierzycieli o zgłaszanie wierzytelności w ciągu trzech
odpowiedzialno~ć . za wypłaty dokonane przez
miesięcy od dnia ogłoszenia. Po . upływie tego terminu
placówki banku, urzędy pocztowo-telekomunika\" n
sędzia-komisarz w~znacża z urzędu rozprawę w celu zacyjne i inne plaqlwld wykonujące czynności w
warcia układu z wierzycielami co do sposobu i zakresu
poWyższym zakresie po zawiadomieniu' ich o zaich spłaty, przy' czym do udziału w rozprawie wzywa Najęciu. Tryb zawiadamiania placówek ; banków,
rodowy Bank Polski.
"
urzędów poczt~wo-telękomunikacyjnych i innych placówek określa Prezes Narodowego Banku ,
113. 1. . J~żeli nie dojdzie do układu -z wierzy.
Polskiego w porozumieniu z .' Ministrem '· Sp!".cielami, sędzia-komisarz wyznaczy termin, w Ciągu które" .
l,
wiedIiwości.",
go mogą być zgłaszane oferty nabycia banku przez banki,
,
2)
oraz 'podaje' do ich wiadomości · warunki nabycia i . termin
użyte w ait. ·1075 § .4 i wart. 1076, w różnych przyskładańia ofert. .
padkach, wyrazy "oddział Powszechnej Kasy Oszczęd~ '
ności" zastępuje się w tych samych przypadkach wy- 2. .. W razie zgłoszenia kilku 'lub więcej ofert, syndyk
razami "oddział baQ.ku". "
wyznacza rozprawę w cehl przeprowadzenia ustnego prz~
targu. Pierwszeństwo nabycia przysługuje bankowi, który
2. W ustawie żdn~a 17 grudnia 197-4 ·r.o ś,wiadcze
zgłosił najwyższą cenę ' nabycia.
ni ach ' pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
, 3~ Prawo na.b ycia przyznaje sędzia-komisarz.
choroby i, macierzyństwa -(Dz. U. z 1983 ~. Nr 30, poz. 143,
4. Nabycie -banku następuje , w 'stanie wolnym od z ; 1985 r. Nr· ~ 4, poz. 15 i z 1986 r: Nr 42, ' poz. 202)
wszelkich obciążeń, z wyjątkiem zobowiązań z tytułu wkła· wart. 33 w ust. 3 po wyrazach "z powodu likwidacji" dó- '
dów oszczęd~ościowych, lokat i rachunków bieżących oraz daje 'Się :wyrazy "lub w razie -ogłoszenia upadłoś~i",
służebności gruntowych.
5. Po uprawomocnieniu się postanowienia o przyznaArt. 111. 13anki działające w dniu .wejścia w ży'cie
niu prawa nabyCia banku (ust. 3) sędzia"komisarz zgłasza usta'\\'Y' są bankami .w rozumieniu tej ustawy oraz zachonabycie banku do rejestru, do którego bank jest wpisany. wuj~ uprawnienia i obowiązki w zakresie, w jakim-nie są
one sprzeczne ż, niniejszą ustawą.
Art. 114. 1. ' Jeżeli nie nastąpi nabycie banktrw trybie
'. okreŚlonym w ';artykule ' poprzedzającym,> sędzia-komisart .· " Art. 1~8. Do umów zawartych przez banki oraz do
wyznaczy · ·iermin, w · ciągu którego r mogą ·być· zgłaszane gwarancji.i poręczeń ud1:ielonychprzed wejściem w życie.
. oferty .napy'cia składników l!lajątk~ banku, oraz pod&je de ustawy stos!lje się przepisy dotychczasowe"
powszechnej wiadomości warunki nabycia i termin · składania ofert. .
Art. 119, ,l . W okresie przejściowym, nie dłużej jed2. Do postępowania w sprawie nabycia skła.dników hak niż do ko..ńca ' 1990 T.
.
,
'"
majątku ,b anku ~osuje się odpowiednio przepisy .art: 113 , 1)\ .jedno~tki i organizacje wymienione wart. 15 m~4
ust. 2 i 3.
tylko w jednym banku posiad~ć rachunek pOdstawo-
-
...
Att.
"
".~
..
"
~
1"/ ....
t ..
•
"o
J ~.
, I
,
.
I
61
DZiennik Ustaw Nr 4
Poz. 21 i 22
1) na cele budownictwa mieszkaniowegó,
2) osobom prawnym i fizycznym na działalność w zakre-
wy, a rachunek pomocniczy w innym banku, przy,
czYm o otwarciu takiego rachunku zawiadamiają bank,
w którym posiadają rachunek podstawowy,
2) Prezes Narodowego Banku Polskiego, jeżeli będzie
tego wymagał wzgląd na zapewnienie jednolitości polityki pieniężno-kredytowej banków, może ustalać rodzaje rachunków bankowych, na których wkłady podlegają oprocentowaniu,' oraz dolną granicę tego oprocentowania, zgodnie z założeniami polityki pieniężno-kredytowej państwa.
.
sie produkcji rolnej,
osobom fizycznym
a) na zagospodarowanie,
b) dla młodych małżeństw i osób samotnie wychowu
- jących dzieci,
;
c) dla inwalidów na ', zakup. wózków i samochodów
inwalidzkich.
3. Rada Ministrów
i) może w drodze rozporządzenia uchylić lub zmienić
przepisy wykonawcze określone w ust, 2,
2) za.peWni, zgodnie z przepisami ustawy o Narodowym
Banku Polskim, pokrycie różnic wynikających z ulgowego oprocentowania i umorzenia kredytów określo
nych w ust. 2.
4. Prezes Narodowego Banku Polskiego określi wye
sokość prowizji 'naleŻDej bankom z tytułu 'przyznania kredytów na podstawie przepisów wykónawczych wymienionych w ust. 2. Przypadające stąd kwoty podlegają rozliczeniu na poczet . podatku dochodowego banków.
3)
2. Prezes Narodowego Banku Polskiego może przed
1 pkt 1 obowiązki
końcem 1990 r. uchylić określone w ust.
dotyczące
prowadzenia rachunków podstawowego i pomocniczego.
Art. 120. Traci moc qstawa z dnia 26 lutego 1982 r. Prawo bankowe (Oz. U. Nr 7, paz. 56, z 1983 r. Ńr 71,
poz. 318 i z 1987 r. Nr 33, poz. 18-1), z wyjątkiem art. 96
ust. 1 pkt 1, dotyczącego Banku Gospodarstwa Krajowego.
Art. 121. 1. Z zastrzeżeniem ust. 2, do czasu wydania
aktów wykonawczych przewidzianych w niniejszej . ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy,
obowiązują dotychczasowe 'akty wykonawcze.
~ Art. 122.
2. 'Pozostają w mocy .dotychczasowe. przepisy wykonawcze dotyczące kredytów
oprocentowania kredytów
udzielanych
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenJa.
Przewodniczący
Ra<;ly Państwa: w z. K. Barcikowski
Sekretarz Rady Państwa ! Z.Surowiec
22
USTAWA
z dnia 31 stycznia 1989 r.
o Narodowym Banku Polsklm. Rózdział
1
r.."
Przepisy ógóIBe
•
zowanie obrotu walutami obcymi zgodni~ z przepisami
ustawy - Prawo dewizowe, . wykonywanie obsługi kasowej budżetu państwa oraz innych czynnoścf przewidzianych w ustawie.
.
Art. 1. Narodowy Bank Polski, zwany dalej "NBP:',
jest cent! alnym bankiem państwa,
Art. 2. NBP jest oankiememisyjnym państwa oraz
centralną instytucją kredytową, rozliczeniową i centralną
bankową · instytucją dewizową.
.
" .
.. Art. 3. NBP działa na podstawie niniejszej ustawy,
a w sprawach, które nie zostały Vi niej uregulowane, na
podstaWie ustawy - Prawó haI),kowe i innych ustaw. '
,
Art. 4•. 1. NBP działa na obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej .. Siedzibą NBP jest m. st. ~arszawa.
2. NBP'- ma osobowość prawną i ma prawo użyWania
pieczęci z wizerunkiem o~ła, ustalonym .dla godła Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej.
3. NBP nie podlega wpisowi do rejestru przedsię- _
biorstw państwowych.
".
Art. 5; 1. Działalność NBP ma na celu w szczegó~
ności . umacnianie pieniądza polskiego"
2. NBP współdziała w realizacji polityki gospodarczej państwa.
Art. 6. -1. Działalność NBP obejmuje emitowanie zna. ków pieniężnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, udz\elanie kredytu refl nansowego innym bankom, przyjmowanie .lokat, przeprowadzanie rozliCzeńpiimiężnych, organi-
2. .W zakresie swojej działalności NBP
1)
współdziała
w
kształtowaniu
polityki gospodarczej
państwa oraz w jej realizacji, kierując się I,lstawami
i uchwałami Sejmu,
2) inicjuje kierunki polityki . pieniężno-kredytowej,
3) czuwa nad prawidłowym funkcjonowaRiem i rozwojem
systemu bankowego,
4) realizuje interesy państwa w zakresie współpracy z
międzynarodowymi instytucjaJQi bankowymi i bankami zagranicznymi.
Rozdział
2
, Emisja znakówpłeDięmycb
Art. 7. 1. Prawo emitowania makówpienięŻDych
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przysh~guje wyłącznie NBP.
..
2. Znakami pieniężnymi są banknoty (bilety NBP)
monety opiew~jące na złote i grosze. .
Art. 8. Znaki pieniężne emitowane, przez NBP są
prawnym środkiem płatniczym na obszarze Polskiej Rzeczypóspolitej Ludowej.
.
I
I
'"
,',"
;lł~·, 2.2
68
•
, Art. 9. 1. Wzory i ' wartość nominalną banknotów (bi- ślające w szczególności rozmiary działalności kredytówej.
letów NBP) oraz wzory, wartość nominalną, stop, próbę jej kierunki .i p09,stawowe proporcje, PQlitykę opro~ento'
i wagę monet, jak również terminy wprowadzania ich do
wania kredytów, metody kształt.owania działalności kredyobiegu, ustala Prezes NBP, w porozumieniu · z Ministrem towej oraz wytyczne dotyczące ustalania kursów walutowych.
Finansów.
'2. Prezes NBP może wycofać z obiegu · poszczególne
Art. 18. Prezes ~BP
rodzaje znaków pienię~nych. Po upłYwie terminu określo
1) wsp6,łdziała z Ministrem Finansów w opracowan~u
nego przez Prezesa NBP ,Z!laki te przestają być prawnym
wydatków ' luda) bilansu pi~niężnych przychodów
środkiem płatniczym na obszarze Polskiej Rzeczypospoliności,
tej Ludowej i podlegają wymianie w wyznaczonych przez '
b) planu bilansu płatniczego,
Prezesa NBP bankach.
2)
opracowuje sprawozdawczy bilans płatniczy oraz biArt 10. 1. Znaki pieniężne, nie odpowiadające wskulanse
należności i zobowiązań zagranicznych państwa.
tek zUżycia lub uszkodzenia warunkom ustalonym przez
Prezesa NBP, tracą mQC Prawnego środka płatniczego na
Art. 19. 1. Projekt planu, kredytowego wraz z zało
obszarze Polskiej ,Rzeczypospolitej. Ludowej j podlegają żeniami polityki pieniężno-kredytowej ,Prezes NBP , przędwymianie.....
stawia
.
,
2. Zasady i tryb ,wymiany znaków pieniężnych, o któ1) Radzie Ministrów, która zgłasza do niego , swoie starych mowa w ust. 1, określa Prezes NBP.
nowisko,
2) Sejmowi wraz ze stanowiskiem Rady Ministrów. '
Art. 11. L Fałszywe znaki pieniężne pddlegają 'zatrzy-.
maniu bez pJjawa ~wrQtu ich równowartości.
2. Prezes NBP w imieniu Rady' BankÓw przedstawia
,2. Prezes NBP okre&la zasady ·i tryb postępowania ,Radzie Ministrów i Sejmowi opinie do piernu .b ilansu płatni
przy zatrzymaniu fałszywych znaków pieniężnych.
czego.
Art. '12. 1. Prawo emitowania monet numizmatycznych
Art. 20. 1. Prezes NBP
przysługuje wyłąC,znie NBP.
