Ustawa z dnia 10 lipca 1985 r. o przedsiębiorstwach mieszanych.

1.

Przedsiębiorstwo mieszane może być utworzone, w drodze łączenia mienia różnych rodzajów

własności społecznej, w celu rozwijania wspólnej działalności gospodarczej oraz efektywnego

wykorzystania mienia społecznego i myśli naukowo-technicznej i technicznej.

2.

Skarb Państwa, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne,

którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną, oraz instytuty naukowo-badawcze,

a także organizacje spółdzielcze i społeczne mogą tworzyć przedsiębiorstwa państwowo-spółdzielcze,

państwowo-społeczne i państwowo-spółdzielczo-społeczne, zwane dalej „przedsiębiorstwami

mieszanymi”.

3.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

organizacji spółdzielczej - rozumie się przez to spółdzielnię lub związek spółdzielczy,

którego statut przewiduje prowadzenie działalności gospodarczej,

2)

organizacji społecznej - rozumie się przez to posiadającą osobowość prawną organizację

społeczną ludu pracującego lub społeczno-zawodową, uprawnioną do prowadzenia działalności

gospodarczej,

3)

uczestnictwie w przedsiębiorstwie mieszanym - rozumie się przez to zawarcie umowy

o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego lub przystąpienie do tego przedsiębiorstwa.

W celu utworzenia przedsiębiorstwa mieszanego osoby prawne, wymienione w art. 1 ust.

2, zawierają umowę o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego.

1.

Przedsiębiorstwo mieszane jest jednostką gospodarki uspołecznionej.

2.

Przedsiębiorstwo mieszane nabywa osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru.

W zakresie nie uregulowanym w ustawie do umowy o utworzeniu i działalności przedsiębiorstwa

mieszanego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu handlowego dotyczące spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Przepisy ustawy nie naruszają uprawnień osób prawnych, wymienianych w art. 1 ust.

2, do tworzenia spółek na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym i Kodeksie handlowym.

Zawarcie umowy o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego lub przystąpieniu do takiego

przedsiębiorstwa może nastąpić z zachowaniem wymagań przewidzianych w przepisach prawa

regulujących działanie osób prawnych, określonych w art. 1 ust. 2.

1.

Jeżeli uczestnictwo w przedsiębiorstwie mieszanym prowadzi do zaniechania lub znacznego

ograniczenia działalności przewidzianej w akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego,

niezbędne jest uprzednie uzyskanie zgody organu założycielskiego.

2.

Przedsiębiorstwo państwowe użyteczności publicznej może uczestniczyć w przedsiębiorstwie

mieszanym po uzyskaniu zgody organu założycielskiego, a instytuty naukowo-badawcze

i inne państwowe jednostki organizacyjne - po uzyskaniu zgody organu nadrzędnego lub

sprawującego nadzór.

3.

Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1 i 2, powinien zawierać dane charakteryzujące

tworzone przedsiębiorstwo mieszane, określać rodzaj i rozmiar działalności gospodarczej

oraz przewidywane skutki jego utworzenia dla zakresu działalności państwowej osoby

prawnej.

4.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się uchwałę rady pracowniczej przedsiębiorstwa

państwowego lub właściwego organu samorządu pracowniczego innej państwowej jednostki

organizacyjnej, jeżeli przepisy dotyczące jej działania uzależniają podjęcie czynności

prawnej od zgody tego organu.

5.

Organ rozpatrujący wniosek odmówi wyrażenia zgody na uczestnictwo w przedsiębiorstwie

mieszanym, jeżeli mogłoby ono spowodować zaniechanie bądź znaczne ograniczenie działalności

o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej lub przeznaczonej na zaspokojenie

potrzeb ludności albo zakłócenie współdziałania między jednostkami gospodarki uspołecznionej.

Organizacja spółdzielcza może uczestniczyć w przedsiębiorstwie mieszanym na podstawie

uchwały odpowiednio - rady nadzorczej spółdzielni lub rady związku.

