Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 8 maja 1987 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej.

Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej, zwana dalej w skrócie ORMO, jest organizacją

o charakterze społecznym, zrzeszającą oddanych socjalizmowi i Polsce Ludowej obywateli,

gotowych czynnie i w sposób zorganizowany uczestniczyć w ochronie ładu i porządku

publicznego.

1.

Do zadań ORMO należy w szczególności

1)

rozwijanie i umacnianie wśród szerokich rzesz społeczeństwa poszanowania dla zasad

współżycia społecznego oraz kształtowanie właściwego stosunku do mienia społecznego;

2)

uczestniczenie w czynach społecznych i akcjach ratowniczych oraz w usuwaniu skutków

klęsk żywiołowych;

3)

popularyzowanie przepisów prawnych dotyczących ochrony porządku publicznego;

4)

współdziałanie z organami podległymi Ministrowi Spraw Wewnętrznych i innymi organami

administracji państwowej, a także z organizacjami społecznymi, w ochronie porządku

publicznego oraz mienia społecznego i mienia obywateli;

5)

współdziałanie z organami obrony cywilnej oraz z organizacjami społecznymi w rozwijaniu

powszechnej samoobrony ludności.

2.

ORMO stosuje w swej działalności przede wszystkim środki społecznego oddziaływania.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 30 kwietnia 1987 r.

1.

Członkiem ORMO może zostać pełnoletni obywatel polski wyróżniający się nienaganną

postawą obywatelską i dający rękojmię należytego wykonywania obowiązków członka ORMO.

2.

Członek ORMO pełni swoje obowiązki społecznie, na podstawie dobrowolnego przystąpienia

do organizacji

3.

Członkiem honorowym ORMO może zostać obywatel polski, który swoją działalnością zasłużył

się dla rozwoju ORMO.

4.

Członkiem wspierającym ORMO może być osoba fizyczna lub prawna, popierająca cele tej

organizacji i wspomagająca finansowo bądź w innej formie jej działalność.

1.

Terenem działalności ORMO jest obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

2.

Jednostki ORMO tworzy się; w osiedlach miejskich, w miastach nie podzielonych na osiedla,

wsiach i w zakładach pracy.

3.

Dla działalności w określonych dziedzinach ochrony porządku publicznego mogą być tworzone

specjalistyczne jednostki ORMO, składające się z członków ORMO o określonych kwalifikacjach

i zainteresowaniach.

4.

Jednostki działające na terenie gminy miasta i gminy, miasta lub dzielnicy tworzą

odpowiednio organizacje; gminne, miejsko-gminne, miejskie i dzielnicowe ORMO.

5.

Jednostkom utworzonym w zakładach pracy, liczącym powyżej 100 członków, mogą być nadane

uprawnienia organizacji ORMO.

6.

Organizacje gminne, miejsko-gminne, miejskie i dzielnicowe ORMO oraz jednostki, którym

nadano uprawnienia organizacji, działające na obszarze województwa, tworzą wojewódzką

organizację ORMO.

1.

Społeczny nadzór nad działalnością ORMO sprawują: Krajowy Społeczny Komitet ORMO oraz

wojewódzkie, miejskie, dzielnicowe, miejsko-gminne i gminne społeczne komitety ORMO.

2.

W skład Krajowego Społecznego Komitetu ORMO wchodzą członkowie ORMO wybrani przez

wojewódzkie organizacje ORMO oraz przedstawiciele delegowani przez centralne instancje

Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, Stronnictwa

Demokratycznego, ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej i organizacji młodzieżowych,

a także przez Radę Państwa, Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

i Ministrów: Spraw Wewnętrznych, Obrony Narodowej oraz Sprawiedliwości.

3.

W skład wojewódzkich społecznych komitetów ORMO wchodzą członkowie ORMO wybrani przez

wojewódzkie organizacje ORMO spośród ich członków oraz przedstawiciele delegowani

przez wojewódzkie instancje organizacji politycznych wymienionych w ust. 2, wojewódzkie

organizacje międzyzwiązkowe i instancje organizacji młodzieżowych, a także przez wojewódzkie

rady narodowe, prezesów sądów wojewódzkich, prokuratorów wojewódzkich, szefów wojewódzkich

sztabów wojskowych oraz szefów wojewódzkich urzędów spraw wewnętrznych.

4.

W skład miejskich i dzielnicowych społecznych komitetów ORMO wchodzą członkowie ORMO

wybrani spośród członków ORMO przez miejskie lub dzielnicowe organizacje ORMO oraz

przedstawiciele delegowani przez miejskie (dzielnicowe) instancje organizacji politycznych

wymienionych w ust. 2, instancje organizacji młodzieżowych, a także przez miejskie

(dzielnicowe) rady narodowe, prezesów sądów rejonowych i prokuratorów rejonowych w

miastach lub w dzielnicach będących siedzibą tych sądów lub prokuratur.

