Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 1 lipca 1988 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego.
Table of Provisions (195)
Statutory Text (195 Articles)
Rady narodowe jako przedstawicielskie organy władzy państwowej i podstawowe organy
samorządu społecznego są zarazem organami samorządu terytorialnego ludności w gminach,
miastach, dzielnicach miast i województwach; urzeczywistniają władzę ludu pracującego
miast i wsi, umacniają i rozwijają jego zdobycze, uczestniczą w postępowej przebudowie
społeczeństwa, strzegą podstaw socjalistycznego państwa oraz praworządności ludowej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1987 r.
Na 1989 rok udziały określone w art. 50 ust. 3 pkt 3 ustawy, o której mowa w art.
1, ustala się w ustawie budżetowej na ten rok, w wysokości nie niższej niż przyjęta
w tej ustawie.
1.
Rady narodowe wybierane są w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i w głosowaniu
tajnym na okres lat czterech licząc od dnia wyborów, nie wcześniej jednak niż od dnia
następującego po upływie poprzedniej kadencji. Zasady i tryb przeprowadzania wyborów
określa odrębna ustawa.
2.
Wybory do rad narodowych zarządza Rada Państwa.
Wybory organów samorządu mieszkańców na nową kadencję odbędą się w terminie do dnia
31 grudnia 1988 r.
1.
Rady narodowe uczestniczą w kształtowaniu i realizacji polityki państwa; kierują całokształtem
społeczno-gospodarczego i kulturalnego rozwoju na swoim terenie, wpływają na działalność
wszystkich jednostek administracji i gospodarki oraz sprawują nad nimi kontrolę stosownie
do przepisów niniejszej ustawy; działają na rzecz zaspokajania potrzeb ludności, ochrony
i wykorzystania zasobów gospodarczych i wartości kulturalnych terenu; urzeczywistniają
zadania samorządu terytorialnego w jednostkach podziału terytorialnego państwa.
2.
W jednostkach osiedleńczych, wyodrębnionych w ramach podstawowych jednostek terytorialnych,
zadania samorządu terytorialnego realizowane są przez samorząd mieszkańców miast i
wsi i jego organy.
3.
Rady narodowe wraz z samorządem mieszkańców miast i wsi tworzą system samorządu terytorialnego.
4.
Organy samorządu terytorialnego są właściwe do podejmowania wszelkich działań organizatorskich
i gospodarczych zgodnie z zasadami uregulowanymi w niniejszej ustawie.
5.
Samodzielność działania organów samorządu terytorialnego w zakresie określonym niniejszą
ustawą pozostaje pod pieczą Sejmu oraz chroniona jest przez nadzór Rady Państwa.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Rady narodowe prowadzą samodzielnie - na zasadach określonych ustawami - działalność
na rzecz zaspokajania potrzeb ludności oraz rozwoju społeczno-gospodarczego i kulturalnego
terenu, w szczególności poprzez
1)
planowanie społeczno-gospodarcze i przestrzenne na danym terenie w formie rzeczowej
i finansowej oraz organizowanie wykonania planów w tym zakresie,
2)
powoływanie przedsiębiorstw i zakładów dla wykonania zadań służących potrzebom ludności,
3)
wytyczanie kierunków i kontrolowanie pracy terenowych organów administracji państwowej,
4)
pobudzanie aktywności obywatelskiej służącej wszechstronnemu rozwojowi terenu oraz
wykorzystaniu miejscowych zasobów i rezerw,
5)
inicjowanie i koordynowanie działań związanych z rozwojem terenu i zaspokajaniem potrzeb
ludności.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1989 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 27 i 28
oraz art. 2-4, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
1.
Rady narodowe wykonują swoje zadania i kompetencje na sesjach oraz za pośrednictwem
swoich organów.
2.
Organami rad narodowych są ich prezydia i komisje.
3.
Terenowe organy administracji państwowej są organami wykonawczymi i zarządzającymi
rad narodowych.
4.
Organy rad narodowych wymienione w ust. 2 i 3 wykonują swoje ustawowo określone kompetencje
zgodnie z uchwałami rad narodowych oraz pod ich kontrolą.
5.
Terenowy organ administracji państwowej podlega organowi administracji państwowej
wyższego stopnia, a w zakresie wykonywania zadań ustalanych przez radę narodową -
właściwej radzie narodowej.
1.
Rady narodowe przy wykonywaniu swoich zadań korzystają z pomocy i inicjatyw organizacji
związkowych, społeczno-zawodowych, młodzieżowych i kobiecych, samorządów pracowniczych
i zawodowych, organizacji spółdzielczych i innych organizacji społecznych o charakterze
gospodarczym, kulturalnym i socjalnym.
2.
Rady narodowe współdziałają w sprawach rozwoju społeczno-gospodarczego i kulturalnego
terenu oraz zaspokajania potrzeb ludności z wymienionymi w ust. 1 samorządami i organizacjami,
przestrzegając ich ustawowych uprawnień i samodzielności oraz celów i zadań statutowych.
3.
W sprawach i zakresie wymienionych w ust. 1 i 2 rady narodowe w szczególności
1)
rozpatrują inicjatywy, opinie i wnioski tych organizacji,
2)
zaznajamiają te organizacje z planami społeczno-gospodarczego i kulturalnego rozwoju
terenu oraz potrzebami ludności i zamierzeniami co do form i zakresu zaspokajania
tych potrzeb,
3)
pobudzają je do zgodnej z potrzebami terenu realizacji zadań i obowiązków, harmonizując
w tym zakresie działalność tych organizacji z podporządkowanymi sobie organami i jednostkami
organizacyjnymi,
4)
inicjują i uzgadniają kierunki współdziałania i formy realizacji wspólnych przedsięwzięć
służących zaspokajaniu potrzeb ludności, a w szczególności reprezentowanych przez
nie grup i środowisk,
5)
określają zakres działań i środków przeznaczanych na rzecz wsparcia ich społecznie
pożądanego działania i sposoby kontroli ich właściwego wykorzystania.
4.
Rady narodowe i ich organy udzielają pomocy działającym na ich terenie organizacjom,
o których mowa w ust. 1, w realizacji celów i zadań statutowych tych organizacji.
Zapewniają im ochronę przed naruszaniem w stosunku do nich uprawnień wynikających
z przepisów prawa, a także przeciwdziałają naruszaniu przez te organizacje prawa.
5.
W razie wystąpienia przez radę narodową z inicjatywą współdziałania, organizacje,
o których mowa w ust. 1, obowiązane są w terminie jednego miesiąca ustosunkować się
do zawartych w niej propozycji i zawiadomić radę o zajętym stanowisku.
Rada narodowa może postanowić o przeprowadzeniu konsultacji społecznej lub referendum
w sprawach oraz na zasadach i w trybie określonych w ustawie o konsultacjach społecznych
i referendum. W zakresie i kwestiach nie uregulowanych w ustawie o konsultacjach społecznych
i referendum stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
1.
Wojewódzkie rady narodowe mogą występować do Rady Państwa, komisji sejmowych oraz
Rady Ministrów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej lub uchwałodawczej
w określonej sprawie.
2.
Wojewódzkie rady narodowe mogą występować do Prezydium Sejmu, Rady Państwa lub właściwych
naczelnych organów administracji państwowej z inicjatywą rozstrzygnięcia problemów
wymagających ogólnopaństwowej regulacji, zgłaszając w tej mierze swe propozycje.
1.
Naczelne i centralne organy administracji państwowej przed rozstrzygnięciem ważniejszych
problemów dotyczących określonego terenu zasięgają opinii właściwych wojewódzkich
rad narodowych.
2.
Organ, który przygotował projekt lub rozstrzygnięcie, obowiązany jest powiadomić radę
narodową o zajętym stanowisku wobec zgłoszonych do niego przez radę narodową opinii
i wniosków.
Wojewódzkie rady narodowe mogą kierować do posłów z danego terenu i ich zespołów wnioski
dotyczące spraw ogólnopaństwowych.
1.
Rady narodowe mogą występować do organów sprawujących nadzór nad jednostkami organizacyjnymi
nie podporządkowanymi radom narodowym o zastosowanie przewidzianych prawem środków
nadzoru w celu zapewnienia zgodnej z prawem działalności tych jednostek.
2.
Organ, który otrzymał wniosek określony w ust. 1, obowiązany jest przeprowadzić w
ciągu miesiąca postępowanie wyjaśniające i zawiadomić radę narodową o jego wynikach
oraz podjętych środkach.
1.
Miejskie (gminne, dzielnicowe) rady narodowe mogą występować do wojewódzkich rad narodowych
i ich organów z inicjatywą rozstrzygnięcia określonego problemu o zasięgu wojewódzkim
o charakterze społecznym lub gospodarczym, zgłaszając w tej mierze swoje propozycje.
2.
Miejskie (gminne, dzielnicowe) rady narodowe mogą występować do wojewódzkich rad narodowych
o podjęcie inicjatyw, o których mowa w art. 8 ust. 2.
1.
Zasadniczy podział terytorialny państwa jest dwustopniowy.
2.
Jednostkami podziału terytorialnego stopnia podstawowego są gminy, miasta, a w miastach
podzielonych na dzielnice - dzielnice miast.
3.
Jednostkami podziału terytorialnego drugiego stopnia są województwa.
1.
Gminę tworzy się na terenie wiejskim, posiadającym odpowiedni potencjał gospodarczy
i łączącą go sieć układów komunikacyjnych, utrwalone więzi o charakterze społecznym
i gospodarczym oraz warunki zapewniające zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkańców.
2.
Miasto tworzy się na terenie zurbanizowanym, o przewadze ludności nierolniczej, posiadającym
wykształconą infrastrukturę w sferze urządzeń komunalnych.
3.
Dzielnice mogą być tworzone w miastach liczących powyżej 300 tys. mieszkańców, poprzez
wyodrębnienie części miasta.
4.
Województwo stanowi zespół miast i gmin powiązanych ze sobą więzią społeczną i gospodarczą.
1.
Tworzenie, łączenie i znoszenie jednostek podziału terytorialnego stopnia podstawowego
oraz zmiany ich nazw i ustalanie siedzib ich rad narodowych następuje w drodze uchwały
Rady Państwa, podjętej w porozumieniu z Radą Ministrów, po zasięgnięciu opinii lub
na wniosek właściwej wojewódzkiej rady narodowej.
2.
Zmiana granic miast i gmin w obrębie województwa, a także dzielnic w miastach następuje
w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej, podjętej po uprzednim uzgodnieniu z
ministrem właściwym do spraw administracji.
3.
Uchwały, o których mowa w ust. 1 i 2, podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej „Monitor Polski”.
1.
Tworzenie i znoszenie województw, zmiana nazw województw oraz ustalenie siedzib wojewódzkich
rad narodowych następuje w drodze ustawy.
2.
Zmiana granic województwa następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, wydanego
na wniosek ministra właściwego do spraw administracji i po zasięgnięciu opinii właściwych
wojewódzkich rad narodowych.
3.
Województwa istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, ich nazwy oraz siedziby wojewódzkich
rad narodowych w tych województwach określa załącznik do ustawy. W ich skład wchodzą
gminy i miasta oraz dzielnice miast określone w przepisach dotychczasowych.
1.
Ustalenie i zmiana nazwy miejscowości lub obiektu fizjograficznego następuje w drodze
zarządzenia ministra właściwego do spraw administracji, po zasięgnięciu opinii prezydium
wojewódzkiej rady narodowej.
2.
Ustalenie i zmiana nazw osiedli mieszkaniowych, ulic i placów w miastach następuje
w drodze uchwały rady narodowej miasta lub gminy.
3.
Zarządzenie, o którym mowa w ust. 1, ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej „Monitor Polski”, a uchwałę, o której mowa w ust. 2 - w wojewódzkim dzienniku
urzędowym.
1.
Zmiany w podziale terytorialnym, jak również ustalenia i zmiany nazw miejscowości
oraz obiektów fizjograficznych dokonywane są po zasięgnięciu opinii właściwych rad
narodowych stopnia podstawowego oraz po przeprowadzeniu konsultacji społecznej z mieszkańcami
terenów objętych zmianami.
2.
Podziału terytorialnego oraz zmian w tym podziale dokonuje się z uwzględnieniem ustaleń
planu zagospodarowania przestrzennego kraju.
W jednostkach podziału terytorialnego stopnia podstawowego terenowymi organami władzy
państwowej i samorządu terytorialnego są gminne i miejskie rady narodowe, a w miastach
podzielonych na dzielnice w myśl art. 14 ust. 3 - miejskie i dzielnicowe rady narodowe,
zwane dalej „radami narodowymi stopnia podstawowego”.
1.
W województwach terenowymi organami władzy państwowej i samorządu terytorialnego są
wojewódzkie rady narodowe.
2.
W województwach stołecznym warszawskim, krakowskim i łódzkim wojewódzkimi radami narodowymi
są odpowiednio: Rada Narodowa Miasta Stołecznego Warszawy, Rada Narodowa Miasta Krakowa,
Rada Narodowa Miasta Łodzi.
1.
Wojewódzka rada narodowa może w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji społecznej,
postanowić o utworzeniu wspólnej rady narodowej dla miasta i sąsiadującej z nim gminy.
2.
Wspólna rada narodowa nosi nazwę rady narodowej miasta i gminy.
3.
W razie powołania wspólnej rady narodowej, tworzy się także wspólne organy tej rady,
z tym że rada może postanowić utworzenie odrębnych komisji dla miasta i gminy.
1.
Prócz zasadniczego podziału terytorialnego, o jakim mowa w art. 13, mogą być dokonywane,
na podstawie odrębnych ustaw, terytorialne podziały specjalne, uwzględniające potrzeby
określonych działów gospodarki lub administracji państwowej bądź w innych uzasadnionych
społecznie i gospodarczo celach.
2.
Przy dokonywaniu terytorialnego podziału specjalnego należy dążyć do tego, aby podział
ten nie naruszał granic jednostek zasadniczego podziału terytorialnego.
3.
Dokonanie terytorialnego podziału specjalnego oraz zmian w tym podziale wymaga
1)
zgody wojewódzkiej rady narodowej - w przypadku podziału na terenie województwa,
2)
opinii właściwych wojewódzkich rad narodowych - w przypadku podziału obejmującego
obszar więcej niż jednego województwa.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że przepisy art. 11 pkt 9 i pkt 13
lit. b) wchodzą w życie z dniem 31 marca 1988 r., a przepisy art. 3, art. 5 pkt 5
i 6, art. 7, art. 8 pkt 2, art. 9, 10 i 14 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1988 r.
1.
Do rad narodowych należą wszystkie sprawy dotyczące rozwoju terenu, zaspokajania potrzeb
ludności, a także inne sprawy nie zastrzeżone ustawowo na rzecz innych organów.
2.
Rady narodowe wykonują zadania samodzielnie, na podstawie niniejszej ustawy i innych
ustaw, zgodnie z uchwalonymi przez siebie planami społeczno-gospodarczymi i przestrzennymi
oraz budżetami terenowymi.
3.
