Ustawa z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych.

1.

Pracownicy mają prawo tworzenia i zrzeszania się w związki zawodowe.

2.

Związki zawodowe są samorządne. W szczególności związki zawodowe mogą samodzielnie

w sposób zgodny z prawem

1)

kształtować cele i programy swego działania,

2)

uchwalać statuty i inne akty wewnętrzne dotyczące działalności związkowej,

3)

określać struktury organizacyjne,

4)

określać zasady wyboru zarządów i innych organów kierowniczych związków.

1.

Związki zawodowe są niezależne od organów administracji państwowej i gospodarczej.

2.

Związki zawodowe w swojej działalności statutowej nie podlegają nadzorowi i kontroli

ze strony organów administracji państwowej,

3.

Wszystkie związki zawodowe mają równe prawa. Organy państwowe obowiązane są traktować

na równi wszystkie związki zawodowe.

4.

Organy administracji państwowej i gospodarczej obowiązane są do powstrzymywania się

od wszelkich działań prowadzących do ograniczenia niezależności związków zawodowych

lub ich działalności zgodnej z prawem.

Związek zawodowy działa na podstawie statutu, który powinien być zgodny z Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz innymi ustawami. W szczególności związki zawodowe stoją na gruncie zasad społecznej

własności środków produkcji, będącej podstawą socjalistycznego ustroju Państwa, uznają

określoną w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, przewodnią rolę Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w budowie socjalizmu oraz

konstytucyjne zasady polityki zagranicznej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

1.

Przynależność do związku zawodowego jest dobrowolna. Nikt nie może ponosić ujemnych

następstw z powodu przynależności do związku lub pozostawania poza związkiem; w szczególności

nie może to być warunkiem zawarcia umowy o pracę albo pozostawania w zatrudnieniu

lub awansowania pracownika, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią o zakazie przynależności

do związku pracowników zatrudnionych w danym zakładzie lub na danym stanowisku.

2.

Zasady ochrony stosunku pracy pracowników pełniących funkcje z wyboru w instancjach

związkowych określają przepisy Kodeksu pracy.

Związki zawodowe reprezentują interesy zawodowe swoich członków wobec kierownictw

zakładów pracy, organów administracji państwowej i gospodarczej, organizacji społecznych,

a także w stosunkach z organizacjami związkowymi innych krajów, oraz współpracują

z tymi organami i organizacjami.

1.

Związki zawodowe reprezentują i bronią praw i interesów pracowników w zakresie warunków

pracy i płac oraz warunków socjalno-bytowych i kulturalnych, a w szczególności w zakresie

1)

polityki racjonalnego zatrudnienia oraz kształtowania praw i obowiązków wynikających

ze stosunku pracy,

2)

wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń na rzecz pracowników,

3)

bezpieczeństwa, higieny i kultury pracy,

4)

warunków pracy kobiet i młodocianych,

5)

świadczeń socjalnych dla pracowników i ich rodzin,

6)

wypoczynku po pracy i kultury fizycznej, turystyki oraz wczasów pracowniczych,

7)

ochrony zdrowia pracowników i ich rodzin,

8)

świadczeń chorobowych, emerytalno-rentowych i innych świadczeń z ubezpieczenia społecznego,

9)

zaspokajania potrzeb mieszkaniowych pracowników,

10)

kształtowania się cen i sytuacji rynkowej oraz kosztów utrzymania pracowników i ich

rodzin,

11)

rozwoju oświaty i kultury w środowiskach pracowniczych,

12)

ochrony środowiska naturalnego.

2.

Związki zawodowe współuczestniczą w kształtowaniu i realizacji zadań społeczno-gospodarczych

rozwoju kraju, działają na rzecz pomnożenia dochodu narodowego i sprawiedliwego jego

podziału.

Związki zawodowe prowadzą działalność wychowawczą na rzecz kształtowania etyki zawodowej,

sumiennego i rzetelnego wykonywania obowiązków pracowniczych, a także przestrzegania

zasad współżycia społecznego.

