Ustawa z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

W rozumieniu ustawy konsulem jest kierownik konsulatu generalnego, konsulatu, wicekonsulatu

i agencji konsularnej, jak również wydziału konsularnego przedstawicielstwa dyplomatycznego.

Konsulem może być mianowany obywatel polski o wysokich walorach politycznych i moralnych,

który ma pełną zdolność do czynności prawnych, korzysta z praw publicznych oraz ma

wykształcenie wyższe i inne odpowiednie kwalifikacje zawodowe określone dla pracowników

służby dyplomatyczno-konsularnej.

W przedstawicielstwie dyplomatycznym, w którym nie ustanowiono wydziału konsularnego,

funkcja konsula może wykonywać członek personelu dyplomatycznego wyznaczony przez

Ministra Spraw Zagranicznych.

1.

Minister Spraw Zagranicznych

1)

mianuje za zgodą Rady Państwa konsulów mających pełnić funkcje kierowników urzędów

konsularnych i występuje do Rady Państwa z wnioskami o wystawienie im listów komisyjnych,

2)

występuje do Rady Państwa z wnioskami o udzielenie exequatur konsulom państw obcych,

3)

wystawia listy komisyjne i udziela exequatur w wypadkach, które określa Rada Państwa.

2.

Mianowanie konsulów, którym listy komisyjne wystawia Minister Spraw Zagranicznych,

nie wymaga zgody Rady Państwa.

Konsul wykonuje funkcje osobiście lub upoważnia do ich wykonywania innych pracowników

posiadających stopnie służbowe konsularne lub dyplomatyczne.

1.

Minister Spraw Zagranicznych może powoływać honorowych konsulów generalnych, konsulów,

wicekonsulów lub agentów konsularnych do wykonywania niektórych funkcji konsulów,

określając każdorazowo ich zakres.

2.

Na honorowego konsula generalnego, konsula, wicekonsula lub agenta konsularnego może

być powołany obywatel polski zamieszkały w państwie przyjmującym, obywatel państwa

przyjmującego lub państwa trzeciego, posiadający wysoki autorytet, cieszący się zaufaniem

oraz dający rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków.

W wyjątkowych wypadkach, za zgodą właściwych organów państwa przyjmującego, Minister

Spraw Zagranicznych może powierzyć wykonywanie funkcji konsula na rzecz Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej kierownikowi przedstawicielstwa dyplomatycznego lub konsulowi państwa trzeciego.

1.

Konsul wykonuje funkcje w okręgu konsularnym obejmującym terytorium państwa przyjmującego

lub jego część.

2.

Konsul może wykonywać funkcje poza okręgiem konsularnym wyłącznie na podstawie decyzji

Ministra Spraw Zagranicznych i za zgodą państwa przyjmującego.

1.

Konsul podlega służbowo Ministrowi Spraw Zagranicznych.

2.

Bezpośredni nadzór nad działalnością konsula sprawuje kierownik przedstawicielstwa

dyplomatycznego.

3.

Organizację urzędów konsularnych oraz prawa i obowiązki pracowników tych urzędów określają

przepisy o urzędzie Ministra Spraw Zagranicznych i inne przepisy szczególne.

Ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelach polskich, odnosi się to odpowiednio do osób

prawnych, instytucji i innych polskich jednostek organizacyjnych.

Konsul

1)

chroni prawa i interesy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i jej obywateli,

2)

działa na rzecz rozwijania przyjaznych stosunków oraz współpracy między Polską Rzecząpospolitą

Ludową a państwem przyjmującym,

3)

czuwa w zakresie swojej właściwości nad wykonywaniem umów międzynarodowych obowiązujących

w stosunkach między Polską Rzecząpospolitą Ludową a państwem przyjmującym,

4)

działa na rzecz umacniania więzi między Polonią Zagraniczną a Polską,

5)

informuje o Polsce, w szczególności przedstawia organom państwa przyjmującego i opinii

publicznej tego państwa kierunki polityki zagranicznej i wewnętrznej Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej oraz rozwoju jej gospodarki, nauki i kultury,

6)

zapoznaje się z problematyką państwa przyjmującego, w szczególności ze stanem jego

gospodarki, nauki i kultury oraz z ustawodawstwem tego państwa i umowami zawieranymi

przez nie z państwami trzecimi, jak również udziela odpowiednich informacji w tym

zakresie właściwym organom Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i zainteresowanym obywatelom

polskim.

Konsul zapewnia pomoc obywatelom polskim w realizacji praw przysługujących im zgodnie

z prawem państwa przyjmującego oraz prawem i zwyczajami międzynarodowymi.

