Ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe".
Table of Provisions (60)
Statutory Text (60 Articles)
Przedsiębiorstwo państwowe „Polskie Koleje Państwowe”, zwane dalej „PKP”, jest utworzone
do wykonywania przewozu osób i rzeczy kolejami użytku publicznego w komunikacji krajowej
i międzynarodowej, w celu zaspokajania potrzeb ludności i gospodarki narodowej, a
także obronności i bezpieczeństwa państwa.
1.
PKP posiada osobowość prawną.
2.
PKP podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych na zasadach określonych
w przepisach ustawy o przedsiębiorstwach państwowych.
3.
Siedzibą PKP jest miasto stołeczne Warszawa.
Organy państwowe mogą podejmować decyzje w zakresie działalności PKP w wypadkach przewidzianych
w przepisach ustawowych.
Jednostki organizacyjne PKP, określone przez Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności,
mają prawo używania oznak z godłem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz pieczęci
urzędowej z wizerunkiem orła ustalonym dla godła i napisem w otoku.
Pracownikom PKP przysługuje ochrona prawna na zasadach określonych w przepisach prawa
karnego dla funkcjonariuszy publicznych.
1.
Przedmiotem działalności PKP jest
1)
przewóz osób i rzeczy oraz świadczenie innych usług związanych z przewozem,
2)
utrzymywanie i naprawa obiektów, taboru i urządzeń kolejowych w stanie zapewniającym
sprawne wykonywanie przewozów, regularność i bezpieczeństwo ruchu kolejowego, ochronę
środowiska naturalnego i przeciwpożarową oraz wymogi sanitarne,
3)
budowa, przebudowa i modernizacja kolei,
4)
produkcja i naprawa specjalistycznych maszyn, urządzeń i materiałów na potrzeby kolei,
5)
prowadzenie spedycji krajowej i międzynarodowej,
6)
zakładanie i używanie wewnątrzzakładowej kolejowej sieci telekomunikacyjnej.
2.
PKP może podjąć inną działalność, jeżeli nie ogranicza to działalności określonej
w ust. 1. Podjęcie takiej działalności podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw
państwowych.
PKP prowadzi działalność z zachowaniem wymagań dotyczących bezpieczeństwa państwa
oraz wykonuje zadania wynikające z przepisów o powszechnym obowiązku obrony Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej, w tym w szczególności w zakresie przewozów wojskowych i
przygotowania kolei na potrzeby obrony państwa.
Do PKP należy wykonywanie, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach,
zadań z zakresu administracji państwowej, w szczególności w zakresie
1)
nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o porządku na kolejach użytku publicznego,
2)
zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej na obszarze kolejowym,
3)
nadzoru technicznego oraz innych zadań dotyczących kolei użytku niepublicznego,
4)
postępowania egzekucyjnego w administracji.
PKP uczestniczy w realizacji zadań systemu oświaty i wychowania, w szczególności w
celu zapewnienia wykwalifikowanych kadr, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
1.
W razie gdy środki techniczne, którymi dysponuje przedsiębiorstwo państwowe „Polskie
Koleje Państwowe”, zwane dalej „przedsiębiorstwem PKP”, nie są wystarczające w okresie
trudnych warunków zimowych, terenowy organ administracji państwowej o właściwości
ogólnej stopnia wojewódzkiego na obszarze swojej właściwości terytorialnej, na wniosek
naczelnego dyrektora okręgu kolei państwowych, wprowadza obowiązek odpłatnych świadczeń
na rzecz utrzymania ruchu kolei.
2.
Obowiązek świadczeń, o których mowa w ust. 1, wprowadza się w celu zapobieżenia przerwaniu
lub innemu zagrożeniu utrzymania ruchu na sieci kolei znajdującej się w eksploatacji
przedsiębiorstwa PKP z powodu zaśnieżenia, oblodzenia linii i urządzeń kolejowych.
3.
Zarządzenia terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia
wojewódzkiego w sprawach, o których mowa w ust. 1, wchodzą w życie z dniem podpisania.
PKP prowadzi działalność związaną z ustalaniem i wypłatą świadczeń określonych w przepisach
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin.
1.
