Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym.
Table of Provisions (16)
Statutory Text (16 Articles)
Art. 2. l. Wprow,dzenie.,stanu wolennego następuje
w drodze uehwl\fy Ro!ldf Panstwa, określającej terytorium,
Przepisy og6Ine.
datą l wzgląd, na który stan wojenny został wprowaArt. t~ t, Stan wojenny wprowadza si• na części luli dzony. W tym samym trybie następuje zniesienie stanu
na całym terytorium Polskief Rzeczypospolitej Ludowej, woJenn!!go.
jeżeli wymaga tego wzgląd na obronność lub -bezpieczeń
2. lJc:hwa.ła. w sprawie wprowadzenia I r.ni~slenla stastwo państwa.
nu wojennego podlega ogłoszeniu w Dzien ni ku Ustaw
2. Stan wojenny ha całym terytorium Polskiej Rze- Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a także opublikowaniu
czypospolitej Ludowej wprowadze 1lą ~ względu na w środkach masowego przekazu•.
J:)złennik Ustaw Nr
--
310
Art. 3. 1. l!rzewoęe1c2ący Raay P-ańst-wa wydaje
obwieszczenie o wprowadzeniu stanu wojennego oraz
i.tutkach wynikających z jego wprowadzenia w sferze
"bowiązków i praw obywateli.
:z. Wojewodowie, na których obszarze działania
wprowadzony został stan wojenny, zapewniają_ rozplakatowanie obwieszczeń, o których mowa w ust. L w miejscach powszechnie dostępnych, a także podanie do pu~
blicznej wiadomości treści tego obwieszczenia oraz in..;
nych tnformacji dotyczących stanu wojennego poprzez regionalne środki masowego przekazu, radiowęzły publiczne,
urządzenia megafonowe i wewnątrzzakładowe urządzenia
radiowe albo w inny sposób zwyczajowo przyjęty na tym
pbszarze.
Art. 4. 1. Wprowadzenie _stanu wojennego powoduje
czasowe;
1) za~ieszenie lub ograniczenie określonych w Konstytucji Polskiej Rzec-zypospolitej Ludowej i innych ustawach oraz umowach międzynarodowych, których Polska Rzeczpospolita Ludowa jest stroną, podstawowych praw obywateli, a w · szczególności: nietykalności osobistej (art. 87 ust. 1 Konstrtucji), nienaruizalności miestkań i tajemnicy korespondencji (art. 87
ust:. 2 Konstytucji), prawa zrzeszania się (art. 84 ust. 1
Konstytucji). wolnosci słowa, druku, zgromadzeń, wieców, pochodów i manifestacji (art. ,83 ust. 1 Konstytucji);
2) zmiany w zakresie prawa pracy,
3) nałożenie na obywateli oraz jednostki organizacyjne
nie. będące jednostkami gospodarki uspołecznionej
szczególnych obowiązków;
4) podporządkow , nie działalności wszystkich organów
władzy i administracji państ.wowej, jednostek organi. zacyjnych gospodarki uspołecznionej oraz organizacji
lip(!leczn ych interesom państwa i narodu;
~) ustanowienie szczególnej odpowiedzialności obywateli, a w tym funkcjonariuszy publicznych, za nieprzestrzeganie porządku prawnego oraz niesumienne wypełnianie obowiązków wobec państwa
- w zakresie i' na zasadach określonych w dekrecie i innych przepisach ustawowych dotyczących stanu wojen·
nego.
2. Wprowadzenie stanu wojennego powoduje również obowiązek wykonywania przez obywateli polskich
powszechnego obow i ązku obrony, określonego w przepi·
sacb ustawy o powszechnym ol.Jowiązku obrony Polskiej
Rzecz.ypospol~ej Lmlowej, stosownie do postanowień
uebwefy 'Rady 'l",tdsfw& w sprawie wprowadzenia stanu
wojennego.
·
Art. 5. 1. Wprowadzenie stanu wojenńego wywołuje
w czasie jego obowiązywania skutki- określone w dekre-
cie i innych przepisach ustawowych dotyczących stanu
•vojennego w stosunku do wszystkich obywateli polskich,
przebywających w g,rarticach jednostek podziału administracyjnego państwa, w których wprowadzony został stan
wojenny, oraz ich mienia położonego w tych granicach.
2. Wprowad-zenie stanu w·o jennego wywołuje w czasie jego obowiązywania skutki określone w dekrecie i innych prz~pisach u~tawowych dotyczących stanu wojennego również„w stosunku do cudzoziemców przebywają·
cych w granicach jednostek podziału administracyjnego
państwa, w których wprowadzony został stan wojenny,
a także w stosunku do ich mienia położonego w tych granicach oraz mienia innych osób fizycznych i osób prawnych przebywających (mających siedzibę) za granicą, chy-
Poz. 154
.....;
że postanowienia dekretu, innych ustaw, umów mię
dzynarodowych, których Polska Rzeczpospolita Ludowa
jest stroną, lub powszechnie uznanych zwyczajów między
narodowych stanowią inaczej, pod warunkiem wzajemności.
·
ba
Art. 6. 1. W czasie obowiązywania stanu wojennego
Rada Ministrów może pode j mować niezbędne uchwały w
celu ochrony porządku publicznego, interesów państwa
i praw obywateli.
2. W czasie obowiązywania stanu wojennego, na podstawie uchwał, -0 których mowa w ust. 1, albo z własnej
inicjatywy w sprawach nie uregulowanych przepisami
ustawowymi - Prezes Rady Ministrów oraz woj!:'WO~owie mogą wydawać niezbędne zarządzenia porządkowe
w celu ochrony spokoju, ładu i porządku publicznego.
3. Wojewodowie mogą równiez wydawać zarządzenia
porządkowe w sprawach n ależących do właściwości woje·
wódzkich (równorzędnych) rad narodowych, z wyjątkiem
spraw dotyczących planów społeczno-gospodarczego rozwoju terenu i buażetu te1 rnowego.
Art. 7. 1. W czasie wojny określone obszary Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej mogą być uznane przez Radę
Pań,twa za strefę działań wojennych.
2. Granice strefy działań wojennych oraz zasady
funk.cjonow<Jnia organów państwa w takieJ strefie okre~la
Rada P.instwa nil wniosrk Ministra Obrony N.uodowej.
3. W przypadku gdy w strefie działań wojennych
organy administracji państwowej nie działają, ich funkcje
wykonują
organy wojskowe określone przez Ministra
Obrony Narodowej.
Rozdział
Prawa I
·
obowiązki
II
obywateli w czasie
&tanu wojennego.
obowiązywania
'
organy administracji
państwowej
mogą, jeżeli wymagają tego interesy bezpieczeństwa l,1b
obronności państwa, wproV1·adzać ograniczenia swobody
poruszania się osób, P.Olegające na nakazie lub zakazie
przebywania albo opuszczanią w określonym czasie ozriaczonych miejsc, obiektów i obszarów (,,godzina mili·
cyjna").
