Rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa.
Table of Provisions (24)
Statutory Text (24 Articles)
§ 1. Oceny pracy nauczyciela dokonuje organ bezpośrednionadzorujący szkołę,
w której nauczyciel jest za-
trudniony.
§ 2. 1. Oceny pracy nauczyóiela dokonuje się po zasięgnięciu
opinii . zespołu, w którego skład wchodzą: dyrektor szkoły, nauczyciel metodyk lub nauczyciel tej samej (pokrewnej) specjalności, pl'Zedstawiciel związku
zawodowego, Tady pedagogicznej oraz kierownik wojewód~kiego ośrodka doskonalenia kadr medycznych lub
upoważniony przez nieQo pracownik. Opinia ta nie jest
wymagana przydO'konywaniu oceny pracy dyrektora~ sŻk.b
ły. Ponadto w skład . zespołu opiniującego wchodzi kierownik szkolenia praktycznego zakładu pracy i szkoły w razie opiniowania nauczyciela praktycznej nauki zawodu.
2. W skład zespołu opiniującego pracę nauczyciela
metodyka wchodżiDyrektor Centrum Doskonalenia Nauc,zycieli i Srednich Kadr Medycznych lub upoważniony
przez niego pracownik, dy:rektot szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony, oraz przedstawiciel związku zawodow~go.
przedstawia opinię organowi 'bezpośrędnio
po zapoznaniu z nią zainteresowanego nauczyciela i wysłuchaniu jego uwag.
3.
Zespół
nadzorującemu szkołę
§ '3. Podstawę oceny pracy nauczyciela stanowi reali. zacja zadań określonych wart. 6 ust. 1 oraz mt. 7 ustaw,y
z dnia 26 stycznia· 1982 r. - Karta Na'uczyciela (Dz. U.
z 1982 r. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr 33, poz. 2141
<Oraz z 1983 r. Nr 5, poz. 33), zadań statutowych szkoły ora'7.
osiągane , wyniki dy:daktyczno-wychowawcze i opiekuń
cze, z uwzględnieniem opinii, o której :mowa w § 2, oraz
wpisów o pracy nauozyciela, dokonywanych w dokumentacji szkolnej przez nauczycieli sprawujących nadzór pedagogiczny.
§ 4. 1. Przy formułowaniu opinii o pracy nauczyciela
zespół powinien uwzględniać w szczególności
1)
stopień
przygotowania uczniów do . WYkonywania zateoretycznych i praktycznych,
2) umiejętność kształtowania u uczniów podstawetyczn,q-moraln.ych wymaganych od pracowników służby
zdrowia i opieki. społecznej,
3) umiejętność ksz~altowania u uczniów dbałości o sprzęt
i aparaturę medyczną <Oraz racjonalne gospodarowa.nie materiałami używanym'i w procesie diagnostyczno-terapeutycznym, '
4) za.angażowanie Vi pracy na rzecz rozwijania oświaty
zdrowotnej,
5) . lokaty uzyskane przez uczniów w imprezach, konkursach międzyszkolnych, wojewódzkich, ogólnopolskich,
6) rozwijanie u uczniów umiejętności pracy zespołowej
:w procesie diagnostyczno-terapeutycznym,
7) podnoszenie kwalifikacji w zakresie wiedzy medycznej i umiejętności praktycznych w określonych spec- ·
jalnościach medycznych,
8) własne poszukiwania i osiągnięcia metodyczne.
2. Zespół dokonuje badania wyników dydaktycznych
oraz przepr.owadza wizytację lekcji (zajęć).
3. Przy formułowaniu opinii o pracy nauczydeli peł- ,
niących równocześnie funkcję kierowników wydziałów lub
kierowników szkolenia praktyc,znego, oprócz elementów
wymienionych w, ust. 1, zes'p6ł powin~nuwzględniać ponadto
1) umiejętność .organizowania współdziałania sz~oły z
placówkami służby zdrowia i opieki ~połecznej,
2) sposób przeprowadzania hospitacji praktycznej nauki
zawodu.
§ 5. Ocenę . wpisuje się do "Karty oceny pracy zawodowej nauczyciela", którą przechowuje się w aktach osobowychnauczyciela. Wzór "Karty oceny pracy zawodowej :..
nauczyciela" zostanie określony odrębnie.
, § 6.- W razie zgłoszenia .wniosku 'o dokonanie oceny
pracy nauczyciela, właściwy organ ma obowiązek jeł dokonania w terminie jednego roku od daty zgłoszenia
wniosku.
§ 7. Rozporządzenie wchodzi. w życie z dniem ogŁo
szenia.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej: T. Szelachowski
dań
I
214
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA
PRACY, PŁAC I SPRAW-SOCJALNYCH
z dnia 5 sierpnia 1983 r.
w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na
badanie przez te komisje oraz szczegółowych 7.ilsad ustalania inwalidztwa.
Na podstawie art. 25 ust. 3 i 4 u'Stawy z dnia 14 grudnia 1982 T. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich
rodzin (Dz. U.Nr 40, poz. 267), art . .16 ust. 9 ust(iwy z dnia
14 grudnia 1982 'r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
indywidualnych i członków ich rodzin (1;)z. U. Nr 40,
'pO'Z. 268) oraz art. 20 ust., 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r.
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa (D'L. U. z 1983 r. Nr 30,
poz. 143) zarządza się, co następuje
.
Rozdział
Skład
l
komisji lekarskich.
§ 1. 1. Obwodowe i wojewódzkie ~omisje lekarskie do
spraw inwalidztwa i zatrudnienia, zwane dalej "komisjami
lekarskimi", obejmują swoim działa.n iem tereny określone
przez dyrektora właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczen
Społecznych, zwanego dalej "Zakładem".
r
/\
{)zienIiik Ustaw Nr 47
671
.
/
2. Teren działania obwodowej komisji lekarskiej powinien być tak określony, a'byułatwiał zainteresowanym
przybycie na komisję oraz umożliwiał · śCis'ą współpracę
komisji 'Z właściwym terenowym organem administracji
państwowej.
