Obwieszczenie Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 6 września 1985 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1979 r. w sprawie rodzin zastępczych.

W celu zapewnienia dzieciom pozbawionym należytej pieczy rodzicielskiej właściwych

warunków wychowania Państwo organizuje i rozwija rodziny zastępcze, tworzy warunki

do ich prawidłowego funkcjonowania oraz udziela pomocy pieniężnej i rzeczowej na częściowe

pokrycie kosztów utrzymania dzieci przebywających w rodzinach zastępczych.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Minister Oświaty i Wychowania w porozumieniu z Ministrem Finansów ustali szczegółowe

zasady określania dochodu szacunkowego z gospodarstwa rolnego, stanowiącego podstawę

odpłatności rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych, po wejściu w życie

zreformowanych zasad opodatkowania rolnictwa.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu § 1 pkt 2,

który wchodzi w życie z mocą od dnia 1 lutego 1984 r.

1.

Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu

opiekuńczego.

2.

Dziecko może być również umieszczone w rodzinie zastępczej bez orzeczenia sądu opiekuńczego

na podstawie umowy powierzenia dziecka, zawartej na piśmie między rodziną zastępczą

a terenowym organem administracji państwowej właściwym dla miejsca zamieszkania tej

rodziny - na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, którym przysługuje władza rodzicielska.

Organ ten obowiązany jest pouczyć rodzinę zastępczą o jej prawach i obowiązkach oraz

o możliwości uzyskania pomocy Państwa.

3.

Rodzina zastępcza podejmuje obowiązek pieczy i wychowania powierzonego dziecka z dniem

jej ustanowienia przez sąd bądź z dniem zawarcia umowy powierzenia dziecka między

tą rodziną a terenowym organem administracji państwowej właściwym dla jej stałego

miejsca zamieszkania.

4.

Zasady i warunki zawierania umów z rodzinami zastępczymi ustali Minister Oświaty i

Wychowania.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 września 1983 r.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 1985 r.

1.

Pełnienie społecznej funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżeństwu lub

osobie nie pozostającej w związku małżeńskim - w tym także osobom spokrewnionym z

dzieckiem, zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka - jeżeli spełniają

następujące warunki

1)

dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej,

2)

mają obywatelstwo polskie, miejsce zamieszkania w kraju i korzystają z pełni praw

cywilnych i obywatelskich,

3)

nie były pozbawione praw rodzicielskich i opiekuńczych,

4)

każda z tych osób ma ukończony co najmniej 24 rok życia,

5)

nie są chore na chorobę psychiczną, przewlekłą zakaźną lub inną chorobę uniemożliwiającą

zapewnienie właściwej pieczy nad dzieckiem i jego wychowania, co zostało stwierdzone

przez społeczny zakład służby zdrowia,

6)

mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania.

2.

Przy wykonywaniu obowiązku bieżącej pieczy nad dzieckiem i przy jego wychowaniu rodzina

zastępcza powinna starać się o

1)

wytworzenie w domu atmosfery rodzinnej, wzajemnego zaufania, zrozumienia, pomocy i

życzliwości,

2)

zagwarantowanie dziecku bezpieczeństwa, zapewnienie mu opieki lekarskiej, racjonalnego

żywienia, odpowiedniej odzieży i kulturalnych warunków bytu,

3)

zapewnienie odpowiednich warunków do systematycznego uczęszczania dziecka do szkoły,

aż do uzyskania co najmniej obowiązującego powszechnie wykształcenia i zdobycia zawodu

umożliwiającego samodzielne życie,

4)

zapewnienie dziecku warunków wszechstronnego rozwoju oraz kształtowania odpowiednich

postaw ideowo-moralnych, budzenie i rozwijanie w nim uzdolnień, kształcenie umiejętności

i nawyków pracy, organizowanie wolnego czasu i wypoczynku, rozwijanie wrażliwości

estetycznej i wdrażanie do kultury życia codziennego,

5)

przygotowanie dziecka do życia społecznego, rozwijanie w nim poszanowania mienia społecznego

i osobistego oraz wdrażanie do wykonywania dostosowanych do jego możliwości prac porządkowych

i samoobsługowych,

6)

udzielenie pomocy w usamodzielnianiu się, a w szczególności w uzyskaniu pracy i mieszkania.

1.

Doboru dzieci w celu umieszczenia w rodzinie zastępczej na podstawie umowy powierzenia

dziecka, o której mowa w § 2 ust. 2, dokonuje terenowy organ administracji państwowej

właściwy dla miejsca zamieszkania rodziców dziecka.

2.

Organ wymieniony w ust. 1 może zakwalifikować do umieszczenia w rodzinie zastępczej

dzieci, które nie odbiegają od normy rozwojowej, co zostało stwierdzone na podstawie

odpowiednich badań dokonanych w trybie i na zasadach określonych odrębnymi przepisami,

i znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej zapewnienie

przez ich rodziców podstawowych warunków pieczy i wychowania.

