Ustawa z dnia 28 grudnia 1984 r. o instytucjach artystycznych.

1.

Instytucje artystyczne są powołane do prowadzenia, z udziałem twórców i wykonawców

posiadających kwalifikacje zawodowe, działalności artystycznej w dziedzinie teatru,

muzyki, baletu, estrady i rozrywki.

2.

Instytucjami artystycznymi w rozumieniu ustawy są teatry, filharmonie, opery i operetki,

orkiestry symfoniczne i kameralne, zespoły pieśni i tańca, zespoły chóralne. Takimi

instytucjami są również inne państwowe jednostki organizacyjne, których wyłącznym

lub głównym zamiarem jest organizowanie zawodowej działalności estradowej i rozrywkowej.

3.

Instytucje artystyczne prowadzą działalność jako jednostki wyodrębnione pod względem

prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym.

1.

Podstawowym zadaniem instytucji artystycznych jest zaspokajanie potrzeb i aspiracji

kulturalnych społeczeństwa, umożliwianie obywatelom wszechstronnego rozwoju osobowości,

kształtowanie ideowych, moralnych i patriotycznych postaw obywateli, socjalistycznych

stosunków i zasad współżycia społecznego oraz godne reprezentowanie kultury polskiej

za granicą.

2.

W szczególności do zadań instytucji artystycznych należy

1)

kształtowanie, prezentacja i upowszechnianie postępowych wartości historycznego i

współczesnego dorobku kultury narodowej oraz humanistycznych wartości kultury światowej,

2)

rozwijanie, kultywowanie oraz upowszechnianie postępowych tradycji narodowych i regionalnych

oraz ochrona dziedzictwa kulturalnego,

3)

edukacja kulturalna i wychowanie przez sztukę, a zwłaszcza przygotowanie dzieci i

młodzieży do roli przyszłych odbiorców i współtwórców socjalistycznej kultury narodowej,

4)

tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi twórczości i talentów twórczych.

3.

Główne kierunki działalności programowo-artystycznej instytucji artystycznych określa

Minister Kultury i Sztuki.

1.

Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego,

jako organy założycielskie, tworzą instytucje artystyczne na podstawie uchwał właściwych

wojewódzkich rad narodowych, podjętych po zasięgnięciu opinii Ministra Kultury i Sztuki.

2.

Wojewódzkie rady narodowe mogą podejmować uchwały w sprawie tworzenia wspólnych instytucji

artystycznych. W takim wypadku organem założycielskim jest terenowy organ administracji

państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego wskazany w uchwałach.

3.

Minister Kultury i Sztuki, jako organ założycielski, tworzy instytucje artystyczne

o szczególnym znaczeniu dla kultury narodowej.

Instytucję artystyczną można utworzyć, jeżeli

1)

istnieje społeczna potrzeba jej utworzenia do prowadzenia w określonej dziedzinie

kultury i sztuki działalności, o której mowa w art. 2,

2)

istnieje zespół osób posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe, dający rękojmię

prowadzenia przez instytucję działalności na właściwym poziomie ideowym i artystycznym,

3)

organ założycielski zapewni warunki materialno-techniczne i organizacyjne do prowadzenia

działalności artystycznej na odpowiednim poziomie.

Organ założycielski zapewnia instytucji artystycznej niezbędne wyposażenie materialne

oraz środki finansowe.

Akt o utworzeniu instytucji artystycznej określa jej nazwę, siedzibę oraz przedmiot

i zakres działania.

1.

Instytucja artystyczna działa na podstawie statutu zatwierdzonego przez organ założycielski,

z zastrzeżeniem zawartym w ust. 4.

2.

Statut określa w szczególności cele i zadania, strukturę organizacyjną instytucji

artystycznej oraz jej organy zarządzające.

3.

Statut ustala dyrektor naczelny po zasięgnięciu opinii rady artystyczno-programowej.

4.

Instytucjom nowo tworzonym statut nadaje organ założycielski.

5.

Zmiana statutu podlega zatwierdzeniu przez organ założycielski.

6.

Zasady i tryb działania instytucji artystycznej określa regulamin ustalony przez dyrektora

naczelnego po zasięgnięciu opinii rady artystyczno-programowej.

