Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.

Prasa korzysta zgodnie z Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z wolności

słowa i druku, realizuje prawo obywateli do informacji i oddziaływania na bieg spraw

publicznych, umacnia konstytucyjny ustrój Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a w szczególności

1)

rozpowszechnia informacje oraz wyraża opinie, służąc rozwojowi socjalistycznych stosunków

społecznych, gospodarki narodowej, nauki i kultury, współpracy międzynarodowej w duchu

pokoju,

2)

urzeczywistnia zasady jawności życia publicznego i kontroli społecznej oraz ujawnia

i krytykuje negatywne zjawiska życia społecznego i gospodarczego, jak również prowadzi

działalność organizatorską i interwencyjną,

3)

umożliwia obywatelom uczestnictwo w konsultacjach społecznych i dyskusjach, a tym

samym ich współudział w podejmowaniu decyzji dotyczących węzłowych problemów kraju

i innych spraw publicznych.

Organy państwowe zgodnie z Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stwarzają

prasie warunki niezbędne do wykonywania jej funkcji i zadań, w tym również umożliwiające

działalność redakcjom dzienników i czasopism zróżnicowanych pod względem programu,

zakresu tematycznego i prezentowanych postaw.

Pracownik poligrafii oraz kolportażu nie może ograniczać ani w jakikolwiek inny sposób

utrudniać drukowania i nabywania przyjętych przez przedsiębiorstwo do druku i rozpowszechniania

dzienników, czasopism lub innych publikacji prasowych z powodu ich linii programowej

albo treści.

Sprawy wydawania zezwoleń na wykonywanie rzemiosła w zakresie małej poligrafii dla

celów handlowych i reklamowych oraz rejestrowania i kontroli zakładów usługowych i

znajdujących się w nich urządzeń określają przepisy Prawa prasowego; w pozostałym

zakresie do działalności tych zakładów stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

1.

Organy państwowe, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne,

a w zakresie działalności społeczno-gospodarczej również organizacje spółdzielcze

i osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek są obowiązane do udzielania

prasie informacji o swojej działalności.

2.

Odmowa udzielenia informacji może nastąpić jedynie ze względu na ochronę tajemnicy

państwowej i służbowej oraz innej tajemnicy chronionej ustawą.

3.

Na żądanie redaktora naczelnego odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie

pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki

organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcje, której

dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy.

4.

Odmowę, o której mowa w ust. 3, bądź niezachowanie wymogów określonych w tym przepisie

można zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie miesiąca; w postępowaniu

przed Sądem stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych.

5.

Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do związków zawodowych, organizacji samorządowych

i innych organizacji społecznych w zakresie zleconych im zadań w sferze administracji

państwowej oraz innej podobnej działalności publicznej.

6.

Przepisy ust. 3 i 4 nie dotyczą organów władzy państwowej i wymiaru sprawiedliwości.

1.

Każdy obywatel, zgodnie z zasadą wolności słowa i prawem do krytyki, może udzielać

informacji prasie.

2.

Nikt nie może być narażony na uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia informacji

prasie, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych.

1.

Prasa ma prawo do przedstawiania i krytyki wszelkich ujemnych zjawisk, w granicach

określonych prawem i zasadami współżycia społecznego. Prasa korzystając z tego prawa

dąży do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk, kierując się interesami społeczeństwa

i państwa socjalistycznego, jak również przestrzegania i ochrony praw i obowiązków

obywatelskich.

2.

Organy państwowe, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne

oraz organizacje spółdzielcze są obowiązane do udzielenia odpowiedzi na przekazaną

im krytykę prasową bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca.

3.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do związków zawodowych, organizacji samorządowych

i innych organizacji społecznych w zakresie prowadzonej przez nie działalności publicznej.

4.

Nie wolno utrudniać prasie zbierania materiałów krytycznych ani w inny sposób tłumić

krytyki.

1.

Ustawa reguluje prasową działalność wydawniczą i dziennikarską.

2.

W rozumieniu ustawy

1)

prasa oznacza publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości,

ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem

bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe

przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe;

prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki

masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe,

upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki

rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące

się działalnością dziennikarską,

2)

dziennikiem jest ogólnoinformacyjny druk periodyczny lub przekaz za pomocą dźwięku

oraz dźwięku i obrazu, ukazujący się częściej niż raz w tygodniu,

3)

czasopismem jest druk periodyczny ukazujący się nie częściej niż raz w tygodniu, a

nie rzadziej niż raz w roku; przepis ten stosuje się odpowiednio do przekazu za pomocą

dźwięku oraz dźwięku i obrazu innego niż określony w pkt 2,

4)

materiałem prasowym jest każdy opublikowany lub przekazany do opublikowania w prasie

tekst albo obraz o charakterze informacyjnym, publicystycznym, dokumentalnym lub innym,

niezależnie od środków przekazu, rodzaju, formy, przeznaczenia czy autorstwa,

5)

dziennikarzem jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem

materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką

działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji,

6)

redaktorem jest dziennikarz decydujący lub współdecydujący o publikacji materiałów

prasowych,

7)

redaktorem naczelnym jest osoba posiadająca uprawnienia do decydowania o całokształcie

działalności redakcji,

8)

redakcją jest jednostka organizująca proces przygotowywania (zbierania, oceniania

i opracowywania) materiałów do publikacji w prasie.

