Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze.

Spółdzielnia jest dobrowolnym i samorządnym zrzeszeniem o nieograniczonej liczbie

członków i zmiennym funduszu udziałowym; prowadzi działalność gospodarczą, kierując

się potrzebami zrzeszonych członków oraz założeniami określonymi w centralnych i terytorialnych

planach społeczno-gospodarczych, jak również działalność społeczno-wychowawczą dla

stałego podnoszenia materialnego i kulturalnego poziomu życia i świadomości społecznej

swych członków oraz dla dobra Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

§ 1.

Spółdzielnia prowadzi swoją działalność samodzielnie.

§ 2.

Organy władzy terenowej i organy administracji państwowej mogą wydawać wiążące spółdzielnię

przepisy prawne i decyzje na podstawie i w zakresie upoważnień przewidzianych w przepisach

ustawowych.

§ 1.

Współdziałanie spółdzielni z organizacjami spółdzielczymi oraz z innymi organizacjami

społecznymi i gospodarczymi, a także przystąpienie do nich lub ich ugrupowań następuje

na podstawie umowy.

§ 2.

Podejmowanie przez spółdzielnię wspólnych zadań z organizacjami, o których mowa w

paragrafie poprzedzającym, może następować we wszystkich formach przewidzianych przez

prawo. W szczególności może ona tworzyć z tymi organizacjami spółdzielnie osób prawnych,

spółki handlowe i cywilne.

§ 1.

Spółdzielnia zrzesza się według swego wyboru w jednym z centralnych związków spółdzielczych

spełniającym funkcje rewizyjne, którego zakres działania odpowiada przedmiotowi działalności

spółdzielni, zwanym dalej „właściwym centralnym związkiem”. Ponadto spółdzielnia może

się zrzeszać w innych związkach spółdzielczych dla realizacji wspólnych celów gospodarczych

i społecznych.

§ 2.

Naczelną organizacją ruchu spółdzielczego w Polsce jest Naczelna Rada Spółdzielcza,

zwana dalej „Naczelną Radą”.

§ 3.

W stosunku do spółdzielni, dla której ze względu na przedmiot jej działalności nie

ma właściwego centralnego związku, funkcje takiego związku wykonuje Naczelna Rada.

§ 1.

Statut spółdzielni powinien określać

1)

nazwę, która powinna zawierać wyraz „spółdzielnia” lub „spółdzielczy” i odróżniać

się wyraźnie od nazw innych zarejestrowanych już spółdzielni, mających siedzibę w

tej samej miejscowości,

2)

siedzibę spółdzielni oraz teren jej działania,

3)

cel spółdzielni, przedmiot jej działalności gospodarczej i społecznej oraz czas jej

trwania, jeśli założono ją na czas określony,

4)

wysokość wpisowego,

5)

wysokość i ilość udziałów, którą członek obowiązany jest zadeklarować, sposób i terminy

ich wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewpłacenia udziałów w terminie,

6)

prawa i obowiązki członków,

7)

zasady przyjmowania, występowania, wykreślania i wykluczania członków,

8)

sposób zwoływania walnych zgromadzeń, obradowania na nich i warunki podejmowania uchwał,

9)

zasady podziału nadwyżki bilansowej i pokrywania strat (art. 76 i 90).

§ 2.

Statut powinien ponadto zawierać postanowienia, których wprowadzenie do statutu wymagają

przepisy niniejszej ustawy.

§ 3.

Statut może zawierać poza postanowieniami, o których mowa w § 1 i 2, także inne postanowienia.

§ 1.

Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele) uchwalają statut spółdzielni,

potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich podpisów, oraz dokonują

wyboru organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do kompetencji walnego

zgromadzenia, lub komisji organizacyjnej w składzie co najmniej trzech osób.

§ 2.

Liczba założycieli nie może być mniejsza od dziesięciu, jeżeli założycielami są osoby

fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne.

§ 3.

Zarząd lub komisja organizacyjna spółdzielni występuje do właściwego centralnego związku

z wnioskiem o wydanie oświadczenia o celowości założenia spółdzielni. Centralny związek

wydaje oświadczenie o celowości po zasięgnięciu opinii odpowiedniego organu właściwej

terenowej rady narodowej.

§ 4.

Centralny związek może odmówić wydania oświadczenia o celowości, jeżeli z oceny możliwości

gospodarczych zakładanej spółdzielni wynika, że nie będzie ona mogła realizować zamierzonych

celów.

§ 5.

O decyzji w sprawie wydania oświadczenia o celowości założenia spółdzielni centralny

związek powinien powiadomić wnioskodawcę pisemnie najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy

od dnia złożenia wniosku. Decyzja odmowna powinna zawierać uzasadnienie.

§ 6.

Jeżeli zarząd i rada nadzorcza spółdzielni nie zostały jeszcze wybrane, założyciele

spółdzielni powinni dokonać ich wyboru niezwłocznie po otrzymaniu oświadczenia o celowości

założenia spółdzielni.

§ 1.

Zarząd spółdzielni powinien najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania oświadczenia

o celowości wystąpić do sądu rejestrowego, w którego okręgu spółdzielnia ma mieć siedzibę,

z wnioskiem o wpisanie spółdzielni do rejestru spółdzielni i ich związków, zwanego

dalej „rejestrem”. W razie niewystąpienia z wnioskiem w tym terminie, oświadczenie

o celowości traci swoją ważność.

§ 2.

Do wniosku dołącza się

1)

dwa odpisy statutu,

2)

odpisy dokumentów stwierdzających wybór zarządu i rady,

3)

oświadczenie o celowości,

4)

inne dokumenty, których złożenia wymagają przepisy szczególne.

§ 3.

Wniosek podpisują wszyscy członkowie zarządu spółdzielni. Podpisy ich powinny być

uwierzytelnione przez sąd lub państwowe biuro notarialne.

§ 1.

Sąd wyda postanowienie o wpisaniu spółdzielni do rejestru po stwierdzeniu, że uchwalony

przez założycieli statut zgodny jest z przepisami prawa.

§ 2.

Jeżeli sąd stwierdzi braki we wniosku lub statucie, to zażąda uzupełnienia lub zmiany

w wyznaczonym terminie. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu sąd poweźmie

postanowienie odmawiające wpisu.

§ 1.

Zarząd spółdzielni może wystąpić do sądu rejestrowego z wnioskiem o wpisanie spółdzielni

do rejestru także w razie odmowy przez centralny związek wydania oświadczenia o celowości,

jeżeli w odmowie tej dopatruje się naruszenia przepisu art. 6 § 4. W takim wypadku

we wniosku należy wskazać zarzuty stawiane przeciwko odmowie wydania oświadczenia

o celowości oraz załączyć do niego tę odmowę. Przepisy art. 7 stosuje się odpowiednio.

§ 2.

W wypadku, o którym mowa w paragrafie poprzedzającym, sąd wyda postanowienie o wpisaniu

spółdzielni do rejestru, po stwierdzeniu, że nie było podstaw do odmowy wydania oświadczenia

o celowości z przyczyn określonych w art. 6 § 4. Przepis art. 8 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Wpis spółdzielni do rejestru powinien zawierać następujące dane

1)

nazwę spółdzielni i jej siedzibę,

2)

przedmiot działalności gospodarczej spółdzielni i teren jej działania,

3)

czas trwania spółdzielni, jeżeli założono ją na czas określony,

4)

wysokość i ilość udziałów, które członek powinien wnieść,

5)

wzmiankę o prawie lub obowiązku wnoszenia wkładów, jeśli statut przewiduje takie prawo

lub obowiązek,

6)

imiona i nazwiska członków zarządu, sposób reprezentowania przez nich spółdzielni,

a także imiona i nazwiska osób pełniących czasowo funkcje członków zarządu,

7)

ograniczenia uprawnień zarządu przewidziane statutem, a także uchwałami walnego zgromadzenia

lub rady podjętymi w ramach ich uprawnień statutowych,

8)

imiona i nazwiska pełnomocników, którym udzielono pełnomocnictwa do dokonywania czynności

związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej

organizacyjnie i gospodarczo jednostki, oraz granice ich umocowania.

§ 2.

Zgłoszeniu do rejestru i wpisaniu podlegają także dane dotyczące połączenia się spółdzielni,

przyłączenia jednostki organizacyjnej spółdzielni do innej spółdzielni, podziału spółdzielni,

likwidacji, upadłości, imiona i nazwiska likwidatorów, imię i nazwisko syndyka upadłości

oraz zmiany i uzupełnienia danych wymienionych w niniejszym paragrafie i paragrafie

poprzedzającym.

§ 3.

W wypadku zgłoszenia zmiany członków zarządu lub likwidatorów do zgłoszenia należy

dołączyć uwierzytelnione podpisy nowych członków lub likwidatorów.

§ 4.

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do zgłoszenia do rejestru zmian i uzupełnień danych

wymienionych w § 1 i 2 obowiązani są zarząd lub likwidator w ciągu dwóch tygodni od

dnia powstania tych zmian lub uzupełnień.

§ 5.

W razie niedokonania przez członków zarządu lub likwidatorów spółdzielni obowiązkowych

zgłoszeń do rejestru, sąd może nałożyć na nich kary porządkowe w łącznej wysokości

do 5.000 zł. Ponadto sąd o każdym uchybieniu obowiązkowi rejestracji zawiadamia właściwy

centralny związek. W razie dopełnienia obowiązku rejestracji sąd może uchylić nałożoną

karę.

§ 6.

Na postanowienie sądu o nałożeniu kary porządkowej służy zażalenie.

§ 1.

Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do rejestru.

§ 2.

Za czynności dokonane w interesie spółdzielni przed zarejestrowaniem osoby działające

do chwili zarejestrowania spółdzielni odpowiadają wobec osób trzecich solidarnie.

Za zobowiązania wynikające z tych czynności spółdzielnia odpowiada po jej zarejestrowaniu

tak jak za zaciągnięte przez siebie. Jednakże osoby działające przed zarejestrowaniem

spółdzielni odpowiadają wobec niej według przepisów prawa cywilnego.

§ 1.

Osoby trzecie nie mogą zasłaniać się nieznajomością danych, które zostały wpisane

do rejestru, chyba że dowiodą, iż o nich wiedzieć nie mogły.

§ 2.

Dane, o których mowa w art. 10 § 1 i 2, a które nie zostały wpisane do rejestru, nie

wywołują skutków prawnych wobec osób trzecich, chyba że im udowodniono, iż o nich

wiedziały.

Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady, w drodze rozporządzenia, określa

sposób prowadzenia rejestru oraz postępowanie w sprawach dotyczących rejestru spółdzielni.

Organem właściwym do publikowania ogłoszeń spółdzielni przewidzianych w przepisach

prawa jest Monitor Spółdzielczy wydawany przez Naczelną Radę.

§ 1.

Spółdzielnia musi liczyć co najmniej 10 członków, o ile statut nie wymaga liczby większej.

§ 2.

Członkiem spółdzielni może być każda osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności

prawnych, która odpowiada wymaganiom określonym w statucie, chyba że ustawa stanowi

inaczej.

§ 3.

Ponadto statut może określać wypadki, w których dopuszczalne jest członkostwo osób

o ograniczonej zdolności do czynności prawnych lub nie mających tej zdolności. Osoby

takie nie mogą być członkami organów spółdzielni. W walnym zgromadzeniu biorą one

udział przez swoich przedstawicieli ustawowych.

§ 4.

Członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne, a także organizacje polityczne

nie mające osobowości prawnej, o ile statut nie stanowi inaczej. Do takich organizacji

stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy dotyczące członków będących osobami

prawnymi.

§ 5.

Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby prawne, musi liczyć

co najmniej trzech członków.

§ 1.

Warunkiem przyjęcia na członka jest złożenie deklaracji. Deklaracja powinna być złożona

pod nieważnością w formie pisemnej. Podpisana przez przystępującego do spółdzielni

deklaracja powinna zawierać jego imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania, a jeżeli

przystępujący jest osobą prawną - jej nazwę i siedzibę, ilość zadeklarowanych udziałów,

dane dotyczące wkładów, jeżeli statut ich wnoszenie przewiduje, a także inne dane

przewidziane w statucie.

§ 2.

W formie pisemnej deklaruje się także dalsze udziały, jak i wszelkie zmiany danych

zawartych w deklaracji.

§ 3.

Członek może w deklaracji lub w odrębnym pisemnym oświadczeniu złożonym spółdzielni

wskazać osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały.

Prawo z tego tytułu nie należy do spadku.

§ 1.

Założyciele spółdzielni, którzy podpisali statut, stają się członkami spółdzielni

z chwilą jej zarejestrowania. Przystępujący do spółdzielni po jej zarejestrowaniu

stają się członkami spółdzielni z chwilą przyjęcia ich przez spółdzielnię.

§ 2.

Przyjęcie powinno być stwierdzone na deklaracji podpisem dwóch członków zarządu lub

osób do tego przez zarząd upoważnionych z podaniem daty uchwały o przyjęciu. Obowiązuje

to również przy zmianie danych dotyczących zadeklarowanych udziałów lub wkładów.

§ 3.

Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uchwała w sprawie przyjęcia powinna być podjęta

w ciągu miesiąca od dnia złożenia deklaracji. O uchwale o przyjęciu w poczet członków

oraz o uchwale odmawiającej przyjęcia zainteresowany powinien być zawiadomiony pisemnie

w ciągu dwóch tygodni od dnia jej powzięcia. Zawiadomienie o odmowie przyjęcia powinno

zawierać uzasadnienie.

§ 4.

Statut spółdzielni powinien wskazywać organ spółdzielni właściwy do przyjmowania członków.

Jeżeli organem tym nie jest walne zgromadzenie. Statut powinien wskazywać także organ,

do którego służy odwołanie od decyzji odmawiającej przyjęcia, oraz określać terminy

wniesienia i rozpatrzenia tego odwołania.

Członek spółdzielni ma prawo korzystać ze świadczeń spółdzielni w zakresie określonym

w statucie.

§ 1.

Członek spółdzielni obowiązany jest do wniesienia wpisowego oraz zadeklarowanych udziałów

stosownie do postanowień statutu.

§ 2.

Członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu jej strat do wysokości zadeklarowanych

udziałów.

§ 3.

Członek spółdzielni nie odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni za jej zobowiązania.

§ 1.

Członek spółdzielni obowiązany jest zadeklarować jeden udział, jeżeli statut nie zobowiązuje

członków do zadeklarowania większej ilości udziałów.

§ 2.

Statut może przewidywać wnoszenie przez członków wkładów na własność spółdzielni lub

do korzystania z nich przez spółdzielnię na podstawie innego stosunku prawnego. W

tym wypadku statut powinien określać charakter i zakres przysługującego spółdzielni

prawa do wkładów, wysokość wkładów oraz ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne,

terminy ich wnoszenia, zasady wyceny i zwrotu w wypadku likwidacji spółdzielni, wystąpienia

członka lub ustania członkostwa z innych przyczyn, a także w innych wypadkach przewidzianych

w statucie.

Członek spółdzielni nie może przed ustaniem członkostwa żądać zwrotu wpłat dokonanych

na udziały. Nie dotyczy to jednak wpłat przekraczających ilość udziałów, których zadeklarowania

wymaga statut obowiązujący w chwili żądania zwrotu. Zwrot tych wpłat powinien nastąpić

po zatwierdzeniu bilansu za rok, w którym członek wystąpił z żądaniem, jeśli jego

udziały nie zostały przeznaczone na pokrycie strat spółdzielni (art. 19 § 2).

Członek spółdzielni może wystąpić z niej za wypowiedzeniem. Wypowiedzenie powinno

być dokonane pod nieważnością w formie pisemnej. Termin i okres wypowiedzenia określa

statut. Za datę wystąpienia uważa się następny dzień po upływie okresu wypowiedzenia.

§ 1.

Członek spółdzielni w razie zmiany miejsca stałego zamieszkania i przystąpienia w

nowym miejscu zamieszkania do spółdzielni o tym samym lub podobnym przedmiocie działalności

może wystąpić ze spółdzielni bez uprzedniego wypowiedzenia i żądać niezwłocznego przekazania

przez nią wniesionych udziałów do spółdzielni w nowym miejscu zamieszkania.

§ 2.

Występujący ze spółdzielni w drugiej połowie roku obrachunkowego uczestniczy w jej

stratach powstałych w tym roku, jak gdyby był nadal jej członkiem. Nie uczestniczy

natomiast w powstałych w tym roku stratach spółdzielni, do której przystąpił.

§ 3.

Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się odpowiednio do członka występującego

ze spółdzielni na skutek zmiany statutu dotyczącej terenu działalności spółdzielni

i przystąpienia do innej spółdzielni o tym samym lub podobnym przedmiocie działalności.

§ 1.

Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić w wypadku, gdy z jego winy dalsze

pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni

lub z zasadami współżycia społecznego. Statut powinien określać bliżej przyczyny wykluczenia.

§ 2.

Członek nie wykonujący obowiązków statutowych z przyczyn przez niego nie zawinionych

może być pozbawiony członkostwa przez wykreślenie z rejestru członków spółdzielni.

Statut powinien określać bliżej przyczyny wykreślenia.

§ 3.

Wykluczenie lub wykreślenie staje się skuteczne z chwilą doręczenia członkowi zawiadomienia

o wykluczeniu lub wykreśleniu wraz z uzasadnieniem. Zawiadomienia dokonuje się pisemnie;

zawiadomienie zwrócone na skutek niezgłoszenia przez członka zmiany podanego przez

niego adresu ma moc prawną doręczenia.

§ 4.

Wykluczenia lub wykreślenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada nadzorcza

lub walne zgromadzenie spółdzielni. Organ podejmujący uchwałę w tej sprawie powinien

wysłuchać wyjaśnień zainteresowanego członka. Jeżeli statut przewiduje właściwość

rady nadzorczej, wówczas wykluczony lub wykreślony członek ma prawo odwołać się od

jej uchwały o wykluczeniu lub wykreśleniu do walnego zgromadzenia oraz być obecny

na jego obradach przy rozpatrywaniu tego odwołania i je popierać. O terminie walnego

zgromadzenia odwołujący się powinien być zawiadomiony pod wskazanym przez niego w

odwołaniu adresem co najmniej na siedem dni przed tym terminem.

§ 1.

Członka zmarłego skreśla się z rejestru członków spółdzielni ze skutkiem od dnia,

w którym nastąpiła śmierć. Osobę prawną będącą członkiem spółdzielni skreśla się z

rejestru członków ze skutkiem od dnia jej ustania.

§ 2.

Jeżeli zmarły członek pozostawił więcej niż jednego spadkobiercę, spadkobiercy powinni

w celu wykonywania przechodzących na nich praw majątkowych zmarłego ustanowić wspólnego

pełnomocnika lub wskazać zarządcę ustanowionego przez sąd przy odpowiednim zastosowaniu

przepisów Kodeksu cywilnego o zarządzie rzeczą wspólną.

§ 1.

Udział byłego członka wypłaca się na podstawie zatwierdzonego bilansu tego roku, w

którym członek przestał należeć do spółdzielni. Wypłata powinna nastąpić w ciągu miesiąca

od dnia zatwierdzenia bilansu przez walne zgromadzenie.

§ 2.

Byłemu członkowi nie przysługuje prawo do funduszu zasobowego oraz do innego majątku

spółdzielni.

§ 1.

Członek może rozporządzać swoimi roszczeniami do spółdzielni o wypłatę udziałów oraz

o zwrot wkładów lub o wypłatę ich równowartości ze skutecznością od dnia, w którym

roszczenia te stały się wymagalne.

§ 2.

Wierzyciel członka może uzyskać zaspokojenie z jego udziałów dopiero z chwilą ustania

członkostwa.

§ 3.

Jeżeli egzekucja z innego majątku członka okaże się bezskuteczna, a przepis szczególny

nie stanowi inaczej, wierzyciel członka może skierować egzekucję do wniesionych przez

członka wkładów. W takim wypadku roszczenie członka o zwrot wkładów lub ich równowartości

staje się wymagalne po upływie sześciu miesięcy od dnia zajęcia wkładów, chyba że

wymagalność tego roszczenia nastąpiła wcześniej na podstawie innych przepisów.

§ 4.

W razie zajęcia przez wierzyciela członka wkładów stanowiących środki produkcji, spółdzielni

służy prawo pierwszeństwa ich nabycia w postępowaniu egzekucyjnym.

§ 5.

