Legislator Case Law & Legislation
DU_1989_21 PL

Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. Prawo bankowe.

122 Articles / Provisions · Poland
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Table of Provisions (122)

Statutory Text (122 Articles)

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Ustawa określa zasady działalności oraz tworzenia i organizacji banków.

2.

Przepisy ustawy mają zastosowanie do działalności Narodowego Banku Polskiego w zakresie

nie uregulowanym w ustawie o Narodowym Banku Polskim.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki są samodzielnymi i samofinansującymi się jednostkami organizacyjnymi, posiadającymi

osobowość prawną, działającymi na podstawie ustawy oraz statutów.

2.

Banki państwowe nie podlegają wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Statut banku określa

1)

jego nazwę, która powinna zawierać wyraz „bank” i odróżniać się od nazw innych banków,

z tym że nazwa banku spółdzielczego powinna zawierać również wyraz „spółdzielczy”,

2)

siedzibę banku oraz przedmiot i zakres jego działalności,

3)

organy i organizację banku, tryb składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków,

4)

fundusze własne, zasady tworzenia i wykorzystywania funduszy specjalnych oraz zasady

gospodarki finansowej.

2.

Statut powinien także zawierać postanowienia, których wprowadzenia do statutu wymagają

przepisy niniejszej ustawy i innych ustaw.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Do podstawowej działalności banków należy gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie

kredytów i pożyczek pieniężnych oraz przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki kierują się w swojej działalności uchwalanymi przez Sejm założeniami polityki

pieniężno-kredytowej.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Prawo posiadania przez banki wartości dewizowych i dokonywania obrotu tymi wartościami

określają statuty banków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki zapewniają należytą ochronę mienia przyjętego na przechowanie.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki mogą

1)

tworzyć spółki prawa handlowego i cywilnego oraz spółdzielnie,

2)

realizować wspólnie z innymi podmiotami przedsięwzięcia gospodarcze oraz świadczyć

usługi konsultacyjno-doradcze w sprawach finansowych,

3)

podejmować w zakresie określonym w ich statutach działalność gospodarczą nie przewidzianą

w niniejszej ustawie,

4)

tworzyć i likwidować za granicą oddziały i inne placówki oraz być udziałowcem (akcjonariuszem)

zagranicznych banków i przedsiębiorstw działających w kraju.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki obowiązane są do utrzymywania płynności płatniczej, polegającej na prowadzeniu

działalności w sposób zapewniający wykonanie wszystkich zobowiązań zgodnie z terminami

ich płatności.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, osoby fizyczne i prawne przy otwieraniu rachunku

i zaciąganiu kredytu bankowego oraz korzystaniu z innych usług bankowych mają prawo

wyboru banku, którego zakres działania obejmuje takie czynności.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Czynnościami bankowymi są w szczególności

1)

prowadzenie rachunków bankowych,

2)

przyjmowanie wkładów oszczędnościowych i lokat terminowych,

3)

przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych,

4)

udzielanie i zaciąganie kredytów i pożyczek pieniężnych,

5)

wykonywanie operacji czekowych i wekslowych,

6)

przyjmowanie i dokonywanie lokat w bankach krajowych i zagranicznych,

7)

udzielanie oraz przyjmowanie poręczeń i gwarancji bankowych,

8)

dokonywanie obrotu wartościami dewizowymi oraz prowadzenie obsługi finansowej obrotów

z zagranicą,

9)

prowadzenie obsługi pożyczek państwowych,

10)

emitowanie papierów wartościowych oraz dokonywanie obrotu tymi papierami,

11)

dokonywanie zleconych czynności związanych z emisją papierów wartościowych,

12)

przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych.

2.

Do dokonywania czynności bankowych wymienionych w ust. 1 są uprawnione banki w zakresie

ustalonym w ich statutach, z zastrzeżeniem przepisu ust. 3.

3.

Banki mogą na zlecenie innych banków wykonywać określone czynności bankowe należące

do zakresu działania banków zlecających.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki w zakresie swojej działalności mogą wydawać regulaminy określające

1)

rodzaje wkładów oszczędnościowych i warunki prowadzenia rachunków tych wkładów,

2)

rodzaje udzielanych kredytów oraz warunki umów kredytowych i umowy pożyczki,

3)

warunki udostępniania skrytek sejfowych,

4)

inne czynności usługowe banków.

2.

Postanowienia regulaminów, o których mowa w ust. 1, są dla stron wiążące, jeżeli strony

w umowie nie ustalą odmiennie swych praw i obowiązków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki otwierają i prowadzą rachunki bankowe dla osób prawnych i fizycznych.

2.

W celu przechowywania środków pieniężnych i przeprowadzania rozliczeń związanych z

działalnością gospodarczą są otwierane i prowadzone

1)

rachunki bieżące dla rozliczeń krajowych,

2)

rachunki pomocnicze dla określonych rozliczeń krajowych,

3)

rachunki lokat terminowych,

4)

rachunki dla rozliczeń zagranicznych.

3.

Zawierając umowę rachunku bankowego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, bank może zastrzec

obowiązek zawiadomienia go o otwarciu w innym banku rachunku pomocniczego lub rachunku

dla rozliczeń zagranicznych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie swoimi środkami pieniężnymi na rachunku.

W umowie z bankiem mogą być zawarte postanowienia ograniczające swobodę dysponowania

tymi środkami.

2.

Środki pieniężne zgromadzone na rachunku mogą być oprocentowane w wysokości i według

zasad określonych w umowie z bankiem.

3.

Prezes Narodowego Banku Polskiego może określić granice oprocentowania wkładów w walutach

obcych, gromadzonych na rachunkach bankowych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

W celu przeprowadzania rozliczeń za pośrednictwem banków środki pieniężne na rachunkach

bankowych gromadzą

1)

przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne,

2)

banki,

3)

przedsiębiorstwa mieszane,

4)

spółdzielnie i ich związki,

5)

organizacje podmiotów gospodarczych,

6)

organizacje społeczne i fundacje prowadzące działalność gospodarczą,

7)

kółka rolnicze i ich związki,

8)

spółki, w których państwo lub jednostki wymienione w pkt 1-7 posiadają udział, oraz

spółki wodne,

9)

organizacje polityczne, społeczne i zawodowe inne niż wymienione w pkt 6,

10)

nie wymienione w poprzednich punktach osoby prawne, jeżeli zaciągają w banku kredyt

na cele związane z działalnością gospodarczą.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Prezes Narodowego Banku Polskiego

1)

określa ogólne warunki otwierania i prowadzenia rachunków bankowych, po zasięgnięciu

opinii Rady Banków,

2)

w porozumieniu z Ministrem Finansów określa formy i tryb przeprowadzania za pośrednictwem

banków rozliczeń pieniężnych między osobami prawnymi oraz między tymi osobami i innymi

podmiotami.

2.