Związki zawodowe mogą przystępować do międzynarodowych organizacji związkowych w celu

reprezentowania zawodowych i społecznych interesów swych członków wobec społeczności

międzynarodowej i działania na rzecz umacniania międzynarodowej solidarności ludzi

pracy oraz upowszechniania postępu i sprawiedliwości społecznej.

Zapewnia się prawo tworzenia związków zawodowych stosownie do przepisów niniejszej

ustawy bez potrzeby uzyskania uprzedniego zezwolenia.

1.

Prawo tworzenia i zrzeszania się w związki zawodowe przysługuje osobom świadczącym

pracę w ramach stosunku pracy, bez względu na podstawę takiego stosunku i stanowisko.

2.

Związek zawodowy zrzesza pracowników zatrudnionych w danej gałęzi pracy, w danym rodzaju

zatrudnienia lub zawodzie.

1.

Przejście na emeryturę lub rentę osób określonych w art. 10 ust. 1 nie pozbawia ich

prawa przynależności do związku.

2.

Prawa przynależności do związku nie pozbawia również czasowe pozostawanie bez pracy

w związku z jej poszukiwaniem.

Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, jak również osobom odbywającym zastępczo obowiązek

służby wojskowej oraz funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej nie

przysługuje prawo tworzenia i zrzeszania się w związki zawodowe, a także brania czynnego

udziału w działalności związku zawodowego, którego członkami byli w chwili powołania

do służby.

Pracownikom zatrudnionym w jednostkach wojskowych i innych jednostkach organizacyjnych

podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych nie przysługuje prawo tworzenia i zrzeszania

się w związkach zawodowych.

1.

Pracownicy zatrudnieni w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej

oraz w przedsiębiorstwach państwowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej i Ministrowi

Spraw Wewnętrznych mają prawo tworzenia i zrzeszania się odpowiednio w związkach zawodowych

pracowników wojska i pracowników Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - przy zachowaniu

wymogów obronności i bezpieczeństwa Państwa.

2.

Prawo zrzeszania się w związkach zawodowych nie przysługuje pracownikom

1)

zatrudnionym w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej, do których

stosuje się ograniczenia przewidziane w ustawie o pracownikach urzędów państwowych,

2)

zatrudnionym w jednostkach wojskowych określonych przez Ministra Obrony Narodowej,

ze względu na szczególny charakter tych jednostek.

Pracownicy, o których mowa w art. 13 i art. 14 ust. 2, mogą tworzyć rady pracownicze.

Minister Obrony Narodowej oraz Minister Spraw Wewnętrznych - każdy w zakresie swego

działania - określają zasady współdziałania dowódców jednostek wojskowych i kierowników

jednostek organizacyjnych z radami pracowniczymi, w tym także zakres spraw, w których

wymagana jest opinia rady.

Zasady reprezentowania pracowników urzędów państwowych, sądownictwa i prokuratury,

państwowego arbitrażu gospodarczego, organów kontroli państwowej oraz państwowej inspekcji

pracy określają odrębne przepisy.

Osoby zamierzające założyć związek zawodowy wybierają komitet założycielski i uchwalają

statut. Liczba założycieli w dniu złożenia statutu do rejestracji nie może być mniejsza

niż trzydzieści osób.

1.

Statut związku zawodowego określa nazwę przez wskazanie gałęzi pracy, rodzaju zatrudnienia

lub zawodu zrzeszanych pracowników, a ponadto siedzibę, terytorialny i podmiotowy

zakres działania oraz cele związku, zasady nabywania i utraty członkostwa, prawa i

obowiązki członków, strukturę organizacyjną i władze związku, tryb dokonywania ich

wyboru i odwołania, źródła finansowania działalności związku, zasady uchwalania i

zmiany statutu oraz sposób rozwiązania związku.

2.

Wszyscy członkowie związku mają czynne i bierne prawo wyborcze. Statut może określić,

kiedy funkcje administracyjne i funkcje z wyboru w związkach zawodowych nie mogą być

łączone.

3.

Wybory do władz związkowych odbywają się w głosowaniu tajnym.

1.

Związek zawodowy nabywa osobowość prawną oraz prawo do działania z dniem zarejestrowania.

2.