Świadczenia, o których mowa w art. 9, polegają na obowiązku dostarczania pojazdów
samochodowych lub sprzętu wraz z obsługą, a także innych pracowników niezbędnych do
wykonania prac objętych świadczeniem.
2.
Do wykonania świadczeń rzeczowych są obowiązane jednostki gospodarki uspołecznionej
na terenie objętym zarządzeniem terenowego organu administracji państwowej o właściwości
ogólnej stopnia wojewódzkiego.
1.
PKP organizuje i prowadzi kolejową służbę zdrowia.
2.
Do kolejowej służby zdrowia należy
1)
opieka zdrowotna, obejmująca profilaktykę, lecznictwo i rehabilitację pracowników,
emerytów, rencistów kolejowych i członków ich rodzin oraz uczniów szkół kolejowych,
2)
udzielanie pomocy leczniczej w nagłych wypadkach na obszarze kolejowym,
3)
prowadzenie orzecznictwa lekarskiego mającego na celu ustalanie przydatności do wykonywania
pracy w PKP.
Jednostki gospodarki uspołecznionej zobowiązane do wykonania świadczeń rzeczowych
wyznacza terenowy organ administracji państwowej właściwy w sprawach komunikacji stopnia
wojewódzkiego.
1.
PKP prowadzi samodzielnie działalność na podstawie własnych planów zatwierdzanych
przez Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności, zgodnych z celami narodowego planu
społeczno-gospodarczego.
2.
Działalność gospodarcza PKP jest oparta na zasadach racjonalnej gospodarki i rachunku
ekonomicznego.
Za uszkodzenie, zniszczenie lub utratę dostarczonego pojazdu lub sprzętu, które nastąpiło
bez winy posiadacza lub obsługującego sprzęt w związku z wykonywaniem świadczeń, przysługuje
odszkodowanie.
1.
PKP prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
2.
Budowa, modernizacja i utrzymanie infrastruktury kolejowej są finansowane ze środków
własnych PKP, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Budowa, modernizacja i utrzymanie infrastruktury kolejowej, w części dotyczącej przewozu
osób, są finansowane z budżetu państwa w formie dotacji podmiotowej, w wysokości 50%
wydatków ponoszonych na budowę, modernizację i utrzymanie infrastruktury kolejowej.
4.
Różnica między wpływami uzyskiwanymi z opłat określonych w krajowej taryfie za przewozy
osób a kosztami przewozu wraz z narzutem zysku jest finansowana dotacją przedmiotową
z budżetu państwa, udzielaną z uwzględnieniem dotacji, o której mowa w ust. 3.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i sposób wykonywania świadczeń
na rzecz utrzymania ruchu na sieci kolei znajdującej się w eksploatacji przedsiębiorstwa
PKP, odpłatność, tryb dochodzenia roszczeń z tego tytułu oraz zwolnienie od obowiązku
świadczeń, a także organy właściwe w tych sprawach.
1.
PKP jest uprawnione do zawierania z kolejami innych krajów umów i porozumień w zakresie
współpracy gospodarczej, naukowo-technicznej, socjalnej, kulturalnej, a także do współpracy
z kolejowymi organizacjami międzynarodowymi, zgodnie ze statusem prawnym tych organizacji.
2.
Minister Transportu, Żeglugi i Łączności może określać warunki współpracy, o której
mowa w ust. 1.
1.
W razie gdy wyniki działalności PKP wymagają wszczęcia postępowania mającego na celu
poprawę gospodarki PKP, Minister Transportu, Żeglugi i Łączności może powołać komisję
w celu zbadania jego stanu gospodarczego, dokonania oceny tego stanu i przedstawienia
wynikających z oceny wniosków.
2.
Na podstawie wniosków komisji Minister Transportu, Żeglugi i Łączności może zobowiązać
Dyrektora Generalnego PKP do
1)
przeprowadzenia postępowania wewnętrznego, mającego na celu poprawę gospodarki PKP,
2)
przedstawienia projektu programu uzdrowienia gospodarki PKP,
3)
realizacji programu zatwierdzonego przez Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności.
1.
Mienie PKP stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego.
2.