Banki

1)

są obowiązane przyjmować wpłaty gotówkowe oraz przeliczać i sortować znaki pieniężne

pochodzące z tych wpłat, przy czym mogą pobierać prowizję od wpłat gotówkowych na

rachunki bankowe,

2)

stosują ustalone przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego zasady przeliczania, sortowania,

pakowania i oznaczania opakowań znaków pieniężnych oraz wykonywania czynności związanych

z zasilaniem banków w te znaki.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki gromadzą oszczędności pieniężne osób fizycznych na rachunkach oszczędnościowych,

w tym w walutach obcych (wkłady oszczędnościowe).

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki wystawiają dowody imienne i na okaziciela na włożone wkłady oszczędnościowe.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Zasady i tryb umarzania imiennych dowodów na złożone wkłady oszczędnościowe określa,

w drodze rozporządzenia, Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Prezesem Narodowego

Banku Polskiego.

2.

Dowody na złożone wkłady oszczędnościowe, wystawione na okaziciela, podlegają w razie

ich utraty umorzeniu na zasadach określonych w przepisach o umarzaniu utraconych dokumentów,

z wyjątkiem wypadku, gdy w wydanych dowodach zostało zastrzeżone, że nie podlegają

one umorzeniu.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Umorzenie utraconych dowodów na okaziciela lub imiennych dowodów na złożone wkłady

oszczędnościowe w toku prowadzonej egzekucji sądowej lub administracyjnej z rachunku

oszczędnościowego regulują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Wkłady oszczędnościowe osoby fizycznej złożone w banku, niezależnie od ilości dowodów

na złożone wkłady, są wolne od zajęcia na podstawie tytułu wykonawczego sądowego i

administracyjnego do wysokości równej trzykrotnej średniej miesięcznej płacy pracowników

jednostek gospodarki uspołecznionej w roku kalendarzowym poprzedzającym zajęcie.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bank jest obowiązany wypłacić po śmierci wkładcy z jego wkładów oszczędnościowych,

na które wystawione zostały imienne dowody

1)

koszty pogrzebu wkładcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom

przyjętym w środowisku zmarłego - osobie, która przedłoży rachunki stwierdzające wysokość

poniesionych przez nią wydatków,

2)

kwotę nie przekraczającą ogółem sumy przeciętnego wynagrodzenia pracowników w gospodarce

uspołecznionej w okresie pięciu lat kalendarzowych poprzedzających wypłatę - jeżeli

wkładca wskazał pisemnie właściwemu dla jego ostatniego miejsca zamieszkania bankowi

lub oddziałowi banku osoby, na których rzecz wypłata ma nastąpić; osobami wskazanymi

przez wkładcę mogą być jego małżonek, zstępni, rodzice, dziadkowie i rodzeństwo.

2.

Sumy wymienione w ust. 1 nie należą do spadku po wkładcy.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

W przypadku gdy umowa rachunku oszczędnościowego nie stanowi inaczej, ulega ona rozwiązaniu,

jeżeli w ciągu 5 lat nie dokonano na rachunku żadnych obrotów oprócz okresowego dopisywania

odsetek i ich wypłat, a stan oszczędności nie przekracza minimum ustalonego w umowie.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Osoba małoletnia może posiadać rachunek oszczędnościowy, a po ukończeniu lat trzynastu

także podejmować z tego rachunku wypłaty, o ile nie sprzeciwi się temu jej przedstawiciel

ustawowy.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki mogą udzielać kredytów w złotych i w walucie obcej.

2.

Banki mogą udzielać i zaciągać kredyty zagraniczne.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki udzielają kredytów osobom prawnym oraz osobom fizycznym.

2.

Banki mogą udzielać kredytów również podmiotom gospodarczym nie mającym osobowości

prawnej.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Przez umowę kredytową bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas

oznaczony w umowie określoną kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje

się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, do zwrotu kwoty wykorzystanego

kredytu wraz z odsetkami w umownym terminie spłaty oraz do zapłaty prowizji od przyznanego

kredytu.

2.

Umowa powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności

1)

kwotę kredytu,

2)

termin spłaty kredytu,

3)

oprocentowanie kredytu,

4)

zakres uprawnień banku związanych z wykorzystaniem udzielonego kredytu i zabezpieczeniem

jego zwrotu,

5)

termin postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bank uzależnia przyznanie kredytu, jego wysokość oraz pozostałe warunki, o których

mowa w art. 27 ust. 2, od zdolności kredytowej kredytobiorcy, rozumianej jako zdolność

do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w umownych terminach spłaty, oraz

od przedłożenia przez kredytobiorcę dokumentów i informacji niezbędnych dla dokonania

oceny tej zdolności.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się przy udzielaniu kredytu nowo utworzonej osobie prawnej

w razie przedstawienia przez nią zabezpieczenia kredytu, określonego w art. 30.

3.

Bank może udzielić kredytu osobie prawnej nie mającej zdolności kredytowej pod warunkiem

przedstawienia przez nią programu uzdrowienia gospodarki, którego realizacja zapewnia,

według oceny banku, uzyskanie zdolności kredytowej w określonym terminie.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Bank może przyjąć do dyskonta weksle od kredytobiorcy, przy czym uzyskana w ten sposób

przez kredytobiorcę kwota jest uwzględniana w łącznej kwocie kredytu udzielanego przez

bank.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

W celu zapewnienia zwrotu kredytów banki mogą żądać od kredytobiorców zabezpieczenia

przewidzianego prawem cywilnym i wekslowym oraz zwyczajami przyjętymi we współpracy

z bankami zagranicznymi.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bank może żądać od kredytobiorcy, w czasie korzystania przez niego z kredytu, przedstawiania

informacji i dokumentów niezbędnych dla oceny jego sytuacji gospodarczej i finansowej.

2.

W razie zagrożenia terminowej spłaty kredytu z powodu złego stanu majątkowego kredytobiorcy,

bank może wypowiedzieć umowę kredytu w całości lub w części bądź zażądać zabezpieczenia

kredytu zgodnie z art. 30. Dalsze kredytowanie osoby prawnej prowadzącej działalność

gospodarczą bank może ponadto uzależnić od przedstawienia przez nią w określonym terminie

programu uzdrowienia gospodarki, uznanego za wiarygodny przez bank.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Jeżeli istotne warunki umowy nie zostały dotrzymane przez kredytobiorcę, bank może

wypowiedzieć przed terminem płatności określonym w umowie część lub całość udzielonego

kredytu.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bank pobiera od wykorzystanego kredytu oprocentowanie według stawki zmiennej lub stałej,

stosownie do postanowień umowy kredytowej.

2.

Od przyznanego kredytu bankowi przysługuje prowizja w wysokości określonej w umowie

kredytowej.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Oprocentowanie i prowizja, o których mowa w art. 33, mogą być pobierane przez bank

w walucie, w której został przyznany kredyt.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

W celu zapobieżenia nadmiernej koncentracji udzielanych kredytów

1)

suma kredytów udzielonych przez bank jednemu kredytobiorcy lub grupie związanych ze

sobą finansowo kredytobiorców nie może przekroczyć 15%,

2)

wielkość kredytu udzielonego na podstawie jednej umowy nie może przekroczyć 10%

sumy nie podlegających podziałowi funduszy własnych banku i środków pieniężnych zgromadzonych

w banku.