}>.oz. 214
3) określanie stopnia uszczeTbku na zdrowiu spowodowanego skutkami wy'p adku przy 'pracy, w drodze do
pracy i , z pracy oraz choroby zawod,owej,
4). orzekanie. czy dziecko ze względu na stan zdrowia
wymaga stałej opieki innej OSQby, polegającej na ko- .
nieczności pielęgnacji lub na systematycznym współ
działaniu Vi postępowaniu leczniczym i rehabilitacyjnym,
5) orzekanie w innych sprawach, przewidzianych w prze- "
pisach od'rębnych.
'
.
. i§ ·2. 1. W skład obwodowej , komisji lekarskiej
, wchodzą
1) dwaj lekarze medycyny, specjaliści co najmniej I stopnia w zauesie podstawowych specjalizacji (choroby
wewnętrzne, medycyna przemysłowa; medycyna ogólna, chirurgia). '
§ 8. Przy orzekaniu o inwalidztwie osób ' określonych
2) przedstawiciel Zakładu,
w § 7 ust. 1 komisje lekarskie dbowiązane są Vi sżczegól3) inne osoby wymienione w przepisach odrębnych.
. noścido
.
1) stwierdzania utraty lub ograniczenia zdolnośc;ido wy2. W skład obwodowej specjalistycznej komisji le,konywania zatJudnienia oraz określania grupy inwaka'r skiej mogą wchodzić wyłącznie lekarze posiadający
lidów, do której zainteresowal!Y ma być zaliczony, ,
specja-lizacj'ę II stopnia w zakresie właściw,ej dziedziny
. ·m edycyny.
"
2) ustalania daty powstania inwalidZtwa,
3) ustalania, na podstawie odrębnych przepisów.zwi,ąz
. § 3. W skład wojewódzkiej komisji ,lekarskiej wcbodz_ą
ku przyczynowego inwalidztwa lub śąlierci z określo
1) trzej lekaTze specjajiści II -stopnia w zakresie podnymi okolicznościami,
stawowych s,p ecjalizacji (choroby wewnętrzne, medy4) ustalania wskazań i przeciwwskazań dotyczących prze~yna przemysłowa, medycyna ogólna, chirurgia, nellI'oszkolenia zawodowego i zatrudniania inwalidów,
.
logia),
.
5) ustalania terminów badań kontrolnych lub okresu waŻ'
2) przedstawiciel Zakładu,
ności orzeczenia,
3) inne osoby wymienione w przepisach odrębnych.
6) ustalania, na podstawie odrębnych przepisów, innych
okoliczności związanych z inwalidztwem.
i§ 4. L W posiedzeniu komisji lekarskiej może brać
udział lekarz zakładu społecznego służby zdrowia leczący
Rozdział 3
osobę badaną 'W celu przedstawienia d,odatkowych wyjaśnień do sporządzonej dokumentacji lekarskiej,
Tryb kierowania na badanie przez komisje lekarskie . .
2. Przy badaniu przez 'komisję lekarską osoby ubiegającej się o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pra§ 9. ' 1. Na badanie przez komisję lekarską kierują
cy lub choroby ~wodowej w posiedzeniu komisji lekarzainteresowanych
skiej powinien brać udział 'również lekarz-przedstawiciel
1) oddziały (inspektoraty) , Zakładu- w spraw:ach świad
. specjalistycznego przemysłowego zespołu opieki zdrowotczeń pmysługujących na podstawie przepisów o zanej lub wojewódzkiej przychodni PT,zemysłowej.
opatrzeniu emerytalnym i innych świadczeń przysłu
§ 5. W uzasadnionych wypadkach i na czas określony
gujących z ubezpieazenia społecznego. należących do
~ mogą za zgodą Prezesa Zakładu - w skład komisji ~e
.właściwośCi Zakładu,
karskich wchodzić lekarze nie spełniający warunków okre2) 'organy Tentowe inne niż określone w pkt 1 - w
ślonych w § 2 lub 3.
sprawach rentowych należących do ich właściwości,
§ 6. Komisja leka'r,s ka może w razie potrzeby zasię
3) terenowe organy administracji państwowej ~ w spragać opinii lekarza specjalisty nie będącego członkiem
wach przysposobienia zawodowego (szkolenia) i zakomisji..
.
trudnienia w warunkach przewidzianych dla inwalidów oraz w sprawach objęcia pomocą społeczną,
Rozdział 2
4) organy i instytucje właściwe do udzielania ulg, przy. wilejów i świadczeń przysługujących inwalidom na
Zadania kC:»Dtisji lekarskich.
podstawie przepisów szczególnych- w sprawie udzie~
, lania tych ulg. przywilejów i świadczeń,
.
§ 7. 1. Do zadań komisji lekarskich należy orzekanie
5) organy i instytucje określone w przepisach szczególo inwalidztwie osób ubiegających się ' o
nych.
1) świadczenia ' przysługujące na podstawie przepisów o
zaopatrzeniu emerytalnYm i o inne świadczenia przy2. Organy lub instyt4cje, o których mowa W' ust. 1.pkt
sługujące z ubezpieczenia społecznego,
2-,-5, kierują zainteresowanych na badanie przez komisję
2) przysposobienie zawodowe {szkolenie) lub o zatrud- lekarską za pośTednictwem oddziału (inspektoratu) Zakła
nienie w warunkach przewidzianych dla inwal'idów,
du, przy którym działa komisja.
3) objęcie, pomocą społeczną,
3. Wniosek j o przeprowadzenie badania przez komisję
4) ud,zielenie ulg, przywilejów i świadczeń przysługu
lekarską powinien zawięrać następujące dane
jących inwalidom na podstawie przepisów szczegól1) imię i nazwisko zainteresowanego, datę jego urodzenych.
nia oraz miejsce zamieszkania,
2. . Do zadań komisji lekarskich należy również
2) podstaw:ę prawnąskieTOwania na badanie,
. l) ustalanie okoliczności uzasadniających przyznanie
3) o'kreśleniecelu badania i wskazanie okolicznośCi, któuprawnień do św i adczenia rehabilitacyjnegQ,
re komisja lekarska obowiązana jest ustalić.