Mienie PKP stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy
oraz środki nabyte przez PKP w toku jego dalszej działalności.
3.
PKP, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę oraz racjonalne
wykorzystanie.
4.
PKP wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji,
z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych.
1.
PKP występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek.
2.
PKP odpowiada za swoje zobowiązania.
3.
PKP nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa ani innych osób prawnych.
4.
Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania PKP.
1.
PKP może zbywać środki trwałe innym jednostkom gospodarki uspołecznionej oraz ustanawiać
na ich rzecz ograniczone prawa rzeczowe w stosunku do tych środków.
2.
Do zbywania przez PKP środków trwałych innym jednostkom organizacyjnym niż określone
w ust. 1, a także innym osobom, stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące przedsiębiorstwa
państwowe.
1.
PKP zarządza i reprezentuje je Dyrektor Generalny PKP, powoływany i odwoływany przez
Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności.
2.
Dyrektor Generalny PKP, działając zgodnie z przepisami prawa, podejmuje decyzje samodzielnie
i ponosi za nie odpowiedzialność.
3.
Dyrektor Generalny PKP za zgodą Ministra Transportu, Żeglugi i Łączności powołuje
i odwołuje zastępców Dyrektora Generalnego PKP, głównego księgowego PKP i przedstawicieli
PKP za granicą.
Zadania PKP wykonują
1)
Dyrekcja Generalna PKP,
2)
dyrekcje okręgowe kolei państwowych, prowadzące działalność na określonym obszarze
sieci kolei,
3)
zakłady budownictwa, produkcyjne i naprawcze zaplecza kolejowego,
4)
inne jednostki organizacyjne PKP.
1.
Organizację i funkcjonowanie PKP określa statut.
2.
Statut PKP określa w szczególności
1)
podział sieci kolei znajdującej się w eksploatacji PKP na okręgi kolei państwowych
oraz nazwy i siedziby dyrekcji okręgowych kolei państwowych,
2)
organizację wewnętrzną Dyrekcji Generalnej PKP,
3)
zasady tworzenia, łączenia i likwidacji zakładów i innych jednostek organizacyjnych,
w tym przedstawicielstw PKP za granicą,
4)
system kontroli wewnętrznej,
5)
stosunki prawne między jednostkami organizacyjnymi PKP,
6)
jednostki organizacyjne, których kierowników powołuje się w drodze konkursu, oraz
zasady i tryb przeprowadzania konkursu.
3.
Statut PKP, przedstawiony przez Dyrektora Generalnego PKP, zatwierdza Minister Transportu,
Żeglugi i Łączności.
1.
Statut PKP może przewidywać powołanie kolegium i rady techniczno-ekonomicznej oraz
innych organów doradczych i opiniodawczych Dyrektora Generalnego PKP.
2.
Członków kolegium oraz rady techniczno-ekonomicznej powołuje i odwołuje Dyrektor Generalny
PKP.
Dyrektor Generalny PKP wydaje zarządzenia wewnętrzne, instrukcje służbowe i regulaminy
normujące organizację i działalność PKP.
1.
Dyrektor Generalny PKP powołuje komisję do spraw sporów majątkowych powstałych między
jednostkami organizacyjnymi PKP, określa jej skład osobowy i tryb postępowania przed
komisją.
2.
Komisji przewodniczy radca prawny.
1.
PKP wspólnie z innymi osobami prawnymi, a także osobami fizycznymi, może w celach
gospodarczo uzasadnionych tworzyć jednostki gospodarcze przewidziane w przepisach
prawa.
2.
Warunki i tryb tworzenia oraz zasady funkcjonowania jednostek gospodarczych, o których
mowa w ust. 1, określają odrębne przepisy ustawowe.
3.
Do włączenia do PKP lub wydzielenia z niego przedsiębiorstwa państwowego stosuje się
odpowiednio przepisy ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, dotyczące łączenia i
podziału przedsiębiorstw.
1.
Do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu PKP są uprawnieni Dyrektor
Generalny PKP oraz kierownicy jednostek organizacyjnych PKP określonych w art. 20
pkt 2 i 3, w zakresie działalności tych jednostek; zastępcy Dyrektora Generalnego
PKP oraz pełnomocnicy PKP działają w granicach ich umocowania.
