Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Ustawa reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych, a także rekultywacji nieużytków

i gleb zdegradowanych, w celu zachowania jak największego obszaru gruntów rolnych

i leśnych, poprawy ich wartości oraz pełnego wykorzystania dla potrzeb produkcji rolniczej

i leśnej.

1.

Gruntami rolnymi są grunty

1)

określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne, to jest grunty orne, sady i inne

plantacje wieloletnie oraz trwałe łąki i pastwiska,

2)

pod stawami rybnymi oraz innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb

rybactwa śródlądowego,

3)

pod budynkami i urządzeniami wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych,

4)

pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi

i urządzeniami przeciwerozyjnymi,

5)

ogrodów botanicznych i działkowych,

6)

pod urządzeniami melioracji wodnych, ujęciami i zbiornikami wodnymi wykorzystywanymi

dla potrzeb rolnictwa,

7)

zrekultywowane na cele rolne,

8)

torfowiska stanowiące nieużytki.

2.

Gruntami leśnymi są grunty

1)

określone w ewidencji gruntów jako lasy,

2)

znajdujące się pod uprawą leśną,

3)

pod budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi, urządzeniami melioracji wodnych i innymi

urządzeniami wykorzystywanymi dla potrzeb gospodarki leśnej,

4)

parków dendrologicznych i parków leśnych,

5)

zrekultywowane na cele leśne.

1.

Ochrona gruntów rolnych polega na

1)

ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze,

2)

nadawaniu nieużytkom rolniczych wartości użytkowych oraz przywracaniu tych wartości

zdegradowanym gruntom rolnym,

3)

zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji

rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej,

4)

rolniczym ich wykorzystywaniu, poprawianiu ich wartości produkcyjnej oraz zapobieganiu

spadkowi ich urodzajności.

2.

Ochrona gruntów leśnych polega na

1)

ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne,

2)

zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów leśnych oraz szkodom w drzewostanach

i produkcji leśnej, powstającym wskutek działalności nieleśnej,

3)

przywracaniu wartości użytkowych gruntom, które utraciły charakter gruntów leśnych

na skutek działalności nieleśnej,

4)

poprawianiu ich wartości użytkowych oraz zapobieganiu obniżania ich produkcyjności.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

gminnej radzie narodowej - rozumie się przez to również pozostałe rady narodowe stopnia

podstawowego,

2)

naczelniku gminy - rozumie się przez to również pozostałe terenowe organy administracji

państwowej stopnia podstawowego,

3)

wojewodzie - rozumie się przez to również prezydenta miasta stopnia wojewódzkiego,

4)

właścicielu - rozumie się przez to również posiadacza,

5)

gruntach bez bliższego określenia - rozumie się przez to grunty rolne i leśne,

6)

zakładzie przemysłowym - rozumie się przez to jednostki organizacyjne, których działalność

może powodować utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów,

7)

utracie albo ograniczeniu wartości użytkowej gruntów - rozumie się przez to wyłączenie

gruntów z produkcji albo zmniejszenie efektywności produkcji,

8)

wyłączeniu gruntów z produkcji - rozumie się przez to zaniechanie rolniczego lub leśnego

użytkowania gruntów przez właściciela albo osobę nabywającą te grunty na cele nierolnicze

lub nieleśne,

9)

należności - rozumie się przez to jednorazową opłatę z tytułu wyłączenia gruntów z

produkcji,

10)

opłacie rocznej - rozumie się przez to stałą opłatę roczną z tytułu użytkowania na

cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji rolniczej lub leśnej,

uiszczaną przez okres 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji,

11)

eksploatacji złóż torfowych - rozumie się przez to wydobywanie torfu dla potrzeb rolnictwa

i leśnictwa oraz lecznictwa (borowiny),

12)

gruntach zdegradowanych - rozumie się przez to grunty, których wartość użytkowa zmalała

w wyniku pogorszenia się warunków przyrodniczych albo na skutek zanieczyszczenia środowiska,

13)

gruntach zdewastowanych - rozumie się przez to grunty, które utraciły całkowicie wartości

użytkowe,

14)

warstwie próchniczej - rozumie się przez to wierzchnią warstwę gleby o zawartości

powyżej 1,5% próchnicy glebowej,

15)

przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne - rozumie się przez to ustalenie

innego niż rolniczy lub leśny sposobu ich użytkowania,

16)

działalności przemysłowej - rozumie się przez to działalność powodującą utratę albo

ograniczenie wartości użytkowej gruntów,

17)

inwestycji - rozumie się przez to również modernizację budowli, budynków lub innych

urządzeń, które wymagają wyłączenia gruntów z produkcji.

1.

Na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim nieużytki, a w razie

ich braku grunty o najniższej przydatności produkcyjnej, w szczególności położone

pomiędzy terenami już użytkowanymi na cele nierolnicze i nieleśne albo w bezpośrednim

sąsiedztwie takich terenów.

2.