2) orzekanie o potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji
4. W rarzje ' zgłoszenia wniosku o świadczenia uzazawodowej, jeżeli takiej potrzeby nie orzekły inne zależnione od inwalidztwa. organ r.e ntowy kieruje na bada'kłady społeczne służby zdrowia. zgodnie z odrębnymi
nie przez komisję lekarską tylko wówczas, gdy spełnione
przepisami,
"
Poz. 214 .
612 -
Dzienni'k Ustaw Nr 41
(
wymagane do pn:yznania
3) czy obowiązkowe jest zgłoszenie się zamteTesowanego
§ 10. Do skierowania n'a. komisję leka-rską należy dołączyć podstawową Qokuinentację, obejmującą w szczegól-
3. Wykonanie czynności, zgodnie z ustaleniami komisji lekarskiej IOkreśionymi w ust. 2, należy do właści
·zostały wszystkie inne warunki
na następne badanie.
tych świadczeń.
ności: ~
l) dokumentację d.otyczącą charakteru i rodzaju zatrud-
nienia (wywiad zawodowy z miejsca pracy)',.
2) zaświadcżenie o stanie zdrowia, wydane przez lekarza
zakładu społecznego słUżby zdrowia, pod którego
opieką lekarską znajduje się zainteresowany, .
3) dokumentację lekarską z zakładu społecznego służby
zdrowia, w którym leczył s~ zainteresowany, chyba
że obowiązek doręczenia tej dokumentacji należy do
' samegozainteresowanego, '.
. 4) akta rentowe oraz orzeczenia komisji lekarskich wydane w celach innych niż rentowe.
Rozdział
Tryb
postępowania
4
komisji lekarsldch. .'
§ 11. i.Komisje lekarskie rozpoznają sprawy na posiedzeniach, którym pn:ewodniczy lekarz-przewodniczący
komisji.
2. PosiedzEmiakomisji ll:ikarskichodbywają się w ich
siedzibach, a w uzasadnionych 'W ypadkach również poza
ich siedzibami. .
3. W razie nieobecności pn:eW'odniczącego komisji lekarskiej, ' funkcje jego ' pełni jeden .z lekarzy<złonków 1W~
misji, wyznaczony przez lekan:a-wojewód7;kiego inspektora orzecznictwa inwalidzkiego.
. .
4.W razie nieobecności lekarza-członkakomisji le- .
kaTskiej, funkcje jego pełni jedenź :lekarzY zastępców wyznaczony przez lekatza-wojewód:&iego inspektora on:ecznictwa inwalidzkiego.
5. Po rozpoPlaniu ' sprawy komisja lekarska wydaje
ol'zeczenie.
6. Ź »OSiedzenia, komisji. lekarskiej spisuje się protokół.
.§ 12. 1. Komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie bezpośredniego badąnia zainteresowanęgo oraz analizy dokumentacji lekarskiej i zawodowej,
2. Komisja lekarska może rozpoznać sprawę,i wydać
orzeczenie również bez. badania zainteresowanego, je'Żeli
uzna p05iadaJlą dokumentację lekarską i zawodową za wystarczającą do wydania orzec~enia.
§ 13. L W razie niemożności wydiJnia orzeczenia
przez konrlsję lekarską na podstawie bezpośredniego bada-
, nia zainteresowanego i posiadanej dokumentacji lekarskiej
i zawodowej, komisja
.1) kieruje zainteresowanego -ria badanie dodatkowe h,Jb
specjalistyczne albo na obserwację szpitalną,
2) może dokonać :oceny w.a runków, W jakich badany
pracuje VI' zakładzie pracy; badania dokonuje c;i:łonek
komisji lekarskiej, .delegowany przez przewodniczące"
go komisji, lub pracownik oddziału zakładu,
3) wnosi o ,Uzupełnienie dokumentacji lekarskiej lub
zawodowej.
2. W wypadkach okteślonych w ust. l .komisja lekarska od-racza wyd,anie on:eczenia, ustalając równocześnie
l) jakie czynności ~ powinny być dokonane, aby wydanie
on:eczenia stało . się możliwe,
,
.
2) jakie ,dokumentYP9winny być dodatkowo dostarczone,
)
\
wegooddziału
.
(inspektoratu) Zakładu;
t§ 14~ 1. W razie niestawienia się osoby wezwanej na
badanie przeZ komisję lekarską bez uzasadnionych przyczyn, wezwania na badanie w nowo 'Wyznaczonym terminJe dokonuje się za a:wrotnym poświadczeniem odbioru,
uprzedzając o sku~kach niestawiennictwa. Niezgłoszenie się
na badanie bez uzasadnionej przyczyny 'I'óWIiież w tym terminie powÓduje odstąpienie od dalszego załatWiania
sprawy.
2. Jezeli -pn:yczyną niestawienia się na bada'Qie ' jest
choroba uniemożliwiająca osobiste prżybycif? na ltomisję
lekarską, stwierdzona odpowiednim zaświadczeniem leka,
rZd zakładu' społecznego /służby zdrowia, badanie lekar- r .
skie; na wniosek oddziału Zakładu, może być przeprowadzone w ,domu chorego przez jednego z lekarzy-członków
komisji lekarskiej lub przez lekan:a zakładu społecznego
służby zdrowia; . w takim wypadku komisja lekarska orzeka na podstawie wyników tego badania.
. 3. Przepis ust. l stosuje się odpowiednio dl) osób ",
skierowanych na badania dodatkowe, specjalistyczne lub
na obserwację szpitalną.
. '.
§ 15. 1. Orzeczenie komisji lekarskiej zapada więk:'/
szości~ głosów członkÓw koDriS ji. , W . razie r6WDości . glo- -
sów .rozstrzy-ga ·. glos " przewdinj(:zącego konllsji.
w
2. . Członek. komisji leka~skiej
razie ()dmiennej oceny ,w sprawie ' Dióte , zgłosić na piśmie swoje odrębne zda,.
nie zuiasadnieniEim . .O zgłoszeniu oorębnego. zdania prze- .'
wodniczący dokonuje adnotacji na, on:eczeniu.
3. Orzeoze~ie k:amiSji ,lekarskiej ' może być uznane za
niewaŻDe, jeżeli: .
1) w posiedzeniu komisji lekarskiej nie uczestniczylQ co /
najmniej 3 członków komisji, w tyr;n 2 lekarzy, .