1.

Wydawcą może być osoba prawna, fizyczna lub inna jednostka organizacyjna, choćby nie

posiadała osobowości prawnej. W szczególności wydawcą może być organ państwowy, przedsiębiorstwo

państwowe, organizacja polityczna, związek zawodowy, organizacja spółdzielcza, samorządowa

i inna organizacja społeczna oraz kościół i inny związek wyznaniowy.

2.

Organizacja polityczna, związek zawodowy, przedsiębiorstwo państwowe, organizacja

spółdzielcza, samorządowa i inna organizacja społeczna oraz kościół i inny związek

wyznaniowy może realizować uprawnienia wydawnicze bezpośrednio lub za pośrednictwem

wydawnictw własnych, jak również innych wydawnictw, działających jako nakładca.

Przepisów niniejszej ustawy nie stosuje się do

1)

Dziennika Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Dziennika Urzędowego Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej „Monitor Polski” oraz innych urzędowych organów publikacyjnych,

2)

Diariusza Sejmowego i własnych sprawozdań z działalności Sejmu i jego organów, a także

wewnętrznych wydawnictw rad narodowych,

3)

orzecznictwa sądów, komisji arbitrażowych oraz innych urzędowych publikacji o tym

charakterze,

4)

wydawnictw prasowych obcych przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych

i organizacji międzynarodowych, które na podstawie ustaw, umów i zwyczajów międzynarodowych

korzystają z prawa prowadzenia działalności wydawniczej.

1.

Zadaniem dziennikarza jest służba społeczeństwu i państwu. Dziennikarz ma obowiązek

działania zgodnie z etyką zawodową i zasadami współżycia społecznego, w granicach

określonych przepisami prawa.

2.

Dziennikarz, w ramach stosunku pracy, ma obowiązek realizowania ustalonej w statucie

lub regulaminie redakcji, w której jest zatrudniony, ogólnej linii programowej tej

redakcji.

3.

Działalność dziennikarza sprzeczna z ust. 2 stanowi naruszenie obowiązku pracowniczego.

1.

Dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w

art. 4.

2.

Informacji w imieniu jednostek organizacyjnych są obowiązani udzielać kierownicy tych

jednostek, ich zastępcy, rzecznicy prasowi lub inne upoważnione osoby, w granicach

obowiązków powierzonych im w tym zakresie.

3.

Kierownicy jednostek organizacyjnych są obowiązani umożliwiać dziennikarzom nawiązanie

kontaktu z pracownikami oraz swobodne zbieranie wśród nich informacji i opinii.

4.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa tryb udostępniania prasie informacji

oraz organizację i zadania w tym zakresie rzeczników prasowych w urzędach organów

administracji państwowej.

1.

Dziennikarz jest obowiązany

1)

zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów

prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich

źródło,

2)

chronić dobra osobiste, a ponadto interesy działających w dobrej wierze informatorów

i innych osób, które kierując się dobrem społecznym okazują mu zaufanie.

2.

Dziennikarzowi nie wolno prowadzić ukrytej działalności reklamowej wiążącej się z

uzyskaniem korzyści majątkowej bądź osobistej od osoby lub jednostki organizacyjnej

zainteresowanej reklamą.

1.

Nie wolno wypowiadać w prasie opinii co do rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym

przed wydaniem orzeczenia w I instancji.

2.

Nie wolno publikować w prasie danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym

toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, jak również danych osobowych i wizerunku

świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych, chyba że osoby te wyrażą na to zgodę.

3.

Ograniczenie, o którym mowa w ust. 2, nie narusza przepisów innych ustaw. Właściwy

prokurator lub sąd może zezwolić, ze względu na ważny interes społeczny, na ujawnienie

danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze

lub sądowe.

1.

Publikowanie lub rozpowszechnianie w inny sposób informacji utrwalonych za pomocą

zapisów fonicznych i wizualnych wymaga zgody osób udzielających informacji.

2.

Dziennikarz nie może odmówić osobie udzielającej informacji autoryzacji dosłownie

cytowanej wypowiedzi, o ile nie była ona uprzednio publikowana.

3.

Osoba udzielająca informacji może z ważnych powodów społecznych lub osobistych zastrzec

termin i zakres jej opublikowania.

4.

Udzielenia informacji nie można uzależniać, z zastrzeżeniem wynikającym z ust. 2,

od sposobu jej skomentowania lub uzgodnienia tekstu wypowiedzi dziennikarskiej.

5.

Dziennikarz nie może opublikować informacji, jeżeli osoba udzielająca jej zastrzegła

to ze względu na tajemnicę służbową lub zawodową.

6.

Nie wolno bez zgody osoby zainteresowanej publikować informacji oraz danych dotyczących

prywatnej sfery życia, chyba że wymaga tego obrona społecznie uzasadnionego interesu

lub wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby.

1.

Autorowi materiału prasowego przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swego nazwiska.

2.

Dziennikarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy

1)

danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji

lub innego materiału o tym charakterze, jak również innych osób udzielających informacji

opublikowanych albo przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie

powyższych danych,

2)

wszelkich informacji, których ujawnienie mogłoby naruszać chronione prawem interesy

osób trzecich.

3.