2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, zar\ądze
nia wydają
1} Minister Spraw Wewnętrznych, jeżeli teren objęty na·
kazem lub zakazem obe}muje tei:ytorium całego pań1twa albo obszar kilku województw,
2) wojewoda, jeżeli teren objęty nakazem lub zakazem
obejmuje obszar całego województwa albo jednego lub
kilku miast lub gmin (miast i ·gmin) położonych w granicach tego województwa.
3. W zarządzeniach, o których mowa w ust. 2, właś
ciwe organy administracji państwowej określają miejsca,
obiekty lub obszary objęte nakazem lub zakazem, czas ich
obowiązywania oraz kategorie osób wyłączonych spod
tych nakazów i zakazów.
Art. 8. 1.
Właściwe
Art. 9. Każda osoba przebywająca w miejscu publicznym jest obowiązana posiadać przy sobi~ dokument ·
atwierdz«jący tożsamość, a uczniowie szkół mający ukoń
czone lat 13 - legitymację szkolm1 lub tymczasowy dowód osobisty.
Art. 10. 1. Minii,ter Spraw Wewnętrznych, w drodze
roznorzadzenią,_ może wprowadzać obowiązek
1) uprzedniego uzyskania zezwolenia na zmianę miejsca
t>zlennik Ustaw Nr 2!:J
-
3tf
pobytu stałego i pobytu czasowego, polegającą na
przeniesieniu się do innej miejscowości;
2) zameldowania się przed upływem 12 godzin od chwili
p , lybycia do określonej miejscowości.
2. Zezwolenie. o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wydaje naczelnik właściwy ze względu na dotychczasowe miejs ce pobytu stałego albo pobytu czasowego osoby zamie•
rzctjące j zmienić miejsce pobytu, jeżeli zmiana ta nie za•
grała interesom bezpiecze11stwa lub obronności państwa,
3. Minister Spraw Wewn<~trznych, w drodze rozporzą•
dzenia, określa zctsad y i tryb post,c;powania w sprawach.
o których mowa w ust. 1, a t a kże może wyłączyć określo•
ne kategorie osób spod tych obowiązków.
Art. 11. 1. Pobyt stały w strefie nadgranicznej wy•
maga uprzedniego uzyskania zezwolenia naczelnika, a po•
byt czasowy w tej strefie - komendanta miejskiego (kie•
rownika posterunku) Milicji Obywate lskiej, właściwych ze
Wlględu na zamierzone miejsce pol.rttu stał e go albo po•
bytu czasowego osoby udaj ą c e j się do strefy nadgranicz•
nej.
2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje slą
o rl powiednio przepisy w spr a wie zamieszkania i pobytu
w strefie nadgranicznej, ze zmianami wynikającymi
z ust. 1.
3. Minister Spraw W e wnętrznych może wyłączyć, W
drodze rozporządzenia, okreslone kategorie osób spod obo•
wiązku uzyskania zezwolenia na pobyt stały i pobyt cza•
sowy w strefie nadgranicznej.
Art. 12. Uprawianie turystyki oraz sportów teglar•
skich i wioślarskich na morskich wodach wewnętrznych
i terytorialnych jest zakazane.
Art. 13. 1. Zwoływanie i odbywanie wszelkiego ro•
dzaju zgromadzeń, a także organizowanie i przeprowaclzanie publicznych imprez artystycznych, rozrywkowych
i sportowych 01 az zbiórek publicznych wymaga uprzed•
n iego uzyskania zezwolenia właściwego organu admini•
strac ji pa nstwowej.
2. Przepis ust. 1 nie dotyczy nabożeństw i obrzędów
religtjnych kościołów i związków wyznaniowych ora:&
zbiórek na cele religijne, odbywających się (prowadzonych) w obrębie kościołów, kaplic i przeznaczonych wy•
łą c znie do tych celów domów modlitw.
3. Minister Spraw Wewnętrznych, w drodze rozporza•
dzenia, określa ogó lne zasady wykonywania obowiązków,
o których mowa w ust. 1, oraz może całkowicie lub częś
ciowo wyłączyć określone rodzaje zgromadzeń, publicznych imp rez artysty,cznych, rozrywkowych i sportowych
oraz zbiórek publicznych od obowiązku uzyskiwania zezwoleń.
4. \Nłaściwy organ administracji państwowej odmawia wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli
zwołanie i odbycie zgromadzenia albo zorganizowanie
i przeprowadzenie imprezy lub zbiórki zagrażałoby inte•
resom bezpieczeństwa lub obronności państwa.
5. Wydawanie zezwoleń na odbycie zgromadzenia,
zorganizowanie publicznej imprezy a1tystycznej, rozrywk owej i sportowej oraz przeprowadzenia zbiórki publicznej następuje odpowiednio w trybie określonym w prze•
pisach o zgromadzeniach, publicznej działalności arty•
stycznej, rozrywkowej i sportowej oraz zbiórkach pu•
blicznych.
Art. 14. 1. 'zawiesza się prawo do strajków l akcji
protestacyjnych,
~
Poz. 154
2. Udział w strajku stanowi ciężkie naruszenie przez
pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
a organizowanie lub kierowanie strajkiem lub akcją protestacyjn11 może być uznane za spowodowanie poważhego
zakłócenia w funkcjonowaniu gospodarki narod'lwej.
Art. 15. 1. Jeżeli działalność stowarzyszenia, związku
zawodowego, zrzeszenia albo organizacji społecznej lub
zawodowej godzi w ustrój polityczny i społeczny lub w
porządek prawny Polskiej . Rzeczypospolitej Ludowej albo
w inny sposób zagraża interesom bezpieczeństwa lub
obronności państwa, a także z innych ważnych przyczyn
działalność taka może być zawie.s zona przez
1) Prezesa Rady Ministrów - w odniesieniu do 9towarzyszeń wyższej użyteczności, związków zawodowych,
zrzeszeń oraz organizacji społecznych i zawodowych1
2) wojewodów - w odniesieniu do stowarzyszeń zare-'
jestrowanych i zwykłych, zrzeszeń oraz organizacji
społecznych i zawodowych, których zakres działania
obejmuje obszar województwa.
2. Przepisy ust. 1 nie dotyczą kościołów i związków
wyznaniowych,
3. Organy, o których mowa w ust. 1, zawieszając
działalność stowarzyszenia, związku zawodowego, zrzeszenia lub organizacji określają spośób postępowania z jego
majątkiem.
Art. 111. Zawiesza się działalność
przed:.ięblorstw
określonym
(zakładów)
samorządu
państwowych
w
załóg
zakresia
prze:i: Radę Ministrć.w w drodze rozporządze
nia.
Art. 17. 1. Rozpowszechnianie publikacji I widowisk
pomoc11 druku, obrazu lub żywego słowa wymaga
uprzedniego uzyskania zezwolenia organów kontroli publikacji i widowisk, z wyjątkiem publikacji i widowisk
określonych w art. 4 ust. 1 pkt. 1-7, 10, 12, 15, 18, 20 i 21
ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o kontroli publikacji i wi•
d.owisk (Dz. U. Nr 20, poz. 99).