1.

Organizacja społeczna może uczestniczyć w przedsiębiorstwie mieszanym na podstawie

uchwały właściwego organu statutowego tej organizacji.

2.

Organizacja, o której mowa w ust. 1, otrzymująca z budżetu państwa dotacje na swoją

działalność, może uczestniczyć w przedsiębiorstwie mieszanym po wyrażeniu zgody przez

organ administracji państwowej udzielający dotacji.

3.

Wniosek organizacji społecznej o wyrażenie zgody na uczestnictwo w przedsiębiorstwie

mieszanym powinien zawierać dane wymienione w art. 7 ust. 3. Do wniosku dołącza się

uchwałę, o której mowa w ust. 1.

4.

Właściwy organ wyrazi zgodę, o której mowa w ust. 2, jeżeli uczestnictwo organizacji

społecznej w przedsiębiorstwie mieszanym będzie służyło wykonaniu jej celów statutowych.

Jeżeli przepisy prawne wymagają zezwolenia na prowadzenie określonej działalności,

przedsiębiorstwo mieszane może ją podjąć po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu.

1.

Przedsiębiorstwo mieszane podlega wpisowi do rejestru handlowego.

2.

Do wniosku o wpis przedsiębiorstwa mieszanego do rejestru handlowego dołącza się,

oprócz danych przewidzianych w przepisach Kodeksu handlowego, także odpisy dokumentów o których mowa w art. 7-10

3.

Do rejestru przedsiębiorstw mieszanych stosuje się odpowiednio przepisy o rejestrze

spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

Przystąpienie nowego uczestnika do przedsiębiorstwa mieszanego wymaga uprzedniej zgody

wszystkich wspólników.

Organami przedsiębiorstwa mieszanego są organy przewidziane w przepisach Kodeksu handlowego dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i umowie o utworzeniu przedsiębiorstwa

mieszanego.

1.

Jeżeli umowa o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego nie przewiduje powołania zarządu

wieloosobowego, wspólnicy powołują dyrektora, który zarządza przedsiębiorstwem mieszanym

i reprezentuje je na zewnątrz w granicach określonych przez wspólników.

2.

Wspólnicy określają wynagrodzenie dyrektora i podejmują inne rozstrzygnięcia dotyczące

jego stosunku pracy.

Dyrektor przedsiębiorstwa mieszanego powołuje i odwołuje swego zastępcę oraz głównego

księgowego po uzyskaniu opinii rady pracowniczej przedsiębiorstwa mieszanego, jeżeli

została powołana.

1.

Wniosek o odwołanie członka zarządu albo dyrektora może zgłosić wspólnikom rada pracownicza,

jeżeli

1)

jego działalność narusza przepisy prawa,

2)

nieprawidłową pracą powoduje, że przedsiębiorstwo mieszane nie osiąga zadowalających

wyników gospodarczych.

2.

Z wnioskiem o odwołanie zastępcy dyrektora lub głównego księgowego może wystąpić do

dyrektora rada pracownicza; wniosek powinien zawierać uzasadnienie. W razie nieuwzględnienia

wniosku dyrektor przedstawia sprawę do rozstrzygnięcia wspólnikom.

3.

Wspólnicy rozstrzygają ostatecznie o odwołaniu członka zarządu lub dyrektora, a także

nie uwzględnione przez dyrektora wnioski o odwołanie zastępcy dyrektora lub głównego

księgowego.

1.

Jeżeli jest więcej niż pięciu wspólników, ustanawiają oni dla przedsiębiorstwa mieszanego

radę nadzorczą, sprawującą nadzór nad jego działalnością.

2.

Rada pracownicza ma prawo wybrać co najmniej jednego członka rady nadzorczej spośród

pracowników tego przedsiębiorstwa.

3.

Liczbę członków rady nadzorczej, w tym liczbę jej członków wybieranych przez radę

pracowniczą, określa umowa o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego

1.