Obowiązek, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również innych osób zatrudnionych w redakcjach,

wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych.

1.

Dziennikarz jest zwolniony od zachowania tajemnicy zawodowej, o której mowa w art.

15 ust. 2, w razie gdy informacja, materiał prasowy, list do redakcji lub inny materiał

o tym charakterze dotyczy przestępstwa określonego w art. 254 Kodeksu karnego albo autor lub osoba przekazująca taki materiał wyłącznie do wiadomości dziennikarza

wyrazi zgodę na ujawnienie jej nazwiska lub tego materiału.

2.

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również innych osób zatrudnionych w redakcjach,

wydawnictwach prasowych i innych prasowych jednostkach organizacyjnych.

3.

Redaktor naczelny powinien być w niezbędnych granicach poinformowany o sprawach związanych

z tajemnicą zawodową dziennikarza; powierzoną mu informację albo inny materiał może

ujawnić jedynie w wypadkach określonych w ust. 1.

1.

Tworzy się Radę Prasową.

2.

Rada Prasowa działa przy Prezesie Rady Ministrów.

3.

Rada Prasowa ma charakter opiniodawczy i wnioskujący w sprawach wynikających z roli

prasy w życiu społeczno-politycznym kraju, w szczególności w zakresie realizacji wolności

słowa i druku, kierunków rozwoju prasy, wydawnictw, poligrafii, kolportażu i rozpowszechniania,

gospodarki papierem i innymi środkami utrwalającymi, badania stanu zaspokojenia potrzeb

informacyjnych społeczeństwa, kształtowania i przestrzegania dziennikarskiej etyki

zawodowej, warunków wykonywania zawodu, uzgadniania kierunków rozwoju badań prasoznawczych

i szkolnictwa dla potrzeb prasy.

1.

Rada Prasowa składa się z 45-60 członków.

2.

Prezes Rady Ministrów powołuje na okres 3 lat 1/3 członków Rady Prasowej spośród kandydatów

zgłoszonych przez organizacje dziennikarskie oraz 1/3 spośród kandydatów zgłoszonych

przez wydawców prasowych. Prezes Rady Ministrów powołuje ponadto 1/3 członków Rady

Prasowej spośród przedstawicieli organów administracji państwowej, nauki i środowisk

twórczych, organizacji politycznych i społecznych.

3.

Rada Prasowa wybiera ze swego grona przewodniczącego, trzech jego zastępców oraz sekretarza

Rady.

4.

Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowy zakres działania

Rady Prasowej, tryb jej powoływania i działania oraz nadaje jej statut.

1.

Prowadzenie prasowej działalności wydawniczej lub nakładczej wymaga zezwolenia.

2.

W celu uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 1, organ

założycielski wydawnictwa lub inny właściwy organ, a także osoba fizyczna składają

pisemny wniosek do Głównego Urzędu Kontroli Publikacji i Widowisk.

3.

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać nazwę i adres wydawcy, określać

charakter i zakres zamierzonej działalności wydawniczej, jak również ich zgodność

ze statutem wydawcy, jeżeli jest osobą prawną, a także wskazywać zamierzone sposoby

zaopatrzenia w papier i możliwości wytwarzania za pomocą druku lub innej techniki.

Wniosek powinien zawierać niezbędne dane osobowe zarządzających tworzonym wydawnictwem,

z określeniem zakresu odpowiedzialności każdej z tych osób.

4.

Zarządzającym wydawnictwem prasowym może być osoba, która ma pełną zdolność do czynności

prawnych i obywatelstwo polskie oraz nie jest pozbawiona praw publicznych; zarządzającym

nie może być osoba skazana za przestępstwo przeciwko podstawowym interesom politycznym

i gospodarczym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, za przestępstwo popełnione w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej lub z innych niskich pobudek; zarządzającym nie może

być także osoba skazana za przestępstwo określone w niniejszej ustawie.

5.

Prezes Głównego Urzędu Kontroli Publikacji i Widowisk w uzgodnieniu z Ministrem Spraw

Zagranicznych, może zwolnić zarządzającego wydawnictwem od wymogu posiadania obywatelstwa

polskiego.

6.

Wymagania, o których mowa w ust. 4, dotyczące organów założycielskich i osób zarządzających

wydawnictwem mają odpowiednie zastosowanie w wypadkach, w których wydawcą ma być osoba

fizyczna.

7.

Osoba fizyczna ubiegająca się o zezwolenie na prasową działalność wydawniczą jest

obowiązana ponadto przedstawić opinię właściwego wojewody, uzasadniającą potrzebę

uruchomienia prywatnego przedsiębiorstwa wydawniczego.

8.

Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, nie jest wymagane, jeżeli wydawca zamierza wydawać

wyłącznie jeden tytuł.

1.

Na wydawanie dziennika lub czasopisma wydawca obowiązany jest uzyskać niezależnie

od zezwolenia, o którym mowa w art. 19, odrębne zezwolenie Głównego Urzędu Kontroli

Publikacji i Widowisk.

2.

