Obwieszczenie Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów z dnia 29 stycznia 1987 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o planowaniu społeczno-gospodarczym.
Table of Provisions (42)
Statutory Text (42 Articles)
Gospodarka Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest gospodarką planową, opartą na socjalistycznym
systemie gospodarczym. Funkcjonowanie i rozwój gospodarki są regulowane przez określony
niniejszą ustawą system planów społeczno-gospodarczych kształtujących aktywnie rozwój
gospodarczy, z wykorzystaniem mechanizmu rynkowego
1.
Plan społeczno-gospodarczy stanowi narządzie podnoszenia materialnego i kulturalnego
poziomu jakości życia ludności, proporcjonalnego rozwoju gospodarki, podwyższania
społecznej efektywności gospodarowania oraz rozwijania i umacniania ekonomicznych
podstaw ustroju socjalistycznego.
2.
Plany społeczno-gospodarcze opracowuje się uwzględniając doświadczenia i dorobek nauki
oraz kultury.
Społeczny charakter planowania wyraża się w aktywnym udziale organów przedstawicielskich
wszystkich stopni i organizacji społecznych w stanowieniu planów i kontroli ich realizacji,
zwłaszcza w zakresie kształtowania warunków życia i zdrowia ludności, ochrony środowiska
naturalnego, rozwoju oświaty i kultury. Zasady i tryb opracowywania planów stwarzają
warunki uczestnictwa w planowaniu ze strony partii i stronnictw politycznych, związków
zawodowych i organizacji społecznych, środowisk twórczych i naukowych, a także opinii
publicznej.
Rozróżnia się jako podstawowe rodzaje łanów
1)
plany centralne.
2)
plany terytorialne (wojewódzkie, miejskie i gminne),
3)
plany przedsiębiorstw i innych jednostek gospodarki uspołecznionej,
4)
plany jednostek budżetowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych.
Plany centralne i plany terytorialne nakładają na organy administracji państwowej
obowiązek oddziaływania środkami im ustawowo przekazanymi na przedsiębiorstwa i inne
jednostki gospodarcze w celu zapewnienia realizacji zadań określonych w tych planach.
Kierunkową zbieżność działania jednostek gospodarczych z celami określonymi w planach
centralnych i terytorialnych zapewniają
1)
umowy zawierane przez organy administracji państwowej bądź przez wyznaczone przez
nie jednostki organizacyjne z jednostkami gospodarki uspołecznionej oraz umowy zawierane
między przedsiębiorstwami i innymi organizacjami gospodarczymi,
2)
stosowanie narzędzi ekonomicznych przez organy administracji państwowej i banki na
podstawie uprawnień ustawowych,
3)
wzajemna wymiana informacji w toku opracowywania planów,
4)
możliwość nakładania na przedsiębiorstwa państwowe obowiązków wykonywania zadań, zgodnie
z przepisami ustawy o przedsiębiorstwach państwowych.
Plany centralne określają politykę społeczno-ekonomiczną państwa, to jest cele, proporcje
i środki rozwoju gospodarki, podstawowe zadania społeczne i gospodarcze oraz sposoby
ich realizacji.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1986. r.
Plany centralne są sporządzane na okresy
1)
dziesięcioletnie i dłuższe (plany perspektywiczne),
2)
pięcioletnie (narodowe plany społeczno-gospodarcze),
3)
jednoroczne (centralne plany roczne).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1984 r.
1.
Plan perspektywiczny ma charakter kroczący, czyli okres, na który plan jest sporządzany,
przedłuża się co pięć lat o następne pięciolecie.
2.
Plany perspektywiczne określają
1)
przewidywane kształtowanie się potrzeb społecznych i gospodarczych oraz możliwości
ich zaspokajania,
2)
główne kierunki i proporcje rozwoju gospodarki narodowej, niezbędne dla zachowania
ciągłości procesów rozwoju w planach o krótszym horyzoncie czasowym i kontynuacji
przedsięwzięć gospodarczych wykraczających poza okres planu średniookresowego,
3)
główne kierunki specjalizacji międzynarodowej i przystosowania gospodarki do przewidywanych
zmian warunków zewnętrznych.
3.
W planie perspektywicznym uwzględnia się zwłaszcza zagadnienia
1)
zaspokajania materialnych oraz kulturalnych potrzeb społeczeństwa,
2)
ochrony środowiska naturalnego,
3)
gospodarki surowcowo-energetycznej.
4)
rozwoju infrastruktury społecznej i technicznej kraju.
5)
tendencji w zakresie handlu zagranicznego i współpracy z zagranica, ze szczególnym
uwzględnieniem rozwoju integracji socjalistycznej,
6)
rozwoju nauki i techniki oraz postępu w zakresie jakości wyrobów i usług,
7)
przestrzennego zagospodarowania kraju,
8)
zapewnienia obronności i bezpieczeństwa państwa.
4.