Konsul z urzędu zastępuje lub zapewnia zastępstwo obywateli polskich przed sądami

i innymi organami państwa przyjmującego w celu ochrony praw i interesów tych obywateli,

jeżeli z powodu nieobecności lub z innych przyczyn nie mogą oni w odpowiednim czasie

bronić osobiście swych praw i interesów ani nie ustanowili pełnomocników. O podjęciu

tych czynności konsul zawiadamia niezwłocznie zainteresowaną osobę.

Konsul czuwa, aby obywatele polscy zatrzymani, aresztowani lub w inny sposób pozbawieni

wolności w państwie przyjmującym mieli zapewnioną ochronę prawną i traktowanie zgodne

z prawem tego państwa oraz z prawem i zwyczajami międzynarodowymi. W tym celu podejmuje

w szczególności następujące działania

1)

zwraca się do sądów i innych organów państwa przyjmującego o udzielenie informacji

o przyczynach zatrzymania, aresztowania lub w inny sposób pozbawienia wolności, zwłaszcza

o zarzutach stawianych tym obywatelom,

2)

odwiedza tych obywateli oraz porozumiewa się z nimi także w inny sposób.

Konsul podejmuje czynności zmierzające do ustanowienia, w wypadkach przewidzianych

w ustawodawstwie polskim, opieki nad obywatelami polskimi bądź kurateli dla nich lub

nad ich mieniem pozostającym bez opieki. W tym celu może w szczególności proponować

sądom lub innym właściwym organom Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej bądź państwa przyjmującego

odpowiednie osoby na opiekunów lub kuratorów.

Konsul wykonuje czynności dotyczące realizacji spadków i innych należności przysługujących

obywatelom polskim lub pozostałych po obywatelach polskich. W tym celu podejmuje w

szczególności następujące działania w imieniu i na rzecz obywateli polskich

1)

zgłasza sądom lub innym właściwym organom państwa przyjmującego roszczenia do spadku

i innych należności,

2)

występuje do właściwych organów państwa przyjmującego o dostarczenie informacji niezbędnych

do ustalenia spadkobierców, stanu prawnego i wysokości poszczególnych składników masy

spadkowej oraz o wydanie testamentu,

3)

występuje do sądów i innych właściwych organów państwa przyjmującego z wnioskami o

zabezpieczenie spadku, jeżeli zachodzi obawa naruszenia mienia lub praw pozostałych

po spadkodawcy, oraz o wyznaczanie administratora lub kuratora spadku,

4)

występuje do sądów lub innych właściwych organów państwa przyjmującego o wydanie postanowienia

o nabyciu spadku,

5)

przyjmuje dokumenty, środki płatnicze oraz przedmioty wartościowe w celu przekazania

obywatelom polskim.

Konsul, w razie niezbędnej potrzeby, udziela obywatelom polskim zapomóg lub pożyczek.

Konsul przyjmuje do depozytu dokumenty, środki płatnicze oraz przedmioty wartościowe,

jeżeli jest to niezbędne do ochrony praw i interesów obywateli polskich.

1.

Na wniosek sądu lub innego właściwego organu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej konsul

1)

doręcza pisma i inne dokumenty,

2)

przesłuchuje strony, podejrzanych, świadków i biegłych,

3)

przekazuje do wykonania sądom i innym organom państwa przyjmującego wnioski o udzielenie

pomocy prawnej

2.

Czynności wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2 konsul wykonuje, stosując odpowiednio właściwe

przepisy prawa polskiego, jeżeli odbiorca pisma lub innego dokumentu albo osoba, która

ma być przesłuchana, jest obywatelem polskim i zgadza się dobrowolnie przyjąć pismo

lub inny dokument albo złożyć zeznanie, wyjaśnienie lub opinię.

1.

Konsul wykonuje czynności notarialne, a w szczególności

1)

sporządza i poświadcza wypisy, odpisy, wyciągi i kopie dokumentów,

2)

poświadcza własnoręczność podpisów i znaków ręcznych na dokumentach,

3)

poświadcza datę okazania dokumentów, pozostawania osoby przy życiu lub w określonym

miejscu oraz stawiennictwo lub niestawiennictwo osoby,

4)

przyjmuje oświadczenia.

2.

Czynności, o których mowa w ust. 1, konsul wykonuje na wniosek obywateli polskich

lub właściwych organów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

3.

Konsul może wykonywać czynności, o których mowa w ust. 1, również na wniosek jakiejkolwiek

osoby, jeżeli mają one wywrzeć skutek prawny na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej.