Wniosek o wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać następujące

dane

1)

tytuł dziennika lub czasopisma oraz siedzibę i dokładny adres redakcji,

2)

dane osobowe redaktora naczelnego,

3)

określenie linii programowej dziennika lub czasopisma,

4)

określenie podstawowego zakresu tematycznego dziennika lub czasopisma,

5)

częstotliwość ukazywania się dziennika lub czasopisma, jego najwyższą objętość, format

i najwyższy jednorazowy nakład oraz określenie zasięgu rozpowszechniania,

6)

wydawcę, jego siedzibę i dokładny adres,

7)

nazwę i adres zakładu poligraficznego, w którym dziennik lub czasopismo miałyby być

wytwarzane, oraz określenie techniki ich wykonywania i źródło zaopatrzenia w papier.

3.

Zezwolenie Głównego Urzędu Kontroli Publikacji i Widowisk powinno zawierać - niezależnie

od wymagań określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego - dane, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz 4-6.

4.

Zezwolenie na wydawanie publikacji o charakterze jednorazowym (jednodniówki i inne

publikacje okolicznościowe) powinno określać objętość, format, nakład oraz sposób

rozpowszechniania.

1.

Zezwolenie na wydawanie dziennika lub czasopisma traci ważność

1)

po upływie okresu, na jaki zostało wydane,

2)

w razie niewydawania dziennika lub czasopisma przez okres jednego roku od dnia wydania

zezwolenia udzielonego na czas nie oznaczony lub przerwy w ich wydawaniu przez okres

jednego roku,

3)

w razie cofnięcia zezwolenia.

2.

Zmiana danych objętych zezwoleniem, wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt 1, 5 i 6, z

wyjątkiem zmiany siedziby i adresu redakcji oraz wydawcy, wymaga uprzedniej zgody

Głównego Urzędu Kontroli Publikacji i Widowisk. O zmianach dotyczących danych określonych

w art. 20 ust. 2, które nie wymagają zgody Głównego Urzędu Kontroli Publikacji i Widowisk,

należy powiadomić niezwłocznie.

1.

Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk odmówi wydania zezwoleń, o których mowa

w art. 19 i 20, gdyby ich udzielenie stanowiło naruszenie ustaw albo prawa do ochrony

nazwy istniejącego już tytułu prasowego.

2.

Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk może odmówić wydania zezwolenia, o którym

mowa w art. 20, jeżeli wnioskodawca, mimo wezwania Urzędu, nie wykaże społecznej potrzeby

wydawania nowego dziennika lub czasopisma, a zwłaszcza w wypadku gdy linia programowa

i zakres tematyczny tego dziennika lub czasopisma byłyby zbieżne z już wydawanymi.

3.

Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk może odmówić wydania zezwolenia, o którym

mowa w art. 20, jeżeli wnioskodawca nie wykazał źródeł zaopatrzenia w papier i możliwości

druku lub wytwarzania inną techniką.

1.

Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk może cofnąć zezwolenia, o których mowa

w art. 19 i 20, z powodu

1)

systematycznego lub rażącego naruszania w prasie przepisów niniejszej ustawy oraz

innych ustaw,

2)

przekraczania zakresu udzielonego zezwolenia, a w wypadku zezwolenia na wydawanie

dziennika lub czasopisma - także z powodu trwałej zmiany ich podstawowego zakresu

tematycznego.

2.

Cofnięcie zezwolenia poprzedza pisemne ostrzeżenie ze wskazaniem stwierdzonych uchybień

oraz pouczeniem o możliwości zastosowania tej sankcji.

Przepisy dotyczące zezwoleń na prasową działalność wydawniczą nie mają zastosowania

do działalności antenowej Komitetu do Spraw Radia i Telewizji „Polskie Radio i Telewizja”

oraz do działalności Polskiej Agencji Prasowej i Polskiej Kroniki Filmowej, których

działalność regulują odrębne przepisy.

1.

Redakcją kieruje redaktor naczelny.

2.

Redaktora naczelnego oraz innych członków kierownictwa redakcji powołuje i odwołuje

wydawca, organ założycielski wydawnictwa lub inny właściwy organ, zgodnie ze statutem

lub właściwymi przepisami.

3.

Redaktor naczelny odpowiada za treść przygotowywanych przez redakcję materiałów prasowych

oraz za sprawy organizacyjne i finansowe redakcji, w granicach określonych w statucie

lub właściwych przepisach.

4.

Przy redakcji działa kolegium redakcyjne, jeżeli statut redakcji lub właściwe przepisy

tak stanowią.

5.

Przy redakcji może działać rada redakcyjna i rada programowa (naukowa) jako organy

opiniodawczo-doradcze redaktora naczelnego.

1.

Organizację redakcji, jej linię programową, zakres działania oraz tryb powoływania

i odwoływania organów określonych w art. 25, jak również udział przedstawicieli zespołu

redakcyjnego w kolegium redakcyjnym oraz w innych organach opiniodawczo-doradczych

określa statut albo regulamin redakcji.

2.

Statut albo regulamin redakcji nadaje wydawca, organ założycielski wydawnictwa lub

inny właściwy organ, po konsultacji z działającymi w redakcji organizacjami dziennikarskimi,

politycznymi, związkami zawodowymi i innymi organizacjami społecznymi.

1.