2. Utytkowania zakładów_ poligraficznych, urządzeń
l aparatów wytwarzających druki i ilustracje wszelkim
sposobem oraz . zakładów wytwarzających pieczątki
1 stempla, będących w posiadaniu
1) osób fizycznych, stowarzyszeń, zrzeszeń, związków
zawodowych, organizacji społecznych i zawodowych - jest zakazane;
2) państwowych i spółdzielczych jednostek organizacyjnych - jest dozwolone tylko za pisemnym zezw.o;e.
niem i pod kontrolą ministra (kierownika centralnego
urzędu lub instytucji), prezesa zarządu centralnego
związku spółdzielni albo wojewody, którym dana jednostka bezpośrednio lub pośrednio podlega.
3. Prezes Głównego Urzędu Kontroli Publikacji i Vvicfowisic. za zgodą Przewodniezqee!Jł) ~ P:rństwa
,.t Prezesa Rady Ministrów - w drodze zarządzenia okre ś la
zasady i tryb udzielania zezwoleń oraz postępowania w
sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, a tal<1e może wyłączyć w całości luh w części określone publikacje i widowiska oraz zakłady, urządzenia i ,aparaty, o których mowa w ust. 2 pl<t 2„ spod obowiązku uzyskiwdnia Zf'zwolen.
4. Organy kontroli publikacji i widowisk nie udziela.Jl\ zezwoleń, o których mowa w ust. 1, jeżeli rozpowszechnianie publikacji lub widowiska albo użytkowania
zakładu lub urządzenia zagrażałoby interesom betpieczeń·
stwa lub obronności państwa.
Art. 18. 1. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia,
może wprowadzać cenzurę przesyłek pocztowych i ko&a
Poz. 15-ł
respondencji telekomunikacyjnej oraz kontrolę rozmów
telefonicznych, określając równocześ.ilie organy cenzury
właściwe w tych sprawach.
2. Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z
Ministrem Łączności powołuje organy cenzury łączno,ki,
a Minister Obrony Narodowej - organy cei.zury wojskowej. Zakres i zasddy działania organów -cenzury określdją
Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej,
każdN, /N zakresie swojego działania, wspólnie z Ministrem
cji politycznych I społeczn yc h, a także ważnych
obiektów i urządzeń gospod,.rki narodowej.
Art. 20. Wojewodowie mogq wprowadzać zakaz dokonywania zdjęć fotograficznych i filmowych oraz obrazów
telewizyjnych określonych obiektów i miejsc albo na.
oznaczonych obszarach, jeżeli wymagają tego interesy
bezpieczeństwa lub obronności państwa.
lub zamachu nie można inaczej uniknąć broi1 palna.
2. Użycie chemicznych środków obezwładniających
I urządzeń do miotania wody w wypadkach_ nadzwyczajnych następuje na podstawie decyzji komendanta wojewódzkiego Miłicji Obywatelskiej. a w odniesieniu do sił
abrojnych - dowódcy okręgu wojskowego.
3. Użycie broni palnej przez oddziały i pododdziały
zwarte nastGpuje na podsta wie decyzji Ministr4 Spraw
Wewnętrznych, a ·w odniesieniu do sił zbrojnych na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej. Podjęcie t ych
decyzji wymaga uprzedniego uzyskania zgody Przewodniczącego Komitetu Obrony Kraju.
·
4. W p rzypadkach, w któ1ych wszelka zwłoka groziłaby bezpoś rednim niebezpieczei1stwem dla życia lub zdrowia ludzi albo niienia społeczn eg o w znacznych rozmiarach, decyzje, o których mowa w ust. 2 i 3, podejmuj'e
dowódca oddziału (pododdział u), który obowiązany jest
zawiadomić niezwłocznie swego przełożonego o każdym
przypadku użycia tych środków.
5. W stosunku do wojsk podległych Ministrowi Spra~
Wewnętrznych określone w ust. 2 i 3 oraz w art. 25 ust. 2
uprawnienia dowódcy okręgu wojskowego i Ministra
Obrony Narodowej przys ługują odpowiednio właściwemu
dowódcy wojsk i Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
ArL 27. t. Użycie środków przymusu bezpośredniego
·1 broni palnej przez fur.kc jonariuszy Milicji Obywatelskiej, pracowników (członków) formacj i (organizac ji) J:lowołanych do ochrony porządku . publicznego lub mienia
społecznego oraz żołni erzy w wypadkach nadzwyczajnych
następuje na zasadach określonych w obowiązujących
przepisach w sprawie postępowania przy użyciu tych
lirodków l broni.
· 2. Szczegółowe zasady i tryb użycia oddziałów l pododdziałów zwartych oraŹ użycia środków przymusu bezpośredniego i broni palnej przez te oddziały i pododdziały w
wypadkach nadzwyczajnych określają Minister
.Spraw Wev.-nętrznych i Mini5ler Oprany Narod()Wej.
Art. 24. 1, Zapewnienie b1n:1ieczenstw:1 publicznego
w wypadkach nadzwyczaJnych n. , leży do zakresu działa
nia Milicji Obywdtelskiej, zgodnie z obow,ąwjącymi przepisami.
2. W wypadkach nadzwyczajnych, gdy działalność
Milicji Obywiltelskiej okaze s i ę niew y sti:lfczająca, mogą
hyc użyte do pomocy oddzi ał y 1 pododdziały innych forŁącżnm'śd.
macji i organizacji powołan ych do ochrony porządku pu3. Organy cenzury uprawnione są do zatrzymywania
blicznego lub mienia społec znego 01 az sil zbrojnych.
w całości lub w części przesyłek pocztowych i koresponArt. 25. 1. Użycie oddziplow i pododdziałów zwartych
dencji telekomunikacyjnej oraz do . przerywania rozmów Milicji Obywa_telskiej oraz innych formacji i organizacji
telefonicznych, jeżeli ich treść może zagraż ać interesom powołanych do ochrony porząd.k 11 publicznego lub mienia
bezpieczeństwa lub obronności panstwa. Decyzje organów
społecznego w wypudkach nddzwyczajnycti następuje na
cenzury w tych sprawach są ostateczne i nie podlegaji\ podstawie decyzji komendanta wojewodzkiego Milicji
zaskdrżeniu.
· . Obywatelskiej po uprzednim uzyskaniu zgody przewodni4. Zatrzymane przesyłki pocztowe i korespondencja czącego woJewódzkiego komitetu obrony.
telekomunikacyjna podlega przepadkowi na rzec;,; Skarbu
2. Użycie oddziałów i pododdzialow sil zbrojnych w
Pa11slwa bez odszkodowania.
wypadkach nadzwyczajnych następuje na wniosek przeArt. 19. I. Posiadacze radiowych urządzeń nadaw- - wodniczącego wojewódzkiego komitetu obrony, na podczych i nadawczo-odbiorczych, jeżeli wymagać tego będq stawie decyzji dowódcy okręgu woJskowego, po uprzedinteresy bezpieczenstwd lub obronności. państwa, mogił nim uzyskaniu zgody Ministra Obrony Narodowej.
być zobowiązani do złozenia tych urządzeń do depozytu.