Na cele indywidualnego budownictwa letniskowego można przeznaczać

1)

nieużytki,

2)

grunty rolne klasy VI i ZVI, jeżeli ich położenie uniemożliwia racjonalne rolnicze

użytkowanie,

3)

grunty leśne zaliczone do borów suchych, jeżeli wielkość ich obszaru i położenie uniemożliwiają

racjonalną gospodarkę leśną, pod warunkiem równoczesnego właściwego gospodarowania

zasobami przyrodniczymi środowiska.

3.

W wypadkach szczególnie uzasadnionych położeniem uniemożliwiającym racjonalne rolnicze

lub leśne wykorzystanie gruntów o powierzchni do 0,25 ha, innych niż wymienione w

ust. 2, mogą być one również przeznaczone na cele indywidualnego budownictwa letniskowego.

1.

Obszary gruntów przeznaczane na cele nierolnicze lub nieleśne należy ograniczać do

najmniejszych rozmiarów, niezbędnych do realizacji określonych celów.

2.

Przy projektowaniu budowy, rozbudowy lub modernizacji zakładów przemysłowych należy

stosować takie rozwiązania, które spełniają warunek określony w ust. 1 oraz ograniczają

skutki ujemnego oddziaływania na grunty.

1.

Przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne można dokonać jedynie w ramach

1)

planów zagospodarowania przestrzennego gmin, miast oraz miast i gmin,

2)

lokalizacji inwestycji ustalanych przez naczelne organy administracji państwowej,

3)

lokalizacji inwestycji związanych z poszukiwaniem lub zagospodarowaniem złóż ropy

naftowej i gazu ziemnego.

2.

Podjęcie działań zmierzających do przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne

wymaga wyrażenia zgody przez

1)

Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w odniesieniu do gruntów stanowiących

użytki rolne klasy I-IV gruntów pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami określonymi

w art. 2 ust. 1 pkt 2. gruntów zrekultywowanych na cele rolne oraz nieużytków stanowiących

torfowiska, a także gruntów rolnych określonych w art. 5 ust. 3,

2)

Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego lub upoważnione przez niego osoby w odniesieniu

do gruntów pozostających pod jego zarządem oraz gruntów leśnych pozostających pod

zarządem innych ministrów, a także gruntów leśnych określonych w art. 5 ust. 3,

3)

wojewodę - w pozostałych wypadkach.

3.

W wypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 1 i 2 wyrażenie zgody następuje na wniosek wojewody,

a w wypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 3 - na wniosek naczelnika gminy

4.

Wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntów na cele obronności kraju następuje na wniosek

Ministra Obrony Narodowej, a w odniesieniu do gruntów przeznaczonych na cele bezpieczeństwa

wewnętrznego - na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych.

1.

Złożenie wniosku o zgodę na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne

powinno nastąpić w terminie nie krótszym niż 3 lata przed zamierzonym wyłączeniem

gruntów z produkcji.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również do czasowego zajęcia gruntów na podstawie odrębnych

przepisów.

3.

Wojewoda dołącza do wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 3, opinie właściwych do spraw

rolnictwa lub leśnictwa komisji wojewódzkiej rady narodowej.

4.

Naczelnik gminy dołącza do wniosków, o których mowa w art. 7 ust. 3, opinie: właściwej

do spraw rolnictwa lub leśnictwa komisji gminnej rady narodowej, zainteresowanych

organizacji związkowych rolników, samorządów załóg przedsiębiorstw państwowych i zarządów

spółdzielni.

1.

Jeżeli w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewiduje się

przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, naczelnik gminy sporządza projekt

programu rolniczego lub leśnego wykorzystania tych gruntów do czasu faktycznego ich

wyłączenia z produkcji.

2.

Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać

1)

wykaz gruntów i ich właścicieli oraz przewidziane terminy wyłączenia tych gruntów

z produkcji,

2)

określenie, w miarę potrzeby

a)

kierunków produkcji oraz rodzaju i ilości środków niezbędnych do należytego użytkowania

gruntów,

b)

osób, które będą użytkowały grunty,

c)

przewidywanych odszkodowań wynikających z wyłączenia gruntów z produkcji,

d)

zakazów realizacji inwestycji na tych gruntach.

3.

Naczelnik gminy wykłada projekt programu do wglądu miejscowej ludności równocześnie

z wyłożeniem projektu planu zagospodarowania przestrzennego, zawiadamiając o tym pisemnie

zainteresowanych właścicieli gruntów Po zebraniu uwag naczelnik gminy przedstawia

projekt programu, wraz z uzasadnieniem nieuwzględnienia zgłoszonych uwag, do zatwierdzenia

gminnej radzie narodowej łącznie z projektem planu.

1.

Wojewódzkie rady narodowe, w drodze uchwał, określą obszary gmin, na których istnieją

szczególnie korzystne warunki przyrodnicze i społeczno-ekonomiczne dla intensywnego

rozwoju produkcji rolniczej i leśnej, w celu ograniczenia na tych obszarach lokalizowania

nowych zakładów przemysłowych.

2.

W wypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami gospodarczymi, a zwłaszcza wykorzystaniem

surowców miejscowego pochodzenia, na obszarach, o których mowa w ust. 1, można jedynie

rozbudowywać istniejące lub lokalizować nowe zakłady przemysłu rolno-spożywczego,

zakłady usługowe dla ludności, rolnictwa i gospodarki leśnej, zakłady eksploatujące

złoża kopalin - pod warunkiem, że ich działalność nie będzie miała ujemnego wpływu

na przyległe grunty.

3.

Do obszarów określonych w ust. 1 nie mogą być włączane tereny stref ochronnych, o

których mowa w przepisach o ochronie i kształtowaniu środowiska.

1.

Grunty leśne znajdujące się w granicach administracyjnych miast, jak również w uzdrowiskach

i na obszarach ochrony uzdrowiskowej, o których mowa w przepisach o uzdrowiskach i

lecznictwie uzdrowiskowym, zalicza się do lasów ochronnych.

2.

Do lasów ochronnych zalicza się ponadto

1)

grunty leśne znajdujące się w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast

liczących ponad 50 tys. mieszkańców lub w których zatrudnionych jest w przemyśle ponad

5 tys. osób; w uzasadnionych wypadkach lasy ochronne można wyznaczać wokół mniejszych

miast,

2)

lasy doświadczalne, drzewostany nasienne oraz lasy uznane za ochronne w planach urządzenia

gospodarstwa leśnego, sporządzanych na podstawie przepisów o państwowym gospodarstwie

leśnym.

3.

W lasach ochronnych nie mogą być wznoszone budynki i budowle, z wyjątkiem służących

gospodarce leśnej, obronności kraju i bezpieczeństwu wewnętrznemu, oznakowaniu nawigacyjnemu,

ochronie zdrowia oraz wypoczynkowi i obsłudze turystów.

4.

Ustalenia granic lasów ochronnych dokonuje się w planach zagospodarowania przestrzennego

lub w statucie uzdrowiska.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady przeznaczania

gruntów na cele nierolnicze i nieleśne.

1.

Wyłączenie z produkcji gruntów przeznaczonych na cele nierolnicze lub nieleśne może

nastąpić tylko na podstawie decyzji naczelnika gminy, określającej warunki tego wyłączenia.

W odniesieniu do gruntów pozostających pod zarządem Ministra Leśnictwa i Przemysłu

Drzewnego decyzje takie wydają wyznaczone przez niego jednostki organizacyjne.

2.

Osoba wyłączająca grunty z produkcji obowiązana jest uiścić należność i opłaty roczne

oraz, w odniesieniu do gruntów leśnych i zadrzewionych, jednorazowe odszkodowanie

w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu.

3.

Podstawę wymiaru wysokości należności i opłat rocznych za grunty wyłączone z produkcji

na cele nierolnicze i nieleśne, a także odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu

stanowi wartość korzyści produkcyjnych i przyrodniczych utraconych w wyniku tego wyłączenia.

4.

Za wyłączenie z produkcji lasów ochronnych należność i opłaty roczne, o których mowa

w ust. 2, podwyższa się o 50%.

5.

Od obowiązku uiszczenia opłat rocznych zwalnia się osoby działające poza sferą produkcji

materialnej.

6.

Państwowe biuro notarialne jest obowiązane informować osoby nabywające na cele nierolnicze

lub nieleśne nieruchomości, w skład których wchodzą grunty, o obowiązku uiszczenia

należności, opłat i odszkodowań określonych w ust. 2 i 4.

7.

Przepisów ustępów poprzedzających nie stosuje się do gruntów niezbędnych na cele obronności

kraju, bezpieczeństwa wewnętrznego oraz morskiego pasa nadbrzeżnego.

1.

Przy wyłączaniu gruntów z produkcji, w celu budowy zbiorników wodnych na cele nierolnicze

i nieleśne, wymierza się jednorazowo sumę należności i opłat rocznych.

2.

Osoba fizyczna, wyłączająca grunty z produkcji na cele indywidualnego budownictwa

letniskowego, uiszcza jednorazowo sumę należności i opłat rocznych wymierzonych od

powierzchni tych gruntów.

Naczelnik gminy, przed wyłączeniem gruntów z produkcji, może nałożyć na osobę ubiegającą

się o wyłączenie obowiązek zrekultywowania na cele rolne lub leśne nieużytków albo

użyźnienia innych gruntów pomniejszając należność o koszty wykonania tego obowiązku.

1.

Od obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych zwalnia się osoby ubiegające się

o wyłączenie z produkcji na cele budownictwa mieszkaniowego gruntów o obszarze

1)

nie przekraczającym podwójnej ogólnej użytkowej powierzchni mieszkań na terenie danego

osiedla mieszkaniowego - w odniesieniu do budownictwa wielorodzinnego,

2)

dolnej granicy normatywnych powierzchni działek budowlanych - w odniesieniu do budownictwa

indywidualnego.

2.