Sąd odmówi rejestracji, jeżeli treść statutu wskazuje, że organizacja nie jest związkiem

zawodowym w rozumieniu ustawy albo postanowienia statutu są niezgodne z jej przepisami.

3.

Właściwy organ związku zawodowego ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić sąd o zmianie

statutu. W sprawie wpisania do rejestru zmiany statutu stosuje się odpowiednio ust.

2. Do czasu wydania postanowienia o wpisaniu do rejestru zmiany statutu obowiązuje

statut dotychczasowy, z wyjątkiem postanowień lub decyzji związku, które podjęto na

podstawie nowego statutu w chwili jego uchwalenia, jeżeli nie są one sprzeczne z prawem.

4.

Sąd wykreśli związek zawodowy z rejestru

1)

w razie podjęcia w sposób przewidziany w statucie uchwały o rozwiązaniu związku,

2)

jeżeli liczba członków związku utrzyma się poniżej pięćdziesięciu osób dłużej niż

przez trzy miesiące.

Właściwy organ związku zawodowego ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić sąd o powyższych

okolicznościach.

5.

Do rozpoznania spraw, o których mowa w ust. 1-4, stosuje się odpowiednie przepisy

Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Sprawy te powinny być rozpoznane niezwłocznie, nie

później jednak niż w ciągu jednego miesiąca od złożenia wniosku. Od postanowienia

sądu przysługuje środek odwoławczy do Sądu Najwyższego.

6.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowy tryb postępowania rejestrowego.

Związki zawodowe mają prawo tworzyć zrzeszenia i organizacje międzyzwiązkowe. Do tych

zrzeszeń i organizacji stosuje się odpowiednio przepisy ustawy.

1.

Związki zawodowe mają prawo opiniowania założeń lub projektów aktów prawnych oraz

decyzji dotyczących praw i interesów ludzi pracy i ich rodzin, w tym warunków życia

emerytów i rencistów. Dotyczy to w szczególności projektów planów społeczno-gospodarczych

oraz projektów aktów prawnych i decyzji w sprawach, o których mowa w art. 6.

2.

W zakresie obronności i bezpieczeństwa Państwa opiniowanie projektów aktów prawnych

i decyzji, o których mowa w ust. 1, następuje według zasad i w trybie określonych

odrębnymi przepisami.

3.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, mających istotne znaczenie dla ludzi pracy i

ich rodzin, związkom zawodowym zapewnia się udział w pracach przygotowawczych nad

projektami aktów prawnych lub decyzji.

4.

Opinia związku zawodowego może być w szczególności przedstawiona na piśmie albo w

toku bezpośrednich konsultacji przedstawicieli związku z właściwym organem władzy

lub administracji. Opinia związku zawodowego wyrażona na piśmie powinna być przedstawiona

właściwemu organowi władzy lub administracji w terminie jednego miesiąca. Nieprzedstawienie

opinii w tym terminie uważa się za nieskorzystanie przez związek zawodowy z prawa

wyrażenia opinii.

5.

W razie rozbieżności stanowisk, organ władzy terenowej lub administracji obowiązany

jest ustosunkować się do postulatów lub opinii związku zawodowego i zawiadomić związek

na piśmie o swym stanowisku wraz z jego uzasadnieniem.

6.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, związek zawodowy ma prawo wyrażania swej opinii

publicznie. Zapewnia się związkom zawodowym prawo przedstawiania swych opinii na posiedzeniu

właściwej komisji Sejmu lub rady narodowej i jej organów.

1.

Związkom zawodowym przysługuje prawo występowania z wnioskami w sprawie wydania lub

zmiany aktu prawnego dotyczącego praw i interesów ludzi pracy i ich rodzin. Art. 21

ust. 6 stosuje się odpowiednio.

2.

Organ administracji, do którego skierowano wniosek, obowiązany jest, w terminie jednego

miesiąca, przedstawić związkowi zawodowemu stanowisko wobec tego wniosku, a w razie

negatywnego stanowiska - także jego uzasadnienie.

1.