I) czuwa nad realizacją uchwalsnych pr~ez Sejm założeń ·
- 2. NBP może prowadzić w kraju i za granicą sprze·
polityki pieniężno -kredytowej państwa i w związku z
daż monet, banknotów i numizmatów przeznaczonych na
tym ustala stopę rezerw obowiązkowych banków, oraz
cele kolekcjonerski oraz na inne cele, qa warunkach
wielkość kredytu refinansowego i jego oprocentowai według zasad ustalonych przez Prezesa NBP, w porozuni~. a w razie konieczności również x:ozmiary działal- ,
mieniu z Ministrem Finansów. .
ności kredytowej banków orat górne granice oprocentowania kredytów, pożyc zek oraz wysokości pro- ,
Art. 13~ NBP organizuje obieg gotówkowy oraz podejwizji,
muje odpowiednie środki w celu regulowania ilości pieniądza w obiegJ,l.
2) przedstawia Sejmowi i Radzie Ministrów .roczne spra- .
wozdania z realizacji
.
Art. 14. ~zes N_BP w porozumieniu z Ministrem Fia) z ałożeń polityki pieniężno-kredytow.ej państwa ,
'lanów ustala ,zasady
b) bilansu pł atnic zego,
1) obsługi kasowej budżetu państwa oraz współdziała w
kontroli jej wykonania, .
3) w porozumieniu z Ministrem Finansów przedstawia
Radzie Ministrów kwartalne lub mie sięczne informacje '
2) gospodarki kasowej i organizuje nadzór nad funkcjoz zakresu bilansu pieniężnyc h ' przychodów i wydatków
nowaniem obsługi kasowej jednostek gospodarki uspoludności ,
'
'
, łeczniońej.
'
.
4) przedstawia Radzie Ministrów .,k wartalne informacje
Art. 15. Prezes NBP ustala' zasady
o wykonaniu bilansu płatnic zego.
1) klasyfikacj'i obrotów pieniężnych na rachunkach bankowych,
~. Informacje wymieQione w ust. 1 pkt 3 Prezes NBP _
2) sprawozdawczości z obrotów' gotówkowych, dokony- przedstawia rÓ,wnież właściwej komisji sejmowej.
wanych z pominięciem rachunków os_ób prawnych zoArt. ~1. NBP ma prawo żądać od banków oraz od
bowiązanych ' do przeprowadzania rozliczeń pienięż
osób prawnych i fizycznych prowadzących działalność w
nych za pośrednictwem rachunków bankowych.
zakresie handłu zagranicznego, a ponadto' od osób ,prawnych dokonujących obr otów niehandlowych w stosunkach f
Rozdział 3
z zagranicą, danych niezbędnych przy sporządzaniu projektu zał ożeń polityki pieniężn o -kredytowej państwa oraż
Współudział w ksżtaHowaniu polttyki gospodarczej
przy opraco~aniu sprawozdań i informacji o wykionai polityki pieniężno-kredytowej pclństwa
niu tych założeń i bilansu płatniczego, jak również biłan
sów
należności 'i zobowiązań zagranieznych państwa.
Art. 16. 1. NBP współdziała z właściwymi organami
władzy . i administracji państwowej w ustalaniu i realizoR ozdział 4
waniu polityki gospodarczej państwa, mając na względzie
w szczególności umacnianie pieniądza polskiego.
Dzlałalność kredytowa
2. NBP opiniuje projekty planów społeczno-gospodar
Art. 22. 1. NBP może udzielać innym bankom kredytu
caych i budżetu państwa.
refinansowego ' w ' celu uźupełńienia ich zasobów pienięż3., NBP opracowuje o:k-resowe oceny" sytuacji pienfęż n~~
.
nej państwa i wraz z wnioskami przekazuje ~e naczelnym
2. NBP może udzielać kredytu w walutach obcych.
organom władzy i administracji państwqwej. ..
.
3. Na zasadacl,l określonych w ustawach NBP , udziela .
Art. 17. NBP sporZądu pr~jekty planu kredytowego
ordjl\ założeńpolity:kL pjell-iężno~kreąytQwe j państwa, okre-, innych kredytów niż przeWidzian.e w ust. L i 2.
~
,
J
'
"
\
-' J;';
69
Dzietmik
. , Ustaw Nr 4
" Att. 23.- 1. ", Pizy udzielaniu kredytu refinanso.wego.
NBP ·kier.u je się zało.żeniami ppIityki pieniężno-kredyto.wej
państwa oraz zdo.hiością banku do spłaty kredytu refin~m
sówego wraz z o.dsetkami w umownych terminach spłaty.
Poz. 22
3) o.kreślonych przez Prezesa NBP. w 'Po.rozumieniu z
Ministrem Finansów państwo-wych ' jednostek o.rganizacyjnych, których środki pieniężne ' Po.dlegają groma·
dzeniu vi NBP,
4)
inl}ych osób prawnych o.raz osób fizycznych za zgodą
2. Udzieienie kredytu refinansowego następuje na
/Prezesa NBP,
f ..
podstawie umowy o.kreślającej wysokość kredytu, termin
jego spłaty, ' o.procentowanie Linne warunki oraz zakres ' 5) do których mają zastoso.wanie przepisy ustawy -'
Prawo dewizo.we.
up{awnień NBP związanych :z wykorzystaniem tego kredytui ·'zabezpieczeniem jego. spłaty.
.
2. Na rachunkach określonych w ust. 1 mo.gą być
3. Banki mogą zaciągać .kredyt refinansowy za po- gromadzone śro.Qki pieniężne płatne na kazde żądanie
i Io.katy termino.we oraz śro.dki wwaluta(;:h obcych.
średnictwem banku, w ' którym są zrzeszone.
"
, .. Art. 24: Kredyt refinansowy może byĆ' udzielo.ny
Rozdział
1) , do określonej ;wyso.kości ' w rachUIiku kredytu,
wartoŚci~wy~h, ' do. wysokości
równej określo.nej części nominalnej wartości tych pa,pierów,
i3) w innej formie, określonej przez Prezes,a NBP.
2) pod ' zastaw papierów
, ,
~.
Art. 25. NBP może przyjmować do redysko.nta weksle
od innych banków. Prezes NBP us~ala warunki, którym Po.w,inny' od'powiadać redyskontowane weksle.
Art. 26. 1. Opro.~towanie kredytu refinansowego
różnico.wane, przy uwzględńieniu zdolności
banku do spłaty kredytu Wraz z- odsetkami" 'w ' umownych
terminach spłaty.
'
2. Kredyt refinanso.wy, udzielany na' pokrycie kredytów przeznaczo.nych
finansowanie celów uznanych
w założeniach polityki pieniężno-kredytowej państwa za
prefero.wane, podlega o.procentowaniu według , stopy niż, szej od podstawo.wej tego. kredytu, jeżeli zo.stało zapew, nione pokrycie z budżetu państwa lub z innych źródeł
, różnicy wynikłej z zastosowania ' niższej 'od podstawo.wej
stopy oprocentowania.
'
3. Prezes NBP może określić jednolitą dla wszystkich
bankÓW relację między kredytem , refinansowym a: sumą
nJ,epodzielnych funduszy własnych banku zaciągającego
kredyt i zgromadzonych w nim środkÓw pieniężnych.
Kredyt refinansowy udzielony bankowi nie może przekracz.ać kwoty wynikającej z tej relacji..
może \ być
na
Art. , 27" Jeżeli sytuacja finansowa banku korzystającego. z kredytu refinansowego ulega pogorszeniu w stopniu zagrażającym terminowej spłacie kredytu albo bank
ten nie przestrzega istotnych postanowień umowy kredytowej, NBP może wypowiedzieć tę umowę i zażądać
wcześniejszej spłaty , kredytu w całości lub w części.
'l
Art. 28. 1. Pożyczki i kredyty . zaciągnięte przez
NBP w ' zagranicznych instytucjach banko.wych i finansowych mogą 'być przeznaczone na udzielanie kredytu w
walutach obcych innym. banko.m.
2. Stosunki pieniężno -kredytowe międZy NBP a mię
dzynarodowymi instytucjami bankowymi , i finansowyi:ni
o.raz między NBP a kredytobiorcami, o 'których mowa w
ust. 1, regulują zawarte między nimi umowy. Do stosunków
tych sto.suje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziahi, jeżeli umowa nie ,stano.wi inaczej.
Rozdział
5
~romadzente rezerw obowiązkowych
Art. 30. 1. W celu kształfowania obiegu pieniężnego.
i działalno.ści kredyto.wej banków NBP gromadzi rezerwY
obowiązkowe innych banków.
2. RezeIwę obowiązko.wą, stanowi wyrażo.na w pro.centach część środków pieniężnych zgromadzonych w zło
tych w banku- na rachunkach
1) wkładów płatnych na. każde żądanie, ,
2) . wkładąw termino.wych,
3) wkładów o.szczędnościowych.
3. Rezerwy obo.wiązkowe są o'b liczane w o.kresach
kwartahlych i gro.madzo.ne na rachunku rezerw w NBP.
Prezes NBP mo.że wyrazić zgodę na przekazywanie rezer:w
, obowiązko'Vych banków spółdzielczych za pośrednictwem
banku państwo.wo-spółdzJelczego, w którym są o.ne zrzeszone.
4. Bankowi nie służy prawo dyspono.wania środkami
które odprowadził na rachunek' rezerw.
pieniężnymi,
Art.
31.
1. Kwota rezerwy ooowiązkowej
1) nie mo.że przekraczać 31fJ!o sumy środków pieniężnych
określonych wart. 30 ust. 2,
2) nie pOdlega oprocentowaniu.
2. Prezes NBP
l) ustala Jednakową dla wszystkich banków wysokość
środków pieniężnych podlegających o.dprowadzeniu na rachunek rezerw, ~ tym że dla/każde
go ro.dzaju wkładów wymienio.nych wart. 30 ust. 2
rezerwa mo.że być ustalona w innej wYSo.J{ośc-i,
2) ustala zasady i tryb odprowadzania środków pi~nięż
nych na rachunek rezerw.
procento.wą
Art. 32. 1. Utrzymywanie rezerwy obowiązko.wej w
wysoko.ści nie niższej od określo.nej zgodnie z art. 31 ust. 2
pkt 1 należy do Po.dstawowych obowiązków banków.
W razie naruszenia tego o.bowiązku bank uiszcza na rzecz
NBP odsetki od' różnicy między kwo.tą,która podlegała
o.dprowadzeniu na rachunek rezerw, \ a , kwotą odprowadzoną na ten rachunek.
2. Stawkę odsetek, o których mowa w ust. 1, ustala
Prezes NBP w granicach o.kx:eślonych ' w zało.żeniath po.lityki pieniężno-kredytowej.
Rozdział
Prowadzenie rachunków bankowych
Art. 29. 1. NBP prowadzi' rachunki
1) inn.~<Qanków,
,
2) ,budżetu" i jedłK>słelt" bu'dżetowYebi·'
6
7
Emisja j obrót papierami wartośCiowymi
Art.
~' NBP
mil prawo emitowania bankowych pa-
piełów wartościowych.
-"~""I
.\
Dżiennik
70
Ustaw N
Art. 3.. NBP może kupować l sprzedawać, obligacje,
weksle, bony skarbowe i inne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa albo za które Skarb Panstwa
przyjął odpowiedzialność z tytułu poręczenia
Art. 35. NBP może być powierzona obsługa pożyczki
zaciągnięte] przez wypuszczenie papierów
państwowej,
.wartośc~owych.
Art. 36. Papiery wartościowe' mogą być przyjmowane
przez NBP do przechowywama l admimstrowania
Rozdział
Działalność
./
8
w sprawach dewizo~ych i w zakresie
wsp6łpracy z zagranicą
Art. 37. Narodowy Bank Polski
1) w zakresie określonym w . przepisach ustawy
Pra.wo dewizowe udziela' zezwoleń dewizowych oraz wykonuje kontrolę dewizową,
2) udziela zezwoleń na prowadzenie punktów obrotll
walutami obcymi 'oraz sprawuje nadzór nad ich dzia
. łalnością.