Radom narodowym służy wyłączność kompetencji w ramach ich ustawowej właściwości. Zmiana
zakresu kompetencji następuje w formie ustawy.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1987 r.
1.
Rady narodowe stopnia podstawowego są właściwe we wszystkich sprawach należących do
kompetencji rad narodowych, które nie zostały w drodze ustawowej zastrzeżone dla wojewódzkich
rad narodowych.
2.
W razie wątpliwości, czy dla danej sprawy właściwa jest wojewódzka rada narodowa,
czy też rada narodowa stopnia podstawowego, domniemywa się właściwość rady narodowej
stopnia podstawowego.
1.
W miastach powyżej 300 tys. mieszkańców, podzielonych na dzielnice, miejskie rady
narodowe są właściwe w sprawach
1)
stanowienia w sprawach podatków, opłat i świadczeń,
2)
planowania przestrzennego w zakresie określonym w przepisach szczególnych,
3)
stanowienia prawa miejscowego w sprawach innych niż określone w pkt 1 i 2,
4)
przedsiębiorstw i innych jednostek organizacyjnych mających znaczenie ogólnomiejskie.
2.
Ustalenia właściwości dzielnicowych i miejskich rad narodowych w sprawach innych niż
wymienione w ust. 1, należących do kompetencji rad narodowych stopnia podstawowego,
dokonują wojewódzkie rady narodowe.
3.
Uchwały wojewódzkich rad narodowych w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlegają
zatwierdzeniu przez Radę Państwa.
1.
W województwach stołecznym warszawskim, krakowskim i łódzkim dzielnicowe rady narodowe
są właściwe w sprawach należących do kompetencji rad narodowych stopnia podstawowego
z wyjątkiem spraw, o których mowa w art. 25 ust. 1.
2.
Sprawy, o których mowa w art. 25 ust. 1, należą do właściwości Rady Narodowej Miasta
Stołecznego Warszawy, Rady Narodowej Miasta Krakowa, Rady Narodowej Miasta Łodzi.
1.
Do właściwości wojewódzkich rad narodowych należą sprawy
1)
określone w ustawach, w szczególności w zakresie obronności kraju, ochrony środowiska,
ochrony przeciwpożarowej i zwalczania oraz zapobiegania klęskom żywiołowym,
2)
zastrzeżone do ich kompetencji w ustawach lub uchwałach Sejmu, dotyczące społeczno-gospodarczego
i przestrzennego rozwoju terenu oraz zaspokajania potrzeb ludności,
3)
o znaczeniu i zasięgu wojewódzkim związane z funkcjonowaniem
a)
jednostek zaopatrzenia rolnictwa w środki produkcji rolnej, wykonawstwa i remontu
maszyn i urządzeń rolniczych oraz obsługi weterynaryjnej,
b)
przedsiębiorstw produkcji rolniczej i rybackiej oraz obsługi rolnictwa, zwłaszcza
elektryfikacji i robót melioracyjnych,
c)
wyspecjalizowanych przedsiębiorstw gospodarki komunalnej, przedsiębiorstw budownictwa
ogólnego, komunalnego i rolniczego, budowy i utrzymania dróg, produkcji materiałów
budowlanych i transportu oraz jednostek zaopatrzenia budownictwa i biur projektowych,
d)
produkcyjnych przedsiębiorstw terenowych oraz przedsiębiorstw i zakładów drobnej wytwórczości,
handlu, usług i gastronomii,
e)
placówek szkolnictwa ponadpodstawowego oraz instytucji wychowawczych i opiekuńczych
o charakterze specjalistycznym,
f)
szpitali, zakładów pomocy społecznej oraz jednostek transportu sanitarnego,
g)
instytucji i placówek upowszechniania kultury, twórczości, usług kulturalnych oraz
ochrony i rewaloryzacji zabytków,
h)
obiektów sportowych i wypoczynkowych oraz przedsiębiorstw i instytucji turystycznych.
2.
Sprawy utrzymania obiektów należących do placówek i instytucji, o których mowa w ust.
1 pkt 3 lit. e)-h), należą do właściwości rad narodowych stopnia podstawowego. Nie
dotyczy to obiektów, których wykaz ustala Rada Ministrów w porozumieniu z Radą Państwa.
1.
Wojewódzkie rady narodowe mogą przekazywać niektóre sprawy należące do ich właściwości
radom narodowym stopnia podstawowego, jeżeli sprawy te nie są zastrzeżone ustawami
do władczej kompetencji wojewódzkich rad narodowych.
2.
Przekazywanie spraw, o których mowa w ust. 1, następuje za zgodą lub na wniosek rady
narodowej, która ma je podjąć, pod warunkiem zapewnienia środków niezbędnych do ich
realizacji.
Rady narodowe zapewniają utrzymanie na danym terenie ładu i porządku publicznego oraz
sprawują w tym zakresie kontrolę nad pracą Milicji Obywatelskiej i działalnością Ochotniczej
Rezerwy Milicji Obywatelskiej.
1.
Radom narodowym, w drodze ustaw lub uchwał Sejmu, jak też aktów wydanych na podstawie
i w celu wykonania ustaw, można przekazywać zadania określone w tych ustawach lub
uchwałach.
2.
Zadania, o których mowa w ust. 1, powinny być wykonywane w zakresie i trybie określonych
w akcie przekazującym, stosownie do przepisów prawa, jak również ustaleń planów społeczno-gospodarczych
i przestrzennych oraz budżetów terenowych.
3.
Zadania, o których mowa w ust. 1, powinny być finansowane z przekazywanych radom dotacji
celowych, a dla ich wykonania należy zapewnić radom narodowym odpowiednie środki działania.
1.
Rady narodowe mogą wykonywać swoje zadania we współdziałaniu z innymi, zwłaszcza sąsiednimi,
radami narodowymi. W tym celu rady narodowe mogą uchwalać wspólne programy przedsięwzięć
społecznych, gospodarczych i kulturalnych oraz przestrzennego zagospodarowania określonego
terenu bądź zaspokajania potrzeb ludności.
2.
Dla realizacji przedsięwzięć, o których mowa w ust. 1, rady narodowe mogą w szczególności
1)
zawierać porozumienia,
2)
gromadzić środki finansowe i rzeczowe dla wykonania zawartych porozumień,
3)
organizować czyny i prace społeczne,
4)
ustalać zasady wspólnego korzystania z obiektów i urządzeń,
5)
podejmować uchwały w sprawie tworzenia wspólnych przedsiębiorstw i zakładów.
1.
Rady narodowe samodzielnie planują społeczno-gospodarczy i przestrzenny rozwój na
swoim terenie oraz zaspokajanie potrzeb ludności na zasadach ustalonych w niniejszej
ustawie, w ustawie o planowaniu społeczno-gospodarczym, ustawie o planowaniu przestrzennym,
Prawie budżetowym i innych ustawach.
2.
Rady narodowe mogą uchwalać programy specjalne dla poszczególnych jednostek podziału
terytorialnego lub ich grup (regionów).
1.
Podstawą kompleksowego planowania terytorialnego jest pięcioletni plan społeczno-gospodarczy
powiązany z pięcioletnim planem finansowania zadań, uwzględniający ogólne kierunki
rozwoju wyznaczone w planach perspektywicznych.
2.
Integralną część pięcioletnich planów społeczno-gospodarczych stanowią ustalenia dotyczące
gospodarki przestrzennej i ochrony środowiska.
3.
Plan roczny ma charakter wykonawczy w stosunku do planu pięcioletniego.
1.
Rada narodowa rozpatruje wariantowe założenia do planów wieloletnich i dokonuje wyboru
wariantu.
2.
Wybrany wariant założeń stanowi podstawę sporządzenia projektu planu.
Wariantowe założenia oraz projekty planów, o których mowa w art. 33, sporządzają terenowe
organy administracji państwowej o właściwości ogólnej, zgodnie z wytycznymi rady narodowej,
uwzględniając założenia polityki społecznej i gospodarczej określone w planach centralnych.
1.
Rada narodowa uchwala terytorialne plany społeczno-gospodarcze i pięcioletnie plany
finansowania zadań oraz kontroluje i ocenia ich realizację. Konieczne zmiany w uchwalonych
planach wymagają odrębnej uchwały.
2.
Rada narodowa rozpatruje i zatwierdza sprawozdania terenowych organów administracji
państwowej o właściwości ogólnej z wykonania planów.
3.
Uchwały wojewódzkich rad narodowych o terytorialnych planach społeczno-gospodarczych
podlegają ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Komisje rady narodowej zapoznają się z wariantowymi założeniami do planów i projektami
planów oraz kontrolują i oceniają realizację planów, przedkładając radzie narodowej
swoje oceny, opinie i wnioski.
1.
Rady narodowe uchwalają plany zagospodarowania przestrzennego zgodnie z przepisami
ustawy o planowaniu przestrzennym.
2.
Założenia i projekty planów zagospodarowania przestrzennego terenowe organy administracji
państwowej o właściwości ogólnej udostępniają do publicznego wglądu i popularyzują
ich treść, a następnie przedkładają radom narodowym do uchwalenia wraz z uwagami obywateli
oraz opiniami organizacji samorządowych, społecznych, spółdzielczych i zawodowych,
jak również specjalistów.
Ustalenia właściwych planów zagospodarowania przestrzennego, po ich uchwaleniu przez
rady narodowe, są wiążące dla organów administracji państwowej przy wydawaniu decyzji
administracyjnych i podejmowaniu innych czynności dotyczących przeznaczenia, użytkowania
i wykorzystania terenów.
Zadania rad narodowych są finansowane z terenowych budżetów i funduszów celowych.
1.
Rada narodowa jest samodzielna finansowo i odpowiedzialna za finansowanie zadań w
ramach budżetu i terenowych funduszów celowych.
2.
Podstawą samodzielności finansowej rady narodowej są jej dochody tworzące środki budżetu
terenowego i terenowych funduszów celowych.
3.
Rada narodowa rozporządza środkami budżetu i terenowych funduszów celowych, określając
ich przeznaczenie i sposób wykorzystania.
4.
Rada narodowa może zaciągać kredyt bankowy na realizację zadań. Zasady udzielania
i spłaty kredytów określają odrębne przepisy.
5.
Uprawnienia określone w ust. 3 rozciągają się również na wygospodarowane oszczędności
i nadwyżki z lat ubiegłych.
6.
Samodzielność rady narodowej w rozporządzaniu środkami budżetu i terenowych funduszów
celowych jest ograniczona ich dochodami oraz przepisami ustaw.
1.
Budżetami terenowymi są budżety rad narodowych stopnia podstawowego i budżety wojewódzkich
rad narodowych.
2.
Rada narodowa uchwala budżet na okres roku kalendarzowego.
1.
Uchwalone przez radę narodową wydatki budżetu nie mogą przekraczać jego dochodów.
2.
Dochodami budżetu terenowego są dochody własne, dotacje celowe i dotacje ogólne.
1.
Dochodami własnymi budżetów terenowych są dochody z tytułu
1)
podatków i innych tytułów określonych w przepisach szczególnych od przedsiębiorstw
państwowych, dla których organem założycielskim jest terenowy organ administracji
państwowej,
2)
podatków od spółdzielni, z wyjątkiem spółdzielni rozliczających się w myśl ustawy
- Prawo budżetowe z budżetem centralnym,
3)
podatku od płac, w wysokości 85% wpływów z tego podatku,
4)
podatku od nieruchomości od jednostek organizacyjnych gospodarki uspołecznionej,
5)
podatków obrotowego i dochodowego od osób fizycznych i osób prawnych nie będących
jednostkami gospodarki uspołecznionej,
6)
podatku wyrównawczego,
7)
podatku rolnego i innych podatków i opłat od nieruchomości rolnych,
8)
podatków i opłat pobieranych na podstawie przepisów o podatkach i opłatach terenowych,
9)
podatku od spadków i darowizn,
10)
opłaty skarbowej,
11)
innych podatków i opłat oraz innych przychodów określonych w ustawie - Prawo budżetowe
i przepisach szczególnych, uznanych przez te przepisy za dochody budżetów terenowych.
2.
Dochodami własnymi budżetów terenowych są ponadto inne ustawowo określone podatki
i wpłaty od jednostek gospodarki uspołecznionej, nie wymienione w ust. 1.
3.
Dochodami własnymi budżetów terenowych są również
1)
udziały w dochodach budżetu centralnego, ustalane na okresy pięcioletnie w stosunku
procentowym do wartości sprzedaży detalicznej towarów i usług przez jednostki gospodarki
uspołecznionej,
2)
wpływy od jednostek organizacyjnych gospodarki uspołecznionej z tytułu udziału w inwestycjach
wspólnych albo towarzyszących w zakresie infrastruktury technicznej i społecznej,
3)
udziały w wysokości od 5% do 10% wpływów z tytułu podatku dochodowego od przedsiębiorstw
państwowych, dla których organem założycielskim jest naczelny lub centralny organ
administracji państwowej, ustalane na okresy pięcioletnie z podziałem na poszczególne
lata.
4.
Ustawa - Prawo budżetowe określa, które z dochodów wymienionych w ust. 1-3 stanowią
dochody budżetów rad narodowych stopnia podstawowego, a które budżetów wojewódzkich
rad narodowych.
5.
Wojewódzkie rady narodowe mogą ustalać udziały budżetów rad narodowych stopnia podstawowego
w dochodach własnych budżetu wojewódzkiego, a w gospodarczo uzasadnionych przypadkach
- również udziały budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych budżetów rad narodowych
stopnia podstawowego.
1.
Radom narodowym mogą być przyznane dotacje celowe na finansowanie określonych zadań
społecznych i gospodarczych.
2.
Dotacje celowe mogą być wykorzystane tylko na cele, na jakie zostały przyznane.
1.
Rady narodowe korzystają z dotacji ogólnych, które uzupełniają dochody ich budżetów.
2.
Ustawa - Prawo budżetowe ustala zasady określania wysokości dotacji ogólnych na okresy
realizacji kolejnych planów pięcioletnich.
Udziały i dotacje, o których mowa w art. 44 ust. 3 i 5 i art. 46, ustalane są na podstawie
zobiektywizowanych kryteriów określonych stosownie do ustawy - Prawo budżetowe.
1.
Terenowe fundusze celowe są tworzone na podstawie odrębnych ustaw lub na podstawie
niniejszej ustawy.
2.
Dla finansowania programów i zadań o charakterze szczególnym rady narodowe mogą tworzyć
terenowe fundusze celowe, określając źródła dochodów i ich przeznaczenie.
3.
W celu gromadzenia środków na rzecz terenowego funduszu celowego oraz kontroli wydatków
rady narodowe mogą powoływać komitety społeczne.
4.
Jednostki gospodarki uspołecznionej prowadzące działalność na danym terenie mogą przeznaczać
na terenowe fundusze celowe, o których mowa w ust. 2, część zysku pozostającego do
ich dyspozycji.
Wspólne przedsięwzięcia, o których mowa w art. 31, są finansowane ze środków wydzielonych
z budżetów terenowych i przekazywanych do dyspozycji wykonawcy przedsięwzięcia, którym
jest - jeżeli w zawartym porozumieniu nie postanowiono inaczej - terenowy organ administracji
państwowej o właściwości ogólnej właściwy dla miejsca ich realizacji.