Wierzytelności spółdzielni do członka z tytułu wpłat na udziały nie podlegają zajęciu

na rzecz wierzycieli spółdzielni.

W razie otwarcia likwidacji w ciągu sześciu miesięcy lub wszczęcia postępowania upadłościowego

w ciągu roku od dnia, w którym członek przestał należeć do spółdzielni, obowiązany

jest on wobec spółdzielni do uczestniczenia w pokrywaniu jej strat tak, jak gdyby

był nadal członkiem.

§ 1.

Roszczenia o wypłatę udziałów, udziału w nadwyżce bilansowej oraz z tytułu zwrotu

wkładów albo ich równowartości pieniężnej ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat.

§ 2.

Kwoty roszczeń, które uległy przedawnieniu, przelewane są na fundusz zasobowy.

§ 3.

Przepis § 1 nie ma zastosowania do roszczeń o zwrot nieruchomości.

Zarząd spółdzielni prowadzi rejestr członków zawierający ich imiona i nazwiska oraz

miejsce zamieszkania (w odniesieniu do członków będących osobami prawnymi - ich nazwę

i siedzibę), wysokość zadeklarowanych i wniesionych udziałów, wysokość wniesionych

wkładów, ich rodzaj, jeżeli są to wkłady niepieniężne, zmiany tych danych, datę przyjęcia

w poczet członków, datę wypowiedzenia członkostwa i jego ustania, a także inne dane

przewidziane w statucie. Członek spółdzielni, jego małżonek i wierzyciel członka lub

spółdzielni ma prawo przeglądać rejestr.

Zarząd spółdzielni powinien wydać każdemu członkowi na jego żądanie odpis obowiązującego

statutu oraz umożliwić zaznajomienie się z regulaminami wydanymi na podstawie statutu.

§ 1.

Od uchwał w sprawach wynikających ze stosunku członkostwa służy członkowi odwołanie

w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym do określonego w statucie organu spółdzielni.

Statut określa zasady i tryb postępowania wewnątrzspółdzielczego, a w szczególności

terminy wniesienia i rozpatrzenia odwołania.

§ 2.

Termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia zawiadomienia członka o uchwale w sposób

wskazany w ustawie lub w statucie spółdzielni. Jeżeli wymagane jest doręczenie pisemnego

zawiadomienia, termin ten biegnie od daty doręczenia zawiadomienia zawierającego pouczenie

o prawie odwołania od uchwały w przewidzianym w statucie terminie i o skutkach jego

niezachowania.

§ 3.

Organ odwoławczy powinien rozpatrzyć odwołanie wniesione po upływie terminu, jeżeli

opóźnienie nie przekracza sześciu miesięcy, a odwołujący usprawiedliwił je wyjątkowymi

okolicznościami.

§ 4.

Spółdzielnia obowiązana jest doręczyć odwołującemu odpis uchwały organu odwoławczego

wraz z jej uzasadnieniem w terminie dwóch tygodni od daty podjęcia uchwały.

§ 1.

Po wyczerpaniu postępowania wewnątrzspółdzielczego, przewidzianego w art. 32, lub

po bezskutecznym upływie terminów ustalonych w statucie spółdzielni do podjęcia uchwały

przez organ odwoławczy, członek może dochodzić swoich praw ze stosunku członkostwa

na drodze sądowej.

§ 2.

Wniesienie odwołania do organów spółdzielni powoduje zawieszenie biegu przedawnienia

lub terminów zawitych do dnia zakończenia postępowania wewnątrzspółdzielczego, jednakże

przez okres nie dłuższy niż rok od dnia, w którym organ odwoławczy powinien rozpatrzyć

odwołanie.

Statut może objąć postępowaniem wewnątrzspółdzielczym także inne sprawy między członkiem

a spółdzielnią niż przewidziane w art. 32 § 1. Do postępowania wewnątrzspółdzielczego

w takich sprawach stosuje się odpowiednio przepisy art. 32 i 33 § 2.

§ 1.

Organami spółdzielni są

1)

walne zgromadzenie,

2)

rada nadzorcza, zwana dalej „radą”,

3)

zarząd,

4)

w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli

- zebrania grup członkowskich (art. 59).

§ 2.

Wybory do organów spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, dokonywane

są w głosowaniu tajnym spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Odwołanie członka

organu następuje także w głosowaniu tajnym.

§ 3.

Statut może przewidywać powołanie także innych organów niż wymienione w § 1. składających

się z członków spółdzielni. W takim wypadku statut określa zakres uprawnień tych organów

oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków.

§ 4.

Jeżeli statut nie stanowi inaczej, przy obliczaniu wymaganej większości głosów dla

podjęcia uchwały przez organ spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw

uchwale.

§ 5.

Tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2-4 i § 3, oraz sposób

i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim

regulaminy tych organów.

§ 1.

Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni.

§ 2.

Członek może brać udział w walnym zgromadzeniu tylko osobiście, chyba że ustawa stanowi

inaczej. Osoby prawne będące członkami spółdzielni biorą udział w walnym zgromadzeniu

przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika. Pełnomocnik nie może zastępować więcej

niż jednego członka.

§ 3.

Każdy członek ma jeden głos bez względu na ilość posiadanych udziałów. Statut spółdzielni,

której członkami mogą być wyłącznie osoby prawne, może określać inną zasadę ustalania

liczby głosów przysługujących członkom.

§ 4.

W walnych zgromadzeniach mają prawo uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele

właściwych związków i Naczelnej Rady.

§ 1.

Statut może postanowić, że jeżeli ilość członków przekroczy liczbę w nim określoną,

walne zgromadzenie członków zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli. W takim

wypadku statut powinien określać zasady ustalania liczby przedstawicieli i ich wyboru

oraz czas trwania przedstawicielstwa.

§ 2.

Do zebrania przedstawicieli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy i statutu

o walnych zgromadzeniach.

§ 3.

O czasie, miejscu i porządku obrad zebrania przedstawicieli należy zawiadomić wszystkich

członków spółdzielni w sposób wskazany w statucie.

§ 1.

Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy

1)

uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej i społeczno-wychowawczej,

2)

rozpatrywanie sprawozdań rady, zatwierdzania sprawozdań rocznych i bilansu oraz podejmowanie

uchwał co do wniosków członków spółdzielni, rady lub zarządu w tych sprawach i udzielanie

absolutorium członkom zarządu,

3)

podejmowanie uchwał w związku z oceną polustracyjną działalności spółdzielni,

4)

podejmowanie uchwał w przedmiocie podziału nadwyżki bilansowej lub sposobu pokrycia

strat,

5)

podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości i zbycia zakładu,

6)

oznaczanie najwyższej sumy zobowiązań, jaką spółdzielnia może zaciągnąć,

7)

podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału spółdzielni, a

także przyłączenia jej jednostki organizacyjnej do innej spółdzielni oraz likwidacji

spółdzielni,

8)

rozpatrywanie w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym odwołań od uchwał rady,

9)

uchwalanie zmian statutu,

10)

podejmowanie uchwał w sprawie przystąpienia spółdzielni do związku lub wystąpienia

z niego; uchwała o wystąpieniu z centralnego związku powinna obejmować postanowienie

o przystąpieniu do innego centralnego związku,

11)

upoważnienie zarządu do działań mających na celu założenie związku spółdzielczego,

12)

wybór delegatów na zjazd związku, w którym spółdzielnia jest zrzeszona.

§ 2.

Statut może zastrzec do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał

również w innych sprawach.

§ 1.

Walne zgromadzenie zwołuje zarząd przynajmniej raz w roku w ciągu sześciu miesięcy

po upływie roku obrachunkowego.

§ 2.

Zarząd powinien zwołać walne zgromadzenie także na żądanie

1)

rady,

2)

właściwego centralnego związku,

3)

przynajmniej jednej dziesiątej, nie mniej jednak niż trzech członków, jeżeli uprawnienia

tego nie zastrzeżono w statucie dla większej części członków,

§ 3.

W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli,

zarząd powinien je zwołać także na żądanie zebrań grup członkowskich, obejmujących

co najmniej 1/5 ogólnej liczby członków spółdzielni.

§ 4.

Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie z podaniem celu

jego zwołania.

§ 5.

W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 walne zgromadzenie (zebranie przedstawicieli) zwołuje

się w takim terminie, aby mogło się ono odbyć w ciągu sześciu tygodni od dnia wniesienia

żądania. Jeżeli to nie nastąpi, może je zwołać rada lub właściwy centralny związek.

§ 1.

O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia zawiadamia się członków i

właściwy centralny związek w sposób i w terminach określonych w statucie spółdzielni.

§ 2.

Uprawnieni do żądania zwołania walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli), w

myśl art. 39 § 2 i 3, mogą również żądać zamieszczenia oznaczonych spraw na porządku

jego obrad, pod warunkiem wystąpienia z tym żądaniem w terminie przez statut określonym.

§ 1.

Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem

obrad podanym do wiadomości członków w terminach i w sposób określonych w statucie.

§ 2.

Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów, chyba że ustawa lub statut wymaga

kwalifikowanej większości głosów.

§ 3.

Z obrad walnego zgromadzenia sporządza się protokół, który powinien być podpisany

przez przewodniczącego walnego zgromadzenia oraz przez inne osoby wskazane w statucie.

§ 4.

Protokoły mogą przeglądać członkowie spółdzielni. Odpis uchwał walnego zgromadzenia

zarząd spółdzielni przesyła, w ciągu miesiąca od dnia jego odbycia, właściwemu centralnemu

związkowi.

§ 5.

Protokoły przechowuje zarząd spółdzielni co najmniej przez dziesięć lat, o ile przepisy

w sprawie przechowywania akt nie przewidują terminu dłuższego.

§ 1.

Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni.

§ 2.

Członek spółdzielni może zaskarżyć do sądu każdą uchwałę z powodu jej niezgodności

z przepisami prawa lub statutu.

§ 3.

Powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia powinno być wniesione w ciągu sześciu

tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny

na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania - w ciągu sześciu tygodni

od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż

przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia.

§ 4.

Jeżeli ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy

wskazany w paragrafie poprzedzającym biegnie od dnia tego zawiadomienia w sposób wskazany

w statucie.

§ 5.

Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 3, jeżeli utrzymanie uchwały

walnego zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a

opóźnienie w zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami

i nie jest nadmierne.

§ 6.

Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się również do wykluczonego lub wykreślonego

członka w wypadku zaskarżenia przez niego uchwały o wykluczeniu go lub wykreśleniu.

Prawo zaskarżenia uchwały w sprawie wykluczenia lub wykreślenia nie przysługuje innym

członkom spółdzielni.

§ 7.

Orzeczenie sądu uchylające uchwałę walnego zgromadzenia ma moc prawną względem wszystkich

członków spółdzielni.

§ 1.

Zarząd właściwego centralnego związku może zaskarżyć do sądu uchwałę walnego zgromadzenia

z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub statutu, w ciągu czterech tygodni

od dnia powzięcia wiadomości o uchwale, nie później jednak niż przed upływem roku

od dnia odbycia walnego zgromadzenia, na którym została ona podjęta.

§ 2.

Centralny związek nie może zaskarżyć uchwały walnego zgromadzenia decydującej o powstaniu

lub ustaniu członkostwa w spółdzielni lub kształtującej bezpośrednio indywidualne

prawa majątkowe członka spółdzielni.

Rada sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością spółdzielni.

§ 1.

Rada składa się co najmniej z trzech członków wybranych stosownie do postanowień statutu

przez walne zgromadzenie, zebranie przedstawicieli lub zebrania grup członkowskich.

§ 2.

Do rady mogą być wybierani wyłącznie członkowie spółdzielni. Jeżeli członkiem spółdzielni

jest osoba prawna, do rady może być wybrana osoba nie będąca członkiem spółdzielni,

wskazana przez osobę prawną.

§ 3.

Jeżeli członków rady wybierają zebrania grup członkowskich, liczba członków rady wybieranych

przez poszczególne zebrania powinna być proporcjonalna do liczby członków spółdzielni

zgrupowanych w każdym z tych organów.

§ 4.

Kadencję rady określa statut.

§ 5.

Przed upływem kadencji członek rady może być odwołany większością 2/3 głosów przez

organ, który go wybrał.

§ 6.

Członkowi rady spółdzielnia może wypowiedzieć umowę o pracę albo warunki pracy lub

płacy tylko w wypadkach, w których Kodeks pracy dopuszcza dokonanie takiej czynności w stosunku do członka zakładowego organu związku

zawodowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rady świadczących pracę

na innej podstawie niż umowa o pracę.

§ 1.

Do zakresu działania rady należy

1)

uchwalanie planów gospodarczych i programów działalności społeczno-wychowawczej,

2)

nadzór i kontrola działalności spółdzielni, a w szczególności

a)

badanie okresowych sprawozdań oraz bilansów,

b)

dokonywanie okresowych ocen wykonania przez spółdzielnię jej zadań społeczno-gospodarczych,

ze specjalnym uwzględnieniem przestrzegania przez spółdzielnię praw członkowskich,

c)

przeprowadzanie kontroli nad sposobem załatwiania przez zarząd wniosków organów spółdzielni

i poszczególnych jej członków,

3)

podejmowanie uchwał w sprawie nabycia i obciążenia nieruchomości oraz nabycia bądź

zbycia zakładu. Statut może także uzależniać nabycie lub zbycie innych środków trwałych

określonego rodzaju lub wartości oraz zaciąganie zobowiązań pieniężnych powyżej określonej

w statucie kwoty od uprzedniej uchwały rady; statut może również upoważnić radę do

określenia tej kwoty,

4)

podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do innych organizacji społecznych i gospodarczych

oraz występowania z nich,

5)

zatwierdzanie struktury organizacyjnej spółdzielni,

6)

rozpatrywanie skarg na działalność zarządu,

7)

składanie walnemu zgromadzeniu sprawozdań zawierających w szczególności wyniki kontroli

i ocenę bilansu,

8)

podejmowanie uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między spółdzielnią

a członkiem zarządu oraz reprezentowania spółdzielni przy tych czynnościach; do reprezentowania

spółdzielni wystarczy dwóch członków rady przez nią upoważnionych.

§ 2.

Statut może zastrzec do zakresu działania rady jeszcze inne uprawnienia. Statut może

również przekazać do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał

we wszystkich lub niektórych sprawach wymienionych w § 1 pkt 1, 3 oraz 5; w takim

wypadku statut może przyjąć dla rady nazwę komisji rewizyjnej.

§ 3.

Statut może przewidzieć wybór przez radę jej prezydium. W takim wypadku statut może

też postanowić, że w okresach między posiedzeniami rady prezydium uprawnione jest

do podejmowania uchwał w sprawach wymienionych w § 1 pkt 2 lit. c), pkt 6 i 8 oraz

w sprawach zastrzeżonych do zakresu działania rady na podstawie § 2.

§ 4.

W celu wykonania swoich zadań rada może żądać od zarządu, członków i pracowników spółdzielni

wszelkich sprawozdań i wyjaśnień, przeglądać księgi i dokumenty oraz sprawdzać bezpośrednio

stan majątku spółdzielni.

Zarząd właściwego centralnego związku może zaskarżyć do sądu uchwałę rady z powodu

jej niezgodności z przepisami prawa lub statutu. Zaskarżenie uchwały rady wstrzymuje

jej wykonanie na czas trwania postępowania sądowego, chyba że sąd postanowi inaczej.

§ 1.

Zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz.

§ 2.

Podejmowanie decyzji nie zastrzeżonych w ustawie lub statucie innym organom należy

do zarządu.

§ 1.

Zarząd składa się co najmniej z trzech członków spółdzielni. Jeżeli członkiem spółdzielni

jest osoba prawna, do zarządu może być wybrana osoba nie będąca członkiem spółdzielni,

wskazana przez osobę prawną. Statut spółdzielni może określać wymagania, którym powinien

odpowiadać członek zarządu.

§ 2.

Członków zarządu, w tym prezesa i jego zastępcę, wybiera stosownie do postanowień

statutu rada lub walne zgromadzenie.

§ 3.

Organ, który dokonuje wyboru członków zarządu, może ich w każdej chwili odwołać.

§ 4.

Walne zgromadzenie może odwołać tych członków zarządu, którym nie udzieliło absolutorium

(art. 38 § 1 pkt 2), niezależnie od tego, który organ stosownie do postanowień statutu

wybiera członków zarządu. W tym wypadku nie stosuje się przepisu art. 41 § 1.

§ 1.

Jeżeli statut tak stanowi, członek zarządu wybierany przez walne zgromadzenie może

być zawieszony w czynnościach przez radę, o ile jego działalność jest sprzeczna z

przepisami prawa lub statutu.

§ 2.

Rada zawieszając w czynnościach członka zarządu podejmuje uchwały niezbędne do prawidłowego

prowadzenia działalności spółdzielni oraz zwołuje niezwłocznie walne zgromadzenie.

§ 3.

Członka zawieszonego powiadamia się niezwłocznie w formie pisemnej o jego zawieszeniu

z podaniem przyczyn zawieszenia.

§ 1.

Jeżeli działalność członka zarządu wykazuje stwierdzone przez lustrację rażące naruszenie

przepisów prawa lub statutu, a właściwy organ spółdzielni nie odwoła go w terminie

określonym przez właściwy centralny związek, odwołania tego może dokonać zarząd tego

związku w terminie czterech tygodni od dnia upływu terminu wyznaczonego spółdzielni.

§ 2.

Spółdzielnia i odwołany członek zarządu mogą zaskarżyć do sądu uchwałę o odwołaniu,

w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia wraz z uzasadnieniem. Spółdzielnię

przed sądem reprezentuje rada.

§ 1.

Z członkami zarządu zatrudnianymi w spółdzielni rada spółdzielni nawiązuje stosunek

pracy - w zależności od powierzonego stanowiska - na podstawie umowy o pracę albo

powołania (art. 68 Kodeksu pracy). Nie dotyczy to spółdzielni pracy, w których zatrudnienie członków następuje bez

względu na stanowisko na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, oraz tych spółdzielni

produkcji rolnej, w których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek

członkostwa.

§ 2.

Odwołanie członka zarządu lub zawieszenie go w czynnościach nie narusza jego uprawnień

wynikających ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest

świadczenie pracy.

§ 3.

W razie odwołania członka zarządu zatrudnionego w spółdzielni na podstawie powołania,

prawo odwołania go ze stanowiska pracy przysługuje zarządowi spółdzielni.

§ 1.

Statut może przewidywać, że bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni kieruje,

w ramach uchwał zarządu, jeden z członków zarządu lub osoba powołana przez zarząd,

po uzyskaniu zgody rady, na stanowisko kierownika (jego zastępcy) tej działalności.

Skuteczność takiego postanowienia statutu uzależniona jest od określenia w statucie

spraw o istotnym dla spółdzielni znaczeniu, wymagających uchwał zarządu. Postanowienia

statutu w tych sprawach nie wyłączają uprawnień zarządu do podejmowania uchwał w każdej

sprawie dotyczącej bieżącej działalności spółdzielni.

§ 2.

Osoba kierująca bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni jest kierownikiem spółdzielni

jako zakładu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Ponadto kierownikiem zakładu pracy w tym rozumieniu jest osoba kierująca wyodrębnioną

organizacyjnie i gospodarczo jednostką spółdzielni.

§ 1.

Oświadczenia woli za spółdzielnię składają przynajmniej dwaj członkowie zarządu lub

jeden członek zarządu i osoba przez zarząd do tego upoważniona (pełnomocnik).

§ 2.

Oświadczenia, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, składa się w ten sposób,

że pod nazwą spółdzielni osoby upoważnione do ich składania zamieszczają swoje podpisy.

§ 3.

Oświadczenia skierowane do spółdzielni, a złożone w jej lokalu albo pisemnie jednemu

z członków zarządu, mają skutek prawny względem spółdzielni.

§ 1.

Zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej osobie pełnomocnictwa do

dokonywania czynności prawnych związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą

spółdzielni (art. 53 § 1) lub jej wyodrębnionej organizacyjnie i gospodarczo jednostki,

a także pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności

szczególnych.

§ 2.

Statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd od uprzedniej

zgody rady.

§ 1.

Nie można być jednocześnie członkiem rady i zarządu tej samej spółdzielni. W razie

konieczności rada może wyznaczyć jednego lub kilku ze swoich członków do czasowego

pełnienia funkcji członka (członków) zarządu.

§ 2.

Członkowie zarządu i rady nie mogą brać udziału w głosowaniu w sprawach wyłącznie

ich dotyczących.

