Obwieszczenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 maja 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin.

1.

Osobom pobierającym w dniu wejścia w życie ustawy emerytury, renty inwalidzkie lub

renty rodzinne przysługujące na podstawie przepisów

1)

ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin

(Dz. U. Nr 38, poz. 225, z 1974 r. Nr 21, poz. 117 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43),

2)

ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych

(Dz. U. Nr 20, poz. 105 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43),

3)

ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę

na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy

zlecenia

(Dz. U. Nr 45, poz. 232, z 1976 r. Nr 40, poz. 235 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43 oraz Nr 32, poz. 140),

4)

dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni

produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin

(Dz. U. Nr 10, poz. 54, z 1977 r. Nr 11, poz. 43 oraz Nr 32, poz. 140),

5)

ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników i niektórych

innych osób prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek oraz ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 235 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43 oraz Nr 32, poz. 140) przyznaje się zamiast tych świadczeń odpowiednio emerytury lub renty określone w

tych przepisach, ze zmianami wprowadzonymi niniejszą ustawą oraz z zastosowaniem zasad

określonych w art. 122-126 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 267).

2.

Jeżeli emerytura lub renta przysługująca na podstawie przepisów wymienionych w ust.

1 pkt 1 jest wypłacana w wysokości podstawowej, za podstawę jej wymiaru przyjmuje

się najniższą podstawę wymiaru składek i świadczeń, określoną w tych przepisach, z

uwzględnieniem ust. 3.

1.

Osoby wykonujące działalność twórczą, zwane dalej „twórcami”, i ich rodziny mają prawo

do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie przepisów ustawy.

2.

Za twórców uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy uważa się

osoby, które tworzą oryginalne dzieła w zakresie: literatury pięknej, sztuk plastycznych,

muzyki, fotografiki, choreografii i lutnictwa artystycznego, będące przedmiotem prawa

autorskiego.

3.

Szczegółowe zasady i tryb uznawania działalności za twórczą określa Minister Kultury

i Sztuki.

Zaopatrzenie emerytalne twórców i ich rodzin obejmuje

1)

świadczenia pieniężne

a)

emeryturę,

b)

rentę inwalidzką,

c)

rentę rodzinną,

d)

dodatki do emerytury i rent,

e)

zasiłek pogrzebowy;

2)

świadczenia w naturze

a)

świadczenia lecznicze, położnicze i rehabilitacyjne,

b)

zaopatrzenie w leki, przedmioty ortopedyczne, protezy, środki opatrunkowe i pomocnicze,

c)

pobyt w domu pomocy społecznej.

1.

Emerytura przysługuje twórcy, który spełnił łącznie następujące warunki

1)

wykonywał działalność twórczą przez okres wynoszący dla mężczyzny co najmniej 25 lat,

a dla kobiety - co najmniej 20 lat,

2)

osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla mężczyzny 65 lat, a dla kobiety - 60 lat.

2.

Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem Kultury i Sztuki

może określić rodzaje działalności twórczej, której wykonywanie uprawnia do emerytury

po osiągnięciu 60 lat przez mężczyznę i 55 lat przez kobietę.

1.

Renta inwalidzka przysługuje twórcy, który spełnił łącznie następujące warunki

1)

stał się inwalidą po podjęciu działalności twórczej,

2)

został zaliczony do I lub II grupy inwalidów,

3)

wykonywał działalność twórczą przez okres co najmniej 5 lat w ciągu ostatnich 10 lat

przed dniem powstania inwalidztwa lub przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę.

2.

Okres działalności twórczej wymagany do przyznania renty inwalidzkiej wynosi 10 lat,

w tym co najmniej 5 lat w okresie ostatniego dziesięciolecia, o którym mowa w ust.

1 pkt 3, jeżeli twórca podjął działalność twórczą po raz pierwszy po ukończeniu 40

lat życia.

3.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do twórcy, który po ukończeniu 40 lat życia

podjął działalność twórczą po upływie 10 lat od zaprzestania poprzednio wykonywanej

działalności twórczej albo od ustania zatrudnienia lub okresu równorzędnego z okresem

zatrudnienia w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

4.

Renta inwalidzka przysługuje również twórcy, który spełnia warunki określone w ust.