Rada nadzorcza może uchylić lub wstrzymać wykonanie uchwały zarządu lub decyzji dyrektora

sprzecznej z prawem lub interesem przedsiębiorstwa mieszanego.

2.

W stosunku do uchwały rady nadzorczej zarządowi lub dyrektorowi oraz radzie pracowniczej

przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu, w terminie 7 dni, do rady nadzorczej; sprzeciw

powinien zawierać uzasadnienie. 3. W razie podtrzymania decyzji przez radę nadzorczą,

zarządowi lub dyrektorowi oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia odwołania,

w terminie 7 dni, do zgromadzenia wspólników. Uchwała zgromadzenia wspólników jest

ostateczna.

W przedsiębiorstwach mieszanych zatrudniających co najmniej pięćdziesięciu pracowników

działa samorząd pracowniczy.

1.

Organami samorządu pracowniczego są

1)

ogólne zebranie pracowników,

2)

rada pracownicza.

2.

W przedsiębiorstwach, w których liczba zatrudnionych przekracza trzystu pracowników,

funkcje ogólnego zebrania pełni zebranie delegatów wybieranych na okres dwóch lat

przez pracowników komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa zgodnie z zasadami i w

trybie ustalonym w statucie samorządu pracowniczego.

1.

Do kompetencji ogólnego zebrania pracowników (delegatów) należy

1)

uchwalanie statutu samorządu pracowniczego,

2)

opiniowanie projektów wieloletnich planów rozwoju przedsiębiorstwa oraz projektów

zmian tych planów,

3)

uchwalanie zasad podziału zysku, przypadającego dla załogi,

4)

dokonywanie rocznej oceny działalności zarządu lub dyrektora przedsiębiorstwa oraz

rady pracowniczej,

5)

wyrażanie opinii we wszystkich innych sprawach dotyczących przedsiębiorstwa.

2.

Ogólne zebranie pracowników (delegatów) zwołuje rada pracownicza co najmniej raz w

roku; obowiązana jest ponadto zwołać takie zebranie na wniosek zarządu lub dyrektora

albo rady nadzorczej, a także jednej piątej liczby pracowników (delegatów).

1.

Rada pracownicza składa się z dziewięciu członków. Statut samorządu pracowniczego

może ustalić inną liczbę członków rady pracowniczej.

2.

Radę pracowniczą wybierają pracownicy przedsiębiorstwa w wyborach powszechnych, bezpośrednich

i równych, w głosowaniu tajnym.

3.

Kadencja rady pracowniczej trwa dwa lata.

4.

Wyborcy, w trybie przewidzianym w ust. 2, mogą przed upływem kadencji odwołać członka

rady pracowniczej lub całą radę.

5.

Wniosek o odwołanie członka rady pracowniczej lub całej rady wymaga pisemnego wniosku

jednej piątej liczby wyborców.

Do kompetencji rady pracowniczej należy

1)

opiniowanie rocznego planu działalności przedsiębiorstwa oraz projektów zmiany tego

planu,

2)

uchwalanie na wniosek zarządu lub dyrektora przedsiębiorstwa regulaminu pracy przedsiębiorstwa,

3)

opiniowanie rocznego sprawozdania zarządu lub dyrektora z działalności przedsiębiorstwa,

4)

wyrażanie opinii w sprawie tworzenia funduszów wygospodarowanych z zysku do podziału,

5)

podejmowanie uchwał w sprawie zasad wykorzystania funduszów socjalnego i mieszkaniowego,

6)

opiniowanie zmian kierunków działalności gospodarczej, przedsiębiorstwa,

7)

wyrażanie opinii w sprawie zmiany umowy o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego lub

jej rozwiązania, a także połączenia się przedsiębiorstw mieszanych,

8)

współdziałanie z zarządem lub dyrektorem w ustalaniu sposobów wykonywania zadań wynikających

z planu działalności gospodarczej,

9)

uczestniczenie, za pośrednictwem swych przedstawicieli, w zgromadzeniu wspólników

i w radzie nadzorczej,

10)

wykonywanie innych czynności określonych w ustawie i statucie samorządu pracowniczego.