2.

Wartość udziałów i wkładów wniesionych do innej osoby prawnej oraz wartość zakupionych

akcji i obligacji łącznie nie może przekraczać 25% sumy niepodzielnych funduszy własnych

banku oraz środków pieniężnych zgromadzonych w banku na rachunkach lokat terminowych.

3.

Granice, o których mowa w ust. 1, mogą być przekroczone za zgodą Prezesa Narodowego

Banku Polskiego.

4.

Bank, na wniosek kredytobiorcy, może zawrzeć z innymi bankami umowę w sprawie wspólnego

udzielenia kredytu (konsorcjum bankowe). Bank inicjujący zawarcie takiej umowy reprezentuje

wobec kredytobiorcy wspólnie działające banki oraz uzgadnia z nimi warunki umowy kredytowej

i zasady wzajemnych rozliczeń z tytułu udzielonego kredytu.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Przy udzielaniu przez bank pożyczki w złotych lub w walucie obcej stosuje się odpowiednio

przepisy art. 26, 30 i 35.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki mogą zaciągać w Narodowym Banku Polskim kredyt refinansowy, na zasadach określonych

w ustawie o Narodowym Banku Polskim.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bankom, z zastrzeżeniem ust. 2, przysługuje prawo emitowania bankowych papierów wartościowych

na warunkach podawanych przez banki do publicznej wiadomości.

2.

Prezes Narodowego Banku Polskiego może określić przypadki, w których wymagana jest

zgoda Narodowego Banku Polskiego na emisję bankowych papierów wartościowych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bank może emitować papiery wartościowe w imieniu i na rachunek jednostek upoważnionych

do emisji oraz wykonywać inne czynności na zlecenie tych jednostek.

2.

Bank może udzielać gwarancji wykonania zobowiązań pieniężnych wynikających z papierów

wartościowych, emitowanych przez upoważnione do tego jednostki.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki mogą udzielać gwarancji i poręczeń osobom krajowym i zagranicznym na zlecenie

i w jego granicach.

2.

Udzielenie gwarancji pod rygorem nieważności następuje w formie pisemnej.

3.

Do gwarancji bankowych stosuje się odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego, z tym że zobowiązanie banku jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym.

4.

Prowizja z tytułu udzielenia gwarancji lub poręczenia może być pobierana przez bank

w walucie zobowiązania, na które rozciąga się gwarancja lub poręczenie.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Inny bank może potwierdzić zobowiązanie wynikające z gwarancji; w takim wypadku roszczenia

z gwarancji można kierować do banku, który udzielił gwarancji, lub do banku, który

ją potwierdził, albo do obu banków, aż do zupełnego zaspokojenia roszczeń wierzyciela.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki wykonują operacje walutowe i dewizowe zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej

ustawie, ustawie o Narodowym Banku Polskim, ustawie - Prawo dewizowe oraz międzynarodowych

porozumieniach, których uczestnikiem jest Polska Rzeczpospolita Ludowa.

2.

Banki wykonują obsługę finansowo-rozliczeniową obrotów z zagranicą, obejmującą dokonywanie

rozrachunków we wszystkich formach przyjętych w międzynarodowych stosunkach bankowych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Przelewu wierzytelności z gwarancji bankowej można dokonać tylko wraz z przeniesieniem

wierzytelności zabezpieczonej gwarancją.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Bank może przyjąć zlecenie udzielenia kredytu osobie trzeciej. W takim wypadku, jeżeli

umowa nie stanowi inaczej, dający zlecenie staje się poręczycielem za dług przyszły.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Do przyjmowania przez banki na przechowanie przedmiotów i papierów wartościowych stosuje

się przepisy Kodeksu cywilnego o przechowaniu.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki wykonują kontrolę dewizową w zakresie określonym w przepisach ustawy - Prawo

dewizowe i statutach.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki mogą lokować wolne środki pieniężne na rachunkach w Narodowym Banku Polskim

lub w innych bankach, na warunkach określonych w umowie.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki przestrzegają tajemnicy obrotów i stanów rachunków bankowych.

2.

Informacji o obrotach i stanach rachunków bankowych banki udzielają posiadaczom rachunków

i organom państwowym upoważnionym do tego na podstawie obowiązujących przepisów.

3.

Banki mogą przekazywać sobie nawzajem informacje o udzielonych kredytach oraz o obrotach

i stanach rachunków bankowych w zakresie, w jakim informacje te są potrzebne w związku

z udzielaniem kredytów, pożyczek, poręczeń i gwarancji bankowych.

4.

Informacje dotyczące wkładów oszczędnościowych osób fizycznych nie mogą być udzielane,

chyba że informacji takich zażąda sąd lub prokurator w związku z toczącą się przeciwko

wkładcy sprawą karną lub karną skarbową lub sprawą o alimenty, o rentę o charakterze

alimentacyjnym lub o podział majątku wspólnego małżonków, a także w postępowaniu spadkowym.

5.

Przepisy ust. 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio do informacji o udostępnionych skrytkach

sejfowych i przyjętych na przechowanie przedmiotach i papierach wartościowych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania banków, z wyjątkiem zobowiązań

1)

z tytułu wkładów oszczędnościowych gromadzonych w bankach państwowych, a także w innych

bankach, które korzystały z tego uprawnienia przed wejściem w życie niniejszej ustawy,

2)

za które przyjął odpowiedzialność z tytułu gwarancji i poręczeń.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Wystawione przez banki, o których mowa w art. 49 pkt 1, dokumenty stwierdzające udzielenie

kredytu, jego wysokość, zasady oprocentowania i warunki spłaty są podstawą wpisu hipoteki

do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność kredytobiorcy; jeżeli nieruchomość

nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie może być dokonywane przez złożenie tego

dokumentu do zbioru dokumentów.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do każdego banku w zakresie, w jakim prowadzi

on obsługę należności państwa z tytułu sprzedaży nieruchomości i lokali.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Wnioski banków o zabezpieczenie należności z tytułu udzielonych kredytów lub z tytułu

sprzedaży nieruchomości i lokali są wolne od opłat sądowych.

2.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Prezesem Narodowego Banku Polskiego, w drodze

rozporządzenia, może określać ulgowe stawki opłat sądowych lub zwalniać od tych opłat

wnioski w sprawach wymienionych w ust. 1, składane przez innych niż bank wnioskodawców.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki, o których mowa w art. 49 pkt 1, mogą potrącić ze swego długu wierzytelność,

której termin płatności jeszcze nie nadszedł, jeżeli jednostka będąca dłużnikiem została

postawiona w stan likwidacji oraz we wszystkich tych wypadkach, gdy służy mu prawo

ściągnięcia swoich wierzytelności przed nadejściem terminu płatności.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Księgi banków, o których mowa w art. 49 pkt 1, wyciągi z tych ksiąg podpisane przez

te banki i opatrzone ich pieczęcią oraz wszelkie w ten sam sposób wystawione oświadczenia

zawierające zobowiązania, zwolnienie z zobowiązań, zrzeczenie się praw lub pokwitowanie

odbioru należności bądź stwierdzające udzielenie kredytu, jego wysokość i warunki

spłaty, mają moc prawną dokumentów urzędowych oraz stanowią podstawę do dokonania

wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych.