Należności i opłaty roczne za grunty wyłączone z produkcji na cele budownictwa wielorodzinnego,

przekraczające powierzchnię, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uiszcza naczelnik gminy.

1.

Należności i opłat rocznych nie stosuje się w razie wyłączenia gruntów z produkcji

na powiększenie istniejących lub zakładanie nowych cmentarzy grzebalnych

2.

Od obowiązku uiszczenia należności zwalnia się osoby, które na podstawie decyzji naczelnika

gminy wyłączyły grunty rolne z produkcji w celu zadrzewienia lub zakrzewienia stref

ochronnych określonych w przepisach o ochronie i kształtowaniu środowiska, dokonały

tego zadrzewienia lub zakrzewienia i utrzymują je w należytym stanie.

1.

Przy nabywaniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne należność zmniejsza się o

kwotę stanowiącą równowartość odszkodowania za ten grunt, określonego według stawek

stosowanych przy wywłaszczaniu nieruchomości.

2.

W razie przekazania w użytkowanie lub wieczyste użytkowanie gruntów rolnych położonych

w granicach miast, w trybie przepisów o gospodarce terenami w miastach i osiedlach,

na cele nierolnicze i nieleśne, opłatę roczną zmniejsza się o kwotę opłaty uiszczonej

z tytułu użytkowania lub wieczystego użytkowania gruntów.

3.

Osoby, które wyłączają grunty z produkcji na okres do 20 lat, przewidziane następnie

do rekultywacji i zagospodarowania na cele rolnicze lub leśne, uiszczają opłatę roczną,

a w razie przedwczesnego wyrębu drzewostanu także jednorazowe odszkodowanie.

W razie wyłączenia gruntów z produkcji na cele modernizacji dróg publicznych należność

i opłaty roczne stosuje się według stawek obowiązujących dla gruntów przyległych,

jeżeli powierzchnia pasa drogowego uległa powiększeniu.

1.

Osoba wyłączająca grunty z produkcji jest obowiązana do zdjęcia, dostarczenia na wskazane

miejsce i na własny koszt próchniczej warstwy gleby z gruntów rolnych klas I-IV oraz

z terenów torfowych, a także określonej warstwy utworów pyłowych i gliniastych z gruntów

rolnych klas V i VI, jak również z gruntów leśnych.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również przy wznoszeniu budynków i urządzeń wchodzących

w skład uspołecznionych gospodarstw rolnych.

3.

Naczelnik gminy, w uzasadnionych wypadkach, może zwolnić osobę wyłączającą grunty

z produkcji z obowiązku określonego w ust. 1 i 2, z wyjątkiem terenów torfowych.

1.

Jednostka gospodarki uspołecznionej, wyłączająca grunty z produkcji, pokrywa koszty

ich wyłączenia w ten sposób, że

1)

należność i opłaty roczne w okresie budowy obiektów stanowią składnik kosztów inwestycji,

2)

opłaty roczne po zakończeniu budowy obiektów stanowią składnik kosztów działalności

tej jednostki.

2.

Przepis ust. 1 uwzględnia się w toku projektowania inwestycji.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa

1)

wysokość należności i opłat rocznych, sposób ustalania wysokości odszkodowania z tytułu

przedwczesnego wyrębu drzewostanu oraz zasady i tryb ich wymierzania,

2)

szczegółowe zasady zwalniania z obowiązku uiszczania należności i opłat rocznych za

grunty wyłączone z produkcji na cele budownictwa mieszkaniowego,

3)

zasady i tryb wykonywania obowiązku, o którym mowa w art. 15, oraz zmniejszenia należności

o koszty wykonania tego obowiązku,

4)

warunki wyłączania gruntów z produkcji,

5)

osoby działające poza sferą produkcji materialnej, zwolnione od opłat rocznych,

6)

zasady i tryb zdejmowania próchniczej warstwy gleby, dostarczania jej na wskazane

miejsce i wykorzystywania, rozliczania kosztów transportu oraz zasady zwalniania z

obowiązku zdjęcia próchniczej warstwy gleby.

1.

Właściciel gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele

rolne obowiązany jest do

1)

rolniczego ich wykorzystywania,

2)

przeciwdziałania erozji gleb i innym zjawiskom powodującym trwałe pogorszenie wartości

użytkowej gruntów rolnych.

2.

Naczelnik gminy, ze względu na ochronę gleb przed erozją lub innymi zjawiskami, o

których mowa w ust. 1 pkt 2, może nakazać właścicielowi zalesienie, zadrzewienie,

zakrzewienie gruntów lub założenie na nich trwałych użytków zielonych, sadów oraz

plantacji wieloletnich zapewniając mu bezpłatnie niezbędną ilość sadzonek lub nasion

roślin.

3.

Jeżeli wykonanie nakazu, o którym mowa w ust. 2, spowoduje szkody wynikające ze zmniejszenia

produkcji roślinnej, właścicielowi gruntów przysługuje odszkodowanie wypłacane ze

środków Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych.

4.

Obowiązek konserwowania i utrzymywania w stanie sprawności technicznej urządzeń przeciwerozyjnych

należy do właściciela gruntów, na których znajdują się te urządzenia.