Związkom zawodowym przysługuje prawo zawierania układów zbiorowych pracy o zasięgu

ogólnokrajowym. Układy takie obejmują wszystkich pracowników danej gałęzi pracy, bez

względu na przynależność do związku.

2.

W gałęziach pracy nie objętych układami zbiorowymi regulowanie warunków pracy i płacy

następuje po uzgodnieniu ze związkami zawodowymi.

1.

Związki zawodowe sprawują społeczną kontrolę nad warunkami pracy i bytu pracowników

i ich rodzin oraz przestrzeganiem praw pracowniczych.

2.

Jeżeli w sprawach, o których mowa w ust. 1, zdaniem związku zawodowego postępowanie

organu administracji państwowej lub gospodarczej jest niezgodne z prawem lub narusza

zasady sprawiedliwości społecznej, związek może wystąpić do właściwego organu z interwencją

i żądać usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Właściwy organ jest obowiązany udzielić

odpowiedzi w terminie dwóch tygodni. Odpowiedź odmowna wymaga uzasadnienia.

Związki zawodowe mają prawo dokonywania ocen warunków pracy, płacy i bytu pracowników.

W tym celu związkom zapewnia się pełną informację o sytuacji społecznej i gospodarczej

w skali kraju, województwa oraz zakładu pracy, z zastrzeżeniem obowiązku zachowania

przez związki zawodowe tajemnicy państwowej, gospodarczej i służbowej.

Związki zawodowe mają prawo prowadzenia we własnym zakresie prac badawczych w dziedzinach

objętych działalnością statutową, a w szczególności badań statystycznych, analiz indeksu

cen i płac oraz innych elementów warunków bytu i pracy.

Związki zawodowe współpracują z inspekcją pracy i innymi organami sprawującymi nadzór

nad ochroną zdrowia pracowników oraz przestrzeganiem prawa pracy, w szczególności

przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Związki zawodowe mają prawo prowadzenia własnej działalności wydawniczej dla celów

pracy związkowej oraz prowadzenia działalności oświatowej i kulturalnej. Mają także

prawo prezentowania problematyki związkowej w ogólnie dostępnych obywatelom i ich

organizacjom środkach masowego przekazu zgodnie z przepisami regulującymi działanie

tych środków.

1.

Organy administracji państwowej i gospodarczej obowiązane są stwarzać warunki umożliwiające

związkom zawodowym realizację przysługujących im uprawnień, a w szczególności udzielać

im informacji w sprawach objętych działalnością związków zawodowych oraz udostępniać

do wglądu dokumentację dotyczącą spraw pracowniczych, z zastrzeżeniem obowiązku zachowania

tajemnicy państwowej, gospodarczej i służbowej.

2.

Zakład pracy obowiązany jest udzielić pracownikowi powołanemu do pełnienia funkcji

związkowej urlopu bezpłatnego na zasadach i w trybie określonych w Kodeksie pracy.

3.

Kierownik zakładu pracy obowiązany jest zwolnić pracownika od pracy zawodowej, z zachowaniem

prawa do wynagrodzenia za czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności związanej

z jego funkcją związkową, jeżeli nie może być ona wykonana w czasie wolnym od pracy.

1.

Zadania związków zawodowych w zakładzie pracy wykonują zakładowe organizacje związkowe,

działające przez swoje statutowe organy.

2.

Do zakresu działania zakładowych organizacji związkowych należy w szczególności

1)

zajmowanie stanowiska we wszystkich indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie

unormowanym w przepisach prawa pracy,

2)

zajmowanie stanowiska wobec kierownika zakładu pracy i organu samorządu załogi w sprawach

dotyczących praw i interesów załogi zakładu pracy, a w szczególności przy ustalaniu

regulaminu pracy, regulaminu nagród i premiowania, rozkładu czasu pracy, ustalaniu

planu urlopów, oraz dotyczących socjalno-bytowych i kulturalnych potrzeb załogi,

3)

współdziałanie z kierownikiem zakładu pracy w sprawach dotyczących podwyższania przez

pracowników kwalifikacji zawodowych, rozwoju racjonalizacji i wynalazczości pracowniczej

oraz kształtowania w zakładzie zasad współżycia społecznego,

4)

sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, a w szczególności

przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kierowanie działalnością społecznej

inspekcji pracy i współdziałanie w tym zakresie z państwową inspekcją pracy,

5)

zajmowanie się sprawami bytowymi i socjalno-kulturalnymi emerytów i rencistów.