Plany perspektywiczne są sporządzane w odniesieniu do całej gospodarki narodowej,
a także w przekrojach terytorialnych.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1987 r.
1.
Podstawą kierowania rozwojem gospodarki narodowej są narodowe plany społeczno-gospodarcze.
W narodowym planie społeczno-gospodarczym następuje konkretyzacja założeń planu perspektywicznego
oraz rozszerzenie problematyki stanowiącej przedmiot planowania.
2.
W narodowym planie społeczno-gospodarczym wyodrębnia się
1)
podstawowe cele i kierunki polityki społeczno-gospodarczej,
2)
szczegółowe ustalenia planu,
3)
środki realizacji polityki społeczno-gospodarczej,
4)
informacje dla organów terenowych, przedsiębiorstw oraz innych jednostek gospodarki
narodowej.
3.
W części, o której mowa w ust. 2 pkt 1, narodowy plan społeczno-gospodarczy obejmuje
1)
prognozy wytwarzania i podziału dochodu narodowego oraz tempa rozwoju i stopnia zaspokajania
potrzeb społecznych,
2)
podstawowe kierunki i proporcje rozwoju społeczno-gospodarczego oraz założenia dotyczące
kierunków strukturalnych przekształceń gospodarki, zwłaszcza w układach gałęziowo-branżowych
i terytorialnych, postępu technicznego i współpracy gospodarczej z zagranicą, a zwłaszcza
współpracy gospodarczej z krajami Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej,
3)
założenia polityki rozwoju oświaty, nauki, kultury, ochrony zdrowia i zaspokajania
innych potrzeb niematerialnych,
4)
założenia polityki rozwoju konsumpcji, ze szczególnym uwzględnieniem relacji między
konsumpcją indywidualną a konsumpcją zbiorową,
5)
założenia polityki zatrudnienia, dochodów i płac oraz świadczeń społecznych,
6)
założenia polityki ochrony i kształtowania środowiska naturalnego,
7)
założenia programów realizacji zamierzeń w podstawowych dziedzinach polityki społeczno-gospodarczej,
stanowiące podstawę podejmowania ustaleń planu (ust. 2 pkt 2) oraz uruchamiania innych
środków realizacyjnych (ust. 2 pkt 3),
8)
zmiany gałęziowo-branżowej struktury popytu i podaży,
9)
bilanse podstawowych produktów,
10)
założenia polityki inwestycyjnej,
11)
założenia polityki cen,
12)
sposoby finansowania zawartych w planie przedsięwzięć.
4.
W części, o której mowa w ust. 2 pkt 2, narodowy plan społeczno-gospodarczy obejmuje
1)
przedsięwzięcia inwestycyjne o dłuższych cyklach realizacyjnych, a zwłaszcza ważniejsze
inwestycje surowcowo-energetyczne, komunikacyjne, w sferze konsumpcji społecznej i
ochrony środowiska naturalnego oraz inne o strategicznym znaczeniu dla gospodarki.
2)
programy naukowo-badawcze i przedsięwzięcia badawczo-rozwojowe,
3)
zadania wynikające z umów międzynarodowych oraz uzgodnień koordynacyjnych w ramach
Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej,
4)
określenie środków finansowych na realizację programów społecznych oraz przedsięwzięć
wieloletnich,
5)
zadania związane z obronnością i bezpieczeństwem państwa.
5.
W części, o której mowa w ust. 2 pkt 3, narodowy plon społeczno-gospodarczy obejmuje
1)
zasady działania i narzędzia ekonomiczne służące zapewnieniu równowagi gospodarczej
i koordynacji planu,
2)
inne narzędzia ekonomiczne, z których mowa w art. 6.
6.
W części, o której mowa w ust. 2 pkt 4, narodowy plan społeczno-gospodarczy obejmuje
informacje i prognozy dotyczące
1)
kształtowania się podaży paliw i energii oraz zaopatrzenia gospodarki w surowce i
materiały,
2)
zmian warunków popytu i podaży oraz cen na rynkach zagranicznych,
3)
założeń zmian cen na rynku wewnętrznym,
4)
ważniejszych zmian w dziedzinie techniki,
5)
sytuacji w dziedzinie zatrudnienia w przekrojach terytorialnych i zawodowo-branżowych,
6)
innych zagadnień, których uwzględnienie jest niezbędne w procesie planowania,
7)
prawdopodobnych zagrożeń realizacji planu oraz kierunków możliwego przeciwdziałania.
7.
Działalność gospodarki nie uspołecznionej, w tym zwłaszcza rolnictwa indywidualnego
i rzemiosła, ujmuje się w planach wyłącznie szacunkowo.
1.
W centralnym planie rocznym następuje konkretyzacja i rozwinięcie zadań wynikających
z narodowego planu społeczno-gospodarczego w świetle dokładniejszego rozpoznania warunków
gospodarczych. Określa się w nim na okres roczny podstawowe proporcje oraz przedsięwzięcia
polityki społeczno-gospodarczej, służące osiągnięciu długofalowych i bieżących celów
społecznych.