Na każdym egzemplarzu druków periodycznych, serwisów agencyjnych oraz innych podobnych

druków prasowych należy w widocznym i zwyczajowo przyjętym miejscu podać

1)

nazwę i adres wydawcy lub innego właściwego organu,

2)

adres redakcji oraz imię i nazwisko redaktora naczelnego,

3)

miejsce i datę wydania,

4)

nazwę zakładu wykonującego dany druk prasowy,

5)

symbol udzielającego zgody na publikację, w wypadkach określonych w przepisach o kontroli

publikacji i widowisk,

6)

międzynarodowy znak informacyjny,

7)

bieżącą numerację.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do nagrań radiowych i telewizyjnych oraz kronik

filmowych.

1.

W przedsiębiorstwach państwowych mogą funkcjonować rozgłośnie lub tele- i radiowęzły

zakładowe, stanowiące wyłącznie mienie przedsiębiorstwa.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozgłośni oraz tele- i radiowęzłów stanowiących

mienie państwowych jednostek organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi,

jak również do funkcjonowania rozgłośni oraz tele- i radiowęzłów międzyzakładowych.

3.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowy status, jak również zasady

działania rozgłośni oraz tele- i radiowęzłów, o których mowa w ust. 1 i 2.

1.

Na funkcjonowanie rozgłośni oraz tele- i radiowęzłów w jednostkach organizacyjnych

innych niż określone w art. 28 jest wymagane zezwolenie Głównego Urzędu Kontroli Publikacji

i Widowisk; do udzielenia, utraty ważności i cofnięcia zezwolenia stosuje się odpowiednio

przepisy art. 19-23.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do urządzeń nagłaśniających zainstalowanych

1)

wewnątrz budynków kościołów, kaplic i przeznaczonych wyłącznie do tych celów domów

modlitwy, jeżeli dźwięki wzmocnione przez te urządzenia nie zakłócają spokoju w sąsiednich

budynkach,

2)

na placach w obrębie tradycyjnych miejsc pielgrzymkowych na czas odbywania uroczystości

religijnych.

1.

Na prowadzenie działalności poligraficznej oraz usługowej w zakresie małej poligrafii

obejmującej wszelkiego rodzaju powielarnie i światłokopiarnie zezwolenia udziela Minister

Kultury i Sztuki.

2.

Urządzenia małej poligrafii pozostające w dyspozycji państwowych jednostek organizacyjnych

podporządkowanych naczelnym lub centralnym organom państwowym podlegają rejestracji

przez właściwy naczelny lub centralny organ państwowy, a pozostające w dyspozycji

spółdzielni pracy - przez Centralny Związek Spółdzielczości Pracy.

3.

Urządzenia małej poligrafii nie objęte przepisem ust. 2 podlegają rejestracji przez

terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, niezależnie od tego,

w czyjej dyspozycji pozostają.

4.

Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do zakładów wytwarzających pieczątki.

5.

Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk jest uprawniony do kontroli przedsiębiorstw

poligraficznych, zakładów i innych urządzeń, o których mowa w ust. 1-4, w granicach

niezbędnych do kontroli publikacji.

6.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady udzielania zezwoleń,

rejestracji i kontroli przedsiębiorstw poligraficznych oraz zakładów i urządzeń, o

których mowa w ust. 1-4.

Na wniosek zainteresowanej osoby fizycznej, prawnej lub innej jednostki organizacyjnej

redaktor naczelny redakcji właściwego dziennika lub czasopisma jest obowiązany opublikować

bezpłatnie

1)

rzeczowe i odnoszące się do faktów sprostowanie wiadomości nieprawdziwej lub nieścisłej,

2)

rzeczową odpowiedź na stwierdzenie zagrażające dobrom osobistym.

1.

Sprostowanie lub odpowiedź należy opublikować w

1)

dzienniku - w ciągu 7 dni od dnia otrzymania sprostowania lub odpowiedzi,

2)

czasopiśmie - w najbliższym lub jednym z dwóch następujących po nim przygotowywanych

do druku numerów,

3)

innym niż dziennik przekazie za pomocą dźwięku oraz dźwięku i obrazu - w najbliższym

analogicznym przekazie, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia otrzymania sprostowania

lub odpowiedzi.

2.

Sprostowanie lub odpowiedź dotyczące wiadomości lub stwierdzenia zamieszczonych w

kronice filmowej należy opublikować, na koszt wydawcy kroniki filmowej, w ciągu miesiąca,

w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym; informacja o tym powinna być podana w najbliższej

kronice filmowej.

3.

Sprostowanie lub odpowiedź należy dodatkowo opublikować w odpowiednim dzienniku, w

ciągu miesiąca, na wniosek zainteresowanej osoby, na koszt wydawcy, gdy możliwy termin

opublikowania sprostowania lub odpowiedzi przekracza 6 miesięcy.

4.

Terminy, o których mowa w ust. 1-3. nie mają zastosowania, jeżeli strony na piśmie

umówiły się inaczej.

5.

Sprostowanie w drukach periodycznych powinno być opublikowane lub przynajmniej zasygnalizowane

w tym samym dziale równorzędną czcionką oraz pod widocznym tytułem, w pozostałych

publikacjach powinno być nadane w zbliżonym czasie i w analogicznym programie.

6.

W tekście nadesłanego sprostowania lub odpowiedzi nie wolno bez zgody wnioskodawcy

dokonać skrótów ani innych zmian, które by osłabiały jego znaczenie lub zniekształcały

intencję autora sprostowania; tekst sprostowania nie może być komentowany w tym samym

numerze lub audycji; nie odnosi się to do odpowiedzi; nie wyklucza to jednak prostej

zapowiedzi polemiki lub wyjaśnień.