1.

Instytucja artystyczna może rozpocząć działalność po uzyskaniu wpisu do rejestru instytucji

artystycznych, zwanego dalej „rejestrem”.

2.

Rejestr prowadzi Minister Kultury i Sztuki.

3.

Wpis do rejestru następuje na wniosek organu założycielskiego. Do wniosku o wpis do

rejestru organ założycielski dołącza odpis aktu o utworzeniu instytucji, jej statut

oraz inne dokumenty, których złożenia wymagają przepisy wydane na podstawie niniejszej

ustawy.

4.

Instytucje artystyczne utworzone przez Ministra Kultury i Sztuki podlegają z urzędu

wpisowi do rejestru.

5.

Z chwilą wpisu do rejestru instytucja artystyczna uzyskuje osobowość prawną.

6.

Minister Kultury i Sztuki, w drodze rozporządzenia, określa zasady postępowania rejestrowego

oraz prowadzenia rejestru instytucji artystycznych.

1.

Minister Kultury i Sztuki, po zasięgnięciu opinii właściwego stowarzyszenia twórców

(artystów) i właściwego związku zawodowego, odmówi wpisu do rejestru, jeżeli zamierzona

przez instytucję artystyczną działalność, określona w statucie lub w dokumentach,

o których mowa w art. 8 ust. 3, jest sprzeczna z celami i zadaniami instytucji artystycznych.

2.

Minister Kultury i Sztuki, po zasięgnięciu opinii organu założycielskiego, może wykreślić

instytucję artystyczną z rejestru, jeżeli prowadzona przez nią działalność jest sprzeczna

z przepisami ustawy, ze statutem lub w inny sposób narusza obowiązujący porządek prawny.

W wypadku wykreślenia instytucji artystycznej z rejestru stosuje się przepis art.

18 ust. 2 i 3.

1.

Instytucją artystyczną kieruje dyrektor naczelny, który może pełnić równocześnie funkcję

dyrektora artystycznego.

2.

Dyrektor naczelny samodzielnie podejmuje decyzje, organizuje działalność instytucji

artystycznej oraz odpowiada za całokształt jej działalności. W szczególności

1)

reprezentuje instytucję artystyczną na zewnątrz,

2)

odpowiada za

a)

działalność ideowo-artystyczną i repertuarową,

b)

dobór i właściwe wykorzystanie kadr, podnoszenie ich kwalifikacji,

c)

zapewnienie członkom zespołu warunków rozwoju artystycznego,

d)

zapewnienie zatrudnionym w instytucji artystycznej właściwych warunków pracy i socjalno-bytowych,

e)

właściwą gospodarkę mieniem i środkami finansowymi.

3.

W instytucji artystycznej mogą być powołani, także oddzielnie, dyrektor naczelny i

dyrektor artystyczny.

4.

Do zadań dyrektora artystycznego należy kształtowanie programu ideowo-artystycznego,

repertuaru, dobór kadr artystycznych i właściwe ich wykorzystanie.

5.

Dyrektor artystyczny oraz inni zastępcy dyrektora naczelnego ponoszą przed nim odpowiedzialność

za wykonanie ciążących na nich zadań.

1.

Dyrektora naczelnego i dyrektora artystycznego w instytucjach artystycznych, o których

mowa w art. 3 ust. 1, powołuje i odwołuje organ założycielski po zasięgnięciu opinii

Ministra Kultury i Sztuki oraz właściwego stowarzyszenia twórców (artystów).

2.

Dyrektora naczelnego i dyrektora artystycznego instytucji artystycznych utworzonych

przez Ministra Kultury i Sztuki powołuje i odwołuje ten Minister po zasięgnięciu opinii

właściwego stowarzyszenia twórców (artystów).

3.

Dyrektora artystycznego powołuje i odwołuje, na wniosek dyrektora naczelnego instytucji

artystycznej, organ określony w ust. 1 lub 2, a pozostałych zastępców - dyrektor naczelny

na zasadach i w trybie określonych w statucie.

1.

W instytucjach artystycznych działa rada artystyczno-programowa.

2.