2.
Jeżeli czynności prawne dokonywane przez osoby określone w ust. 1 obejmują rozporządzenie
prawem, którego wartość przekracza granicę wartości określoną w statucie, lub czynności
te mogą spowodować powstanie zobowiązania PKP do świadczenia o wartości powyżej granicy
określonej w statucie, do skuteczności oświadczeń woli jest wymagane współdziałanie
co najmniej dwóch osób.
1.
Pełnomocników PKP ustanawiają i odwołują Dyrektor Generalny PKP oraz kierownicy jednostek
organizacyjnych, o których mowa w art. 20 pkt 2 i 3.
2.
Udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
3.
Udzielenie i odwołanie pełnomocnictwa podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw
państwowych. Nie dotyczy to pełnomocnictwa do dokonywania poszczególnych czynności
oraz ustanowienia pełnomocnictw procesowych.
1.
W jednostkach organizacyjnych PKP, będących zakładami pracy w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy, zwanych dalej „jednostkami”, działa samorząd załogi.
2.
Organami samorządu załogi są
1)
ogólne zebrania pracowników,
2)
zakładowe rady pracownicze.
3.
W jednostkach zatrudniających więcej niż 300 pracowników lub w których organizowanie
ogólnych zebrań pracowników ze względów organizacyjnych jest utrudnione, funkcję ogólnego
zebrania pracowników pełni zebranie delegatów.
4.
Do organów samorządu załogi należy stanowienie w sprawach określonych przepisami ustawy,
wyrażanie opinii, zgłaszanie inicjatyw i wniosków oraz dokonywanie kontroli działalności
jednostki.
5.
Pracownicy jednostek określonych w statucie PKP mogą wspólnie powołać organy samorządu
załogi. Do organów tych stosuje się przepisy o organach samorządu załogi jednostek.
Organy samorządu załogi działają na podstawie ustawy oraz statutu samorządu załogi
jednostki.
Statut samorządu załogi jednostki określa funkcjonowanie organów samorządu, a w szczególności
1)
liczbę i sposób wyboru delegatów oraz członków zakładowej rady pracowniczej,
2)
szczegółowe zasady powoływania komisji wyborczej oraz tryb jej działania,
3)
terminy odbywania oraz sposób zwoływania i prowadzenia posiedzeń ogólnego zebrania
pracowników i zakładowej rady pracowniczej, a także tryb podejmowania uchwał przez
te organy,
4)
terminy i sposób corocznego składania ogólnemu zebraniu pracowników sprawozdań z działalności
rady pracowniczej i kierownika jednostki,
5)
liczbę oraz sposób wyboru członków zakładowej rady pracowniczej i jej prezydium,
6)
częstotliwość oraz sposób zwoływania i prowadzenia posiedzeń ogólnego zebrania pracowników
i zakładowej rady pracowniczej, a także tryb podejmowania uchwał przez te organy.
Organy samorządu załogi zajmują stanowisko, podejmują inicjatywy oraz zgłaszają wnioski,
opinie, a także dokonują kontroli działalności jednostki w sprawach i na zasadach
określonych w ustawie, z wyjątkiem spraw dotyczących obronności i bezpieczeństwa państwa.
1.
Do zebrania ogólnego pracowników jednostki należy
1)
uchwalanie na wniosek zakładowej rady pracowniczej statutu samorządu załogi jednostki,
2)
dokonywanie rocznej oceny działalności zakładowej rady pracowniczej oraz kierownika
jednostki,
3)
wyrażanie opinii we wszystkich sprawach dotyczących działalności jednostki.
2.
Do zebrania ogólnego pracowników w jednostkach budownictwa, produkcyjnych i naprawczych
zaplecza kolejowego należy ponadto
1)
podejmowanie uchwał w sprawie zakładowego budownictwa socjalnego i mieszkaniowego
w ramach środków będących w dyspozycji jednostki,
2)
podejmowanie uchwał w sprawie podziału na fundusze wygospodarowanego zysku pozostającego
w dyspozycji jednostki oraz zasad wykorzystywania tych funduszów,
3)
uchwalanie na wniosek zakładowej rady pracowniczej statutu samorządu jednostki.