3) może udzielać i ' zaciągać kredyty zagraniczne oraz
udzielać i przyjmować poręczenia i gw,arancje w obrotach z zagranicą,
4) może posiadać wartoś.ci dewizowe i dokonywać obrotu tymi wartościami na własny rachunek oraz na rachunek i·n nych podmiotów, jak również wykonYwać
operacje walutowe i dewizowe zgodnie z zasadami
określonymi w ustawie - Prawo dewizowe i między·
narodowymi porozumieniami. których uczestnikiem
jest Polska Rzeczpospolita Ludowa,
5) organizuje współpracę z bankami zagranicznymi,
6) w .zakresie określonym w ustawie kol\1roluje czyn·
ności dewizowe balików.
Art. 38J Interesy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
w Międzynarodowym Banku Współpracy Gospodarczej.
Międzynarodowym Banku Inwestycyjnym, Banku Swiato·
wym i innych międzynarodowych instytucjach bankowych
reprezentuje Prezes NBP.
Art. 39. 1. Zasady ustalania i stosowania podstawo'
wego kursu złotego w stosunku do walut oocych ustala
Rada Ministrów, a podstawowy kurs złotego ustala Prezes
NBP, w porozumieniu z Ministrem Finansów i MiJlistrem
. Współpracy Gospodarczej ż Zagranicą.
2. Bieżące kursy walut obcych w złotych ustala i
ogłasza Prezes NBP,
Art. , 40. 1. Prezes NBP, po zasięgnięciu opinii Rady
Banków, może upoważnić bank do dokonywania czynnoścI
polegających na
l) dokonywaniu rozliczeń międzynarodowych i innych
czynności związanych z udziałem. Polski w międzyna
rodowych instytucjach bankowych,
2) finansowaniu, kreqytowaniu. i rozliczaniu obrotów
towarowych l . usługowych z zagranicą,
3) udzielaniu i zaciąganiu kredytów zagranicznych oraz
udzielaniu i przyjmowaniu poręczeń i gwat:ancji w
obrotach zag~<qlicznych,
4) prowadzeniu obsługi dewizowej i. walutowej- ludności.
2. ..czynności ' banków określone w ust. r podIeg~ją
kontroli NBP.
3. W razie ' stwierdzenia, że czynności bankowe,
o ~tórych mowa w ust. l, są wykonywan'e z naruszeniem
przepisow pr~wa, statutu lub udzielonego upowaznłenia,
Poz. 22
P~ezes NBP.., może . zakazać bankoWl dokonywania określo
nych . czynności albo cofnąć w C4łośCl lub określonej
części upoważnienie udzielone na podstawie ust tArt. 41. 1 .NBP koordynuje współpracę innyCh ban
ków z międzynarodowyml instytucjamI bankoWymi i ban
kami zagranicznymi .
2. Banki obowiązane są przekazywać NBP informacje ·
dotyczące współpracy z międzynarodowyllll instytucjami
bankowymi i bankami zagranicznymI
.
Art. 42. 1 NBP
administruje
dewizową·
państwową
rezerwą
,
2. Uruchamianie środków państwowej rezerwy dewi
zowej następuje na podstawie decyzji Prezesa Rady Mini
strów,podjętej na wniosek Prezesa NBP, w porozumieniu
z Ministrem Finansów.
-. .'
. Art. 43. NBP organizuje oraz prowadzi obsługę dewii. walutową ludności, Jak również może upoważnić
do wykonywania. tej obsługi inne niż banki osoby prawne
i podmioty nie będące osobami prawnymi PrzepiSy art. 40
ust. 2 i 3 stosuje si ę odpowiednio .
zową
Rozdział
9
Wykonywanie nadzoru nad działalnością banków
Art. 44. W zakresie określonym w ustawie - Prawo
bankowe NBP sprawuje nadzór nad działalnością innych
banków.
Art. 45. W ramach nadzoru NBP dokonuje 6ceny
działalności .banku w oparciu o zebrane dane oraz może '
podejmować czynności określone w ustawie .Prawo
bankowe.
Art. 46. Wszelkie uwagi i . spostrzeżenia 'poczynione
w ramach 'nadzoru powinny być przekazywane prezesowi
(prezesowi zarządu) banku i omówione z zarządem banku.
Art; 47. 1. Czynności w zakresie nadzoru wykonują
upoważnieni pracownicy NBP, którym przysługuje prawo
wstępu na .teren banku i jego jednostek organizacyjnych
w celu wykonywania tych czynności.
2. Nadzór bankowy podlega bezpośrednio Prezesowi
NBP.
3. Organizację nadzoru bankowego i tryb jego wyko- _
nywania określa Prezes NB-P.
.
.
Rozdział
10
Organizacja oraz szczególne obowiązki i uprawnienia NBP
.
\
Art. 48. Dzijlłalnością NBP kieruje Prezes NBP.
Art. 49. 1. Prezesa NBP powołuje i odwołuje Sejm
na wniosek Prezesa Rady Ministrów.
.
2. Wiceprezespw NBP powołuje i odwołuje Prezes
Rady Mińistrów na wniosek Prezesa NBP, a pozostałych
członków Zarządu NBP Prezes NBP.
Art. 50. Prezes NBP uczestniczy w posiedzeniach _
Sejmu i Rady Ministrów.
Art. 51. 1. Zarząd NBP składa się z Prezesa NBP,
wiceprezesa - pierwszego zastępcy Prezesa NBP, wice·
prezesów NBP oraz członków.
2. Zarząd NBP rozpatruje główne żagadnienia z zakreSu działalnośCi ' NBP i ' podejmuje uchwały niezbędne do v..-ykonywania zadań NBP, dotyczące w 'Szczeg6Iności: "
1) planów ' ktedYtóWych . bilansu ' płatnkzeg:oi
. .o._
2) funkcjono'Yani~ systemu krepytówegoi pieniężnego,
3) polityki pieniężno-kredytoweJ państwa,
4) obiegu pieniężnego i rozliczeń pieniężnych.
5) projektów podstawowych aktów normatywnych i prze-
..
pisów dotyczących działalności NBP.
6) . okresowych .ocen sytuącji pieniężnej . państwa,
.
'.1
.'.
\
'.
'
I
-.
. Poz. 22
us~an.9wić
zastaw na poszczególnych składnikach swego
majątku.
~
należności pieniężnych. przy·
NBP, jest niedopuszczalna.
.
2. Vlierzyciel NBP. w celu otr2:ymania należności
pieniężnych, składa tytuł egzekucyjny sądowy, arbitraż q
wy lub administracyjny bezpośrednio w NBP, który jest
obowiązany bezzwłoczn i e należność uiścić .
.
Art. 57. NBP. na równi z jednostkami budżetowymi.
korzysta ze zwolnienia od podatków oraz od op łat sądo
wych i skarbowych.
Att~ 58. W odniesieniu ~o zwjązanych z działalnością
własną banku
..
1) przedsiębiorstw państwowych NBP spełńici funkcje
organu . założycielskiego w rozumieniu przeplsow
ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach
państwowych (Dz. U. z ~987 r. Nr 35. poz. 201).
2) jednostek badawczo-rozwojowych NBP spełnia funkcje organu nadzoru w. rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 25 lipca 1985. r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. Nr 36. poz. 170. z 1987 r; Nr 22.
poz. 128 i z 1988 r. Nr 41, poz. 328).
Art•. 59. NBP Inicjuje i organizuje badania naukowe
oraz prowadzi działalność wydawniczą w zakresie "(ynikającym z zadań balików. współpracując w tych sprawach
z ' instytucjami naukqwymi.
Art. 56. 1. Egzekucla
padających od
7). polityki stopy procentowej,
. 8) prowizji i o.płat bankowych,
. 9) bilansów o~az planów finansowych
gospodarczych
NBP.
,
10) polityki' kadrowej i płacowej NBP,
H) organizacji i rachunkowości.
12) . inst~umEmtów oddziaływania NBP na inne banki.
13) rocznych sprawoZdań z działalności NBP
3. 'W razie nieobecności ' Prezesa NBP ' jego funkcje
pełni wiceprezes pierwszy zastępca Prezesa NBP.
4. Wiceprezesi NBP nadzorują ' i kierują wyżnaczonymi przez Prezesa NBP odciniqlmi pracy
5. ' Szczegółowy zakres i tryb działania Zarządu NBP
oraz tryb podejmowania uchwał określa regulamin wydany przez Prezesa Nap.
.
Art. 52. Prezes NBP
1) ustala jednolite zasady rachunkowości. typowy plarł
kont dla banków oraz jednolite zasady rozrachunków
międzybankowych :" numeracji jednostek organizacyjArt. 60; 1. Przy Preżesie NBP. w charakterze organu
nych banków. a także zasady. zakres i terminy przeopiniooawczo-doradczego, działa Rada Naukowa.
kazywania ,.do NBP informacji przez banki.
2. Prezes NBP ustala liczbę członków Rady Nauko2) realizuje zadania wynikające z przepisów o powszechnym obowiązku obrony PĄL oraz nadzoruje i koordy- wej oraz pow0łuje i odwołuje przewodniczącego i człon-
ków Rady.
nuje działalność innych banków w tym zakresie •.
3. Rada Nąukowa działa na podsta~ie regulaminu
~) w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrżnych
'wydanego'
przez , Prezesa NBP.
i . Ministrem Obrony Narodowej ustala zasady prze, Art. 61. 1. Prezes NBP jest przełożonym wszystkich
chowywania wartości pienięż!lych w bankach i przedsiębiorstwach produkujących znak.i · pieniężne praz, prac:owników NBP. Prawa i. obowiązki pracowników NBP
transportowania tych wartości przez banki 'i te przed- określają Kodeks pracy oraz ust(llona przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia. pragm.atyka s łużbowa.
siębiorstwa,
2. Prezes NBP
4) w po'rozumienil.l z ~inisfrem Spraw Wewpętrznych
ustala wymagania. jakim powinny odpowiadac stosol) mianuje pracowników NBP . na stanowiska , których
wane w uspołecznionych jed90stkach organizacyjnych
obsadę zastrzegł do swojej decyzji. i odwoł uje ich
.środki ochrony wartości pieniężnych.
'
. z tych stanowisk . .po zasięgnięciu opinii właściwej
Art. 53. 1. Prezes NBP na podstawie upoważnień
rady pracowniczej. .
ustawowych wydaje zarządzenia, które są' ogłas~ne w
2) udziela pełnomocnictw i ustala sposób podpisywa nia
Monitorze Polskim. z wyjątkiE:m zaT2;ądz.eń określonych
dokumenfów w NBP.
w ust. 2 ~raz wart. 54 ust. 1 pkt t.
Art. 62. 1. Do składanta -oświadczeń w zak.r~sie
2. Prezes NBP wydaje zarządzenia wewnętrzne. in- praw i obowi~zków majątkowych NBP są ' upowa żnieni
strukcje słuibowe oraz inne przepisy regulujące działał'1) Prezes' NBP,
nośći organizację .NBP.
' .
.
2) dwie osoby działające łącznie spośród
Art. 54. 1. Prezes NBP wydaje .Dziennik Urzędowy
a) pozostałych członków Zarządu NBP.
Narodowegą Banku Polskiegd, w ki órym publikowane są
b) pełnomocników ' powołatrych przez PrezeSa NBP
w szczególności
. ' . .
lub osobę przez niego do tego upoważnioną. dzia1>-. zarządzenia Prezesa NBP dotyczące wyłącznie funkłający~h w granicach uctzielonyc.h . im pełnomoc cjonowania banków. '
.
nictw.
. ~
,
2) ,uchwalone przez Radę Banków . zalecenia dotyczące
2. Do wykonywania ć'zynności określonego ' rodzaju
działalności ban~ów..
.,
lub 'czynności szc:zególnych osoby wymienione w ust. 1
- 3) bilanse NBP i innycą bal,lków paI)-stwowych.
mogą ustanowić pełnomocnika " działającego s amod zielni~
. 4.) obwieszczenią w sprawielltworzenia. · Ji-kwid·a cji
w .gtanicach udzielonego ,' pełnomocnictwa.