Art. 26. 1. W wypadkach nadzwyczajnych mogą być
2. Zasady i tryb postępowania w spra~ach, o których użyte środki przymusu bezpośredn iego, w tym chemiczne
mowa w ust. 1, określa Rada Ministrów w drodze rozpo- łrodki obezwładniające i urządzenia do miotania wody,
rz&d.zenia.
a w przypadkach wyjątkowych . gdy niebezpieczeństwa,
Art. 21. 1. Posiadacze broni palnej krótkiej oraz broni myśliwskiej i°" sportowej, a także posiadacze amunicji
i mdteriałów wybuchowych, jeżeli wymagać tego będą interesy bezpieczet'lstwa lub obronności państwa, mogą być
zobowiązani do złożenia tej broni. amunicji i materiałów
do depozytu.
·
2. Minister Spraw Wewnętrznych, w drodze rozporzą
dzenia, okreśia zasady i tryb posl!,;powania w sprawach,
o których mowa w ust. 1. oraz może w tym trybie wprowadzić zakaz noszenia wszelkiego rodzaju broni oraz in•
nych przedmiotów i llcirzędzi, których używanie może zagrażać porządkowi publicznemu.
Art. ·22. Minister Spraw Wewnętrznych może wprozakaz używania określonych odznak i mundurów,
jeżeli wymagać tego będą interesy bezpier:zeństwa lub
obronności panstwa.
wadzać
Rozdział
III
Zasady postępowania w wypadkach nadzwyczajnych
związanych z obronnością I bezpieczeństwem pa1istwa.
Art. 23. Wypadkcmi nadzwyczajnymi w rozumieniu
dekretu są przypadki
·
1) sprowadzenia niebezpieczeństwa powszechnego dla
życia, zdrowia lub wolności obywateli;
2) sprowadzenia bezpośredniego niebezpipczeństwa zagrożenia dl ,, mienia społecznego , ind_ywidualnego lub'
osobistego w znac:mych rozmi01 ach;
3) sprowadzenia niebezpieczeństwa zagrożenia obiektów
.ważnych dla obronności lub bezpieczeń 5twa państwa,
:4} · sprowadzenia bezposredniego zagrożenia albo zaję
cia.- .budyńków administracji państwo.wej lub .orgą.niza-
zagrożenia
również
Ddennik Ustaw Nr 29
- ---.,----- -- - - - - - - - - - - - - ---
3(]
Art. 28. 1. W czasie obowiązywania stnnu wojennego formacje. i organizacje powołane do ochrony porządk11
publicznego lub mienia społecznego, z wyjątkiem sił 1broj•
nych. podlegają w sprawach operacyJnych Ministrowi
Spraw Wewnętrznych i organom Milicji Obywatelskiej,
niezależnie od innej po<lleglości tych formacji i organiza-
-
Poz. 154
5. Dzienny wymiar czasu pracy nia może przekraczać
8 godzin na dobę. W razie szczególnych potrzeb zakładu
pracy kierownik zakładu pracy może przedłużyć dzienny
wymiar czasu pracy do 12 godzin na dobę, z wyjątkiem
czasu pracy w dni ustawowo wolne od pracy oraz pracowników zatrudnionych przy praeach ,szczególnie ucią:f
cji.
liwych lub w warunkach szkodliwych dla zdrowia.
2. Minister Spraw Wewnętrznych może zarządzić wy6. Praca wykonywana w przedłużonym wymiarze
posazenie członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywa- czasu pracy stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
telskiej oraz innych formącji i 01ganizacJi powołanych
7. Pracownikowi przysługuje prawo do płHtnego urlodo ochrony porządku publicznego lub mienia społecznego
pu wypoczynkowego . w wymiarze 1 dnia za każdy przew środki przymusu bezpośredniego, TI w szczególnie uza•
pracowany miesiąc. Młodocianym oraz · pracownikom zasadnionych przypadkach również w broń palną.
trudnionym przy pracach szczególnie uciążliwych lub w
3. Rada Ministrów określa uprawnie-nia Ministra warunkach szkodliwych dla zdrowia przysługuje 1 dzień
Spraw Wewnętrznych i organów Milicji Obywatelskiej w. płatnego urlopu dodatkowego za każde przepracowane
stosunku do formacji i organizacji wymienionych w ust. 1, 3 miesiące. Pracownikowi, który wykonywał pracę· w
a takze zasady i tryb postępowania w sprawach, o któ• przedłużonym wymiarze czasu pracy, przysługuje l dziel\
rych mowa w ust. 2, oraz zasady użycia środków przymu• płatnego urlopu dodatkowego za każdy miesiąc przepra.su bezpośredniego i broni palnej przez pracowników
cowany w przedłużonym wymiarze czasu pracy.· Zawiesza
(członków} tych formacji i organizacji.
· się udzielanie urlopów bezpłatnych i zwolnień okolicznoś•
ciowych.
·
Rozdział JV
· 8. Rada Ministrów, w drodze rEzporz4dzenla, określa
•
zasa~y stosowania przepisów ust. ';.-7 oraz ·kategoria
Funkcjonowanie administracji państwowej I gospodarki
osób nie- podlegających powszechnemu obowiązkowi wynarodowej w czasie obowiązywania stanu wojennego.
konywania pracy, a także może wydawać przepisy nor•
mujące stosunek pracy, świadczenia z ubezpieczenia spoArt. 29. 1. Rada Ministrów· może wp1owadzić, w dr~
cze rozporządzenia, powszechny obowiązek wykonywania łecznego oraz działalność socjafno-bytową zakładów pracy
pracy przez osoby, które ukończyły 15 lat i nie osiągnęły na rzecz ·pracowników w sposób odmienny od przepisów
;wieku emerytalnego określonegb w przepisdch o zaopa• prawa pracy.
trzeniu emerytalnym, a są zdolne do wykonywania pracy
Art. 30. l. Rada Ministrów, w drodze rozporzadzenia,
ze względu na stan zdrowia oraz warunki osobiste 1 r~ może nałożyć na osoby fizyezne i osoby prawne posiada•
dzinne. W stosunku do pracowników obowiązek dotyczy ,Jące gospodarstwa rolne świadczenia szczególne na rzec1
rodzaju i warunków pracy, okreslonych przez nawiązany gospodarki żywnościowej, polegające na1
stosunek pracy i przepisy prawa pracy, a w .stosunku do
1) dostawach na rzecz państwa określonych prod'1któw
osób, któ re nie są zatrudnione w zakładzie pracy albo BIi
rolnych,
zatrndnione w nie uspołecznionym zakładzie pracy prowa•
2) uprawie określonych gatunków roślln,
<izącym działalność nie zaspokaja-jącą podstawowych po3) wykorzystywaniu użytków rolnych oraz środków
trleb ludności polega na zgłoszeniu się w terminie
i obiektów gospodarki rolnej na cele produkcji rolnej
i miejscu podanym do publicznej wiadomosci przez naczel•
a
także
może wprowadza,ć ograniczenia obrotu .i przerobu
' nika, właściwego ze względu na mie jsce pobytu stałego,
określonych produktów rolnych.
w celu uzyskania skierowania do uspołecznionego zakładu
2. Wynikające z prawomocnej decyzji właściwego
pracy oraz na podjęciu i wykonywaniu pracy określone•
go rodzaju na rzecz zakładu pracy oznaczonego w wyda• organu administracji państwowej świadczenie, o którym
nym skierowaniu, na warunkach określonych w tym 9kia• mowa w ust. 1 pkt l i 2, w razie jego niewykonania, pod•
lega egzek1J.cjl administracyjnej.
rowa.niu i przepisach prawa pracy.