1 pkt 1 i 3 i został zaliczony do III grupy inwalidów, jeżeli inwalidztwo uniemożliwia

lub w znacznym stopniu ogranicza dalsze wykonywanie działalności twórczej.

5.

Jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem

działalności twórczej, renta inwalidzka przysługuje bez względu na okres tej działalności.

6.

Jeżeli inwalidztwo powstało po dniu wejścia w życie ustawy, a przed ukończeniem przez

twórcę 30 lat życia, wymagany do przyznania renty inwalidzkiej okres działalności

twórczej może być krótszy niż 5 lat. Przy ustalaniu tego okresu stosuje się odpowiednio

przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

7.

Twórcy, który stał się inwalidą I lub II grupy przed podjęciem działalności twórczej,

renta inwalidzka przysługuje po osiągnięciu okresu wykonywania działalności twórczej

wynoszącego wraz z okresami zaliczalnymi do tego okresu

1)

5 lat w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę inwalidzką

albo

2)

10 lat, jeżeli działalność twórczą podjął po raz pierwszy po ukończeniu 40 lat.

8.

Przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio do twórcy, który stał się inwalidą I lub II

grupy po upływie 18 miesięcy od zaprzestania wykonywania działalności twórczej. Jeżeli

ponowne podjęcie działalności twórczej nastąpiło po upływie 10 lat od zaprzestania

działalności twórczej, okresów działalności sprzed tej przerwy nie zalicza się.

Renta rodzinna przysługuje członkom rodziny zmarłego twórcy, który w chwili śmierci

miał ustalone prawo do emerytury lub do renty inwalidzkiej albo spełniał warunki wymagane

do przyznania jednego z tych świadczeń, jeżeli członkowie rodziny spełniają warunki

wymagane do uzyskania prawa do renty rodzinnej na podstawie przepisów o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin.

1.

Wysokość emerytury, rent i zasiłku pogrzebowego ustala się na zasadach określonych

przepisami

1)

o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin,

2)

o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jeżeli inwalidztwo

lub śmierć jest następstwem wypadku pozostającego w związku z działalnością twórczą

po dniu wejścia w życie ustawy.

2.

Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia podstawową wysokość emerytury oraz

rent.

1.

Osobie uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej przysługuje podwyżka świadczenia

z tytułu działalności twórczej w wysokości 15% podstawy wymiaru emerytury lub renty.

2.

Osobie uprawnionej do emerytury lub renty przysługuje prawo do dodatków

1)

rodzinnych,

2)

pielęgnacyjnego,

3)

z tytułu odznaczeń państwowych,

4)

dla sierot zupełnych

- na warunkach i w wysokości określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin.

3.

Podwyżka świadczenia oraz dodatki, o których mowa w ust. 1 i w ust. 2 pkt 3, nie przysługują,

jeżeli renta inwalidzka lub renta rodzinna jest wypłacana w wysokości określonej w

przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

1.

Na pokrycie kosztów świadczeń zaopatrzenia emerytalnego twórcy opłacają składki w

wysokości 3% od zadeklarowanego przychodu z działalności twórczej.

2.

Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia dolną i górną granicę przychodu stanowiącego

podstawę wymiaru składek, szczegółowe zasady i tryb opłacania składek, a także okresy,

w których twórca zostaje zwolniony od opłacania składek.

1.

Za okresy działalności twórczej uprawniające do świadczeń na podstawie ustawy uważa

się okresy tej działalności, za które zostały opłacone składki, oraz okresy, w których

twórca został zwolniony od ich opłacania.

2.

Do okresów działalności twórczej zalicza się

1)

okresy tej działalności przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, uznane przez

Komisję do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, o której mowa w art. 15, pod warunkiem,

że twórca opłacał składki za cały okres działalności twórczej po wejściu w życie niniejszej

ustawy,

2)

okresy zatrudnienia poprzedzającego okresy działalności twórczej, jeżeli twórca wykonywał

działalność twórczą uprawniającą go do świadczeń na podstawie ustawy przez okres co

najmniej 15 lat.

1.

Podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowi przeciętny miesięczny przychód z dowolnie

wybranych przez twórcę kolejnych 24 miesięcy działalności twórczej, od którego obliczono

i opłacono składki.

2.