.
upadłości banku
. Art. 63. 1. NBP .wykonuje zadaniaprzeż Ce ntralę,
2. Za zgodą Prezesa NBP .w D~enniku Urzędowym oddziały okręgowe i inne jednostki organizacyjne NBP.
Nar~()w.ego ,Banku Polskiego mogą być ' publik'owane tak2. . Rewizję aziała~ności jednostek organizacyjnych
że regulami~y banków.
NBP .przeprowadza aparat rewizyjny NBP. powołany przez
Art. s5~ . Na z,ab~iecz.enie .zaciągpiętych kredytÓw Prezesa NBP. Organizację, zadania oraz zakJ:es działalnoŚ.ci
bądź udzieJonego poręc~ehia lub gwara'ncji NBP może
aparatu rewiżyjnego ' NBP ustała Preześ NBP.
o
.\
11 , -
•
i
",'--I
P()Z. 22
72
:::>
Art. 64. 1. W skład ' Centrali NBP wchodzą departa: !łŚ) zakładowy f'u ndusz nagród;
menty i inne równorzędne komórki organizacyjne.
6) zakładowy fundusz socjalny,
-2. Decyzje o POwołaniu, przekształceniu i likwidacji
7) zakładowy fundusz mieszkaniowy,
komórek organizacyjnych Centrali,' oddziałów okręgowych
8) fundusz postęp.u te.chniCzno-ekonomicznego,
i innych jednostek organizacyjnych NBP podejmuje Pre9) fundusz zapom6g.
zes NBP.
2. Fundusz inwestycyjny tworzony jest z odpisów
Art. 65. Centrala NBP wykonuje zadania NBP, z wy- ' amortyzacyjnych środków trwałych oraz wartoŚci niemajątkiem zadań powierzonych oddziałom ,okręgowym i
terialnych i prawnych, . likwidacji i sprzedaży środków
innym jednostkom organizacyjnym.
trwałych oraz z innych źródeł określonych odrębnymi
Art. 66. 1. Do zadań oddziałów okręgowych NBP prz~pisami. Fundusz ten uzUpełniany jest .odpisem z ro~
nego zys!tu. Fundusz inwestycyjny przeznaczony jest na
należy w szczególności
finansoW'anie
nakładów związanych z uruchomieniem
1) realizowanie czynności związanych z funkcją emisyjnowych jednostek organizacyjnych NBP, modernizacJil
ną NBP,
bądż rozbudową · istniejących jednostek olOganizacyjnych
2) dokonywanie analiz sytuacji pieniężnej w okręgu,
oraz na zakupy maszyn i urząd~ń. Decyzje o inwestycjach
własnych
podejmuje Prezes NBP.
3) , obsługa kasowa jednostek budżetu centralnego i. innych jednostek określonych przeź Prezesa NBP,
3.- Fundusz dewizowy NBP tworzony jest z odpisów
4) prowadzenje rachunków innych banków oraz wyko- z rocznego zysku w wysokości' wpływów uzyskiwanych
nywanie czynności w zakresie stosunków pieniężno przez NBP z tytułu własnych operacji walutowo-dewizo~
wych, 500/0 premii uzyskJ.wanych w dewizach ze sprze-kredytowych z tymi bankami,
daży monet i numizmatów draz z dywidend z tytułU. udzia5) przeprowadzanie rozrachunków-międzybankowych,
łów w instytucjach zagranicznych. Fundusz dewizowy
' 6) organizowanie i wykonywanie obsługi 'falutowo-de- przeznaczony jest na zakup niezbędnych dla NBP 'maszyn
specjalistycznych, ur,ządzeń, części do maszyn i zakup mawizowej ludności,
teriałów eksploat~cyjnych oraz na inne wydat~i dewizo7) współpraca z terenowymi organami administracji
we związane z prowadzoną działalnością.
państwowej.
4. Fundusz ryzyka NBP jest tworzony z odpisów ' z . '
2. Oddziałowi okręgowemu mogą być , powierzone
rocznego
zysku. Fundusz ryzyka przeznaczo~y jest na poczynności związane z udzielaniem i kontrolą wykorzysta,krycie
'
nia kredytu refinansowego, udzielonego przez NBP.
'1) ' kosztów ró~nic kursowych oraz strat mogących poArt. 67. Szczegółowy zakres działania oraz organiwstać z tytułu I obsługi pożyczek Banku Swiatowego
zację wewnętrzną Centrali i innych jednostek organizaoraz międzynarodowych instytucji .finansowych,
cyjnych NBP określają regulaminy wydawane przez Pre2)
'
nie zawinionych r~żnic powstałych w roz1iczęniach
zesą NBP.
.z bankami zagranicznymi z tytułu własnych operacji
walutowo-dewizowych.
Rozdział 11
•
, Fundusze własne,
gospodarka finU1sowa,
rachunkowość i sprawozdawc'zość bilimsowa
własna
Art. 68. Funduszami własnymi NBP są : fundusz statutowy, fundusz 'rezerwowy, fundusz środków trwałych
i fundusze ·specjalne.
'
5. Fundusz. premiowy tworzemy jest 'i odpisów z rocznego zysku" w wysokości dostosowanej do planowanego .
funduszu wynag·rodzeń. 'Fundusz premiowy przeznaczony
jest na wypłatę premii regulaminowych dla pracoWni-.
ków NBP. '
6. Zakładowy fundusz nagród, zakładowy fundusz
Art. 69. Fund,usz statutowy NBP wynosi 100.000 mln socjalny i zakład owy fundusz mieszkaniowy tworzone są
na zasadach określonych w odrębnych ' przepisach.
zł i tworzony ' jest z odpisó"" z rocznego zysku.
7. Fundusz postępu techniczno-ekonomicznego NBP
Art. 70. Fundusz rezerwowy NBP tworzony jest z odpisów z· roczne~o zysku do wysokości funduszu statuto- tworzony jest z narzutów obcią żaJących koszty działalności
wego. Fundusz rezerwowy przeznaczony jest na pokrycie , NBP. Fundusz postępu techniczno-ekonl)micznego przeznaCzony jest na finansowanie ' racjonalizacji stosowanych
mogących powstać strat bilansowych. Dalsze ' wpływy na
fundusz rezerwowy mogą być dokonywane tylko wówczas, metod itechnik pracy, a w szczególności na finansowanie
gdy ,fundu.sz rezerwowy został w całości lub w części , prac badawczych, rozwojowych 'i wdrożeniowych w zakresie ,' postępu techniczno-organizacyjnego, wytwarzanie i zazużyty na pokrycie strat bilansowych.
kupy prototypowych maszyn i urządzeń, zwłaszcza służą
Art. 71. Fundusz środkÓw trwałych NBP stanowi po- cych emisji znaków pi eniężnych, mechanizacji i <;lutomatykrycie wartości · środków trwały~h, wartości niematerialzacji operacji bankowych, obsługi klientów i zabezpieczenych i prawnych oraz innych wartości trwałych, p'o mniej- '
nia mienia bankowego.
szonych o wartość ich zużycia. Zwiększenie lub zmniej8. 'Fundusz zapomóg' NBP tworzony jest w ciężar koszszenie stanu tego funduszu następuje w wyniku zmiany
tów NBP w ' wysokości ustalanej przez Prezesa NBP. Funwartości rzeczywistej środków trw.ałych.
dusz zapomóg przeznaczony jest na zapomogi dla piacówArt. 72. 1. Funduszami specjalnymi NBP są
ników NBP.
1) fundusz inwestycyjny,
9. Wysokosć odpisu z rocznego zysku , na fundusz
2) fundusz dewizowy,
określony w ust. 1 pkt 4 oraz wysokość narzutów, z któ3) fundusz r~yka,
rych tworzone są fundusze określone w llSt. 1 pkt 8 i 9, .
4) fundusz premiowy,
llstała Prezes NBP, a wysokość odpisów 21 rocznego zysku
..... -
------- --
\
Ozięnnik
Ustaw Nr 4
na fundusze określone w ust. 1 pkt 1 i 3 ustala Prezes
NBP w porozumieniu z Ministrem Finansów.
10. Prezes NBP w porozumieniu z Ministrem Finansów
inne fundusze specjalne.
może tworzyć
11. Zasady wykorzystania funduszy: inwestycyjnego,
dewizowego; ryzyka i postępu techniczno-ekonomicznego
ustala Prezes NBP, a funduszu premiomgo i funduszu zapomóg - Prezes NBP, w porozumieniu z radami pracowniczymi i z<Viązkami zawodowymi.
12. Zasady wykórzystywania zakładowych funduszy
nagród, socjalnego i mieszkaniowego regulują odrębne
przepisy.
. Poz. 22
Art. 79. 1. Zadania NBP określone w ustawie z dnia
26 lutego 1982 r. ;- Prawo bankowe (Dz. U. ,Nr 7, poz. 56,
Z. 1983 r. Nr 71, poz. ' 318 i z 1987 r. Nr 33, poz. 181) oraz
w ustawie z dnia 26 lutego 1982 r. o statuc1e Narodowego
Banku Polskiego (Dz. U. Nr 7, poz. 51, z 1985 r. Nr 32,
poz. 141 i Nr 36, }>oz. 110 oraz z 1986 r. Nr 39, poz. 192),
polegające na otwieraniu i prowadzeniu rachunków bankowych dla jednostek gospodarki uspołecznionej, prowadzeniu rozliczeń pieniężnych tych jednostek oraz udzielaniu im kredytów, przechodzą do zakresu działania banków państwowych rozpoczynających działalność, zwanych
dalej "bankami państwowymi". ,
2. Jednostki organizacyjne wykonujące zadania okrew ust. 1 zostają wydzielone z NBP i włączone w
ślone
skład
Art. 73. NBP prowadzi własną gospodarkę finanśową
z uwzględnieniem założeń narodoweg~ planu społeczno
-gospodarczego. Plan finansowy na każdy rok uchwala Zarząd NBP.
I.
f
Art. 74. 1. Wielkość środków finansowych na wynagrodzenia ustalana jest w relacji do zadań bankowych. Zasady kształtowania tych śiodJc.ów ustala Prezes NBP,. w po ·
rozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej.
I.
---- Zasady wynagradzarJa pracowników NBP ustala
2.
3. Pracownicy jednostek organizacyjnych określonych
w ·ust. 2 oraz pracownicy innych jednostek i komórek organizacyjnych NBP, których listę ustali Prezes NBP, stają
się z ' mocy prawa pracownikami banków państwowych.
Do praw i obowiązków tych pracowników stosuje się przepisy pragmatyki służbowej NBP.
4. Prezes NBP ustali"
1)
2)
i
:1
Art. 77. Część zysku bilansoWego NBP, po dokonaniu
przewidzianych w ustawie odpisów na fundusze, podlega
odprowadzeniu do budżetu centralnego w terminie 30 dni
od daty zatwier:dzenia bilansu NBP przez Radę Ministrów.
Rozdział
12
Zlpiany w przepisach obowiązujących, przepisy , przejściowe
ł końcowe
.
.
Art. 78. W ustawie z dnia 26 lutego 1982 r. o planowaniu społeczn9-90spodarczym (Dz. U. z 1987 r. NT 4.
poz. 2& i Nr 33, poz. 181 oraz z 1988 r. . Ni- 20, . poz. 134
i Nr 41, poz. 321) w ~t. 27 u~~. 3 otrzymuje brzmienie
,,3. , Prezes NBP przedstawia Sejmowi, po rozpatrzeniu
przez Radę Ministrów, projekt planu kredytowego
i .projekt założeń polityki pieniężno-kredytowej
państwa."
.
"
mą wierzytelności i długi NBP, oraz uprawnienia
i obowiązki wynikające z umów: zawartych przez NBP,
5) tymczasową
3. Roczne sprawozdanie z działalności / NBP Prezes
NBP przedstawia do rozpatrzenia Sejmowi.
,.
3) zakres, w jakim poszczególne banki państwowe przej·
2. Prezes NBP w terminie do 30 kwietnia roku następ
nego ,po okresie sprawozdawczym przedstawia do zatwierdzeniaRadzie Ministrów bilans NBP.
a
.."
jednostki organizacyjne podlegające wydZieleniu z
NBP wraz ze składnikami majątkowymi i przekazaniu
.poszczególnym bankom państwowym,
4)
~
zakres zadań przechodzących z NBP do
poszczególnych banków . państwo
działania
Art. 76. 1. Rada Ministrów, na wniosek Ministra Fi,nansów, powołuje komisję rewizji bilansu NBP, której zadaniem jest zbadanie i ocena bilansu rocznego.