W skład rady nie mogą wchodzić osoby wymienione w art. 53 § 2 oraz osoby pozostające

z członkami zarządu lub kierownikiem bieżącej działalności gospodarczej w związku

małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim

stopniu linii bocznej.

§ 1.

Członek zarządu i rady winny czynu lub zaniedbania, przez które spółdzielnia poniosła

szkodę, odpowiada za nie osobiście.

§ 2.

Do odpowiedzialności członków zarządu i rady mają odpowiednie zastosowanie przepisy

Kodeksu pracy o odpowiedzialności materialnej pracowników. W wypadkach, w których przepisy te przewidują

górną granicę odszkodowania, wynosi ono w stosunku do członków zarządu lub rady, nie

zatrudnionych w spółdzielni, kwotę równą wysokości sześciokrotnego najniższego wynagrodzenia

miesięcznego pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy, określonego

w odrębnych przepisach.

§ 1.

W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli,

organami tych spółdzielni są także zebrania grup członkowskich. Uczestnictwo członków

w tych grupach statut ustala na podstawie zamieszkiwania na określonym terenie, zatrudnienia

w jednym zakładzie spółdzielni, wspólnoty interesów zawodowych albo innych zasad określonych

w statucie. Każdy członek uczestniczy tylko w jednym zebraniu grupy i przysługuje

mu jeden głos.

§ 2.

Do uprawnień zebrań grup członkowskich należy

1)

wybieranie i odwoływanie przedstawicieli na zebranie przedstawicieli,

2)

jeśli statut tak stanowi, wybieranie i odwoływanie członków rady spółdzielni,

3)

rozpatrywanie spraw, które mają być przedmiotem obrad najbliższego zebrania przedstawicieli

i zgłaszanie swoich wniosków w tych sprawach,

4)

rozpatrywanie okresowych sprawozdań rady i zarządu,

5)

wyrażanie swojej opinii i zgłaszanie do właściwych organów spółdzielni wniosków w

sprawach spółdzielni, a zwłaszcza we wspólnych sprawach członków wchodzących w skład

zebrania grupy.

§ 3.

Statut może określać ponadto inne uprawnienia zebrań grup członkowskich, zwłaszcza

w zakresie podejmowania decyzji i dokonywania kontroli odpowiednich działów działalności

spółdzielni.

§ 4.

Opinię lub wniosek, o których mowa w § 2 pkt 5, organ spółdzielni obowiązany jest

rozważyć i o sposobie ich wykorzystania powiadomić właściwe zebranie grupy członkowskiej.

§ 5.

Zebrania grup członkowskich zwołuje się w terminach określonych w statucie, co najmniej

przed dorocznym zebraniem przedstawicieli.

§ 1.

W organizacyjnie i gospodarczo wyodrębnionych zakładach spółdzielni zatrudniających

co najmniej 50 pracowników, z wyjątkiem zakładów spółdzielni pracy i tych spółdzielni

produkcji rolnej, w których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek

członkostwa, działa samorząd pracowniczy.

§ 2.

Zadaniem samorządu pracowniczego jest współdziałanie z kierownictwem zakładu w zarządzaniu

zakładem dla pełnego wykorzystania jego możliwości w zakresie produkcji i usług oraz

dla zapewnienia sprawiedliwego udziału pracowników w wynikach gospodarczych zakładu.

§ 1.

Organem samorządu pracowniczego są

1)

ogólne zebranie pracowników zakładu,

2)

zakładowy komitet pracowniczy.

§ 2.

W zakładzie, w którym liczba pracowników przekracza trzystu, funkcje ogólnego zebrania

pracowników pełni zebranie delegatów wybieranych na okres dwóch lat przez grupowe

zebrania pracowników.

§ 1.

Do zadań ogólnego zebrania pracowników zakładu należy

1)

uchwalanie statutu samorządu pracowniczego.

2)

wybór członków zakładowego komitetu pracowniczego,

3)

opiniowanie projektów planów rozwoju zakładu,

4)

opiniowanie projektów ustalania wysokości premii i nagród związanych z wynikami działalności

gospodarczej zakładu,

5)

ustalanie zasad i planów gospodarowania przypadającymi dla pracowników zakładu środkami

na cele socjalno-bytowe,

6)

dokonywanie rocznej oceny działalności zakładowego komitetu pracowniczego oraz kierownika

zakładu,

7)

rozpatrywanie innych spraw dotyczących działalności zakładu oraz praw i obowiązków

jego załogi z własnej inicjatywy, na wniosek organów spółdzielni, kierownika zakładu

lub zakładowego komitetu pracowniczego.

§ 2.

Ogólne zebranie pracowników zwołuje zakładowy komitet pracowniczy w miarę potrzeby,

co najmniej raz w roku z własnej inicjatywy, na wniosek zarządu lub rady spółdzielni,

a także 1/3 pracowników. Do udziału w zebraniu uprawniony jest każdy pracownik.

§ 3.

Uchwały zebrania zapadają zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym poza wyjątkami

przewidzianymi w ustawie lub statucie samorządu pracowniczego.

§ 1.

Do zadań zakładowego komitetu pracowniczego należy

1)

opiniowanie rocznego planu działalności gospodarczej zakładu,

2)

opiniowanie planów tworzenia i likwidacji przeznaczonych dla pracowników spółdzielni

placówek i urządzeń socjalnych, kulturalno-oświatowych i sportowych oraz zgłaszanie

wniosków w tych sprawach,

3)

uchwalanie na wniosek kierownika zakładu, po porozumieniu ze związkami zawodowymi

działającymi w zakładzie, regulaminu pracy i współzawodnictwa pracy,

4)

opiniowanie kandydatów na kierownika zakładu oraz stawianie wniosków o jego odwołanie;

na stanowisko kierownika nie może być powołana osoba, której sprzeciwia się komitet,

5)

współdziałanie z kierownikiem zakładu w ustalaniu sposobów wykonania zadań zakładu

wynikających z planu działalności gospodarczej spółdzielni,

6)

udział za pośrednictwem swych przedstawicieli w posiedzeniach rady spółdzielni, na

których omawiane mają być sprawy zakładu, oraz na walnych zgromadzeniach spółdzielni

z głosem doradczym,

7)

wykonywanie innych czynności, jeżeli statut spółdzielni przyznaje komitetowi takie

uprawnienia.

§ 2.

Zakładowy komitet pracowniczy ma prawo kontroli całokształtu działalności zakładu.

Kierownik zakładu jest obowiązany udostępnić dokumenty i materiały niezbędne do przeprowadzenia

kontroli.

§ 1.

Członkowie zakładowego komitetu pracowniczego wybierani są w głosowaniu tajnym spośród

pracowników, którzy przepracowali w spółdzielni co najmniej rok, z wyłączeniem członków

zarządu spółdzielni, kierownika zakładu, jego zastępców, głównego księgowego i radcy

prawnego. Każdy pracownik (delegat) ma prawo zgłaszać kandydatów na członków komitetu.

Wymaganie przepracowania jednego roku nie dotyczy zakładów nowo zorganizowanych.

§ 2.

Członek zakładowego komitetu pracowniczego zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas

niewykonywania pracy z powodu pełnienia swoich zadań w godzinach pracy.

§ 3.

Wypowiedzenie oraz rozwiązanie umowy o pracę z członkiem zakładowego komitetu pracowniczego

w czasie kadencji tego komitetu wymaga zgody komitetu. Spółdzielnia nie może też bez

zgody komitetu zmienić w tym czasie członkowi komitetu warunków pracy lub płacy na

jego niekorzyść. Postanowienia te nie naruszają przepisów o rozwiązywaniu umowy o

pracę bez wypowiedzenia.

§ 1.

Szczegółowe zasady organizacji samorządu pracowniczego, skład i tryb działania jego

organów, okres ich kadencji oraz zasady przeprowadzania wyborów określa statut samorządu.

§ 2.

Pierwsze ogólne zebranie pracowników zakładu zwołuje kierownik zakładu.

§ 1.

Zmiana statutu spółdzielni wymaga uchwały walnego zgromadzenia, podjętej większością

3/4 głosów.

§ 2.

Zmiana statutu dotycząca przedmiotu działalności lub terenu działania wymaga oświadczenia

o jej celowości. Przepisy art. 6 § 3, 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Zarząd jest obowiązany uchwałę o zmianie zgłosić w ciągu miesiąca od dnia jej podjęcia

lub uzyskania oświadczenia o celowości do sądu rejestrowego, załączając dwa odpisy

protokołu walnego zgromadzenia oraz w wypadku przewidzianym w paragrafie poprzedzającym

także oświadczenie o celowości dokonanych zmian. W razie odmowy wydania oświadczenia

o celowości przepisy art. 9 stosuje się odpowiednio.

§ 4.

Zmiana statutu nie wywołuje skutków prawnych przed jej wpisaniem do rejestru.

Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na zasadach rachunku ekonomicznego przy

zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni. Działalność spółdzielni jest finansowana

ze środków własnych, które mogą być uzupełniane kredytami bankowymi i innymi środkami

finansowymi.

Spółdzielnia odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem.

Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na podstawie planów opracowanych samodzielnie.

Plany te stosownie do postanowień statutu uchwala walne zgromadzenie lub rada spółdzielni.

Właściwe rady narodowe i organy administracji państwowej współdziałają ze spółdzielniami

w wykonywaniu ich zadań społeczno-gospodarczych i udzielają im stosownej pomocy, ze

szczególnym uwzględnianiem spółdzielni młodzieżowych.

§ 1.

Właściwy organ administracji państwowej ma prawo nałożyć na spółdzielnię obowiązek

wprowadzenia do planu spółdzielni zadania lub wyznaczyć zadania poza planem, jeżeli

jest to niezbędne ze względu na potrzeby obrony kraju bądź w wypadku klęski żywiołowej.

§ 2.

W wypadku określonym w paragrafie poprzedzającym właściwy organ administracji państwowej

zapewnia spółdzielni środki niezbędne do wykonania nałożonego zadania.

§ 3.

Wykonanie zadania następuje na podstawie umowy zawartej między spółdzielnią a jednostką

organizacyjną wskazaną przy nakładaniu zadania.

§ 4.

W razie doznania szkody z powodu wykonania decyzji organu, o którym mowa w § 1, spółdzielnia

może żądać od tego organu odszkodowania. Spory z tego tytułu rozstrzyga sąd.

§ 1.

Jeżeli spółdzielnia podejmuje na podstawie umowy z organem administracji państwowej

konieczną dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb społecznych nierentowną działalność,

organ ten obowiązany jest zapewnić jej wskazane w umowie środki finansowe i inne umożliwiające

wykonanie tej działalności na zasadzie rentowności.

§ 2.

Do rozstrzygania sporów z umów, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, właściwy

jest sąd.

Spółdzielnia może otrzymać z budżetu dotacje na finansowanie produkcji wyrobów i świadczenia

usług w wysokości ustalonej w ustawie budżetowej.

§ 1.

Minister Finansów, na wniosek właściwego centralnego związku, może określać ulgi dla

spółdzielni młodzieżowych.

§ 2.

Za spółdzielnię młodzieżową uważa się spółdzielnię zorganizowaną przez młodzież, której

statut przewiduje przeznaczanie części nadwyżki bilansowej na finansowanie działalności

statutowej organizacji młodzieżowej.

Prawidłowy zysk spółdzielni, po pomniejszeniu o należny podatek dochodowy oraz po

uwzględnieniu jej udziału w wyniku finansowym innych organizacji, stanowi nadwyżkę

bilansową.

§ 1.

Nadwyżka bilansowa podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Co

najmniej 20% nadwyżki przeznacza się na zwiększenie funduszu zasobowego. W uzasadnionych

wypadkach, na wniosek spółdzielni, właściwy centralny związek może wyrazić zgodę na

obniżenie wysokości odpisu na fundusz zasobowy.

§ 2.

Zjazd delegatów centralnego związku określa wysokość wpłaty z nadwyżki bilansowej

na fundusz rozwoju tworzony w centralnym związku, przeznaczony na udzielanie pomocy

zrzeszonym spółdzielniom oraz podejmowanie zadań ułatwiających im działalność.

§ 1.

Część nadwyżki bilansowej pozostała po dokonaniu wpłat, o których mowa w artykule

poprzedzającym, przeznacza się na cele określone w uchwale walnego zgromadzenia, zwłaszcza

na utworzenie i zasilenie funduszów celowych spółdzielni, do podziału między członków,

na premie i nagrody dla członków i pracowników spółdzielni oraz na działalność społeczno-wychowawczą,

cele socjalne i mieszkaniowe. Wypłaty z części nadwyżki bilansowej na premie i nagrody

dla pracowników, a w spółdzielniach pracy także dla członków z tytułu wkładu pracy,

nie wchodzą do podstawy naliczania podatku od płac oraz składek na ubezpieczenia społeczne.

§ 2.

Jeżeli podział części nadwyżki bilansowej między członków ma nastąpić w formie oprocentowania

udziałów, wysokość tego oprocentowania nie może przewyższać więcej niż o 50% najwyższej

wysokości oprocentowania ustalonej dla terminowych, imiennych wkładów oszczędnościowych.

§ 1.

Spółdzielnia tworzy następujące fundusze własne

1)

fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich,

2)

fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, części nadwyżki bilansowej,

wartości majątkowych otrzymanych nieodpłatnie oraz przedawnionych i prekludowanych

zobowiązań. Fundusz zasobowy zwiększa się o wartość środków trwałych i innych sfinansowanych

ze środków własnych spółdzielni przeznaczonych na inwestycje, a zmniejsza o środki

trwałe i inne wartości zlikwidowane lub sprzedane, a także o umorzenia. Ponadto fundusz

ten zwiększa się lub zmniejsza o kwoty wynikające z przeszacowania majątku w części

nie rozliczanej z budżetem.

§ 2.

Spółdzielnia tworzy również zakładowe fundusze mieszkaniowy i socjalny na zasadach

określonych w przepisach o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych. Spółdzielnia

może przeznaczać część funduszu socjalnego na finansowanie prowadzonych przez związek,

którego jest członkiem, wspólnych przedsięwzięć.

§ 1.

Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych i innych wartości oraz wpływy ze sprzedaży

lub likwidacji środków trwałych przeznacza się na finansowanie inwestycji i spłatę

rat kredytów inwestycyjnych. Środki te gromadzone są na oddzielnym koncie bankowym.

Wolne środki inwestycyjne mogą być czasowo przeznaczone na finansowanie bieżącej działalności

gospodarczej.

§ 2.

Środki trwałe służące zakładowej działalności socjalnej oraz zakładowe domy mieszkalne,

jak również związane z nimi wartości nie podlegają amortyzacji.

Spółdzielnia może tworzyć fundusz postępu techniczno-ekonomicznego obciążający koszty

jej działalności albo wydatki na ten cel bezpośrednio zaliczać w koszty.

Spółdzielnia może tworzyć inne fundusze, z tym że utworzenie funduszów obciążających

koszty działalności spółdzielni wymaga zgody Ministra Finansów.

Remonty bieżące i kapitalne obciążają koszty działalności spółdzielni. Koszty remontów

kapitalnych mogą być rozliczane w czasie.

§ 1.

Składki spółdzielni na wykonywanie zadań właściwego centralnego związku obciążają

koszty jej działalności. Składki te są wpłacane przez spółdzielnię bezpośrednio do

centralnego związku.

§ 2.

Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do składek spółdzielni na

wykonywanie zadań innych związków, do których spółdzielnia przystąpiła.

Spółdzielnia rozlicza z budżetem równowartość zmiany wartości zapasów lub jej część

wynikającą z przeszacowania spowodowanego zmianą cen urzędowych i regulowanych.

Spółdzielnia ustala samodzielnie wielkość środków na wynagrodzenia w ramach posiadanych

możliwości finansowych stosownie do potrzeb swojej działalności, a także określa zasady

wynagradzania, stosując przepisy Kodeksu pracy, przepisy o wynagrodzeniach oraz postanowienia właściwych dla spółdzielni układów

zbiorowych pracy.

Spółdzielnie wytwarzające towary lub usługi na eksport oraz prowadzące działalność

importową korzystają z uprawnień przewidzianych w przepisach o gospodarce finansowej

przedsiębiorstw państwowych.

§ 1.

Prawa i obowiązki głównych księgowych organizacji spółdzielczych określa Rada Ministrów

w drodze rozporządzenia wydanego po zasięgnięciu opinii centralnych związków spółdzielczych.

§ 2.

Spółdzielnia prowadzi rachunkowość według ogólnych zasad ustalonych przez Ministra

Finansów, po zasięgnięciu opinii centralnych związków.

§ 1.

Bilans roczny spółdzielni podlega sprawdzeniu pod względem rzetelności i prawidłowości

przez lustratorów lub rzeczoznawców upoważnionych przez właściwy centralny związek.

§ 2.

Zasady sprawdzania rzetelności i prawidłowości rocznego bilansu spółdzielni i wynikającego

z niego wyniku finansowego określa właściwy centralny związek.

§ 3.

Przepis § 1 stosuje się również do bilansów stanowiących podstawę rachunkową przy

łączeniu i podziale spółdzielni oraz przy przyłączeniu jednostki organizacyjnej spółdzielni

do innej spółdzielni. Dotyczy to także wykazu składników majątkowych oraz praw i zobowiązań

podlegających podziałowi przy podziale spółdzielni lub podlegających przejęciu przy

przyłączeniu jednostki organizacyjnej spółdzielni do innej spółdzielni.

Sprawozdanie roczne, łącznie z rachunkiem wyników, wykłada się w lokalu spółdzielni

co najmniej na czternaście dni przed terminem walnego zgromadzenia, na którym mają

być rozpatrywane. Każdy członek spółdzielni ma prawo je przejrzeć i odpisać.

§ 1.

Straty bilansowe spółdzielni pokrywa się z funduszu zasobowego, a w części przekraczającej

fundusz zasobowy - z funduszu udziałowego i innych funduszów własnych spółdzielni

według kolejności ustalonej przez statut. Straty pierwszego roku obrachunkowego po

założeniu spółdzielni mogą być pokryte w roku następnym.

§ 2.

Gdyby fundusze własne nie wystarczyły na pokrycie strat, walne zgromadzenie może podjąć

uchwałę zobowiązującą członków do wcześniejszego wpłacenia udziałów, niż to przewiduje

statut.

§ 1.

Działalność spółdzielni podlega lustracji właściwego centralnego związku, dokonywanej

przez lustratora. Uprawnienia do wykonywania czynności lustracyjnych nadaje lustratorowi

centralny związek. Naczelna Rada, na wniosek centralnego związku, może pozbawić lustratora

tych uprawnień.

§ 2.

Celem lustracji jest badanie legalności, rzetelności i gospodarności działalności

spółdzielni. Lustracja może obejmować całość działalności spółdzielni, niektóre jej

zakresy lub określone sprawy (zagadnienia).

§ 1.

Lustrator obowiązany jest zawiadomić radę i zarząd o rozpoczęciu lustracji. Członkowie

rady uprawnieni są do uczestniczenia w lustracji.

§ 2.

Lustrator uprawniony jest do przeglądania ksiąg i wszelkich dokumentów w lustrowanej

spółdzielni oraz do bezpośredniego sprawdzania jej stanu majątkowego, a organy spółdzielni

i jej pracownicy obowiązani są do udzielania mu żądanych wyjaśnień i wszelkiej pomocy.

§ 1.

Z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół, którego odpis składa radzie

i zarządowi spółdzielni. Protokoły sporządzone przez lustratora według wymagań ustalonych

przez właściwy centralny związek mają moc dokumentów urzędowych.

§ 2.

Zarząd spółdzielni obowiązany jest na żądanie członka spółdzielni udostępnić mu protokół

lustracji do wglądu.

§ 3.

Na podstawie wyników lustracji właściwy centralny związek wydaje ocenę działalności

spółdzielni oraz zalecenia, w których ustala sposób i termin usunięcia stwierdzonych

uchybień lub niedomagań.

§ 4.

Ocena działalności spółdzielni i wydane na jej podstawie zalecenia polustracyjne -

po ich rozpatrzeniu i podjęciu przez radę odpowiedniej uchwały - powinny być przedstawione

najbliższemu walnemu zgromadzeniu wraz ze sprawozdaniem z ich wykonania.

Właściwy centralny związek może upoważnić do przeprowadzenia lustracji częściowej

rzeczoznawcę współdziałającego z lustratorem.