2.
Zmiana celów i kierunków polityki społeczno-gospodarczej i ustaleń określonych w narodowym
planie społeczno-gospodarczym nie może być dokonywana poprzez centralny plan roczny.
Można tego dokonać wyłącznie w trybie zmiany narodowego planu społeczno-gospodarczego.
1.
Integralną częścią systemu planowania są plany finansowe.
2.
Plany finansowe, takie jak: bilans finansowy państwa, budżet państwa, plan kredytowy,
bilans dochodów i wydatków pieniężnych ludności i bilans płatniczy, są wzajemnie powiązane
z narodowymi planami społeczno-gospodarczymi i centralnymi planami rocznymi w celu
zapewnienia realności planowania, poprzez dostosowanie planowanych zadań rzeczowych
do zdolności finansowych państwa.
3.
Centralne plany finansowe służą zapewnieniu wewnętrznej równowagi pieniężnej i równowagi
płatniczej państwa, finansowej weryfikacji i koordynacji rzeczowych procesów gospodarczych
oraz kształtowaniu polityki pieniężno-kredytowej zgodnie z możliwościami finansowymi
i planowanymi kierunkami oraz proporcjami rozwoju gospodarczego.
4.
Centralne plany finansowe określają przepisy odrębnych ustaw.
Plany terytorialne stopnia wojewódzkiego i podstawowego określają cele, kierunki i
zadania rozwoju społeczno-gospodarczego terenu, a w szczególności zaspokajania potrzeb
ludności.
1.
Plany terytorialne stopnia wojewódzkiego są sporządzane na okresy
1)
pięcioletnie (wojewódzkie plany społeczno-gospodarcze),
2)
roczne (wojewódzkie plany roczne).
2.
Plan wojewódzki określa warunki gospodarowania oraz zadania społeczne i ekonomiczne
o znaczeniu ogólnowojewódzkim, w tym zwłaszcza politykę zatrudnienia i wykorzystania
zasobów miejscowych, jak też środki realizacji tego planu,
3.
Plan wojewódzki określa ponadto
1)
kierunki rozwoju działalności przedsiębiorstw, dla których organem założycielskim
jest terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego,
2)
warunki lokalizacji inwestycji i zadania w zakresie ochrony środowiska w stosunku
do wszystkich przedsiębiorstw i jednostek działających na terenie województwa,
3)
kierunki współdziałania z przedsiębiorstwami zlokalizowanymi na terenie województwa
w sprawach dotyczących zmian w zatrudnieniu, wspólnych przedsięwzięć inwestycyjnych,
usług produkcyjnych i nieprodukcyjnych świadczonych na rzecz przedsiębiorstw oraz
usług przedsiębiorstw świadczonych na rzecz województwa
4.
Podstawą kierowania rozwojem województwa są wojewódzkie plany społeczno-gospodarcze.
5.
Wojewódzka rada narodowa uchwala wojewódzki plan społeczno-gospodarczy, określając
samodzielnie kierunki i założenia rozwoju województwa, przy uwzględnieniu założeń
państwowej polityki społeczno-gospodarczej, wyrażonych w planach centralnych, oraz
założeń planów jednostek stopnia podstawowego w zakresie przyznanych im kompetencji
i stosownie do posiadanych środków. Zakres i treść wojewódzkiego planu społeczno-gospodarczego
określa wojewódzka rada narodowa stosownie do potrzeb regionu.
6.
Podstawa gospodarki finansowej województwa są budżety wojewódzkie, które uchwala wojewódzka
rada narodowa.
7.
Wojewódzka rada narodowa może podjąć decyzję o opracowaniu dziesięcioletniego planu
perspektywicznego, zawierającego problematykę społecznego, gospodarczego i przestrzennego
rozwoju województwa, lub innych planów nie wymienionych w ust. 1.
1.
Plany terytorialne stopnia podstawowego są sporządzane na okresy
1)
pięcioletnie [miejskie (gminne) plany społeczno-gospodarcze],
2)
roczne [miejskie (gminne) plany roczne].
2.
Miejska rada narodowa może uchwalić również dziesięcioletni plan perspektywiczny.
3.
Plany miejskie i gminne, uchwalane samodzielnie przez miejskie i gminne rady narodowe,
obejmują w szczególności
1)
przedsięwzięcia organizacyjne i ekonomiczne sprzyjające aktywizacji oraz podnoszeniu
efektywności rolnictwa, przetwórstwa żywności, drobnej wytwórczości i rzemiosła oraz
handlu i usług,
2)
ustalenia dotyczące rozwoju infrastruktury społecznej,
3)
kierunki rozwoju działalności przedsiębiorstw, dla których organem założycielskim
jest organ administracji państwowej stopnia podstawowego,
4)
zadania produkcyjne i usługowe miejskich lub gminnych jednostek gospodarki komunalnej,
5)
ustalenia dotyczące lokalizacji inwestycji i zadań w zakresie ochrony środowiska naturalnego
w sprawach należących do kompetencji miejskich i gminnych rad narodowych.