3.

Dzieci odbiegające od normy rozwojowej, kwalifikujące się na podstawie badań, o których

mowa w ust. 2, do kształcenia w szkołach i zakładach specjalnych, mogą być umieszczane

tylko w tych rodzinach zastępczych, które mają pełne rozeznanie ich poziomu rozwoju

fizycznego i psychicznego oraz warunki i możliwości zapewnienia tym dzieciom odpowiedniej

pieczy i wychowania.

Terenowy organ administracji państwowej może upoważnić organizacje społeczne, których

zadania statutowe przewidują opiekę nad dziećmi, do wykonywania pewnych czynności

dotyczących doboru rodzin zastępczych i kwalifikacji dzieci do umieszczenia w rodzinie

zastępczej, a zwłaszcza

1)

pozyskiwania kandydatów do pełnienia społecznej roli rodziny zastępczej,

2)

przeprowadzania wywiadów środowiskowych dotyczących osób, które mają stanowić rodzinę

zastępczą.

1.

Rozwiązanie z rodziną zastępczą umowy powierzenia dziecka, o której mowa w § 2 ust.

2, następuje po upływie 3 miesięcy od wypowiedzenia dokonanego na piśmie przez jedną

ze stron umowy.

2.

Terenowy organ administracji państwowej może rozwiązać z rodziną zastępczą umowę powierzenia

dziecka bez wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym w razie

1)

rażącego niewywiązywania się rodziny zastępczej z przyjętych zadań,

2)

ustania warunków wymaganych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, wymienionych

w § 3 ust. 1.

3.

W razie rozwiązania z rodziną zastępczą umowy powierzenia dziecka terenowy organ administracji

państwowej właściwy dla miejsca jej zamieszkania w każdym wypadku ma obowiązek zapewnienia

dziecku dalszej pieczy i wychowania.

1.

Sąd przed wydaniem orzeczenia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej może zwrócić

się do terenowego organu administracji państwowej, właściwego dla miejsca zamieszkania

dziecka, o wskazanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.

2.

Sąd, powierzając dziecko rodzinie zastępczej, poucza ją jednocześnie o jej prawach

i obowiązkach oraz o możliwości uzyskania pomocy Państwa.

Jeżeli sąd, zarządzając umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, nie wskaże jednocześnie

tej rodziny, jej doboru dokonuje terenowy organ administracji państwowej właściwy

dla miejsca pobytu dziecka - w porozumieniu z sądem opiekuńczym. Organ ten zawiera

z dobraną przez siebie rodziną zastępczą umowę powierzenia dziecka, która stanowi

podstawę umieszczenia dziecka w tej rodzinie.

1.

Odpis prawomocnego orzeczenia o powierzeniu dziecka rodzinie zastępczej sąd opiekuńczy

przesyła do terenowego organu administracji państwowej właściwego dla jej miejsca

zamieszkania.

2.

Odpis prawomocnego orzeczenia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej bez jednoczesnego

jej wskazania (§ 8) sąd opiekuńczy przesyła do terenowego organu administracji państwowej

właściwego dla miejsca pobytu dziecka - w celu wykonania orzeczenia.

1.

Terenowy organ administracji państwowej wymieniony w § 9 ust. 1 jest obowiązany zawiadamiać

sąd opiekuńczy, który powierzył dziecko rodzinie zastępczej, o okolicznościach uzasadniających

potrzebę zmiany praw i obowiązków tej rodziny, zwłaszcza w razie niewywiązywania się

jej z przyjętych zadań, oraz o ustaniu potrzeby dalszego pobytu dziecka w tej rodzinie.

2.

W razie umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego

bez jednoczesnego jej wskazania (§ 8) terenowy organ administracji państwowej właściwy

dla miejsca zamieszkania rodziny zastępczej jest obowiązany zawiadamiać właściwy sąd

opiekuńczy o okolicznościach uzasadniających zmianę praw i obowiązków tej rodziny,

a w szczególności o

1)

sposobie wykonania orzeczenia,

2)

każdorazowej zmianie miejsca pobytu stałego rodziny zastępczej,

3)

dokonanej zmianie rodziny zastępczej,

4)

ustaniu potrzeby dalszego pobytu dziecka w rodzinie zastępczej.

Terenowy organ administracji państwowej właściwy dla miejsca zamieszkania rodziny

zastępczej czuwa nad należytym wykonywaniem przyjętych przez nią zadań oraz udziela

jej pomocy w rozwiązywaniu trudności związanych z wychowywaniem dziecka. Zadania te

wykonują nauczyciele wyznaczeni przez ten organ.

1.

Dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych udziela pomocy pieniężnej na pokrycie

kosztów ich utrzymania terenowy organ administracji państwowej właściwy dla miejsca

zamieszkania rodziny zastępczej.