7.

Tekst sprostowania lub odpowiedzi nie może być dłuższy od dwukrotnej objętości fragmentu

materiału prasowego, którego dotyczy; redaktor naczelny nie może wymagać, aby sprostowanie

lub odpowiedź były krótsze niż pół strony znormalizowanego maszynopisu.

8.

Ograniczenia, o których mowa w ust. 7, nie dotyczą sprostowania lub odpowiedzi pochodzących

od naczelnych i centralnych organów państwowych, w tym pochodzących od naczelnych

i centralnych organów administracji państwowej, jeżeli zostały nadesłane przez rzecznika

prasowego rządu.

1.

Redaktor naczelny odmówi opublikowania sprostowania lub odpowiedzi, jeżeli

1)

nie odpowiadają wymaganiom określonym w art. 31,

2)

zawierają treść karalną, a w szczególności wykraczają przeciwko konstytucyjnemu ustrojowi

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, konstytucyjnym zasadom polityki zagranicznej Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej i jej sojuszom, naruszają tajemnicę państwową i służbową

oraz inną tajemnicę chronioną ustawą, noszą znamiona zniesławienia lub obrazy,

3)

ich treść lub forma nie jest zgodna z zasadami współżycia społecznego,

4)

podważają fakty stwierdzone prawomocnym orzeczeniem.

2.

Redaktor naczelny może odmówić opublikowania sprostowania lub odpowiedzi, jeżeli

1)

sprostowanie lub odpowiedź nie dotyczy treści zawartych w materiale prasowym.

2)

sprostowanie lub odpowiedź jest wystosowana przez osobę, której nie dotyczą fakty

przytoczone w prostowanym materiale, chyba że sprostowania lub odpowiedzi, po śmierci

osoby bezpośrednio zainteresowanej, dokonuje osoba zainteresowana w związku ze stosunkiem

służbowym, wspólną pracą lub działalnością albo w związku z więzami pokrewieństwa

lub powinowactwa,

3)

sprostowanie odnosi się do wiadomości poprzednio sprostowanej,

4)

sprostowanie lub odpowiedź została nadesłana po upływie miesiąca od dnia opublikowania

materiału prasowego, chyba że zainteresowana osoba nie mogła zapoznać się wcześniej

z treścią publikacji, nie później jednak niż w ciągu 3 miesięcy od dnia opublikowania

materiału prasowego,

5)

sprostowanie lub odpowiedź nie jest zgodna z wymaganiami określonymi w art. 32 ust.

7 lub nie została podpisana w sposób umożliwiający redakcji identyfikację autora.

3.

Odmawiając opublikowania sprostowania lub odpowiedzi redaktor naczelny jest obowiązany

przekazać niezwłocznie wnioskodawcy pisemne zawiadomienie o odmowie i jej przyczynach.

Jeżeli odmowa nastąpiła z przyczyn wymienionych w ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1-3, należy

wskazać fragmenty, które nie nadają się do publikacji; do poprawionego w ten sposób

sprostowania lub odpowiedzi termin określony w ust. 2 pkt 4 biegnie na nowo od dnia

doręczenia zawiadomienia o odmowie i jej przyczynach. Redakcja nie może odmówić zamieszczenia

sprostowania lub odpowiedzi, jeżeli zastosowano się do jej wskazań.

4.

Jeżeli zasadne sprostowanie nadesłane przez osobę zainteresowaną nie może być opublikowane

z przyczyn określonych w ust. 1 i 2, redaktor naczelny, za zgodą tej osoby, może zamieścić

własne wyjaśnienie czyniące zadość funkcji sprostowania.

5.

Sprostowanie lub odpowiedź mogą być podpisane pseudonimem, gdy podstawą sprostowania

lub odpowiedzi jest zagrożenie dobra związanego z pseudonimem; nazwisko podaje się

wtedy tylko do wiadomości redakcji.

1.

Redaktor naczelny jest obowiązany opublikować nieodpłatnie, w miejscu i w czasie właściwym

ze względu na tematykę i charakter publikacji, komunikat urzędowy pochodzący od naczelnych

i centralnych organów państwowych, w tym pochodzący od naczelnych i centralnych organów

administracji państwowej, jeżeli został nadesłany przez rzecznika prasowego rządu

ze wskazaniem, że publikacja jest obowiązkowa.

2.

Obowiązek określony w ust. 1 dotyczy również wydanych na podstawie ustaw obwieszczeń,

uchwał lub zarządzeń pochodzących od terenowych organów władzy i administracji państwowej

stopnia wojewódzkiego, nadesłanych w formie zwięzłych komunikatów przez właściwego

przewodniczącego wojewódzkiej rady narodowej lub wojewodę w celu ogłoszenia w dzienniku

lub odpowiednim czasopiśmie na terenie jego działania.

3.

Komunikaty, o których mowa w ust. 1 i 2, należy opublikować, w uzgodnionym terminie,

bez dokonywania zmian, zamieszczania uwag i zaprzeczeń, a w razie braku uzgodnienia

terminu - w najbliższym przygotowywanym wydaniu.

1.