!
r
szczegółowy
zakresu
wych,
Prezes NBP po ~asięgnięciu opinii Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.
Art. .75. NBP prowadzi rachunkowość według planu
kont i jednolitych zasad rachunkowości ustalanych przez
Prezesa NBP.
banków państwowych przejmujących te zadania.
wielkość kwot, jakie NBP przekaże poszczególnym
bankom państwowym na utworzenie lub powiększenie
ich funduszy statutowego i rezerwowego oraz określonych funduszy specjalnych.
strukturę
organizacyjną
banków państwowych oraz tryb
z _NBP składników majątkowych .
poszczególnych
przez nie
przejęcia
Art. 80. Traci moc ustawa z dnia 26 lutego 1982 r.
o statucie Narodowego Banku Polskiego (Dz. U: Nr 7,
poz. 51, z 1985 r. Nr 32, poz. 1.41 i Nr 36, poz. 170 oraz z
1986 r. Nr 39, poz. 192).
Art. 81. 1. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej .ustawie obowiązują dotychczasowe przepisy wykonawcze, o ile nie są sprzeczne
z przepisami tej ustawy.
r.
2. Prezes NBP w terminie do 30 września 1989 ogłosi
w Dzienniku Urzędowym Na.rodowego Banku Po~skiego
wykaz obowiązujących dotychczasowych przepisów Wy.
konawczych ..
Art. 82. Ustawa wc~odzi w życie z dniem ogłoszenia,
z wyjątkiem art. 19 ust. 4, który wchodzi w życie
z mocą od dnia 1 lutego 1989 r.
Przewodniczący Rady Państwa: w z. K. Barcikowski
Sekretarz Rady Państwa: Z. Surowiec
"
' ")zlennik Ustaw N
Poz. · 23
23
USTAWA
• z dnia 31 stycznia 1989 r.
o opłacie skarbowej.
Rozdział
I
Przedmiot opłaty · skarbowej
Art. 1. 1. Opiacie i;karbowej podlegają
1) w postępowaniu w sprawach indywidualnych z zakresu administracji państwowej
a) podania (żądania. odwolania. zażalenia) i załącz
niki . do podań.
b) czynności urzędowe podejmowane na podstawie
zgłoszenia lub na wniosek zainteresowanego,
c) zaświadczenia wydawane na wniosek zainteresowanego,
d) zezwolenia wyd awane na wniosek zainteresowanego;
2)
następujące czynności cywilnoprawne
a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy
praw ma-
jątkowych.
bl umowy dzierżawy i _ poddzierżawy oraz najmu i
4. Umowy sprzedaży oraz zamiany podlegają opłacie
skarbowej również w wypadku, gdy rzecz znajduje się za
granicą lub prawo majątkowe podlega wykonaniu za granicą, jeżeli nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę
w Polsce i nabycie następuje w Polsce.
5. W razie wykonywania przez przedsiębiorstwa
państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne,
organizacje zawodowe. spółdzielcze oraz inne organizacje
społeczne funkcji z zakresu administracji państwowej,
opłacie skarbowej podlegają składane do tych jednostek
podania 1 zalączniki: do podań oraz wydawane przez nie·
zaświadczenia i zezwolenia.
Art. 2. Nie podlegają opłacie sItarbowej podania i
"':Ji:~
:7-
;;?, :;; • .,':•. C. ....,-~--;-,...,.,...,---,,-.,-.~,
,
'.2
' ..
D'ZIENNIK .·U STA W
POLSKIEJ
RZECZYPOSPOLITEJ
LUDOWEJ
Nr4
Warszawa, dnia 10 lutego 1989 r.
TRESC
Poz.
USTAWY
21 - z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe .
22 - z dnia 31 stycznia 1989 r, o Narodowym Banku Polskim
23 - z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej
24 - z dnia 31 stycznia 1989 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej
1l0ZPORZĄl>ZENIA
51
67
74
71
RADY MINISTROW
z dnia 30 stycznia 1989 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie urządzeń taopatrzenia w wodę
i urządzeń kanalizacyjnych ~raz opłat za wodę i wprowadzanie ścieków
26 ..:... z dnia 2 luteg~ 1989 ~. zmieniające rozporządzenie w sprawie najniższych emerytur. i rent.
25 -
18
79 .
R O Z P O R Z Ą D Z E N I A
27 . 28 -
Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 stycZnia 1989 r. zmienia.jące rozporządzenie w sprawie określeni a państwowych biur notarialnych prowadzących księgi wieczyste oraz obszarów ich. właściwości miejscowej "
Ministra Transportu, 2:eglugi 1 Łączności z dnia 21 stycznia 1989 r. uchylające rozporządzenie
w sprawie zakazu używania niektórych samochodów ciężarowych
OBWIESZCZENIE
z dnia 21 stycznia 1989 r. o utracie mocy obowiązującej niektórych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w
sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywi.
dualnych i członków ich rodzin
29 - Prezesa
Trybunału
79
8G
~onstytucyjnego
80
21
USTAWA
z dnia 31 stycznia 1~89 r.
Prawo bankowe.
Rozdział
Przepisy ogólne
Ąrt. 1. 1. Ustawa określ a zasady działalności oraz
tworzenia i organizacji banków.
2. Przepisy ustawy mają zastosowanie do działalności
Narodowego Banku P9lskiego w ' zakresie nie uregulowanym w ustawie o Narodowym Banku Polskim.
załączniki do podań. czynności urzędowe, zaświadczenia
oraz zezwolenia, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów
podlegają innym opłatom na rzecz państwa lub są od tych
opłat zwolnione.
Art. 3. L Nie podlegają
opłaeie
skarbowej
1) podania i załączniki do podań, czynności urzędowe,
2. Opłacie skarbowej podlegają również zmiany
umów wymienionych w ust. l pkt 2, jeżeli powodują one.
podwyższenie podstawy obliczenia tej opłaty.
zezwolenia, czynności cywilnoprawne, oraz ich odpisy w sprawach
a) alimentacyjnych. opieki, kurateli i przysposobienia,
b) ubezpieczenia społecznego, zaopatrzenia emerytalnego 'i rentowego, opieki społecznej. ulg określo
nych w przepisach szczególnych dla iołnierzy niezawodowych i osób spełniających zastępczo obowiązek służby wojskowej oraz ich rodzin, a także
uprawmen i ulg dla inwalidów i osób objętych
przepisami o szczególnych uprawnieniac,h' dla kombatantów,
c) wyborów do Sejmu i rad narodowych oraz refe- ·
rendum, .
d) powszechnego obowiązku obrony,
e) zatrudnienia, świadczeń socjalnych i wynagrodzeń
za pracę,
f) nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz
zdrowia,
g) zdłatwianych na podstawie przepisów o wywłasz ~
czaniu nieruchomości,
h) sprzedaży nieruchomości na cele uzasadniające
jej wywłaszczenie.
i) sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania
wieczystego w wykonaniu realizowanego · przez
Skarb Państwa prawa pierwokupu lub prawa wykupu,
j) sprzedaży lub zamiany nieruchomości albo prawa
wieczystego użytkowania na podstawie przepisów
o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz przepisów E> gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nie-
3. Czynności cywilnoprawne. o których mowa w
ust. 1 pkt 2 oraz w ust. 2, podlegają opłacie skarbowej,
k)
podnajmu.
c) umowy pożyczki.
d) umowy komisu.
e) umowy spółki,
f) umowy poręczenia.
g) umowy darowizny - w części dotyczącej przeję
cia przez obdarowanego długów i ciężarów albo
zobowiązal'! na rzecz zbywcy lub osób trzecich.
h) umowy dożywocia oraz Odpłatnego ustanowienia
renty,
i) umowy odział spadku oraz o zniesienie współ
własności w części dotyczącej spłat lub dopłat.
j) umowy m..ajątkowe małżeńskie.
k) ustanowienie hipoteki omz odpłatnego użytko
wania;
3) następujące dokumenty
stwierdzające ustanowienie pełnomocnika oraz ich
odpisy.
b) weksle.
c) dokumenty przewozowe;
a)
4) orzeczenia sądów. w tym również polubownych, oraz
ugody zawarte przed tymi sądami, jeżeli wywołują
one takie same skutki prawne jak czynności cywilnoprawne wymienione . w pkt 2.
z zastrzeżeniem ust. 4, jeżelidotycą rzeczy znajdującyCh
Polsce lut praw majątkowych podlegających Wykonaniu w Polsce.
się w
zaświadczenia,
pełnomocnictwa
ruchomości,
sprzedaży
rzeczy w
postępowaniu
egzekucyjnym;
2) podania i załączniki do podań, czynności urzędowe,
zaświadczenia oraz zezwolenia w sprawach bud.ownktwa miesżkaniowegoj
·
Pziennik Ustaw Nr 4
3) podania i załączniki do podań oraz wydawane na
skutek tych podan zaświadczenia niezbędne , do uza- '
sadnienia wniosków w sprawach wymieftionych w
pkt 1 i 2;
' 4) podania i załączniki do podań, których przedmiotem
są skargi i wnioski w rozumieniu przepisów (Kodeksu
postępowania administracyjnego, w tym ró:y.rnież zawierające żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji lub jej uchylenia bądź
' zmiany z urzędu ; nie dotyczy to pism określonych
przez strony jako skargi, lecz będących w swej istocie
środkami odwoławczymi składanymi w toku instancji;
5) następujące czynności cywilnoprawne
a) umowy sprzedaży zawierane w wykonywaniu dzrałalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o
podatku obrotowym, jeżeli nie są od tego podatku
zwolnione,
b) ' umowy najmu i podnajmu zawierane w wykonywaniu działalności usługowej - w rozumieniu przepisów o podatku obrotowym,
c) umowy pożyczki zawierane pomiędzy osobami zaliczanymi do I grupy podatkowej w rozumieniu
przepisów ustawy z 'dnia 28 lipca 1983 r. o 'podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 45, poz. 207)
- do wysokości kwoty nie podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem.
2. Jeżeli nie podlegające opłacie skarbowej zaświad
czenia, zezwolenia, pełnomocnictwa oraz ich odpisy zostaną "'użyte w sprawach innych niż wymienione w ust. 1
pkt 1-3, należy uiścić od nich opłat,ę skarb0w.ą.
Rozdział
Obowiązek
2,
uiszczenia opłaty skarbowej
Art. 4. 1. Obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej
na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych nie posiadających osobowości
prawnej.
ciąży
2.
Obowiązek
uiszczenia
opłaty ciąży
solidarnie na
l) osobach lub jednostkach wymienionych w ust. 1, jeżeli składają
wspólne podania i załączniki do podań
na ich , wspólny wniosek dokonuje się
czynności urzędowych lub wydaje zaświadczenia albo
albo
jeżeli
zezwołl'lnia,
2) stronach czynności cywilnoprawnych.
,
'
Art. 5. 1. Obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej
powstaje
l) od przedmiotów opłaty określonych wart. 1 ust. l
pkt l lit. a) - z chwilą wniesienia podania lub złoże
nia załącznika,
2) od przedmiotów opłaty określonych wart. 1 ust. 1
pkt l lit. b) - z chwiljl dokonania zgłoszenia ' lub wystąpienia z wnioskiem o dokonanie czynności urzędo
wej, a jeżeli w wyniku tej czynności ma być wydany
' dokument - z chwilą wydania tego dokumentu,
3) od przedmiotów opłaty określonych wart. 1 ust. 1
pkt 1 lit. c) i d) - z chwilą wydania zaświadczeniu
lub zezwolenia,
4) od przedmiotów opłaty określbnychw art. 1 ust. 1
pkt 2 oraz w ust. 2 - z chwilą dokonania czynności
cywilnQprawnej,
5)' 0«1.. przedMiotów opłaty określonych. , wart. , l ust. 1
pit 3 -.:. i chwilą sporządzeńi,a ' dókumenfu~ "
Poz, 23
6) od przedmiotów opłaty określonych wart. 1 ust. t
pkt 4 - z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia,
doręczenia
wyroku
sądu
polubownego lub zawarcia
ugody.