5.

W skład miejsko-gminnych i gminnych społecznych komitetów ORMO wchodzą członkowie

ORMO wybrani spośród członków miejsko-gminnej lub gminnej organizacji ORMO.

6.

Społeczne komitety ORMO, o których mowa w ust. 1, wybierają na pierwszym posiedzeniu

przewodniczącego komitetu i dwóch jego zastępców.

7.

Okres kadencji społecznych komitetów ORMO trwa 4 lata.

8.

Społeczne komitety ORMO powinny odbywać posiedzenia co najmniej dwa razy w roku.

1.

Do zadań Krajowego Społecznego Komitetu ORMO należy

1)

nadzorowanie realizacji zadań ustawowych ORMO,

2)

zapewnianie warunków prawidłowej działalności organizacji ORMO,

3)

propagowanie działalności ORMO na terenie kraju,

4)

powoływanie Komendanta Głównego ORMO oraz jego zastępców spośród członków ORMO wchodzących

w skład tego Komitetu, a także szefa sztabu ORMO,

5)

rozpatrywanie okresowych sprawozdań z działalności ORMO przedstawianych przez Komendanta

Głównego ORMO i ocena tej działalności

6)

ustalanie wytycznych do działalności ORMO we współdziałaniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych

oraz władzami organizacji politycznych i młodzieżowych,

7)

przedstawianie Ministrowi Spraw Wewnętrznych sprawozdań i informacji z działalności

ORMO,

8)

występowanie do Ministra Spraw Wewnętrznych o uchylenie uchwał wojewódzkich społecznych

komitetów ORMO, jeżeli są one sprzeczne z prawem lub z kierunkami działania ORMO,

9)

przedstawianie wniosków o nadanie członkom ORMO odznaczeń państwowych oraz odznak

honorowych w trybie określonym w odrębnych przepisach,

10)

nadawanie, na wniosek wojewódzkich społecznych komitetów ORMO lub Komendanta Głównego

ORMO, odznaki honorowej „Zasłużonemu Działaczowi ORMO”,

11)

opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących działalności ORMO,

12)

czuwanie nad dysponowaniem własnymi środkami finansowymi ORMO.

2.

Do zadań wojewódzkich społecznych komitetów ORMO należy

1)

powoływanie wojewódzkich komendantów ORMO, ich zastępców oraz szefów sztabów ORMO

spośród członków ORMO wchodzących w skład tych komitetów, po zasięgnięciu opinii prezydium

właściwej wojewódzkiej rady narodowej,

2)

zapewnianie warunków prawidłowej działalności wojewódzkiej organizacji ORMO,

3)

propagowanie działalności ORMO i pozyskiwanie kandydatów na członków ORMO,

4)

rozpatrywanie okresowych sprawozdań z działalności ORMO przedstawianych przez właściwego

komendanta ORMO i ocena tej działalności,

5)

ustalanie wytycznych do działalności organizacji ORMO we współdziałaniu z właściwymi

organami rad narodowych, organami podległymi Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz z

właściwymi organami organizacji politycznych i młodzieżowych,

6)

przedstawianie szefowi wojewódzkiego urzędu spraw wewnętrznych sprawozdań i informacji

z działalności wojewódzkiej organizacji ORMO,

7)

opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących działalności ORMO na terenie

właściwości społecznego komitetu ORMO,

8)

czuwanie nad dysponowaniem własnymi środkami finansowymi wojewódzkiej organizacji

ORMO,

9)

opiniowanie wniosków o nadanie odznaczeń państwowych i odznak honorowych dla członków

ORMO,

10)

podejmowanie uchwał o nadaniu godności członka honorowego ORMO,

11)

podejmowanie decyzji o przyjęciu na członka wspierającego ORMO,

12)

nadawanie uprawnień organizacji ORMO jednostkom liczącym powyżej 100 członków.

3.

Do miejskich, dzielnicowych, miejsko-gminnych i gminnych społecznych komitetów ORMO

należy wykonywanie odpowiednio zadań określonych w ust. 2 pkt 2-5 i 8, a ponadto.