Redaktor naczelny dziennika jest obowiązany opublikować odpłatnie we wskazanym lub

uzgodnionym terminie

1)

prawomocny wyrok sądu lub inne orzeczenie zawierające klauzulę o opublikowaniu,

2)

ogłoszenie sądu lub innego organu państwowego.

2.

Redaktor naczelny dziennika jest obowiązany opublikować nieodpłatnie, we wskazanym

lub uzgodnionym terminie, list gończy.

1.

Prasa może zamieszczać odpłatne ogłoszenia i reklamy.

2.

Ogłoszenia i reklamy nie mogą być sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

3.

Ogłoszenia i reklamy muszą być oznaczone w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie

stanowią one materiału redakcyjnego.

4.

Wydawca i redaktor mają prawo odmówić zamieszczenia ogłoszenia i reklamy, jeżeli ich

treść lub forma jest sprzeczna z linią programową bądź charakterem publikacji.

Do odpowiedzialności za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego

stosuje się zasady ogólne, chyba że ustawa stanowi inaczej.

1.

Odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału

prasowego ponoszą autor, redaktor lub inna osoba, którzy spowodowali opublikowanie

tego materiału; nie wyłącza to odpowiedzialności wydawcy. W zakresie odpowiedzialności

majątkowej odpowiedzialność tych osób jest solidarna.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności cywilnej za naruszenie

prawa spowodowane ujawnieniem materiału prasowego przed jego publikacją.

1.

Osoba zainteresowana może dochodzić roszczenia o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi,

jeżeli redaktor naczelny odmówił opublikowania sprostowania lub odpowiedzi albo są

one niewystarczające bądź nie ukazały się w terminie określonym w art. 32 ust. 1-4.

2.

Roszczeń, o których mowa w ust. 1, nie można dochodzić po upływie roku od dnia opublikowania

materiału prasowego.

W razie umyślnego naruszenia dóbr osobistych osoby fizycznej przez publikację materiałów

prasowych, a w szczególności w wypadku naruszenia przepisu art. 14 ust. 6 sąd może

przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną

krzywdę.

Publikowanie zgodnych z prawdą i rzetelnych sprawozdań z jawnych posiedzeń Sejmu i

rad narodowych oraz ich organów, a także publikowanie rzetelnych, zgodnych z zasadami

współżycia społecznego ujemnych ocen dzieł naukowych lub artystycznych albo innej

działalności twórczej, zawodowej lub publicznej służy realizacji zadań określonych

w art. 1 i pozostanie pod ochroną prawa; przepis ten stosuje się odpowiednio do satyry

i karykatury.

1.

Redaktor nie ponosi odpowiedzialności za treść publikacji nadesłanych przez Polską

Agencję Prasową oraz za treść komunikatów urzędowych, o których mowa w art. 34, jak

również za treść orzeczeń i ogłoszeń, o których mowa w art. 35.

2.

Wydawca i redaktor nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń i reklam opublikowanych

zgodnie z art. 36.

Kto używa przemocy lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia dziennikarza do opublikowania

lub zaniechania opublikowania materiału prasowego albo do podjęcia lub zaniechania

interwencji prasowej

-

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

1.

Kto utrudnia lub tłumi krytykę prasową

-

podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto nadużywając swego stanowiska lub funkcji działa na szkodę

innej osoby z powodu krytyki prasowej, opublikowanej w społecznie uzasadnionym interesie.

Kto bez wymaganego zezwolenia wydaje albo rozpowszechnia dziennik, czasopismo lub

inną publikację prasową

-

podlega karze pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności albo grzywny.

1.

Kto wbrew obowiązkowi wynikającemu z ustawy uchyla się od opublikowania sprostowania

lub odpowiedzi, o których mowa w art. 31, albo publikuje takie sprostowanie lub odpowiedź

wbrew warunkom określonym w ustawie

-

podlega karze grzywny.

2.

Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba fizyczna, ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.

Kto wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 34 i 35 uchyla się od opublikowania komunikatu

urzędowego, ogłoszenia sądu lub innego organu państwowego, jak również listu gończego

-

podlega karze grzywny.

Kto wbrew obowiązkowi wynikającemu z ustawy uchyla się od rejestracji urządzeń drukarskich

lub powielających

-

podlega karze grzywny.

Kto narusza przepisy art. 3, 11 ust. 2, art. 14, 15 ust. 2 i art. 27

-

podlega karze grzywny.

Postępowanie w sprawach wynikających z niniejszej ustawy prowadzi się na zasadach

określonych w odrębnych przepisach, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Decyzje administracyjne w sprawach prasowych mogą być zaskarżone do Naczelnego Sądu

Administracyjnego.

Roszczenia o opublikowanie sprostowania lub odpowiedzi, o których mowa w art. 39,

podlegają rozpoznaniu przez sąd.

1.

Sprawy o przestępstwa określone w art. 43 i 44 podlegają rozpoznaniu przez sąd wojewódzki,

a określone w art. 45-49 oraz o przestępstwa popełnione w prasie - przez sąd rejonowy.

2.

Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, może wyznaczyć sądy rejonowe właściwe

do rozpoznawania spraw o przestępstwa, o których mowa w art. 45-49, oraz o przestępstwa

popełnione w prasie - na obszarze właściwości danego sądu wojewódzkiego.