2.

Wyciągi z ksiąg banków, o których mowa w art. 49 pkt 1, oraz inne dokumenty związane

z dokonywaniem czynności bankowych, stwierdzające zobowiązania na rzecz tych banków

i zaopatrzone w oświadczenie, że oparte na nich roszczenia są wymagalne, mają moc

tytułów wykonawczych, bez potrzeby uzyskiwania dla nich sądowych klauzul wykonalności.

Egzekucja należności stwierdzonych tymi dokumentami odbywa się według wyboru banku,

w trybie określonym w Kodeksie postępowania cywilnego bądź w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

3.

Dłużnik, w drodze powództwa, może zażądać umorzenia w całości lub w części egzekucji

prowadzonej przez banki, o których mowa w art. 49 pkt 1, według Kodeksu postępowania cywilnego bądź przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekwowana wierzytelność

nie istnieje lub istnieje w kwocie mniejszej albo gdy dłużnik zgłasza wzajemne roszczenia

nadające się do potrącenia z wierzytelności egzekwowanej.

4.

W trybie zabezpieczenia powództwa sąd na wniosek powoda może zawiesić postępowanie

egzekucyjne.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki, w celach określonych w ust. 2, mogą zrzeszać się w innym banku państwowym,

spółdzielczym, państwowo-spółdzielczym lub w banku w formie spółki akcyjnej, na podstawie

umowy zawartej z tym bankiem.

2.

W umowie bank zrzeszający może zostać upoważniony do

1)

reprezentowania wspólnych interesów zrzeszonych w nim banków, w szczególności wobec

Narodowego Banku Polskiego,

2)

gromadzenia dobrowolnych lokat banków, m. in. dla zabezpieczenia ich płynności płatniczej,

3)

udzielania kredytu refinansowego,

4)

realizowania przedsięwzięć gospodarczych we wspólnym interesie zrzeszonych banków,

5)

podejmowania innych działań.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Prezesi zrzeszonych banków (zarządów banków) tworzą radę, której przewodniczy prezes

banku (zarządu banku) zrzeszającego.

2.

Zakres i tryb działania rady zrzeszonych banków oraz wykonywania jej uchwał określa

umowa.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Umowa określona w art. 54 nie może naruszać zasad działalności banku państwowo-spółdzielczego

jako jednostki zrzeszającej banki spółdzielcze.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Założycielami banku mogą być osoby prawne i osoby fizyczne, z tym że liczba założycieli

nie może być mniejsza od

1)

trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne,

2)

dziesięciu, jeżeli założycielami są osoby fizyczne.

2.

Określonych w ust. 1 wymagań dotyczących liczby założycieli nie stosuje się do Skarbu

Państwa.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bank państwowy tworzy i likwiduje w drodze rozporządzenia Rada Ministrów, po zasięgnięciu

opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

2.

Rozporządzenie Rady Ministrów o utworzeniu banku państwowego określa nazwę, siedzibę,

przedmiot i zakres działania banku, a także wydzielone z majątku Skarbu Państwa środki,

które stają się majątkiem banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Prezesa banku państwowego powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów.

2.

Wiceprezesów i pozostałych członków zarządu banku państwowego powołuje i odwołuje

prezes banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Prezes banku państwowego kieruje działalnością banku na podstawie uchwał zarządu.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Statut bankowi państwowemu nadaje Rada Ministrów.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Utworzenie banku spółdzielczego następuje z zachowaniem trybu określonego przepisami

ustawy - Prawo spółdzielcze, za zgodą Prezesa Narodowego Banku Polskiego w porozumieniu

z Ministrem Finansów, a jeżeli utworzenie banku następuje w ramach banku państwowo-spółdzielczego

zrzeszającego banki spółdzielcze - po zasięgnięciu opinii Rady Banków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Bank spółdzielczy jest spółdzielnią.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

W zakresie nie uregulowanym w niniejszej ustawie bank spółdzielczy działa zgodnie

z przepisami ustawy - Prawo spółdzielcze.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Statut banku spółdzielczego jest uchwalany zgodnie z przepisami ustawy - Prawo spółdzielcze.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bank państwowo-spółdzielczy tworzy Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, w porozumieniu

z Naczelną Radą Spółdzielczą, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

2.

Rozporządzenie Rady Ministrów o utworzeniu banku państwowo-spółdzielczego określa

nazwę, siedzibę, przedmiot i zakres działania banku oraz sposób wyposażenia go w majątek.

3.

Fundusze banku państwowo-spółdzielczego tworzone są ze środków państwowych i spółdzielczych.

4.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu z Naczelną Radą Spółdzielczą

likwiduje bank państwowo-spółdzielczy na podstawie uchwały zjazdu delegatów, po zasięgnięciu

opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Rozporządzenie określa tryb likwidacji

oraz zasady podziału majątku zlikwidowanego banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Bank państwowo-spółdzielczy jest centralną jednostką organizacyjną i finansową, zrzeszającą

na zasadach dobrowolności banki spółdzielcze.

2.

Bank państwowo-spółdzielczy korzysta z uprawnień i wykonuje obowiązki przysługujące

centralnym związkom spółdzielczym w rozumieniu ustawy - Prawo spółdzielcze.

3.

Bank państwowo-spółdzielczy może udzielać kredytu refinansowego bankom spółdzielczym,

które są w nim zrzeszone.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Bank państwowo-spółdzielczy podlega wpisowi do rejestru spółdzielni.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Ogólnokrajowymi organami banku państwowo-spółdzielczego są: zjazd delegatów, rada

banku i zarząd banku. Statut banku państwowo-spółdzielczego może przewidywać powołanie

terenowych organów, a mianowicie terenowych zjazdów delegatów i terenowych rad banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Działalnością banku państwowo-spółdzielczego kieruje zarząd. Na czele zarządu stoi

prezes, który odpowiada wraz z zarządem za działalność banku i reprezentuje go na

zewnątrz.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Prezesa zarządu banku państwowo-spółdzielczego powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów

na wniosek rady banku.

2.