4.

Konsul może sporządzić akt notarialny pod warunkiem uzyskania od Ministra Sprawiedliwości

pisemnego upoważnienia wydanego na wniosek Ministra Spraw Zagranicznych.

5.

Do czynności konsula, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy prawa

o notariacie. Czynności te mają taką samą moc jak czynności wykonane przez notariusza

w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

1.

Konsul sporządza i poświadcza tłumaczenie dokumentów z języka polskiego na język urzędowy

państwa przyjmującego i z tego języka na język polski, jak również poświadcza wypisy,

odpisy, wyciągi i kopie dokumentów sporządzonych w języku urzędowym państwa przyjmującego.

2.

Konsul może również wykonywać czynności, o których mowa w ust. 1, jeżeli dokumenty

są sporządzone w innych językach niż język urzędowy państwa przyjmującego.

3.

Czynności konsula określone w ust. 1 i 2 mają taką samą moc jak czynności wykonane

przez tłumacza przysięgłego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Konsul legalizuje dokumenty urzędowe, sporządzone lub uwierzytelnione w państwie przyjmującym

bądź w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Czynności określone w art. 19 ust. 1-3, art. 20 i 21 konsul wykonuje na podstawie

upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych, wydanego w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości.

1.

Konsul

1)

wydaje obywatelom polskim paszporty lub inne dokumenty uprawniające do przekraczania

granicy, wznawia ich ważność, dokonuje w nich zmian oraz je unieważnia,

2)

udziela wiz pobytowych i przejazdowych cudzoziemcom, którzy zamierzają udać się do

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

2.

Tryb i zakres wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, określają odrębne przepisy.

Konsul

1)

prowadzi rejestr obywateli polskich mających miejsca stałego pobytu w okręgu konsularnym,

2)

doręcza obywatelom polskim pisma i dokumenty inne niż określone w art. 18 ust. 1 pkt

1,

3)

wydaje obywatelom polskim zaświadczenia przewidziane w przepisach prawa polskiego.

1.

Konsul

1)

wydaje decyzje o przyjęciu oświadczenia w sprawie wyboru, odzyskania bądź utraty obywatelstwa

polskiego, a także decyzje w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na

obce,

2)

przyjmuje oświadczenia rodziców lub opiekunów osoby małoletniej o nabyciu przez nią

obywatelstwa polskiego lub o wyborze dla niej obywatelstwa obcego.

2.

Tryb i zakres wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, określają przepisy o

obywatelstwie polskim.

1.

Konsul

1)

przyjmuje oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński, jeżeli osoby zawierające

małżeństwo są obywatelami polskimi,

2)

wydaje zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa za granicą,

3)

pośredniczy w zgłoszeniu we właściwym urzędzie stanu cywilnego w Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej faktu urodzenia lub zgonu za granicą,

4)

przekazuje właściwym urzędom stanu cywilnego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej protokoły

o urodzeniach i zgonach, które nastąpiły na polskich statkach morskich i powietrznych

oraz na okrętach wojennych i wojskowych statkach powietrznych.

2.

Tryb i zakres wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, określają przepisy prawa

o aktach stanu cywilnego.

1.

Konsul działa na rzecz rozwijania i pogłębiania współpracy gospodarczej i naukowo-technicznej

oraz kulturalnej między Polską Rzecząpospolitą Ludową a państwem przyjmującym, w szczególności

ułatwia nawiązywanie kontaktów oraz wykonywanie umów między odpowiednimi organami

i instytucjami obu państw.

2.

Zakres funkcji, o których mowa w ust. 1, określa Minister Spraw Zagranicznych w porozumieniu

z zainteresowanymi ministrami.

1.

Konsul wykonuje funkcje w odniesieniu do polskich statków morskich oraz ich załóg,

pasażerów i ładunków, w szczególności

1)

kontroluje, czy statek jest uprawniony do podnoszenia bandery polskiej, oraz wystawia

tymczasowe świadectwo polskiej przynależności statku,

2)

przeprowadza inspekcje statku lub występuje do obcego organu inspekcyjnego o przeprowadzenie

takiej inspekcji,

3)

wydaje dokumenty bezpieczeństwa statku i przedłuża terminy ich ważności, poświadcza

dziennik okrętowy i dokonuje w nim wymaganych wpisów, zatwierdza listy załogi statku

oraz wystawia książeczki żeglarskie i dokonuje w nich zmian,

4)

przyjmuje protesty morskie oraz przesłuchuje kapitana, innych członków załogi i pasażerów