1.
Do zakładowej rady pracowniczej, w zakresie dotyczącym danej jednostki, należy
1)
dokonywanie rocznej oceny działalności jednostki,
2)
dokonywanie kontroli całokształtu działalności jednostki, z wyjątkiem spraw dotyczących
obronności i bezpieczeństwa państwa,
3)
wnioskowanie w sprawach zakładowego budownictwa mieszkaniowego i socjalnego w ramach
środków przeznaczonych na ten cel,
4)
inicjowanie postępu organizacyjnego, technicznego i ekonomicznego,
5)
uchwalanie na wniosek kierownika jednostki regulaminu pracy jednostki,
6)
opiniowanie wniosków o nadanie orderów oraz odznaczeń państwowych i resortowych,
7)
podejmowanie uchwał w sprawie klubów techniki i racjonalizacji,
8)
opiniowanie projektów przydziału mieszkań zakładowych.
2.
Do zakładowej rady pracowniczej w jednostkach budownictwa, produkcyjnych i naprawczych
zaplecza kolejowego należy ponadto
1)
uchwalanie oraz zmiana planu rocznego jednostki, z uwzględnieniem zadań wyznaczonych
przez Dyrektora Generalnego PKP,
2)
przyjmowanie sprawozdania rocznego oraz zatwierdzanie bilansu jednostki,
3)
podejmowanie uchwał stanowiących w sprawie podziału i zasad wykorzystania funduszów
przeznaczonych dla załogi, będących w dyspozycji jednostki,
4)
wyrażanie opinii w sprawie powoływania i odwoływania kierownika jednostki,
5)
wyrażanie zgody na powołanie i odwołanie zastępcy dyrektora i głównego księgowego
jednostki.
3.
Uprawnienia organów samorządu wymienione w ust. 1 i 2 oraz w art. 32 nie naruszają
uprawnień związków zawodowych wynikających z ustawy o związkach zawodowych i Kodeksu pracy.
Zakładowa rada pracownicza współpracuje ze związkami zawodowymi, organizacjami politycznymi
i młodzieżowymi oraz organizacjami społeczno-zawodowymi działającymi w jednostce.
Zasady współpracy mogą określać porozumienia zawierane przez zainteresowane strony.
1.
Działalność w organach samorządu ma charakter społeczny.
2.
Członek organu samorządu zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy
z powodu pełnienia swoich zadań w godzinach pracy.
3.
Wypowiedzenie i rozwiązanie stosunku pracy z członkiem zakładowej rady pracowniczej
w czasie trwania kadencji oraz w ciągu roku po jej upływie, a także zmiana w tym czasie
warunków pracy i płacy na jego niekorzyść wymaga zgody tej rady.
4.
Przepis ust. 3 nie narusza przepisów o rozwiązywaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia.
1.
Delegatów oraz zakładowe rady pracownicze wybierają na okres trzech lat pracownicy
jednostki w wyborach powszechnych, bezpośrednich i równych, w głosowaniu tajnym.
2.
Wybory organizuje i przeprowadza komisja wyborcza.
Zakładowa rada pracownicza składa się z 7-25 członków, w zależności od liczby pracowników
jednostki.
1.
Bierne prawo wyborcze mają pracownicy jednostki, którzy pracują w PKP co najmniej
trzy lata.
2.
Bierne prawo wyborcze nie przysługuje kierownikowi jednostki, jego zastępcom, głównemu
księgowemu i radcy prawnemu.
3.
Funkcji członka zakładowej rady pracowniczej nie można pełnić bez przerwy dłużej niż
dwie kadencje.
1.
Pracownicy, w trybie przewidzianym w art. 36 ust. 1, mogą przed upływem kadencji odwołać
członka organu samorządu lub cały skład organu samorządu.
2.
Wniosek o odwołanie członka organu samorządu lub całego składu organu samorządu wymaga
podpisu jednej piątej liczby pracowników jednostki.
3.
W razie zmniejszenia się składu zakładowej rady pracowniczej o więcej niż 1/3, wybory
uzupełniające przeprowadza się w trybie przewidzianym w art. 36.