3.

Wykonywanie uprawnień zakładowych organizacji związkowych następuje na zasadach i

w trybie określonych w Kodeksie pracy, niniejszej ustawie oraz w innych przepisach prawa.

1.

W zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, każda z

nich pełni funkcje, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1, w odniesieniu do swoich

członków.

2.

W wypadkach określonych w ust. 1 organizacje związkowe mogą się porozumieć, że funkcje,

o których stanowi art. 30 ust. 2, będzie wykonywać, w zakresie ustalonym w porozumieniu,

wspólna reprezentacja związkowa.

3.

Pracownik nie zrzeszony w związku zawodowym do obrony swoich praw pracowniczych może

wskazać zakładową organizację związkową, jeżeli organizacja ta uprzednio wyraziła

na to zgodę.

1.

Kierownik zakładu pracy jest obowiązany zapewnić zakładowym organizacjom związkowym

warunki lokalowe oraz środki techniczne umożliwiające właściwe ich funkcjonowanie.

2.

Na wniosek zakładowej organizacji związkowej kierownik zakładu pracy obowiązany jest

udzielić bezpłatnego urlopu pracownikowi powołanemu do pełnienia funkcji z wyboru

w zakładowej organizacji związkowej. Pracownikowi takiemu przysługują od zakładu pracy

świadczenia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia należnego

z umowy o pracę.

W razie zaistnienia sporu zbiorowego właściwe organy związków zawodowych i administracji

są obowiązane niezwłocznie podjąć rokowania w celu jego rozwiązania.

1.

Jeżeli rokowania nie doprowadzą do rozwiązania sporu, każda ze stron może żądać wszczęcia

postępowania pojednawczego. Postępowanie to prowadzi powołana w tym celu komisja w

składzie sześciu członków wyznaczonych w równej liczbie przez każdą ze stron.

2.

Rozwiązanie sporu w tym postępowaniu winno nastąpić w ciągu siedmiu dni - w razie

sporu obejmującego jeden zakład pracy (spór zakładowy) i dziesięciu dni - w razie

sporu wykraczającego poza sprawy jednego zakładu (spór ponadzakładowy).

3.

Rozwiązanie sporu następuje w drodze porozumienia, które wiąże strony. W razie nieosiągnięcia

porozumienia komisja sporządza protokół rozbieżności, ze wskazaniem stanowisk stron.

1.

Jeżeli spór ponadzakładowy nie został rozwiązany w trybie określonym w art. 33 i 34,

strony obowiązane są poddać go rozstrzygnięciu przez Kolegium Arbitrażu Społecznego

przy Sądzie Najwyższym, zaś spór zakładowy - kolegium arbitrażu społecznego przy okręgowym

sądzie pracy i ubezpieczeń społecznych.

2.

W skład kolegium wchodzą: przewodniczący wyznaczony spośród sędziów danego sądu przez

prezesa sądu oraz sześciu członków wyznaczonych po trzech członków przez każdą ze

stron. Strony powinny dążyć do wskazania osób bezpośrednio nie zainteresowanych rozstrzygnięciem

sprawy.

3.

Prezes sądu wyznacza bezzwłocznie termin posiedzenia, o którym zawiadamia strony sporu

lub ich przedstawicieli.

4.

Jeżeli rozstrzygnięcie sporu wymaga wiadomości specjalnych, kolegium może zasięgać

opinii ekspertów.

5.

Orzeczenie kolegium zapada większością głosów. Jeżeli żadna ze stron przed poddaniem

sporu rozstrzygnięciu kolegium nie postanowi inaczej, orzeczenie to wiąże strony.

6.

Rada Państwa ustali w formie regulaminu tryb postępowania przed kolegiami arbitrażu

społecznego.

1.

Związkom zawodowym przysługuje prawo organizowania strajków na zasadach określonych

w niniejszym rozdziale.