na okoliczność wypadku, w razie zaś rozbicia lub uszkodzenia statku udziela pomocy

w organizowaniu akcji ratowniczej oraz podejmuje czynności niezbędne do zapewnienia

bezpieczeństwa uratowanych osób, jak również zabezpieczenia ich mienia oraz ładunku

i mienia statku, a także interesów armatora polskiego,

5)

przyjmuje od kapitana statku meldunki o przestępstwie dokonanym na statku i wydaje

mu polecenia w sprawie dalszego postępowania,

6)

uczestniczy przy wszelkich czynnościach podejmowanych na statku przez organy państwa

przyjmującego w celu zatrzymania, aresztowania lub pozbawienia wolności w inny sposób

członka załogi statku lub pasażera albo zajęcia mienia znajdującego się na statku,

7)

zapewnia opiekę i pomoc prawną członkom załogi statku w razie ich zatrzymania, aresztowania

lub pozbawienia wolności w inny sposób, a także przy rozpatrywaniu przez sądy i organy

administracyjne państwa przyjmującego spraw dotyczących tych osób,

8)

załatwia spory między załogą a kapitanem statku,

9)

udziela pomocy członkom załogi statku pozostałym na lądzie z powodu choroby lub z

innych przyczyn oraz umożliwia im powrót do Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,

10)

podejmuje interwencje w razie dyskryminowania statku lub członków jego załogi.

2.

Szczegółowy zakres funkcji, o których mowa w ust. 1, określają odrębne przepisy.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do funkcji konsula w odniesieniu do statków

żeglugi śródlądowej i powietrznej, środków komunikacji lądowej, a także ich załóg,

pasażerów i ładunków.

Poza funkcjami określonymi w ustawie konsul może wykonywać inne funkcje przewidziane

przez prawo i zwyczaje międzynarodowe, powierzone mu przez Ministra Spraw Zagranicznych.

1.

Konsul wykonuje funkcje w taki sposób, aby umacniać zaufanie i szacunek obywateli

polskich i cudzoziemców do ustroju społeczno-politycznego i prawa Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej oraz do jej organów. W tym celu podejmuje działania niezbędne do szybkiego,

sprawnego i prawidłowego załatwiania zgłaszanych mu spraw, informowania obywateli

polskich o powstałym lub mogącym powstać zagrożeniu ich praw i interesów oraz udzielania

im, na wniosek lub z własnej inicjatywy, rad i wskazówek co do obrony tych praw i

interesów.

2.

Konsul odmówi wykonania czynności, która byłaby sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia

społecznego.

1.

Szczegółowy tryb postępowania przed konsulem określa Minister Spraw Zagranicznych.

2.

W sprawach należących do właściwości konsula stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące skarg i wniosków, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu tego kodeksu

jest Minister Spraw Zagranicznych.

3.

Minister Spraw Zagranicznych, w drodze rozporządzenia, może dostosować przepisy dotyczące

terminów załatwiania skarg i wniosków do warunków pracy konsula

1.

Konsul pobiera opłaty za wykonane czynności konsularne

2.

Minister Spraw Zagranicznych w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami w drodze

rozporządzenia, określa zasady pobierania opłat konsularnych oraz ich wysokość.

W ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o urzędzie Ministra Spraw Zagranicznych

(Dz. U. Nr 21, poz. 115) po art. 3 dodaje się art. 3a w brzmieniu

„

Art. 3a.

1.

Minister Spraw Zagranicznych

1)

mianuje za zgodą Rady Państwa konsulów mających pełnić funkcje kierowników urzędów

konsularnych i występuje do Rady Państwa z wnioskami o wystawienie im listów komisyjnych,

2)

występuje do Rady Państwa z wnioskami o udzielenie exequatur konsulom państw obcych,

3)

wystawia listy komisyjne i udziela exequatur w wypadkach, które określa Rada Państwa.

2.

Mianowanie konsulów, którym listy komisyjne wystawia Minister Spraw Zagranicznych,

nie wymaga zgody Rady Państwa.

”

1.

Tracą moc

1)

ustawa z dnia 11 listopada 1924 r. o organizacji konsulatów i o czynnościach konsulów

(Dz. U. Nr 103, poz. 944),

2)

ustawa z dnia 17 czerwca 1959 r. o uregulowaniu niektórych spraw konsularnych

(Dz. U. Nr 36, poz. 225).

2.

Do czasu wydania rozporządzenia przewidzianego w art. 32 ust. 2 pozostają w mocy przepisy

dotychczasowe

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1984 r.