Art. 6. 1. Nie można wydać decyzji w sprawie usta·
lenia wysokości opłaty skarbowej. jeże li od końca roku,
w którym powstał obowiązek jej uiszczenia, upłynęły
trzy lata, a w wypadku gdy nie zgłoszono ' organowi podatkowemu obowiązku 1,liszczenia opłaty lub nie ujawnio·
no wszystkich okoliczności mających znaczenie dla ustalenia jej wysokości - pięć lat.
2. Przedawnienie, o którym mowa w ust. 1. w zakresie, decyzji dotyczących opłaty skarbowej od czynności
cywilnoprawnych nie biegnie w czasie t rwania umowy.
3. Jeżeli czynność cywilnoprawna nie została. zgło~
szona organowi podatkowemu w okresie pięciu lat od
końca roku, w którym jej dokonano, a którakolwiek ze
stron po upływie tego terminu powołuje się przed orga·
nami podatkowymi na okoliczność jej dokonania, termin
przedawnienia prawa do ustalenia opłaty skarbowej
biegnie na nowo od dnia powołani a. się na t ę cZl'nność.
Art. 7. 1. Opłatę skarbową od przedmiotów określ o··
nych wart. 1 ust. 1 pkt l i 3 wpłaca się z chwilą powstania obowiązku jej uiszczenia.
2. Opłatę skarbową od przedmiotów okre ś lonych w
art. 1 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz w ust. 2 wpłaca się w terminie
czternastu dni od dnia powstania obowiązku jej uiszczen.ia, chyba że opłata jest pobierana 4 przez płatnika . Płatnik
jest obowiązany obliczyć i poorać opłatę skarbową
z chwilą powstania obowiązku jej uiszczenia.
3. Jeźeli czynnoś'ć cywilnoprawna została dokonana
za granicą, opłatę skarbową uiszcza się w terminie czter·
nastu dni od dnia przekroczenia przez którąkolwiek ze
stron czynności granicy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 8. 1;-.:zwalnia się od opłaty skarbowej, pod wa~
runkiem wzajemności, państwa obce, ich przedstawicielstwa dyplomatyczne i urzędy konsularne, międzynarodowe
organizacje i instytucje oraz ich oddziały i przedstawi- ,
cielstwa, korzystające na podstawie ustaw, umów lub
powszechnie uznanych , zwyczajów międzynarodowych z
przywilejów i immunitetów, a także członków ich personelu i inne osoby zrównane z nimi, jeżeli nie lą one obywatelami polskimi i nie mają miejsca stałego pobytu na
terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
2. Zwalnia się od opłaty skarbowej
art. 1 ust. 1 pkt 1 jednostki budżetowe.
określonej
w
3. Minister Finansów. w drodze rozporządzenia. może
lub częściowo od opłaty skarbowej
niektóre przedmi'oty tej opIaty lub osoby i jednostki wymienione wart. 4 ust. 1 oraz określać warunki tego zwolnienia.
zwalniać całkowicie
Rozdział
Wysokość
3
stawek opłaty 5Jcarbowej oraz P9dstawa
jej obliczeuia
Art. 9. Stawki
opłaty
skarbowej
nie
' mogą
prze- ,
wyższać
' 1) od przedmiotów ' opłaty określonych wart. 1 ust. 1
'p kt 1 lit. a) - od 'poda"ia 5000 zł i od załącznika do
podania , 50 źł, '
"
'
I
2) od przedmiotów opłaty określonych wart.
ust.
pkt 1 lit. b) - 20000 zł,
3) od przedmiotów opłaty określonych wart. 1 ust. 1
pkt 1 lit. c) - 10 000 zł, a jeżeli opłata jest pobierana
od stronicy dokumentu - 300 zł od stronicy,
4) od przedmiotów opłaty określonych wart. l ust. l
pkt l lit. d) - l 000 000 zł, a jeżeli opłata jest pobierana od powierzchni - 200 zł od jednego mI powierzchni, a przy stawkach procentowych - 25%
podstawy o~liczenia opłaty,
.
5) od przedmiotów opłaty określonych wart. 1 ust. !
pkt 2-4 oraz w ust. 2 - 10 900 zł, a przy stawkach
.procentowych . 15% podstawy obliczenia opłaty.
Art. 10. 1. Podstawę obliczenia opłaty skarbowej
od czynności cywilnoprawnych i dokumentów, 0 _ których
mowa wart. f ust. 1 pkt 3, stanowi
l) przy umowie sprzedaży
a) rzeczy ruchomych nabywanych do przerobu lub
odprzedaży cena sprzedaży,
b) dokonywanej przez osoby zagraniczne - cena
określona w zezwoleniu dewizowym,
c) w pozostałych wypadkach - wartość Iynkowd
rzeczy lub prawa majątkowego;
2) przy umowie zamiany - różnica wartości rynkowych
zamienianych rzeczy lub praw majątkowych;
3) przy utnowie komisu - przychód uzyskany przez ko,
mitenta, po' potrąceniu prowizji pobranej przez komi santa;
4) przy umowie darowizny - wartość długów i cięża
rów albo zobowiązań obciążających obdarowanego;
5) przy umowie dożywocia - 'wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego;
6} przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział
spadku - wartość rynkowa rzeczy lub prawa mająt
kowego nabytego ponad wartość udziału we współ
własności lub V( spadku;
7) przy umowie dzierżawy lub poddzierżawy - wartość '
świadczeń dzierżawcy (poddzierżawcy)
ponoszonych
na rzecz wydzierżawiającego za czas, na jaki umowa
została zawarta;
8) przy umowie najmu lub podn~jmu
a) lokalu - wartość świadczeń najemcy (podnajemcy), z wyjątkiem świadczeń za urządzenia lokalu
mieszkalnego, ponoszonych na rzecz wynajmujące
go za czas, mi 'jaki umowa została zawarta, nie
dłużej jednak niż za okres- pięCiu lat, chociażby
umowa została zawarta na okres dłuższy,
b) w pozostałych wypadkach - wartość świadczeń
najemcy (podnajemcy) za czas, na jaki umowa została zawarta;
9) przy odpłatnym użytkowaniu - ~rtość świadczeń
użytkownika za czas, na jaki użytkowanie zostało .
ustanowione;
przy
umowie
pożyczki
kwota
lub
wartość
pożyczki,
10)
11) przy ~owie spółki: /
a) przy zawarciu umowy - wartość kapitałuzakła
dowego (wkładów, udziałów, akcji),
b) przy powiększeniu kapitału. zakładowego - wartość wkładów (udziałÓW, ,akcji) powiększających
kapitał zakładowy,
Poz. 23
c) przy dopłatach - wartość dopłat.
d) przy wniesieniu do spółki rzeczy lub praw mająt
kowych do nieodpłatnego użytkowania lub używa
nia - wartość rynkowa tych rzeczy lub praw;
roczną wartość nie odpłatnego-- użytkowania lub
używania ustala, się w wysokości 4°/, wartości
ryn,kowej rzeczy lub prawa majątkowego;
12) przy umowie renty - skapitalizowana wartość renty,
'u stalona według zasad przewidzianych w przepisach
o podatku od .spadków i darowizn;
13) przy ustanowieniu hipoteki - kwota zabezpieczonej
wierzytelności;
14) od. biletu lub innego dokumentu uprawniającego do
przewozu (przelotuJ statkiem morskim lub powietrznym, wystawionego przez przewoźnika mającego w
Polsce siedzibę lub działającego przez swoje przedstawicielstwo (pełnomocnika, agenta) - kwota należ
ności za przewóz statkiem i za inne świadczenia, do
których przewoźnik się zobowiązał.
~. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie przeciętnych cen stosowany~h w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego
samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu
i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi
tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności,
bez odUczenia przejętych przez nabywcę długów i cię
żarów,
3. Jeżeli strony czynności cywilnoprawnej nie okreś
liły wartości przedmiotu tej czynności lub wartość okreś
lona przez strony nie odpowiada, według oceny organu
podatkowego, jej wartości rynkowej, organ ten wezwie
strony do określenia wartości, jej podwyższenia lub obniżenia w terminie nie krótszym ' niż czternaście dni, podając
jednocześnie wartość rynkową według własnej, wstępńej
oceny. W razie nieokreślenia wartości lub podania warrynkowej, organ podatkowy dokona jej ustalenia z uwzględnieniem opinii
biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób przekroczy
o 3':1'/0 wartość- podaną przez strony, koszty opinii biegłych
ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej.
tości nie odpowiadającej wartości
4. Jeżeli z treści czynności cywilnoprawnych, wy"
mienionych w ust. 1 pkt 7-9, wynika prawo- żądania.
świadczenia, które nie może być oznaczone pod względem
wielkości w chwili zawierania umowy, podstawę obliczenia opłaty ustala się w miarę wykonywania świadczeń.
Organ podatkowy może jednak, za zgodą stron, przyjąć za pods tawę obliczenia . opłaty prawdopodobną · sumę
wszystkich świadczeń za czas trwania czynności.
5.
umowy wymienione w ust. · 1 pkt 7 i 8
zostały zawarte na czas
ftie określony, uważa się je za zawarte na lat 10.
Jeżeli
lit. b), pkt 9 oraz pkt 11 lit. d)
6. W razie zmiany umów wymienionych w ust. 1
pkt 7-9, podstawę ' obliczenia opłaty skarbowej stanowi
1) przy przedł użeniu umowy - wartość świadczeń, ustalona wed ług zasad przewidzianych w ust. 1, 4 i 5,
2) przy podwyZszeniu wartości świadczeń różnica
wartości świadczeń ustalonych według zasad przewidzianych w ust. 1', 4 i 5.
7. Zasady określone w ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do przedmiotów opłaty sl,tarbowej, o których
mowa wart, l ust. 1 pkt •.
,~
r
,
. ,~.
1
, . . ,'."
,.
)
.
,;/
-
"
.
77
Dzietmik Ustaw Nr 4
"
Art. U. Minister Finansów, w drodze-rozporządzenia.
. ustała szczegółowy wykaz przedmiotów opłaty ' skarbowej
Wysokość stawek , opłaty od ' poszczególnych jej
prżedIniotów.
"
a) opłata została uiszczona nienależnie lub , w wysokości wyższej od nalemej,
b) mimo uiszczenia opłaty nie udżielono wyjaśnienia,
nie ,dokonano czynności urzędowej lub ńie wydano
właściwego dokumentu;
.
3) od przedmiotów określonych wart. 1 ust'. 1 pkt 2 i 3
or~. w ust. 2, jeżeli
a) czynność cywilnoprawna jest nieważna lub prawomocnym orzeczeniem są~u została stwierdzona jej
nieważność albo uchylone zostały skutki prawne
oświadczenia woli (nieważność ' względna),
b) nie spełnił się warunek ' zawiesżający, 'ad którego
uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej,
c) umowa spółki, w wyniku ostatecznej d-ecyzji odma~
wiającej spółce wydania koncesji na podjęcie
działalności gospodarczej, została rozwiązana.
,
. 2. Zwrot opłaty nie przysługuje, jeżeli strona nie
przyjęła prawidłowo sporządzonego dokumentu albo jeżeli
uiszczona opłata nie przekracza '100 zł.
,3. Opłata skarbowa ' nie podlega zwrotowi po upływie
lrzech lat licząc od końca roku, w którym opłatę uiszczono.
oraz .
Rozdział 4
Pobór i zwrót , opłaty skarbowej
Art. 12. l. Do obliczania i pobierania opłaty skarbowej oraz do wpłacania jej ' na rachunek właściwego urzędu
$karbowego obowiązani są · jako płatnicy
t) notariusze - od dokonYWjlIlych przed nimi czynności
cywilnoprawnych lub sporządzanych przez nich dokuDJ.entów, .
2) przewoźnicy - od dokumentów przewozowych,
3) nabywcy rzeczy - od umów sprzedaży, jeżeli nabywca kupuje te rzeczy do przerobu lub , odprzedaży,
4) komisanci - od umów komisu,
, 5) sekretarze ' sądowi - od orzeczeń sądów, od ugód
sądowych oraz od postanowień sądów nadających
klauzulę , wykonalnośc~ wyrokom sądów polubownych
lub ugodom zawartym przed tymi sądami.