1.

Przedstawiciel rady pracowniczej uczestniczy z głosem doradczym w zgromadzeniu wspólników.

2.

Przedstawicielowi rady pracowniczej w radzie nadzorczej przysługują takie same prawa

jak członkowi rady nadzorczej.

1.

Działalność w radzie pracowniczej ma charakter społeczny.

2.

Członek rady pracowniczej zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas niewykonywania

pracy z powodu pełnienia swoich zadań w godzinach pracy.

1.

Przedsiębiorstwo mieszane nie może bez zgody rady pracowniczej wypowiedzieć ani rozwiązać

stosunku pracy z członkiem rady pracowniczej w czasie trwania kadencji tej rady oraz

w ciągu jednego roku po jej upływie; nie może też bez zgody rady pracowniczej zmienić

w tym czasie członkowi rady warunków pracy i płacy na jego niekorzyść.

2.

Postanowienia, o których mowa w ust. 1, nie naruszają przepisów o rozwiązywaniu stosunku

pracy bez wypowiedzenia.

Szczegółowe zasady organizacji samorządu pracowniczego oraz sposób działania przedstawicieli

rady pracowniczej w zgromadzeniu wspólników i w radzie nadzorczej określa statut samorządu.

1.

Spory między radą pracowniczą a zarządem lub dyrektorem, powstałe na tle spraw zastrzeżonych

do właściwości rady pracowniczej, rozstrzyga, z zastrzeżeniem ust. 2, zgromadzenie

wspólników na wniosek złożony w terminie 7 dni od dnia podjęcia spornej uchwały lub

decyzji.

2.

W razie gdy spór dotyczy naruszenia prawa radzie pracowniczej, jeżeli nie godzi się

z rozstrzygnięciem zgromadzenia wspólników, przysługuje prawo wniesienia sprawy do

sądu, w terminie 7 dni od podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników. Postępowanie

przed sądem w tych sprawach toczy się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w części dotyczącej spraw z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i

o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego.

3.

Do czasu rozstrzygnięcia sporu, o którym mowa w ust. 1 i 2, zaskarżona uchwała lub

decyzja nie podlega wykonaniu, chyba że jej niewykonanie mogłoby narazić przedsiębiorstwo

na niepowetowane szkody.

Z wyłączeniem spraw uregulowanych w ustawie, wspólnicy mogą określać w umowie o utworzeniu

przedsiębiorstwa mieszanego strukturę i organizację tego przedsiębiorstwa, przedmiot

i zasady jego funkcjonowania oraz system kontroli wewnętrznej.

Przedsiębiorstwo mieszane prowadzi swoją działalność gospodarczą na podstawie samodzielnie

ustalanych planów wieloletnich i rocznych, zatwierdzanych przez zgromadzenie wspólników.

1.

Przedsiębiorstwo mieszane prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą na zasadach

rachunku ekonomicznego i jest finansowane ze środków własnych, które mogą być zwiększone

przez wspólników w drodze zmiany umowy lub uzupełnione kredytami bankowymi i innymi

środkami finansowymi.

2.

Przedsiębiorstwo mieszane odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem.

Przedsiębiorstwo mieszane samodzielnie określa wielkość środków na wynagrodzenia dla

pracowników, w ramach swoich możliwości finansowych, odpowiednio do potrzeb swojej

działalności oraz zasady i warunki wynagradzania pracowników i innych świadczeń związanych

z pracą, stosując przepisy prawa pracy.

Do przedsiębiorstw mieszanych wytwarzających wyroby lub świadczących usługi na eksport

oraz prowadzących działalność importową stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce

finansowej przedsiębiorstw państwowych, w części dotyczącej finansowania handlu zagranicznego.

Przedsiębiorstwo mieszane może otrzymać z budżetu dotacje na finansowanie produkcji

wyrobów i świadczenie usług w wysokości określonej w ustawie budżetowej.