Jeżeli emerytura lub renta jest wypłacana w wysokości podstawowej, za podstawę wymiaru

tych świadczeń uważa się kwotę odpowiadającą najniższej podstawie wymiaru składek

i świadczeń.

3.

Podstawa wymiaru emerytury, renty inwalidzkiej i renty rodzinnej ulega corocznym podwyżkom

stosownie do wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej

w roku poprzedzającym rok podwyżki - na zasadach i w terminach określonych w przepisach

o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

4.

Kwota podwyżki wynikająca z ust. 3 nie jest ograniczona kwotą najwyższej podstawy

wymiaru składek i świadczeń.

1.

Do twórcy objętego przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

lub innymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym można - na jego wniosek - zastosować

przepisy ustawy, pod warunkiem opłacania składek, o których mowa w art. 8.

2.

Za podstawę wymiaru świadczeń określonych w ustawie dla osób, o których mowa w ust.

1, przyjmuje się wynagrodzenie lub uposażenie z tytułu pracy (służby) oraz przychód

z działalności twórczej, od którego opłacono składki.

W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty określonej w niniejszej ustawie z prawem

do emerytury lub renty określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin lub w innych przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym wypłaca się jedno

z tych świadczeń: wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

1.

Prawo do emerytury lub renty podlega zawieszeniu - z zastrzeżeniem ust. 2 - na zasadach

określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

2.

Osiąganie przychodów z działalności twórczej nie powoduje zawieszenia ani zmniejszenia

emerytury lub renty z zaopatrzenia określonego w niniejszej ustawie.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia rozciągnąć przepisy ustawy na niektóre

grupy osób wykonujących działalność artystyczną.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1983 r., z tym

że przepisy tej ustawy dotyczące zasiłku chorobowego oraz art. 8 pkt 1 i art. 9 pkt

1 wchodzą w życie z dniem 1 marca 1983 r.

1.

Powołuje się przy Ministrze Kultury i Sztuki - Komisję do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego

Twórców, do której zadań należy ustalanie

1)

okresów działalności twórczej,

2)

czy inwalidztwo III grupy uniemożliwia lub w znacznym stopniu ogranicza dalsze wykonywanie

działalności twórczej,

3)

czy wypadek, któremu uległ twórca, pozostaje w związku z działalnością twórczą,

4)

czy działalność osób, o których mowa w art. 14, jest działalnością artystyczną.

2.

Od decyzji komisji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie zainteresowanej prawo

odwołania się do Ministra Kultury i Sztuki w ciągu 3 miesięcy od daty jej doręczenia.

Decyzje komisji, od których nie wniesiono odwołania, oraz decyzje Ministra Kultury

i Sztuki wydane w wyniku odwołania wiążą organ rentowy.

3.

Minister Kultury i Sztuki w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych

określi szczegółowe zadania oraz skład i tryb działania Komisji do Spraw Zaopatrzenia

Emerytalnego Twórców.

1.

Prawo do świadczeń pieniężnych ustala i świadczenia te wypłaca Zakład Ubezpieczeń

Społecznych.

2.

Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługują środki prawne określone w odrębnych

przepisach.

Osobom, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniały określone w niej warunki do

emerytury lub renty i nie pobierały świadczeń na podstawie przepisów o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym,

przyznaje się emeryturę lub rentę na podstawie niniejszej ustawy w wysokości

1)

podstawowej albo

2)

ustalonej na podstawie przeciętnego miesięcznego przychodu, o ile od tego przychodu

były opłacane składki, o których mowa w art. 8, co najmniej przez 12 miesięcy od dnia

wejścia w życie ustawy.

Osobom, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniały określone w niej warunki do

emerytury lub renty i pobierały świadczenia na podstawie przepisów o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym,

przyznaje się - na ich wniosek - emeryturę lub rentę na podstawie niniejszej ustawy

w wysokości podstawowej.

W sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio

1)

przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

(Dz. U. Nr 40, poz. 267), z wyjątkiem art. 27 i 28,

2)

przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych

(Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144), z wyjątkiem art. 2 pkt 1-3 i 6, art. 9-17, 30, 31 i 41.

Okresy działalności twórczej, o których mowa w art. 9 ust. 1, uważa się za okresy

zaliczalne do okresów zatrudnienia przy ustalaniu prawa do świadczeń na podstawie

przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1974 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 1974 r.