2) chociażby jeden z członków loomisji lekarskiej, która
wydała orzeczenie, jest najbliższym krewnym lub po~ .
winowatym osoby, której orzeczenie . dOtyczy, albo
istnieje uzasadniona wątpliwość co do jegobezstronności "'W sprawie. 4. Stwierdzenie nieważności on:eczenia pOWoduje przekazapie sprawy do ponownego . rozpatrzenia przez inną,
odpowiednio: obwodową -lub wojewódzką · komisję le- ,
karską·
-7
,, \ '
-c " ~
,
'§16. 1. Orzeczenie komisji lekarskiej wydane w ce~
lach rentowych powinno z~,\!ierać: \
.
l) dokładny opis stanu zdrowia rozpOznaniem' lekarskim '
i podaniem numeru statystycznego grupy chorobowej
lub kalectwa,
;;"
2) ustalenie wskazań i 'Przeciwwskazań w sprawie Zatrudnienia inwalidy lub szkolenia przysposabiającego
do /pracy,
.
3) zaliczenie lub odmQwę zaliczen'ia . do ' jednej ' z grup
inwalidów,
4) ustalenie daty lub okresu powstania inwalidztwa 'n a ,
żądanie organu rentowego lub gdy w tQkupostępo- '
. wania 'Przed komisją lekarską ' okaże się, .że inwa- -'\
lidztwo nie powstało w ouesie zatrudnieQia,
5) ustalenie - na żądanie organu rentowego ,- związku _ .'
inwalidztwa lub śmierci z określonymi okolicznoś
ciami, jeżeli obowiązujące przepisywi'łŻą z tym pra~
wo do świadczen,
z
(
-
Dzienni1t Ustaw Nr 47
·Poz. 214
673.
6) określenie miesiąca i roku badania kontrolnego oraz
5) możliwość całkowitego lub częściowego przywrócenia
wskazanie, jakie badania specjalistyczne należy wykonać prżed skierowaniem na badanie kontrolne,
7) szczegółowe uzasadnieni~ orzeozenia,
8) podpisy wszystkich członków ,komisji bio_rących udział
w wydaniu orzeczenia.
do. wykonywania -z atrudnienia przez leczenie i rehabilitację.
2. Orzeczenie komisji lekarskiej wydane w celach
Jnnych niż rentow.e .powinno. zB;wierać
n ustalenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 oraz
, pkt 7 i 8,
2} okres ważności orzeczenia,
3) datę lub okres powstania inwalidztwa,
4) ustalenie ,innych okoliczności ~iązanych · :z '1nwalidztwem - na żądanie org~mów, o których mowa w § 9
. ust. 1 pkt ~5.
ogłasza
3. Orzeczenie komisji lekarskiej
na posie<J.zeniu.
przewodni-
(lŻący komisji
,
.
i
4. Wypis z treści orzeczenia komisji lekarskiej doręcza S'ię zainteresowanemu, a . organowI' kierującemu na ba~ ' danie leń,
na żądanie tego organu.
.
5. Wypis z treści orzeczenia może nie :zawierać usta·,
o których mowa w us.t. 1 pkt 1.
" .6.
Wypis z' treści orzeczenia pOdpisuje ' przewodni-
czący kcmisji leJc.arskiej.
Rozd2:iał
5
Zasau orzek,anla o Inwalidztwie.
, § 17. Użyte w niniejszym 'rozdziale określenie "ustawa" omacza ustawę z dnia 14 grudnia , 1982 r. ó zaopatrzeniu emerytalą,ym pracowników i ich rOdzin ' (Dz. U.
Nr 4O, ' poz. 267). "
§ 18. Inwalidą, w !I'ozumieniu ar. 23 ustawy, jest oso-' ba częściowo lub całkowicie niezdolna do wykonywania
zatrudnienia ~. powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawnośCi organizmu.
Za stałe naruszenie sprawności 'organizmu
lakie , naruszenie sprawności, które powoduje
upośledzenie cZynnoś<:i organizmu według Wiedzy lekarskiej nie rokujące poprawy.
§ 19.
1.
uw~a . się
>
' 2. Za długotrwałe naruszenie
sprawności
organizmu
uwa~a , się takie naruSzenie sprawności; . które powoduje
upośr~zenie ' m;ynności '.organizmu na okres przekracza-
jący 12 mieśięcy" mogące jednak ' według wiedzy lekar-
skiej ulec poprawie. OkTes 12 miesięcy lic-z y się Od 'dnia
wyczerpania zasił~u chorobowego lub. :zaprzestania pobierania wynagrodzęnia przysługujijcegó w okresie czasowej
, niezdolności do pracy z powodu choroby. '
§ 20. 1. Przy ocenie zddlności do wykonywania zatrudJ:iienia hiene się pOd uwagę łąc2:nie
1) cha-r akter i przebieg procesów chorobowych oraz ich
' wpływ na stan czynnościowy organizmu,
2) sprawność PSYChofiZyczną organizmu oraz stopień
, -erzystosowania organizmu do ubytków anatomicznych,
kalectwa, sku_t'ków choroby, _
3) wiek, płeć,
. 4) posiadane kwalifikacje, :zawód, wykpnywane zatrudnienie i warunki pracy, osiągane 2;arobki oraz możli
wość dalszego wykonywania zatrudnienia,
zdolności
2. Przy 'ocenie zdolności do wykonywania zatrudnieniaosób, które nie były pracownikami, bierze się pod
uwagę, czy, i jakie prace mogłyby wykonywać ' te osoby,
z -ąwzg'lędnieniemposiadanych pne:z nie kwalifikacji
ogólnych i przygotowania zawodowego.
'
3. Przy ocenie zdolności do wyloonywania zatrudnienia inwalidów, którzy podjęli zatrudnienie w warunkach
spe<:jałnie dla ' niCh stworzonych lub na specjalnych stanowiskachpracy, liierze się pod uwagę, czy wolnosć ta może
być zachowana i realiżowana wyłącznie W , tych wa' runkach.
§ 21. '1. D.JUę lub okres powstania inwalidztwa w-sprawach o świadczenia rentowe ustala się na żądanie .organu rentowego lub gdy w toku postępowania przed komisją
lekarską okaże się, że ilIlwalidztwo nie powstało w okresie
zatrudnienia.