5.

Koszty wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 4, pokrywa się ze środków Funduszu

Ochrony Gruntów Rolnych.

1.

Eksploatacja złóż torfowych może być prowadzona na obszarach nieużytków stanowiących

torfowiska, jeżeli w odległości do 50 km od tych złóż nie występują inne złoża torfowe

znajdujące się na gruntach rolnych lub leśnych przeznaczonych na cele nierolnicze

lub nieleśne.

2.

Przepis ust. 1 nie dotyczy eksploatacji złóż torfowych przeznaczonych na cele lecznicze

(borowiny).

3.

Na eksploatację złóż torfowych wymagane jest zezwolenie wojewody.

4.

Zezwoleń nie wydaje się na wydobywanie torfu z terenów położonych w odległości mniejszej

niż 100 m od drzewostanów na gruntach leśnych, od linii brzegowych rzek oraz kanałów

o szerokości dna ponad 3 m, jeżeli kanały te są czynnymi urządzeniami wodno-melioracyjnymi.

1.

Dla gruntów rolnych położonych w strefach ochronnych, o których mowa w przepisach

o ochronie i kształtowaniu środowiska, opracowuje się plany gospodarowania na tych

gruntach. Koszty opracowania planów pokrywa zakład przemysłowy.

2.

W razie projektowania nowych lub rozbudowy istniejących zakładów przemysłowych plan,

o którym mowa w ust. 1, sporządza się na koszt inwestora.

3.

Projekt planu wymaga uzgodnienia z właściwy do spraw rolnych komisją gminnej rady

narodowej, właściwymi organizacjami związkowymi rolników, samorządami załóg zainteresowanych

przedsiębiorstw państwowych i zarządami spółdzielni. Projekt planu zatwierdza wojewoda.

1.

Jeżeli właściciel gruntu położonego w strefie ochronnej, o której mowa w art. 25 ust.

1, poniósł szkodę przez obniżenie poziomu produkcji rolniczej lub leśnej, przysługuje

mu z tego tytułu odszkodowanie od zakładu przemysłowego, a w razie obniżenia poziomu

produkcji w okresie trzech lat co najmniej o jedną trzecią dotychczasowej wartości,

zakład jest obowiązany na wniosek właściciela wykupić te grunty według cen stosowanych

w obrocie między rolnikami, wyłączyć je z produkcji oraz wykorzystywać zgodnie z planem

zagospodarowania przestrzennego.

2.

Jeżeli w wyniku realizacji planu, o którym mowa w art. 25 ust. 1, zachodzi potrzeba

zmiany kierunku produkcji rolniczej lub leśnej, zakład przemysłowy jest obowiązany

zwrócić właścicielowi gruntów poniesione z tego tytułu nakłady i koszty oraz wypłacić

równowartość szkód.

3.

Wysokość odszkodowań, nakładów i kosztów, o których mowa w ust. 1 i 2, ustalają na

podstawie porozumienia zainteresowane strony

1.

W toku projektowania obiektów lub urządzeń górniczych, budownictwa przemysłowego,

komunikacyjnego i hydrotechnicznego prognozuje się i wyznacza obszary ujemnego wpływu

i poziom zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery i ziemi oraz przygotowuje się dla

tych obszarów projekty programów przeciwdziałania ujemnemu oddziaływaniu na produkcję

rolniczą lub leśną, jak też odszkodowań dla producentów.

2.

Grunty położone w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów lub urządzeń ujemnie oddziaływajacych

na produkcję rolniczą lub leśną w stopniu uniemożliwiającym racjonalne jej prowadzenie

należy wyłączyć z produkcji.

3.

Podstawą do wyłączenia z produkcji gruntów, o których mowa w ust. 2, jest stwierdzenie

poziomu skażeń gleb i roślin uniemożliwiających uzyskiwanie płodów nadających się

do spożycia lub przetworzenia. Ustalenie poziomu skażeń dokonywane jest z urzędu.

4.

Koszty wyłączenia z produkcji gruntów, o których mowa w ust. 2, oraz ich zagospodarowania

pokrywa jednostka organizacyjna, w zarządzie której znajduje się obiekt lub urządzenie

oddziaływające ujemnie na produkcję rolniczą lub leśną.

5.

Do kosztów, o których mowa w ust. 4, zalicza się również koszty wykupu od dotychczasowych

właścicieli gruntów wyłączonych z produkcji.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określa szczegółowe zasady i tryb

1)

opracowywania i zatwierdzania planów gospodarowania na gruntach rolnych znajdujących

się w strefach ochronnych oraz realizacji tych planów,

2)

wyłączania z produkcji gruntów, o których mowa w art. 27 ust. 2, oraz ich zagospodarowania,

3)

przeciwdziałania degradacji gleb,

4)

wydawania zezwoleń na eksploatację złóż torfowych.

1.

Rekultywacja gruntów polega na nadaniu lub przywróceniu im wartości użytkowych przez

właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych,

uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie

lub zbudowanie niezbędnych dróg.