Szczegółowe instrukcja dotyczące rodzajów (zakresu) lustracji, częstotliwości przeprowadzania

pełnej lustracji, obowiązków lustratora, sposobu przeprowadzania lustracji oraz sporządzania

protokołu lustracyjnego wydaje właściwy centralny związek.

Spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią na podstawie uchwał

walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3 głosów.

Uchwały o połączeniu powinny zawierać

1)

oznaczenie spółdzielni przejmującej,

2)

przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności; statut nie może

uszczuplać nabytych praw majątkowych członków,

3)

datę połączenia.

§ 1.

Podstawę rachunkową połączenia stanowią bilanse łączących się spółdzielni, sporządzone

na koniec roku obrachunkowego lub półrocza. Sprawdzone bilanse powinny być przedstawione

walnym zgromadzeniom przed powzięciem uchwał o połączeniu. Zgromadzenia te zwołuje

się niezwłocznie po sprawdzeniu bilansów łączących się spółdzielni.

§ 2.

Jeżeli walne zgromadzenia łączących się spółdzielni nie postanowią inaczej, podział

nadwyżki nastąpi oddzielnie według bilansów sporządzonych na dzień połączenia.

Połączenie oraz wynikające z niego zmiany statutu wywierają skutek od chwili wpisania

ich do rejestru, z wyjątkiem przewidzianym w art. 102 § 1.

Członkowie, którzy w chwili połączenia należeli do spółdzielni przejmowanej, stają

się członkami spółdzielni przejmującej. Wpłaty na udziały wpisuje się członkom spółdzielni

przejmowanej w takiej wysokości, jaka wynika z ustalonej w bilansie kwoty przejętego

funduszu udziałowego.

Wskutek połączenia majątek spółdzielni przejętej przechodzi na spółdzielnię przejmującą,

a wierzyciele i dłużnicy pierwszej stają się wierzycielami i dłużnikami drugiej.

§ 1.

Niezwłocznie po podjęciu uchwał o połączeniu zamiast zarządu i rady spółdzielni przejmowanej

działa zarząd i rada spółdzielni przejmującej.

§ 2.

Zarząd spółdzielni przejmującej obowiązany jest niezwłocznie zgłosić uchwałę o połączeniu

do rejestrów łączących się spółdzielni. Zmiany statutu wynikające z połączenia spółdzielni

nie wymagają oświadczenia o celowości.

§ 3.

Jeżeli uchwały walnych zgromadzeń o połączeniu tak stanowią, po wpisie połączenia

do rejestru spółdzielnia dokonuje niezwłocznie wyborów rady i zarządu.

§ 1.

Członkowie spółdzielni, których prawa i obowiązki majątkowe związane są z wyodrębnioną

organizacyjnie jednostką spółdzielni, mogą na specjalnie w tym celu zwołanym zebraniu

(zebraniach) postanowić większością 2/3 głosów wystąpienie do walnego zgromadzenia

spółdzielni o podjęcie uchwały o przyłączeniu tej jednostki do innej spółdzielni o

tym samym lub zbliżonym przedmiocie działalności i przejściu części członków do tej

spółdzielni. Zebranie (zebrania) takie zwołuje zarząd spółdzielni z własnej inicjatywy,

na wniosek innego organu spółdzielni lub 1/3 zainteresowanych członków.

§ 2.

Przyłączenie wymaga uchwał walnych zgromadzeń spółdzielni przejmującej i przekazującej.

Uchwały te muszą zawierać

1)

oznaczenie spółdzielni przejmującej i przekazującej,

2)

listę członków lub określenie grup członków przechodzących do spółdzielni przejmującej,

3)

zatwierdzenie podstawy rachunkowej przyłączenia,

4)

datę przyłączenia.

§ 3.

Przyłączenie nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków.

Podstawę rachunkową przyłączenia jednostki organizacyjnej stanowi jej bilans, a jeżeli

nie ma ona własnego bilansu, wykaz składników majątkowych oraz praw i zobowiązań podlegających

przejęciu. Sprawdzony bilans lub wykaz powinien być przedstawiony walnym zgromadzeniom

obu spółdzielni przed powzięciem przez nie uchwał o przyłączeniu.

Jeżeli wskutek przyłączenia następuje zmiana statutu dotycząca wyłącznie terenu działania

spółdzielni, walne zgromadzenie może dokonać tej zmiany zwykłą większością głosów.

§ 1.

Zarządy spółdzielni przejmującej i przekazującej obowiązane są niezwłocznie po podjęciu

przez walne zgromadzenia tych spółdzielni uchwał o przyłączeniu zgłosić do rejestru

wnioski o dokonanie wpisów o przyłączeniu. Do zgłoszeń należy dołączyć odpisy uchwał

walnych zgromadzeń o przyłączeniu, a jeżeli przyłączenie spowodowało zmianę statutu

spółdzielni - także odpis uchwały o tej zmianie. Zmiany statutu wynikające z przyłączenia

jednostki organizacyjnej nie wymagają oświadczenia o celowości.

§ 2.

Z chwilą dokonania w rejestrze wpisów, o których mowa w paragrafie poprzedzającym,

spółdzielnia przejmująca wstępuje w stosunki wynikające z umów o pracę, zawartych

między spółdzielnią przekazującą a pracownikami przechodzącymi do spółdzielni przejmującej.

Jeżeli pracownik w ciągu miesiąca od dokonania tych wpisów wypowie umowę o pracę to

rozwiązanie umowy w wyniku tego wypowiedzenia pociąga za sobą skutki, jakie przepisy

prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez zakład pracy za wypowiedzeniem, z zastrzeżeniem

wynikającym z § 3.

§ 3.

Pracownikowi zobowiązanemu, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w sposób przewidziany

w paragrafie poprzedzającym, do opróżnienia mieszkania funkcyjnego nie przysługuje

prawo do lokalu zamiennego.

Do przyłączenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 100 i 101, z tym że za

zobowiązania przejęte odpowiadają wobec wierzycieli solidarnie obie spółdzielnie.

§ 1.

Spółdzielnia może podzielić się na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej

większością 2/3 głosów w ten sposób, że z jej wydzielonej części zostaje utworzona

nowa spółdzielnia.

§ 2.

Uchwała o podziale spółdzielni powinna zawierać

1)

oznaczenie dotychczasowej spółdzielni i powstającej w wyniku podziału,

2)

listę członków lub określenie grup członków przechodzących do powstającej spółdzielni,

3)

zatwierdzenie bilansu spółdzielni i planu podziału składników majątkowych oraz praw

i zobowiązań,

4)

datę podziału spółdzielni.

§ 1.

Niezwłocznie po podjęciu przez walne zgromadzenie uchwały o podziale spółdzielni zebranie

członków przechodzących do powstającej spółdzielni, a jeżeli uchwałę o podziale spółdzielni

podjęło zebranie przedstawicieli - zebranie tych przedstawicieli, którzy przechodzą

jako członkowie do powstającej spółdzielni

1)

uchwala statut powstającej spółdzielni; statut ten nie może uszczuplać nabytych praw

majątkowych członków,

2)

dokonuje wyboru tych organów spółdzielni, do których wyboru powołane jest, według

przyjętego statutu, walne zgromadzenie.

§ 2.

Podjęcie uchwał, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, wymaga zwykłej większości

głosów.

§ 3.

Jeżeli liczba członków przechodzących do powstającej spółdzielni jest mniejsza od

liczby członków uprawniającej według statutu dotychczasowej spółdzielni do zastąpienia

walnego zgromadzenia przez zebranie przedstawicieli, uchwały, o których mowa w § 1,

podejmuje w ciągu miesiąca od dnia podjęcia uchwały o podziale spółdzielni zebranie

członków przechodzących do powstającej spółdzielni. Zebranie to zwołuje zarząd dotychczasowej

spółdzielni, powiadamiając pisemnie zainteresowanych członków o terminie zebrania

i porządku jego obrad.

§ 1.

Zarząd dotychczasowej spółdzielni obowiązany jest, w ciągu siedmiu dni od uchwalenia

statutu powstającej spółdzielni, wystąpić do właściwego centralnego związku z wnioskiem

o wydanie oświadczenia stwierdzającego celowość założenia powstającej spółdzielni.

Przepisy art. 6 § 3-5 stosuje się odpowiednio.

§ 2.

Jeżeli zarząd powstającej spółdzielni nie został jeszcze wybrany, wybór ten powinien

być dokonany niezwłocznie po wydaniu oświadczenia o celowości, o którym mowa w § 1.

§ 3.

W terminie czternastu dni od otrzymania oświadczenia o celowości zarząd spółdzielni

powstającej obowiązany jest wystąpić z wnioskiem o wpisanie jej do rejestru, a zarząd

spółdzielni dotychczasowej - z wnioskiem o wpisanie do rejestru jej podziału. Do wniosków

tych należy dołączyć po jednym odpisie uchwały walnego zgromadzenia i oświadczenie

o celowości podziału spółdzielni. Ponadto do wniosku o wpisanie do rejestru powstającej

spółdzielni stosuje się odpowiednio przepisy art. 7 § 2 i 3 oraz art. 8. W wypadku

odmowy wydania oświadczenia o celowości przepis art. 9 stosuje się odpowiednio, z

tym że wniosek powinien być złożony w ciągu czternastu dni.

Wskutek podziału spółdzielni na powstającą spółdzielnię przechodzą z chwilą jej zarejestrowania

wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i zobowiązania. W tym też

zakresie wierzyciele i dłużnicy dotychczasowej spółdzielni stają się wierzycielami

i dłużnikami powstającej spółdzielni. Jednakże za zobowiązania powstałe przed podziałem

spółdzielni spółdzielnia dotychczasowa i nowo powstała odpowiadają solidarnie.

Do podziału spółdzielni stosuje się odpowiednio przepisy art. 100, 105, 106 § 2 i

3.

§ 1.

Spółdzielnia przechodzi w stan likwidacji

1)

z upływem okresu, na który, w myśl statutu, spółdzielnię utworzono,

2)

wskutek zmniejszenia się liczby członków poniżej liczby wskazanej w statucie lub w

ustawie, jeżeli spółdzielnia w terminie wyznaczonym przez właściwy centralny związek

nie zwiększy liczby członków do liczby obowiązującej,

3)

wskutek zgodnych uchwał walnych zgromadzeń zapadłych większością 3/4 głosów na dwóch

kolejno po sobie następujących walnych zgromadzeniach, w odstępie co najmniej dwóch

tygodni.

§ 2.

W wypadkach przewidzianych w paragrafie poprzedzającym zarząd spółdzielni (likwidator)

zgłosi do rejestru otwarcie likwidacji spółdzielni i zawiadomi o tym właściwy centralny

związek. Jeżeli zarząd tego nie uczyni, zgłoszenia dokona właściwy centralny związek,

wyznaczając jednocześnie likwidatorów.

§ 1.

Zarząd właściwego centralnego związku może podjąć uchwałę o postawieniu spółdzielni

w stan likwidacji, jeżeli

1)

działalność spółdzielni wykazuje rażące i uporczywe naruszenia przepisów prawa lub

statutu,

2)

spółdzielnia co najmniej od roku nie prowadzi działalności gospodarczej.

§ 2.

Uchwałę zarządu, o której mowa w paragrafie poprzedzającym, spółdzielnia może zaskarżyć

do sądu w ciągu sześciu tygodni od dnia jej doręczenia wraz z uzasadnieniem. W razie

niezaskarżenia uchwały w przepisanym terminie lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego

powództwo albo umarzającego postępowanie w sprawie, właściwy centralny związek zgłosi

do rejestru otwarcie likwidacji, wyznaczając jednocześnie likwidatora.

Jeżeli spółdzielnia nie rozpoczęła działalności gospodarczej w ciągu roku od dnia

jej zarejestrowania i nie posiada majątku, może ulec wykreśleniu z rejestru, na wniosek

właściwego centralnego związku bez przeprowadzania likwidacji.

§ 1.

Spółdzielnia postawiona w stan likwidacji na podstawie art. 113 § 1 pkt 3 może przed

upływem roku od dnia podjęcia drugiej uchwały walnego zgromadzenia o likwidacji przywrócić

swoją działalność na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej większością 3/4

głosów.

§ 2.

Zarząd lub likwidator powinni uchwałę o przywróceniu działalności spółdzielni zgłosić

niezwłocznie do rejestru, dołączając odpis protokołu walnego zgromadzenia. Dokonany

wpis sąd ogłosi w Monitorze Spółdzielczym.

Spółdzielnia w stanie likwidacji może połączyć się z inną spółdzielnią według zasad

przewidzianych w art. 96-102.

§ 1.

Likwidatorami spółdzielni mogą być członkowie ostatniego zarządu lub osoby wybrane

przez walne zgromadzenie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2.

Likwidator może nie być członkiem spółdzielni. Likwidatorem może być także osoba prawna.

§ 3.

Umowę z likwidatorem o wykonywanie czynności likwidacyjnych zawiera rada spółdzielni.

W wypadku gdy zwołanie rady napotyka poważne trudności albo gdy likwidatora wyznacza

właściwy centralny związek, umowę taką zawiera z likwidatorem ten związek, działając

w imieniu spółdzielni.

§ 1.

Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące członków zarządu spółdzielni,

jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej.

§ 2.

Likwidator nie może zawierać nowych transakcji, chyba że jest to konieczne do likwidacji.

Dalej idące ograniczenia może mu nałożyć organ, który go ustanowił. Ograniczenia takie

powinny być niezwłocznie zgłoszone przez likwidatora do rejestru.

§ 3.

Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia lub rady spółdzielni napotyka poważne trudności,

właściwy centralny związek może upoważnić likwidatora do dokonania czynności określonego

rodzaju, które wymagają uchwały rady lub walnego zgromadzenia spółdzielni.

§ 4.

Likwidator może być odwołany w każdej chwili przez organ, który go powołał. Ponadto

likwidatora może odwołać z ważnych przyczyn centralny związek.

§ 5.

Organ, który odwołuje likwidatora, obowiązany jest równocześnie ustanowić innego.

§ 6.

W wypadku odwołania likwidatora przepis art. 51 § 2 stosuje się odpowiednio.

Z dniem wpisania do rejestru otwarcia likwidacji wygasają uprzednio udzielone pełnomocnictwa

podlegające wpisowi do rejestru.

§ 1.

Spółdzielnia w likwidacji zachowuje dotychczasową swoją nazwę z dodaniem wyrazów

„w likwidacji”.

§ 2.

Osoba prawna wyznaczona na likwidatora składa oświadczenia w imieniu spółdzielni z

zachowaniem przepisów normujących składanie oświadczeń tej osoby.

Likwidator powinien niezwłocznie po wyznaczeniu go

1)

zgłosić do rejestru wniosek o wpisanie otwarcia likwidacji spółdzielni, jeżeli nie

zostało to jeszcze dokonane, i zawiadomić o tym właściwy centralny związek,

2)

powiadomić banki finansujące spółdzielnię oraz właściwe organy finansowe o otwarciu

likwidacji spółdzielni,

3)

ogłosić w Monitorze Spółdzielczym zawiadomienie o otwarciu likwidacji spółdzielni

i wezwać wierzycieli do zgłaszania wierzytelności w terminie sześciu miesięcy od dnia

tego ogłoszenia,

4)

przystąpić do sporządzenia bilansu na dzień otwarcia likwidacji oraz listy zobowiązań

spółdzielni,

5)

sporządzić plan finansowy likwidacji i plan zaspokojenia zobowiązań.

W czasie likwidacji nie stosuje się przepisów art. 23 i 90 § 1.

§ 1.

O odmowie zaspokojenia zgłoszonych wierzytelności likwidator powinien zawiadomić wierzyciela

pisemnie w ciągu czterech tygodni od dnia zgłoszenia wierzytelności.

§ 2.

Na okres przewidziany w paragrafie poprzedzającym bieg przedawnienia lub terminu zawitego

ulega zawieszeniu.

§ 3.

Uznanie przez likwidatora zgłoszonej wierzytelności przerywa bieg przedawnienia i

terminu zawitego także w postępowaniu arbitrażowym, jeżeli zostało dokonane pisemnie.

§ 1.

Należności przypadające od spółdzielni zaspokaja się w następującej kolejności

1)

koszty prowadzenia likwidacji,

2)

należności ze stosunku pracy i należności, którym przepisy prawa przyznają taką samą

ochronę jak należnościom ze stosunku pracy, oraz odszkodowanie z tytułu uszkodzenia

ciała, wywołania rozstroju zdrowia lub pozbawienia życia, w tym również odszkodowanie

z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

3)

podatki i inne należności, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych,

oraz należności z tytułu kredytów bankowych,

4)

inne należności.

§ 2.

O ile należności nie są jeszcze wymagalne lub są sporne, kwoty potrzebne na ich pokrycie

powinny być złożone do depozytu sądowego.

§ 3.

Z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depozytu sądowego

sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne dokonuje się stosunkowej

wypłaty udziałów. Wypłaty tej nie można jednak dokonać przed upływem sześciu miesięcy

od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli.

§ 4.

Wierzyciele, którzy zgłosili wierzytelności po upływie tego terminu, mogą ich dochodzić

z nie rozdzielonego jeszcze majątku spółdzielni.

§ 5.

Pozostały majątek spółdzielni zostaje przeznaczony na cele spółdzielcze lub cele społeczne,

stosownie do uchwały ostatniego walnego zgromadzenia członków.

§ 1.

Po zakończeniu likwidacji likwidator przedstawia walnemu zgromadzeniu do zatwierdzenia

bilans na dzień zakończenia likwidacji.

§ 2.

Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia napotyka poważne trudności, likwidator przedstawia

bilans do zatwierdzenia właściwemu centralnemu związkowi.

§ 3.

Po zatwierdzeniu bilansu na dzień zakończenia likwidacji likwidator zgłasza do rejestru

wniosek o wykreślenie spółdzielni z rejestru oraz przekazuje księgi i dokumenty zlikwidowanej

spółdzielni do przechowania. Wykreślenie powinno być przez sąd ogłoszone.

W razie zaspokojenia wszelkich należności przypadających od spółdzielni i złożenia

do depozytu kwot na zabezpieczenie należności spornych lub niewymagalnych, spółdzielnia

może ulec wykreśleniu z rejestru przed zakończeniem prowadzonych przez nią lub przeciwko

niej sporów sądowych i arbitrażowych. W takim wypadku w miejsce spółdzielni wchodzi

jako strona właściwy centralny związek, który uzyskane w wyniku procesu sumy pieniężne

obowiązany jest użyć zgodnie z postanowieniami uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni.

§ 1.

Po wykreśleniu spółdzielni z rejestru likwidator odpowiada wobec wierzycieli spółdzielni

za wyrządzone im szkody przez niedopełnienie swoich ustawowych obowiązków.

§ 2.

Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do członków ostatniego zarządu

spółdzielni wykreślonej z rejestru w trybie określonym w art. 115.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Nauki, Szkolnictwa Wyższego i

Techniki, w drodze rozporządzenia, określa sposób i czas przechowywania ksiąg i dokumentów

zlikwidowanych spółdzielni.

§ 1.

Ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności.

§ 2.

Jeżeli według bilansu spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie

wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na

którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni.

§ 3.

Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym

istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności.

§ 4.

W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan

upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek

o ogłoszenie upadłości.

Z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółdzielni będącej w stanie likwidacji obowiązany

jest wystąpić do sądu likwidator niezwłocznie po stwierdzeniu niewypłacalności spółdzielni.

§ 1.

Z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółdzielni ma prawo wystąpić także właściwy centralny

związek oraz osoby, którym to prawo przysługuje z mocy przepisów prawa upadłościowego.

§ 2.

Sąd może na wniosek właściwego centralnego związku lub wierzyciela zarządzić postawienie

spółdzielni w stan upadłości, pomimo uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni o dalszym

jej istnieniu.

Jeżeli z bilansu sporządzonego przez zarząd lub przez likwidatora okaże się, że majątek

spółdzielni, która zaprzestała swojej działalności, nie wystarcza na pokrycie kosztów

postępowania upadłościowego, a wierzyciele nie wyrażą zgody na ich pokrycie, sąd na

wniosek właściwego centralnego związku, zarządzi wykreślenie spółdzielni z rejestru,

zawiadamiając o tym wierzycieli. W takim wypadku nie przeprowadza się postępowania

upadłościowego, a o przeznaczeniu pozostałego majątku na cele spółdzielcze lub cele

społeczne decyduje właściwy centralny związek.