4.
Podstawą gospodarki finansowej miast i gmin są budżety miast i gmin uchwalane przez
miejskie i gminne rady narodowe.
5.
Plany miejskie i gminne, o których mowa w ust. 1, są powiązane z planami finansowymi,
uwzględniającymi zarówno dochody własne, jak i dotacje lub udziały w dochodach budżetu
wojewódzkiego. Plany miejskie i gminne ukierunkowuje się przede wszystkim na zaspokajanie
lokalnych potrzeb ludności. W planach tych uwzględnia się ustalenia wojewódzkiego
planu społeczno-gospodarczego i wojewódzkiego planu rocznego w zakresie, o którym
mowa w art. 14 ust. 2 i 3.
W planach wojewódzkich, miejskich i gminnych powinny być uwzględniane wspólne przedsięwzięcia,
podejmowane przez dwie lub więcej jednostek administracyjnych oraz jednostek gospodarki
uspołecznionej.
1.
Przedsiębiorstwa oraz inne jednostki gospodarki uspołecznionej opracowują plany samodzielnie
i stosownie do własnych potrzeb, uwzględniając odpowiednio zasady określone w ustawie
o przedsiębiorstwach państwowych bądź w ustawie o spółdzielniach i ich związkach.
Jednostki te opracowują plany roczne oraz plany lub prognozy rozwoju; zakres i szczegółowość
tych planów lub prognoz określają samodzielnie, z uwzględnieniem techniczno-ekonomicznych
warunków swej działalności.
2.
Rada Ministrów może nałożyć obowiązek opracowywania planów pięcioletnich oraz perspektywicznych
na jednostki gospodarki uspołecznionej o szczególnym znaczeniu dla
1)
zaopatrzenia gospodarki w surowce i materiały,
2)
realizacji wieloletnich umów międzynarodowych.
3)
kształtowania i ochrony środowiska naturalnego,
4)
przekształceń strukturalnych w gospodarce narodowej.
1.
Plan jednostki gospodarki uspołecznionej określa kierunki jej działalności i rozwoju
na podstawie rachunku opłacalności ekonomicznej i pełnej odpowiedzialności finansowej
za wyniki działalności, zgodnie z zasadami samofinansowania.
2.
Przy sporządzaniu planów jednostki gospodarki uspołecznionej kierują się między innymi
1)
wynikami badań popytu i podaży w kraju i za granicą,
2)
umowami z dostawcami i odbiorcami oraz innymi jednostkami lub wstępnymi uzgodnieniami
w tym zakresie,
3)
informacjami wynikającymi z założeń planów centralnych i terytorialnych,
4)
obowiązującymi zasadami i narzędziami ekonomicznymi określonymi w art. 6,
5)
państwowymi normami, określającymi wymagania jakościowe i eksploatacyjne.
Jednostki gospodarki uspołecznionej udostępniają naczelnym i terenowym organom administracji
państwowej oraz bankom i organom kontroli finansowej, na ich życzenie, podstawowe
informacje zawarte w swoich planach.
Przepisy ustawy dotyczące przedsiębiorstw stosuje się również do zrzeszeń przedsiębiorstw
w takim zakresie, w jakim ich statuty przewidują podejmowanie przez nie funkcji planistycznych,
niezbędnych do wypełniania ich zadań.
1.
Planowanie społeczno-gospodarcze opiera się na
1)
analizie stanu i rozwoju gospodarki przedsiębiorstw, gmin, miast, województw i gospodarki
narodowej jako całości,
2)
analizie możliwości finansowych,
3)
prognozach zewnętrznych warunków rozwoju,
4)
analizie potrzeb społecznych i możliwości ich zaspokojenia,
5)
rozpoznaniu przewidywanych kierunków rozwoju gospodarki narodowej, województw, miast
i gmin, przedsiębiorstw gospodarki uspołecznionej i kierunków rozwoju gospodarki nie
uspołecznionej.
2.
W celu pełniejszego rozpoznania warunków i możliwości rozwoju organy planujące, we
współpracy z instytucjami naukowo-badawczymi, prowadzą studia przedplanowe konfrontujące
w wewnętrznie spójnych wariantach cele społeczne z dostępnymi środkami ich realizacji
i dokonują wyboru projektu najbardziej efektywnego wariantu.
3.
Organy planujące rozwój usług i świadczeń społecznych prowadzą prace polegające na.