2.

Związki zawodowe mogą podejmować także inne formy protestu nie naruszające porządku

prawnego i zasad współżycia społecznego.

1.

Strajk polega na dobrowolnym zbiorowym powstrzymywaniu się pracowników od wykonywania

pracy w celu obrony interesów ekonomicznych i socjalnych danej grupy pracowniczej.

2.

Strajk jest środkiem ostatecznym i nie może być ogłoszony bez uprzedniego wyczerpania

możliwości załatwienia sporu według zasad określonych w art. 33-35. Nie dotyczy to

ogłoszenia strajku w związku z niewykonaniem wiążącego strony orzeczenia kolegium,

o którym mowa w art. 35.

3.

Przy podejmowaniu decyzji o ogłoszeniu strajku organ związkowy bierze pod uwagę współmierność

żądań do strat związanych ze strajkiem.

4.

Strajk jest niedopuszczalny, jeżeli rozstrzygnięcie zaistniałych sporów indywidualnych

jest możliwe w drodze orzeczenia organu rozpatrującego spory o roszczenia pracownicze.

5.

Niedopuszczalny jest strajk o charakterze politycznym.

1.

Strajk ogłasza zakładowy organ związku po uzyskaniu akceptacji tej decyzji przez większość

załogi w głosowaniu tajnym oraz zgody nadrzędnego organu związku. Udział w głosowaniu

jest dobrowolny.

2.

Strajk ponadzakładowy ogłasza organ związku wskazany w statucie, na zasadach określonych

w ust. 1.

3.

Udział w strajku jest dobrowolny. Nikt nie może być zmuszony do udziału lub odmowy

udziału w strajku. Nie wolno stawiać przeszkód w podejmowaniu pracy, o ile istnieją

warunki do jej podjęcia przez pracowników, którzy nie uczestniczą w strajku lub zrezygnowali

z uczestnictwa w nim.

4.

Strajk zgłasza się co najmniej na siedem dni przed jego rozpoczęciem, o czym zawiadamia

się kierownika zakładu pracy.

5.

Jeżeli spór dotyczy treści układu zbiorowego pracy lub innego porozumienia, ogłoszenie

strajku nie może nastąpić przed upływem terminu wypowiedzenia układu zbiorowego lub

ustalonego w porozumieniu terminu realizacji jego postanowień.

1.

Organizatorzy strajku obowiązani są wspólnie z kierownikiem zakładu pracy zapewnić

w czasie strajku ochronę mienia oraz nieprzerwaną pracę tych urządzeń i instalacji,

których unieruchomienie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo

spowodować niepowetowane szkody.

2.

Kierownik zakładu pracy nie może być w czasie strajku ograniczony przez organizatorów

strajku w pełnieniu jego obowiązków.

3.

Organizowanie, przeprowadzanie i udział w strajku lub akcji protestacyjnej nie zwalnia

od odpowiedzialności karnej za naruszenie prawa, a zwłaszcza za bezprawny zabór lub

używanie mienia, za zmuszanie przemocą lub groźbą bezprawną innej osoby do zaniechania

podjęcia lub wykonywania pracy albo za uniemożliwianie lub utrudnianie kierownikowi

zakładu pracy pełnienia jego obowiązków.

1.

Prawo do strajku nie przysługuje pracownikom zatrudnionym w jednostkach wojskowych

oraz w przedsiębiorstwach państwowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej i Ministrowi

Spraw Wewnętrznych, w zakładach (wydziałach i oddziałach) przemysłu obronnego, w jednostkach

organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i w jednostkach więziennictwa,

funkcjonariuszom pożarnictwa oraz pracownikom zatrudnionym na stanowiskach bezpośrednio

związanych z obronnością i bezpieczeństwem Państwa, w zakładach pracy produkujących,

magazynujących i zaopatrujących w środki żywności oraz w zakładach służby zdrowia

i opieki społecznej, w aptekach, a także w placówkach oświaty i wychowania.

2.