Wiceprezesów i pozostałych członków zarządu banku państwowo-spółdzielczego wybiera

i odwołuje rada banku na wniosek prezesa zarządu banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Statut banku państwowo-spółdzielczego jest uchwalany zgodnie z przepisami ustawy -

Prawo spółdzielcze, po zaopiniowaniu przez Radę Banków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki w formie spółek akcyjnych mogą być tworzone za zgodą Prezesa Narodowego Banku

Polskiego w porozumieniu z Ministrem Finansów, z zachowaniem trybu określonego w przepisach

Kodeksu handlowego o spółkach akcyjnych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

W zakresie nie uregulowanym w niniejszej ustawie bank w formie spółki akcyjnej działa

zgodnie z przepisami Kodeksu handlowego o spółkach akcyjnych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Funkcję organu nadzoru w banku w formie spółki akcyjnej pełni rada banku, składająca

się co najmniej z 5 osób wybranych przez walne zgromadzenie akcjonariuszy.

2.

Prezesa, wiceprezesów i pozostałych członków zarządu banku w formie spółki akcyjnej

powołuje i odwołuje rada banku.

3.

Powołanie prezesa zarządu banku następuje po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego

Banku Polskiego. Z wnioskiem o wyrażenie opinii występuje rada banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Bilans roczny oraz sprawozdanie roczne z działalności banku w formie spółki akcyjnej

zarząd banku - po akceptacji przez radę banku - przedstawia walnemu zgromadzeniu akcjonariuszy.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Bank w formie spółki akcyjnej może być utworzony również przez osoby zagraniczne albo

z udziałem kapitału zagranicznego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

W razie stwierdzenia, że działalność banku w formie spółki akcyjnej narusza prawo

lub statut, Prezes Narodowego Banku Polskiego może zawiesić w czynnościach władze

banku, przy równoczesnym zwołaniu z urzędu walnego zgromadzenia akcjonariuszy, oraz

ustanowić zarząd tymczasowy na czas do przeprowadzenia nowych wyborów władz przez

walne zgromadzenie.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Statut banku w formie spółki akcyjnej ustalają założyciele banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Utworzenie banku może nastąpić, jeżeli zostało zapewnione

1)

wyposażenie banku w kapitał własny, którego wielkość będzie proporcjonalna do rozmiarów

zamierzonej działalności, i w inne środki niezbędne do prowadzenia tej działalności

oraz w pomieszczenia przystosowane do należytego zabezpieczenia wartości gromadzonych

w banku,

2)

powierzenie stanowisk kierowniczych osobom o odpowiednim wykształceniu i doświadczeniu

zawodowym.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Założyciele banku spółdzielczego oraz banku w formie spółki akcyjnej, występując do

Prezesa Narodowego Banku Polskiego o wyrażenie zgody na utworzenie banku, przedstawiają

wniosek, który zawiera w szczególności

1)

nazwę, siedzibę, przedmiot i zakres działania banku,

2)

nazwy (nazwiska) i adresy założycieli banku,

3)

dane o przygotowaniu kapitału, w który zostanie wyposażony bank, oraz o osobach przewidzianych

do objęcia w banku stanowisk kierowniczych.

2.

Do wniosku załącza się projekt statutu banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Prezes Narodowego Banku Polskiego wzywa założycieli do uzupełnienia wniosku, gdy nie

odpowiada on wymaganiom określonym w artykule poprzedzającym, a jeżeli wymagania te

są spełnione, rozpatruje wniosek i w terminie nie przekraczającym jednego miesiąca

od daty jego otrzymania lub uzupełnienia wydaje odpowiednią decyzję.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Decyzja o wyrażeniu przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego zgody na utworzenie banku,

o którym mowa w art. 81, obejmuje jego nazwę, siedzibę, przedmiot oraz zakres działalności

i jest wiążąca dla banku oraz jego założycieli. Zmiana statutu banku w tym zakresie

wymaga zgody Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Decyzja odmawiająca wyrażenia zgody na utworzenie banku oraz na zmianę jego statutu

może być wydana, jeżeli nie zostały spełnione wymagania obowiązujące przy tworzeniu

banków lub zamierzona działalność banku naruszałaby przepisy prawa albo nie gwarantowała

bezpieczeństwa dla gromadzonych w banku środków.

2.

Decyzja wymieniona w ust. 1 może być zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Tworzenie za granicą banków o kapitale polskim lub z udziałem kapitału polskiego wymaga

opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego i zgody Ministra Finansów.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Otwarcie na obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oddziału lub przedstawicielstwa

zagranicznego banku może nastąpić tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez Ministra

Finansów, w porozumieniu z Prezesem Narodowego Banku Polskiego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Rada Banków jest organem koordynacyjnym, konsultacyjnym i opiniodawczym banków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

W skład Rady Banków wchodzą

1)

Prezes Narodowego Banku Polskiego i jego pierwszy zastępca,

2)

prezesi 10 banków (zarządów banków) o największej sumie bilansowej w roku poprzednim,

3)

przedstawiciel banków spółdzielczych zrzeszonych w banku państwowo-spółdzielczym,

wybrany przez radę tego banku,

4)

trzej przedstawiciele nie wymienionych w pkt 2 i 3 banków państwowych, spółdzielczych,

państwowo-spółdzielczych i działających w formie spółki akcyjnej, wybrani przez prezesów

(prezesów zarządów) tych banków,

5)

przedstawiciel Ministra Finansów,

6)

przedstawiciel Centralnego Urzędu Planowania.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Do udziału w rozpatrywaniu przez Radę Banków spraw

1)

z zakresu polityki pieniężno-kredytowej są zapraszani przedstawiciele praktyki gospodarczej,

2)

należących do zakresu działania rad pracowniczych i związków zawodowych są zapraszani

przedstawiciele rad pracowniczych i związków zawodowych działających w jednostkach

organizacyjnych banków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Radzie Banków przewodniczy i reprezentuje ją na zewnątrz Prezes Narodowego Banku Polskiego,

a w czasie jego nieobecności - pierwszy zastępca Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Rada Banków rozpatruje

1)

projekty planu kredytowego i założeń polityki pieniężno-kredytowej państwa, projekt

planu bilansu płatniczego oraz projekt zbiorczego planu finansowego banków,

2)

projekty sprawozdań Narodowego Banku Polskiego z realizacji planów i założeń, o których

mowa w pkt 1,

3)

projekty ocen Narodowego Banku Polskiego sytuacji pieniężnej państwa,

4)

ogólne zasady dotyczące form wkładów oszczędnościowych i wydawanych na nie dowodów,

5)

projekty aktów normatywnych dotyczących rozliczeń pieniężnych,

6)

założenia polityki stopy procentowej,

7)

wnioski o wydanie opinii w sprawie utworzenia bądź likwidacji banku, zagranicznego

oddziału lub filii banku,

8)

wymagające uzgodnienia zamierzenia dotyczące wspólnych przedsięwzięć banków,

9)

sprawy zakresu i maksymalnej wielkości prowizji i opłat pobieranych przez banki za

czynności bankowe,

10)

zasady zabezpieczeń bankowych i rozwoju infrastruktury technicznej oraz zasady wzajemnego

przekazywania przez banki informacji o obrotach i stanach rachunków bankowych,

11)

potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury socjalnej oraz inne sprawy skierowane do

Rady Banków w celu ich zaopiniowania lub podjęcia określonych działań.