1)
rozpoznawaniu indywidualnych i zbiorowych potrzeb społeczeństwa, z uwzględnieniem
ich zróżnicowania w przekrojach: strukturalnym, rodzajowym, podmiotowym i terytorialnym,
wykorzystując w tym celu mierniki i wskaźniki zaspokajania potrzeb, w tym wielkości
ich pożądanego minimum; wielkości te powinny być przedmiotem konsultacji ze związkami
zawodowymi,
2)
określeniu możliwości zaspokojenia potrzeb społeczeństwa w granicach dostępnych środków
finansowych, wykorzystując w tym celu analizy i kalkulacje alternatywnych kosztów
podaży wyrobów i usług, służących zaspokajaniu poszczególnych rodzajów potrzeb.
4.
Projekty wariantowych rozwiązań, dotyczące podstawowych zagadnień, są poddawane publicznej
dyskusji. Organy planujące są obowiązane również do zapoznania organizacji politycznych
i społecznych, związków zawodowych oraz zainteresowanych środowisk twórczych i naukowych
z proponowanymi w planach kierunkami rozwiązań.
1.
Planowanie perspektywiczne poprzedza się studiami nad najważniejszymi problemami życia
społecznego i gospodarczego oraz programami rozwiązania tych problemów w długich okresach
czasu, a także długoterminowymi prognozami warunków zewnętrznych, do których gospodarka
kraju będzie musiała się dostosować. W trakcie tych prac zasięga się opinii środowisk
naukowych oraz stowarzyszeń naukowo-technicznych i społeczno-zawodowych.
2.
Warianty projektów centralnego planu perspektywicznego poddaje się konsultacji z komisjami
sejmowymi, a w części dotyczącej warunków pracy i życia ludności - także z właściwymi
organami związków zawodowych.
3.
Podstawowe problemy oraz proponowane kierunki ich rozwiązań powinny być przedstawiane
w prasie i innych środkach masowego przekazu. Organ planujący jest obowiązany do przedstawienia
Sejmowi i społeczeństwu wyników społecznej konsultacji nad centralnym planem perspektywicznym
oraz sposobów ich uwzględnienia
1.
Narodowy plan społeczno-gospodarczy sporządza się w dwóch etapach, a mianowicie
1)
warianty koncepcji narodowego planu społeczno-gospodarczego,
2)
projekt narodowego planu społeczno-gospodarczego.
2.
Warianty koncepcji narodowego planu społeczno -gospodarczego powinny się opierać na
ustaleniach planu perspektywicznego, diagnozie stanu gospodarki i jej uwarunkowań,
jak też na prognozach rozwoju procesów społeczno-gospodarczych i przewidywanych zmianach
uwarunkowań zewnętrznych. Warianty te powinny przedstawiać założenia dotyczące podstawowych
celów społecznych oraz sposobów ich osiągania w różnych okolicznościach.
3.
Warianty koncepcji narodowego planu społeczno -gospodarczego powinny być przedmiotem
konsultacji na zasadach określonych w art. 22 ust. 2 i 3.
4.
Wyboru wariantu koncepcji narodowego planu społeczno-gospodarczego dokonuje Sejm.
5.
W pracach nad projektem narodowego planu społeczno-gospodarczego należy uwzględniać
w szczególności
1)
opinie zalecenia Sejmu, dotyczące wariantu narodowego planu społeczno-gospodarczego,
o którym mowa w ust. 4,
2)
wyniki opracowań, o których mowa w ust. 2,
3)
informacje o założeniach wieloletnich planów wojewódzkich i niektórych przedsiębiorstw,
4)
wyniki konsultacji społecznych,
5)
uzgodnienia koordynacyjne dotyczące planów krajów członkowskich Rady Wzajemnej Pomocy
Gospodarczej oraz inne porozumienia międzynarodowe,
6)
informacje o ważniejszych wstępnych porozumieniach umownych między przedsiębiorstwami.
6.
Narodowy plan społeczno-gospodarczy powinien być opracowywany w takim trybie i terminach,
aby Sejm mógł uchwalić ten plan przed rozpoczęciem okresu jego realizacji.
1.
Opracowanie centralnego planu rocznego obejmuje
1)
przygotowanie wariantowych założeń centralnego planu rocznego
2)
opracowanie projektu centralnego planu rocznego
2.
W założeniach centralnego planu rocznego należy uwzględnić ustalenia narodowego planu
społeczno-gospodarczego dotyczące danego roku, ocenę stanu gospodarki narodowej i
jej uwarunkowań, przewidywane wyniki roku bieżącego oraz przewidywane warunki zewnętrzne
w roku planowym Na podstawie tych założeń powinny być przedstawione propozycje dotyczące
sposobów najbardziej efektywnej realizacji celów wyznaczonych w narodowym planie społeczno-gospodarczym.
3.
Założenia centralnego planu rocznego stanowią podstawę informacyjną do prac nad sporządzaniem
planów rocznych: wojewódzkich, miejskich, gminnych i przedsiębiorstw oraz do przeprowadzania
konsultacji i zawierania wstępnych porozumień gospodarczych. Projekt centralnego planu
rocznego, w części dotyczącej polityki płac, cen i warunków bytu ludności oraz warunków
pracy, stanowi przedmiot konsultacji z właściwymi organami związków zawodowych.