2.

Zagospodarowanie gruntów zrekultywowanych polega na rolniczym, leśnym lub innym użytkowaniu

gruntów oraz na wybudowaniu niezbędnych obiektów i urządzeń.

1.

Osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana

do ich rekultywacji.

2.

Rekultywacji gruntów zdewastowanych lub zdegradowanych przez nieznane osoby dokonuje

naczelnik gminy na koszt Skarbu Państwa.

3.

Rekultywację i zagospodarowanie gruntów planuje się, projektuje i realizuje na wszystkich

etapach działalności przemysłowej.

4.

Rekultywację gruntów prowadzi się w miarę, jak grunty te stają się zbędne całkowicie,

częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy

się w okresie przewidzianym w dokumentacji rekultywacji i zagospodarowania lub w terminie

do 4 lat od zaniechania tej działalności.

1.

Po zakończeniu rekultywacji gruntu rozpoczyna się niezwłocznie ich zagospodarowanie.

2.

Do zagospodarowania zrekultywowanych gruntu obowiązana jest osoba właściwa do prowadzenia

na tych gruntach działalności zgodnej z ich przeznaczeniem.

1.

W razie uzyskania, w wyniku rekultywacji gruntów rolnych o

1)

klasie wyższej niż grunty wyłączone z produkcji wojewoda spowoduje wypłacenie osobie

obowiązanej do rekultywacji kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy należnością za grunty

zrekultywowane a należnością za grunty wyłączone z produkcji,

2)

klasie niższej niż grunty wyłączone z produkcji - osoba obowiązana do rekultywacji

uiszcza na rzecz Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy

należnością za grunty wyłączone z produkcji a należnością za grunty zrekultywowane.

2.

Rozliczeń, o których mowa w ust. 1, dokonuje się po upływie 2 lat od zakończenia rekultywacji.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady rekultywacji i

zagospodarowania gruntów, pokrywania kosztów oraz tryb postępowania w tych sprawach.

1.

Tworzy się Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych.

2.

Dochodami Funduszu są należności i opłaty związane z wyłączeniem z produkcji gruntów

nie pozostających pod zarządem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego.

3.

Fundusz dzieli się na terenowy i centralny.

4.

Podziału Funduszu na terenowy i centralny dokonuje Minister Rolnictwa i Gospodarki

Żywnościowej.

5.

Środkami Funduszu terenowego dysponuje wojewoda, a środkami Funduszu centralnego Minister

Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

1.

Środki Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych przeznacza się na ochronę, rekultywację i

poprawę jakości gruntów rolnych oraz na wypłatę odszkodowań przewidzianych ustawą.

2.

Środki Funduszu przydziela się na wniosek zainteresowanych właścicieli gruntów, uwzględniając

efektywność projektowanych przedsięwzięć oraz wielkość obszaru użytkowanych gruntów.

3.

Przyznanie środków Funduszu następuje po zasięgnięciu opinii właściwych organizacji

związkowych rolników, samorządów załóg zainteresowanych przedsiębiorstw państwowych

i zarządów spółdzielni.

1.

Tworzy się Fundusz Leśny.

2.

Dochodami Funduszu Leśnego są należności i opłaty związane z wyłączeniem z produkcji

gruntów pozostających pod zarządem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego na cele

nierolnicze i nieleśne oraz inne dochody określone odrębnymi przepisami.

3.

Środki Funduszu Leśnego przeznacza się na zagospodarowanie lasów i nieużytków na cele

leśne, rekultywację gruntów oraz na intensyfikację produkcji leśnej.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb

1)

gromadzenia, przyznawania oraz wykorzystywania środków Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych,

2) gromadzenia i wykorzystywania środków Funduszu Leśnego

1.

Kontrolę stosowania przepisów ustawy wykonują Ministrowie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej,

Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego oraz wojewodowie i naczelnicy gmin.

2.

Osoby wykonujące kontrolę są uprawnione do

1)

wejścia na grunt i teren zakładu przemysłowego,

2)

wglądu do dokumentów oraz żądania sporządzenia ich odpisów,

3)

sprawdzania tożsamości osób w związku z przeprowadzaną kontrolą,

4)

żądania wyjaśnień i zasięgania informacji,

5)

pobierania próbek gleby lub roślin do analizy.

3.

Kontrolę gruntów użytkowanych na cele obronności kraju i bezpieczeństwa wewnętrznego

można przeprowadzać po uprzednim uzgodnieniu jej zakresu z jednostką nadrzędną użytkownika

tych gruntów.

1.

W razie stwierdzenia, że grunty zostały przez właściciela wyłączone z produkcji bez

zezwolenia, niezależnie od kar przewidzianych w przepisach o ochronie i kształtowaniu

środowiska, naczelnik gminy wymierza właścicielowi jednorazowo dziesięciokrotną należność

na rzecz Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych lub Funduszu Leśnego oraz wyznacza termin

podjęcia na tych gruntach produkcji rolniczej lub uprawy leśnej.

2.