2. ~łatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie , czyn~
nOści, sporządzenie dokumentu, wydanie dokumentu lub
wypłacenie należności od uprzedniego uiszczenia opłaty
sltarbowej.
.
3. Minister 'Finansów określi sposób pobierania,
uiszczania l zwrotu opłaty skarbowej oraz sposób prowadzenia rejestrów tej opłaty.
Art. 13. t. Opłata skarbowa, z zastrzeżeniem ust. 2
ł 3, podlega zwrotowi
l) od odwołania - jężeli odwołanie to zostało Vi całości
uwzględnione albo decyzja, której odwołanie dotyczyło, została w innym trybie w całości uchylona lub
stwierdzono jejlrleważność;
. 2) 'od ' pozostałych przed~otów tej opłaty, określonych
wart. 1 ust. l pkt l, jeżeli
lO'
!,
.I
'"
Poz. 23 i 24.
Rozdział
5
Przepisy przejściowe i ko6cowe
Art. 14. Traci nioc ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r.
o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 45. ~oz. 226).
Art. 15. W :ustawie z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 21, poz. lU, z'1982 r.
Nr 45. poz. 289, z 1984 r. Nr 52, poz. 268. z 1985 r. Nrf 1~.
poz. 50 i z 1988 r. Nr 41. poz. 325) wart. 1 ust. 4 skreśla
się.
i'ł
Art. 16. Ustawa. wchodzi w życie z dniem 1 marca
1989 r.
Rady Państwa: w z. K. Barcjkows~j
Sekret.arz Rady Pąństwa: Z. Surowiec '
Przewodniczący
24
y
-.
USTAWA
i
z dnia 31 stycznia 1989 r.
o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze bud żetowej.
'" .
..'~-
W celu wprowadzenia mechanizmu wiążącego w sposób stabilny wynagrodzenia w sferze budżetowej z poziomem wynagrodzeń w sferze produkcji materialnej stanOWi
się. co następuje
Art. 1. t. Ustawa określa zasady kształtowania śrbd
ków na~agrodzeniadla pracowników zatrudnionych w
sferze budżetowej.
2. Przepisów ustawy nię stosuje się do jednostek, dla
..tc.tórych na podstawie art. 13 ustąwy z dnia 3 grudnia
1984 r. - Prawo budżeto~e (pz. U. Nr 56, poz. 283, z
1985 r. Nr 59, poz. -296, z 1986 :r. Nr 42, poz. 202. z 1981 r.
Nr 33, poź. 281 ' i z 1988 r. Nr ' 19, poz;, 131) ustalane ' są
szczególne zasady gospodarki finansowej.
, Art. 2. l. Srodki na wynagrodzenia pracowników
sfery budżetowej ustala się z uwzględnieniem normatywnego wskaźnika wynagrodzeń .
2, Normatyway wskażnik wynagrodzeń określa pro.porcję pomiędZy przeciętnym wynaqrQdzeniem W sferze
.
I
budżetowej a 'przeciętnym wYl1agrodzeniem w
jednostkach
na rozrachunku gospodarczym w ' sferze prpdukcji materialnej, zwanych dalej vsferą produkcji materią1nej".
,
3. Prezes ' Głównego Urzędu Statystyczdego ogłasza
w Dzienniku Urzędowym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej "Monitor Polski": ,
"
l) w terminie do dnia 20 l~tego każdeg'o roku przeciętne
wynagrod~enie z roku poprzedniego w sferze budże
towej oraz w sferze produkcji materialnej,
2) w terminie do dnia 20 sierpnia każdego roku przeciętne wynagrodzenie w pierwszym półroczu w sferze
budżetowej oraz w sferze produkcji ·matetlalnej.
Art. 3. 1. Normatywny wskaźnik prżeciętnego wynagrodzenia pracowników sfery budżetowej na każdy rok
okfe~la centralny plan roczny, z uwzględnieniem ust. 2-5.
2. Normatywny wskaźnik przeciętnego wynagrodzeniapracowników sfery .budżetowej nie może być niższy
od :1064'/0•
\
I
------;j-----., .--c","---. _
--
I
. \ -'
_
_
"_'
••
-'. \ ,. ,'~"
~,~
.\.
,
I
18
Dziennik. . Ustaw Nr 4
3. Podziału ' środków na wynagrodzenia ' dla poszczególnych działów (gałęzi) dokonuje Rada Ministrów, z uwzględ
nieniem przepisów szczególnych.
4. .Osiągnięcie normatywnego wskaźnika wyńagrod~ń
ustalonego ~ ust. 2 nastąpi najpóźniej do dnia 31 grudnia
1992 r.
.
5. Do czasu osiągnięcia normatywnego wskaźnika wynagrodzeń ustalonego w' ust. '2 wysokość teJo wskaźnika
powinna
.- l) w 1989 r. wynosić nie mniej ,niż 97~/o ,
2) od 1990 r. wzrastać proporcjonalnie do. upiywu czasu.
(
1) ust. 2 ótrzymuje brzmienie
,,2.Zas~dy corocznego pódviyższania prz8ciętnego .,
'wynagrodzenia pracowników naukowo-dydaktycz..
nych określają przepisy o kształtewaniu środków .
na wynagrodzenia w sferze .budżetowej.",
2) ust. 3 skreśla się.
Art. 8. W ustawie z dnia ,16 wrzesma 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214,
z 1984 r. Nr 35, poz. 187 i z 1988 r. Nr 19, poz; , 132>\ W
ar.t . '21 ust: 4 otrzymuje brzmienie
.. 4. Zasady corocznego podwyższania przeciętnego wyna_'
gmdzenia urzędników państwowych określają przepisy
Art. 4, 1. Ustalenie środków na wynagrodzenia w
o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze
. sferze .budżetowej następuje na okres od dnia. 1 stycznia
budżetowej."
,
do dnia 31 grudnia, z zastrzeżeniem 'ust. 2.
Art.
9.
,
W
ustawie
z
dnia
26
kwietnia
1984 r. o upo~
2. , W przypadku gdy wzrost przeciętnego wynagroszechnianiu
kultury
oraz
o
prawach
i
obowiązkach pracowdzenia w sferze produkcji materialnej w pierwszym półro
czu przekracza co najmniej o 100/0 wzrost przeciętnego ników upowszechniania ' kultury (Dz. U. Nr 26, poz. 129
wynagrodzenia ' zakładany w centralnym planIe rocznym, i z 1988 r. Ni 19, poz. 132) art. 28 otrzymuje brzmienie
"Art. 28. Zasady corocznego podwyższania przeciętnego
zwiększenie środków- na wynagrodzen,ia w sferze budżeto
wynagrodzenia pracowników upowszechniania
wej następuje także od dnia ' 1 lipca" w stopnil,1 zapewniakultury,zatfudnionych w instytucjach i ' placówjącym zachowanie ustalonego' na dany rok normatywnego
kach upowszechni~a kultury, ' utworzonych
wskaźnika wynagrod~eń.
. przez naczelne i centralne organy administracji
Art. 5. Rasla Ministrów przedstawia Sejmowi Polskiej
państwowej oraz rady narodowe, określają przeRżeczypospolitej Ludowej, co najmniej raz na pięć lat,
pisy okształtówaniu środków na wynagrodzenia
analizę stru~tury zatrudnienia, kwalifikacji i warunków
w sferze budżetowej."
pracy w sferze budżetowej.
Art. 10. W ustawie ~ dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo
Art. 6. W ustawie z -dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta
o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 31, poz. 137) w
Nauczyciel~ (Dz. U. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr, 31, . art. 74 w § "2 zdanie -pierwsze otrzymuje brzmienie
'
poz. 214, z 1983 r. Nr S, poz, 33 oraz z 1988 r. Nr 19, "Za~ady coroczne{l.o, podwyższania przeciętnego wynagropoz. 132) wprowadza się następujące zmiany: '
.
dzenia , sędziów określają przepisy o kształtowaniu środ
1) wart. 30 w ust. 2 po wyrazach ·.. i stażu pracy" dodaje ków na wynagrodzenia w sferze budżetowej."
silf-.wyrazy "oraz osiąganych wyników pracy",
Art. li. W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r . -o Pro2) wart. 31
kuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 31,
poz. 138) wart. 76 ust. 2 ' otrzymuje brzmienie
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie
Zasady corocznego podwyższarJa przeciętnego wyna,,2.
,,2. Zasady corocznego podwyższania przeciętnego
grodzenia prokuratorów określają przepis;y. o kształto-' ,
wynagrodzenia nauczycieli określają przepisy
wani u śro~ków na wynagrodzenia w sferze b udżetoo kształtowaniu środków na wynagrodzenia w
wej."
, "
,
.
sferze budżetow.ej/',
"
Art. 12. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia
b} ust. 3-5 skrE!śla się.
z mocą od dnia 1· stycznia 1989 r. ,
Art. 7. W ustawie z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie
.
.
,
wyższym (Dz. U. 1985 r. Nr 42, poz. 201 · i z 1987 r. Nr 22,
Przewodniczący Rady Państwa: w z·, K. Barcikowski
poz. 128) wart. 148: '
.
Sekretarz Rć!dy Państwa: Z. Surowiec
,
--,.'0
z
/
25
ROZPORZĄDZENIE RĄDY MINISTRÓW
z- dnia 30 stycznia 1989 r.
zmlenlaJące ro~dzenię wspr;i1Vieurządzep zaopatrzenia w wodę I urządzeń kanallzacyjttych oraz opłat za wodę
,
i wprowadzanle ścieków.
Na podstawie art. 107 ust.' 3' pkt . 1-3 ustawy z dnia,
24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U; Nr 38,
poz. 230, z 1980 r. Nr 3" poz. ,6 i z 1983 r. Nr, 44, poz. 2(1)
. zarząaza się, co następuje
§ 1. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudni~ 1986 r. w sprawie urządzeń J:aopatrzenia
wodę
i urządzeń kanalizacyjnych oraz opłat za- wodę i wprowa-
w
dzanie ' ścieków (Dż. 'V. Nr 47, poz. 234) wprowadza
nllstępuj~ce . ZJiliany
.
się
l} w § .11 ust. 2-6 otrzymują br-zmienie
;,2. Podstawę do ustalenia opłaty, o której 1nOW~ w
ust. 1, stanowićl
./.
' '
l) d la gospodarstw domowych planowane
rocwe koszty utrzymania i eksploatacji llrzą
/.
dzeń zaopatrzenia, w wodę miast i urządzeń ' ka:~
Iializacyjnych miast, powiększone o narzut
zysku w wysokości 1{)O/o,
"
2) dla innych niż gospodars't wa domowe odblor: .
ców - planowane roczne kos zty utrzymani~
i eksploatacji 'urządze(l zaopatrzenia w wodę '
~I)st i urządzeft kanalizacyjnych miast! .porwiększone o narzut zysku w WYSokości 15"1•.
3. Wysokość opłaty ,ustala się dzieląc podstaw:ę pr~z
phino~~ną ilość pobieran~j wody i wprowadza~
nych ścieków
danym ok resie,
w
•
,
.
"
";;<.. ' tee'nn~, Ustaw Nr 4
-,#
.~~ 1
..
.
Poz. 25, 26 i 27
79
i
.....
,";'\ ,
, ::;, .
't{,~ ~"
/
-4. TerenGwy organ administracji państwowej, o któwskazań wodomierza. ,W rćl2ie przejściowej nie-Tym m.owa w ust. 1. może ustalić niżsZą opłatę dla
spraWności wqdomierza, nie przekraczającej
gospodarstw domowych.
'
3 miesięcy, ilość pobieranej wody; l:1stala się
na podstawie średUiegd zużycia wody w ' ostat- '
5. Opła obliczoną 'od p0dstawy, o której mowa w
nich 6 miesiącach poprzedrającycb , unieruchoust., 2 pkt 2: pódW'y2;sza , się o 1000/0 dla podmiomienie wodomierza. W razie braku wodonUerza
tów prowadzących działalność gospodarczą w sfe, lub w razie jego niesprawności trwającej ponad
r~produkcji materialnej, z wyjątkiem jednostek
3 miesiące; sposób ustalenia zużycia wody
gospodarki komunalnej i rolnictwa, zakładow~j
określa umowa. Ministef Gospodarki , PrzegospOdarki mieszkaniowej i wyodrębnionych orgastrzennej i Budow:n1ctw~ vi' porozumieniu z Minizacyjnie jednostek zakładowej działalności
nistrami Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki
socjalnej, z przeznaczeniem na fundusz rozwoju
żywnościowej, Obr-ony Narodowej -oraz Spraw
wodociągów i kanalizacji w miastach.