'
2. Przepis ~st. 1 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu daty poglOlszenia stanu inwalidztwa.
3. Datę lub okres powstania i~walidztwa' wsprawach
innych niż rentowe komisja lekarska jest obowiązana
ustalić w czasie pierwszego badani~; komisja lekarska jest
obowiązana ustalić
tych sprawach także datę pogor~enia stanu inwa1idztwa.
'
w
4. Ustalenia daty lub ()kresu powstania inwalidztwa
dokonuje '-się na podstaWie dokumentacji leczenia pochodzącej z tego okresu. :Ni~ dotyc:zy. to przypadków kalectw
lub schorzeń, które - wedł~g 'wiedzy lekarskiej uznane są
za wrOdzOne lub istniejące od dzieciństwa.,
5. ia datę powstania lnwaiidrtwa przyjmuje się datę
ustaloną przez komisję lekarską. Jeżeli komisja ' lekarska,
nie mogąc ustalić daty " powS!ańia ' inwalidztwa, ustaliła
okres; w którym inwalidztwo powstało, :za ' datę powstania
inwaUdztwa przyjmuJe się datę końcową tego okresu. Jeźeli k-o misja lekarska nie mogła ustalić ani daty, ani okresu powstania inwalidztwa, za da1ę powstania inwalid:ztwą.
pizyjmuje się datę zgłoszenia wni,o sku o świadczenie lub
datę wcześniejszego orzeczenia kcimisji lekarskiej.
§ 22. , l, Komisje lekarskie związane są
1) orzeczeniami wojskowych komisji lekarskich w za,..
kresie
'
a) związku zranień, kontuzji i innych ·obrażeń lub
chorób z działani.ami wojennymi lub mającymi
charakter wojennych oraz ze służbą wojskową,
b) związku śmierci żołnierzą.z działaniami łub służbą;
o których mowa pod lit. a),' oraz związku śmi,erci
ze służbą w-ojskową żołnierza zwolnionego ze służ
by, jeżeli śmierć nastąpiła w w~ojskowYJD zakła
dzie leczniczym,·
2) orzeczeniami komisji lekarskich służby zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętr·znychw Za/kresie związku
:zranień i · kontuzji z ,udziałem funkcjonariuszy Milicji
Obywatelskiej i organów be:zpieczeństwaora:z człon" ków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej w
walkach o utrwalenie władzy ludowej,
3) ustalEmiami organówPaństwow.ej Inspekcji Sanitarnej
, w :zakresie uznania schorzenia za chorobę zawodową,
4) orzeczeniamik:olejowych komisji lekarskich w zakresie
niezdolności , do ' pracy, na stanowiskach zwią:zanych '
z bezpiec:zeilstwemrućhu poc~gów,
,...
5) , ustaleńiami ' zawartymi w zaświadczeniu, zarządu wojew6dzkiegoZwiązku , Bojowników o W.olność i Demokrację w zakresie stwierdzenia faktu. pobytu osoby
badanej w obozie koncentracyjnym lub więzieniu hit,
lerowskim.
'
\
Poz. 214
trudnienie w warunkach ,odpowiednio przystDsowanych do
charakteru I i ·stopnia naruszenia sprawności organizmu
inwalidy.
§ 25. Za szczególne naruszenie sprawnDści organizmu ,
uzasadniające zalicżenie d-o III grupy inwalidów, ·mimo 'za-
2. Przy ustalaniu związku inwalidztwa z wypadkiem
przy pracy, w dr,o dze do :pracy lub z pracy, komisje lekarskie . kierują się wynikami be7ipośredniego badania zainteresowanego, d-iokumentacją lekarską oraz dokumentacją dotyczącą tego wypadku.
chowania .dDtychczasDwej zd 0'1 n ości do wykDnywania zatrudnienia, uważa się
1) całkowity brak kończyny.lub. jej znacznej częśći,
2) porażenie lub niedowład kDl'lCZyny w dużym stopniu
§ 23{ 1. Częściowa niezdolność ' do wykonywania do-
3) stan po usun ięciu płuca,
4) brak gałki ooznej, piaktyczną ślepotę jednego oka lub
tychczasowego zatrudnienia zachodzi przy ' obniżeniu zdolności do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia co
najmniej o połowę w porównaniu dozdelności, jaką wy- ,
kazują pracownicy e -.podobnych kwalifikacjach i przygotowan'iu zawodowym, mający pełnąsprawIliość fizyczną
i psychiczną.
\2. W stosUlIlku do osób, które nie pozostają w zatrudnieniu, komisja lekarska d-okonuje oceny, czy esoby te bi'orąc pod . uwagę stoPień naruszenia sprawności organizmu' - mają obniżoną co najmniej o połowę zdolność do
wykonywania zatrudnienia w porównaniu de zdolności praoowników pełnosprawnych, o , ' pod'obnych kwalifikacjach
i przygotowaniu zawodowym.
§ 24. 1. Za zatrudnienie d'o tychczasowe uważa się
1) dla ogół,? pracowników - 'zatrudnienie najwyżej kwa-
lifikowane, wykonywane bezpoś'rednio przed z~łosze
niem wniosku o ustalenie inwalidztwa, a jeżeli zatrudnienie wykonywane bezpośrednio przed zgłoszeniem
wniosku o ustalenie inwa'lidzŁwa było niżej kwalifikowane zatrudnienie najdłużej , wykonywane w
okresie ostatnich 10 lat przed zgłoszeniem wniosku
o ustalenie inwalidztwa,
2) dla górników - prace górnicze wykonywane ostatnie
przed zgłoszenięni wniosku o rentę lub przed przejś
ciem ,do prac równor.zędnych i prącą górniczą,
3) dla zwolnionych ze służby wojskowej żołnierzy niezawodowych, - zatn,ldnienie wykonywane przed powołaniem do służby lub zatrudnienie, które mogliby
wykonywać z uwzględnieniem ikwaIiHkacji na'b ytych
w czasie służby.