3. Gospodarstwa rolne, użytki rolne, środki lub ob1-k•
2. Naczelnik, właściwy ze względu na Siedzibę za„
ty gospodarki rolnej, które nie są wykorzystywane na cekładu pracy, może p r zenosić pracowników do innych U•
.le produ}ccji rolnej, na podstawie decyzji właściwego or- ·
kładów pracy położonych na obszarze jego działania, •
kiero~nik zakładu pracy może przydzielać pracownikowi ganu administracji państwowej, podlegają c:r.asowemu
dodatkowe czynności 1 powierzać mu pracę innego rQoo przekazaniu w nieodpłatne użytkowanie Innym osobom fl•
dzaju w tej samej ~ub innej miejscowości, •nawet bez zgo- zycznym lub osobom prawnym, zapewniającym ich nal„
tyte zagospodarowanie.
-dy pracownika, jezeli pracownik posiada niezbędne kwa•
lifikacje, a stan jego zdrowia oraz warunki osobista l r~
4. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi
dzinne nie stoją temu na przeszkodzie.
zakres świadczeń, o których mowa w ust. 1, oraz zasady
3. Od decyzji, o której mowa w ust. 2, pracownikowi l tryb ich wykonywania·, • także zasady prowadzenia
egzekucji administracyjnej.
··
przysługuje w ciągu 3 dni od daty doręczenia decyzji pra•
wo wniesienia odwołania do · komisji odwoławczej do
Art. 31. l. Rada Ministrów, w drodze rozoorzadzeni&,
spraw pracy. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wy„ może wprowadzić całkowitą lub częściową reglamentacj11
konania decyzji.
zaopatrzenia ludności w podstawowe artykuły żywnoścło·
- 4. Pracownik jest obowiązany wykonywać prac~ we oraz niektóre artykuły nieżywnościowe.
sześć dni w ~ygodniu. W razie szczególnych potrzeb za•
2. Minister Handlu Wewnętrznego l Usług w porozukładu pracy kierownik zakładu pracy może wprowadzać
mieniu z właściwym ministrem w stosunku do terytorium
obowiązek wykonywania pracy w dni ustawowo wolne od
całego państwa, a wojewodowie w granicach poszczegól·
pracy, z tym że pracownikowi wykonującemu pracą w
nych jednostek podzia_łu administracyjnego państwa mogą w uzasadnionych przypadkach ograniczać lub zawieszać
przedłużonym wymiarze czasu pracy raz w miesiącu przy•
sługuje Jeden dzień wolny od pracy,
1prudaż artykułów nie objętych reglamentacją zaopatrze•
!złennlt Ustaw Nr 29
..._
---
Poz. 154
Ida, • takt• wykonywanie przez uspołecznione i nie uspolacmlone zakłady usługowe niektórych rodzajów usług
~ytowych dla .ludności.
J. Jtada Ministrów, w drodze rozporzq,dzenia, określa
,aktu l osady reglamentacji zaopatrzenia ludności.
Art. 36. Minister KomMnikacjl może wprowadzać cał
kowity i częściowy zakaz luq ograniczenia przewozu osób
i rzeczy w transporcie drogowym, kotejowym, lotniczym
i wodnym, a także zarządzać: przyjmowanie przesyłek do
przewozu pod określonymi warunkami.
Art. 32. 1. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia,
Art. 37. Minister Obrony Narodowej może wprowai częściowy. zak.:.z lub ograniczenia lotów
polskich i obcych statków powietrznych w przestrzeni powietrznej nacl obszarem lądowym, wodami wewnętrznymi
i morzem terytorialnym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
ao:te wprowadzić najem lokali i budynków na podstawie
decyzji administracyjnej o przydziale w stosunku do
wszystldch lokali i budynków.
2. W przypadkach uzasadnionych p0trzebami zakwahrowania osób pozbawionych mieszkai1 w ·wyniku działań wojennych naczelnik może przydzielać lokale mieszkalne opuszczone przez najemcę, członka spółdzielni budownictwa mieszkaniowego albo. wła ~ ciciela, jak również
dokwaterow11wać osoby do części loknlu miC'szkalnego
1tanowiqcej nadwyżkę powierzchni mieszkalnej przekraczajqc11 obowiązujące normy i obejmującej co najmniej
1 pokój.
3. W prżypadkach uzasadnionych szczególnymi wzglę
dami gospodarczymi lub społecznymi naczelnik może wydawać decyzje o opróżnieniu w całości lub w cz~ści lo kalu użytkowego zajmowanego przez urząd lub ins t ytucję
państwow11 nlbo jednostkę gospodarki uspołecznionej bez
Jednoczesnego przydzielenia lokalu wmiennego oraz przydzielać opróżnione lokale użytkowe innym użytk~wnikom.
4. Nieruchomości. niezbędne dla ·obrony państwa lub,
wykonywania ważnych zadań społeczno-gospo'darczych
dzać: całkowity
Art. 38. 1. Minister Ko!}rnnik"acji może wprowadzać
całkowity i częściowy zakaz Tub ograniczenia ruchu taboru
się po drogach szynowych oraz urzą
tram,po.rtowych linowych i linowo-terenowych kolei
użytku publicznego, a takze cuchu polskich i obcycl1"
obiektów pływających na wodach śródlądowych.
2. Ministe r - Kie rownik Urzędu Gospod<1rki Morsll1cj
może wprowadzać całkov: ity i częściowy zakaz lub ogr,"'ł
nic;:zęnia mchu po!s ~
:ich i · obcych obiektów p!~rwający1..h
na morskich woddch wewnętrzn y ch i morzu terytorialnym.
J. Minister Komunikacji w stosunku do terytorium
całego pa11slwa albo obszaru ki!ku sąsiudujących ze si:1bą
województw, a wojewodowie w granicach poszczególnych
jednostek podziału administr ,icyjnego pa11stwa mogą. wprowadzac całkowity i cz.ę ściowy zakaz lub ograniczenia ru
chu po j.i zdów mechaniczny ch na drogach publicznych.
poruszającego
dzeń
4
Art. 39. 1. Minister Spraw Wewnętrznych J'I).oże cał
kowicie lub częściowo zamykać i ograniczać. graniczny_
5. Rada Ministrów, w drodze rozporządzeni_a, określa
ruch osobowy i towarowy przez przejscia graniczne.