Wewnętrznych ogłosi przeciętne normy zużycia
6; Opłatę za wodę pobieraną z urZlldze~ zbiorowego
wody dlaposzczegółnych $lrup odbiorców, któ- '
zaopatrzenia w wodę wsi i za. wpr:owadzanie ście
re mogą stanowić pOdstawę ustalenia w umoków do zbiorczych urządzeń kanalizacYinych wsi
wie sposobu określenia ilości zużycia wody.",
ustalają terenowe organy administracji państwo
:wejo właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego
b), ust. 5 skJeśla się;
, w wysokości nie przekraczająćej średnich kosztów
dostarczenia l ma wody i odpIowadzenia l mS
3) § 15 skreśla się.
ścieków za pomocą tych urządzeń na obszarze województwa.";
,
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie ż dniem '
2) w § 12
marca 1989 r.
a) list. l 'Otrzymuje brzmienie
,,1. Ilość pobieranej wody ustala się na podstawie Prezes Rady Ministrąw: M, F. Rakowski -
-
26
ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 2 luteg<,? 1989 r.
zmieniające rozporządzenie
w sprawie najnłilzych emerytur i rent.
Na podstawie art. 67 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.
2) renta inwalidzka III grupy dla inwalidów, którzy
ich rodzin
nie osiągnęli wieku określonego w pkt l
(Dz. : U. Nr 40, poz. 201, ,z 1984 r. NI 52, poz. 268 i 210
a) od dnia 1 stycznia 1989 r. - 13.500 zł mieoraz z 1986 r. Ni' l, poz. l) zarządza się" co następuje
sięcznie,
,
,;
§ 1.;' W rozporządzeniu Itady: Ministrów z dnia 7 lutego
b) od dnia l marca ' 1989 r. - 18.000 zł mie1983, r. Vl sprawie najniższych emerytur i rent (Dz. U. Nr 8, ,
sięczni~.".
poz. 44, z 1986 r. Nr 2, poz. 12, z 1987 t. Nr 40, poz. 231
§ 2. . Kwoty eme-rytur ' i rent określone w § l na dzień
i 2! 1988 r. Nr 33, poz. 251) § 1 otrzymuJe brzmienie
stycznia 1989 r. obejmują kwoty zwiększenia świadczeń,
1. Kwoty najniiszych emerytur, rent i!,lwalid.zkich 'i rent dokonanego na podstawie uchwały nr 19 Rady Ministrów
rodZinnych wynoszą
z dnia l lutego 1988r. w sprawie pOdwyższenia emerytur
"l) . emerytura, renta rodzinna, renta inwalidzka I i rent (Monitor Polski Nr 3, poz, 22, Nr 9, póz. 76 ·i· Nr, 30,
li II grupy o~az renta inwalidzka I~I grupy dla
poz. 264) oraz na podstawie uchwały nr 180 , Raay Mihiinwalidów, którzy osiągnęli wiek: 55 hit kobieta strów- z dnia 17 paiclziemika' 1988 r; w sprawie dodatkowej
i 60 lat mężczyzna
podW'y2;łci emerytur i rent (Monitor Polski Nr' 30, poz: 264).
a) od ,dnia ł stycznia 1989 r. -:- 16.500 zł mie-.
§ 3. Rozporządzenie wchodzi w -życie z dniem
sięcznie,
ogłoszenia. '
\
' .
b) od dnia l marca 1989 r . - 22.000 zł miesięcznie,
Prezes Rady Ministrów: M. F. Rakowski
, 9 aopatrzeniu emernamym pracowników i
,,;§
27
ROZPORMDZENIE MINISTRA SPRAWlEDLlWOSCI
,.1'
z dnia 6 stycznia 1989 r.
..
"'zmleąłające rozporządżente ·w sprawie określenia państwowych biur notarialnych proi\'ć\dzących ~sięgi. wieczyste
'. . '
. oraz Ob8zar~w Ich właśclwoścl młeJ8cow~j .
-,'
. :' Na podstawie ciTt. 58 ust. 1 pkt l ustaWy z; dr.la '6 lip~:ta, 1982 r; o 'księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 1~,
';~~4(7) zarZądza się; 'co następuje
'
',~ " § !~ W ' § . ~ row<>rządzenia Ministra , S,Prawiedliwości
,~~~ ,~7 gru~nią ~ r: w,'spta'Wie ó1qeśl,el}i~ państwo
wych biur notarialnych ' prowadzących ... k'sięgi wieczyste
I .
.
'. _
'"
".0.
o',
'
I.
oraz obszarów ich właś ciwości miejscowej (Dz. U. Nr 60;
poz. 311, z 1985 r. Nr 39, poz. l a8, z 1~6 r. Nr. 3, poz. 23
i NI 44. poz. 223, z 1987 r. Nr 35, poz. 200 oraz z 1:)88 r.
Nr 2, poz. 8) wprowadza się następujące zmiany: .
1).. w'pk~ 5, W ~1. b) po wyrazie "miast;; dodaje si~ wyraz ,.,Brusy,"'"
.
.
·
~
" ' '-'~': -.~
.
- .-=-:''-;c;-'-. ;" .
;'
I'
..
.... r
","
Poz. 27,~ 2,8 i '29 .
80
Dziennik Ustaw Nr 4
2) w pkt '1 w ~it el wyraz
-Koty"
skreśla się
7) w pkt 31 lit. d) ie) otrzymują brzinienie' . .
,;d) w Wieluniu - dla miasta Wielunia br~z ginłl\~ '
3) w pkt 15'
a) w lit. g) po wyrazie "ł.ag';w" dodaje się przecinek
Biała, Czą.rnożyły, · Działoszyn, Kiekzygłów, K'Ó-<
nopnica, Lututów, Moltisko, 'Osjakd\r, ' OŚt'r-6Wek. '
i wyrazy "Nowa Słupia",
\
';/
Pątnów, Rusiec, Siemkowice, ' Skomlini 'Wieluń i
b) w lit. j) wyrazy Nowa Słupia" s~eśla się,
.W ierzchlas,
e} w Zduńskiej Woli - dla miast: Szadek i Zduńska"
;-S;
4) w pkt 22 w lit. e) wyraz "Knurów" zastępuje się wyWola oraz gmin: Szadek, Zapolice· i Zduńska Wola"; ' ': .. ~~
razem ,,,Kurów"i'
8} {., pkt 42 w lit. b} wyrazy "miast: Cmielów i Opató'!"
!:~1
5} w pkt 31 w lit. ~) wyraz "Rataje" skreśla sięi
zastępuje się wyrazami "miast: Cmielów, Opatów i ,' ..... ~:P,
6) 'w pkt 36 lit. cli d) otrzyml,lją , brzmienie
Ożarów'~ i
.
. '!lo
~
c} w Mińsku Mazowieckim - dla miast: KałuszYl1 ' 9} w pkt 48 w lit. a) wyrazy "miast: Biłgoraj i Tarnogród" zastępuje się wyrazami "miast lłiłgoraj, Józefów
.i . Milisk Mazowiecki oraz gmin: Cegłów, Dębe
i Tamogród";
,
Wielkie, Dobre, Jakubów, Kałuszyn, Kołbiel, Latowicz, Mi6sk Mazowiecki, Mrozy, Poświętne, 10) w pkt 49 w lit. e) wyrazy "miast: Czerwieńsko i Zie.J
Siennica, Stanisławów l Strachó\v-ka, .
'
lona Góra" zastępuje się wyrazami "miast: Czerwieńsk,
ra
,
Nowogród
Bobrzański i Zielona Góra".
•
:oj
dl w Siedlcach - dla miast: Mordy i Siedlce oraz
gmin: Korczew, Kotuń, Mokobody, Mordy, Paprot§ 2. . Rozporządzenie wchodzi Vi życie z dniem . 'l
P~
nia, Przesmyki, Siedlce, Skqrzec, Suchożebry, ogłoszenia.
.
Wiśniew, Wodynie
Zbuczyn PoduchownY,"i
Minister Sprawiedliwości: Ł. Balcer .,.<.; ,:. ~
t
).\
-t
"
~
.-!
•
~~
ł
' . . . .""':/
28
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTIJ, 2EGLUGI I ŁĄCZNOSCI
z dnia 27 stycznia 1989 r.
uchylające rOlporządzenie w sprawie zakazu używanla nlektórych
Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 lit. b} llstawy z dnia
27 liśtopada 1961 r. o transporcie drogowym i spedycji
krajowej (Dz. U. Nr 53, poz. 291, z 1984 ~. Nr 53, poz. 27'2
i z 1988 r. Nr 41, poz: 324) oraz w związku z pkt 10 załącznika nr 8 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 30 grudnia 1981 r. w spr·awię określenia kompetencji
niektórych naczelnych i fentralnych or-ganów administracji
państwowej zastrzeżc.nych w szczególnych przepisach ustawowych .dla organów zniesionych oraz o Z1pienionym za-
samochodów cłęiarowych.
,' '-'; '
kresie działania (Dz. U. Nr 42, poz. 250) zarządza. się, co , .j;
następuje
' '. :;
§ 1. Uchyla się rozporządzenie Ministra Komunikacji .,~. :~
z dnia 31 marca 1984 r. w sprawie zakazu używania niektó- " ~
rych samochodów ciężaroWych (Dz. U. Nr 23, poz. 115).
r .... ~
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie .. . ",:.~
14 dni od dnia ogłoszenia~
.',. <
Minister Transportu, Żeglugi i Łączności: J. Kamilrskf
:.~
,
OBWIESZCZENIE PREZESA TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO
~. J..
fł(
z dnia 21 stycznia 1989 r.
T-
o utrade mocy obowiązującej niektórych przepisów rozporządzenia Rady MiDlsłrów z dnia 28 marca 1983 r.
w Ql'awie 'Wykonanła niektórych przepisów ustawy o .u bezpleczf$lu społecznym rolników Indywłd~Jnych
i ' członków Ich 'rodz1D.
'0, ~".,.... ' 1'" :)
J~
114
lj
, .......
.~
'
,
"
nania niektórych przepisów ,ustawy o ubezpieczeDlu ,spo~ /
łecznym rolników indywi~ua).nych i członków ich ro<bin .
(Dz. U. z 1988 r. ~r 2, poz. 10).
.
Obwieszczenie podlega ogłoszeniu w Dzienniku UstĄw. '
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
,
• . . ...• -: ...
Na podstawie art. 9 'ust l i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U.Nr 22,
poz. 98 i z 1981 r. Nt 21, poz. 123), w związk:uz orzeczeniem. Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 września 1988 r.,
sygn. akt Uw. 31.88, ogłaszam; że z' dniem 21 stycznia
1989 r. traci moc obowiązującą f 21 ust. 4 rozporządzenia
Rady ~inistrów z dr;ia 28 marca 1983 r. w sprawie wyk~
...
.,:,
.:~'\'"
'..,""
/. ~
....
.',;'
Prezes Trybnnału Konstytucyjnego: A. KI~fkow..8kj'
-~-
,-
.,,'"
~-
,
r..
Wydawca: Urząd Rady Ministrów.
Redakcja: Biuro Prawne, 00-583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/3.
Organizacja druku i kolportat: Wydział Wydawnictw, 00-919 W4l'szawa, ul. Powśiń.~ '. <~-" ,
.
sk.a 69nt, tel. 4T-14-78 i 6&4-:61-50.
.- '" , •.
. ';'1-1
-------------------------------~s: t
.....
TłC)CZOJlo z polecenia Prezesa Rady Ministrów
- ,,'
w Zakładach Grłiłltznych "Tamka", Zakład nr l, Warszawa, ul. Tamka 3. .,
Zam. 0051-1300-89.
f, .~/~;
':.
PL ISSN 0209-2123
•
i,
'f
\)