W razie stwierdzenia, że grunty wyłączone z produkcji przez właściciela, który nabył

je w okresie ostatnich 2 lat w celu wyłączenia ich z tej produkcji, są użytkowane

niezgodnie z przeznaczeniem albo że rekultywacja nie została zakończona w okresie,

o którym mowa w art. 30 ust. 4, stosuje się opłatę roczną podwyższoną o 400%.

3.

Przepis ust. 2 nie dotyczy działek budowlanych położonych na wyznaczonych terenach

indywidualnego budownictwa mieszkaniowego.

4.

Opłaty roczne podwyższone z tytułu niezgodnego z przeznaczeniem użytkowania gruntów

nabytych na cele nierolnicze lub nieleśne, o których mowa w ust. 2, stosuje się przez

okres 2 lat. Po tym terminie naczelnik gminy nakazuje nieodpłatnie zwrócić nieruchomość

poprzedniemu właścicielowi celem dalszego rolniczego jej użytkowania lub prowadzenia

upraw leśnych albo wydaje decyzję o pozbawieniu prawa użytkowania nieruchomości stanowiących

własność Państwa.

5.

Przepis ust. 4 nie dotyczy gruntów położonych na obszarach stref ochronnych, o których

mowa w przepisach o ochronie i kształtowaniu środowiska.

6.

W razie odmowy przejęcia gruntów przez właściciela, o którym mowa w ust. 4, grunty

te mogą być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń,

z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie za niezbędne.

1.

Naczelnik gminy, w razie niewykonania obowiązków określonych w art. 23 ust. 1 pkt

1 lub w decyzji wydanej na podstawie art. 30 albo art. 31, stosuje przepisy o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

2.

W razie niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązku określonego w art. 39 ust. 1

i 4 naczelnik gminy stosuje karę w celu przymuszenia, w wysokości odpowiadającej dziesięciokrotnej

należności, a w razie jej nieskuteczności zleca wykonanie zastępcze, na zasadach określonych

w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

3.

W razie niewykonania obowiązku określonego w art. 20 ust. 1 i 2 stosuje się grzywnę

w celu przymuszenia, a w razie jej nieskuteczności wymierza się opłaty za każdy 1

m

1.

Opłaty, o których mowa w art. 39 i 40, obciążają straty nadzwyczajne jednostek gospodarki

uspołecznionej.

2.

Jeżeli grzywny i kary, o których mowa w art. 40, dotyczą jednostek gospodarki uspołecznionej,

nakłada się je na kierowników tych jednostek.

1.

Naczelnik gminy przeprowadza corocznie, w okresie wegetacji roślin, kontrolę rolniczego

wykorzystywania gruntów rolnych oraz wykonywania obowiązku przeciwdziałania erozji

gleb, zawiadamiając o jej terminie właściwe organizacje związkowe rolników, zainteresowane

przedsiębiorstwa państwowe oraz zarządy spółdzielni.

2.

W razie stwierdzenia występowania odłogów na gruntach rolnych naczelnik gminy, w drodze

decyzji, nakazuje właścicielowi gruntów uiszczenie na rzecz Funduszu Ochrony Gruntów

Rolnych jednorazowo kwoty w wysokości 5% opłaty rocznej.

3.

Na wniosek właściciela, który zobowiąże się do likwidacji odłogów w terminie 3 miesięcy,

naczelnik gminy zawiesza obowiązek uiszczenia opłaty na okres 1 roku.

4.

Jeżeli właściciel gruntów zlikwidował odłogi w terminie 3 miesięcy, opłatę, o której

mowa w ust. 2, umarza się.

5.

Jeżeli po upływie roku od zastosowania środków określonych w ust. 2 stwierdzi się

istnienie odłogów, naczelnik gminy, w drodze decyzji, wymierza właścicielowi gruntów

podwojoną opłatę za każdy rok ich odłogowania.

6.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli odłogi na gruntach rolnych są następstwem

klęsk żywiołowych lub wypadków losowych, podtopień gruntów wynikających z nieuregulowania

stosunków wodnych oraz innych okoliczności niezależnych od właściciela.

Przepisy art. 42 stosuje się odpowiednio do gruntów rolnych wchodzących w skład nieruchomości

stanowiących wspólnoty gruntowe lub mienie gminne, z tym że w odniesieniu do mienia

gminnego pozbawienie prawa użytkowania następuje w drodze uchwały gminnej rady narodowej,

podejmowanej po upływie dwóch lat od stwierdzenia występowania odłogów na gruntach

rolnych.

1.

Jeżeli występowanie odłogów na gruntach rolnych dotyczy nieruchomości, których właściciele,

ich dzieci lub rodzice nie mieszkają co najmniej od 2 lat w miejscu położenia tych

nieruchomości, grunty te mogą być przejęte na własność Państwa. Przepis art. 39 ust.

6 stosuje się odpowiednio.

2.