Prawo do strajku nie przysługuje również pracownikom administracji państwowej, banków,

sądów i prokuratur, pracownikom zatrudnionym przy ropociągach i gazociągach oraz przy

obsłudze linii tranzytowych, urządzeń związanych z zapewnieniem ruchu i komunikacji

międzynarodowej i jej obsługi w zakresie tranzytu, zapewniających funkcjonowanie łączności

międzynarodowej i międzymiastowej oraz służb specjalnych łączności, pracownikom stacji

oraz rozgłośni radiowych i telewizyjnych, a także obsługi urządzeń w zakresie transportu

drogowego i lotniczego.

3.

W przedsiębiorstwie Polskie Koleje Państwowe oraz w innych zakładach transportowych,

w jednostkach organizacyjnych łączności, w zakładach pracy zaopatrujących ludność

w wodę, energię elektryczną i cieplną, gaz należy zapewnić niezbędne usługi w zakresie

obronności i bezpieczeństwa Państwa oraz podstawowych potrzeb ludności. W tym celu

organizatorzy strajku obowiązani są do współdziałania z kierownictwem zakładów pracy

i terenowymi organami administracji państwowej, a także z właściwymi organami wojskowymi.

Stwierdzenie organu wojskowego co do potrzeb w zakresie obronności i bezpieczeństwa

Państwa jest wiążące.

Wykonywanie prawa do strajku nie zwalnia zakładów pracy i zatrudnionych w nich pracowników

z obowiązków wynikających z przepisów o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej.

Strajk może być poprzedzony strajkiem ostrzegawczym. Strajk ostrzegawczy powinien

ograniczać się do niezbędnego okresu i nie może trwać dłużej niż dwie godziny.

Strajk jest zabroniony w zakładach pracy położonych na terenie, na którym ogłoszono

stan klęski żywiołowej - od chwili jego ogłoszenia.

Udział w strajku zorganizowanym w myśl artykułów poprzedzających nie stanowi naruszenia

obowiązków pracowniczych i nie może spowodować dla strajkujących ujemnych następstw.

Dotyczy to również udziału w innych formach protestu, o których mowa w art. 36 ust.

2.

1.

W okresie strajku zorganizowanego w myśl artykułów poprzedzających pracownik zachowuje

prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz innych uprawnień ze stosunku pracy,

z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

2.

Związki zawodowe i ich zrzeszenia mogą tworzyć fundusz strajkowy i decydują o jego

wykorzystaniu. Fundusz ten nie podlega egzekucji, a związki zawodowe mogą pokrywać

z niego rekompensatę utraconego wynagrodzenia przez uczestników strajków.

3.

Pracownikowi, który nie brał udziału w strajku, a który z powodu strajku doznał przeszkód

w wykonywaniu pracy, zakład pracy jest obowiązany wypłacić równowartość utraconego

wynagrodzenia.

Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją nie dopełnia obowiązku

lub w inny sposób narusza przepisy ustawy, podlega karze grzywny do 50.000 zł.

Kto kieruje strajkiem zorganizowanym wbrew postanowieniom niniejszej ustawy, podlega

karze pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności albo grzywny do 50.000 zł.

1.

Sąd Wojewódzki w Warszawie w razie stwierdzenia, że dany organ związku zawodowego

prowadzi działalność rażąco sprzeczną z ustawą, ustala trzymiesięczny termin dostosowania

działalności tego organu do obowiązującego prawa. Postępowanie sądowe wszczyna się

na wniosek Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

2.

W razie bezskutecznego upływu terminu przewidzianego w ust. 1, Sąd Wojewódzki w Warszawie

może

1)

orzec grzywnę do 50.000 zł indywidualnie nakładaną na poszczególnych członków danego

organu związkowego,

2)

zażądać od właściwych władz związku przeprowadzenia w określonym terminie nowych wyborów

do organu związku wymienionego w ust. 1 pod rygorem zawieszenia działalności tego

organu.

3.

Jeżeli środki określone w ust. 2 okażą się bezskuteczne lub gdy związek zawodowy prowadzi działalność sprzeczną

z Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i innymi ustawami, Sąd Wojewódzki w Warszawie, na wniosek Prokuratora Generalnego

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, orzeka o skreśleniu związku zawodowego z rejestru

związków zawodowych.