1.
Rada narodowa rozpatruje projekty oraz uchwala budżet i plany terenowych funduszów
celowych.
2.
Projekty budżetu i planów terenowych funduszów celowych przedkłada terenowy organ
administracji państwowej o właściwości ogólnej.
3.
Projekty, o których mowa w ust. 2, rozpatrują komisje rady narodowej; ich opinie i
wnioski przedstawia radzie narodowej komisja właściwa do spraw budżetu.
4.
Uchwały budżetowe wojewódzkich rad narodowych podlegają ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku
urzędowym.
1.
Rada narodowa kontroluje wykonywanie budżetu i planów terenowych funduszów celowych
oraz dokonuje w nich koniecznych zmian.
2.
Rada narodowa może upoważnić terenowy organ administracji państwowej o właściwości
ogólnej do dysponowania rezerwą budżetową oraz do dokonywania zmian w budżecie, z
wyjątkiem przeniesień kredytów między działami i rozdziałami.
3.
Rada narodowa na sesjach i przez komisje dokonuje okresowych ocen realizacji budżetu
i planów terenowych funduszów celowych.
4.
Rada narodowa zatwierdza coroczne sprawozdania z wykonania budżetu i planów terenowych
funduszów celowych.
W celu zapewnienia wszechstronnego rozwoju społeczno-gospodarczego i kulturalnego
oraz zaspokajania potrzeb ludności przez kojarzenie potrzeb lokalnych określonych
w planach terytorialnych z interesem ogólnospołecznym rady narodowe
1)
jako terenowe organy władzy państwowej wpływają na działalność wszystkich podmiotów
gospodarujących na obszarze swej właściwości w sposób określony w niniejszej ustawie
i innych ustawach,
2)
jako organy samorządu terytorialnego prowadzą samodzielnie działalność gospodarczą,
dysponują mieniem komunalnym wydzielonym na podstawie ustaw oraz stanowią samodzielny
podmiot gospodarczy uczestniczący w obrocie cywilnoprawnym na zasadach określonych
dla osób prawnych.
Sprawując funkcję, o której mowa w art. 52 pkt 1, rady narodowe mogą
1)
nakładać na podmioty gospodarcze, a w szczególności na jednostki gospodarki uspołecznionej
obowiązek opracowywania 5-letnich i perspektywicznych planów rozwoju,
2)
żądać sporządzenia i przedłożenia programów działania w zakresie
a)
ochrony środowiska,
b)
wykorzystania surowców wtórnych i miejscowych,
c)
oszczędności w gospodarowaniu wodą, energią, surowcami i materiałami,
d)
działalności socjalno-bytowej i społeczno-kulturalnej,
e)
zakładowego budownictwa mieszkaniowego,
3)
żądać przedłożenia innych programów, których obowiązek sporządzenia wynika z innych
ustaw.
1.
O zamiarze dokonania zasadniczej zmiany w działalności lub zamiarze likwidacji przedsiębiorstwa,
zakładu, filii lub oddziału jednostki gospodarki uspołecznionej jednostka ta obowiązana
jest zawiadomić właściwą miejscowo wojewódzką radę narodową. Obowiązek ten nie dotyczy
przedsiębiorstwa państwowego, dla którego organem założycielskim jest terenowy organ
administracji państwowej.
2.
Wojewódzka rada narodowa, po porozumieniu z radą narodową stopnia podstawowego, na
której obszarze położona jest jednostka, o której mowa w ust. 1, w terminie nie przekraczającym
3 miesięcy od daty otrzymania zawiadomienia może uchwalić sprzeciw.
1.
Sprzeciw może być uchwalony, gdy powodem zmiany lub likwidacji jednostki jest nierentowność
jej działalności, a utrzymanie tej działalności jest niezbędne dla zaspokojenia potrzeb
miejscowych.
2.
Warunkiem uchwalenia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, jest przyjęcie przez wojewódzką
radę narodową obowiązku dotowania nierentownej działalności do granic jej opłacalności
- z budżetu rady narodowej.
3.
W przypadku uchwalenia sprzeciwu jednostka, o której mowa w art. 54 ust. 1, obowiązana
jest kontynuować działalność w okresie jej dotowania, na warunkach i w czasie określonych
w umowie zawartej pomiędzy organem wykonawczym i zarządzającym rady a jednostką.
W przypadku zamierzonej likwidacji jednostki, o której mowa w art. 54 ust. 1, z powodu
innego niż nierentowność, wojewódzkiej radzie narodowej przysługuje prawo pierwszeństwa
w nabyciu mienia tej jednostki na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
1.
W przypadkach lokalizacji nowo utworzonego przedsiębiorstwa, zakładu, filii lub oddziału
jednostki gospodarki uspołecznionej, a także jego rozbudowy, zasadniczej zmiany technologii
lub rozmiarów działalności, jeżeli miałoby to wpłynąć na pogorszenie stanu środowiska,
warunków życia bądź zaspokojenia potrzeb miejscowej ludności, rada narodowa lub z
jej upoważnienia prezydium określa obowiązek udziału tej jednostki w rozbudowie infrastruktury
techniczno-ekonomicznej i społecznej na danym terenie.
2.
Udział jednostki, o której mowa w ust. 1, ustala się szczegółowo w umowie zawieranej
między organem wykonawczym i zarządzającym rady narodowej a tą jednostką.
3.
Przedmiotem umowy powinny być w szczególności zobowiązania jednostki z tytułu przekazania
do budżetu rady narodowej odpowiednich środków, budowy lub rozbudowy określonych obiektów
lub urządzeń technicznych albo budowy odpowiednich urządzeń lub obiektów przeznaczonych
na potrzeby załogi.
Sprawując funkcję, o której mowa w art. 52 pkt 2, rady narodowe mogą
1)
powoływać przedsiębiorstwa i inne jednostki organizacyjne,
2)
inicjować i podejmować wspólnie z innymi podmiotami gospodarczymi przedsięwzięcia
służące realizacji zadań związanych ze społecznym i gospodarczym rozwojem terenu oraz
zaspokajaniem potrzeb ludności.
1.
Na podstawie uchwał rad narodowych w sprawach, o których mowa w art. 58 pkt 1, organy,
wykonawcze i zarządzające tych rad tworzą, jako organy założycielskie, przedsiębiorstwa
państwowe, zwane dalej „przedsiębiorstwami terenowymi”.
2.
Na podstawie wspólnej uchwały lub jednobrzmiących uchwał zainteresowanych rad narodowych
mogą być tworzone wspólne przedsiębiorstwa terenowe. Organem założycielskim jest organ
wykonawczy i zarządzający wskazany w tych uchwałach.
1.
Przedsiębiorstwa terenowe tworzone są na zasadach i w trybie określonych w ustawie
o przedsiębiorstwach państwowych.
2.
Przedsiębiorstwem terenowym może być przedsiębiorstwo państwowe, utworzone w innym
trybie niż przewidziany w art. 59, jeżeli na podstawie ustawy lub przepisów wydanych
z jej upoważnienia zostanie podporządkowane radzie narodowej (radom narodowym).
3.
Przedsiębiorstwo terenowe może być przedsiębiorstwem działającym na zasadach ogólnych
albo przedsiębiorstwem użyteczności publicznej.
4.
Statut terenowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej podlega zatwierdzeniu przez
organ założycielski, po zasięgnięciu opinii właściwej komisji rady narodowej.
1.
Przedsiębiorstwo terenowe prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą na podstawie
własnych planów. Kierunki rozwoju przedsiębiorstw terenowych określają wieloletnie
i roczne terytorialne plany społeczno-gospodarcze.
2.
Zgodność planu przedsiębiorstwa terenowego z zadaniami planu społeczno-gospodarczego
zapewnia się w drodze stosowania środków ekonomicznych oraz w drodze porozumienia
dyrektora przedsiębiorstwa z organem założycielskim po zasięgnięciu opinii rady pracowniczej.
Do przedsiębiorstw użyteczności publicznej odnosi się również obowiązek uzyskania
opinii właściwej komisji rady narodowej.
Rada Ministrów w porozumieniu z Radą Państwa określa tryb przekazywania radom narodowym
stopnia podstawowego przedsiębiorstw terenowych oraz zakładów i innych jednostek państwowych
podporządkowanych wojewódzkim radom narodowym.
1.
W celu podejmowania z innymi podmiotami gospodarczymi wspólnych przedsięwzięć rady
narodowe mogą w szczególności
1)
zawierać z nimi umowy zlecenia lub umowy o wykonanie określonych zadań,
2)
wnosić udziały do spółek i spółdzielni,
3)
podejmować inne formy działalności gospodarczej, przewidziane w ustawach.
2.
Upoważniony do czynności związanych z realizacją przedsięwzięć, o których mowa w ust.
1, jest organ wykonawczy i zarządzający rady narodowej lub ustanowiony przez niego
pełnomocnik.
1.
Rady narodowe wydają przepisy prawne powszechnie obowiązujące na terenie poszczególnych
jednostek zasadniczego podziału terytorialnego (prawo miejscowe).
2.
W przypadkach określonych w art. 65 ust. 2 i 3 przepisy prawa miejscowego wydają także
terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej.
1.
Rady narodowe podejmują uchwały ustanawiające przepisy prawa miejscowego obowiązujące
na terenie ich właściwości lub jego części, na podstawie upoważnień udzielonych im
1)
w ustawach szczególnych,
2)
w art. 67 ust. 1 niniejszej ustawy.
2.
W ustawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być udzielane upoważnienia dla terenowych
organów administracji państwowej o właściwości ogólnej do wydawania zarządzeń ustanawiających
przepisy prawa miejscowego obowiązujące na terenie ich właściwości lub jego części,
jeżeli przedmiotem regulacji przez te przepisy mają być sprawy szczegółowe, które
ze swej istoty wymagają częstych zmian w sposobie ich unormowania, oraz o charakterze
techniczno-organizacyjnym.
3.
Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej mogą też wydawać zarządzenia
zawierające przepisy prawa miejscowego w sprawach oraz w przypadkach, zakresie i na
zasadach określonych w art. 67 ust. 2-4.
1.
Przepisy prawa miejscowego mogą być przez rady narodowe i terenowe organy administracji
państwowej o właściwości ogólnej wydawane w granicach udzielonych tym organom upoważnień
i z powołaniem się na takie upoważnienia.
2.
Projekty aktów zawierających przepisy prawa miejscowego podlegają zaopiniowaniu przez
właściwą komisję rad narodowych. Przy ich opracowywaniu wykorzystuje się inicjatywę
i uwzględnia wnioski i postulaty obywateli oraz zainteresowanych środowisk i organizacji
społecznych, a projekty dotyczące spraw o podstawowym znaczeniu, przed ich ustanowieniem,
poddaje się konsultacji społecznej.
3.
Rady narodowe ustalają szczegółowy tryb i zasady postępowania w sprawach opracowywania,
opiniowania i konsultowania projektów aktów prawnych ustanawiających przepisy prawa
miejscowego oraz ich uchwalania przez rady narodowe i wydawania przez terenowe organy
administracji państwowej.
1.
W przypadkach i zakresie nie unormowanych w przepisach szczególnych rady narodowe,
jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli bądź dla ochrony
mienia albo zapewnienia bezpieczeństwa, ładu, spokoju i porządku publicznego - mogą
podejmować uchwały ustanawiające w tym zakresie oraz w tych granicach przepisy porządkowe,
zawierające zakazy lub nakazy określonego w nich zachowania się (działania lub zaniechania).
2.
W okresach między sesjami rad narodowych, w przypadkach nie cierpiących zwłoki, przepisy
porządkowe, o których mowa w ust. 1, mogą ustanawiać terenowe organy administracji
państwowej o właściwości ogólnej.
3.
W uchwałach lub zarządzeniach ustanawiających przepisy porządkowe ustala się okres
obowiązywania tych przepisów.
4.
Zarządzenia zawierające przepisy, o których mowa w ust. 2, podlegają zatwierdzeniu
na najbliższej sesji przez właściwą radę narodową. Rada narodowa zatwierdzając zarządzenie
może wprowadzić do niego określone zmiany. W razie odmowy zatwierdzenia zarządzenia,
rada narodowa określa termin, z jakim traci ono moc.
1.
Uchwały rad narodowych oraz zarządzenia terenowych organów administracji państwowej
ustanawiające przepisy porządkowe mogą przewidywać za naruszenie tych przepisów kary
grzywny.
2.
Naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, stanowi wykroczenie. W sprawach tych
wykroczeń orzekają kolegia do spraw wykroczeń w trybie przepisów o postępowaniu w
sprawach o wykroczenia.
1.
Uchwałę rady narodowej stopnia podstawowego ustanawiającą przepisy prawa miejscowego
przesyła się niezwłocznie po jej podjęciu wojewódzkiej radzie narodowej, a uchwałę
wojewódzkiej rady narodowej - Radzie Państwa.
2.
Zarządzenia terenowych organów administracji państwowej zawierające przepisy porządkowe
przesyła się niezwłocznie po ich ustanowieniu prezydium rady narodowej właściwej dla
organu, który wydał zarządzenie, z wnioskiem o zatwierdzenie przez radę narodową.
3.
Zarządzenia terenowych organów administracji państwowej ustanawiające przepisy powszechnie
obowiązujące inne niż wymienione w ust. 2 przesyła się niezwłocznie po ich wydaniu
do wiadomości prezydium rady narodowej właściwej dla organu, który wydał zarządzenie,
oraz terenowemu organowi administracji państwowej o właściwości ogólnej wyższego stopnia,
a zarządzenia wojewody - Prezesowi Rady Ministrów.
1.
Przepisy prawa miejscowego, z wyjątkiem zarządzeń ustanawiających przepisy porządkowe,
wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, jeżeli nie ustalają
innego terminu wejścia w życie albo jeżeli co innego nie wynika z przepisów szczególnych.
2.
Przepisy, o których mowa w ust. 1, ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym;
dzień wydania dziennika jest dniem prawnego ich ogłoszenia.
3.
Rady narodowe stopnia podstawowego i terenowe organy administracji państwowej o właściwości
ogólnej stopnia podstawowego mogą postanawiać, iż podjęte przez nie akty zawierające
przepisy prawa miejscowego podane zostaną do wiadomości publicznej przez rozplakatowanie
obwieszczeń. Przepisy takie wchodzą w życie po upływie 7 dni od daty obwieszczenia,
jeżeli nie ustalają innego terminu wejścia w życie albo jeżeli co innego nie wynika
z przepisów szczególnych.
4.
Zarządzenia terenowych organów administracji państwowej ustanawiające przepisy porządkowe
wchodzą w życie z dniem określonym w takim zarządzeniu, nie wcześniej jednak niż z
dniem ich ogłoszenia; zarządzenia te ogłasza się w drodze obwieszczeń (plakatów) oraz
w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie. Dzień takiego opublikowania zarządzenia
jest dniem ich prawnego ogłoszenia. Mogą być one podane także do wiadomości w prasie
lokalnej oraz lokalnych audycjach radiowych i telewizyjnych.