Przepis ust. 1 nie dotyczy nieruchomości, których właścicielami są osoby małoletnie

lub ubezwłasnowolnione, trwale niezdolne do pracy, albo osoby powołane do służby wojskowej

lub pozbawione wolności oraz gdy występowanie odłogów spowodowane jest innymi, niezależnymi

od właściciela przyczynami.

1.

O przejęciu na własność Państwa gruntów, o których mowa w art. 39 ust. 6 i art. 44

ust. 1, oraz o utrzymaniu ciążących na nich służebności gruntowych orzeka naczelnik

gminy, po zasięgnięciu opinii właściwych organizacji związkowych rolników.

2.

Naczelnik gminy jest obowiązany ujawnić prawo własności Państwa w księdze wieczystej

na zasadach określonych odrębnymi przepisami.

3.

Jednocześnie z ujawnieniem prawa własności Państwa ulegają wykreśleniu z księgi wieczystej

obciążenia, z wyjątkiem utrzymanych w mocy służebności gruntowych.

4.

Zobowiązania podatkowe oraz inne zobowiązania wobec Państwa właścicieli przejętych

przez Państwo gruntów rolnych, mające związek z tymi gruntami, podlegają umorzeniu.

Do postępowania w sprawach świadczeń pieniężnych wynikających z niniejszej ustawy

stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych, z wyjątkiem przepisów dotyczących

umarzania i zaniechania ustalenia zobowiązań oraz ich pobierania.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania

kontroli obowiązków wynikających z ustawy, wymierzania opłat rocznych podwyższonych,

opłat za niedostarczenie na wskazane miejsce próchniczej warstwy gleby zdejmowanej

z gruntów wyłączonych z produkcji, zwrotu i przejmowania gruntów wykorzystywanych

niezgodnie z przeznaczeniem oraz opłat związanych z występowaniem odłogów na gruntach

rolnych.

1.

W ustawie z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności

Państwa

(Dz. U. Nr 48, poz. 283) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 7 ust. 3 skreśla się,

2)

w art. 16 końcowe wyrazy: „za odszkodowaniem zmniejszonym o połowę” skreśla się.

2.

W ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

(Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu

„

3.

Wywłaszczenie nie może nastąpić na cele produkcji rolniczej.

”

,

2)

w art. 3 dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Przepisu ust. 3 nie stosuje się do nieruchomości rolnych.

”

,

3)

w art. 5 dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Jeżeli wywłaszczeniu podlegają grunty rolne wchodzące w skład nieruchomości rolnej,

a jej właścicielowi pozostaje 5 lub mniej lat do osiągnięcia wieku emerytalnego, właściciel

może zgłosić wniosek o przekazanie pozostałej części nieruchomości na rzecz następcy

lub Państwa w trybie i na zasadach określonych przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym

oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. W takim wypadku świadczenia emerytalne,

do czasu osiągnięcia przez właściciela wieku emerytalnego, obciążają osobę, która

przejęła wywłaszczoną nieruchomość.

”

,

4)

w art. 10 w ust. 1

a)

wyrazy: „w miarę możności” skreśla się,

b)

po wyrazie „budynków” oraz po pięciokrotnie użytym wyrazie „zabudowań” dodaje się wyrazy: „oraz urządzeń produkcyjnych”, a po wyrazie „zabudowania” dodaje się wyrazy: „oraz urządzenia produkcyjne”.

3.

W ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa

za rentę i spłaty pieniężne

(Dz. U. Nr 21, poz. 118 i z 1977 r. Nr 32, poz. 140) w art. 9 ust. 2 skreśla się.

1.

Do gruntów wyłączonych z produkcji przed dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli do tego

dnia nie rozpoczęto na tych gruntach budowy zamierzonych inwestycji lub innej działalności

związanej z przeznaczeniem tych gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne, stosuje

się przepisy art. 39.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również do osób zwolnionych z opłat rocznych.

Naczelnicy gmin opracują i przedstawią do zatwierdzenia gminnym radom narodowym, w

terminie jednego roku od dnia wejścia w życie ustawy, projekty programów rolniczego

lub leśnego wykorzystania gruntów przeznaczonych w istniejących planach zagospodarowania

przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne, które przewiduje się wyłączyć z produkcji

do dnia 31 grudnia 1985 r.

Tracą moc

1)

art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r.

o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem

rolnym

(Dz. U. Nr 39, poz. 174 i z 1961 r. Nr 32, poz. 161),

2)

ustawa z dnia 22 maja 1958 r. o gospodarowaniu terenami torfowymi

(Dz. U. Nr 31, poz. 137),

3)

ustawa z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność

Państwa za zaległe należności

(Dz. U. z 1969 r. Nr 17, poz. 130),

4)

ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o obowiązku stosowania nawozów mineralnych w gospodarstwach

rolnych

(Dz. U. Nr 23, poz. 109),

5)

ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących

w skład gospodarstw rolnych

(Dz. U. Nr 3, poz. 14 i z 1971 r. Nr 27, poz. 251),

6)

ustawa z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji

gruntów

(Dz. U. Nr 27, poz. 249 i z 1974 r. Nr 38, poz. 230).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1982 r.