Przepisy o organach spółdzielni stosuje się także podczas postępowania upadłościowego,

jeżeli z przepisów prawa upadłościowego nie wynika inaczej.

Po ogłoszeniu upadłości członkowie spółdzielni, na żądanie syndyka upadłości, niezwłocznie

uiszczają nie wpłaconą jeszcze część udziału.

Po ukończeniu postępowania upadłościowego syndyk upadłości zgłosi do sądu rejestrowego

wniosek o wykreślenie spółdzielni z rejestru.

Do postępowania upadłościowego w sprawach nie uregulowanych niniejszą ustawą stosuje

się przepisy prawa upadłościowego.

§ 1.

Przedmiotem gospodarczej działalności rolniczej spółdzielni produkcyjnej jest prowadzenie

zespołowego gospodarstwa rolnego w oparciu o osobistą pracę członków.

§ 2.

Obok działalności, o której mowa w paragrafie poprzedzającym, rolnicza spółdzielnia

produkcyjna może prowadzić działalność wytwórczą i usługową w zakresie ustalonym w

statucie.

§ 1.

Członkami spółdzielni mogą być rolnicy będący

1)

właścicielami lub posiadaczami samoistnymi gruntów rolnych,

2)

dzierżawcami, użytkownikami lub innymi posiadaczami zależnymi gruntów rolnych.

§ 2.

Członkami spółdzielni mogą być również inne osoby mające kwalifikacje przydatne do

pracy w spółdzielni.

§ 3.

Spośród członków założycieli co najmniej pięciu powinno odpowiadać warunkom wymienionym

w § 1 pkt 1.

Prawo przyjmowania, wykluczania oraz wykreślania członków przysługuje walnemu zgromadzeniu.

§ 1.

Statut spółdzielni powinien przewidywać, że członek posiadający grunty jest obowiązany

wnieść je w całości lub części jako wkład do spółdzielni.

§ 2.

Przez wkład gruntowy rozumie się grunty oraz budynki lub ich części i inne urządzenia

trwale z gruntem związane, znajdujące się na tych gruntach w chwili ich wniesienia.

§ 3.

Wniesienie wkładu gruntowego przez posiadacza zależnego wymaga zgody właściciela.

§ 1.

Członkowi, który wniósł jako wkład gruntowy całość posiadanych gruntów, przysługuje

prawo do działki przyzagrodowej. Statut powinien określać wielkość działek i sposób

ich wydzielania.

§ 2.

Statut może przewidywać, że członkowi przysługuje prawo do działki przyzagrodowej

także w innych wypadkach niż określony w § 1.

Użytkowanie przez spółdzielnię wkładów gruntowych jest odpłatne. Statut określa zasady

wynagradzania za użytkowanie tych wkładów.

§ 1.

Grunty wniesione jako wkłady ocenia się na zasadzie szacunku porównawczego ich wartości

użytkowej.

§ 2.

Budynki i inne urządzenia stanowiące wkład szacuje się w pieniądzach według stanu

i cen z dnia wniesienia.

§ 1.

Jeżeli statut lub umowa z członkiem inaczej nie postanawia, spółdzielnia nabywa prawo

użytkowania wkładu gruntowego wniesionego przez członka, z chwilą przejęcia tego wkładu.

§ 2.

Użytkowanie przez spółdzielnię wniesionych przez członka wkładów gruntowych regulują

przepisy Kodeksu cywilnego.

W umowie między spółdzielnią a członkiem można wyłączyć z zakresu użytkowania budynki

oraz inne urządzenia trwałe związane z gruntem wniesionym jako wkład wraz z działką

niezbędną do korzystania z nich.

§ 1.

Członek będący właścicielem gruntu stanowiącego jego wkład może tym gruntem rozporządzać

aktami między żyjącymi lub na wypadek śmierci, jednakże o zamierzonym przeniesieniu

własności gruntu na osobę nie będącą członkiem tej samej spółdzielni powinien spółdzielnię

uprzedzić co najmniej na trzy miesiące przed dokonaniem tej czynności.

§ 2.

W razie odpłatnego przeniesienia własności wkładu gruntowego, spółdzielni przysługuje

prawo pierwokupu. Nie dotyczy to wypadku przeniesienia własności wkładu na rzecz innego

członka tej samej spółdzielni.

§ 3.

Grunt przeniesiony na własność innego członka tej samej spółdzielni powiększa wkład

nabywcy.

§ 1.

Członek może wycofać swój wkład gruntowy dopiero po ustaniu członkostwa.

§ 2.

Jeżeli statut przewiduje obowiązek wniesienia tylko części posiadanych gruntów, członek

może w czasie trwania członkostwa wycofać za wypowiedzeniem część swego wkładu gruntowego,

wniesioną ponad obowiązek określony w statucie.

§ 3.

Członek wycofujący swój wkład otrzymuje ten sam grunt, który wniósł, jeżeli potrzeby

gospodarki zespołowej nie stoją temu na przeszkodzie. W przeciwnym wypadku otrzymuje

równoważny grunt z uwzględnieniem interesów obu stron.

§ 4.

W wypadku gdy występuje różnica w obszarze lub wartości użytkowej zwracanych gruntów,

następuje między stronami rozliczenie według cen rynkowych z dnia rozliczenia.

§ 5.

Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się odpowiednio do budynków i innych urządzeń

stanowiących wkład, przy uwzględnieniu na rzecz spółdzielni stopnia ich normalnego

zużycia na skutek użytkowania zgodnego z przeznaczeniem.

W wypadku gdy grunt został wniesiony przez posiadacza samoistnego, a do chwili ustania

członkostwa zasiedzenie nie nastąpiło, przedmiotem dalszego zasiedzenia staje się

działka zamienna.

§ 1.

Statut powinien określać termin i okres wypowiedzenia członkostwa, a także termin

wycofania wkładu gruntowego i dokonania przez strony ostatecznych z tego tytułu rozliczeń

w wypadku ustania członkostwa z jakichkolwiek przyczyn.

§ 2.

Statut powinien określać również termin wypowiedzenia części wkładu gruntowego w czasie

trwania członkostwa oraz termin wycofania tego wkładu i dokonania przez strony ostatecznych

rozliczeń z tego tytułu.

Następcy prawni członka, jak również nie będący członkami właściciele gruntów wniesionych

za ich zgodą do spółdzielni, mogą wycofać wkład gruntowy według zasad odnoszących

się do członka, który wypowiedział członkostwo.

§ 1.

Statut spółdzielni może zobowiązywać członków do wniesienia określonego wkładu pieniężnego.

Na poczet tego wkładu spółdzielnia może przyjąć środki produkcji, jak: inwentarz żywy,

pasze, materiał siewny, urządzenia, maszyny i narzędzia przydatne w gospodarstwie

zespołowym. Środki te podlegają oszacowaniu według stanu i cen z dnia wniesienia.

§ 2.

Wkład pieniężny, jak i środki produkcji wniesione na jego poczet są przeliczane według

cen urzędowych skupu na kwintale żyta.

§ 3.

Wkład pieniężny jest oprocentowany. Statut określa wysokość oprocentowania, która

nie może przekraczać najwyższej wysokości oprocentowania ustalonej dla terminowych,

imiennych wkładów oszczędnościowych.

§ 4.

Wypłata odsetek od wkładu pieniężnego następuje raz w roku w terminie wskazanym w

statucie. Strony mogą uzgodnić, że należne za dany rok odsetki zostaną zaliczone na

powiększenie wkładu pieniężnego członka.

§ 1.

Wkład pieniężny podlega zwrotowi w wypadku ustania członkostwa. Zwrot następuje w

gotówce w kwocie umożliwiającej nabycie liczby kwintali żyta ustalonej w trybie art.

152 § 2.

§ 2.

Na żądanie członka, który wniósł na poczet wkładu środki produkcji, spółdzielnia zwraca

w terminie ustalonym między stronami wkład w środkach produkcji odpowiadających rodzajem

i jakością środkom wniesionym przez członka

§ 3.

Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się do następców prawnych członka.

§ 1.

Jeżeli statut dopuszcza możliwość wnoszenia nadobowiązkowego wkładu pieniężnego -

wkład taki może być zwrócony w czasie trwania członkostwa.

§ 2.

Do wkładu nadobowiązkowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 152 i 153.

§ 1.

Zdolny do pracy członek spółdzielni ma prawo i obowiązek pracować w spółdzielni w

rozmiarze ustalanym corocznie przez walne zgromadzenie, stosownie do potrzeb wynikających

z planu działalności gospodarczej spółdzielni.

§ 2.

Przy przydzielaniu pracy członkom spółdzielnia powinna uwzględniać ich kwalifikacje

zawodowe i osobiste.

§ 1.

Oprócz członków spółdzielnia może zatrudniać także ich domowników.

§ 2.

Za domownika członka uważa się każdego członka jego rodziny, a także inne osoby, jeżeli

zamieszkują z nim wspólnie i prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe.

Przy wykonywaniu prac wymagających szczególnych kwalifikacji lub przy wykonywaniu

prac sezonowych i dorywczych spółdzielnia może zatrudniać poza członkami i domownikami

także inne osoby.

§ 1.

Członkowie wynagradzani są za pracę w formie udziału w dochodzie spółdzielni stosownie

do wkładu ich pracy.

§ 2.

Statut spółdzielni powinien określać jednostkę stanowiącą miernik oceny wkładu pracy

członków.

§ 3.

Szczegółowe zasady oceny wkładu pracy dla określenia udziału członków w dochodzie

spółdzielni ustala walne zgromadzenie, uwzględniając warunki pracy, potrzebne kwalifikacje

oraz odpowiedzialność z tytułu powierzonej funkcji.

Domownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę według zasad odnoszących się do członka,

chyba że w umowie zastrzeżono inny sposób wynagradzania.

Członkom i ich domownikom przysługuje prawo do corocznego urlopu wypoczynkowego w

wymiarze i według zasad określonych w statucie. Statut określa także sposób obliczania

wynagrodzenia przysługującego za czas urlopu.

§ 1.

Kobietom będącym członkami spółdzielni i kobietom pracującym w spółdzielni, a będącym

domownikami członków spółdzielni, przysługuje prawo do urlopu macierzyńskiego oraz

innych świadczeń związanych z okresem ciąży, urodzeniem i wychowaniem małego dziecka

na zasadach określonych w przepisach prawa pracy.

§ 2.

Uprawnienia, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, przysługują w wypadku przepracowania

w spółdzielni okresu pracy wymaganego do uzyskania świadczeń określonych w przepisach

o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni

kółek rolniczych oraz ich rodzin.

§ 1.

Członkowie spółdzielni będący emerytami lub rencistami zachowują prawa członkowskie

przewidziane w statucie.

§ 2.

Członków, o których mowa w paragrafie poprzedzającym nieobecnych na walnym zgromadzeniu

nie wlicza się do liczby członków wymaganej w statucie dla ważności podejmowanych

uchwał.

Roszczeń z tytułu wynagrodzenia za pracę członek może dochodzić w drodze sądowej bez

wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego.

Roszczenia członka i domownika z tytułu wynagrodzenia za pracę przedawniają się z

upływem lat trzech od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Wynagrodzenia członka i domownika za pracę korzystają z takiej samej ochrony, jaką

prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.

Dochód ogólny spółdzielni stanowi różnicę między przychodem uzyskanym w danym roku

obrachunkowym z produkcji i usług oraz dochodów nadzwyczajnych a sumą poniesionych

kosztów na tę działalność, pomniejszoną o straty nadzwyczajne i należne podatki oraz

powiększoną lub pomniejszoną o różnicę wartości zapasów między stanem na koniec roku

obrachunkowego a stanem na początek tego roku. Przy ustalaniu dochodu ogólnego uwzględnia

się udział spółdzielni w wyniku finansowym innych organizacji.

Spółdzielnia tworzy następujące fundusze własne

1)

fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich,

2)

fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, części dochodu ogólnego,

wartości majątkowych otrzymanych nieodpłatnie oraz przedawnionych i prekludowanych

zobowiązań; fundusz zasobowy zwiększa się o wartość środków trwałych i innych finansowanych

ze środków własnych spółdzielni, przeznaczonych na inwestycje, a zmniejsza o środki

trwałe i inne wartości zlikwidowane lub sprzedane, a także o umorzenia i straty losowe.

§ 1.

Spółdzielnia przeznacza co najmniej 10% dochodu ogólnego na fundusze: zasobowy, socjalno-kulturalny,

mieszkaniowy oraz fundusz rozwoju. Odpis na fundusz zasobowy powinien wynosić co najmniej

5% dochodu ogólnego.

§ 2.

Fundusz rozwoju, o którym mowa w paragrafie poprzedzającym, tworzony w centralnym

związku jest przeznaczony na udzielanie pomocy zrzeszonym w tym związku spółdzielniom

oraz podejmowanie zadań ułatwiających im działalność.

§ 3.

Wysokość odpisu na fundusz rozwoju oraz zasady gospodarowania tym funduszem ustala

zjazd delegatów właściwego centralnego związku.

§ 1.

Statut spółdzielni może przewidzieć powiększenie wkładów pieniężnych z dochodu ogólnego.

W takim wypadku statut określa wysokość dokonywanych odpisów i sposób podziału między

członków środków przeznaczonych na te wkłady.

§ 2.

Statut spółdzielni określa uprawnienia członka do wycofania w czasie trwania członkostwa

części wkładu pieniężnego, o której mowa w paragrafie poprzedzającym.

Statut spółdzielni może przewidzieć tworzenie z dochodu ogólnego innych funduszów

niż przewidziane w art. 168.

§ 1.

Część dochodu ogólnego powstała po dokonaniu odpisów na fundusze, o których mowa w

art. 168 i 170, stanowi dochód podzielny podlegający podziałowi między członków i

domowników z tytułu wkładu ich pracy oraz z innych tytułów przewidzianych w statucie.

§ 2.

Statut może przewidywać uprawnienie walnego zgromadzenia do dokonywania odpisów z

dochodu podzielnego na rezerwę stabilizacji udziału w dochodzie członków i domowników

w latach następnych. W takim wypadku statut powinien określać zasady wykorzystywania

tej rezerwy.

§ 3.

Podział dochodu podzielnego następuje w ciągu miesiąca po zatwierdzeniu przez walne

zgromadzenie bilansu danego roku obrachunkowego. Na poczet podziału spółdzielnia może

wypłacać członkom i domownikom zaliczki według zasad ustalonych w statucie.

W sprawach nie uregulowanych w art. 166-171 mają odpowiednie zastosowanie przepisy

działu VII części I tytułu I niniejszej ustawy, z wyjątkiem przepisów art. 75-78,

81, 82, 84 oraz 85.

Przedmiotem gospodarczej działalności rolniczej spółdzielni specjalistycznej jest

prowadzenie zespołowego gospodarstwa rolnego obejmującego określony rodzaj produkcji,

w powiązaniu z indywidualnymi gospodarstwami rolnymi członków, oraz współdziałanie

w rozwijaniu wyspecjalizowanej produkcji rolnej w tych gospodarstwach.

Członkami spółdzielni mogą być osoby odpowiadające wymaganiom przewidzianym w art.

139.

§ 1.

Członek obowiązany jest wnieść wkład pieniężny w wysokości ustalonej w statucie.

§ 2.

Statut może przewidywać obowiązek wniesienia przez członka, jako wkładu, części posiadanych

przez niego gruntów przydatnych do zespołowego gospodarstwa rolnego.

§ 1.

Statut powinien określać zasady współdziałania między gospodarstwem zespołowym a indywidualnymi

gospodarstwami członków. W szczególności statut powinien nakładać na członków obowiązek

dokonywania określonych świadczeń w zakresie produkcji lub usług na rzecz gospodarstwa

zespołowego oraz na spółdzielnię obowiązek współdziałania w organizowaniu w gospodarstwach

członków określonych działów produkcji, jak i udzielania pomocy członkom w specjalizacji

ich gospodarstw, a także obowiązek odbioru wyprodukowanych w tych gospodarstwach produktów

w zakresie związanym z działalnością spółdzielni.

§ 2.

Statut powinien również określać ogólne zasady umów dotyczących dostarczania przez

członków produktów rolnych wytworzonych w ich gospodarstwach lub świadczenia usług

na rzecz spółdzielni.

W sprawach nie uregulowanych w artykułach poprzedzających do rolniczych spółdzielni

specjalistycznych stosuje się odpowiednio przepisy art. 142-172 i odpowiednie przepisy

Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyjnych.

§ 1.

Poza spółdzielniami wymienionymi w rozdziale 1 i 2 niniejszego działu mogą być tworzone

inne spółdzielnie, których podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie zespołowego

gospodarstwa rolnego.

§ 2.

Jeżeli w takich spółdzielniach członkowie - osoby fizyczne mają według statutu wynikający

z członkostwa obowiązek wnoszenia w całości lub w części wkładów gruntowych i pieniężnych

oraz pracy w spółdzielni, to - w braku odmiennych postanowień statutowych - stosuje

się do nich odpowiednio przepisy art. 142-172 i odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Statut może w szczególności przewidywać

odpowiednie stosowanie wyłącznie przepisów art. 142-154 i odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących rolniczych spółdzielni produkcyjnych, a w pozostałym zakresie - przepisów

części I tytułu I działu VII i przepisów prawa pracy. Dotyczy to zwłaszcza tworzonych

z inicjatywy kółek rolniczych spółdzielni zrzeszających osoby fizyczne.

Spory, których stroną są spółdzielnie produkcji rolnej mające za podstawowy przedmiot

działalności prowadzenie zespołowego gospodarstwa rolnego, rozpoznaje sąd.

§ 1.

Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych)

jest świadczenie usług dla rolnictwa i innych rodzajów usług wynikających z potrzeb

środowiska wiejskiego.

§ 2.

Spółdzielnia może również zajmować się wytwarzaniem środków i materiałów dla rolnictwa,

przetwórstwem rolnym i produkcją rolną (prowadzeniem gospodarstwa rolnego).

§ 3.

W wypadku gdy spółdzielnia zrzesza obok osób prawnych również osoby fizyczne i zajmuje

się produkcją rolną (prowadzeniem gospodarstwa rolnego), a jej członkowie - osoby

fizyczne mają według statutu wynikający z członkostwa obowiązek wnoszenia w całości

lub części wkładów gruntowych i pieniężnych, to w braku odmiennych postanowień statutowych

stosuje się do nich odpowiednio przepisy art. 142-154 i odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyjnych.

§ 1.

Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni pracy jest prowadzenie wspólnego

przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków.

§ 2.

Przedmiotem działalności spółdzielni inwalidów i spółdzielni niewidomych jest zawodowa

i społeczna rehabilitacja inwalidów i niewidomych przez pracę w prowadzonym wspólnie

przedsiębiorstwie.

§ 3.

Spółdzielnie, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, dla umożliwienia wykonywania

swych zadań statutowych korzystają z wszechstronnej pomocy naczelnych i terenowych

organów władzy i administracji państwowej oraz ze zwolnień i ulg w świadczeniach publicznoprawnych.

§ 4.

Spółdzielnie pracy rękodzieła ludowego i artystycznego tworzą nowe i kultywują tradycyjne

wartości kultury materialnej, organizują i rozwijają rękodzieło ludowe i artystyczne,

sztukę i przemysł artystyczny.

§ 1.

Spółdzielnia i członek spółdzielni mają obowiązek pozostawania ze sobą w stosunku

pracy. Poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach ustawy odmowa nawiązania stosunku

pracy lub pozostawania w takim stosunku stanowi naruszenie istotnych praw i obowiązków

wynikających ze stosunku członkostwa.

§ 2.

Członek ma prawo do zatrudnienia stosownie do swoich kwalifikacji zawodowych i osobistych

oraz aktualnych możliwości gospodarczych spółdzielni.

§ 3.

Stosunek pracy pomiędzy spółdzielnią a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą

umowę o pracę.

§ 4.

W razie nienawiązania stosunku pracy z winy spółdzielni, członek może dochodzić przez

cały czas trwania członkostwa zawarcia spółdzielczej umowy o pracę. Niezależnie od

tego może on, w ciągu roku od dnia powstania członkostwa, dochodzić odszkodowania

według przepisów prawa cywilnego.

§ 1.

Za pracę w spółdzielni członek spółdzielni otrzymuje wynagrodzenie, na które składa

się wynagrodzenie bieżące i odpowiedni do wkładu pracy udział w części nadwyżki bilansowej

przeznaczonej do podziału między członków.

§ 2.

Wynagrodzenie bieżące członka i jego udział w nadwyżce bilansowej korzystają z ochrony,

jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.