5.
Przepisy, o których mowa w ust. 3 i 4, podaje się do wiadomości w wojewódzkim dzienniku
urzędowym.
1.
Wojewódzkie dzienniki urzędowe wydają wojewodowie.
2.
W dziennikach, o których mowa w ust. 1, ogłasza się przepisy prawa miejscowego, uchwały
rad narodowych odmawiające zatwierdzenia zarządzenia porządkowego oraz inne akty rad
narodowych i terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej, jeżeli
o ogłoszeniu aktu postanowi organ wydający dany akt. W dziennikach tych publikuje
się także inne akty prawne, jeżeli tak stanowią przepisy szczególne.
3.
Zasady i tryb wydawania oraz rozpowszechniania dzienników, o których mowa w ust. 1,
określa Rada Ministrów za zgodą Rady Państwa.
Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej prowadzą zbiory wojewódzkich
dzienników urzędowych oraz aktów ogólnych rad narodowych i terenowych organów administracji
państwowej nie publikowanych w tych dziennikach i udostępniają je do wglądu zainteresowanym
obywatelom, jednostkom organizacyjnym i organizacjom.
Organy administracji państwowej o terenowym zakresie działania, nie powiązane z systemem
rad narodowych, w razie wydawania na podstawie upoważnień zawartych w ustawach szczególnych
przepisów prawnych powszechnie obowiązujących na terenie właściwości rady narodowej,
wydają te przepisy po zasięgnięciu opinii prezydium właściwej rady narodowej.
1.
Radny reprezentuje w radzie narodowej swych wyborców. Zobowiązany jest działać na
rzecz rozwoju swej gminy, dzielnicy, miasta lub województwa oraz zaspokajania potrzeb
społeczności lokalnej. Kieruje się w swej działalności zaleceniami wyborców, harmonizując
je z całokształtem interesów danego terenu oraz racjami ogólnopaństwowymi. Radny w
sprawach, które rozpatruje rada narodowa, zajmuje stanowisko samodzielnie, zgodnie
z własną oceną rangi i hierarchii spraw.
2.
Radny odpowiada przed wyborcami za wykonywanie swych obowiązków.
3.
Przypadki i tryb wygaśnięcia mandatu przed upływem kadencji, w tym także w drodze
odwołania radnego przez wyborców, określa odrębna ustawa.
1.
Radny składa na pierwszej po wyborach sesji rady narodowej następujące ślubowanie
„
Ślubuję uroczyście jako radny pracować dla dobra Narodu Polskiego i jego jedności,
stać na straży konstytucyjnego ustroju i praw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, działać
zgodnie z interesami socjalistycznego państwa, przyczyniać się do umacniania więzi
władzy państwowej z ludem pracującym, godnie i rzetelnie reprezentować moich wyborców,
troszczyć się o ich sprawy, nie szczędzić sił dla wykonania zadań rady narodowej
”
.
2.
Radny nieobecny na pierwszej sesji rady narodowej składa ślubowanie na najbliższej
sesji, w której uczestniczy.
3.
Złożenie przez radnego ślubowania jest warunkiem nabycia praw radnego.
1.
Radny ma prawo i obowiązek systematycznego i czynnego uczestniczenia w pracach rady
narodowej oraz jej organów. W szczególności radny obowiązany jest przyczyniać się
do kształtowania treści podejmowanych rozstrzygnięć przez wyrażanie ocen przedkładanych
projektów, inicjowanie uchwał rady narodowej oraz zgłaszanie innych wniosków.
2.
Radny obowiązany jest brać udział w działaniach kontrolnych rady narodowej.
3.
Radny jest odpowiedzialny przed radą narodową za udział w jej pracach i wywiązywanie
się z obowiązków, jakie nakłada na niego złożone ślubowanie oraz regulamin rady narodowej.
1.
Radny utrzymuje stałą więź z mieszkańcami oraz organizacjami społecznymi i samorządowymi,
zwłaszcza zaś samorządem mieszkańców, czerpie ze swoich kontaktów z mieszkańcami inspirację
do pracy w radzie narodowej oraz zasięga ich opinii w sprawach, jakie rada narodowa
ma rozpatrywać.
2.
Radny obowiązany jest odbywać spotkania z wyborcami dla informowania ich o pracy rady
i swoim udziale w tych pracach, jak również dla uzyskania opinii wyborców w sprawach
mających stanowić przedmiot obrad rady narodowej.
3.
Radny obowiązany jest przedstawiać wyborcom cele i kierunki polityki państwa oraz
cele i kierunki działania rady narodowej, której jest radnym, i pozyskiwać ich udział
i poparcie dla realizacji tych celów i kierunków.
4.
Postulaty wyborców, poparte przez większość uczestników spotkania, powinny być przez
radnego przedstawione radzie narodowej lub jej organom celem ustalenia ich społecznej
zasadności i możliwości ich realizacji.
5.
Radny powinien w określonym wcześniej i podanym do publicznej wiadomości miejscu i
czasie przyjmować w swoim okręgu wyborczym wnioski, uwagi i skargi mieszkańców.
Radny wojewódzkiej rady narodowej ma prawo uczestniczyć w sesjach rad narodowych stopnia
podstawowego na terenie województwa, a radny rady narodowej stopnia podstawowego -
w zebraniach samorządu mieszkańców na terenie gminy, miasta lub dzielnicy.
1.
Radny ma prawo zgłaszania interpelacji do terenowego organu administracji państwowej
o właściwości ogólnej, dotyczących spraw lub problemów związanych z realizacją zadań
rady narodowej i jej organów.
2.
Interpelacja może być zgłoszona pisemnie lub ustnie, podczas sesji rady narodowej
lub między sesjami.
3.
Adresat interpelacji obowiązany jest udzielić radnemu odpowiedzi na interpelację nie
później niż w ciągu czternastu dni od dnia otrzymania interpelacji.
4.
Radny, który zgłosił interpelację, może wnieść o rozpatrzenie odpowiedzi na nią przez
radę narodową na sesji. Rada narodowa po rozpatrzeniu odpowiedzi może podjąć uchwałę
wyrażającą jej stanowisko w sprawach będących przedmiotem interpelacji.
1.
W sprawach wynikłych w toku wykonywania mandatu radny ma prawo zgłaszać wnioski do
rady narodowej i jej organów, a także innych instytucji i przedsiębiorstw na danym
terenie.
2.
Adresat wniosku jest obowiązany udzielić radnemu odpowiedzi nie później niż w ciągu
czternastu dni od dnia otrzymania wniosku. W przypadku gdy adresat nie podziela wniosku,
udzielona radnemu odpowiedź powinna zawierać uzasadnienie.
3.
Radny, w razie braku odpowiedzi na zgłoszony wniosek lub otrzymania odpowiedzi, z
którą się nie zgadza, ma prawo zwrócić się o interwencję do prezydium rady narodowej.
Kierownicy organów państwowych, instytucji i przedsiębiorstw działających na danym
terenie obowiązani są przyjmować radnych w sprawach związanych z wykonywaniem mandatu
poza kolejnością przyjęć interesantów, udzielać informacji oraz umożliwiać im wgląd
w sprawy, którymi się interesują.
1.
Radny korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach dla funkcjonariuszy publicznych.
2.
Szczególnej ochronie prawnej podlega stosunek pracy radnego, nawiązany w trybie umowy
o pracę, powołania, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
3.
Rozwiązanie z radnym stosunku pracy, o którym mowa w ust. 2, wymaga uprzedniej zgody
prezydium rady narodowej, której radny jest członkiem. Prezydium rady narodowej odmówi
zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku
są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
4.
Rozwiązanie z radnym stosunku pracy bez uprzedniej zgody prezydium rady narodowej
jest z mocy prawa nieważne.
5.
W okresie prowadzenia postępowania określonego w ust. 3 następuje zawieszenie biegu
terminu ustalonego do rozwiązania stosunku pracy, określonego w Kodeksie pracy bądź w innych przepisach.
6.
Szczególnej ochronie prawnej, określonej w ust. 2-5, podlega również stosunek pracy
byłego radnego w okresie roku po upływie kadencji rady narodowej, której był członkiem.
1.
Radny za udział w posiedzeniach rady narodowej, jej prezydium i komisji otrzymuje
dietę z budżetu rady narodowej, na zasadach i w wysokości określonych przez Radę Państwa.
2.
Kierownik zakładu pracy obowiązany jest zwolnić radnego od pracy zawodowej w celu
umożliwienia mu wzięcia udziału w sesji rady narodowej, posiedzeniu prezydium lub
komisji rady albo w innych pracach organizowanych przez prezydium rady. Za czas zwolnienia
radny zachowuje prawo do wynagrodzenia i wszystkich świadczeń z zakładu pracy jak
za czas przepracowany.
3.
Radnemu w związku z wykonywaniem mandatu przysługuje
1)
zwrot kosztów podróży i diety na zasadach obowiązujących pracowników urzędów państwowych,
2)
prawo do korzystania bezpłatnie z przejazdów środkami masowej komunikacji miejskiej
oraz autobusami Państwowej Komunikacji Samochodowej i spółdzielni komunikacyjnych
na obszarze działania rady narodowej, której jest radnym, a w mieście podzielonym
na dzielnice - na obszarze miasta.
4.
Przepisy ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 stosuje się odpowiednio do niebędących radnymi
członków stałych komisji rady narodowej.
5.
Przepisy ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1 stosuje się odpowiednio do członków komisji i zespołów,
o których mowa w art. 112 ust. 3, oraz członków innych powoływanych przez radę narodową
organów opiniodawczych, doradczych i konsultacyjnych.
1.
Rada narodowa obraduje na sesjach.
2.
Na sesjach rada narodowa rozpatruje i rozstrzyga, w drodze uchwał, sprawy należące
do jej właściwości.
3.
Rada narodowa może upoważnić prezydium do formułowania i przedstawiania w jej imieniu
opinii, zgłaszania wniosków i zajmowania stanowiska w sprawach wymagających porozumienia
lub uzgodnienia z radą narodową. Upoważnienie nie może obejmować władczych rozstrzygnięć
objętych kompetencją rady narodowej. O podjętych w powyższym trybie postanowieniach
prezydium informuje radę narodową na najbliższej sesji.
4.
Rada narodowa stopnia podstawowego może powierzyć organom samorządu mieszkańców rozpatrywanie
(rozstrzyganie) określonych spraw pozostających w zakresie jej kompetencji.
1.
Pierwszą sesję rady po wyborach zwołuje prezydium rady poprzedniej kadencji, nie później
niż w terminie 2 tygodni po dniu wyborów, powierzając otwarcie sesji jednemu z najstarszych
wiekiem radnych.
2.
Na pierwszej sesji rada narodowa wybiera ze swego grona przewodniczącego rady narodowej,
ustala liczbę zastępców przewodniczącego i dokonuje ich wyboru. Ustala także liczbę
i rodzaj stałych komisji rady narodowej oraz dokonuje wyboru przewodniczących tych
komisji.
3.
Wyboru na stanowiska wymienione w ust. 2 dokonuje się w głosowaniu tajnym, bezwzględną
większością głosów, przy obecności co najmniej połowy liczby radnych rady narodowej.
W przypadku nieuzyskania przez żadnego z kandydatów wymaganej większości, głosowanie
należy powtórzyć. Powtórne głosowanie należy ograniczyć do dwóch kandydatów.
4.
Przewodniczący rady narodowej, zastępcy przewodniczącego oraz przewodniczący stałych
komisji rady narodowej tworzą prezydium rady narodowej.
5.
W trybie określonym w ust. 3 rada narodowa może dokonywać w toku kadencji zmian na
stanowiskach wymienionych w tym przepisie.
1.
Rada narodowa uchwala ramowy program działania na okres kadencji, uwzględniając w
nim wszystkie ważniejsze dziedziny swojej działalności oraz roczny plan pracy, w którym
ustala wstępnie terminy i główne tematy sesji.
2.
Roczny plan pracy rady powinien przewidywać liczbę sesji niezbędną do wykonania podstawowych
zadań i obowiązków rady narodowej. Sesja dla uchwalenia rocznego planu społeczno-gospodarczego
i budżetu powinna być przeprowadzona do końca stycznia roku, którego dotyczy plan
i budżet, a sesja dla rozpatrzenia sprawozdań z wykonania rocznego planu społeczno-gospodarczego
i budżetu za rok poprzedni - do końca maja roku następnego.
1.
Sesje rady zwołuje jej prezydium, ustalając miejsce, dzień i godzinę otwarcia sesji.
2.
Prezydium rady zwołując sesję ustala projekt porządku obrad na podstawie
1)
rocznego planu pracy rady,
2)
propozycji przedłożonych przez komisje rady i terenowy organ administracji państwowej
o właściwości ogólnej,
a także może włączyć inne sprawy, jeżeli wymagają one rozstrzygnięcia na sesji.
3.
Prezydium rady może włączyć do projektu porządku obrad sesji sprawę zgłoszoną przez
organizację, o której mowa w art. 6 ust. 1, jeżeli sprawa taka należy do właściwości
rady narodowej.
Prezydium rady obowiązane jest zwołać sesję nadzwyczajną na pisemny wniosek co najmniej
1/4 ogólnej liczby radnych, wskazujący proponowany przedmiot obrad, w terminie nie
dłuższym niż czternaście dni od dnia zgłoszenia wniosku.
1.
O zwołaniu sesji rady powiadamia się radnych co najmniej na 7 dni przed wyznaczonym
terminem, dostarczając jednocześnie projekty uchwał z niezbędnymi materiałami informacyjnymi
i wyjaśniającymi; projekty terytorialnych planów społeczno-gospodarczych i budżetów
wraz z ich uzasadnieniem i innymi niezbędnymi materiałami powinny być dostarczone
radnym na 14 dni przed terminem sesji.
2.
W razie niedotrzymania terminów, o których mowa w ust. 1, rada narodowa może podjąć
decyzję o odroczeniu sesji.
1.
Obrady sesji są jawne; termin sesji, jej miejsce i przedmiot obrad podaje się do wiadomości
publicznej.
2.
Prezydium rady stwarza warunki umożliwiające publiczności przysłuchiwanie się obradom.
3.
Rada narodowa, na wniosek prezydium rady lub przynajmniej 1/4 liczby radnych obecnych
na sesji, ze względu na ważny interes społeczny może postanowić, że odbycie sesji
lub obradowanie nad poszczególnymi punktami jej porządku dziennego odbędzie się przy
drzwiach zamkniętych, bez udziału publiczności.
4.
W sprawach, które na podstawie odrębnych przepisów stanowią tajemnicę państwową lub
służbową, sesje rady odbywają się przy drzwiach zamkniętych.
1.
Sesję otwiera i przewodniczy na niej przewodniczący rady narodowej. Przewodniczący
zapewnia porządek i bezpieczeństwo obradowania na sesji, stosując w tym celu środki
przewidziane w regulaminie rady narodowej.
2.
Rada narodowa, uchwalając porządek obrad, może dokonywać w nim zmian i uzupełnień,
a na wniosek prezydium lub radnych przerwać obrady, ustalając nowy termin ich podjęcia.