2.

W zależności od charakteru rozpatrywanych spraw Rada Banków

1)

wydaje opinie, które przewodniczący Rady Banków przekazuje właściwym organom władzy

i administracji państwowej,

2)

uchwala zalecenia dla banków, związane z koordynacyjną funkcją Rady Banków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

O rozpatrzenie przez Radę Banków spraw należących do zakresu jej działania mogą zwracać

się

1)

banki,

2)

naczelne i centralne organy administracji państwowej.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Przedstawiciel Ministra Finansów oraz przedstawiciel Centralnego Urzędu Planowania

mogą zgłaszać zdanie odrębne w sprawie będącej przedmiotem opinii lub zaleceń Rady

Banków.

2.

Prezes Narodowego Banku Polskiego przedstawiając Sejmowi opinie Rady Banków informuje

o zdaniu odrębnym, o którym mowa w ust. 1.

3.

Na wniosek przedstawiciela Ministra Finansów lub przedstawiciela Centralnego Urzędu

Planowania przewodniczący Rady Banków wstrzymuje na okres do dwóch tygodni uchwalenie

przez Radę Banków zaleceń dotyczących sprawy z zakresu realizacji polityki pieniężno-kredytowej,

w której zostało zgłoszone zdanie odrębne. Przedstawiciel Ministra Finansów oraz przedstawiciel

Centralnego Urzędu Planowania mogą również wystąpić o wstrzymanie na okres do dwóch

tygodni wydania aktu Prezesa Narodowego Banku Polskiego będącego przedmiotem opinii

Rady Banków i dotyczącego realizacji polityki pieniężno-kredytowej.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Tryb działania Rady Banków określa regulamin uchwalony przez Radę Banków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Banki prowadzą samodzielnie gospodarkę finansową i zgodnie z zasadami samofinansowania

pokrywają z uzyskanych przychodów koszty działalności oraz zobowiązania wobec budżetu

państwa i zobowiązania z tytułu zawartych umów, a także wydatki na rozwój i inne potrzeby.

2.

Statut banku określa

1)

tworzone z odpisów z zysku (z części nadwyżki bilansowej) fundusze, które nie podlegają

podziałowi,

2)

zasady pokrywania strat.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki prowadzą własną gospodarkę finansową na podstawie planu finansowego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki podlegają opodatkowaniu według jednolitych stawek i zasad określonych w odrębnych

przepisach. Wpłaty z zysku dokonywane przez bank do budżetu centralnego lub terenowego

podlegają zaliczeniu na poczet podatku dochodowego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Zysk bilansowy banku, pomniejszony o świadczenia wynikające z zobowiązań podatkowych

obciążających ten zysk, stanowi zysk do podziału (nadwyżkę bilansową).

2.

Zasady podziału zysku (nadwyżki bilansowej), tworzenia funduszów własnych i ich przeznaczenie

określają statuty banków.

3.

Zasady wynagradzania oraz kształtowania środków na wynagrodzenia w bankach określają

odrębne przepisy.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

W centralach banków i ich oddziałach działają rady pracownicze, które mają następujące

uprawnienia

1)

opiniowanie kandydatów na stanowiska kierownicze, których obsadę zastrzegł do swojej

decyzji prezes (prezes zarządu) banku lub dyrektor jednostki organizacyjnej banku,

2)

współdziałanie w ustalaniu zasad polityki kadrowej i płacowej,

3)

opiniowanie zasad oraz wniosków w sprawie przeszeregowań, premii i awansów pracowniczych,

4)

opiniowanie regulaminu pracy oraz zasad organizacji pracy w jednostkach organizacyjnych

banku,

5)

występowanie z inicjatywami i wnioskami w sprawach socjalno-bytowych pracowników,

6)

opiniowanie wniosków w sprawie nadania orderów i odznaczeń państwowych.

2.

Rady pracownicze współdziałają ze związkami zawodowymi central banków i ich oddziałów

w sprawach pracowniczych oraz w zakresie organizacji i warunków pracy.

3.

Tryb wyboru oraz zasady działania rad pracowniczych określa w drodze rozporządzenia

Rada Ministrów.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Działalność banków, oddziałów i przedstawicielstw zagranicznych banków podlega nadzorowi

Narodowego Banku Polskiego w zakresie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie

i w ustawie o Narodowym Banku Polskim.

2.

Minister Finansów może wystąpić do Prezesa Narodowego Banku Polskiego o podjęcie czynności

lub środków w ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1.

3.

Celem nadzoru jest zapewnienie

1)

bezpieczeństwa wkładów oszczędnościowych i lokat gromadzonych w bankach,

2)

zgodności działalności banków z przepisami ustawy - Prawo bankowe, w szczególności

w zakresie stosunków z osobami prawnymi i fizycznymi.

4.

Czynności podejmowane w ramach nadzoru nad działalnością banków polegają w szczególności

na

1)

dokonywaniu analizy bilansu banku,

2)

badaniu realizacji obowiązku utrzymywania płynności płatniczej przez bank,

3)

badaniu zgodności udzielanych kredytów i pożyczek z przepisami art. 35 ust. 1 i 2,

4)

badaniu zabezpieczenia i terminowości spłaty kredytów i pożyczek,

5)

badaniu stosowanego oprocentowania kredytów i pożyczek oraz wkładów oszczędnościowych

i lokat,

6)

badaniu sytuacji finansowej banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Prezes Narodowego Banku Polskiego może w ramach nadzoru

1)

zobowiązać bank do

a)

podjęcia środków koniecznych do przywrócenia płynności płatniczej,

b)

zwiększenia funduszu rezerwowego,

c)

zwiększenia wysokości udziałów,

d)

dokonania określonej zmiany struktury aktywów i urealnienia należności,

e)

zaniechania określonych form reklamy;

2)

wystąpić o odwołanie oraz zawiesić w czynnościach, do czasu rozpatrzenia wniosku,

prezesa, wiceprezesa lub innego członka zarządu banku, którego działalność rażąco

narusza prawo lub statut banku albo grozi wyrządzeniem znacznej straty, i powołać

tymczasowego kierownika banku lub tymczasowego członka jego zarządu.

2.

Środki podejmowane w ramach nadzoru nie mogą naruszać umów zawartych przez bank.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki oraz oddziały i przedstawicielstwa zagranicznych banków obowiązane są

1)

zawiadamiać Narodowy Bank Polski o podjęciu i zaprzestaniu działalności oraz o zmianie

jej zakresu,

2)

umożliwiać upoważnionym pracownikom Narodowego Banku Polskiego wykonywanie czynności

określonych w art. 100 ust. 4, a w szczególności udostępniać do wglądu księgi, bilanse,

rejestry, plany, sprawozdania i inne dokumenty oraz udzielać wyjaśnień żądanych przez

tych pracowników,

3)

niezwłocznie zawiadamiać Narodowy Bank Polski o środkach, jakie zostaną podjęte w

celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w ramach nadzoru, jak również stosować

się do zaleceń Narodowego Banku Polskiego wydanych w wyniku oceny prowadzonej działalności.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Organizację nadzoru i tryb jego wykonywania reguluje ustawa o Narodowym Banku Polskim.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

W razie powstania straty bądź groźby jej nastąpienia albo powstania niebezpieczeństwa

niewypłacalności, zarząd banku niezwłocznie zawiadamia o tym Prezesa Narodowego Banku

Polskiego oraz wszczyna postępowanie uzdrawiające.