1.

Zweryfikowany zysk przedsiębiorstwa mieszanego po pomniejszeniu o należny podatek

dochodowy stanowi zysk do podziału.

2.

Z zysku do podziału dokonuje się obowiązkowego odpisu na fundusz zapasowy, a następnie

na należny Państwowy Fundusz Aktywizacji Zawodowej.

3.

Pozostałą część zysku przedsiębiorstwo mieszane może przeznaczyć do podziału między

wspólników oraz na fundusz inwestycyjny i inne potrzeby, określone w umowie o utworzeniu

przedsiębiorstwa mieszanego lub w uchwale zgromadzenia wspólników.

4.

Nagrody dla załogi za rok sprawozdawczy z zysku do podziału wypłaca się w roku następnym

po zatwierdzeniu bilansu przez zgromadzenie wspólników, według zasad określonych dla

przedsiębiorstw państwowych.

1.

Przedsiębiorstwo mieszane tworzy następujące fundusze własne

1)

fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów wspólników,

2)

fundusz zapasowy powstający z obowiązkowych odpisów z zysku w kwocie nie niższej niż

20% zysku do podziału. Fundusz ten zwiększa się o wartość środków trwałych i innych,

sfinansowanych ze środków własnych przedsiębiorstwa mieszanego przeznaczonych na inwestycje,

oraz zmniejsza się o wartość środków trwałych i innych wartości zlikwidowanych lub

sprzedanych, a także o umorzenie środków trwałych. Ponadto fundusz ten zwiększa się

lub zmniejsza o kwoty wynikające z przeszacowania majątku, w części nie rozliczonej

z budżetem;

3)

fundusz inwestycyjny tworzony z odpisów amortyzacyjnych, który może być zasilany także

z części zysku do podziału. Na fundusz inwestycyjny wpływają dochody z tytułu sprzedaży

środków trwałych oraz obciążają ten fundusz koszty z tytułu ich likwidacji, z wyjątkiem

środków trwałych służących działalności socjalnej i zakładowych domów mieszkalnych.

Fundusz inwestycyjny jest przeznaczony na finansowanie inwestycji i spłatę rat kredytów

bankowych, a po ich uregulowaniu może być czasowo przeznaczony na finansowanie bieżącej

działalności gospodarczej.

2.

Przedsiębiorstwo mieszane tworzy i wykorzystuje zakładowe fundusze socjalny i mieszkaniowy

na zasadach określonych w przepisach o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.

3.

Przedsiębiorstwo mieszane może tworzyć inne fundusze, określone w umowie o utworzeniu

przedsiębiorstwa lub uchwale zgromadzenia wspólników, z tym że utworzenie funduszu

obciążającego koszty działalności przedsiębiorstwa wymaga zgody Ministra Finansów.

1.

Przedsiębiorstwo mieszane przekazuje odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz

wartości niematerialnych i prawnych na fundusz inwestycyjny za bieżący miesiąc do

dnia 15 każdego miesiąca. Rocznego rozliczenia odpisów amortyzacyjnych dokonuje się

nie później niż w terminie wyznaczonym do złożenia bilansu.

2.

Wydatki na remonty i postęp techniczno-ekonomiczny obciążają koszty działalności przedsiębiorstwa

mieszanego według zasad określonych w przepisach o gospodarce finansowej przedsiębiorstw

państwowych.

Strata bilansowa przedsiębiorstwa mieszanego jest pokrywana w pierwszej kolejności

z funduszu zapasowego, w części zaś przekraczającej ten fundusz - z funduszu udziałowego

i innych funduszów własnych przedsiębiorstwa mieszanego, w kolejności ustalonej w

umowie o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego, a w razie braku postanowień umownych

w tym zakresie - według kolejności określonej w uchwale zgromadzenia wspólników.

1.

W celu ustalenia właściwej podstawy do podziału wyniku finansowego i rozliczeń z budżetem

państwa, roczny bilans i wykazany w nim wynik finansowy przedsiębiorstwa mieszanego

podlega weryfikacji sprawdzającej jego rzetelność i prawidłowość.