Radę artystyczno-programową powołuje dyrektor naczelny po zasięgnięciu opinii organizacji

społecznych i politycznych, stowarzyszeń twórców (artystów) i związku zawodowego,

działających w instytucji artystycznej. Pracami rady artystyczno-programowej kieruje

dyrektor naczelny.

1.

Rada artystyczno-programowa jest organem doradczym i opiniodawczym dyrektora naczelnego

w sprawach związanych z działalnością instytucji artystycznej.

2.

W szczególności do zadań rady artystyczno-programowej należy opiniowanie

1)

planów rozwoju i działalności instytucji artystycznej,

2)

planów repertuarowych i innych zamierzeń programowo-artystycznych,

3)

statutu i regulaminu instytucji artystycznej,

4)

organizacji pracy artystycznej i wykorzystania kadr, w tym zmian na stanowiskach kierowniczych

instytucji artystycznej, z wyjątkiem stanowisk, o których mowa w art. 11,

5)

planów dokształcania i doskonalenia kadr artystycznych i technicznych.

1.

W skład rady artystyczno-programowej wchodzą

1)

wybrani na ogólnym zebraniu zespołu artystycznego jego przedstawiciele w liczbie nie

przekraczającej połowy ogólnej liczby członków rady artystyczno-programowej,

2)

powołani przedstawiciele pozostałych pracowników instytucji artystycznej,

3)

delegowani przedstawiciele organizacji społecznych i politycznych, stowarzyszeń twórców

(artystów) i związku zawodowego, działających w instytucji artystycznej.

2.

W posiedzeniach rady artystyczno-programowej może uczestniczyć przedstawiciel organu

założycielskiego. W posiedzeniach rady artystyczno-programowej mogą także uczestniczyć

inne osoby spoza instytucji artystycznej, zaproszone przez tę radę.

3.

Zasady i tryb działania rady artystyczno-programowej oraz liczbę jej członków określa

regulamin instytucji artystycznej.

1.

Nadzór nad instytucją artystyczną sprawuje organ założycielski. W szczególności organ

ten dokonuje okresowych kontroli i ocen działalności instytucji artystycznej w zakresie

1)

zgodności z zasadami i celami polityki kulturalnej państwa,

2)

działalności artystycznej instytucji, stopnia zaspokajania potrzeb kulturalnych społeczeństwa

i poziomu artystycznego prowadzonej działalności,

3)

wyników ekonomicznych działania instytucji oraz prawidłowości gospodarowania mieniem

i wykorzystania środków finansowych będących w dyspozycji instytucji.

2.

Organ założycielski może wydawać instytucji artystycznej wiążące zalecenia dotyczące

usunięcia stwierdzonych w jej działalności braków i niedociągnięć.

Minister Kultury i Sztuki dokonuje okresowych analiz i ocen działalności instytucji

artystycznych.

1.

Instytucje artystyczne mogą być łączone i dzielone na zasadach i w trybie przewidzianych

do ich tworzenia, po zasięgnięciu opinii właściwych rad artystyczno-programowych.

2.

Łączenie i dzielenie instytucji artystycznych może nastąpić w celu lepszego zaspokajania

potrzeb kulturalnych społeczeństwa oraz zagwarantowania wysokiego poziomu artystycznego

ich działalności.

1.

Instytucja artystyczna, która nie spełnia zadań określonych w ustawie lub w akcie

o jej utworzeniu, może być zlikwidowana na podstawie uchwały właściwej wojewódzkiej

rady narodowej, po zasięgnięciu opinii Ministra Kultury i Sztuki. Likwidacja instytucji

artystycznej, o której mowa w art. 3 ust. 3, następuje po zasięgnięciu opinii właściwej

rady narodowej.

2.

Instytucja artystyczna podlega likwidacji w wypadku, o którym mowa w art. 9 ust. 2.

3.

Likwidację instytucji artystycznej zarządza jej organ założycielski.

4.

Zarządzenie o likwidacji instytucji artystycznej, o której mowa w art. 3 ust. 1, przesyła

się Ministrowi Kultury i Sztuki.

5.

Zarządzenie o likwidacji instytucji artystycznej stanowi podstawę do wykreślenia jej

z rejestru, chyba że wykreślenie to nastąpiło wcześniej (art. 9 ust. 2).