W razie odmowy wszczęcia postępowania karnego przeciwko dziennikarzowi o przestępstwo

określone w ustawie oraz o przestępstwo popełnione w prasie lub inny czyn związany

z wykonywaniem zawodu dziennikarskiego albo umorzenia takiego postępowania, sąd lub

prokurator może przekazać sprawę do rozpoznania jedynie właściwemu sądowi dziennikarskiemu.

W ustawie z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła

(Dz. U. z 1983 r. Nr 7, poz. 40) w rozdziale 1 po art. 3 dodaje się art. 3

„

Art. 3

Sprawy wydawania zezwoleń na wykonywanie rzemiosła w zakresie małej poligrafii dla

celów handlowych i reklamowych oraz rejestrowania i kontroli zakładów usługowych i

znajdujących się w nich urządzeń określają przepisy Prawa prasowego; w pozostałym

zakresie do działalności tych zakładów stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

”

W ustawie z dnia 18 lipca 1974 r. o wykonywaniu handlu oraz niektórych innych rodzajów

działalności przez jednostki gospodarki nieuspołecznionej

(Dz. U. z 1983 r. Nr 43, poz. 193) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 3

a)

w ust. 4 wyrazy „sztuki, przedsiębiorstw fonografii i poligrafii” zastępuje się wyrazami „sztuki i przedsiębiorstw fonografii”,

b)

dodaje się ust. 6 w brzmieniu

„

6.

Sprawy wydawania uprawnień do prowadzenia działalności w zakresie poligrafii oraz

rejestrowania i kontroli przedsiębiorstw i urządzeń poligraficznych określają przepisy

Prawa prasowego; w pozostałym zakresie do działalności tych przedsiębiorstw stosuje

się przepisy niniejszej ustawy.

”

,

2)

w art. 4 w ust. 1 w pkt 3 wyrazy „i poligrafii” skreśla się.

W ustawie z dnia 31 lipca 1981 r. o kontroli publikacji i widowisk

(Dz. U. Nr 20, poz. 99 i z 1983 r. Nr 44, poz. 204) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 skreśla się pkt 7;

2)

w art. 3 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu

„

3.

Do właściwości Głównego Urzędu należą także sprawy udzielania i cofania zezwoleń na

prowadzenie prasowej działalności wydawniczej lub nakładczej oraz na wydawanie dzienników

i czasopism w zakresie i na zasadach określonych w Prawie prasowym.

4.

W sprawach, o których mowa w ust. 3, Główny Urząd współdziała z Narodową Radą Kultury,

Radą Prasową, Polską Akademią Nauk, właściwymi ministrami, kierownikami urzędów centralnych

z centralnymi organami organizacji politycznych, związków zawodowych, organizacji

spółdzielczych, samorządowych i innych organizacji społecznych oraz kościołów i innych

związków wyznaniowych.

”

;

3)

w art. 20 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Sprawy zastrzeżone w przepisach szczególnych do właściwości Głównego Urzędu Kontroli

Publikacji i Widowisk i jego organów terenowych przechodzą odpowiednio do właściwości

Głównego Urzędu oraz okręgowych urzędów.

”

;

4)

w art. 23 końcowe wyrazy „z wyjątkiem przepisów dotyczących udzielania zezwoleń na wydawanie czasopism, jak

również rejestracji i kontroli zakładów poligraficznych, zakładów wytwarzających pieczątki,

zakładów wytwarzających publikacje i ilustracje sposobem światłoczułym oraz aparatów

do powielania” skreśla się.

1.

Postępowanie w sprawach wynikających z niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2,

wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy i do tego czasu nie zakończone, toczy

się do zakończenia w danej instancji według przepisów dotychczasowych.

2.

Sprawy dotyczące wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności usługowej w zakresie

małej poligrafii, w których postępowanie wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy nie zostało do tego czasu zakończone, podlegają przekazaniu do dalszego postępowania

organowi właściwemu w myśl tej ustawy; postępowanie toczy się z uwzględnieniem jej

przepisów.

3.

Przepisy ustawy dotyczące zaskarżania do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzji

w sprawach wynikających z niniejszej ustawy stosuje się do decyzji wydanych w sprawach,

w których postępowanie zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

1.

Działający w dniu wejścia w życie ustawy wydawcy dzienników i czasopism zachowują

dotychczasowe uprawnienia, jeżeli w terminie 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie

oświadczą w Głównym Urzędzie Kontroli Publikacji i Widowisk gotowość prowadzenia tej

działalności oraz wskażą dane określone w art. 19 ust. 3.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do zezwoleń na wydawanie określonego dziennika

lub czasopisma, z tym że wskazanie dotyczy danych określonych w art. 20 ust. 2.

3.

Wydane do dnia wejścia w życie ustawy zezwolenia na prowadzenie działalności poligraficznej

oraz usługowej w zakresie małej poligrafii zachowują ważność, jeżeli w terminie 6

miesięcy od dnia jej wejścia w życie osoby prowadzące taką działalność oświadczą Ministrowi

Kultury i Sztuki gotowość prowadzenia tej działalności oraz wskażą dane określone

w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ust. 6.

Z dniem wejścia w życie ustawy tracą moc wszelkie przepisy dotyczące przedmiotów w

niej unormowanych, a w szczególności traci moc dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 21 listopada 1938 r. - Prawo prasowe

(Dz. U. Nr 89, poz. 608).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1984 r.