2.

Weryfikacji rocznego bilansu przedsiębiorstwa mieszanego dokonuje właściwy organ Ministra

Finansów. Minister Finansów może upoważnić także inny organ do dokonywania weryfikacji

rocznego bilansu.

1.

Przedsiębiorstwo mieszane prowadzi rachunkowość i sporządza sprawozdania finansowe

według zasad określonych dla jednostek gospodarki uspołecznionej.

2.

Do praw i obowiązków głównych księgowych w przedsiębiorstwach mieszanych stosuje się

przepisy dotyczące praw i obowiązków głównych księgowych w przedsiębiorstwach państwowych.

1.

Przedsiębiorstwa mieszane prowadzące działalność w zakresie przemysłu wydobywczego,

drobnej

wytwórczości, gospodarki rolnej, handlu, turystyki, gier losowych i totalizatorów

oraz gospodarki morskiej, za zgodą Ministra Finansów, mogą stosować w całości lub

części przepisy wydane na podstawie ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw

państwowych.

2.

Minister Finansów określa rodzaje przedsiębiorstw, do których mogą być stosowane przepisy

wymienione w ust. 1, oraz zakres ich stosowania do tych przedsiębiorstw.

Jeżeli umowa o utworzeniu przedsiębiorstwa mieszanego nie stanowi inaczej, każdy wspólnik

może wystąpić z przedsiębiorstwa, wypowiadając swój udział co najmniej na 6 miesięcy

przed końcem roku bilansowego. Do wystąpienia z przedsiębiorstwa stosuje się także

przepisy Kodeksu handlowego o zbyciu udziału.

1.

Poza wypadkami przewidzianymi w przepisach Kodeksu handlowego organ założycielski

albo organ nadrzędny lub nadzorujący wspólnika przedsiębiorstwa mieszanego może wystąpić

do sądu z powództwem o wyłączenie z przedsiębiorstwa mieszanego nadzorowanego przez

siebie wspólnika, jeżeli

1)

jego uczestnictwo stało się sprzeczne z prawem lub stanowi obejście prawa albo narusza

wykonywanie obowiązków wynikających z przepisów regulujących jego działanie,

2)

nie uzyskał wymaganej prawem zgody na prowadzoną lub zmienioną działalność,

3)

zaszły okoliczności, o których mowa w przepisie art. 7 ust. 5.

2.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, właściwy jest sąd rejonowy, w którym jest prowadzony

rejestr tego przedsiębiorstwa.

1.

Poza wypadkami przewidzianymi w przepisach Kodeksu handlowego przedsiębiorstwo mieszane ulega rozwiązaniu z mocy prawa, jeżeli liczba jego wspólników

stanie się mniejsza niż dwóch.

2.

Przedsiębiorstwo mieszane rozwiązuje się, jeżeli na skutek zmian podmiotowych pozostali

w nim uczestnicy reprezentują ten sam rodzaj własności społecznej.

W razie likwidacji przedsiębiorstwa mieszanego każdemu wspólnikowi przysługuje prawo

pierwokupu składników majątkowych i innych praw majątkowych i niemajątkowych, które

były przedmiotem ich wkładu niepieniężnego.

Upadłość przedsiębiorstwa mieszanego podlega przepisom prawa upadłościowego.

Spory między wspólnikami przedsiębiorstwa mieszanego oraz między nimi a przedsiębiorstwem

mieszanym, powstałe w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, rozpoznają sądy powszechne.

Jeżeli uchwały albo decyzje organów przedsiębiorstwa mieszanego lub uchwały organów

samorządu pracowniczego dotyczą spraw wchodzących w zakres działania związków zawodowych,

przed ich podjęciem, organy te obowiązane są umożliwić związkom zawodowym zajęcie

w tych sprawach stanowiska, zgodnie z ustawą o związkach zawodowych oraz Kodeksem

pracy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.