2.

Podstawą przyznania pomocy pieniężnej jest umowa o pomocy pieniężnej, zawarta między

terenowym organem administracji państwowej wymienionym w ust. 1 a rodziną zastępczą,

określająca zasady tej pomocy.

3.

Pomocy pieniężnej udziela się od dnia zawarcia umowy, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem

ust. 4, do czasu ukończenia przez dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej 18 lat,

a po ukończeniu tego wieku - w razie kontynuowania nauki albo ustalenia inwalidztwa

uniemożliwiającego podjęcie nauki lub zatrudnienia, nie dłużej jednak niż do ukończenia

25 lat, a w razie kontynuowania studiów wyższych na ostatnim roku - do ukończenia

26 lat, chyba że dziecko osiąga z tytułu pracy własnej dochody przekraczające najniższe

zasadnicze wynagrodzenie miesięczne obowiązujące w uspołecznionych zakładach pracy.

Oceny stanu inwalidztwa dokonuje właściwa komisja lekarska do spraw inwalidztwa i

zatrudnienia.

4.

W razie umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej

1)

przed dniem zawarcia umowy, o której mowa w ust. 2, wypłata kwot pomocy pieniężnej

następuje od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, jednakże

za okres nie dłuższy niż 2 lata,

2)

po dniu zawarcia umowy, o której mowa w ust. 2, wypłata kwot pomocy pieniężnej następuje

od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej.

Pomoc pieniężna przysługująca dziecku umieszczonemu w rodzinie zastępczej obcej lub

spokrewnionej z nim w stopniu nie zobowiązującym do świadczeń alimentacyjnych na jego

rzecz wynosi 6000 zł miesięcznie.

1.

Pomoc pieniężna przysługująca dziecku umieszczonemu w rodzinie zastępczej, w której

chociaż jedna z osób stanowiących tę rodzinę jest z nim spokrewniona w stopniu zobowiązującym

do świadczeń alimentacyjnych na jego rzecz, wynosi od 2200 zł do 6000 zł miesięcznie.

2.

Szczegółowe zasady określania wysokości pomocy pieniężnej, o której mowa w ust. 1,

ustali Minister Oświaty i Wychowania w porozumieniu z Ministrem Finansów.

Pomoc pieniężna przysługująca dziecku umieszczonemu w rodzinie zastępczej, które ze

względu na stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny wymaga stałej opieki innej

osoby, polegającej na konieczności pielęgnacji lub na systematycznym współdziałaniu

w postępowaniu leczniczym i rehabilitacyjnym, wynosi 12.000 zł miesięcznie.

Jeżeli dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej otrzymuje rentę rodzinną, stawkę

przysługującej mu pomocy pieniężnej zmniejsza się o połowę wypłacanej mu renty.

1.

Terenowy organ administracji państwowej właściwy dla miejsca zamieszkania rodziny

zastępczej wypłaca tej rodzinie, po zawarciu z nią umowy o pomocy pieniężnej, o której

mowa w § 12 ust. 2, jednorazowy zasiłek pieniężny w wysokości 15.000 zł na jedno dziecko

na zakup odzieży i przyborów szkolnych.

2.

Rodziny zastępcze, którym nie przysługuje zasiłek rodzinny na dziecko umieszczone

w tej rodzinie, otrzymują dodatkową pomoc pieniężną w wysokości 1550 zł miesięcznie,

a rodziny zastępcze pobierające zasiłek rodzinny niższy od 1550 zł - w wysokości uzupełniającej

kwotę zasiłku do 1550 zł miesięcznie.

Rodziny zastępcze korzystają w zakresie świadczeń przyznawanych z zakładowego funduszu

socjalnego bądź z zakładowego funduszu mieszkaniowego 7 takich samych uprawnień, jakie

przysługują pracownikom z tytułu posiadania dzieci własnych.

1.

Dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej mają prawo do bezpłatnego korzystania ze

żłobków i przedszkoli, na zasadach pierwszeństwa, oraz do bezpłatnego korzystania

z różnych form wypoczynku i ze świadczeń zakładów społecznych służby zdrowia.

2.

Dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych znajdującym się w szczególnie trudnej

sytuacji materialnej, powstałej na skutek wypadków losowych, może być przyznana dodatkowa

pomoc pieniężna.

Usamodzielniającym się dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych przysługuje pomoc

pieniężna lub rzeczowa oraz prawo do otrzymania mieszkania na zasadach przewidzianych

dla wychowanków państwowych domów dziecka.

1.

Rodzice, których dzieci są umieszczone w rodzinach zastępczych, zobowiązani są do

odpłatności z tego tytułu na zasadach ustalonych w rozporządzeniu.

2.

Przez rodziców należy rozumieć oboje rodziców lub jedno z nich.

3.