3.
Rada narodowa może obradować i podejmować uchwały przy obecności co najmniej połowy
ogólnej liczby radnych.
4.
Uchwały rady narodowej zapadają zwykłą większością głosów, w głosowaniu jawnym, chyba
że przepisy ustawy lub regulamin rady narodowej przewidują inny tryb podejmowania
uchwał w określonych sprawach.
5.
Rada narodowa może postanowić o przeprowadzeniu tajnego głosowania.
6.
Sesję zamyka przewodniczący rady po wyczerpaniu porządku obrad lub w razie podjęcia
przez radę uchwały o przerwaniu obrad.
1.
Na sesjach wojewódzkich rad narodowych, a w uzasadnionych przypadkach także rad narodowych
stopnia podstawowego, dyrektor delegatury Najwyższej Izby Kontroli, prokurator wojewódzki,
okręgowy inspektor pracy oraz wojewódzki inspektor sanitarny przedstawiają, na wniosek
lub za zgodą prezydium wojewódzkiej rady narodowej, wyniki kontroli dotyczących określonych
dziedzin gospodarki terenowej, działalności organów administracji terenowej, a także
innych jednostek organizacyjnych, których działalność wiąże się z zakresem właściwości
rady narodowej.
2.
Na sesjach rad narodowych, na wniosek ich prezydiów, kierownicy terenowych jednostek
kontroli zawodowej przedstawiają wyniki kontroli.
1.
Z inicjatywą podjęcia uchwały rady mogą wystąpić: prezydium rady, jej komisja, co
najmniej pięciu radnych oraz terenowy organ administracji państwowej o właściwości
ogólnej.
2.
Projekty uchwał rady narodowej wymagają przed ich rozpatrzeniem zaopiniowania przez
właściwą komisję rady narodowej.
1.
Rada narodowa kontroluje podległe sobie organy i podporządkowane jednostki organizacyjne
oraz może - w drodze uchwały - udzielać im wytycznych do pracy.
2.
Rada narodowa określa sprawy, w których terenowe organy administracji państwowej i
podległe im jednostki organizacyjne przed podjęciem rozstrzygnięcia obowiązane są
zasięgać opinii komisji rady narodowej.
Uchwały rady narodowej podpisuje jej przewodniczący.
Rada narodowa uchwala swój regulamin, w którym określa tryb działania rady, a zwłaszcza
szczegółowy tryb obradowania na sesji i podejmowania uchwał.
1.
Rady narodowe mogą odbywać wspólne sesje i podejmować wspólne uchwały.
2.
Wspólna sesja może prawomocnie obradować, jeżeli uczestniczy w niej co najmniej połowa
ogólnej liczby radnych z każdej rady.
3.
Wspólna uchwała zapada zwykłą większością głosów radnych oddzielnie z każdej rady.
4.
Do wspólnych sesji rad stosuje się odpowiednie przepisy dotyczące sesji rad.
1.
Prezydium jest organem inicjującym i organizującym pracę rady narodowej oraz wykonuje
inne zadania określone w niniejszej ustawie, a także w innych ustawach.
2.
Prezydium nadzoruje realizację zadań rady narodowej przez jej organy i podporządkowane
radzie narodowej jednostki organizacyjne.
3.
Prezydium działa i podejmuje postanowienia kolegialnie.
4.
Prezydium przedstawia radzie narodowej informację o działaniach podjętych między jej
sesjami. Rada narodowa może uchylać lub zmieniać postanowienia podjęte przez prezydium.
5.
Prezydium wykonuje swoje uprawnienia i obowiązki do chwili wyboru przez radę narodową
następnej kadencji nowego prezydium.
1.
Prezydium, organizując sesje rady narodowej, ustala zadania dla właściwych organów
i jednostek organizacyjnych zobowiązanych do przygotowania materiałów na sesję oraz
projektów uchwał rady narodowej w poszczególnych sprawach.
2.
Prezydium przedkłada materiały i projekty uchwał pod obrady rady narodowej, przedstawiając
w miarę potrzeby swoją opinię w sprawach tych materiałów i projektów.
1.
Prezydium przygotowuje i wnosi pod obrady rady narodowej projekty
1)
regulaminu rady narodowej,
2)
ramowego programu działania rady narodowej na okres kadencji,
3)
rocznego planu pracy rady narodowej.
2.
Projekty, o których mowa w ust. 1, powinny być zaopiniowane przez komisje rady narodowej.
1.
Prezydium koordynuje działalność komisji, a także z własnej inicjatywy lub na wniosek
komisji rozpatruje sprawy wykorzystywania opinii i wniosków komisji przez organy i
jednostki organizacyjne, do których takie wnioski i opinie są kierowane.
2.
W razie stwierdzenia istotnych uchybień i zaniedbań w sprawach, o których mowa w ust.
1, prezydium zobowiązuje właściwe jednostki organizacyjne do ich usunięcia.
Prezydium organizuje systematyczną kontrolę właściwego i terminowego wykonywania uchwał
rady narodowej oraz zaleca usuwanie braków i niedociągnięć w ich realizacji.
1.
Prezydium okresowo rozpatruje i ocenia prawidłowość i terminowość realizacji
1)
interpelacji i wniosków radnych,
2)
uchwał i opinii organów samorządu mieszkańców.
2.
Prezydium wysłuchuje informacji terenowych organów administracji państwowej i podległych
im jednostek organizacyjnych o załatwieniu skarg i wniosków.
3.
W razie stwierdzenia istotnych uchybień i zaniedbań w sprawach, o których mowa w ust.
1 i 2, prezydium zobowiązuje właściwe jednostki organizacyjne do ich usunięcia.
1.
Prezydium stosownie do potrzeb realizacji swych kompetencji określonych niniejszą
ustawą, jak również w sprawach nagłych dotyczących realizacji zadań rady narodowej,
może udzielać terenowemu organowi administracji państwowej wytycznych w formie postanowień.
2.
Terenowy organ administracji państwowej może odwołać się od postanowień prezydium,
określonych w ust. 1, do rady narodowej.
1.
Prezydium udziela pomocy organizacjom, o których mowa w art. 6 ust. 1, w realizacji
ich zadań statutowych.
2.
W razie stwierdzenia naruszenia uprawnień tych organizacji wynikających z przepisów
prawa, prezydium zwraca się do instytucji winnej naruszenia o natychmiastowe przywrócenie
stanu zgodnego z prawem, a w razie potrzeby powiadamia o tym jednostkę nadrzędną oraz
właściwy organ Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
3.
W razie stwierdzenia naruszenia prawa przez organizację, o której mowa w ust. 1, prezydium
podejmuje działania zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
1.
Prezydium wojewódzkiej rady narodowej
1)
może występować do delegatury Najwyższej Izby Kontroli o przeprowadzenie kontroli
wykonywania zadań ujętych w planach i budżecie, uchwalanych przez wojewódzką radę
narodową,
2)
rozpatruje wyniki kontroli przeprowadzonych przez delegaturę Najwyższej Izby Kontroli
w poszczególnych dziedzinach gospodarki terenowej oraz pracy terenowych organów administracji
państwowej,
3)
rozpatruje wyniki kontroli prowadzonych w poszczególnych dziedzinach gospodarki terenowej
i pracy terenowych organów administracji państwowej przez organy prokuratury, jak
też przez organy kontroli finansowej oraz inne organy kontroli zawodowej i społecznej.
2.
Prezydium rady narodowej stopnia podstawowego rozpatruje wyniki kontroli dotyczące
spraw należących do właściwości tej rady, przekazane mu przez organy Najwyższej Izby
Kontroli i inne organy kontroli zawodowej i społecznej.
3.
Wyniki kontroli, o których mowa w ust. 1 i 2, prezydium przekazuje do wykorzystania
przez właściwe komisje rady narodowej, a gdy uzna to za celowe - przedkłada radzie
narodowej wraz ze swoimi opiniami i wnioskami.
Prezydium zapewnia radnym pomoc i ochronę prawną oraz podejmuje działania, zmierzając
do zapewnienia efektywnej realizacji przez nich praw i obowiązków wynikających ze
sprawowanego mandatu.
1.
Przewodniczący rady narodowej kieruje pracami prezydium, zwołuje posiedzenia prezydium,
przewodniczy tym posiedzeniom oraz podpisuje postanowienia prezydium.
2.
Na posiedzenia prezydium zaprasza się przewodniczących niestałych komisji rady narodowej
i powołanych przez radę zespołów kontrolnych, jeżeli porządek dzienny przewiduje rozpatrzenie
spraw stanowiących przedmiot zainteresowania tych komisji lub zespołów.
3.
Przewodniczący rady narodowej reprezentuje radę na zewnątrz. Prezydium może upoważnić
przewodniczącego rady narodowej do podejmowania określonych czynności w imieniu prezydium.
4.
Zastępcy przewodniczącego rady narodowej udzielają przewodniczącemu pomocy w wypełnianiu
jego obowiązków. W razie czasowej niemożności pełnienia funkcji przez przewodniczącego
rady narodowej, zastępuje go jeden z jego zastępców.
1.
W razie potrzeby przewodniczący rady narodowej może być urlopowany w swoim zakładzie
pracy na czas pełnienia tej funkcji.
2.
Zasady urlopowania przewodniczących rad narodowych oraz ich wynagradzania, a także
wysokość diet i sposób ich przyznawania określa Rada Państwa.
1.
Obsługę rady narodowej, jej prezydium i komisji oraz radnych zapewnia urząd terenowego
organu administracji państwowej, a w szczególności wchodzące w jego skład biuro rady
narodowej.
2.
W urzędach gmin oraz w urzędach miejskich miast liczących poniżej 10 tys. mieszkańców
zamiast biura rady narodowej tworzy się stanowisko pracy do obsługi rady narodowej,
jej prezydium i komisji oraz radnych.
3.
Organizację wewnętrzną biura oraz liczbę etatów dla biur i stanowisk pracy określa
Rada Ministrów za zgodą Rady Państwa, w ramach przepisów ustalających zasady organizacji
i funkcjonowania urzędów terenowych organów administracji państwowej, o których mowa
w art. 139 ust. 5 pkt 2.
1.
Dyrektora biura wojewódzkiej rady narodowej, kierownika biura miejskiej (dzielnicowej)
rady narodowej oraz pracowników zajmujących stanowiska określone w art. 110 ust. 2
mianuje i zwalnia wojewoda (prezydent miasta, naczelnik) za zgodą przewodniczącego
właściwej rady narodowej.
2.
Przewodniczący rady narodowej kieruje pracą dyrektora (kierownika) biura (stanowiska
pracy) rady narodowej.
1.
Rada narodowa powołuje na okres kadencji komisje stałe dla poszczególnych dziedzin
należących do jej właściwości.
2.
Do komisji stałych rada narodowa może powoływać także osoby spoza rady, w liczbie
nie przekraczającej połowy ogólnej liczby członków danej komisji.
3.
Rada narodowa może w razie potrzeby powoływać komisje niestałe do spraw o charakterze
doraźnym, a także zespoły kontrolne do zbadania określonych spraw. Do składu tych
komisji i zespołów ust. 2 stosuje się odpowiednio.
1.
Rada narodowa powołuje komisje w szczególności dla następujących dziedzin swojej działalności
rozwoju społeczno-gospodarczego, przestrzennego i gospodarki finansowej, rolnictwa
i gospodarki żywnościowej, drobnej wytwórczości, usług i rzemiosła, zaopatrzenia ludności
i ochrony konsumenta, gospodarki wodnej i ochrony środowiska, gospodarki komunalnej
i mieszkaniowej, oświaty, zdrowia, spraw socjalnych, kultury oraz prawa i porządku
publicznego.
2.
Rada narodowa może zdecydować o objęciu zakresem działania komisji jednej lub więcej
dziedzin wymienionych w ust. 1.
Rada narodowa powołuje komisję do spraw samorządu, której zadaniem jest udzielanie
radzie narodowej wszechstronnej pomocy w wykonywaniu jej zadań wynikających z art.
6, a w szczególności wstępne opracowywanie wniosków i inicjatyw rady kierowanych do
wymienionych w tym artykule organizacji samorządowych, jak też ich wniosków i inicjatyw
adresowanych do rady.
1.
Komisje w zakresie swojej właściwości
1)
współdziałają z organizacjami wymienionymi w art. 6 ust. 1 w zakresie ich zadań statutowych
oraz korzystają z ich pomocy i inicjatyw,
2)
współdziałają z organami samorządu mieszkańców,
3)
korzystają z informacji przedstawianych przez organy kontroli państwowej, zawodowej
i społecznej oraz mogą inspirować podejmowanie przez nie kontroli.
2.
Komisje rad narodowych stopnia podstawowego z inicjatywy odpowiednich komisji wojewódzkich
rad narodowych powinny współdziałać w przeprowadzaniu kontroli na swoim terenie, rozpatrywaniu
ich wyników oraz ustalaniu środków działania.
3.
Komisje mogą korzystać z pomocy specjalistów, zasięgać opinii placówek naukowych i
stowarzyszeń regionalnych.
Komisje w zakresie swojej właściwości
1)
kontrolują działalność terenowych organów administracji państwowej oraz innych jednostek
organizacyjnych, przedsiębiorstw, zakładów i instytucji, jak również rozpatrują ich
sprawozdania lub informacje,
2)
rozpatrują wnioski i postulaty zgłaszane na spotkaniach z posłami i radnymi,
3)
rozpatrują i oceniają postulaty, projekty i inicjatywy organizacji społecznych i poszczególnych
obywateli oraz w razie potrzeby opracowują odpowiednie wnioski,
4)
badają i opracowują sprawy zlecone im przez radę narodową lub przekazane przez prezydium
rady, wyrażając w ich przedmiocie swoją opinię, a także opiniują sprawy przedstawione
przez terenowe organy administracji państwowej,
5)
rozpatrują z własnej inicjatywy zagadnienia istotne dla społeczno-gospodarczego i
przestrzennego rozwoju terenu, kształtowania i społecznego wykorzystania środowiska
naturalnego oraz zaspokajania potrzeb społecznych,
6)
kontrolują realizację uchwał rady narodowej,
7)
przedstawiają sprawy do rozpatrzenia przez radę narodową lub jej prezydium.
Organy i jednostki organizacyjne, powołane na mocy odrębnych ustaw, których właściwość
miejscowa nie pokrywa się z zasadniczym podziałem terytorialnym, podlegają kontroli
komisji wojewódzkich rad narodowych.
Dla realizacji zadań określonych w art. 116 i 117 komisja może powoływać podkomisje
i zespoły.
1.
Kierownik jednostki kontrolowanej obowiązany jest zapewnić komisjom dostęp do wszelkich
informacji i materiałów odnoszących się do przedmiotu kontroli.
2.
Udostępnianie informacji i materiałów objętych tajemnicą państwową i służbową odbywa
się na zasadach określonych w przepisach o tajemnicy państwowej i służbowej.
1.
Komisja kieruje wnioski i opinie bezpośrednio do adresatów, powiadamiając o tym prezydium
rady.