4.

Związek zawodowy skreślony z rejestru związków zawodowych w myśl ust. 3 jest zobowiązany

niezwłocznie zaprzestać swej działalności, a w terminie najpóźniej trzech miesięcy

od uprawomocnienia się orzeczenia o skreśleniu z rejestru związków zawodowych dokonać

swojej likwidacji w sposób przewidziany w statucie.

5.

Do spraw, o których mowa w ust. 1-4, przepisy art. 19 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

Ilekroć w ustawie jest mowa o organach administracji gospodarczej, rozumie się przez

to odpowiednio także kierownika lub właściciela zakładu pracy.

Przewidziane w przepisach prawa uprawnienia właściwych instancji związków zawodowych

przechodzą na odpowiednie organy związków zawodowych, przewidziane w niniejszej ustawie

i statutach związków zawodowych.

1.

W uspołecznionych zakładach pracy tworzone są pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe,

których członkami mogą być wszyscy pracownicy, a także emeryci i renciści bez względu

na przynależność związkową. Nadzór społeczny nad tymi kasami sprawują związki zawodowe.

2.

Zasady organizowania i funkcjonowania tych kas, ich ramowy statut oraz obowiązki zakładów

pracy określi Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, w porozumieniu z Prezesem Narodowego

Banku Polskiego oraz w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi.

3.

Kasy zapomogowo-pożyczkowe, istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, dostosują

swoją działalność do zasad ustalonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2, w

terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Rejestracje związków zawodowych dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy tracą

moc prawną.

1.

Rozpoczynanie działalności związkowej następować będzie w następujących terminach

1)

po 31 grudnia 1982 r. przez organizacje związkowe w zakładach pracy - nie wcześniej

niż po zarejestrowaniu ich statutów przez sądy wojewódzkie,

2)

po dniu 31 grudnia 1983 r. przez ogólnokrajowe organizacje związkowe,

3)

po dniu 31 grudnia 1984 r. przez zrzeszenia i organizacje międzyzwiązkowe.

2.

W okresie do 31 grudnia 1983 r. do organizacji związkowych w zakładach pracy nie stosuje

się przepisów art. 17 zdanie drugie oraz art. 19 ust. 4 pkt 2.

3.

Organem rejestracyjnym dla organizacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, jest Sąd

Wojewódzki w Warszawie.

4.

Rada Państwa określi w drodze uchwały zasady i sposób stosowania przepisów ust. 1,

z tym że w okresie przejściowym do dnia 31 grudnia 1984 r. w zakładzie pracy działa

jedna organizacja związkowa.

5.

Rada Państwa w przypadkach uzasadnionych może skrócić termin określony w ust. 1 pkt

2 i 3 oraz ust. 4.

6.

Po okresie trzech lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Rada Państwa, po konsultacji

ze związkami zawodowymi, dokona oceny przebiegu realizacji ustawy i w razie potrzeby

wystąpi z inicjatywą jej zmiany.

1.

Majątek Zrzeszenia Związków Zawodowych oraz majątek związków zawodowych, istniejących

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, na okres przejściowy zostaje przekazany

pod tymczasowy zarząd, którego organizację i funkcje określi Rada Ministrów w drodze

rozporządzenia.

2.

Zasady i tryb przekazania majątku, o którym mowa w ust. 1, związkom zawodowym określi,

w drodze rozporządzenia, Rada Ministrów - po zasięgnięciu opinii związków zawodowych,

powstałych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Tracą moc

1)

dekret z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu Rad Zakładowych

(Dz. U. Nr 8, poz. 36 i z 1947 r. Nr 24, poz. 92),

2)

ustawa z dnia 1 lipca 1949 r. o związkach zawodowych

(Dz. U. Nr 41, poz. 293 i z 1980 r. Nr 22, poz. 83),

3)

ustawa z dnia 6 maja 1981 r. w sprawie rejestracji organizacji międzyzwiązkowych

(Dz. U. Nr 11, poz. 52),

4)

ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o związkach zawodowych rolników indywidualnych

(Dz. U. Nr 11, poz. 50).

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.