2.

Zarząd banku jest obowiązany w ciągu jednego miesiąca od daty powstania podstawy wszczęcia

postępowania uzdrawiającego przedstawić Prezesowi Narodowego Banku Polskiego program

tego postępowania.

3.

Prezes Narodowego Banku Polskiego może zobowiązać zarząd banku do wszczęcia postępowania

uzdrawiającego, jeżeli wymaga tego wzgląd na bezpieczeństwo lokat i wkładów lub gdy

zarząd banku nie podejmie działań określonych w ust. 1.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Jeżeli zarząd banku nie przedstawi programu w terminie, o którym mowa w art. 104 ust.

2, albo gdy przedstawiony program lub jego realizacja nie rokują poprawy sytuacji

ekonomiczno-finansowej banku, Prezes Narodowego Banku Polskiego może ustanowić zarząd

komisaryczny na oznaczony czas, nie dłuższy jednak niż jeden rok.

2.

Na zarząd komisaryczny przechodzi prawo podejmowania decyzji we wszystkich sprawach

zastrzeżonych w ustawie i statucie organom banku. Z dniem ustanowienia zarządu komisarycznego

zarząd banku ulega rozwiązaniu, a prezes i wiceprezesi zarządu zostają odwołani. Na

czas trwania zarządu komisarycznego kompetencje stanowiące innych organów banku są

zawieszone.

3.

Zarząd komisaryczny

1)

opracowuje i uzgadnia z Prezesem Narodowego Banku Polskiego program uzdrowienia gospodarki

banku, zapewnia należyte jego wykonanie oraz nie rzadziej niż co trzy miesiące informuje

Prezesa Narodowego Banku Polskiego i działające organy banku o wynikach realizacji

programu,

2)

może zaciągnąć w Narodowym Banku Polskim kredyt refinansowy.

4.

W zarządzeniu w sprawie ustanowienia zarządu komisarycznego Prezes Narodowego Banku

Polskiego szczegółowo określa jego zadania oraz terminy wykonania tych zadań.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki zrzeszone w banku, który korzysta z uprawnień i wykonuje obowiązki centralnego

związku spółdzielczego w rozumieniu ustawy - Prawo spółdzielcze, zawiadamiają o stracie

oraz przedstawiają programy postępowania uzdrawiającego prezesowi zarządu tego banku,

któremu w takich przypadkach przysługują uprawnienia określone w art. 104 ust. 3 oraz

w art. 105 ust. 1 i 4.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Jeżeli suma niepodzielnych funduszy własnych banku wskutek strat zmniejszy się o połowę,

a zarząd banku (zarząd komisaryczny) nie podejmie w określonym terminie skutecznych

środków zapewniających uzupełnienie tych funduszy, Prezes Narodowego Banku Polskiego

może

1)

zezwolić na przejęcie banku przez inne banki lub bank albo ustalić czasowe przejęcie

banku przez Narodowy Bank Polski,

2)

zarządzić likwidację banku.

2.

Szczegółowe warunki i tryb przejęcia banku lub jego likwidacji określa każdorazowo

zarządzenie Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

3.

Na bank przejmujący przechodzą zobowiązania i wierzytelności banku przejętego oraz

inne jego aktywa i pasywa. Z dniem przejęcia prezes i wiceprezesi przejętego banku

zostają odwołani, a organy kolegialne banku ulegają rozwiązaniu. Bank przejmujący

może zmienić warunki pracy i płacy pracowników banku przejętego, jak również wypowiedzieć

im stosunek pracy z zachowaniem obowiązujących terminów wypowiedzenia.

4.

Zarządzenie w sprawie likwidacji banku państwowego podlega ogłoszeniu w Monitorze

Polskim.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Jeżeli według bilansu aktywa banku nie wystarczają na zaspokojenie jego zobowiązań,

zarząd banku lub zarząd komisaryczny zawiadamia o tym Prezesa Narodowego Banku Polskiego,

który wówczas zawiesza działalność banku oraz występuje do sądu wojewódzkiego właściwego

dla siedziby banku z wnioskiem o ogłoszenie jego upadłości.

2.

Czynności, o których mowa w ust. 1, Prezes Narodowego Banku Polskiego może podjąć

również z własnej inicjatywy.

3.

Zarządzenie w sprawie zawieszenia działalności banku jest podawane do publicznej wiadomości

w sposób przyjęty w danym banku.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

W okresie zawieszenia działalności bank

1)

reguluje zobowiązania z tytułu wkładów oszczędnościowych, lokat, rachunków bieżących

i kredytu refinansowego, przy czym z pierwszeństwa korzystają zobowiązania wobec osób

prawnych i fizycznych nie będących członkami (akcjonariuszami) banku; regulowanie

innych zobowiązań ulega wstrzymaniu,

2)

bez zezwolenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego nie udziela nowych kredytów ani

pożyczek,

3)

nie wypłaca dywidendy ani oprocentowania udziałów.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Rozpatrując wniosek o ogłoszenie upadłości sąd wysłuchuje przedstawiciela Prezesa

Narodowego Banku Polskiego oraz osobę kierującą bankiem, którego dotyczy wniosek.

2.

Sąd wyznacza syndyka upadłości spośród osób posiadających znajomość organizacji i

zasad działalności banków. Syndykiem może być również inny bank.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Z chwilą ogłoszenia upadłości

1)

zarząd upadłym bankiem przejmuje syndyk,

2)

ulegają zawieszeniu prawa i obowiązki prezesa i wiceprezesów banku, likwidatora i

zarządu komisarycznego, a organy kolegialne banku zostają rozwiązane,

3)

syndyk jest obowiązany rozwiązać stosunek pracy z pracownikami banku, z zachowaniem

obowiązujących terminów wypowiedzenia, przy czym nie stosuje się przepisów zakazujących

lub ograniczających dopuszczalność wypowiadania lub rozwiązywania takich umów; należności

pracowników podlegają zaspokojeniu w trybie określonym w art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego,

4)

ulega zawieszeniu, do dnia uprawomocnienia się postanowienia sędziego-komisarza co

do odmowy uznania zgłoszonej wierzytelności, bieg terminów ograniczających dochodzenie

roszczeń przeciwko bankowi, którego upadłość została ogłoszona.

2.