§ 1.

Wypowiedzenie członkowi spółdzielni warunków pracy lub płacy jest dopuszczalne

1)

gdy jest uzasadnione potrzebami gospodarczymi lub organizacyjnymi spółdzielni, a w

szczególności wprowadzeniem nowych zasad wynagradzania, likwidacją działu pracy, w

którym członek jest zatrudniony, likwidacją zajmowanego przez niego stanowiska pracy

albo koniecznością zatrudnienia na danym stanowisku osoby o wyższych lub specjalnych

kwalifikacjach,

2)

w razie utraty przez członka zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy stwierdzonej

orzeczeniem lekarskim albo niezawinionej przez niego utraty uprawnień koniecznych

do jej wykonywania.

§ 2.

Zaproponowane członkowi nowe warunki pracy lub płacy powinny odpowiadać jego kwalifikacjom

i możliwościom gospodarczym spółdzielni.

W razie gospodarczej konieczności walne zgromadzenie, w celu zapewnienia pracy wszystkim

członkom, może skrócić równomiernie czas pracy i zmniejszyć odpowiednio wynagrodzenie

członków bez wypowiedzenia spółdzielczej umowy o pracę lub jej warunków. Uchwała walnego

zgromadzenia powinna dotyczyć co najmniej jednego działu pracy lub wszystkich członków

wykonujących pracę tego samego rodzaju.

§ 1.

Spółdzielcza umowa o pracę wygasa z ustaniem członkostwa oraz w wypadkach, w których

przepisy prawa pracy przewidują wygaśnięcie umowy o pracę z mocy prawa.

§ 2.

Rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę w czasie trwania członkostwa jest niedopuszczalne,

z wyjątkiem wypadków przewidzianych w art. 187 i 189 oraz rozwiązania tej umowy na

skutek nieuzasadnionej odmowy przyjęcia nowych warunków pracy lub płacy, a także rozwiązania

jej na mocy porozumienia stron przy jednoczesnym wypowiedzeniu przez członka członkostwa.

Spółdzielnia może rozwiązać z członkiem spółdzielczą umowę o pracę w czasie trwania

członkostwa, z zachowaniem przewidzianego w Kodeksie pracy okresu wypowiedzenia, w razie

1)

zmniejszenia na podstawie uchwały rady spółdzielni stanu zatrudnienia podyktowanego

gospodarczą koniecznością,

2)

przyznania członkowi prawa do emerytury.

§ 1.

W razie naruszenia przez spółdzielnię przepisów art. 184, art. 187 i art. 191, członkowi

spółdzielni służy roszczenie o orzeczenia bezskuteczności wypowiedzenia spółdzielczej

umowy o pracę lub jej warunków, a jeżeli spółdzielcza umowa o pracę uległa już rozwiązaniu

- roszczenia o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach.

§ 2.

Członkowi spółdzielni, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje

za czas pozostawania bez pracy, nie dłuższy jednak niż sześć miesięcy, wynagrodzenie

obliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia bieżącego z ostatnich trzech miesięcy

oraz odpowiedni udział w części nadwyżki bilansowej. Wynagrodzenie to zmniejsza się

o wynagrodzenie za pracę, które członek spółdzielni uzyskał podejmując w tym czasie

zatrudnienie w innym zakładzie pracy.

§ 3.

Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do członka spółdzielni,

który po wypowiedzeniu mu warunków pracy lub płacy z naruszeniem art. 184 przystąpił

do pracy na warunkach określonych w tym wypowiedzeniu.

§ 1.

W czasie trwania członkostwa spółdzielnia może rozwiązać spółdzielczą umowę o pracę

bez wypowiedzenia tylko z przyczyn uzasadniających według przepisów Kodeksu pracy takie rozwiązanie umowy bez winy pracownika.

§ 2.

Członkowi, z którym rozwiązano spółdzielczą umowę o pracę bez wypowiedzenia mimo braku

przyczyn, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, lub z naruszeniem przepisu art.

191, służy roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach.

§ 3.

Członkowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje Wynagrodzenie

za czas pozostawania bez pracy według zasad określonych w art. 188 § 2, nie mniej

jednak niż w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.

§ 1.

Wypowiedzenie albo rozwiązanie spółdzielczej umowy o pracę, jak również wypowiedzenie

warunków pracy lub płacy wymaga przewidzianego w Kodeksie pracy współdziałania z organami związku zawodowego, jeżeli związek taki działa w spółdzielni.

§ 2.

Przepisy art. 184 oraz art. 187-189 nie wyłączają stosowania korzystniejszych dla

członków spółdzielni przepisów prawa pracy, zakazujących lub ograniczających wypowiedzenie

umowy o pracę, wypowiedzenie przewidzianych tą umową warunków albo jej rozwiązanie

bez wypowiedzenia.

Oświadczenie spółdzielni o wypowiedzeniu spółdzielczej umowy o pracę, o rozwiązaniu

tej umowy bez wypowiedzenia albo o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy powinno

być złożone w formie pisemnej z podaniem przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie albo

rozwiązanie.

§ 1.

Po ustaniu przyczyn, które uzasadniały wypowiedzenie albo rozwiązanie przez spółdzielnię

spółdzielczej umowy o pracę bez wypowiedzenia w czasie trwania członkostwa, spółdzielnia

i członek spółdzielni obowiązani są zawrzeć spółdzielczą umowę o pracę.

§ 2.

W razie naruszenia przez spółdzielnię obowiązku, o którym mowa w paragrafie poprzedzającym,

członkowi spółdzielni służy roszczenie o nawiązaniu spółdzielczej umowy o pracę o

treści odpowiadającej aktualnym możliwościom gospodarczym spółdzielni. Członkowi,

który podjął pracę, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy na zasadach

określonych w art. 188 § 2, z tym że za podstawę obliczenia wysokości przeciętnego

wynagrodzenia przyjmuje się wynagrodzenie ustalone dla nowo podjętej pracy.

§ 1.

Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić

1)

z przyczyn uzasadniających według przepisów prawa pracy rozwiązanie umowy o pracę

bez wypowiedzenia z winy pracownika,

2)

w razie ciężkiego naruszenia obowiązków członkowskich lub umyślnego działania na szkodę

spółdzielni. § 2. Przepisy paragrafu poprzedzającego nie wyłączają stosowania art.

24 § 1.

§ 3.

Wykluczenie nie może nastąpić po upływie jednego miesiąca od uzyskania przez spółdzielnię

wiadomości o okolicznościach je uzasadniających.

§ 4.

Wykluczenie członka, który był zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę,

pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem przez zakład

pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

§ 1.

Wykreślenie z rejestru członków spółdzielni może nastąpić tylko w wypadku, gdy

1)

członek nie jest zatrudniony w spółdzielni przez okres dłuższy niż jeden rok z przyczyn

niezawinionych przez spółdzielnię,

2)

członek utracił w znacznym stopniu lub całkowicie zdolność do pracy, a spółdzielnia

nie może zatrudnić go na stanowisku odpowiadającym jego ograniczonej zdolności do

pracy,

3)

członek utracił pełną zdolność do czynności prawnych, a statut nie przewiduje członkostwa

osób nie mających takiej zdolności.

§ 2.

W wypadku wymienionym w § 1 pkt 2 wy kreślenie staje się skuteczne po upływie okresu

przewidzianego w Kodeksie pracy dla wypowiedzenia umowy o pracę.

Jeżeli w spółdzielni działa związek zawodowy, spółdzielnia podejmuje uchwałę o wykluczeniu

członka ze spółdzielni albo o wykreśleniu go z rejestru członków po zasięgnięciu opinii

właściwego organu związku zawodowego.

§ 1.

Członkowi spółdzielni zatrudnionemu na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, którego

spółdzielnia wykluczyła lub wykreśliła z rejestru członków z naruszeniem przepisów

art. 193-195, przysługują roszczenia przewidziane w przepisach art. 188 § 1 i 2 lub,

jeżeli jest to dla członka korzystniejsze w przepisach prawa pracy dotyczących uprawnienia

pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez zakład pracy umowy o pracę

bez wypowiedzenia.

§ 2.

Roszczeń, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, członek może dochodzić tylko

wtedy, gdy dochodzi uchylenia uchwały o wykluczeniu albo wykreśleniu.

§ 3.

Jeżeli wykluczenie albo wykreślenie było uzasadnione, lecz nastąpiło z naruszeniem

przepisu art. 193 § 3 lub art. 195, powództwo członka o uchylenie uchwały o wykluczeniu

albo o wykreśleniu i o przywrócenie do pracy może być oddalone, o ile dalsze pozostawanie

członka w spółdzielni nie dałoby się pogodzić z zasadami współżycia społecznego.

§ 4.

Członkowi spółdzielni, który mimo bezzasadnego wykluczenia ze spółdzielni albo wykreślenia

z rejestru członków nie dochodzi przywrócenia do pracy ani nawiązania członkostwa,

przysługuje odszkodowanie odpowiadające wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia.

§ 1.

Spory ze spółdzielczej umowy o pracę rozpatrują sądy.

§ 2.

Termin do wszczęcia przez członka spółdzielni postępowania przed sądem w sprawach

dotyczących wypowiedzenia warunków pracy lub płacy, spółdzielczej umowy o pracę, jej

wypowiedzenia, rozwiązania oraz odmowy jej nawiązania wynosi czternaście dni i liczy

się od dnia doręczenia pisemnego zawiadomienia członka o oświadczeniu spółdzielni

w tych sprawach wraz z uzasadnieniem.

§ 3.

Roszczenia wynikające z członkostwa, o których mowa w art. 182 § 4 i art. 192 § 2,

mogą być dochodzone przed sądem po wyczerpaniu postępowania wewnątrzspółdzielczego

lub po bezskutecznym upływie terminów ustalonych w statucie spółdzielni do podjęcia

uchwały przez organ odwoławczy. W tych wypadkach termin określony w paragrafie poprzedzającym

biegnie od dnia doręczenia członkowi spółdzielni zawiadomienia wraz z uzasadnieniem

o uchwale organu odwoławczego podjętej w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym lub od

upływu terminu ustalonego w statucie spółdzielni do podjęcia uchwały.

§ 4.

Członek może wystąpić na drogę postępowania wewnątrzspółdzielczego także w innych

sprawach dotyczących spółdzielczej umowy o pracę niż wymienione w § 3. W takim wypadku

przepisy art. 32 i art. 33 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Sprawy o istnienie członkostwa, o wykluczenie ze spółdzielni albo o wykreślenie z

rejestru członków, a także sprawy o roszczenia z tytułu niezgodnego z prawem wykluczenia

ze spółdzielni albo wykreślenia z rejestru członków rozpoznają sądy właściwe dla spraw

o prawa niemajątkowe.

§ 2.

Członek może dochodzić w drodze sądowej uchylenia uchwały rady spółdzielni o wykluczeniu

lub wykreśleniu bez wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego. W takim wypadku

zaskarżeniu przez członka podlega uchwała rady spółdzielni; termin do wniesienia powództwa

o uchylenie tej uchwały wynosi sześć tygodni i liczy się od dnia doręczenia członkowi

zawiadomienia o wykluczeniu albo wykreśleniu wraz z uzasadnieniem.

§ 3.

Termin określony w paragrafie poprzedzającym dotyczy również dochodzenia przez członka

roszczenia o odszkodowanie z tytułu bezzasadnego wykluczenia lub wykreślenia.

W sprawach nie uregulowanych przepisami art. 182-198 do spółdzielczej umowy o pracę

stosuje się odpowiednio przepisy prawa pracy, z wyjątkiem przepisów Kodeksu pracy o zawieraniu umów o pracę na okres próbny i okres wstępny.

§ 1.

Statut spółdzielni może uzależnić przyjęcie na członka od odbycia okresu kandydackiego.

W takim wypadku statut powinien wskazywać organ spółdzielni uprawniony do przyjmowania

kandydatów i określać czas trwania okresu kandydackiego. Okres ten dla kandydata,

który w żadnym zakładzie nie przepracował co najmniej jednego roku, nie może być krótszy

od jednego roku.

§ 2.

W stosunku do kandydatów na członków spółdzielni termin przewidziany w art. 17 § 3

biegnie od dnia zakończenia okresu kandydackiego.

§ 3.

Do kandydatów na członków spółdzielni stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony,

jednakże stosunek pracy między kandydatem a spółdzielnią może być rozwiązany wcześniej,

z zachowaniem terminów i zasad przewidzianych w przepisach Kodeksu pracy dla rozwiązania umowy zawartej na czas nieokreślony.

§ 4.

Statut może przyznać kandydatom niektóre prawa i obowiązki członków spółdzielni.

§ 5.

Pracownicy spółdzielni zatrudnieni co najmniej dwanaście miesięcy na podstawie umowy

o pracę zawartej na czas nieokreślony, ubiegający się o przyjęcie na członków spółdzielni,

są zwolnieni od odbycia okresu kandydackiego. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia

takiego pracownika na członka, jeżeli spełnia on wymagania statutowe, a spółdzielnia

ma możność dalszego jego zatrudnienia.

§ 1.

Statut może przewidywać zatrudnienie wszystkich lub niektórych członków nie na podstawie

spółdzielczej umowy o pracę, lecz na podstawie umowy o pracę nakładczą, umowy zlecenia

lub umowy o dzieło, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem działalności spółdzielni.

Spółdzielnia ma obowiązek równomiernie rozdzielać pracę między tych członków, z uwzględnieniem

ich kwalifikacji.

§ 2.

Do członków spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, stosuje się odpowiednio

przepisy art. 182 § 1, 2 i 4, art. 183 oraz art. 186 § 1.

§ 1.

Do członków zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nakładczą, poza przepisami, o

których mowa w art. 201 § 2, stosuje się odpowiednio także przepisy art. 184, 185,

187-198 i 200.

§ 2.

W sprawach nie uregulowanych w art. 201 oraz w paragrafie poprzedzającym stosuje się

w zakresie wypowiedzenia umowy o pracę nakładczą, jej rozwiązania bez wypowiedzenia

i jej wygaśnięcia odpowiednie przepisy prawa pracy dotyczące umowy o pracę. W pozostałym

zakresie stosuje się przepisy tego prawa dotyczące umowy o pracę nakładczą.

Statut spółdzielni powinien określać szczegółowe prawa i obowiązki członków zatrudnionych

na podstawie umowy zlecenia albo umowy o dzieło oraz przyczyny uzasadniające wykluczenie

tych członków ze spółdzielni lub wykreślenie ich z rejestru członków.

§ 1.

Przedmiotem działalności spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych

członków i ich rodzin oraz potrzeb gospodarczych i kulturalnych, wynikających z zamieszkiwania

w spółdzielczym osiedlu lub budynku.

§ 2.

Dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych spółdzielnia może

1)

przydzielać członkom lokale mieszkalne w budynkach stanowiących własność spółdzielni,

2)

budować domy jednorodzinne w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów

lub inne domy w celu przeniesienia na rzecz członków znajdujących się w nich lokali

mieszkalnych,

3)

udzielać pomocy członkom w budowie przez nich domów mieszkalnych.

§ 3.

Statut spółdzielni powinien określać, w jakich formach, spośród wymienionych w paragrafie

poprzedzającym, spółdzielnia zaspokaja potrzeby mieszkaniowe członków.

§ 4.

Spółdzielnia może przejmować nie stanowiące jej własności budynki w administrację,

jeżeli jest to gospodarczo i społecznie uzasadnione.

Liczba członków oczekujących w spółdzielni na przydział lokali mieszkalnych powinna

odpowiadać liczbie mieszkań przewidzianych do budowy. Z członkiem ubiegającym się

o przydział lokalu spółdzielnia zawiera w ciągu trzech miesięcy od dnia jego przyjęcia

umowę określającą kolejność, w jakiej uzyska przydział. Zasady zawierania umów i ustalania

kolejności przydziału określa statut uwzględniający wytyczne rady właściwego centralnego

związku.

§ 1.

Członkowi spółdzielni może przysługiwać prawo tylko do jednego spółdzielczego lokalu

mieszkalnego.

§ 2.

W razie nabycia prawa do więcej niż jednego spółdzielczego lokalu mieszkalnego, członek

obowiązany jest w ciągu sześciu miesięcy od dnia wezwania go przez spółdzielnię zlikwidować

stan sprzeczny z przepisem paragrafu poprzedzającego. Po bezskutecznym upływie tego

terminu właściwa spółdzielnia podejmie uchwałę o wygaśnięciu później nabytego prawa.

§ 3.

Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio, gdy prawo do więcej niż

jednego spółdzielczego lokalu mieszkalnego nabędą małżonkowie, chyba że mają oni z

przyczyn uzasadnionych osobne miejsca zamieszkania.

§ 4.

Osobie prawnej będącej członkiem spółdzielni nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego.

Członkiem spółdzielni mieszkaniowej może być osoba ubezwłasnowolniona. W razie nabycia

prawa do lokalu mieszkalnego w drodze dziedziczenia lub na podstawie zapisu oraz w

innych wypadkach, określonych w statucie (art. 15 § 3), w poczet członków spółdzielni

mieszkaniowej może być przyjęta także osoba małoletnia.

§ 1.

Członkowie spółdzielni obowiązani są uczestniczyć w kosztach budowy, eksploatacji

i utrzymania nieruchomości spółdzielczych, działalności społeczno-wychowawczej oraz

w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych

lub budowlanych oraz uiszczanie innych opłat zgodnie z postanowieniami statutu.

§ 2.

Jeżeli spółdzielnia zaspokaja potrzeby członków w różnych formach, statut powinien

określać sposób rozłożenia kosztów działalności spółdzielni na poszczególne grupy

członków.

§ 3.

Wartość środków trwałych i innych finansowanych bezpośrednio z funduszu udziałowego

lub wkładów mieszkaniowych i budowlanych nie zwiększa funduszu zasobowego; umorzenie

wartości tych środków trwałych obciąża odpowiednio fundusz udziałowy lub wkłady mieszkaniowe

i budowlane.

§ 4.

Różnica między kosztami a dochodami gospodarki zasobami mieszkaniowymi spółdzielni

zwiększa odpowiednio koszty lub dochody tej gospodarki w roku następnym.

§ 5.

Opłaty spółdzielni na fundusz rozwoju obciążają koszty jej działalności gospodarczej.

Przepisy art. 76 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 6.

Spółdzielnia tworzy fundusz nagród w wysokości ustalonej przez walne zgromadzenie.

Odpisy na ten fundusz obciążają koszty działalności spółdzielni.

§ 1.

Jeżeli lokal lub budynek wymaga remontu obciążającego spółdzielnię, przebudowy lub

przeprowadzenia modernizacji, spółdzielnia może żądać od osób korzystających z tego

lokalu lub budynku jego udostępnienia w celu wykonania koniecznych robót.

§ 2.

Jeżeli rodzaj remontu lub zamierzonej modernizacji budynku tego wymaga, osoby zajmujące

lokal (budynek) obowiązane są na żądanie i koszt spółdzielni przenieść się do lokalu

zamiennego, a w razie niemożności dostarczenia takiego lokalu - do pomieszczenia zastępczego

na okres wykonywania naprawy lub modernizacji ściśle oznaczony i podany do wiadomości

zainteresowanych. Okres ten w wypadku przeniesienia do pomieszczenia zastępczego nie

może być dłuższy niż dwanaście miesięcy.

§ 3.

W okresie zamieszkiwania w lokalu zamiennym lub pomieszczeniu zastępczym członek wnosi

opłaty jedynie za używanie tego lokalu lub pomieszczenia.

§ 4.

W wypadku modernizacji budynku członek, spółdzielni obowiązany jest uzupełnić wkład

budowlany lub mieszkaniowy.

§ 5.

Spółdzielnia może tworzyć fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Odpisy na ten

fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

§ 1.

Po wygaśnięciu prawa do lokalu mieszkalnego członek oraz zamieszkujące w tym lokalu

osoby, które prawa swoje od niego wywodzą, obowiązane są do opróżnienia lokalu. Spółdzielnia

nie ma obowiązku dostarczenia lokalu zamiennego.

§ 2.

Statut powinien przewidywać termin, nie krótszy niż trzy miesiące, do opróżnienia

lokalu po wygaśnięciu prawa, jakie do tego lokalu przysługiwało.