J
2. .Za zatrudnienie dotychczasowe osób, które nie
które osoby te mogłyby wykonywać z uwzględnieniem posiadanego
wy'kształcenia, kwalifikacji Dgólnych i przygDtowania zawDdowego.
były pracownikami, przyjmuje się , zatrudnienie,
3. Za zatrudnienie dotychczasowe wylronywane w
zmniejszonym zakresie uważa się takie zatrudnienie; które
w pDrównaniu oz zatrudnieniem dotychczasowym wymaga
zwłaszcza : skrócenia czasu pracy, .stosowania przerw w
pracy, stworzenia szczególnych w,a runków pracy, ogrą.ni
czenia wykonywanychczynneści.
4; \Za za'trudnienie niżej kwalifirkio wane uważa się takie zatrudnienie, które w 'Porównaniu z zatrudnieniem dotychczasowym nie wymaga posiadania takiegD samegD
stopnia wykształcenia, pmygotowania zawodowego i kwalifikacji ogólnych.
5. Za niezdDlność do wykDnywania jakiegDkolwiek
zatrudnienia uważa się niezd'olność do wykonywania każ
dego zatrudnienia w warunkach innych niż specjalnie
stworzone lub na innych niż sPecjalne stanowiskach pracy.
6. Za zatrudnienie w warunkach specjalnie stworzonych lub ,na specjalnych stanewiskaćh .pracy uważa się za-
upDśledzające sprawność ruchową,
bezsoczewkowość
obu OCZ!!,
.
.5) całkowitą głuchotę, \
6) inne naruszenia sprawnoscl organizmu, które ograni- -
. czają funkcję listrojuw st:opniu nie mniejszym niż
wymienioOne 'W pkt 1-5.
,§ 26. t. ZaniemDżność samodzielnej egzystencji
inwalidy, powodującą konieczność stałej lub długDtrwałej
opieki innej osoby, uważa się sytuację, w ktÓrej inwaHda
jest pozbawiony praktycznej możliwości zaspokajania pod.'
stawoOwych potrzeb życiowych.,
2. Potrzeba stałej lub długotrwałej ,opieki innej ósoby
zachodzi, jeżeli przewidywany Dk.res tej opieki będzie
trwał dłużej niż 6 miesię cy .
Rozdział
B~danla
6
kontrolne Inwalidów.
o§ 27. 1. Badanie kDntrDlne /g't anu inwalidztwa przeprDwadza się z urzędu w terminie określonym przez komisję
lekarską .
2. Komisja leka'rska wyznacza termin badania kontrolnego lub orzeka o zbędnDści tegD badania w zależnDści
od charakteru i stopnia zmian chor<lbowych powodujących
inwalidztwD.
,
3: Przepis ust. 1 nie D9ranic.za U!prawnień inwalidy do
~głoszenia wniosku o przeprowadzenie badania w celu zaliczenia d.o innej grupy inwalidów; badanie na wniosek
inwalidy zgłoszony przed upływem r-oku 00 wydania przez
komisję lekarską DstatniegD Drzeczenia mDże być przeprDwadzone, jeżeli z dokumentacji . lekarSkiej dołączon~j do
wniosku wynika fakt istDtnej zmiany w stanie zdrowia.
4. Badania kDntrolne stanu inwalidztwa ,oraz badania .r
w celu ustalenia pogorszenia stanu zdrowia w sprawach
inny<!h niż rentowe pl'ZeprDwadza się nawriiosek instytucji lub organu uprawnionego dD kierowania zainteresowanych na badanie przez komisję lekarską.
' § 28. W czasie badania kontrolnego inwalidy przy ·
ocenie zd'ÓlnDści do wyklonywariia zatrudnienia, kDmisja
lekarska - 'poza ustaleniami określoOnymi W; o§ 20 - dodatkowo bierze pod uwagę
l) aktualny stopień naruszenia sprawności organiZll}u
Draz zmiany, jakie w nim powstały w porównaniu do
poprzedniego badania,
,
./
:2) poOSiadane przed powstaniem inwalidztwa-i pÓŻDiej na- .
. byte kwalifikacje ogólne i zawodDwe.
.,
29. L Nie wyznacza się terminów , badań kDntrolnych Dsób
l) które osiągnęły wiek: kDbiety - 55 lat, mężczyżni 60 lat, chyba Że inwalidztwD tych osób SpowodDwane
zostało urazem,
I§
/
,
r
Dziennik: Ustaw Nr 47
-
Poz. 214
675
2) których inwalidztWlo trwa niepmerwanie ponad 15 lat
licząc od daty .powstania inwalidztwa, a w .wypadku
iIllwalidów, u których inwalidztwo powstało przed podjęciem zatrudnienia - .licząc od daty pogorszenia stanu zdrowia uprawniającego do przyznania świadczenia.
2. Ustalenia określone w ust. l pkt 2 nie dotyczą osób,
u których inwalidztwo trwa nieprzerwanie 15 lat, ale
stwie'rdzone ·pogorszenieuzasadniające zaliczente 'do wyż
szej g'rupy inwalidow nie ma charakteru t·rwałego.
Rozdział
8
Swiadczenie rehabllltacyjne.
. § 35. 1. Komisja lekarska orzeka, że powstały okó1iczn-ości uzasadniające przyznanie uprawnienia do świadczenia
rehabilitacyjnego, jeżeli pracownik spełnia łącznienastę
. pujące warunki
1) wyczerpał zasiłek chorobowy,
2) jest nadal lIliezdolny do podjęcia pracy ze wzglęąu na
3. Przepisy ust. 1 'oraz § 21 ust. 1 i 2 nie ograniC'Zają
konieczność dalszegO' leczenia lub rehabilitacji leczmożliwości przeprowadzenia z urzędu badania kontrolnego
niczej,
ińwalidy, jeżeli zostaną ujawnione okoliczn,ości wskazu3) 1'Okuje odzyskanie zdolnóści do dotychczasowej pracy
jące na zmianę stan).! inwalidztwa, w szczególności jeżeli
w okresie nie przekraczającym 12 mies~y.
o~oba urz;nana za inwa'lidę prowadzi tryb życia wskazujący .
2.