1)

powoływanie miejskich, dzielnicowych, miejsko-gminnych i gminnych komendantów ORMO,

ich zastępców oraz szefów sztabów ORMO spośród członków ORMO wchodzących w skład tych

komitetów, po zasięgnięciu opinii prezydium właściwej rady narodowej,

2)

zatwierdzanie wyboru komendantów jednostek ORMO i ich zastępców,

3)

nadzór nad dyscypliną organizacyjną członków ORMO,

4)

podejmowanie uchwał o wyróżnieniu członków ORMO,

5)

zatwierdzanie wniosków o pozbawienie członkostwa ORMO w przypadkach, o których mowa

w art. 20 ust. 1.

4.

Terenowe społeczne komitety ORMO współdziałają ze sobą w zakresie realizacji przez

jednostki i organizacje ORMO ich zadań.

1.

Komendant Główny ORMO kieruje jej działalnością i reprezentuje ORMO na zewnątrz. Za

wykonanie swoich zadań Komendant Główny ORMO odpowiada przed Krajowym Społecznym Komitetem

ORMO.

2.

Działalnością organizacji wojewódzkich, miejskich, dzielnicowych, miejsko-gminnych

i gminnych ORMO kierują komendanci wojewódzcy, miejscy, dzielnicowi, miejsko-gminni

i gminni ORMO. Za wykonanie swoich zadań komendanci ORMO odpowiadają -przed właściwymi

społecznymi komitetami ORMO.

3.

Komendanci wymienieni w ust. 1 i 2 wykonują swoje zadania przy pomocy sztabów ORMO.

4.

Działalnością jednostek ORMO kierują bezpośrednio ich komendanci wybierani przez członków

jednostek ORMO.

Odwoływanie komendantów, ich zastępców oraz szefów sztabów organizacji ORMO, a także

komendantów jednostek ORMO, następuje w trybie i na zasadach przewidzianych do powoływania

albo wybierania na te stanowiska.

Organizacje i jednostki ORMO mogą posiadać sztandar oraz używać pieczęci i godła.

1.

Wykonując swoje zadania członkowie ORMO działają samodzielnie lub razem z funkcjonariuszami

Milicji Obywatelskiej albo z przedstawicielami innych organów powołanych do ochrony

porządku publicznego oraz współdziałają z organami samorządu mieszkańców miast i wsi,

instytucjami państwowymi, jednostkami gospodarki uspołecznionej, organizacjami spółdzielczymi

i społecznymi.

2.

Zadania w zakresie ochrony porządku publicznego członkowie ORMO wykonują pod kierownictwem

organów podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

3.

Organy podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych obowiązane są szkolić członków ORMO

w zakresie przygotowania ich do wykonywania zadań określonych w ust. 2.

4.

Jeżeli jest to konieczne ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa państwa lub przywrócenie

porządku publicznego, członkowie ORMO mogą być skoszarowani na zasadach określonych

w odrębnych przepisach.

5.

W czasie pełnienia swych obowiązków członkowie ORMO posługują się oznaką organizacyjną

lub noszą ubiór organizacyjny.

1.

Społeczne komitety ORMO lub komendanci ORMO składają na żądanie właściwych rad narodowych

lub ich organów sprawozdania i informacje dotyczące działalności ORMO.

2.

Sprawozdania i informacje składane właściwym radom narodowym lub ich organom przez

terenowe organy podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych powinny uwzględniać ocenę działalności

ORMO na rzecz ochrony porządku publicznego.

1.

Minister Spraw Wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością ORMO oraz określa kierunki

jej działania.

2.

W razie sprzeczności uchwały społecznego komitetu ORMO z prawem lub niezgodności z

kierunkami działania ORMO, Minister Spraw Wewnętrznych może uchwałę uchylić, a w razie

stwierdzenia rażących nieprawidłowości działania, może ten komitet rozwiązać.

3.

Uprawnienia Ministra Spraw Wewnętrznych określone w ust. 2 w zakresie uchylania uchwał

przysługują również szefom wojewódzkich urzędów spraw wewnętrznych w stosunku do miejskich,

dzielnicowych, miejsko-gminnych i gminnych społecznych komitetów ORMO.

Członek ORMO obowiązany jest

1)

sumiennie wykonywać powierzone mu zadania oraz przestrzegać dyscypliny organizacyjnej,

a w postępowaniu swym kierować się zawsze zasadami uczciwości i praworządności,

2)

swoją obywatelską postawa oddziaływać wychowawczo na otoczenie, zwłaszcza w miejscu

pracy i zamieszkania,

3)

interweniować w przypadku ujawnienia przestępstwa, wykroczenia przeciw porządkowi

publicznemu lub mieniu, a w szczególności w razie potrzeby przywrócenia zakłóconego

porządku publicznego lub bezpośredniej groźby jego naruszenia,

4)

udzielać obywatelom niezbędnej pomocy, zwłaszcza w przypadkach katastrof i klęsk żywiołowych.