Przepisów art. 29 § 1 nie stosuje się do wkładów mieszkaniowych i budowlanych, a gdy

chodzi o wkłady mieszkaniowe, nie stosuje się także przepisów art. 27 § 3. W razie

ustania członkostwa zwrot udziałów powinien być dokonany równocześnie ze zwrotem wkładu

mieszkaniowego lub budowlanego (równowartości własnościowego prawa do lokalu); w takim

wypadku przepisu art. 26 § 1 nie stosuje się.

W sprawach nie uregulowanych niniejszą ustawą prawa i obowiązki członka spółdzielni,

a zwłaszcza zasady wnoszenia i ustalania wysokości wkładu mieszkaniowego i budowlanego,

przyznawania prawa do lokalu mieszkalnego, rozliczeń z tytułu dodatkowego wyposażenia

lokalu przez członka spółdzielni oraz uprawnień członka do zamiany lokalu określają

postanowienia statutu. W odniesieniu do lokali mieszkalnych wybudowanych z pomocą

funduszy państwowych (społecznych) zasady wnoszeniu i ustalania wysokości wkładów

powinny odpowiadać warunkom, na których spółdzielnia skorzystała z tej pomocy.

§ 1.

W budynkach stanowiących własność spółdzielni mieszkaniowej członkom przysługuje prawo

używania przydzielonych im lokali mieszkalnych o powierzchni odpowiadającej wysokości

wkładu mieszkaniowego lub budowlanego i innym kryteriom określonym w statucie (spółdzielcze

prawo do lokalu mieszkalnego).

§ 2.

Członek spółdzielni mieszkaniowej w zależności od rodzaju wniesionego wkładu (mieszkaniowego

lub budowlanego) i zgłoszonego wniosku może uzyskać spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego

1)

lokatorskie albo

2)

własnościowe.

§ 3.

Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego powstaje z chwilą przydziału lokalu. Oświadczenie

spółdzielni pod nieważnością powinno być złożone w formie pisemnej.

§ 4.

Przed wygaśnięciem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego przydzielenie lokalu

innemu członkowi jest nieważne.

Wielkość przydzielanego lokalu mieszkalnego powinna odpowiadać potrzebom członka,

jego rodziny i innych osób pozostających z członkiem we wspólnym gospodarstwie domowym

w chwili przydziału tego lokalu.

§ 1.

Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego może należeć tylko do jednej osoby albo

do małżonków.

§ 2.

Spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w

czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie

do obojga małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe. Jeżeli

między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, do wspólności spółdzielczego prawa

do lokalu w kwestiach nie uregulowanych w przepisach mniejszego artykułu przepisy

o wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Ustanie wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa nie pociąga za sobą ustania

wspólności spółdzielczego prawa do lokalu. Jednakże sąd, stosując odpowiednio przepisy

o zniesieniu wspólności majątkowej, może na żądanie jednego z małżonków z ważnych

powodów znieść wspólność tego prawa.

§ 4.

Jeżeli stosunki majątkowe między małżonkami podlegają wspólności ustawowej, wkład

mieszkaniowy lub budowlany należy przed przydziałem lokalu wspólnie do obojga małżonków,

niezależnie od pochodzenia środków, z których został zgromadzony. Przepis ten nie

narusza uprawnienia każdego z małżonków do żądania zwrotu wydatków i nakładów poczynionych

z jego majątku odrębnego na majątek wspólny.

§ 5.

Członkami spółdzielni mogą być oboje małżonkowie, choćby spółdzielcze prawo do lokalu

przysługiwało tylko jednemu z nich.

§ 1.

Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu lub unieważnienia małżeństwa małżonkowie powinni

w terminie jednego roku zawiadomić spółdzielnię, któremu z nich przypadło spółdzielcze

prawo do lokalu mieszkalnego, albo przedstawić dowód wszczęcia postępowania sądowego

o podział tego prawa. Małżonek nie będący członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację

członkowską w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym przypadło mu prawo do lokalu.

§ 2.

Jeżeli małżonkowie nie dokonają czynności, o których mowa w paragrafie poprzedzającym,

spółdzielnia wyznaczy im w tym celu dodatkowy termin, nie krótszy niż trzy miesiące,

uprzedzając o skutkach, jakie może spowodować jego niezachowanie. Po bezskutecznym

upływie tego terminu spółdzielnia podejmie uchwałę o wygaśnięciu spółdzielczego prawa

do lokalu.

§ 1.

Wynajmowanie lub oddawanie w bezpłatne używanie części lub całości przydzielonego

lokalu mieszkalnego jest dopuszczalne dopiero po zamieszkaniu członka w tym lokalu.

§ 2.

Wynajęcie lub oddania w bezpłatne używanie całego lokalu mieszkalnego wymaga zgody

spółdzielni.

§ 3.

Umowy zawarte przez członka w sprawie korzystania z lokalu mieszkalnego lub jego części

wygasają najpóźniej z chwilą wygaśnięcia spółdzielczego prawa do tego lokalu.

§ 1.

Lokatorskie prawo do lokalu jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie

podlega egzekucji.

§ 2.

Lokatorskie prawo do lokalu wygasa z chwilą ustania członkostwa. W wypadku gdy przysługuje

ono małżonkom, wygaśnięcie następuje z chwilą ustania członkostwa obojga małżonków.

§ 3.

Obowiązki przewidziane w art. 208 § 1 członek wykonuje przez wniesienie wkładu mieszkaniowego

w wysokości odpowiadającej części kosztów budowy przypadających na jego lokal oraz

przez uiszczanie opłat związanych z używaniem lokalu.

§ 4.

W razie wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu spółdzielnia zwraca osobie uprawnionej

wkład mieszkaniowy. Należność z tego tytułu powinna odpowiadać wkładowi mieszkaniowemu,

który obowiązany jest wnieść członek spółdzielni ubiegający się o przydział nowo wybudowanego

lokalu mieszkalnego tej samej wielkości i o zbliżonym wyposażeniu. Zasady jej obliczania

ustala statut. Roszczenie o zwrot wkładu jest zbywalne i podlega egzekucji.

§ 1.

Na pisemne żądanie członka i po wniesieniu przez niego wkładu budowlanego na zasadach

określonych w art. 226 spółdzielnia obowiązana jest, w terminie określonym w statucie,

dokonać przekształcenia przysługującego mu prawa na własnościowe prawo do lokalu.

Oświadczenie spółdzielni powinno być pod nieważnością złożone w formie pisemnej

§ 2.

W wypadkach określonych w statucie spółdzielnia może odmówić przekształcenia lokatorskiego

prawa do lokalu na własnościowe.

§ 3.

Statut może przewidywać, że w domach dla inwalidów, osób samotnych i w innych domach

o specjalnym przeznaczeniu lokatorskie prawa do lokali nie podlegają przekształceniu.

Z chwilą śmierci jednego z małżonków lokatorskie prawo do lokalu, które przysługiwało

obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi. Małżonek ten, jeżeli nie jest członkiem

spółdzielni, powinien pod rygorem wygaśnięcia prawa w terminie jednego roku od dnia

śmierci członka złożyć deklarację członkowską. Przepis ten nie narusza uprawnień spadkobierców

do dziedziczenia wkładu.

§ 1.

W razie wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu w następstwie ustania członkostwa

lub niedokonania czynności, o której mowa w art. 220, roszczenie o przyjęcie do spółdzielni

i o przydział lokalu po byłym członku przysługuje zamieszkałym z nim razem: małżonkowi,

dzieciom i innym osobom bliskim.

§ 2.

W razie ustania członkostwa w okresie oczekiwania na przydzielenie lokalu, osoby,

o których mowa w paragrafie poprzedzającym, mają roszczenie o przyjęcie do spółdzielni

i przydzielenie lokalu w kolejności przysługującej byłemu członkowi. Małżonkowi roszczenie

to przysługuje niezależnie od miejsca zamieszkania.

§ 3.

Dla zachowania roszczeń, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, konieczne jest

złożenie w terminie ustalonym w statucie deklaracji członkowskiej i pisemnego wniosku

o przydział lokalu. Jeżeli zgłasza się kilku uprawnionych, rozstrzyga sąd w postępowaniu

nieprocesowym. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu do

wystąpienia do sądu wyboru dokonuje spółdzielnia.

Z chwilą zakończenia likwidacji spółdzielni lokatorskie prawo do lokalu przekształca

się w stosunek najmu, chyba że nabywcą budynku jest inna spółdzielnia mieszkaniowa.

§ 1.

Własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym, przechodzi na spadkobierców i

podlega egzekucji. Jest ono ograniczonym prawem rzeczowym.

§ 2.

Zbycie własnościowego prawa do lokalu jest dopuszczalne po zamieszkaniu członka w

przydzielonym lokalu. Skuteczność zbycia zależy od przyjęcia nabywcy w poczet członków

spółdzielni.

§ 3.

Zbycie własnościowego prawa do lokalu obejmuje także wkład budowlany. Dopóki prawo

to nie wygaśnie, zbycie samego wkładu jest nieważne.

§ 4.

Zbycie prawa do części lokalu mieszkalnego jest nieważne.

Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków nabywcy prawa, jeżeli odpowiada

on wymaganiom statutu. To samo dotyczy spadkobiercy, który dopełnił czynności przewidzianych

w art. 228, oraz licytanta.

Statut może przewidywać, że zbycie własnościowego prawa do lokalu przez członka, który

ubiega się o przydział lokalu mieszkalnego, pozbawia go uprawnienia do uzyskania tego

przydziału. Spółdzielnia, w ciągu roku od dnia wydania przydziału wbrew temu postanowieniu

statutu, może uchylić się od skutków oświadczenia woli o przydziale.

§ 1.

Obowiązki przewidziane w art. 208 § 1 członek wykonuje przez wniesienie wkładu budowlanego

na zasadach określonych w statucie, w wysokości odpowiadającej całości kosztów budowy

przypadających na jego lokal oraz przez uiszczanie opłat związanych z używaniem lokalu.

§ 2.

Członek otrzymujący przydział lokalu, do którego wygasło prawo innej osoby, wnosi

wkład budowlany w wysokości odpowiadającej równowartości własnościowego prawa do lokalu

ustalonej w sposób przewidziany w art. 229 § 1.

§ 3.

Jeżeli w wyniku ostatecznego rozliczenia kosztów budowy powstała różnica pomiędzy

wysokością wstępnie ustalonego wkładu budowlanego a kosztami budowy lokalu, uprawnionym

albo zobowiązanym z tego tytułu jest członek, któremu w chwili dokonania tego rozliczenia

przysługuje własnościowe prawo do lokalu.

§ 1.

Własnościowe prawo do lokalu wygasa z upływem sześciu miesięcy od dnia ustania członkostwa

z innych przyczyn niż śmierć członka, chyba że członek przed upływem tego terminu

wskaże osobę, której zbył prawo, a osoba ta złoży deklarację członkowską. W tym wypadku

prawo wygasa, gdy odmowa przyjęcia tej osoby na członka spółdzielni stanie się ostateczna,

a od dnia ustania członkostwa upłynęło sześć miesięcy. Nabywca może, w ciągu trzech

miesięcy od dnia doręczenia mu zawiadomienia o ostatecznej odmowie spółdzielni, wystąpić

do sądu o nakazanie przyjęcia go w poczet członków spółdzielni.

§ 2.

W razie wykluczenia lub wykreślenia członka termin sześciu miesięcy, o którym mowa

w paragrafie poprzedzającym, biegnie od dnia, w którym decyzja o pozbawieniu członkostwa

stała się ostateczna.

§ 1.

W razie śmierci członka spadkobierca powinien, w terminie jednego roku od dnia otwarcia

spadku, przedstawić stwierdzenie nabycia spadku, a jeżeli postępowanie sądowe o to

stwierdzenie nie zostało zakończone w tym terminie, złożyć dowód jego wszczęcia. Jeżeli

spadkobierców jest kilku, powinni oni ponadto, w terminie trzech miesięcy od dnia

uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wskazać spadkobiercę,

któremu własnościowe prawo do lokalu przypadło w wyniku działu spadku, lub przedstawić

dowód wszczęcia postępowania o dział spadku. W tym ostatnim wypadku wskazanie spadkobiercy

powinno nastąpić w terminie trzech miesięcy od dnia zakończenia postępowania działowego.

§ 2.

Spadkobierca nie będący członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację członkowską

wraz ze stwierdzeniem nabycia spadku, a gdy spadkobierców jest kilku - wraz z dowodem,

że przypadło mu własnościowe prawo do lokalu na mocy działu spadku.

§ 3.

W razie niedopełnienia czynności przewidzianych w paragrafach poprzedzających lub

odmowy przyjęcia spadkobiercy w poczet członków spółdzielni, prawo do lokalu wygasa.

§ 4.

W razie śmierci jednego ze współmałżonków, którym wspólnie przysługiwało prawo do

lokalu, oraz w wypadku zapisu prawa do lokalu, przepisy paragrafów poprzedzających

stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W razie wygaśnięcia własnościowego prawa do lokalu po zamieszkaniu w nim przez członka,

spółdzielnia obowiązana jest uiścić uprawnionemu równowartość tego prawa po potrąceniu

należności z tytułu nie wniesionej części wkładu. Równowartość ustala się przyjmując

za podstawę wkład budowlany, z uwzględnieniem

1)

zwyżki lub zniżki kosztów budowy,

2)

przypadającej na dany lokal wartości zużycia budynku,

3)

zniszczenia lokalu przekraczającego normalne zużycie,

4)

innych okoliczności mających wpływ na obniżenia lub podwyższenie wartości użytkowej

lokalu.

§ 2.

W razie śmierci członka przed przydzieleniem lokalu, wkład budowlany wraz ze związanymi

z nim uprawnieniami przechodzi na spadkobierców. Jeżeli nie dokonają oni czynności

przewidzianych w przepisach art. 228 § 1 i 2, które stosuje się odpowiednio, przysługuje

im zwrot sum wpłaconych na wkład budowlany.

§ 3.

W razie ustania członkostwa z innych przyczyn niż śmierć, przed przydzieleniem lokalu

lub zamieszkaniem przez członka w przydzielonym lokalu

1)

byłemu członkowi przysługuje zwrot sum wpłaconych na wkład budowlany,

2)

małżonkowi, dzieciom i innym osobom bliskim byłego członka przysługują uprawnienia

przewidziane w przepisie art. 221 § 1, który stosuje się odpowiednio.

Do egzekucji z własnościowego prawa do lokalu przepisy o egzekucji z nieruchomości

stosuje się odpowiednio, z tym że przysądzenie prawa na rzecz licytanta nie może nastąpić,

jeżeli nie został on przyjęty na członka spółdzielni. W takim wypadku licytantowi

przysługuje prawo odstąpienia od udziału w licytacji i wycofania złożonej rękojmi.

Z chwilą zakończenia likwidacji spółdzielni własnościowe prawo do lokalu przekształca

się w prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub we własność domu jednorodzinnego,

chyba że nabywcą budynku jest inna spółdzielnia mieszkaniowa.

§ 1.

Spółdzielnia mieszkaniowa podejmująca budowę domów jednorodzinnych w celu przeniesienia

ich własności na rzecz członków może dokonywać przydziału przyszłych domów z chwilą,

gdy ze względu na stan przygotowania inwestycji do realizacji możliwe jest ich oznaczenie.

§ 2.

Po wybudowaniu domu jednorodzinnego spółdzielnia obowiązana jest przydzielić go członkowi

lub wyrazić zgodę na zamieszkanie w nim członka, jeśli przydziału dokonano wcześniej.

§ 3.

Z chwilą zamieszkania członka w przydzielonym domu prawo do tego domu staje się prawem

dziedzicznym, zbywalnym i podlega egzekucji. Skuteczność przeniesienia prawa zależy

od przyjęcia nabywcy w poczet członków spółdzielni.

§ 4.

Do prawa do domu jednorodzinnego przepisy rozdziału 2 oddziału 1 i 3 niniejszego działu

stosuje się odpowiednio z zachowaniem przepisów poniższych.

§ 1.

Jeżeli prawo do domu jednorodzinnego przeszło na kilku spadkobierców, powinni oni,

w terminie jednego roku od dnia otwarcia spadku, wyznaczyć spośród siebie pełnomocnika

w celu dokonywania czynności prawnych związanych z wykonywaniem tego prawa, włącznie

z zawarciem w ich imieniu umowy o przeniesienie własności domu. W razie bezskutecznego

upływu tego terminu, na wniosek spadkobierców lub spółdzielni, sąd w postępowaniu

nieprocesowym wyznaczy przedstawiciela. Pełnomocnik (przedstawiciel) uprawniony jest

do udziału w walnym zgromadzeniu.

§ 2.

W razie śmierci jednego z małżonków, którym prawo do domu jednorodzinnego przysługiwało

wspólnie, przepisy paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Statut może przewidzieć podjęcia przez spółdzielnię uchwały o wygaśnięciu prawa do

domu jednorodzinnego, jeżeli członek lub jego spadkobierca z przyczyn leżących po

jego stronie nie dokonał czynności prawnych lub faktycznych, bez których dalsza realizacja

programu inwestycyjnego lub przeniesienie na własność członków domów wzniesionych

w ramach wspólnie realizowanego zadania inwestycyjnego byłyby poważnie utrudnione.

Statut powinien określać bliżej wypadki, w których podjęcie takiej uchwały jest dopuszczalne.

W razie wygaśnięcia prawa z przyczyn przez członka niezawinionych, spółdzielnia powinna

zaproponować mu przydział lokalu mieszkalnego (własnościowe prawo do lokalu), jeżeli

w danej miejscowości wznosi budynki wielomieszkaniowe, przy uwzględnieniu zasad określonych

w art. 205.

§ 2.

Statut może przewidywać ograniczenie terminu wymienionego w art. 227 § 1, nie więcej

jednak niż do trzech miesięcy.

§ 3.

W razie niemożności znalezienia kandydata na miejsce członka, którego prawo do domu

jednorodzinnego wygasło z przyczyn zachodzących po jego stronie przed zamieszkaniem

w spółdzielczym domu, należność z tytułu zwrotu sum wniesionych na wkład budowlany

może być pomniejszona o rzeczywiście poniesione koszty na przygotowanie budowy domu

przeznaczonego dla niego.

§ 1.

Po przeprowadzeniu rozliczenia kosztów budowy i ostatecznym ustaleniu wkładów budowlanych,

wniesieniu przez członków tych wkładów bądź też ich części i przejęciu zobowiązań

spółdzielni pokrywających resztę należności z tytułu wkładów spółdzielnia przenosi

na członków własność przydzielonych domów wraz z prawami do działek.

§ 2.

Przeniesienie własności domu może nastąpić także na rzecz spadkobierców członka lub

małżonków, jeżeli prawo do domu przysługuje im obojgu.

§ 3.

Członkowie, poza wkładem budowlanym, obowiązani są pokryć koszty przeniesienia własności

domu a także udział w kosztach likwidacji spółdzielni, gdy przeniesienie własności

następuje w ramach postępowania likwidacyjnego.

§ 4.

Po przeniesieniu własności domów wspólne urządzenia wodne, kanalizacyjne, ogrzewcze

oraz inne urządzenia podobne stają się współwłasnością właścicieli domów. Do tej współwłasności

przepisy art. 136 § 2 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio.

Statut może przewidywać prowadzenie administracji domów przez spółdzielnię po przeniesienia

ich własności na członków.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się także w wypadku, gdy spółdzielnia mieszkaniowa

buduje małe domy mieszkalne w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności

lokali w tych domach.

§ 1.

Spółdzielnia mieszkaniowa może lokale użytkowe przydzielać członkom (osobom fizycznym

i prawnym) lub wynajmować innym osobom, jeśli członkowie lub osoby te posiadają uprawnienia

do prowadzenia działalności zgodnej z przeznaczeniem tych lokali. Z chwilą przydziału

powstaje spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, do którego stosuje się odpowiednio

przepisy dotyczące własnościowego prawa do lokalu, z zachowaniem przepisów poniższych.

W odniesieniu do członków przyjętych do spółdzielni w związku z ubieganiem się o lokal

użytkowy przepisów art. 205 nie stosuje się.

§ 2.

Nabywcą spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego może być wyłącznie osoba odpowiadająca

wymaganiom określonym w paragrafie poprzedzającym.

§ 3.

Członek, któremu przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, może ten lokal

w całości lub części wynająć albo oddać w bezpłatne używanie tylko za zgodą spółdzielni.

§ 4.