Orzeczenie o uprawnieniu do świadczenia rehabililici potrzebę przeprowadzenia badanła lwntrolnego.
tacyjnego komisja lekarska wydaje na ..okres nie przekra~ 30. Przepisy § Z1 ust. 1-3 oraz§ 29 stosuje się odczający 12 miesięcy. Okres ten liczy się od dnia, w którym
powiednio, je~eli termin kontrolnego badania lekarskiego ustało prawo do zasiłku chorobowego.
w sprawie zakończonej . wyrokiemokJ'ęgowego sądu pra3. Komisja Jeka'rska - może · orzec o uprawnieniu do
. cy i ubezpieczeń społecznych wyznacza lekarz-wojewódzki
świadczeńia ·r ehabilitacyjnegO' również w stosunku do prainspektor on;ecznictwa inwalidzkiego.
cownika, który zgłosił wniosek 'o rentę inwalidzką, jeżeli
stwierdzony
przez komisję lekarską stan jego zdrowia
..-Rozdział \7
nie uzasadnia zaliczenia do jednej z grup i'n.walidów, a
Zasady ęznawwa osób będących inwalidami III grupy pracownilk ten spełnia warunki określ'one w ust. 1: P.rzepis
ust. 2 stosuje się odpowiednio .
. za całkowicie niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym.
4. Orzeczenie komisji lekarskiej Q uprawnieniu do
§ 31. Zasady orzekania 'o inwalidz'twie określone w
świadczenia rehabilitacyjnego powinno zawierać
rozdziale 5 stosuje się odpowiednio przy uznawaniu osób
1) ustalenia, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, "I i 8
będących inwalidami III grupy za całkowicie niezdolnedo
2) stwierdzenie, czy świadczenie rehabilitacyjne pozostaje
pracy w gospodarstwie rolnym, z uwzględnieniem § 32-34.
w związku :z wypadkiem przy pracy, w. drodze do pracy lub z pracy albo z chorobą zawodową.
§ 32. Osoby, o Uórych mowa w§ 31, uważa się za
3)
wskazanie ' okresu, na jaki przyznano uprawnienie do
całk-owicie niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym,
świadczenia ·rehahilitacyjnegO'.
1eżell przyczynę uzasadniającą zaliczenie do III grupy inPrzep~yi§ 16 ust. 3-6 stosuje się .odpowiednio.
walidów stanowi
5. Jeżeli komisja lekarska stwierdzi, że pracownik
1) srz;czególnenaruszeniesprawności ·organizmu, o któnie spełnia warunków, o których mowa w ust. 1, ustala,
""_
rym mowa w § 25 pkt 1-3, alho
2) inne naruszenie sprawności .organiimu, które ograni- czy stan zdrowia pracownika uzasadnia zaliczenie go do
_ cza tę sprawnoś9 w stopniu nie mniejszym niż szcze- jednej 2i grup inwalidów i zgodnie z dokonanymi ustalególne' naruszenie sprawności organizmu, o którym mo- niami orzeka o inwalidztwie ~ub stwierdza brak inwalidztwa. W razie zaliczenia pracownika dO' jednej z grup
:Wa w .§25 pkt 1-3.
inwalidów, komisja lekarska ustala jednocześnie datę po§ 33. 1. Przy 'ocenie zdolności do pracy w gospodarwstania inwalidztwa.
'stwie 'rolnym komisja lekarska 'uWlZględnia ustalenia za- warte w dokumentacji charakteryzującej g-ospodarstwo rolRozdział 9
ne oraz warunki L rodzaje prac wykooywanych w tym gospodarstwie p1'Zez osobę/lO której mowa w § 31 (wywiad
Koszty postępowania przed komisjami lekarskJml.
zawodowy).
§ 36. Osoby badane przez kOmisje lekarskie w celach
2. Dokumentacja, o której mowa w ust. 1, powinna. zaokreślonych w § 7 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 nie ponoszą za
wierać w szczególności dane dotyczące
badanie jakichkolwiek opłat.
l) obszaru gospodarstwa rolnego i jego struktury,
2) rodzaju produ~cji,
§ 37. 1. Koszt badań przeprO'wadzanych przez komisje
3) wyposażenia gospodarstwa rolnego w budynki gospo- lekarskie w ce~ach określonych w § 7 ust. 1 pkt 4 pokrydarcze, urządzenia, maszyny rolnicze i środki tran- wają zainteresowani, chyba że przepi,sy szczególne stasportu,
nowią inaczej.
4) zakresu prac wY'konywanych w gospq<larstwie rolnym
2. Opłata za badanie i wydanie orzeczenia wynosi w
przez osobę, której wywiad dotyczy.
obwodowej komisji lekarskiej 160 zł, a w wojewódzkiej
3. Do~umentację, .o której mowa w ust: l i 2, spo·
komisji lekarskiej 240 zł. Badanie przeprowadzone przez
rządza terenowy organ administracji państwowej stopnia
wojewódzką komisję lekarSką na skutek zarzutu wadlipodstaWIowego.
wości 'orzeczenia zgłoszonego przez lekarza-wojewódzkiego inspektora orzecznictwa inwalidzkiego jest nieodpłatne.
§ 34. Badania kontrolne stanu inwalidztwa osób, o któ3. Opłatę za 'badanie wpłaca się z góry do właŚciwego
rych mowa .w § 31, przeprowadza się stosując odpowiednio
. prze'pisy rozdziału 6; nie przeprowadza się jednak z urzę oddziału Zakładu, przy którym działa komisja lekarska .
du badań kontrolnycą osób, które przekazałygospodar
4. Oddział Zakładu, o którym m:owa w ust. 3, może
stwo rolne następcy lub Pań·stwu.
ud:zielaćzwolnień i ulg w opłatach za 'badanie, biorąc pod
~
..
-
67.6
uwagę cele. jakim mają służyć orzeczenia o inwalidztwie.
oraz sytuację materialną badanego. Szczegółowe zasad.y
udzielania zwolnień i ulg okre~laPrezes Zakładu.
5. Opłata za badania. o których mowa w ust. 2. nie
obejmuje kosztów badań -przeprowadzonych na -z;lecenie
komisji lekan~kich przez zakłady społeczne służby zdrowia.
gdy 'bad.a nia te nie mogą być przeprowadzone przez s,pecjalistów komisji Jekarskich. Opłaty za te badania zakłady
społeczne służby zdrowia pO'bierają od >osób badanych według llstalonych cenników.