1as,ady l tryb postępowania w sprawach, o których mowa
2. Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z
w ust. 1-4, oraz określa normę powierzchni mieszkalnej
Ministrem Obrony Narodowej mo:i'e określać, w drodza
przysługującej jednej osobie, nie mniej jednak niż 5 m 1 •
rozporządzenia, zasady wydawania dokumentów uprawnia
Przepisv wydawane przez Radę Ministrów mogą normo- jących obywateli polskich do przekraczania granicy pań
wać 1prawy najmu i wywłaszczania w sposób odmienny
stwowej.
Je! prawa lokalowego i prawa cywilnego.
3. Ministrowie Spraw Wewnętrznych l Spraw Zagranicznych, w porozumieniu z Ministrem Obrony Na~ 33. Upoważnia się Radę Ministrów do wprowa- _
rodowej, mogą określać, w drodze rozporządzenia, zasady
dzenia, w drodze rozporządzeni.ii_, _ niezbędnych zmian w
wydawania dokumentów uprawniających cudzoziemców do
zakresie i zasadach
przekraczania granicy pa1'1stwowej, zasady kh piz~bywa' 1) powstawania, wykonywania
wygasania zobowiązań
nia na terytorfom państwa oraz zasady postqpowania
podatkowych oraz egzekucji zobowiązań podatk,owych,
z akredytowanymi w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
2) gromadzenia środków pieniężnych, obrotu .pieniężne
przedstawicielami dyplomatycznymi państw obcych oraz
go 1 obsługi finansowej OJ az udzielania kredytów;
innymi osobami zrównanymi ż nimi na podstawie ustaw,
.
.
umów międzynarodowych, których Polska· Rzeczpospolita
3) obo\viązkowych- i dobrowol-nych ubezpieczeń majątkoLudowa jesi stroną, lub powszechnie uznanych zwyczajów
wych i osobowych
międzyna1 od owych.
- w stosunku do osób fi_zycznych, osób prawnych nie bę
mogił być wywłaszczone.
4
dących jednpstkami gospodarki uspołecznionej i innych
nie uspołecznionych jednostek organizacyjnych nie posiadających. osobowości prawnej.
,
Art. 40. 1. Jeżeli wymagają tego interesy bezpielub obronno&ci . państwa albo uzasadnione po-·
trzeby gospodarki narodowej, wojewodowie mogą ustanawiać komisarzy do kierowania wykonywaniem przez
spóldzietnfo i ich _związki statutowych zadań gospodarczych i społeczno-kultura ln'.):Ch.
2. Przepis ust. 1 nie dotyczy centralnych z,...-iązków
czeństwa
Art. 34. Jeżeli na skutek przeszkód spowodowanych
działaniami wojennymi prowadzenie rejestracji stanu cywilnego, nle jest mozliwe w trybie określonym w przepi1ach pr-awa o aktach stanu cywilnego ora2 kodek.su rcr- · 1półdzielni.
dżlnriego i opiekuńczego, zgłoszenie urodze!łia dziecka,
3. Rada Ministrów, w drodze rozporzadzenia, określa
oświadczenie o uznaniu dziecka, zawarcie mc1łżeństwa oraz
1:as~dy i tryb postępowania w sprawach, o kf6qrch mowa
•głoszenie zgonu osoby może nastąpić na uproszczonych
w, ~st. 1. oraz uprawnienia I obowiązki komisarzy.
sa'sadach, określonych przez Ministra Spraw Wewnętrz
Art. 41. 1. Srodki transportu drogowego, kolejowego, .
nych w porozumieniu z Ministrem Spra-wiedliwości, w drolotniczego i wodnego państw, wobec których zostało podze rozporządzenia.
wzięte postanowienie o stanie wojny, znajdujące się na
.
Art. 35. Rada Ministrów może, w drodze rozporzq.dzeterytorium Polskiej" Rzeczypospolitej Ludow~j podlegają
. nla ~ całkowicie lub częściowo wstrzymywać i ograniczać
zajęciu lub zarekwirowaniu,
pracę określonych urządzeń łąC'zności oraz wykonywanie
2. Zasacty I tryb postępowania w sprawach, o których
uług ł,czności pocztowej ~ telekomunikacyjnej.
mowa w ust. 1, określa! w drndze rozporZijdzenia, Minister
-
Po1. 154
315
Spraw Zagranicznych w porozumieniu z Ministrem Komunik:a~ji i Mini;;trem - Kie rownikiem Urzędu Gospodarki
Morskielj.
Rozdział
V
Srodkl prewencyjne.
Art. 42. 1. Obywatele polscy mający ukończone
lat 17, w stosunku do -których ze względu na dotychczasowe zachowanie się zacłiodzi uzasadnione pode·jrzenie, że
pozostając na wolności nfe b~dą przestrzegać porządku
prawnego albo prowadzić: będą działa l ność zilgrażającą int e resom bezpieczeństwa lub obronności państwa, mogc1
być intern.c.wani na czas obowiązywania stanu wojennego
w ośrodkach odosobnienia. Postanowienia te nie naruszaj~
immunitetów wynikających z przepisów szczególnych.
2. Przepis ust. 1 stosuje się również do obywateli
wobec których zostc-ilo powzięte postanowienia
o stanie wojny, a takze obywateli innych państw i bezpaństwowców. Internowaniu nie podlegają jednak - pod
warunkiem wzajemności - szefowie i pracownicy przed·
stawicielstw diplomatycznych i urzędów konsularnych
państw obcych oraz inne osoby zrównane z n imi na podstawie ustaw, umów międzync.rodcwych, których Polska
Rzeczpospolita Ludowa jest stroną , lub powsŻechnie uzna•
nych zwyczajów międzynarodowych.
p a ństw,
Art. 43. 1. Postępowanie w sprawach o lnternowa•
nie prowadzi z urzędu oraz decyzje o internowaniu wy•
daje komendant wojewódzki Milicji Obywatelskiej, na
którego obsz ć!r te działania przebyv.a albo przed ukryciem
się przebywała osoba, której dotyczy to postępowanie.
2. Postępowanie w sprawie o internowanie może by4
prow·adzone bez udziału osoby, której dotyczy.
3. Decyzję o internowaniu doręczll się internowan_.
mu osobiscie w momerlcie zatrzymdnia przez funkcjona•
riuszy Mil icji Obywatelskiej. Decyzja o internowaniu pod•
lega natychmiastoWelJIU wykonaniu.
4. Na decyzję cl internowaniu służy internowanemu
prawo składania skarg do Ministra Spraw Wewnętrznych,
a cudzoziemcom - do Komisji Odwoławczej do Spraw
lotemowdnia Cudzoziemców, powołanej przez Radę Mini•
strów .. Złożenie skargi nie wstrzymuje wykonania decy-zjl
111 internowaniu.
5. Internowanie uchyla się w czasie obowiązywania
stanu wo jennego, jeżeli w tym czasie ustaną przyczynf.
uzasadniające internowanie.