4.
Projekt centralnego planu rocznego opracowuje się na podstawie analiz i prognoz społeczno-gospodarczych,
z uwzględnieniem dezyderatów komisji sejmowych oraz wyników konsultacji społecznych,
W narodowym planie społeczno-gospodarczym i centralnym planie rocznym powinny być
zachowane rezerwy czynników wytwórczych, niezbędne do realizacji. węzłowych zadań
społeczno-gospodarczych w trudniejszych, niż przewidywano, warunkach gospodarczych.
Sejm
1)
ustala problemy wymagające opracowania programów perspektywicznych.
2)
rozpatruje projekty planów perspektywicznych oraz koncepcje długofalowej polityki
rządu w dziedzinach o strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej,
3)
rozpatruje założenia i sposoby realizacji narodowego planu społeczno-gospodarczego
i na tej podstawie decyduje o wyborze wariantu założeń tego planu,
4)
uchwala narodowy plan społeczno-gospodarczy, ustalając przy tym maksymalny poziom
nakładów na inwestycje centralne oraz relacje określające dopuszczalne zadłużenie
za granicą,
5)
rozpatruje założenia do centralnego planu rocznego, opracowane zgodnie z art. 24 ust.
2,
6)
uchwala: budżet państwa, plan kredytowy i bilans płatniczy oraz przyjmuje sprawozdanie
z wykonania budżetu państwa,
7)
ocenia, w odstępach rocznych, przebieg wykonywanie narodowego planu społeczno-gospodarczego,
a także wykonanie bilansu płatniczego i planu kredytowego,
8)
rozpatruje sprawozdania z wykonania narodowego planu społeczno-gospodarczego.
1.
Rada Ministrów przedstawia Sejmowi
1)
projekty planów perspektywicznych.
2)
wariantowe założenia do opracowania narodowego planu społeczno-gospodarczego, projekt
tego planu, założenia centralnego planu rocznego oraz projekty: budżetu państwa, bilansu
finansowego państwa i bilansu płatniczego,
3)
coroczne sprawozdania z przebiegu wykonania narodowych planów społeczno-gospodarczych,
4)
łącznie z projektem budżetu państwa uchwalone centralne plany roczne.
2.
Rada Ministrów
1)
uchwala centralny plan roczny,
2)
organizuje wykonanie zadań ustalonych w narodowym planie społeczno-gospodarczym i
centralnym planie rocznym,
3)
ocenia przebieg wykonania narodowego planu społeczno-gospodarczego i centralnego,
planu rocznego w poszczególnych dziedzinach i przebieg procesów gospodarczych w przedsiębiorstwach
gospodarki uspołecznionej i w gospodarce nie uspołecznionej oraz podejmuje decyzje
niezbędne do osiągnięcia planowanych celów.
3.
Prezes Narodowego Banku Polskiego przedstawia Sejmowi, po uchwaleniu przez Radę Ministrów,
projekt planu kredytowego wraz z bilansem pieniężnych przychodów i wydatków ludności
i założeniami polityki pieniężno-kredytowej państwa.
1.
Naczelnym organem administracji państwowej w sprawach planowania społeczno-gospodarczego
jest Komisja Planowania przy Radzie Ministrów.
2.
Właściwość Ministra Finansów i Prezesa Narodowego Banku Polskiego w zakresie planowania
finansowego określają odrębne ustawy.
1.
Do zadań Komisji Planowania przy Radzie Ministrów należy opracowywanie projektów i
analiz realizacji planów perspektywicznych, narodowych planów społeczno-gospodarczych
i centralnych planów rocznych. Ministrowie, centralne związki spółdzielcze i wojewodowie
współdziałają w tym zakresie z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów.
2.
Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów
1)
organizuje prace nad długookresowymi studiami, programami i prognozami, o których
mowa w art. 22 ust. 1,
2)
wnosi pod obrady Rady Ministrów projekty planów perspektywicznych, warianty założeń
narodowych planów społeczno-gospodarczych i centralnych planów rocznych oraz projekty
narodowych planów społeczno-gospodarczych i centralnych planów rocznych,
3)
analizuje przebieg wykonania planów i informuje o wynikach Radę Ministrów, a w razie
potrzeby wnosi propozycje -dotyczące działań niezbędnych do zapewnienia ich realizacji
oraz propozycje dotyczące zmiany narodowego planu społeczno-gospodarczego i centralnego
planu rocznego,
4)
przedstawia Radzie Ministrów sprawozdania z wykonania planów, o których mowa w ust.
1,
5)
ustala tryb i metodykę opracowywania narodowego planu społeczno-gospodarczego i centralnego
planu rocznego,
6)
ustala zasady metodyczne opracowywania projektów planów terytorialnych.
1.