2.
Adresaci obowiązani są ustosunkować się do wniosków lub opinii najpóźniej w ciągu
czternastu dni od ich otrzymania, a w razie zajęcia odmiennego stanowiska przedstawić
je wraz z uzasadnieniem.
3.
Komisja, której wniosek lub opinia nie zostały uwzględnione przez adresata, może wnieść
sprawę do prezydium rady narodowej celem rozpatrzenia w trybie art. 101.
Komisje podlegają w całej swej działalności radzie narodowej, realizują jej wytyczne,
przestrzegają uchwalonego regulaminu oraz na jej żądanie przedstawiają plany pracy
i sprawozdania ze swojej działalności.
1.
Terenowe organy administracji państwowej są organami wykonawczymi i zarządzającymi
rad narodowych i działają w ramach ich właściwości terytorialnej.
2.
Do właściwości terenowych organów administracji państwowej należy prowadzenie działalności
wykonawczo-zarządzającej, organizatorskiej i administracyjnej służącej realizacji
zadań rad narodowych, zgodnie z ustawami oraz uchwałami rad narodowych. Kompetencje
te w dalszym ciągu nazywane będą kompetencjami zdecentralizowanymi.
3.
Do właściwości terenowych organów administracji państwowej należy rozpatrywanie spraw
indywidualnych z zakresu administracji państwowej.
4.
Do właściwości terenowych organów administracji państwowej należy również realizacja
prawnie powierzonych im kompetencji wyłączonych ustawowo z zakresu władczej właściwości
rad narodowych.
5.
Terenowe organy administracji państwowej są organami o właściwości ogólnej bądź organami
o właściwości szczególnej.
1.
Terenowymi organami administracji państwowej o właściwości ogólnej są
1)
w województwach, z wyjątkiem wymienionych w pkt 2 - wojewodowie,
2)
w województwach: stołecznym warszawskim, krakowskim i łódzkim - prezydenci miast
stołecznego Warszawy, Krakowa i Łodzi,
3)
w jednostkach terytorialnych stopnia podstawowego, z wyjątkiem miast liczących powyżej
50.000 mieszkańców oraz będących siedzibą wojewódzkiej rady narodowej - naczelnicy
miast lub gmin, a w miastach podzielonych na dzielnice - naczelnicy dzielnic,
4)
w miastach określonych w pkt 3 - prezydenci miast.
2.
Organy wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2 są terenowymi organami administracji państwowej
o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego, a organy wymienione w ust. 1 pkt 3 i
4 - terenowymi organami administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego.
3.
Minister właściwy do spraw administracji może ustalić inne miasta niż określone w
ust. 1 pkt 4, w których terenowym organem administracji państwowej o właściwości ogólnej
będzie prezydent miasta.
4.
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
wojewodach - rozumie się przez to również prezydentów miast, o których mowa w ust.
1 pkt 2,
2)
wicewojewodach - rozumie się przez to również wiceprezydentów miast, o których mowa
w ust. 1 pkt 2.
1.
Wojewoda jest przedstawicielem rządu na terenie swojej właściwości.
2.
Jako przedstawiciel rządu na terenie województwa wojewoda
1)
koordynuje pracę wszystkich organów administracji państwowej działających w województwie,
w zakresie zaspokajania potrzeb ludności oraz rozwoju społeczno-gospodarczego terenu,
2)
organizuje kontrolę wykonywania na terenie województwa zadań administracji państwowej
wynikających z ustaw oraz rozporządzeń, uchwał i zarządzeń naczelnych organów administracji
państwowej,
3)
zapewnia współdziałanie jednostek organizacyjnych działających na terenie województwa
w zakresie utrzymania ładu i porządku publicznego, a także zapobiegania klęskom żywiołowym
oraz usuwania ich skutków,
4)
wykonuje zadania doraźne zlecone przez Radę Ministrów, Prezydium Rządu, Prezesa Rady
Ministrów i ministra właściwego do spraw administracji,
5)
reprezentuje rząd na uroczystościach państwowych i w czasie spotkań oficjalnych na
terenie województwa.
1.
Wojewodę wybiera i odwołuje wojewódzka rada narodowa w głosowaniu tajnym.
2.
Wojewoda wybierany jest na czas nie określony spośród kandydatów przedstawionych w
porozumieniu z prezydium wojewódzkiej rady narodowej przez Prezesa Rady Ministrów.
3.
Odwołanie ze stanowiska wojewody następuje na wniosek Prezesa Rady Ministrów przedstawiony
w porozumieniu z prezydium wojewódzkiej rady narodowej albo na wniosek prezydium wojewódzkiej
rady narodowej przedstawiony w porozumieniu z Prezesem Rady Ministrów.
1.
Prezydenta i naczelnika miasta, naczelnika gminy, naczelnika dzielnicy oraz naczelnika
miasta i gminy wybiera i odwołuje właściwa rada narodowa stopnia podstawowego w głosowaniu
tajnym.
2.
Prezydent i naczelnik wybierany jest na czas nie określony spośród kandydatów przedstawionych
przez prezydium rady narodowej stopnia podstawowego w porozumieniu z wojewodą.
3.
Odwołanie ze stanowiska prezydenta i naczelnika następuje na wniosek prezydium rady
narodowej stopnia podstawowego przedstawiony w porozumieniu z wojewodą lub na wniosek
wojewody przedstawiony w porozumieniu z prezydium rady narodowej.
4.
W miastach będących jednostkami podziału terytorialnego stopnia podstawowego podzielonych
na dzielnice przy wyborze i odwołaniu naczelnika dzielnicy wymagana jest ponadto opinia
prezydium miejskiej rady narodowej i prezydenta miasta.
1.
Na podstawie uchwały wojewódzkiej rady narodowej o wyborze, o odwołaniu oraz o nieudzieleniu
absolutorium powołania i odwołania wojewody dokonuje Prezes Rady Ministrów.
2.
Na podstawie odpowiednich uchwał rad narodowych stopnia podstawowego powołania i odwołania
prezydenta i naczelnika miasta, naczelnika gminy, naczelnika dzielnicy oraz naczelnika
miasta i gminy dokonuje wojewoda.
W przypadku nie cierpiącym zwłoki Prezes Rady Ministrów może powierzyć pełnienie obowiązków
wojewody osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje na okres nie dłuższy niż trzy
miesiące; wojewodzie służy takie prawo w stosunku do prezydentów i naczelników, o
których mowa w art. 123 ust. 1 pkt 3 i 4.
W przypadkach szczególnie uzasadnionych Prezes Rady Ministrów może nie dłużej niż
na okres do najbliższej sesji zawiesić wojewodę w pełnieniu obowiązków, powiadamiając
o tym niezwłocznie prezydium wojewódzkiej rady narodowej; wojewodzie służy takie prawo
w stosunku do prezydentów i naczelników, o których mowa w art. 123 ust. 1 pkt 3 i
4.
1.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek wojewody przedstawiony po uzyskaniu pozytywnej opinii
prezydium wojewódzkiej rady narodowej, powołuje wicewojewodów.
2.
Odwołania ze stanowisk wicewojewodów dokonuje Prezes Rady Ministrów, z inicjatywy
własnej lub na wniosek wojewody, po uzyskaniu opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
1.
Wiceprezydentów oraz zastępców naczelników powołuje, w uzgodnieniu z wojewodą, prezydent
miasta lub naczelnik, po uzyskaniu pozytywnej opinii prezydium rady narodowej.
2.
Odwołania ze stanowisk, o których mowa w ust. 1, dokonuje w uzgodnieniu z wojewodą
organ powołujący na to stanowisko, z inicjatywy własnej lub na wniosek prezydium rady
narodowej.
1.
Terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej obowiązany jest realizować
wytyczne rady narodowej.
2.
Jeżeli otrzymane w trybie ust. 1 wytyczne są sprzeczne z ustaleniami wydanymi przez
nadrzędny organ administracji państwowej, terenowy organ administracji państwowej
o właściwości ogólnej powiadamia radę narodową oraz ten organ o zaistniałej sprzeczności,
przedstawiając jednocześnie wniosek w sprawie jej usunięcia.
3.
W razie nieusunięcia sprzeczności w trybie ust. 2, sprawę rozstrzyga Rada Państwa,
po porozumieniu z Radą Ministrów, gdy zaś wytycznych udzieliła rada narodowa stopnia
podstawowego, sprawę rozstrzyga wojewódzka rada narodowa w porozumieniu z wojewodą.
1.
Terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej odpowiada za swoją działalność
przed radą narodową, a w szczególności za realizację planu społeczno-gospodarczego,
budżetu i planu zagospodarowania przestrzennego oraz za wykonywanie innych uchwał
rady narodowej ustalających zadania dla tego organu, oraz składa radzie narodowej
sprawozdania ze swojej działalności.
2.
Rada narodowa, po rozpatrzeniu sprawozdania z wykonania rocznego planu i sprawozdania
z wykonania budżetu, podejmuje uchwały w sprawie przyjęcia tych sprawozdań, a następnie
w głosowaniu tajnym podejmuje uchwałę w sprawie udzielenia terenowemu organowi administracji
państwowej o właściwości ogólnej absolutorium w zakresie realizacji zadań, o których
mowa w ust. 1.
3.
Nieudzielenie absolutorium jest równoznaczne z odwołaniem terenowego organu administracji
państwowej o właściwości ogólnej. Uchwałę o nieudzieleniu absolutorium wojewódzka
rada narodowa przesyła Prezesowi Rady Ministrów, a rada narodowa stopnia podstawowego
- wojewodzie.
1.
Terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej wykonuje kompetencje
administracji państwowej, o których mowa w art. 122 ust. 4, chyba że ustawy lub przepisy
wydane na ich podstawie stanowią inaczej.
2.
W celu wykonywania niektórych zadań w zakresie zapewnienia ładu i porządku publicznego
terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej może utworzyć na podstawie
uchwały właściwej rady narodowej miejską służbę porządkową.
1.
Terenowymi organami administracji państwowej o właściwości szczególnej odpowiedniego
stopnia są kierownicy wydziałów oraz równorzędnych jednostek organizacyjnych urzędów,
określeni w statucie, o którym mowa w art. 139 ust. 2, wykonujący ustalone w ustawach
szczególnych kompetencje z zakresu administracji państwowej.
2.
W miastach liczących do 50 tys. mieszkańców oraz w gminach prezydent miasta oraz naczelnik
wykonują równocześnie kompetencje terenowego organu administracji państwowej o właściwości
szczególnej, jeżeli przepisy ustaw szczególnych lub uchwały rady narodowej stopnia
podstawowego nie postanowią inaczej.
3.
Prezydent miasta lub naczelnik, o którym mowa w ust. 2, może upoważniać pracowników
podległego mu urzędu do załatwiania określonych spraw w jego imieniu, w tym również
do wydawania decyzji administracyjnych.
4.
Terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego może, za zgodą rady narodowej,
powierzyć prowadzenie spraw należących do jego właściwości, w tym również wydawanie
decyzji administracyjnych z jego upoważnienia, innemu terenowemu organowi administracji
państwowej stopnia podstawowego działającemu na terenie tego samego województwa.
5.
Wojewódzka rada narodowa po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia
podstawowego może wyznaczyć jednostkę stopnia podstawowego, w której inspektor oświaty
i wychowania wykonuje zadania terenowego organu administracji państwowej o właściwości
szczególnej stopnia podstawowego w zakresie nadzoru pedagogicznego dla kilku jednostek
podziału terytorialnego stopnia podstawowego.
6.
Terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej może, za zgodą terenowego
organu administracji państwowej o właściwości ogólnej, powierzyć prowadzenie niektórych
spraw należących do jego właściwości, w tym również wydawanie z jego upoważnienia
decyzji administracyjnych, kierownikom państwowych przedsiębiorstw, zakładów i instytucji
podporządkowanych radzie narodowej.
7.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa rodzaje spraw i sposób ich powierzania
kierownikom jednostek, o których mowa w ust. 6.
1.
W sprawach indywidualnych, należących do właściwości terenowych organów administracji
państwowej, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych - decyzje wydają terenowe
organy administracji państwowej o właściwości szczególnej, a w przypadkach określonych
w art. 135 ust. 2 - organy wymienione w tym przepisie.
2.
W postępowaniu administracyjnym organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów
Kodeksu postępowania administracyjnego, są
1)
w stosunku do terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej
stopnia podstawowego oraz organów tego stopnia wymienionych w art. 135 ust. 2 - właściwe
rzeczowo terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia
wojewódzkiego,
2)
w stosunku do terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej
stopnia wojewódzkiego - właściwe naczelne i centralne organy administracji państwowej.
3.
W miastach będących jednostkami podziału terytorialnego stopnia podstawowego podzielonych
na dzielnice w postępowaniu administracyjnym organami wyższego stopnia w rozumieniu
Kodeksu postępowania administracyjnego są
1)
w stosunku do terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej
w dzielnicach - właściwy rzeczowo terenowy organ administracji państwowej o właściwości
szczególnej w mieście,
2)
w stosunku do terenowego organu administracji państwowej o właściwości szczególnej
w mieście - właściwy rzeczowo terenowy organ administracji państwowej o właściwości
szczególnej stopnia wojewódzkiego.
4.
Spory o właściwość między terenowymi organami administracji państwowej o właściwości
szczególnej tej samej rady narodowej rozstrzyga terenowy organ administracji państwowej
o właściwości ogólnej tej rady.
1.
Terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej powołuje i odwołuje
terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej, po zasięgnięciu
opinii prezydium rady narodowej.
2.
Powołanie terenowego organu administracji państwowej o właściwości szczególnej, który
wykonuje na mocy ustaw nadzór o charakterze specjalistycznym, wymaga również porozumienia
z właściwym organem administracji państwowej wyższego stopnia.
3.
Obsadzanie stanowisk kierowników wydziałów nie będących organami administracji państwowej
o właściwości szczególnej następuje w drodze mianowania po zasięgnięciu opinii prezydium
rady narodowej.
4.
Przepisy ust. 3 stosuje się odpowiednio do obsadzania stanowiska dyrektora urzędu
wojewódzkiego, w przypadku utworzenia takiego stanowiska, oraz do sekretarza urzędu
stopnia podstawowego.
1.
Kierownik wydziału odpowiada przed terenowym organem administracji państwowej o właściwości
ogólnej za realizację swoich zadań i kompetencji, organizację i skuteczność pracy
wydziału oraz za wykonanie uchwał rady narodowej i zarządzeń terenowego organu administracji
państwowej o właściwości ogólnej.
2.
Terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej może kierownikom wydziałów
oraz równorzędnych jednostek organizacyjnych udzielać wytycznych do wykonywania uchwał
rady narodowej, w zakresie zaś organizacji pracy tych jednostek organizacyjnych może
także wydawać polecenia służbowe.
3.
W zakresie kompetencji określonych w art. 122 ust. 4 kierownik wydziału odpowiada
ponadto przed rzeczowo właściwym nadrzędnym organem administracji państwowej.
1.
Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej wykonują swoje kompetencje
przy pomocy urzędów, w skład których wchodzą wydziały i inne jednostki organizacyjne.
2.
Organizację urzędu określa statut ustalony przez terenowy organ administracji państwowej
o właściwości ogólnej po zasięgnięciu opinii prezydium rady narodowej.
3.
Statut urzędu wojewódzkiego podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Rady Ministrów, a
urzędu stopnia podstawowego - przez wojewodę.
4.
Statut urzędu zawiera w szczególności wykaz i ogólne zakresy działania wydziałów i
równorzędnych jednostek organizacyjnych urzędu oraz wykaz jednostek organizacyjnych
podporządkowanych lub nadzorowanych przez terenowy organ administracji państwowej
o właściwości ogólnej, a także przedsiębiorstw, dla których ten organ pełni funkcję
organu założycielskiego. Statut określa również, którzy z kierowników wydziałów i
równorzędnych jednostek organizacyjnych są terenowymi organami administracji państwowej
o właściwości szczególnej.
5.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa
1)
liczbę wicewojewodów, wiceprezydentów miast oraz zastępców naczelników,
2)
zasady organizacji i funkcjonowania urzędów terenowych organów administracji państwowej.
Celem nadzoru nad radami narodowymi i ich organami jest zapewnienie przestrzegania
przez nie przepisów Konstytucji, niniejszej ustawy i innych ustaw oraz realizacji
polityki Państwa.
1.
Rada Państwa sprawuje zwierzchni nadzór nad działalnością rad narodowych.
2.
Rada Państwa
1)
rozpatruje sprawozdania rad narodowych, ocenia ich działalność oraz udziela im ogólnych
wytycznych,
2)
wskazuje na sposoby wykonania zadań, dążąc do upowszechnienia dobrych doświadczeń,
3)
udziela metodycznej pomocy radom narodowym, zwłaszcza w zakresie społeczno-organizacyjnej
działalności rad,
4)
kontroluje zgodność działania rad narodowych z ustawami i zawiesza lub uchyla uchwały
rad narodowych sprzeczne z prawem lub niezgodne z zasadniczą linią polityki Państwa,
5)
rozstrzyga sprawy sporne między wojewódzkimi radami narodowymi,
6)
czuwa nad prawidłowością wyboru członków prezydium i powoływania komisji rad narodowych,
7)
może zarządzić zwołanie nadzwyczajnej sesji rady narodowej.
1.
Rada Państwa czuwa nad zgodnością innych aktów prawnych z niniejszą ustawą, jak również
nad poszanowaniem samodzielności i samorządności rad narodowych przez inne organy
państwowe, w szczególności w toku realizowania przez te organy uprawnień kontrolnych,
nadzorczych i kierowniczych wobec organów rad narodowych.
2.
Stwierdziwszy niezgodność aktu prawnego z przepisami niniejszej ustawy, a zwłaszcza
zasadami samodzielności i samorządności rad narodowych, Rada Państwa zwraca się do
organu, który wydał akt prawny, o usunięcie niezgodności.
1.
W razie rażącego i powtarzającego się naruszania Konstytucji lub ustaw przez radę
narodową, Rada Państwa może radę narodową rozwiązać i zarządzić nowe wybory.
2.
Jeżeli rażącego i powtarzającego się naruszenia ustaw dopuszcza się prezydium rady
narodowej, Rada Państwa może rozwiązać prezydium rady narodowej, polecając wybór nowego
prezydium.
1.
Wojewódzkie rady narodowe sprawują nadzór nad radami narodowymi stopnia podstawowego,
stosując odpowiednio art. 141 ust. 2.
2.
W miastach będących jednostkami podziału terytorialnego stopnia podstawowego podzielonych
na dzielnice nadzór nad dzielnicowymi radami narodowymi sprawują miejskie rady narodowe
tych miast w zakresie ustalonym w ust. 1.
1.
Nadzór nad działalnością terenowych organów administracji państwowej w dziedzinach
objętych kompetencjami zdecentralizowanymi sprawuje Rada Ministrów bezpośrednio, przez
Prezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw administracji oraz innych ministrów.
2.
Rada Ministrów
1)
rozpatruje sprawozdania wojewodów i ocenia ich działalność,
2)
określa zasady realizacji zadań, w szczególności przez wykorzystanie ustawowo przewidzianych
narzędzi ekonomicznych i środków prawnych.
3.
Prezes Rady Ministrów
1)
sprawuje ogólną kontrolę zgodności z prawem działań wojewodów i wydawanych przez nich
zarządzeń oraz uchyla zarządzenia niezgodne z ustawami oraz aktami wydanymi w celu
ich wykonania,
2)
rozstrzyga sprawy sporne między wojewodami a ministrami.
4.
Minister właściwy do spraw administracji
1)
zapewnia terenowym organom administracji państwowej pomoc fachową w organizacji ich
pracy,
2)
sprawuje systematyczną kontrolę działalności terenowych organów administracji państwowej,
3)
rozstrzyga sprawy sporne między wojewodami,
4)
opracowuje wstępnie sprawy z dziedziny nadzoru należące do kompetencji Rady Ministrów
i Prezesa Rady Ministrów oraz przedkłada projekty ich rozstrzygnięć,
5)
koordynuje nadzór ministrów nad terenowymi organami administracji państwowej o właściwości
szczególnej.
5.
Ministrowie sprawując nadzór nad terenowymi organami administracji państwowej o właściwości
szczególnej
1)
udzielają im w sposób systematyczny fachowej pomocy w realizacji zadań oraz określają
techniczne zasady ich wykonywania,
2)
kontrolują zgodność z prawem działań tych organów i wydawanych przez nie aktów prawnych
oraz uchylają te akty w razie stwierdzenia niezgodności z ustawami oraz aktami wydanymi
w celu wykonania ustaw,
3)
uchylają, zmieniają lub stwierdzają nieważność decyzji wydawanych przez te organy,
stosownie do przepisów o postępowaniu administracyjnym.
1.
Rada Ministrów kieruje realizacją kompetencji określonych w art. 122 ust. 4 terenowych
organów administracji państwowej bezpośrednio, przez Prezesa Rady Ministrów, ministra
właściwego do spraw administracji oraz innych ministrów.
2.
Kierownictwo, o jakim mowa w ust. 1, jest sprawowane za pomocą środków wymienionych
w art. 145, a ponadto
1)
Rada Ministrów określa zadania terenowych organów administracji państwowej,
2)
Prezes Rady Ministrów ustala zasady wykonywania zadań przez wojewodów, wydaje im zarządzenia
i polecenia służbowe, sprawuje kontrolę zgodności ich działań z polityką Rządu oraz
uchyla zarządzenia sprzeczne z tą polityką,
3)
ministrowie wykonują w stosunku do kierowników wydziałów urzędu wojewódzkiego uprawnienia
przewidziane w pkt 2.
1.
Wojewodowie i podlegli im kierownicy wydziałów sprawując nadzór i kierownictwo nad
terenowymi organami administracji państwowej stopnia podstawowego stosują odpowiednio
art. 145 ust. 2-5 oraz art. 146 ust. 2.
2.
W miastach będących jednostkami podziału terytorialnego stopnia podstawowego podzielonych
na dzielnice nadzór i kierownictwo nad terenowymi organami administracji państwowej
w dzielnicach sprawują prezydenci tych miast i podlegli im kierownicy wydziałów w
zakresie ustalonym w ust. 1.
1.
Samorząd mieszkańców działa w osiedlach miejskich oraz we wsiach (sołectwach).
2.
Podziału miasta na osiedla oraz gminy na sołectwa dokonuje rada narodowa stopnia podstawowego,
biorąc pod uwagę naturalne uwarunkowania przestrzenne oraz istniejące więzi społeczne,
a także opinię mieszkańców.
3.
W mniejszych miastach oraz dzielnicach mogą być tworzone zamiast osiedli obwody, z
zachowaniem warunków określonych w ust. 1.
4.
W większych miastach oraz dzielnicach podzielonych na osiedla samorząd mieszkańców
osiedla, za zgodą właściwej rady narodowej stopnia podstawowego, może tworzyć obwody
jako jednostki samorządu mieszkańców w obrębie osiedla oraz organizować samorząd mieszkańców
w domach.
Właściwa rada narodowa stopnia podstawowego może postanowić, że na obszarze o charakterze
wiejskim, lecz położonym na terenie miasta (dzielnicy), organizuje się samorząd mieszkańców
według zasad ustalonych dla samorządu mieszkańców wsi lub że na obszarze o charakterze
miejskim (zurbanizowanym), lecz położonym na terenie gminy, organizuje się samorząd
mieszkańców według zasad ustalonych dla samorządu mieszkańców miast.
Organami samorządu mieszkańców są
1)
ogólne zebranie mieszkańców albo konferencja delegatów - jako organy stanowiące,
2)
wybrane na zebraniu mieszkańców albo konferencji delegatów przedstawicielstwa samorządowe,
jak również inne specjalistyczne organy samorządowe - jako organy wykonawcze.
1.
Prawo do udziału w zebraniu mają wszyscy mieszkańcy osiedla mieszkaniowego (obwodu,
domu) lub sołectwa, posiadający czynne prawo wyborcze do rad narodowych.
2.
Organ wykonawczy samorządu jest odpowiedzialny przed ogólnym zebraniem mieszkańców
lub konferencją delegatów i może być przez to zebranie lub konferencję odwołany przed
upływem kadencji. Odwołać można wszystkich lub poszczególnych członków organu wykonawczego.
3.
Działalność w organach samorządu ma charakter społeczny.
4.
Wybory organów samorządu mieszkańców odbywają się w terminie sześciu miesięcy od dnia
wyborów do rad narodowych.
5.
Kadencja organów samorządu mieszkańców upływa z dniem wyboru nowych organów samorządu.
Przewodniczącym organów wykonawczych samorządu, którzy na zaproszenie uczestniczą
w sesji rady narodowej lub innych pracach organizowanych przez prezydium rady, przysługują
uprawnienia, o których mowa w art. 83 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1.
1.
Do zadań samorządu mieszkańców należy
1)
zapewnianie udziału mieszkańców w rozpatrywaniu spraw socjalno-bytowych, kulturalnych,
opieki zdrowotnej, sportu, wypoczynku i innych, związanych z miejscem zamieszkania,
2)
kształtowanie socjalistycznych stosunków współżycia,
3)
organizowanie samopomocy mieszkańców i wspólnych prac na rzecz miejsca zamieszkania,
a zwłaszcza w zakresie opieki nad młodzieżą i jej wychowywaniem, rozwijania opieki
zdrowotnej i pomocy społecznej, upowszechniania kultury, utrzymywania porządku, spokoju
i czystości.
2.
Samorząd mieszkańców sprawuje kontrolę społeczną nad działalnością jednostek organizacyjnych
związanych z warunkami życia w osiedlu lub na wsi.
1.
Samorząd mieszkańców w zakresie swoich zadań
1)
w ramach ustaleń planu społeczno-gospodarczego miasta (dzielnicy) i gminy podejmuje
uchwały w sprawach utrzymywania, konserwacji i remontu obiektów mieszkalnych, osiedlowych
(wiejskich) urządzeń socjalnych, kulturalnych i sportowych oraz w innych sprawach
przekazanych mu do rozstrzygnięcia przez radę narodową stopnia podstawowego,
2)
opiniuje pozostałe sprawy należące do zakresu działania samorządu mieszkańców, a zwłaszcza
sprawy dotyczące rozwoju i funkcjonowania sieci handlowej i usługowej, komunikacji,
osiedlowych (wiejskich) placówek opieki zdrowotnej i oświatowo-wychowawczych, wykorzystywania
funduszów przeznaczonych na opiekę społeczną,
3)
przedstawia właściwym jednostkom organizacyjnym lub ich jednostkom nadrzędnym wnioski
z wyników kontroli społecznej,
4)
może uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym na zasadach ustalonych dla organizacji
społecznych przez Kodeks postępowania administracyjnego,
5)
organizuje i prowadzi działalność społeczną na rzecz zaspokajania wspólnych potrzeb
mieszkańców.
2.
Samorząd mieszkańców opiniuje projekty planu społeczno-gospodarczego miasta (dzielnicy)
i gminy, projekty zagospodarowania przestrzennego oraz inne projekty uchwał rad narodowych
w części dotyczącej osiedla mieszkaniowego (sołectwa).
3.
Samorząd mieszkańców w celu integracji społecznego działania w osiedlu mieszkaniowym
miasta i w sołectwie w gminie współdziała z organizacjami społecznymi zainteresowanymi
problematyką miejsca zamieszkania oraz z występującymi na jego terenie różnymi formami
samorządu, a zwłaszcza samorządem załóg przedsiębiorstw, samorządem spółdzielczym
i samorządem społeczno-zawodowym.
1.
Terenowe organy administracji państwowej i podporządkowane im jednostki organizacyjne
obowiązane są uwzględniać i realizować uchwały i opinie samorządu mieszkańców, o których
mowa w art. 154 ust. 1 pkt 1 i 2, udzielając odpowiedzi w ciągu czternastu dni, a
w razie zajęcia odmiennego stanowiska, przedstawić je wraz z uzasadnieniem.
2.
Jeżeli terenowe organy administracji państwowej uznają uchwały i opinie samorządu
mieszkańców za wykraczające poza zakres przekazanych mu kompetencji, sprzeczne z prawem
lub naruszające istotne interesy społeczne, powinny wstrzymać się z ich realizacją,
zawiadamiając bezzwłocznie prezydium rady narodowej.
1.
Samorząd mieszkańców może wnieść sprzeciw do prezydium właściwej rady narodowej na
postępowanie sprzeczne z art. 155 ust. 1, gdy narusza ono istotne interesy mieszkańców.
2.
Prezydium rady narodowej po zbadaniu sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, podejmuje
interwencję wobec organu lub jednostki, która wydała kwestionowane rozstrzygnięcie.
W razie nieuwzględnienia sprzeciwu, wydaje postanowienie o wstrzymaniu realizacji
tego rozstrzygnięcia i wnosi sprawę pod obrady sesji rady, której uchwała ostatecznie
rozstrzyga sprawę.
1.
Fundusze samorządu mieszkańców składają się z
1)
wydzielonych przez rady narodowe środków finansowych,
2)
dobrowolnych wpłat zakładów, organizacji i mieszkańców oraz środków uzyskiwanych z
organizowanych przez samorząd przedsięwzięć.
2.
Na fundusze samorządu mieszkańców miast mogą składać się, oprócz wymienionych w ust.
1, środki z ustalonej przez właściwy organ administracji państwowej na wniosek samorządu
mieszkańców części opłat czynszowych. Fundusze te samorząd mieszkańców powinien wykorzystywać
na cele wynikające ze statutu, a w szczególności na działalność społeczno-wychowawczą
i socjalną.
3.
Plan finansowo-rzeczowy samorządu mieszkańców zatwierdza ogólne zebranie lub konferencja
delegatów.
1.
Szczegółowe zasady działania samorządu mieszkańców określa statut.
2.
Statut samorządu uchwala ogólne zebranie mieszkańców lub konferencja delegatów. Wchodzi
on w życie po zatwierdzeniu przez właściwą radę narodową stopnia podstawowego.