·
6. Szczegółowe zasady p ostępowania w sprawacli
o internowanie oraz organizację, skład i tryb działania
Komis ji Odwoławczej do Spraw Internowania Cudzoziem•
ców określa Rada Ministrów w drodze rozporządzeni~.
Art. 44. Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospoll•
tej Ludowej i podlegli mu prokuratorzy kontrolujc1 prze•
strzeganie prawa w sprawach o internowanie na zasadach
i w ti;ybie prokuratorskiej kontroli przestrzegania prawa.
Art. 45. 1. Minister Sprawiedliwości w porozumienlti
z Ministrem Spraw Wewnętrznych tworzy i znosi ośrodki
odosobnienia, oraz - w drodze rozporządzenia - określa
regulamin pobytu internowanych w tych ośrodkach.
Ośrodki odosobnienia podlegają Ministrowi Sprawiedli·
waści.
2. Do internowania stosuje się odpowiednio przepisy
kodeksu karnego wykonawczego w zakresie padzoru penitencjarnego i tymczasowego aresztowania.
Rozdział
VI
Przepisy karne.
Art. 46. 1. Kto będąc:>r · członkiem stowarzyszenia.
zawodowego, zrzeszenia lub organizacji, któraJ
działalność została. zawieszona, nie odstąpił od udziału w
takiej działalności, podlega karze pozbawienia wolności
do lat 3.
2. Kto organizuje albo kieruje strajkiem lub akcJ•
protestacyjną, podlega karze pozbawieni& wolności do
lat 5.
3. Kto zabiera lub używa pojazd mechaniczny w cel~
wykorzystania go dla przeprowadzenia strajku lub akcji
protestacyjnej, podlega karze pozbawienia wolnoAcl d~
lat 3.
4. Jeżeli pojazd mechaniczny określony w ust. 3 at&li
·nowi mienie społeczne, sprawca podlega karze pozbawiania wolności do lat 5 i karze grzywny.
.
5. Kto w celu przeprowadzenia strajku lu:t, akcji prOol
testacyjnej albo w czasie ich trwania przemocll, grotb, .
bezprawną lub podstępem zmusza inną osobę do zaniecha•
nia podjęcia lub · wykonywania pracy, podlega karze po,,
zbawienia wolności do lat 5.
6. Kto w celu przeprowadzenia strajku lub akcjł protestacyjnej niszczy, uszkadza lub czyni niezdatnym do
użytku zakład lub urządzenie albo uniemożliwia lub utrud•
nia prawidłowe funkcjonowanie zakładów, urzłldzeń lub
instytucji, podlega karze pozbawienia wolności od ~rok11
do lat 10 i karze grzywny.
.
7. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodnnl•
kary lub odstąpić od Jej wymierzenia wohec sprawcy przestępstwa określonego w ust. 1 1 2, który 'dobrowolnie
odstąpił od udziału w działalności, strajku lub akcji protestacyjnej 1 starał się nakłonić do tego pozostałyda
uczestników tej działalności, strajku lub akcji.
związku
Art. 47. 1. Kto działa na korzyść nieprzyjaciela albcf
na szkodę interesów bezrieczeństwa lub obronności Pol• _
skiej Rzeczypospolitej Ludowej lub państwa sprzyinlerzonego, podlega karze pozbawienia wolności na czu nie
krótszy od lat 3.
• 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, gdy czyn wyczerpuje znamiona innego przestępstwa.
Art. 48. 1. Kto w celu osłabienia gotowości obronne)
Polskiej Rzeczypospolitej . Ludowej rozpowszechnia wiadomości mogące gotowość tę osłabić, podlega karze pozbawienia wolności ~ roku do lat 8. ·
2. Kto rozpowszechnia fałszywe wiadomości, Jetell
może to wywołać niepokój publiczny lub rozruchy, pod•
lega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5.
3. Kto w celu rozpowszechniania sporządza, groma•
dzl, przechowuje, przewozi, przenosi lub przesyła pismo.
druk, nagranie lub film zawierające wiadomości 'określone
w ust. 1 i 2, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
4. Kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1
lub :Z, używając druku lub innego środka masoweJ łnlor·
macji, podlega karze pozbawienia wolności od roku d~
lat 10.
· •
5. Przepisy art. 254 kodeksu karnego stosuj9 tlę odpowiednio do przestępstw określonych w U$Ł. 1-3.
6. W razie skazania I za przestępstwa określone w
ust. 1-4 sąd może orzec przepadek narzędzi i innych
przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa, chociażóy nie stanowiły własności
11prawcy.
lblennik Ustaw Nr 29
Poz. t5.f
.... 316 -
Art. '9. t. Art. 256 I art. 257 kodeksu karnego stodo internowanych w ośrodkach odosob-
łuje się również
llienla.
2. Przestępstwa określone lw art. 2?1 § t, art. 282
l a'rt. 287 kodeksu karnego zagrożone są wyłącznie karą
pozbawienia wolności. do lat 5.
3. W razie skazania za przestępstwo popełnione z ni•
1kich pobudek w czasie obClwiązywania stanu wojennego
1ąd orzeka pozbawienie praw publicznych, a także może
~rzec konfiskatę całości lub ,części mienia.
Art. 50. l • Kto uczestniczy w strajku albo akcji protestacyjnej, podlega karze aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywny do 5000 złotych. Przepis art. 46 ust. 7_ sto·
1uje się odpowiednio.
2. Kto zmienia miejsce pobytu stałego łnb pobytu
czasowego albo przybywa do strefy- nadgranicznej bez
wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom, podlega karze aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywny do
5000 złotych.
3. Kto narusza wprowadzone ograniczenia swobody
poruszania się, podlega karze aresztu do 1 miesiąca albo
karze grzywny do 5000 złotych.
·
4. Kto uprawia turystykę albo sporty żeglarskie lub
wioślarskie na morskich wodach wewnętrznych lub terytorialnych, podlega karze grzywny do 5000 złotych.
5. Kto przebywając w miejscu publicznym nie posiada dokumentu stwierdzającego tożsamość (legitymacji
1zkolnej), podlega karze grzywny do 500 złotych.
6. Kto dokonuje zdjęć fotograficzny<;h lub filmowych
albo obrazów telewizyjnych zakazanych obiektów lub
miejsc albo na ~akazanych obszarach, podlega karze
aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywny do 5000 zło
tych. Przepis art. 48 ust. 6 stosuje się odpowiednio.
7. Kto wbrew wprowadzonemu zakazowi lub ograniczeniom wykonuje przewóz osób lub rzeczy albo przyjmuje do przewozu przesyłki nie spełniające wymaganych
warunków, podlega karze aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywny do 5000 złotych.
.
8. Kto wbrew wprowadzonemu zakazowi lub ograniczeniom wykenuje loty statkiem powietrznym w polskiej
przestrzeni powietrznej, porusza się obiektem p'lywającym
po wodach śródlądowych, morskich wodach wewnętrznych
lub morzu terytori'alnym, prowadzi tabor lub urządzenie
transportowe kolei użytku publicznego albo prowadzi po·
jazd mechaniczny na drodze publicznej, podlega karze
aresztu do 3 miesięcy albo karze grzywnł' do 5000 złotych.