Spółdzielnia może podjąć uchwałę o wygaśnięciu prawa do lokalu użytkowego, jeżeli

członek

1)

nie ma uprawnień do wykonywania działalności, do jakiej lokal jest przeznaczony, lub

nie wykaże się takimi uprawnieniami w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym zostanie

do tego wezwany przez spółdzielnię,

2)

nie wykonuje w lokalu działalności zgodnej z jego przeznaczeniem i w ciągu sześciu

miesięcy od dnia, w którym zostanie do tego wezwany przez spółdzielnię, działalności

tej nie podejmie, chyba że zaprzestanie działalności nastąpiło z przyczyn od niego

niezależnych,

3)

wynajmuje lub oddaje w bezpłatne używanie przydzielony lokal bez zgody spółdzielni.

§ 1.

Zasady korzystania przez członków spółdzielni z garaży, finansowania ich budowy oraz

rozliczeń z tego tytułu określają postanowienia statutu.

§ 2.

Przy zwrocie członkowi po opróżnieniu garażu świadczeń pieniężnych, jakie wniósł na

pokrycie kosztów jego budowy, przepisy art. 229 § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Związek spółdzielczy jest samorządną organizacją spółdzielczą. Jego utworzenie następuje

z inicjatywy organizacji spółdzielczych (spółdzielni i ich związków) wyrażonej w uchwałach

walnych zgromadzeń (zjazdów delegatów) tych organizacji.

§ 2.

Celem związku spółdzielczego jest zapewnienie zrzeszonym w nim organizacjom spółdzielczym

pomocy w ich działalności statutowej. Związki wspierają w szczególności działalność

spółdzielni młodzieżowych i współdziałają w tym zakresie z organizacjami młodzieżowymi.

§ 3.

Związek spółdzielczy nie będący centralnym związkiem zrzesza się we właściwym dla

niego centralnym związku spółdzielczym. Przepisy art. 4 § 1 i 3 stosuje się odpowiednio.

Ponadto związek może zrzeszać się w inne związki spółdzielcze.

§ 1.

Dla realizacji celu określonego w art. 240 § 2 właściwy centralny związek

1)

przeprowadza lustracje działalności zrzeszonych organizacji spółdzielczych i udziela

im instruktażu,

2)

inicjuje i wspiera współpracę między organizacjami spółdzielczymi będącymi jego członkami,

jak i między tymi organizacjami a organizacjami spółdzielczymi zrzeszonymi w innych

związkach,

3)

reprezentuje interesy zrzeszonych w nim organizacji spółdzielczych wobec organów władzy

i administracji państwowej, przedstawia im postulaty i wnioski zrzeszonych organizacji

oraz informuje te organizacje o podjętych w tych sprawach decyzjach,

4)

opracowuje i opiniuje projekty aktów prawnych odnoszących się do zrzeszonych organizacji

spółdzielczych,

5)

inicjuje, doskonali i propaguje spółdzielcze formy i metody gospodarowania oraz działalności

społeczno-wychowawczej,

6)

wspiera organizacyjnie i materialnie nowo powstające spółdzielnie,

7)

inicjuje i udziela pomocy zrzeszonym w nim organizacjom spółdzielczym w zakresie ich

współpracy z zagranicą.

§ 2.

Ponadto centralny związek wykonuje inne zadania wynikające z przepisów ustawowych.

Naczelna Rada, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może nadać organizacjom społecznym

i gospodarczym, na ich wniosek, wynikające z niniejszej ustawy uprawnienia centralnych

związków w stosunku do spółdzielni będących ich członkami. W stosunku do takich organizacji

Naczelna Rada posiada w zakresie spraw spółdzielni takie same prawa i obowiązki, jakie

jej przysługują w stosunku do centralnych związków.

Związek może prowadzić ośrodki szkoleniowe, szkoły zawodowe oraz urządzenia socjalne

i kulturalno-oświatowe w celu zaspokajania potrzeb członków i pracowników zrzeszonych

w nim organizacji spółdzielczych, a także potrzeb swoich pracowników.

Statut związku może przewidywać prowadzenie działalności gospodarczej w celu ułatwienia

zrzeszonym w nim organizacjom spółdzielczym wykonywania ich zadań. W zakresie tej

działalności stosuje się do związku odpowiednie przepisy dotyczące spółdzielni.

§ 1.

W statucie związku należy określić, jakie organizacje spółdzielcze mogą zrzeszać się

w związku, teren jego działania, nazwę i siedzibę związku, jego zadania i dane wymienione

w art. 5 § 1 pkt. 6 i 7, zasady ustalania składek, a statut związku prowadzącego działalność

gospodarczą - także przedmiot tej działalności i dane wymienione w art. 5 § 1 pkt

5. Statut powinien też określać zasady dotyczące zwoływania zjazdu delegatów, wyboru

delegatów na ten zjazd, a także wybierania i odwoływania członków innych organów związku.

§ 2.

Statut może ponadto zawierać inne postanowienia.

Związek nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania go do rejestru, przy odpowiednim

zastosowaniu przepisów art. 6 § 3-5 i art. 7-9.

§ 1.

Organami związku są

1)

zjazd delegatów,

2)

rada,

3)

zarząd.

§ 2.

Statut może przewidywać powołanie innych organów poza wymienionymi w paragrafie poprzedzającym.

Zjazd delegatów składa się z przedstawicieli organizacji spółdzielczych zrzeszonych

w związku. Zasady ustalania liczby delegatów reprezentujących poszczególne organizacje

należące do związku ustala jego statut.

Zjazd delegatów jest najwyższym organem związku.

§ 1.

Do wyłącznej właściwości zjazdu delegatów należy

1)

rozpatrywanie sprawozdań z działalności związku i podejmowanie uchwał co do wniosków

rady, zarządu oraz członków związku w tych sprawach,

2)

podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się i podziału związku oraz jego likwidacji,

3)

uchwalanie zmian statutu,

4)

ustalanie wysokości składek organizacji spółdzielczych na wykonywanie zadań związku.

§ 2.

Do wyłącznej właściwości zjazdu delegatów centralnego związku należy ponadto ustalanie

wysokości wpłat dokonywanych przez spółdzielnie na fundusz rozwoju oraz uchwalanie

regulaminu tego funduszu, określającego jego cele i zasady gospodarowania nim.

§ 3.

Statut może zastrzec do wyłącznej właściwości zjazdu delegatów podejmowanie uchwał

również w innych sprawach.

§ 4.

Statut może przekazać radzie wykonywanie w okresach między zjazdami uprawnień wymienionych

w § 1 pkt 4.

Zjazd zwołuje zarząd związku, przynajmniej raz na cztery lata, w terminie przez statut

oznaczonym. Ponadto zjazd może być zwołany przez zarząd w każdym czasie z ważnych

powodów. Zjazd powinien być zwołany przez zarząd na żądanie rady lub 1/10 ogółu członków

związku bądź na żądanie Naczelnej Rady albo właściwego centralnego związku.

§ 1.

Do zakresu działania rady związku należy

1)

uchwalanie planów działalności i zatwierdzanie sprawozdania rocznego oraz bilansu,

2)

podejmowanie uchwał w sprawie nabycia lub zbycia nieruchomości i zakładu oraz obciążenia

nieruchomości,

3)

dokonywanie podziału nadwyżki bilansowej oraz określanie sposobu pokrycia strat,

4)

wykluczanie (wykreślanie) członków związku.

§ 2.

Do zakresu działania rady związku przepisy art. 46 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

§ 3.

Wyboru i odwołania członków rady dokonuje zjazd delegatów, jeżeli statut nie przewiduje

innego sposobu ustalania składu rady. Statut związku może przewidzieć wybór przez

radę jej prezydium. Do zakresu działania prezydium przepis art. 46 § 3 stosuje się

odpowiednio.

Zarząd jest wybierany i odwoływany przez radę związku, jeżeli statut nie zastrzega

tego uprawnienia dla zjazdu delegatów.

Do rady i zarządu związku mogą być wybrani członkowie zrzeszonych w nim organizacji

spółdzielczych, jak również inni działacze spółdzielczy.

§ 1.

Uchwały zjazdu delegatów i rady związku w sprawach organizacyjnych i majątkowych związku

oraz w sprawach wykluczenia i wykreślenia członka związku obowiązują organizacje spółdzielcze

zrzeszone w tym związku.

§ 2.

Uchwały, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, powinny być podane do wiadomości

organizacjom spółdzielczym w sposób i w terminie wskazanych w statucie.

§ 1.

Organizacja spółdzielcza, której dotyczy uchwała zjazdu delegatów lub rady związku

podjęta w sprawach wymienionych w artykule poprzedzającym, może zaskarżyć tę uchwałę

do sądu, w terminie sześciu tygodni od dnia powiadomienia jej o tej uchwale.

§ 2.

Podstawą zaskarżenia może być naruszenie przez uchwałę przepisów prawa lub statutu.

§ 3.

Zaskarżenie uchwały nie wstrzymuje jej wykonania. Jednakże sąd może zabezpieczyć wniosek

przez zawieszenie wykonania uchwały.

§ 4.

Orzeczenie sądu ma moc prawną względem wszystkich członków związku.

§ 1.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszym tytule przepisy części I tytułu I, z wyjątkiem

art. 24 § 4, art. 32-34, a w odniesieniu do centralnych związków także art. 91-95

oraz art. 103-107, stosuje się odpowiednio. Ponadto do związków nie prowadzących działalności

gospodarczej nie stosuje się przepisów ustawy dotyczących udziałów i wkładów.

§ 2.

Przewidziane w art. 6 § 3 i 4, art. 66 § 2 oraz art. 110 § 1 uprawnienia centralnych

związków przysługują, w stosunku do tych związków, Naczelnej Radzie.

§ 1.

Naczelna Rada jest naczelną organizacją ruchu spółdzielczego. Jej zadaniem jest czuwanie

nad wszechstronnym i prawidłowym rozwojem ruchu spółdzielczego w Polsce oraz reprezentowanie

go w kraju i za granicą.

§ 2.

Naczelna Rada posiada osobowość prawną.

Naczelna Rada w szczególności

1)

prowadzi działalność zmierzającą do zapewnienia przestrzegania przez organizacje spółdzielcze

praworządności i zasad demokracji spółdzielczej,

2)

określa ogólne kierunki działalności społeczno-wychowawczej organizacji spółdzielczych,

3)

inicjuje współpracę i wzajemną pomoc między organizacjami spółdzielczymi w kraju i

za granicą oraz organizuje wymianę doświadczeń między nimi,

4)

inicjuje i organizuje działalność organizacji spółdzielczych na rzecz kobiet i młodzieży

zrzeszonej i zatrudnionej w tych organizacjach,

5)

inicjuje i nadzoruje działalność spółdzielni uczniowskich,

6)

inicjuje, opracowuje i opiniuje projekty aktów prawnych dotyczących całego ruchu spółdzielczego

lub spraw mających dla niego istotne znaczenie,

7)

bada i ocenia formy, kierunki i wyniki działalności ruchu spółdzielczego oraz przedstawia

odpowiednie wnioski i informacje naczelnym organom władzy oraz naczelnym i centralnym

organom administracji państwowej, a także centralnym związkom spółdzielczym,

8)

inicjuje i organizuje badania naukowe, prowadzi działalność wydawniczą w zakresie

potrzeb ruchu spółdzielczego i zagadnień pracowniczych w spółdzielczości oraz współpracuje

w tym zakresie z instytucjami naukowymi,

9)

rozpatruje kierowane do niej skargi i wnioski dotyczące działalności centralnych związków,

10)

wykonuje funkcje centralnych związków w stosunku do spółdzielni, dla których ze względu

na ich przedmiot działalności nie ma właściwego centralnego związku,

11)

wykonuje inne zadania przewidziane w niniejszej ustawie, innych ustawach i w statucie.

Organami Naczelnej Rady są

1)

Ogólne Zebranie,

2)

Prezydium,

3)

Komisja Rewizyjna.

§ 1.

Ogólne Zebranie jest najwyższym organem Naczelnej Rady. Może ono podejmować uchwały

we wszystkich sprawach wymienionych w art. 259.

§ 2.

Do wyłącznej właściwości Ogólnego Zebrania należy

1)

uchwalanie statutu Naczelnej Rady i jego zmian,

2)

uchwalanie programów działalności Naczelnej Rady,

3)

wybór i odwoływanie członków Prezydium oraz członków Komisji Rewizyjnej,

4)

rozpatrywanie i zatwierdzanie planów finansowych i sprawozdań rocznych Naczelnej Rady,

5)

ustalanie wysokości i terminów płatności składek organizacji spółdzielczych na rzecz

Naczelnej Rady,

6)

podejmowanie uchwał w sprawie nabycia, zbycia lub obciążenia nieruchomości.

§ 1.

Ogólne zebranie składa się z

1)

przedstawicieli centralnych związków wybieranych przez zjazdy delegatów lub rady centralnych

związków w sposób określony w statucie,

2)

delegatów organizacji społecznych i naukowych określonych w statucie Naczelnej Rady.

§ 2.

Liczbę przedstawicieli oraz liczbę delegatów i ich kadencję określa statut Naczelnej

Rady.

§ 3.

W skład Ogólnego Zebrania mogą wchodzić także działacze spółdzielczy wybierani przez

Ogólne Zebranie w liczbie nie przekraczającej 1/20 liczby przedstawicieli i delegatów.

§ 1.

Prezydium kieruje działalnością Naczelnej Rady i reprezentuje ją na zewnątrz.

§ 2.

Prezydium może podejmować uchwały we wszystkich sprawach należących do właściwości

Naczelnej Rady, nie zastrzeżonych do wyłącznej właściwości Ogólnego Zebrania.

Komisja Rewizyjna kontroluje działalność i gospodarkę finansową. Naczelnej Rady.

§ 1.

Prezydium i Komisja Rewizyjna składają się z członków Ogólnego Zebrania wybranych

w głosowaniu tajnym z nieograniczonej liczby kandydatów.

§ 2.

Liczbę członków Prezydium i Komisji Rewizyjnej, szczegółowe zasady ich wyboru i odwoływania

oraz okres kadencji określa statut Naczelnej Rady.

Wydatki Naczelnej Rady pokrywane są za składek centralnych związków spółdzielczych

i spółdzielni, w stosunku do których Naczelna Rada wykonuje funkcje centralnego związku.

Szczegółowe zasady i tryb działania Naczelnej Rady określa statut. Statut i jego zmiany

stają się skuteczne po stwierdzeniu przez Sąd Wojewódzki w Warszawie, w postępowaniu

nieprocesowym, ich zgodności z prawem.

W Kodeksie cywilnym wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 244

a)

w § 1 wyrazy: „spółdzielcze prawo do lokalu w spółdzielniach budowlano-mieszkaniowych” zastępuje się wyrazami: „własnościowe prawo do lokalu w spółdzielniach mieszkaniowych”,

b)

w § 2 wyrazy: „Spółdzielcze prawo do lokalu” zastępuje się wyrazami: „Własnościowe prawo do lokalu”,

2)

art. 280-282 skreśla się.

W Kodeksie postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 833 w § 3 wyrazy: „do wierzytelności członków spółdzielni pracy, jakie im przypadają z tytułu udziałów

w dochodach spółdzielni po rocznym obrachunku oraz” skreśla się,

2)

w art. 890

a)

w § 2 w zdaniu pierwszym po wyrazach: „wynagrodzenie za pracę” dodaje się wyrazy: „w tym także dla członków i ich domowników w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych,

rolniczych spółdzielniach specjalistycznych oraz spółdzielniach osób fizycznych prowadzących

gospodarstwo rolne, zrzeszonych w Centralnym Związku Kołek i Organizacji Rolniczych”,

b)

§ 3 skreśla się.

W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. Nr 24, poz. 151 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) w art. 9 w § 3 wyrazy: „do wierzytelności członków spółdzielni, jakie im przypadają z tytułu udziału w dochodach

spółdzielni po rocznym obrachunku oraz” skreśla się.

Postępowanie wewnątrzspółdzielcze, postępowanie przed związkami spółdzielczymi oraz

przed organami powołanymi do rozpoznawania sporów, wszczęte przed dniem wejścia w

życie niniejszej ustawy, toczy się według przepisów dotychczasowych.

Do roszczeń powstałych między członkiem a spółdzielnią przed dniem wejścia w życie

ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednakże do odpowiedzialności członków

zarządu i rady wobec spółdzielni w sprawach nie zakończonych przed dniem wejścia w

życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

W okresie trzech lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do podjęcia uchwały,

o której mowa w art. 108 § 1, wystarcza zwykła większość głosów.

§ 1.

Nieruchomości rolne stanowiące własność Państwa, użytkowane w dniu wejścia w życie

ustawy przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne, rolnicze spółdzielnie specjalistyczne

oraz spółdzielnie osób fizycznych, prowadzące gospodarstwa rolne zrzeszone w Centralnym

Związku Kółek i Organizacji Rolniczych, przechodzą odpłatnie na własność tych spółdzielni,

na ich wniosek, złożony nie później niż w terminie dwóch lat od dnia wejścia w życie

ustawy.

§ 2.

Przejście tych nieruchomości na własność spółdzielni następuje na podstawie umowy

zawartej w formie aktu notarialnego, sporządzonej w oparciu o decyzję terenowego organu

administracji państwowej stopnia podstawowego.

§ 3.

Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii właściwej komisji sejmowej, w drodze rozporządzenia,

określa szczegółowe zasady odpłatności oraz zakres zwolnień od opłat notarialnych.

§ 4.

W stosunku do nieruchomości nabytych przez spółdzielnię na zasadach i w trybie określonych

w paragrafach poprzedzających Państwu służy prawo pierwokupu.

Spółdzielnie pracy mogą dokonywać odpisu na fundusz socjalno-bytowy w ciężar kosztów

swojej działalności, w stosunku procentowym do wypłacanych wynagrodzeń za pracę, stosowanym

w tych spółdzielniach w dniu wejścia w życie ustawy.

§ 1.

Przysługujące członkom spółdzielni budownictwa mieszkaniowego w dniu wejścia w życie

ustawy spółdzielcze prawa do lokali użytkowych stają się spółdzielczymi prawami do

lokali użytkowych w rozumieniu art. 238 § 1. Członkowie, którzy wnieśli wkłady według

zasad, jakie obowiązywały w spółdzielniach mieszkaniowych (lokatorskich), obowiązani

są wkłady te uzupełnić stosownie do przepisów o przekształceniu lokatorskiego prawa

do lokalu na własnościowe.

§ 2.

W razie wygaśnięcia spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego, zajętego przez najemcę,

spółdzielnia może zażądać od tego najemcy dokonania w pięciu ratach rocznych wpłaty

odpowiadającej równowartości prawa do lokalu. Wypłata tej równowartości przez spółdzielnię

na rzecz byłego członka lub jego następców prawnych następuje w takich samych ratach.

Na wniosek najemcy, który dokonał wpłaty, spółdzielnia obowiązana jest przyjąć go

w poczet członków i przydzielić mu lokal użytkowy.

§ 1.

Przepisów art. 206 nie stosuje się, jeżeli członkowi przysługują prawa do dwóch lokali

spółdzielczych, z których jeden zajęty jest przez najemcę na podstawie przepisów prawa

lokalowego o szczególnym trybie najmu lokali i budynków.

§ 2.

Jeżeli członkowi przysługują prawa do dwóch lub więcej lokali mieszkalnych powstałych

w wyniku przebudowy dokonanej w czasie odbudowy budynku zniszczonego wskutek działań

wojennych, a ponowne ich połączenie wskutek przeszkód techniczno-budowlanych nie jest

możliwe, może on zachować prawo tylko do jednego z nich, natomiast za utracone prawa

przysługuje mu zwrot ich równowartości.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w art. 13 i art. 129 niniejszej

ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

§ 1.

Organizacje spółdzielcze istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy dokonają

zmian swoich statutów stosownie do wymagań ustawy i w trybie przez nią przewidzianym.

Zgłoszenia do rejestru tych zmian spółdzielnie dokonają najpóźniej do dnia 1 lipca

1983 r., a związki spółdzielcze najpóźniej do dnia 1 lipca 1984 r.

§ 2.

Do czasu zarejestrowania nowych statutów postanowienia dotychczasowych statutów pozostają

w mocy. Jednakże w razie sprzeczności między nimi a przepisami niniejszej ustawy stosuje

się przepisy tej ustawy.

§ 3.

Naczelna Rada Spółdzielcza wystąpi do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie o stwierdzenia

zgodności jej statutu z prawem do dnia 1 lipca 1983 r.

Traci moc ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach

(Dz. U. Nr 12, poz. 61 i z 1974 r. Nr 47, poz. 281).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.