Obwieszczenie w sprawie upadłości banku państwowego Prezes Narodowego Banku Polskiego

ogłasza w Monitorze Polskim.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Niezwłocznie po powołaniu syndyk zgłasza w rejestrze, do którego bank jest wpisany,

upadłość banku oraz ogłasza w centralnym dzienniku wezwanie do wierzycieli o zgłaszanie

wierzytelności w ciągu trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. Po upływie tego terminu

sędzia-komisarz wyznacza z urzędu rozprawę w celu zawarcia układu z wierzycielami

co do sposobu i zakresu ich spłaty, przy czym do udziału w rozprawie wzywa Narodowy

Bank Polski.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Jeżeli nie dojdzie do układu z wierzycielami, sędzia-komisarz wyznaczy termin, w ciągu

którego mogą być zgłaszane oferty nabycia banku przez banki, oraz podaje do ich wiadomości

warunki nabycia i termin składania ofert.

2.

W razie zgłoszenia kilku lub więcej ofert, syndyk wyznacza rozprawę w celu przeprowadzenia

ustnego przetargu. Pierwszeństwo nabycia przysługuje bankowi, który zgłosił najwyższą

cenę nabycia.

3.

Prawo nabycia przyznaje sędzia-komisarz.

4.

Nabycie banku następuje w stanie wolnym od wszelkich obciążeń, z wyjątkiem zobowiązań

z tytułu wkładów oszczędnościowych, lokat i rachunków bieżących oraz służebności gruntowych.

5.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o przyznaniu prawa nabycia banku (ust. 3) sędzia-komisarz

zgłasza nabycie banku do rejestru, do którego bank jest wpisany.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Jeżeli nie nastąpi nabycie banku w trybie określonym w artykule poprzedzającym, sędzia-komisarz

wyznaczy termin, w ciągu którego mogą być zgłaszane oferty nabycia składników majątku

banku, oraz podaje do powszechnej wiadomości warunki nabycia i termin składania ofert.

2.

Do postępowania w sprawie nabycia składników majątku banku stosuje się odpowiednio

przepisy art. 113 ust. 2 i 3.

3.

Nabycie składników majątku banku następuje w stanie wolnym od wszelkich obciążeń,

z wyjątkiem służebności gruntowych.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Przy zaspokajaniu należności przypadających od upadłego banku i nie objętych przepisem

art. 113 ust. 4 stosuje się odpowiednio art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego, z tym że należności przypadające z tytułu wkładów oszczędnościowych, lokat i rachunków

bieżących ulegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

W Kodeksie postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1075 § 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Jeżeli egzekucja z rachunku bankowego, stanowiącego wkład oszczędnościowy, na który

wystawiono książeczkę oszczędnościową, nie może być przeprowadzana w trybie art. 901

z powodu niemożliwości odebrania książeczki oszczędnościowej, komornik sporządza o

tym protokół i dokonuje zajęcia wkładu oszczędnościowego przez skierowanie do właściwego

oddziału banku zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia

tego zawiadomienia. Na skutek zajęcia dokonanego w powyższym trybie bank wstrzymuje

wszelkie wypłaty z zajętego wkładu i ponosi względem wierzyciela odpowiedzialność

za wypłaty dokonane przez placówki banku, urzędy pocztowo-telekomunikacyjne i inne

placówki wykonujące czynności w powyższym zakresie po zawiadomieniu ich o zajęciu.

Tryb zawiadamiania placówek banków, urzędów pocztowo-telekomunikacyjnych i innych

placówek określa Prezes Narodowego Banku Polskiego w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości.

”

,

2)

użyte w art. 1075 § 4 i w art. 1076, w różnych przypadkach, wyrazy „oddział Powszechnej Kasy Oszczędności” zastępuje się w tych samych przypadkach wyrazami „oddział banku”.

2.

W ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego

w razie choroby i macierzyństwa

(Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143, z 1985 r. Nr 4, poz. 15 i z 1986 r. Nr 42, poz. 202) w art. 33 w ust. 3 po wyrazach „z powodu likwidacji” dodaje się wyrazy „lub w razie ogłoszenia upadłości”.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Banki działające w dniu wejścia w życie ustawy są bankami w rozumieniu tej ustawy

oraz zachowują uprawnienia i obowiązki w zakresie, w jakim nie są one sprzeczne z

niniejszą ustawą.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Do umów zawartych przez banki oraz do gwarancji i poręczeń udzielonych przed wejściem

w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

W okresie przejściowym, nie dłużej jednak niż do końca 1990 r.

1)

jednostki i organizacje wymienione w art. 15 mogą tylko w jednym banku posiadać rachunek

podstawowy, a rachunek pomocniczy w innym banku, przy czym o otwarciu takiego rachunku

zawiadamiają bank, w którym posiadają rachunek podstawowy,

2)

Prezes Narodowego Banku Polskiego, jeżeli będzie tego wymagał wzgląd na zapewnienie

jednolitości polityki pieniężno-kredytowej banków, może ustalać rodzaje rachunków

bankowych, na których wkłady podlegają oprocentowaniu, oraz dolną granicę tego oprocentowania,

zgodnie z założeniami polityki pieniężno-kredytowej państwa.

2.

Prezes Narodowego Banku Polskiego może przed końcem 1990 r. uchylić określone w ust.

1 pkt 1 obowiązki dotyczące prowadzenia rachunków podstawowego i pomocniczego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Traci moc ustawa z dnia 26 lutego 1982 r. - Prawo bankowe

(Dz. U. Nr 7, poz. 56, z 1983 r. Nr 71, poz. 318 i z 1987 r. Nr 33, poz. 181), z wyjątkiem art. 96 ust. 1 pkt 1, dotyczącego Banku Gospodarstwa Krajowego.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

1.

Z zastrzeżeniem ust. 2, do czasu wydania aktów wykonawczych przewidzianych w niniejszej

ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy, obowiązują dotychczasowe

akty wykonawcze.

2.

Pozostają w mocy dotychczasowe przepisy wykonawcze dotyczące kredytów i oprocentowania

kredytów udzielanych

1)

na cele budownictwa mieszkaniowego,

2)

osobom prawnym i fizycznym na działalność w zakresie produkcji rolnej,

3)

osobom fizycznym

a)

na zagospodarowanie,

b)

dla młodych małżeństw i osób samotnie wychowujących dzieci,

c)

dla inwalidów na zakup wózków i samochodów inwalidzkich.

3.

Rada Ministrów

1)

może w drodze rozporządzenia uchylić lub zmienić przepisy wykonawcze określone w ust.

2,

2)

zapewni, zgodnie z przepisami ustawy o Narodowym Banku Polskim, pokrycie różnic wynikających

z ulgowego oprocentowania i umorzenia kredytów określonych w ust. 2.

4.

Prezes Narodowego Banku Polskiego określi wysokość prowizji należnej bankom z tytułu

przyznania kredytów na podstawie przepisów wykonawczych wymienionych w ust. 2. Przypadające

stąd kwoty podlegają rozliczeniu na poczet podatku dochodowego banków.

Dz.U. 1989 nr 4 poz. 21 inForce

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Need to analyze how this provision applies to your matter?

Cross-reference this statute against case law, commentaries, and related legislative provisions inside Legislator AI.

Open in Legislator →