1.
Zakładowa rada pracownicza wyraża opinie w sprawach, które zostały jej przedstawione,
w terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie, chyba że uzgodniono inny termin.
2.
Niewyrażenie przez zakładową radę pracowniczą opinii w terminie określonym w ust.
1 uważa się za brak zastrzeżeń.
3.
Kierownik jednostki powiadamia zakładową radę pracowniczą, w terminie nie dłuższym
niż dwa tygodnie, o zajętym stanowisku w sprawach przedstawionych przez radę.
Kierownik jednostki uczestniczy w posiedzeniach zakładowej rady pracowniczej.
Kierownik jednostki jest obowiązany zapewnić samorządowi załogi niezbędne warunki
do wykonywania jego zadań.
1.
Zakładowa rada pracownicza może wstrzymać wykonanie decyzji kierownika jednostki,
jeżeli decyzja ta
1)
została podjęta bez wymaganego stanowiska zakładowej rady pracowniczej,
2)
jest niezgodna z prawem albo sprzeczna z uchwałą ogólnego zebrania pracowników lub
uchwałą zakładowej rady pracowniczej podjętą w sprawie, w której zakładowa rada pracownicza
ma kompetencje stanowiące.
2.
Kierownik jednostki wstrzymuje wykonanie uchwały ogólnego zebrania pracowników lub
uchwały zakładowej rady pracowniczej, jeżeli uchwała ta jest niezgodna z prawem.
1.
Spory powstałe między kierownikiem jednostki a organami samorządu rozstrzyga komisja
rozjemcza, w której skład wchodzą: przedstawiciel kierownika jednostki, przedstawiciel
zakładowej rady pracowniczej, dwaj arbitrzy zaproszeni wspólnie przez strony sporu
oraz przewodniczący powołany przez kierownika jednostki nadrzędnej.
2.
Komisję rozjemczą powołuje kierownik jednostki nadrzędnej na wniosek strony, która
wnosi spór.
3.
Zgłoszenie wniosku powinno nastąpić w ciągu 14 dni od powzięcia wiadomości o zdarzeniu
stanowiącym przyczynę sporu.
4.
Komisja rozjemcza rozstrzyga spór w terminie 14 dni od dnia jej powołania.
W razie gdy kierownik jednostki lub zakładowa rada pracownicza nie godzi się z treścią
orzeczenia komisji rozjemczej, może w terminie 14 dni wystąpić o ostateczne rozstrzygnięcie
sporu przez komisję mediacyjną, powołaną przez Dyrektora Generalnego PKP.
1.
Nadzór nad PKP sprawuje Minister Transportu, Żeglugi i Łączności.
2.
Minister Transportu, Żeglugi i Łączności wykonuje w stosunku do PKP funkcje organu
założycielskiego wynikające z odrębnych przepisów.
1.
Minister Transportu, Żeglugi i Łączności ma prawo nałożyć na PKP obowiązek wprowadzenia
do planu zadania dotyczącego przewozów lub wyznaczyć tego rodzaju zadania poza planem,
jeżeli jest to niezbędne ze względu na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa,
w wypadku klęski żywiołowej, w celu wykonania zobowiązań międzynarodowych lub realizacji
ważnych potrzeb społeczno-gospodarczych.
2.
W przypadkach określonych w ust. 1 Minister Transportu, Żeglugi i Łączności zapewnia
PKP środki finansowe niezbędne do wykonania nałożonego zadania lub wskazuje podmiot,
który na podstawie umowy z PKP zapewni środki finansowe na wykonanie tego zadania.
Minister Transportu, Żeglugi i Łączności dokonuje kontroli i oceny działalności PKP
oraz pracy Dyrektora Generalnego PKP.
Minister Transportu, Żeglugi i Łączności w razie stwierdzenia, że decyzja Dyrektora
Generalnego PKP jest sprzeczna z prawem lub jej wykonanie zagraża podstawowym interesom
gospodarki narodowej, wstrzymuje jej wykonanie i zobowiązuje Dyrektora Generalnego
PKP do jej zmiany lub uchylenia.
1.
Mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe”, działającego
dotychczas na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, stają się mieniem oraz prawami i zobowiązaniami PKP, działającego na podstawie niniejszej
ustawy.
2.
Pracownicy kolejowego dozoru technicznego mają prawo do szczególnych uprawnień przewidzianych
w odrębnych przepisach dla pracowników PKP.
1.
Pierwsze zebranie w jednostce, zmierzające do powołania samorządu załogi, zwołuje
kierownik jednostki.
2.
Ukonstytuowanie się organów samorządu załogi nastąpi w ciągu sześciu miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy.
W ustawie z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach
(Dz. U. z 1970 r. Nr 9, poz. 76, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1974 r. Nr 24, poz. 142, z 1982 r. Nr 7, poz. 54, z 1987 r. Nr 33, poz. 180 i z 1988 r. Nr 41, poz. 324) wprowadza się następujące zmiany
1)
skreśla się rozdział 2 „Przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe”, z wyjątkiem art.
19 i 20,
2)
dotychczasowe art. 19 i 20 oznacza się jako art. 7 i 8 w rozdziale 1,
3)
wprowadza się rozdział 2 „Świadczenia na rzecz utrzymania ruchu kolei” w brzmieniu
„
Rozdział 2
Świadczenia na rzecz utrzymania ruchu kolei
Art. 9.
1.
W razie gdy środki techniczne, którymi dysponuje przedsiębiorstwo państwowe „Polskie
Koleje Państwowe”, zwane dalej „przedsiębiorstwem PKP”, nie są wystarczające w okresie
trudnych warunków zimowych, terenowy organ administracji państwowej o właściwości
ogólnej stopnia wojewódzkiego na obszarze swojej właściwości terytorialnej, na wniosek
naczelnego dyrektora okręgu kolei państwowych, wprowadza obowiązek odpłatnych świadczeń
na rzecz utrzymania ruchu kolei.
2.
Obowiązek świadczeń, o których mowa w ust. 1, wprowadza się w celu zapobieżenia przerwaniu
lub innemu zagrożeniu utrzymania ruchu na sieci kolei znajdującej się w eksploatacji
przedsiębiorstwa PKP z powodu zaśnieżenia, oblodzenia linii i urządzeń kolejowych.
3.
Zarządzenia terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia
wojewódzkiego w sprawach, o których mowa w ust. 1, wchodzą w życie z dniem podpisania.
Art. 10.
1.
Świadczenia, o których mowa w art. 9, polegają na obowiązku dostarczania pojazdów
samochodowych lub sprzętu wraz z obsługą, a także innych pracowników niezbędnych do
wykonania prac objętych świadczeniem.
2.
Do wykonania świadczeń rzeczowych są obowiązane jednostki gospodarki uspołecznionej
na terenie objętym zarządzeniem terenowego organu administracji państwowej o właściwości
ogólnej stopnia wojewódzkiego.
Art. 11.
Jednostki gospodarki uspołecznionej zobowiązane do wykonania świadczeń rzeczowych
wyznacza terenowy organ administracji państwowej właściwy w sprawach komunikacji stopnia
wojewódzkiego.
Art. 12.
Za uszkodzenie, zniszczenie lub utratę dostarczonego pojazdu lub sprzętu, które nastąpiło
bez winy posiadacza lub obsługującego sprzęt w związku z wykonywaniem świadczeń, przysługuje
odszkodowanie.
Art. 13.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i sposób wykonywania świadczeń
na rzecz utrzymania ruchu na sieci kolei znajdującej się w eksploatacji przedsiębiorstwa
PKP, odpłatność, tryb dochodzenia roszczeń z tego tytułu oraz zwolnienie od obowiązku
świadczeń, a także organy właściwe w tych sprawach.
”
Przepisy regulujące organizację i działalność PKP, wydane na podstawie ustawy wymienionej
w art. 52, zachowują moc do czasu zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie
niniejszej ustawy, o ile nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż przez okres
12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Minister Transportu, Żeglugi i Łączności ogłosi w Dzienniku Ustaw jednolity tekst
ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania
jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji artykułów, ustępów i punktów.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem art. 13 ust. 3 i 4, który wchodzi
w życie z dniem 1 stycznia 1990 r.