Ministrowie, stosownie do zakresu swego działania, sporządzają analizy procesów gospodarczych
i prognozy rozwoju, przedstawiają propozycje do opracowania projektów narodowego planu
społeczno-gospodarczego i centralnego planu rocznego, ze szczególnym uwzględnieniem
kierunków zmian strukturalnych, kierunków polityki naukowej i technicznej oraz współpracy
z zagranicą, przedkładają propozycje dotyczące stosowania narzędzi ekonomicznych,
biorą udział w międzynarodowej koordynacji planów oraz kontrolują wykonanie decyzji
organów państwowych.
2.
Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, we współdziałaniu z Ministrem
Finansów i Prezesem Narodowego Banku Polskiego, zapewnia wzajemną zgodność narodowego
planu społeczno-gospodarczego i centralnego planu rocznego z planami finansowymi
3.
Rada Ministrów koordynuje działalność i rozstrzyga rozbieżności w procesie planowania.
1.
Wojewódzkie rady narodowe
1)
rozpatrują projekty planów perspektywicznych w wypadkach, o których mowa w art. 14
ust. 7,
2)
rozpatrują założenia planów, a także uchwalają wojewódzkie plany społeczno-gospodarcze,
wojewódzkie plany roczne oraz budżety województw,
3)
rozpatrują opinie Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów co do
zgodności projektów wojewódzkich planów społeczno-gospodarczych z podstawowymi celami
i kierunkami polityki społeczno-gospodarczej oraz ustaleniami określonymi w narodowym
planie społeczno-gospodarczym,
4)
oceniają wykonanie planów wojewódzkich i budżetów województw
2.
Przepis ust. 1 pkt 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio do miejskich i gminnych rad narodowych
3.
Wojewódzka rada narodowa może wprowadzić obowiązek przedstawiania projektów miejskich
(gminnych) planów społeczno-gospodarczych przewodniczącemu właściwej miejscowo wojewódzkiej
komisji planowania w celu wyrażenia opinii w zakresie zgodności tych projektów z celami,
kierunkami i zadaniami rozwoju społeczno-gospodarczego określonymi w wojewódzkim planie
społeczno-gospodarczym.
4.
Wojewodowie
1)
przedstawiają pod obrady wojewódzkich rad narodowych warianty założeń wojewódzkich
planów społeczno-gospodarczych i rocznych oraz projekty wojewódzkich planów perspektywicznych,
2)
przedstawiają wojewódzkim radom narodowym projekty wojewódzkich planów społeczno-gospodarczych
wraz z opinią Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i rocznych
oraz budżetów województw,
3)
podejmują działania zmierzające do realizacji tych planów,
4)
składają sprawozdania z ich realizacji na sesjach wojewódzkich rad narodowych.
5.
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do naczelników miast i gmin.
Kompetencje w sprawach planowania w przedsiębiorstwach państwowych oraz innych jednostkach
gospodarki uspołecznionej określają odpowiednie ustawy: o przedsiębiorstwach państwowych,
o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego oraz o spółdzielniach i ich związkach.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia
1)
określa zasady wartościowania pracy służące ustalaniu siatek i tabel płac.
2)
określa zasady wynagradzania dyrektora przedsiębiorstwa państwowego i tymczasowego
kierownika przedsiębiorstwa, uwzględniające w szczególności uzyskiwane przez przedsiębiorstwo
wyniki ekonomiczne.
1.
Minister Gospodarki Materiałowej i Paliwowej
1)
ustala normatywy zużycia surowców i materiałów, obowiązujące jednostki gospodarcze
przy projektowaniu, modernizacji i wytwarzaniu wyrobów oraz produkcji budowlano-montażowej,
2)
może wprowadzać obowiązujące jednostki gospodarcze zakazy
a)
stosowania niektórych materiałów i paliw do produkcji określonych wyrobów i świadczenia
usług
b)
produkcji określonych wyrobów nadmiernie energochłonnych i materiałochłonnych,
c)
stosowania nadmiernie energochłonnych i materiałochłonnych technologii wyrobów i świadczenia
usług.
2.
W razie nieprzestrzegania normatywów zużycia surowców i materiałów (ust. 1 pkt 1)
oraz zakazów (ust. 1 pkt 2) jednostki gospodarcze, które zostały zobowiązane do ich
stosowania, są obowiązane wnosić na rzecz centralnego funduszu oszczędnościowego paliw,
energii, surowców i materiałów opłaty.
3.
Opłaty, o których mowa w ust. 2, stanowią straty nadzwyczajne jednostek gospodarki
uspołecznionej.
4.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa wysokość opłat, tryb ich wnoszenia
oraz organy powołane do orzekania w tych sprawach.
Traci moc dekret z dnia 1 października 1947 r. o planowej gospodarce narodowej
(Dz. U. Nr 64, poz. 373).