3.
Statut powinien określać w szczególności
1)
nazwę i teren działania samorządu mieszkańców,
2)
zadania określone w art. 153 i sposób ich realizacji,
3)
strukturę organizacyjną,
4)
zasady i tryb zwoływania zebrania mieszkańców i konferencji delegatów oraz warunki
ważności podejmowania uchwał,
5)
organy wykonawcze samorządu i zakres ich zadań,
6)
sposób gospodarowania środkami finansowymi w ramach planu finansowo-rzeczowego samorządu,
7)
zasady uzupełniania składu organów samorządu w toku kadencji,
8)
zasady składania przez organy samorządu sprawozdań przed mieszkańcami.
1.
Nadzór nad działalnością samorządu mieszkańców sprawuje właściwa rada narodowa stopnia
podstawowego oraz w jej imieniu prezydium.
2.
Prezydium rady narodowej może zawiesić wykonanie uchwały zebrania mieszkańców lub
organu wykonawczego samorządu mieszkańców, jeśli uchwała ta jest sprzeczna z prawem.
Uchylić uchwałę może rada narodowa na sesji.
3.
Prezydium rady narodowej może zawiesić w czynnościach członków organu wykonawczego
samorządu mieszkańców do czasu rozpatrzenia sprawy przez zebranie mieszkańców lub
konferencję delegatów.
4.
Rada narodowa dokonuje oceny pracy samorządu mieszkańców oraz organizuje wymianę doświadczeń
w tym zakresie.
Warunki lokalowe działania samorządu mieszkańców oraz obsługę finansową i techniczno-kancelaryjną
zapewniają właściwe terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej.
Samorząd mieszkańców wsi
1.
Organami samorządu mieszkańców wsi są
1)
zebranie wiejskie,
2)
rada sołecka,
3)
sołtys.
2.
Zebranie wiejskie może powołać także inne specjalistyczne organy samorządowe i powierzyć
im określone zadania.
Zebranie wiejskie zwoływane jest z inicjatywy
1)
co najmniej 1/5 obywateli uprawnionych do udziału w zebraniu,
2)
rady sołeckiej,
3)
sołtysa,
4)
prezydium gminnej rady narodowej.
1.
Zebranie wiejskie
1)
wybiera radę sołecką i sołtysa, a także powołuje inne specjalistyczne organy samorządowe;
radzie sołeckiej przewodniczy sołtys, chyba że zebranie wiejskie wybierze odrębnie
przewodniczącego rady sołeckiej,
2)
podejmuje uchwały w sprawach
a)
określonych w art. 154 ust. 1 pkt 1,
b)
planu zagospodarowania terenu wsi,
c)
utrzymania porządku na terenie wsi,
d)
dróg wiejskich,
e)
przeznaczania środków będących w jego dyspozycji,
f)
czynów społecznych,
3)
występuje do gminnej rady narodowej z wnioskami o rozpatrzenie spraw, których załatwienie
wykracza poza możliwości zebrania wiejskiego,
4)
dokonuje rocznej oceny działalności rady sołeckiej i innych organów samorządowych,
5)
wykonuje zadania określone w art. 154 ust. 1 pkt 2-5 oraz ust. 2.
2.
Zebranie wiejskie opiniuje także sprawy dotyczące przeznaczenia lokali użytkowych
i lokalizacji zakładów, których działalność może być uciążliwa dla otoczenia.
3.
Zebranie wiejskie na czas określony może upoważnić radę sołecką do podejmowania w
określonych sprawach uchwał w jego imieniu oraz do formułowania opinii i wniosków
w sprawach określonych w ust. 1 pkt 5, jak również do pełnienia roli stałego komitetu
czynów społecznych.
Rada sołecka
1)
zwołuje zebrania wiejskie, ustala projekt porządku obrad i przygotowuje projekty uchwał,
2)
występuje wobec zebrania wiejskiego z inicjatywami dotyczącymi udziału mieszkańców
w rozwiązywaniu problemów sołectwa i realizacji przypadających mu zadań,
3)
współdziała z właściwymi organami innych samorządów występujących w sołectwie oraz
organizacji społecznych dla zapewnienia realizacji zadań samorządu mieszkańców oraz
społeczno-gospodarczego rozwoju wsi,
4)
organizuje wykonanie uchwał zebrania wiejskiego oraz kontroluje ich realizację.
Przewodniczący rady sołeckiej
1)
reprezentuje na zewnątrz samorząd mieszkańców wsi, zwłaszcza wobec gminnej rady narodowej
i jej organów,
2)
przewodniczy zebraniu wiejskiemu,
3)
jeżeli nie jest radnym gminnej rady narodowej, uczestniczy w jej sesjach z głosem
doradczym.
1.
Sołtys wykonuje powierzone mu przepisami prawa zadania z zakresu administracji państwowej.
2.
Rada Ministrów, w porozumieniu z Radą Państwa, określa prawa i obowiązki sołtysa w
realizacji zadań z zakresu administracji państwowej.
Samorząd mieszkańców miast
1.
Organami samorządu mieszkańców w miastach i dzielnicach miast podzielonych na osiedla
są
1)
zebranie mieszkańców osiedla lub konferencja delegatów,
2)
komitet osiedlowy.
2.
Zebranie mieszkańców osiedla (konferencja delegatów) może powołać także inne specjalistyczne
organy samorządowe i powierzyć im określone zadania.
Zebranie mieszkańców osiedla (konferencja delegatów) zwoływane jest z inicjatywy
1)
co najmniej 1/5 obywateli (delegatów) uprawnionych do udziału w zebraniu (konferencji),
2)
komitetu osiedlowego,
3)
prezydium miejskiej (dzielnicowej) rady narodowej.
1.
Zebranie mieszkańców osiedla (konferencja delegatów)
1)
wybiera komitet osiedlowy i przewodniczącego komitetu, a także powołuje inne organy
samorządowe,
2)
podejmuje uchwały w sprawach
a)
określonych w art. 154 ust. 1 pkt 1,
b)
planu zagospodarowania terenu osiedla,
c)
utrzymania porządku na terenie osiedla,
d)
przeznaczania środków będących w jego dyspozycji,
e)
czynów społecznych,
f)
podziału osiedla na obwody,
3)
występuje do miejskiej (dzielnicowej) rady narodowej z wnioskami o rozpatrzenie spraw,
których załatwienie wykracza poza możliwości zebrania mieszkańców (konferencji delegatów),
4)
dokonuje rocznej oceny działalności komitetu osiedlowego i innych organów samorządowych,
5)
wykonuje zadania określone w art. 154 ust. 1 pkt 2-5 oraz ust. 2.
2.
Zebranie mieszkańców osiedla (konferencja delegatów) opiniuje sprawy przeznaczenia
lokali użytkowych i lokalizacji zakładów, których działalność może być uciążliwa dla
otoczenia.
3.
Zebranie mieszkańców osiedla (konferencja delegatów) na czas określony może upoważnić
komitet osiedlowy do podejmowania w określonych sprawach uchwał w jego imieniu, formułowania
opinii i wniosków w sprawach określonych w ust. 1 pkt 5 oraz do pełnienia roli stałego
komitetu czynów społecznych.
Komitet osiedlowy
1)
zwołuje zebranie mieszkańców osiedla (konferencję delegatów), ustala projekt porządku
obrad, przygotowuje projekty uchwał,
2)
organizuje mieszkańców w celu rozwiązywania problemów osiedla i realizacji zadań,
3)
współdziała z właściwymi organami innych samorządów występujących w osiedlu oraz organizacji
społecznych dla zapewnienia realizacji zadań samorządu mieszkańców oraz społeczno-gospodarczego
rozwoju osiedla,
4)
organizuje wykonanie uchwał zebrania mieszkańców osiedla (konferencji delegatów) oraz
kontroluje ich realizację.
Przewodniczący komitetu osiedlowego
1)
reprezentuje na zewnątrz samorząd mieszkańców osiedla, zwłaszcza wobec miejskiej (dzielnicowej)
rady narodowej i jej organów,
2)
przewodniczy zebraniu mieszkańców osiedla (konferencji delegatów),
3)
jeżeli nie jest radnym miejskiej (dzielnicowej) rady narodowej, uczestniczy w jej
sesjach z głosem doradczym.
1.
Samorządowi działającemu w obwodzie utworzonym zgodnie z art. 148 ust. 3 służą uprawnienia
samorządu mieszkańców osiedla.
2.
Tryb powoływania, zakres uprawnień oraz zasady działania samorządu, o którym mowa
w art. 148 ust. 4, określa statut samorządu mieszkańców osiedla.
3.
Na zasadach określonych w ust. 2 mogą być tworzone komitety domowe jako jednostki
samorządowe mieszkańców domu.
1.
Organami samorządu mieszkańców w osiedlach i domach spółdzielni mieszkaniowych są
odpowiednie organy samorządu spółdzielczego.
2.
Uprawnienia samorządu mieszkańców w osiedlach i domach, o których mowa w ust. 1, wobec
administracji osiedla określają przepisy ustawy - Prawo spółdzielcze. Samorządowi
temu wobec innych podmiotów oraz wobec rady narodowej i terenowych organów administracji
państwowej służą uprawnienia samorządu mieszkańców.
3.
W osiedlach o strukturze mieszanej organy samorządu spółdzielczego są reprezentowane
w organach samorządu mieszkańców proporcjonalnie do liczby uprawnionych mieszkańców
domów spółdzielczych, zamieszkałych w osiedlu.
4.
Samorządowi mieszkańców w osiedlach o strukturze mieszanej przysługuje prawo wyrażania
opinii w sprawach dotyczących statutowej działalności spółdzielni.
W ustawie z dnia 30 marca 1965 r. o sądach społecznych
(Dz. U. Nr 13, poz. 92 i z 1974 r. Nr 24, poz. 142) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 5 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Społeczne komisje pojednawcze powoływane są przez rady narodowe stopnia podstawowego,
na wniosek ogólnego zebrania mieszkańców (konferencji delegatów), będącego organem
samorządu mieszkańców.
”
;
2)
w art. 7 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Wyboru członków społecznej komisji pojednawczej dokonuje ogólne zebranie mieszkańców
(konferencja delegatów), będące organem samorządu mieszkańców.
”
1.
Przewidziane w ustawach szczególnych upoważnienia dla terenowych organów administracji
państwowej do stanowienia przepisów prawa miejscowego, z dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, stają się upoważnieniami dla rad narodowych odpowiedniego
stopnia do stanowienia przepisów tego prawa.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi, które z przewidzianych w ustawach
szczególnych upoważnień dla terenowych organów administracji państwowej do stanowienia
przepisów prawa miejscowego, dotyczących spraw, o których mowa w art. 65 ust. 2, pozostają
nadal jako upoważnienia dla tych organów do stanowienia przepisów prawa miejscowego.
W ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 i Nr 27, poz. 111, z 1982 r. Nr 7, poz. 55 i Nr 45, poz. 289) w art. 31 skreśla się § 6.
Rada Ministrów zweryfikuje istniejące w dniu wejścia w życie ustawy podziały specjalne
i w terminie dwóch lat od wejścia w życie tej ustawy podejmie działania zmierzające
do dostosowania tych podziałów do zasadniczego podziału terytorialnego w myśl art.
22.
W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej
(Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111) w art. 14
1)
ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie
„
2.
Przewodniczącymi wojewódzkich komitetów obrony są wojewodowie.
3.
Komitet Obrony Kraju ustala zakres działania i skład wojewódzkich komitetów obrony,
zasady powoływania osób w skład tych komitetów, a także sposób powoływania i działania
aparatu tych komitetów.
”
,
2)
dodaje się ust. 4 w brzmieniu
„
4.
W posiedzeniach wojewódzkiego komitetu obrony uczestniczy przewodniczący wojewódzkiej
rady narodowej.
””
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi działające w dniu wejścia w życie
ustawy rodzaje przedsiębiorstw państwowych oraz zakładów i innych jednostek państwowych,
które z tym dniem, zgodnie z ustalonym w ustawie zakresem działania rad narodowych
poszczególnych stopni, stają się przedsiębiorstwami i jednostkami organizacyjnymi
podporządkowanymi radom narodowym określonych stopni.
1.
Pięcioletnie plany finansowania zadań, o których mowa w art. 36 ust. 1, rady narodowe
uchwalają poczynając od uchwalenia takiego planu na lata 1986-1990.
2.
Udziały w dochodach budżetu centralnego, o których mowa w art. 44 ust. 3 pkt 1, ustala
się poczynając od planów na lata 1986-1990.
3.
Na 1990 rok udziały określone w art. 44 ust. 3 pkt 3 ustala się w ustawie budżetowej
na ten rok, w wysokości nie niższej niż przyjęta w tym przepisie.
1.
Rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej ustalą
i opublikują, w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy,
w formie obwieszczeń, wykazy aktów prawa miejscowego wydanych przed dniem wejścia
w życie tej ustawy i obowiązujących na obszarze ich działania.
2.
Akty prawa miejscowego nie zamieszczone w wykazach, o których mowa w ust. 1, tracą
moc z dniem ogłoszenia tych wykazów.
Do czasu zakończenia bieżącej kadencji rady narodowe utworzone bądź zreorganizowane
w związku ze zmianami w podziale terytorialnym państwa mogą działać w składach liczbowych
mniejszych niż przewidziane odpowiednimi przepisami.
1.
W przypadkach gdy niniejsza ustawa przewiduje powołanie terenowych organów administracji
państwowej o właściwości szczególnej, przewidziane w ustawach szczególnych i wydanych
na ich podstawie aktach wykonawczych uprawnienia terenowych organów administracji
państwowej, z zastrzeżeniem ust. 2, przechodzą do właściwości odpowiednich rzeczowo
terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej danego stopnia.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi przypadki, w których uprawnienia
określone w ust. 1 zachowują terenowe organy administracji państwowej o właściwości
ogólnej.
Osoby zajmujące do dnia 1 stycznia 1989 r. stanowiska wojewodów, prezydentów miast,
naczelników miast, gmin i dzielnic oraz miast i gmin zachowują te stanowiska do czasu
odwołania w trybie przewidzianym w ustawie.
Tracą moc
1)
ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych
(Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139, z 1977 r. Nr 11, poz. 44, z 1978 r. Nr 14, poz. 61 i Nr 31, poz. 130, z 1980 r. Nr 4, poz. 8 oraz z 1982 r. Nr 45, poz. 289), z wyjątkiem art. 98,
2)
ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. o wydawaniu przepisów prawnych przez rady narodowe
(Dz. U. Nr 8, poz. 47 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91),
3)
ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz
o zmianie ustawy o radach narodowych
(Dz. U. Nr 16, poz. 91), z wyjątkiem art. 37.
1.
Wybory organów samorządu mieszkańców, w tym także sołtysa, odbędą się w terminie sześciu
miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Kadencja organów samorządu mieszkańców, wybranych przed dniem wejścia w życie ustawy,
upływa z dniem wyboru nowych organów samorządu mieszkańców.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 17 czerwca 1984 r.