Miesięczna opłata ponoszona przez rodziców nie może przekraczać kwoty miesięcznej

stawki pomocy pieniężnej udzielanej dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych.

4.

Opłat ustalonych rozporządzeniem nie ponoszą rodzice, którzy są zobowiązani do alimentacji

dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie orzeczenia sądowego.

5.

Jeżeli obowiązek alimentacyjny obciąża jednego z rodziców, w stosunku do drugiego

ustala się odpłatność na zasadach, o których mowa w § 22.

1.

Opłaty rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych ustala się w zależności

od wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka rodziny

naturalnej, pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym. Wysokość opłat wynosi

miesięcznie

1)

przy dochodach na jednego członka rodziny nie przekraczających 5400 zł miesięcznie

- 30% dochodu przypadającego na jednego członka rodziny,

2)

przy dochodach na jednego członka rodziny przekraczających 5400 zł miesięcznie - 1600

zł oraz 100% nadwyżki ponad ustaloną kwotę 5400 zł dochodu przypadającego na jednego

członka rodziny.

2.

W celu obliczenia przeciętnego miesięcznego dochodu na jednego członka rodziny sumuje

się dochody netto osiągnięte w ostatnim roku kalendarzowym ze wszystkich źródeł przez

wszystkich członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym i dzieli

się ten dochód przez liczbę członków rodziny.

3.

Do dochodu rodziny zalicza się

1)

wynagrodzenie za pracę łącznie z premiami, dodatkami funkcyjnymi i innymi dodatkami

do wynagrodzeń, po potrąceniu podatku od wynagrodzeń,

2)

rekompensaty przysługujące z tytułu wzrostu cen detalicznych podstawowych artykułów

żywnościowych, opału i energii,

3)

inne dochody podlegające przepisom o podatku od wynagrodzeń w wysokości stanowiącej

podstawą obliczenia podatku, po potrąceniu tego podatku,

4)

dochody podlegające przepisom o podatku dochodowym, po potrąceniu tego podatku,

5)

dochody z wykonywania rzemiosła na podstawie potwierdzenia zgłoszenia wykonywania

rzemiosła, jeżeli działalność ta jest objęta przepisami o opłacie skarbowej,

6)

dochód z gospodarstwa rolnego, wynikający z pomnożenia liczby hektarów przeliczeniowych

przez wysokość przeciętnego dochodu z 1 hektara przeliczeniowego, określaną corocznie

przez Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, łącznie z dochodem z działów specjalnych

produkcji rolnej, podlegającym opodatkowaniu, pomniejszonym o kwotę podatku rolnego

od dochodów z tych działów,

7)

dochody z działalności wykonywanej przez rolnika, nie objętej nakazem płatniczym z

tytułu zobowiązania pieniężnego,

8)

dochody z upraw i hodowli, obliczone na podstawie norm szacunkowych ustalonych dla

celów ubezpieczenia społecznego rolników,

9)

emerytury, renty, należności alimentacyjne, zasiłki rodzinne i opiekuńcze, z wyjątkiem

zasiłków jednorazowych oraz dodatków pielęgnacyjnych,

10)

inne dochody o charakterze stałym, z wyjątkiem stypendiów otrzymywanych przez uczniów

i studentów.

4.

Za członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, w rozumieniu

ust. 2, uważa się małżonków oraz pozostające na ich utrzymaniu dzieci, w tym także

dzieci przebywające w placówkach opiekuńczo-wychowawczych lub w rodzinach zastępczych,

rodziców pozostających na utrzymaniu małżonków, a także osoby alimentowane przez jednego

bądź obu współmałżonków na podstawie orzeczenia sądu.

1.

Wysokość opłat rodziców ustala terenowy organ administracji państwowej właściwy dla

ich miejsca zamieszkania - na okres każdego roku kalendarzowego.

2.

Opłaty, o których mowa w ust. 1, stanowią należność podlegającą egzekucji administracyjnej.

3.

Terenowy organ administracji państwowej właściwy dla miejsca zamieszkania rodziców

dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej może w szczególnie uzasadnionych wypadkach

zwolnić ich całkowicie lub częściowo od odpłatności na określony czas, nie dłużej

jednak niż na 1 rok kalendarzowy.

Wpływy z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej podlegają przekazaniu na rachunek

budżetu rady narodowej właściwej dla miejsca zamieszkania osób zobowiązanych do odpłatności.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o terenowym organie administracji państwowej, należy

przez to rozumieć terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej

do spraw oświaty i wychowania stopnia podstawowego.

Traci moc uchwała nr 119 Rady Ministrów z dnia 10 maja 1974 r. w sprawie pomocy materialnej

dla dzieci i młodzieży w rodzinach zastępczych

(Monitor Polski Nr 22, poz. 127 i Nr 30, poz. 184).

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 marca 1979 r.