Rada Ministrów, w celu przeciwdziałania niekorzystnym zjawiskom społeczno-gospodarczym,
uwzględniając założenia polityki pieniężno-dochodowej i inwestycyjnej określone w
narodowym planie społeczno-gospodarczym, w drodze rozporządzenia, może
1)
wprowadzić obowiązek wpłacania przez jednostki gospodarki uspołecznionej podejmujące
inwestycje polegające na budownictwie obejmującym budynki, z funduszu, z którego ma
być finansowana inwestycja, kaucji pieniężnych na nie oprocentowany rachunek bankowy,
ustalając jednocześnie
a)
okresy odpowiadające okresom objętym narodowymi planami społeczno-gospodarczymi, w
których obowiązuje wpłacanie kaucji,
b)
wysokość stawek kaucji w stosunku do wartości kosztorysowej budynku, uwzględniającą
rodzaj i położenie inwestycji, oraz szczegółowy tryb i zasady jej ustalania i wpłacania,
c)
zasady zwrotu kaucji,
d)
wysokość odsetek na rzecz budżetu centralnego w wypadku nieterminowego wpłacenia kaucji,
e)
rodzaje inwestycji, od których nie pobiera się kaucji, oraz wypadki, w których może
nastąpić cofnięcie zwolnienia z obowiązku wpłacania kaucji,
2)
wprowadzić zakaz podwyższania wynagrodzeń za pracę na okres odpowiadający zamrożeniu
cen, wprowadzonemu na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach
(Dz. U. z 1935 r. Nr 49, poz. 261 oraz z 1986 r. Nr 47, poz. 226).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1982 r.
1.
Upoważnia się Radę Ministrów do przejściowego wprowadzania i określania zasad reglamentacji
obrotu surowcami, paliwami i energią, materiałami i wyrobami oraz reglamentacji sprzedaży
środków dewizowych w zakresie, jaki może okazać się niezbędny ze względu na istniejące
deficyty zaopatrzenia, oraz do wprowadzenia w drodze rozporządzenia opłat na rzecz
budżetu państwa od jednostek gospodarczych naruszających przepisy dotyczące zaopatrzenia
materiałowo-technicznego, przy równoczesnym określeniu wysokości opłat i trybu ich
pobierania oraz organów powołanych do orzekania w tych sprawach.
2.
W celu zapewnienia wykonania najważniejszych zadań w dziedzinie warunków życia ludności,
obronności Kraju oraz rozwoju gospodarki Rada Ministrów w latach 1986-1990 może
1)
określać priorytety realizacyjne w formie zamówień rządowych i programów operacyjnych
oraz ustalać rodzaj i zakres gwarancji zaopatrzeniowych i preferencji finansowych
dla jednostek gospodarczych, które uczestniczą w ich realizacji,
2)
w szczególnie uzasadnionych wypadkach - jeżeli jednostka gospodarki uspołecznionej,
mimo udzielenia gwarancji zaopatrzeniowych, odmawia zawarcia umowy o realizację zamówienia
rządowego bądź programu operacyjnego mieszczącego się w profilu jej działalności -
upoważnić właściwy organ administracji państwowej do nałożenia na tę jednostkę gospodarki
uspołecznionej obowiązku zawarcia takiej umowy,
3)
ustalić w drodze rozporządzenia szczegółowy tryb i zasady zlecania oraz realizacji
zamówień rządowych i programów operacyjnych.
4)
ustalić w drodze rozporządzenia - po konsultacji z Ogólnopolskim Porozumieniem Związków
Zawodowych - wykaz zakładów pracy o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej
lub obronności kraju oraz użyteczności publicznej, w których stosuje się podwyższony
wymiar czasu pracy do 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień. Praca wykonywana ponad
normy czasu pracy określone zgodnie z przepisami prawa pracy stanowi pracę w godzinach
nadliczbowych. Godziny przepracowane w dodatkowe dni wolne od pracy nie podlegają
wliczeniu do liczby godzin nadliczbowych, dopuszczalnej w myśl art. 133 § 2 Kodeksu pracy.
3.
Po upływie każdego roku stosowania reglamentacji oraz priorytetów realizacyjnych,
o których mowa w ust. 1 i 2, Rada Ministrów przedstawia Sejmowi sprawozdanie o wynikach
stosowania reglamentacji oraz priorytetów realizacyjnych wraz z programem ograniczenia
zakresu ich stosowania, łącznie ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt
3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
naczelnych organach administracji państwowej lub o ministrach - rozumie się przez
to również centralne organy administracji państwowej i ich kierowników,
2)
wojewódzkich radach narodowych lub o wojewodach - rozumie się przez to również rady
narodowe miast stopnia wojewódzkiego i prezydentów tych miast,
3)
gminnych i miejskich radach narodowych lub o naczelnikach miast i gmin - rozumie się
przez to również rady narodowe wspólne dla miasta i gminy, naczelników miasta i gminy
oraz prezydentów miast stopnia podstawowego,
4)
planach miejskich i gminnych - rozumie się przez to również plany wspólne dla miasta
i gminy.