6.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe warunki i tryb łączenia,

dzielenia oraz likwidacji instytucji artystycznych.

1.

Instytucja artystyczna prowadzi działalność na podstawie własnego planu, zgodnego

z celami narodowego planu społeczno-gospodarczego i polityką kulturalną państwa.

2.

Plan działalności instytucji artystycznej ustala jej dyrektor naczelny.

Instytucja artystyczna działa we własnym imieniu i na własny rachunek.

1.

Instytucje artystyczne są finansowane

1)

z wpływów ze sprzedaży biletów wstępu i innych opłat za usługi artystyczne,

2)

z dotacji z Funduszu Rozwoju Kultury,

3)

ze środków finansowych przeznaczonych przez rady narodowe,

4)

z innych źródeł, a w szczególności z darowizn, spadków i zapisów oraz środków przekazanych

przez fundacje.

2.

Gospodarka finansowa instytucji artystycznych jest prowadzona na podstawie planu rzeczowo-finansowego

określającego podział zadań i środków na poszczególne rodzaje działalności.

3.

Dotacja z Funduszu Rozwoju Kultury może być udzielona po zatwierdzeniu przez organ

założycielski planu repertuarowego i rzeczowo-finansowego.

4.

Nie wykorzystane w danym roku kalendarzowym środki finansowe przechodzą na rok następny.

5.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady gospodarki finansowej

instytucji artystycznych, system rozliczeń z budżetem państwa, zakres rozciągnięcia

na instytucje artystyczne przepisów o zobowiązaniach podatkowych, zasady tworzenia

systemów wynagrodzeń pracowników instytucji artystycznych oraz zasady kształtowania

funduszu płac.

1.

Świadczenie pracy w instytucjach artystycznych opiera się na podstawie umowy o pracę,

chyba że organizacja pracy uzasadnia zatrudnienie na innej podstawie.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób zatrudnionych na podstawie powołania.

1.

Ceny biletów wstępu oraz innych opłat za usługi świadczone przez instytucje artystyczne

są kształtowane w sposób sprzyjający szerokiemu dostępowi społeczeństwa do dóbr kultury.

2.

Ceny, o których mowa w ust. 1, są ustalane na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

1.

Przepisów ustawy nie stosuje się do instytucji artystycznych podległych Ministrom

Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych.

2.

Ministrowie, o których mowa w ust. 1, w drodze rozporządzenia, mogą rozciągnąć przepisy

ustawy w całości lub w części na podległe im instytucje artystyczne.

1.

Minister Kultury i Sztuki, na wniosek zainteresowanej instytucji lub z własnej inicjatywy,

w drodze rozporządzenia, może rozciągnąć przepisy ustawy w całości lub w części na

inne niż wymienione w art. 1 jednostki organizacyjne oraz inne jednostki organizacyjne

gospodarki uspołecznionej, a także związki zawodowe, organizacje młodzieżowe i inne

organizacje społeczne, prowadzące działalność artystyczną.

2.

Minister Kultury i Sztuki w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, może dostosować

w odpowiednim zakresie przepisy ustawy do warunków działalności jednostek organizacyjnych

i organizacji określonych w ust. 1.

1.

Instytucje artystyczne, o których mowa w art. 1 ust. 2, działające jako przedsiębiorstwa

państwowe użyteczności publicznej na podstawie przepisów o przedsiębiorstwach państwowych,

stają się z mocy prawa, z dniem wejścia ustawy w życie, instytucjami artystycznymi

w rozumieniu ustawy, a ich pracownicy - pracownikami tych instytucji.

2.

Instytucje artystyczne, o których mowa w ust. 1, ustalą statuty oraz swoją organizację,

dostosowując je do przepisów ustawy, w ciągu 3 miesięcy od wejścia jej w życie. Statuty

podlegają zatwierdzeniu przez organ założycielski (art. 7 ust. 1 i 5).

Sądy, prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy rejestr instytucji artystycznych działających

jako przedsiębiorstwa państwowe użyteczności publicznej, przekażą rejestr tych instytucji

oraz pozostałą związaną z tym dokumentację Ministrowi Kultury i Sztuki w terminie

3 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.