1.

Członkom ORMO przysługuje przy wykonywaniu powierzonych im zadań prawo

1)

udzielania pouczeń w celu zapobieżenia naruszeniu porządku publicznego,

2)

legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, jak również

świadków przestępstwa lub wykroczenia,

3)

kontroli przestrzegania przez użytkowników dróg przepisów o bezpieczeństwie ruchu

i porządku na drogach publicznych,

4)

doprowadzenia do funkcjonariusza MO albo do najbliższego urzędu spraw wewnętrznych,

komisariatu lub posterunku MO osoby, w stosunku do której istnieje uzasadnione podejrzenie,

że popełniła przestępstwo lub wykroczenie, oraz prawo stosowania przymusu bezpośredniego

w postaci siły fizycznej i indywidualnych aerozolowych środków obezwładniających w

granicach niezbędnej potrzeby, jeżeli osoba ta mimo zagrożenia zastosowaniem przymusu

bezpośredniego przeciwstawia się doprowadzeniu;

5)

dokonywania czynności nie cierpiących zwłoki, mających na celu niedopuszczenie do

zatarcia bądź zniszczenia śladów i dowodów popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.

2.

Ponadto członkom ORMO przysługuje prawo

1)

brania udziału w rozprawach przed kolegiami do spraw wykroczeń w charakterze oskarżyciela

publicznego i wnoszenia odwołań od postanowień i orzeczeń tych kolegiów w sprawach

określonych w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia,

2)

zwracania się do sądów społecznych o rozpatrzenie spraw należących do ich właściwości.

3.

Minister Spraw Wewnętrznych, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe warunki

i sposób postępowania przy wykonywaniu przez członków ORMO uprawnień wymienionych

w ust. 1 w pkt 1 i 2 oraz 4 i 5.

4.

Członek ORMO obowiązany jest okazać legitymację organizacyjną na żądanie osoby, w

stosunku do której wykonuje on swoje uprawnienia.

Członek ORMO korzysta w czasie wykonywania powierzonych mu zadań z ochrony prawnej,

przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Za przestępstwa popełnione w czasie wykonywania

swych obowiązków członek ORMO odpowiada tak jak funkcjonariusz publiczny.

1.

W celu pełnienia obowiązków w ORMO członek tej organizacji może być zwolniony od pracy

zawodowej w wymiarze nie przekraczającym 12 dni roboczych w roku.

2.

W razie zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub zakłócenia porządku publicznego, zakład

pracy jest obowiązany zwolnić od pracy zawodowej członka ORMO na czas niezbędny do

wykonywania zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa państwa lub przywracaniem

porządku publicznego. Okresów nieobecności z tych powodów nie wlicza się do okresów

zwolnień, o których mowa w ust. 1.

3.

Zwolnień o których mowa w ust. 1 i 2, udziela się na wniosek szefa właściwego miejscowo

urzędu spraw wewnętrznych.

4.

Za czas zwolnienia od pracy członek ORMO zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia

oraz świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Należności przysługujące skoszarowanym

członkom ORMO regulują odrębne przepisy.

5.

Członkowie ORMO nie będący pracownikami, których powołano na szkolenie lub ćwiczenia

trwające przez co najmniej 8-godzin dziennie, otrzymują ekwiwalent wypłacany przez

właściwy urząd spraw wewnętrznych w wysokości 1/30 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

w gospodarce uspołecznionej, obliczonego za poprzedni rok kalendarzowy.

6.

Przepis ust. 5 stosuje się także do członków ORMO będących członkami rolniczych spółdzielni

produkcyjnych.

1.

W razie pełnienia powierzonych mu zadań poza miejscem zamieszkania, członek ORMO otrzymuje

zwrot kosztów przejazdu państwowymi środkami komunikacji oraz diety w wysokości i

na zasadach ustalonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej.

2.

W przypadku użycia przez członka ORMO do wykonania powierzonych mu zadań własnych

środków lokomocji przysługuje mu prawo do otrzymania zwrotu poniesionych kosztów przejazdu

w wysokości i na zasadach ustalonych dla pracowników państwowych za użycie prywatnego

pojazdu w sprawach służbowych.

1.

Członek ORMO, który w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań doznał uszkodzenia

ciała lub rozstroju zdrowia, korzysta w zakresie leczenia tego przypadku ze świadczeń

zakładów społecznych służby zdrowia oraz z zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne,

środki pomocnicze i leki, na zasadach ustalonych dla pracowników.

2.