§ 38 . . 1. Za ' sporządzenie wypisu z treści orzeczenia
komisji 1ekarskiej na wniosek ' Państwowego Zakładu
Ubezpieczeń w sprawach. o których mowa w § 7 , ust. 2
pkt 3. odd,ział Zakładu :pobiera .od Państwowego Zakładu
Ubezpieczeń ,opłatę w wysokości 80 zł za jeden wypis.
2. Opłatę w wysokości 80 zł oddZiał Zakładupdbiera
także od !Zainteresowanego. na którego ' wni'o sek sporządza
drugi i kolejny wypis z treści tego samego orzeczenia komisji U!karskiej.
/
3. Szczegółowe zasady pobierania opłat. o których
mowa w usL l i 2. a także. ,zasady udzielania zwolnień
i ulg od .opłat. o których mowa' w ust. 2. określa Prezes
Zakładu.
,,
-
§ 39. 1. Osobom wezwanym. na badanie przez komisje
lekarskie w celach, rentowych przyśługuje ' zwrot kosztow
przejazdu. utraconego 7;aTobku oraz kosztów noclegu na
zasadach i' w wysokości określonyćh w 'przepisach dotyczących postępowania oświadczenia emerytalno*renŁowe
i zasad wypłaty tych świadczeń.
2. Osobom wezwanym na badanie przez komisje le- karskie w celach innych niż rentowe prZysługuje zwrot
kgtl ztów przejazdu na badanie. jeżeli
l)pSoby te uPrawnione są do świadczeń leczniczych w
zakresie pŻ'zewidzianym .dla pracowników łub człon ków ich rodzin. .
2) badanie pr>zęzkomisję lekarską jest nie odpłatne.
§ 40. Traci moc rozporządzenie Ministra Pracy. Pła,c
i Spraw Socjalnych :z dnia 22 grudnia 1972 T. W sprawie
szczegółowych zadań. organizacji i postępowania komisji
lekaTskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (Dz. ,u.
z 1973 T. Nr 1. poz. 2. 71. 1914 'r. Nr 51~ poz. 331 iz 1919 r.
Nr 1, poz. 6).
.§ 41. Rozporządzenie wchodzi w
14 dni od dnia ogłoszenia.
życie
po upływie
Minister Pracy. Płac i Spraw ,Socjalnych: S. Ciosek
" .
/
Opięta za pr!'numeratę Dziennika Ustaw wynosi rocznie 800..- zł. pbłrocznie 500..- zł.
.
Oplata za prenumeratę załl,czn1ka do Dziennika Ustaw wynosi 300..- zł.
Prenumeratę na rok następny (roczoą lub półroczną) przyjmuje się do dniaS1 patdz[ernlka. PrenumeratfI., _mo~na zgłaszać za .' półrocze bieżącego roku do dnia
.SI marca. za II półrocze bądż za cały bieżący rok- do dnia 30 wnełnia. Do abonentów. którzy opłacą prenumeratę po tycb terminacb. wysyłka plerwszycb . nu.merów dokonana zostanie I opbŻllleniem. a ponadto zostaną policzone koszty przesyłki. Opłata za prenumeratę powinna być dokonana pnelewem lub trzyodcInkowym
przekazem / pocztowym na konto Administracji Wydawnictw l1J'Zędo Rady Min1str6w
w Narodowym Banko Polskim,; IV Oddział MieJski, Warszawa. ar 1049-3157:222,;
Rachunków za prenumeratę nie wystawia się. Na odcinku - wpłaty naleły podać
dokładną nazwę instytucji (bez skr6t6w,. dokładny adres z numerem kodu pocztowego oraz liczbę ' zamawianych egzemplarzy Dziennika Ustaw.
:-
L
Pojedyncze egzemplarze Dziennika Ustaw nabywaćmoŻDa w punktach sprzedaży.
w .Warszawle: al I ArmJ1 , Wojska Polskiego 214. Powszechny Dom Książki "Uniwersu." - uL Belwederska 20/22. księgarnia "Domu Kslątkl" Im. S. Zeromsklego al. Gen. Swierczewsklego tl9/123 I w kasacb sądów w BIałymstoku. Blelsku-Blałej:Byd
goszczy. Bytomiu. CIeszynie. Częstochowie. Gdańsku. Gdyni. GlIwlcacb; Kaliszu. KaCowlcacb. Kielcach. Koninie. Koszalinie. Krakowie. Lublinie. Łodzi. Olsztynie . . Opolu.
Ostrowie Wielkopolskim. Poznaniu. Radomiu. RzeSlowle. SzCzecinie. Tarno1!fle. Toruniu.
Wałbrzy«bu z tymczasową siedzibą w $wldnlcy. Wrocławiu . Zamościu i Zielonej G6rze.
Reklamacje I powodu .niedoręczenla poszczególnych numerów zgłaszać nalety
, do Administracji ' Wydawnictw Urzędu Rady Mlnistr6w (uL Powslilska 69f11.
00-919 Wanzawa. skrytka pocztowa 8.1) po otrzymaniu nClstępnego kolejnego numeru.
Redakcja: Unąd Rady Ministrów -- Biuro Prawne. Wa~szawa. AL Ujazdowskie 1/3.
AdministracJa: Administracja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów. ul. Powsińska 69f11
00.979 Warlzawa (skrytka pocztOWI! 81'. tel. 28-90-0lw. 608 I 42-14-78.
,
nOczCino I Polec:enłaPręzela Rady MJidstr6w
w Zakładach Grah~ycb· .,Tamka". Zakład nr 1. Warszawa. ul Tam~a 3.
Zomo 0891-1300-83.
Cena 16,00 zł
\
Dziennilk Ustaw Nr 47
213
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 29 Upca 1983 T.
W
sprawie oceny pracy nauczycieli przedmiotów zawodowych w średnich szkołach medycznych.
Na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia
1982 r.- Karta Nauczyciela (Dz. U. Z' 1982 r. Nr 3, poz. 19,
Nr 25, poz. 18Fi Nr 31, poz. 214 oraz IZ 1983 f. Nr 5,
poz. 33) za'l'Ządza się, 00 następuje