Świadczeń określonych w ust. 1 udzielają zakłady społeczne służby zdrowia na podstawie

zaświadczenia wydanego przez właściwy organ podległy Ministrowi Spraw Wewnętrznych,

stwierdzającego, że uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia nastąpiły w związku z wykonywaniem

obowiązków członka ORMO.

Zaopatrzenie emerytalne członków ORMO, którzy wskutek wypadku w związku z pełnieniem

obowiązków w tej organizacji zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów, jak też

ich rodzin, a także rodzin członków ORMO zmarłych w związku przyczynowym z pełnieniem

swych obowiązków, normują przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym Funkcjonariuszy Milicji

Obywatelskiej oraz ich rodzin.

Członkowi ORMO służy prawo pierwszeństwa przy przyjmowaniu do służby w Milicji Obywatelskiej.

Członek ORMO, który wykazał ofiarność i uzyskał dobre wyniki przy wykonywaniu powierzonych

mu zadań, może być wyróżniony pochwałą, nagrodą pieniężną lub rzeczową, odznaką honorową

„Zasłużonemu Działaczowi ORMO”, odznaką „Za zasługi w ochronie porządku publicznego”

albo inną odznaką, a także przedstawiony do odznaczenia państwowego.

1.

W stosunku do członków ORMO, którzy naruszają dyscyplinę organizacyjną, mogą być stosowane

następujące kary

1)

upomnienie,

2)

nagana,

3)

nagana z ostrzeżeniem,

4)

wydalenie z ORMO.

2.

Kary dyscyplinarne wymienione w ust. 1 pkt 1 wymierzają komendanci jednostek ORMO,

a kary wymienione w pkt 2-4 wymierzają sądy honorowe.

1.

Zgłoszenie wystąpienia z ORMO powoduje utratę członkostwa ORMO.

2.

Utrata członkostwa ORMO następuje również na skutek

1)

skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione z winy umyślnej i ścigane

z oskarżenia publicznego;

2)

skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę dodatkową utraty praw publicznych.

1.

Członkostwa ORMO można pozbawić na skutek

1)

nieusprawiedliwionego niestawienia się do wykonywania obowiązków organizacyjnych przez

okres 6 miesięcy;

2)

skazania prawomocnym wyrokiem sądu za inne przestępstwo niż wymienione w art. 23 ust.

2 pkt 1. 2. Decyzję o pozbawieniu członkostwa ORMO w przypadkach określonych w ust.

1 podejmuje społeczny komitet ORMO na wniosek komendanta jednostki ORMO lub terenowego

organu podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Szczegółową organizację ORMO, tryb przyjmowania członków oraz powoływania i wyboru

komendantów organizacji i jednostek ORMO, a także członków społecznych komitetów ORMO,

skład sądów honorowych i sposób ich powoływania oraz tryb postępowania przed tymi

sądami określi statut ORMO nadany przez Ministra Spraw Wewnętrznych.

2.

Minister Spraw Wewnętrznych określi wzory sztandaru, pieczęci i godła ORMO oraz oznaki

organizacyjnej, ubioru organizacyjnego i odznaki honorowej „Zasłużonemu Działaczowi

ORMO”, jak również zasady ich używania bądź noszenia.

Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej określą zasady współdziałania ORMO

z organami wojskowymi w zakresie wykonywania przez członków ORMO ich uprawnień w stosunku

do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej i poborowych odbywających zasadniczą służbę

w obronie cywilnej lub zastępczą służbę poborowych, a także zasady wykonywania uprawnień

określonych w art. 14 ust. 1 pkt 3 w stosunku do pojazdów Sił Zbrojnych.

1.

Koszty związane z działalnością ORMO pokrywane są przez właściwe terytorialnie organy

podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych z budżetu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

2.

ORMO może korzystać z pomocy materialnej organów państwowych, instytucji i zakładów

pracy, wyrażającej się w udostępniania jednostkom ORMO pomieszczeń wraz z urządzeniem

i ich utrzymaniem oraz w dostarczaniu środków łączności i - w miarę potrzeby - środków

transportowych. Rada Ministrów może określić również inne formy pomocy.

1.

Organizacje i jednostki ORMO mogą posiadać własne środki finansowe pochodzące z

1)

wpłat członków wspierających,

2)

zapisów i darowizn,

3)

innych wpływów.

2.

Środki, o których mowa w ust. 1, mogą być wykorzystywane wyłącznie na cele statutowe.

3.

Obsługę finansowo-księgową wykonują właściwe terenowe organy podległe Ministrowi Spraw

Wewnętrznych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1975 r., z wyjątkiem art. 31 ust. 7, art.

35 ust. 5 art. 36 i 50, które wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1975 r.