Art. 51. 1. Kto wbr~w powszechnemu obowiązkowi
wykonywania pracy bez usprawiedliwionej przyc..zyny nie
:igłasza się w oznaczonym terminie i miejscu ce}em uzy.
skanla skierowania do uspołecznionego zakładu pracy
albo nie podejmuje pracy zgodnie z wydanym ,kierowa•
ni~m, podlega karze grzywny do 5000 złotych.
2. Ktci wbrew powszechnemu obowiązkowi wykony•
wania prctcy 'bez usprawiedliwionej przyczyny uchyla się
od wykonywania pracy określonej przez nawiązany sto·
,unek pracy ·i przepisy prawa pracy, uchyla się od wykonywania pr~ydzielonych czynności lub powierzonej pracy albo odmawia nakazanego przeniesienia się do innego
układu pracy. podlega karze grzywny do 5000 złotych.
1......3. Kto. nie wykorzystuje posiadanych użytków rolnyc;~. trodków lub obiektl>w gospodarki rolnej na cele
produkcji rolnej albo będąc do tego zobowiązany uchy•
la sifł od uprawy określonych gatunków roślin lub dostaw
określonych. produktów rolnych na rzecz _państwa, podlega
karze aresztu do 3 miesięcy i karze grzywny do 5000 zło·
tych.
4. Kto utrudnia albo udaremnia wykonywanie obowiązków uprawy określonych gatunków roślin lub dostaw
określonych produktów rolnych na rzecz państwa przez
osobę do tego zobowiązaną, podlega karze aresztu do
3 miesięcy I karze grzywny do 5000 złotych.
·
5. Kto dokonuje obrotu lub przerobu ol{reślonych produktów rolnych wbrew wprowadzonym ograniczeniom,
podlega karze grzywny do 5000 ·złotych.
6. Kto narusza z,isady reg'lamentacji zaopatrzenia ludności, podlega karze aresztu do 3 miesięcy i karze grzywny do 5000 złotych.
7. Kto uniemożliwia uprawnionej osobie zajęcie przydzielonego lokalu mieszkalnego albo uporczywie ut1udnia
korzystanie z przydzielonej części lokalu mieszkalnego; ·
podlega karze grzywny do· 5000 złotych.
Art. 52. ·wykroczenia określone w art. 52 § t, art. 54,
art. 56 § 1, art. 63 § 1, art. 65 § 1 i 2, art. · 66 § 1, art. 6~
§ 1, art. 68 § 1 i 2 oraz art. 147 -kodeksu wykroczeń, a
także w art. 17 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. 'o kontroli
publikacji i widowisk (Dz. U. Nr 20, poz. 99), zagrożone są
również karą tfresztu do 3 miesięcy, a· wykroczenia okrPś·
!one w art. 54; a,t. 61 § I, art. 66 § l, art. 118 § 1, art. 122
§ 2 i art. 156 § l kodeksu wykroczeń równiez karą grzyw•
ny do 5000 złotych.
Rozdział
VII
Przepisy przejściowe I końcowe.
Art. 53. 1. W czasie obowiązywania stanu woj~nnego w sprawach indywidualnych należących do wlaściwośc.1
organów administracji pans"twowej, o których mowa w
rozdziałach Il i IV, a rozstn:ygcnych w drodze decyzji administracyjnej, stronie nie przysługuje odwołanie do organu administracji państwowej wyższego stopnia,· chyba ze
przepis szczególn,y dekretu lub aktu na ję,go podf;tawie
wydanego stanowi inaczej.
2. Decyzj~ w sprawach, o klórych mowa w ust. 1, nie
mogą być zaskarżone do sąclu administrr1cyjnego.
Art. 54. 1. Postępowania administracyjne w spra•
wach, o których. mowa w rozdziałach Il i IV, wszczęte
przed dniem wprowadzenia stanu wojennego prowadzi się
w dalszym ciągu według prżepisów dekretu i aktów na
Jego podstawie wydanych.
2. Nie uko11czone do dnia zniesienia stanu wojennego postępowania administracyjne w sprawach, o których
mowa w rozdziałach II i IV, umarza się z tym dniem.
Art. 5$. 1. Akty prawne wydane przee organy admlnist-racji panstwowej na podstawie i w celu wykonania
przepisów dekretu oraz innych przepisów ustawowych do•
tyczących stanu wojennego podlegają ogłoszeniu· oraz podaniu do publicznej wiadomości w sposób zapewniający
należyte poinformowanie ludnQści.
2. W czasie obowiązywania stanu wojennego wydane
przez wojewodów, na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 dekretu
albo art. 56 ustawy :z dijia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139 z późniejszymi
zmianami) i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.
o wydawaniu przepisów prawnych przez rc1dy narodo •.ve
(Dz. U. Nr 8, poz. 47 z póżniejs'lymi zmianami), zarządze•
nia porządkowe dotyczące ochrony interesów bezpieczeń •
a!wa lub obronnosci państwa w tym czosie nie podlegają
przedstawieniu włosciwej rddzie na1odowej Llo zatwierdzenia,
•
-
Art. 58. 1. Przepisy arL 8-33, art. 35-38, art. 39
ust. 1 i 2, art. 40, art. 42 ust. 1, ar.t. 43-52 stosuje się w
czasie obowiązywania stanu wojennego ze względu na
ob r on ność lub bezpieczeń s two państwa, a przepisy .art. 34,
art. 39 ust. 3, art. 41 i art. 42 ust. 2 - tylko w czasie,
wojny.
2. Przepisy dekretu i aktów na jego podstawie wy,;
danych oraz inne przepisy ustawowe dotyczące stanu wo•
jennego. stosuje się w czasie obowiązywania stanu wo•
jennego na Cdlym terytorium Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej albo w granicach jednostek podziału administra•
cyjpego państwa, w których wprowadzony został stan wo.
jenny, stosownie do postanowiei, uchwały Rady Państwa
w sprawie wprowadzenia tego stanu,
Art. 57. I. Na czas obowiązywania stanu wojennego
zawiesza się moc obowiązującą wszelkich przepisów do•
tyczących spraw unormowanych w dekrecie i aktach n.i
jego podstawie wydanych, jeżeli przepisy dekretu i aktów.
wykonawczych regulują te sprawy w sposób odmienny.
2. W sprawach nie uregulowanych w dekrecie sto,;
suje się przepisy dotychczas obowiązujące ze miianaml
wynikającymi z przepisów dekretu i aktów na jego pod•
stawie wydanych.
3. Jeżeli dekret przewiduje wydanie przepisów szcze,,;
gólowych lub wykonawczych, stosuje się do dnia wyd„
-
Poz. 154, 1S5. i 156
nla tych przepisć.w przepisy dotychczasowe ze zmianami
z przepisów dekretu.
wynikającymi
Art. 58. Dekret nie narusza przepisu art. 237 ustawy
dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku
obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (i,z. U. z 1979 r.
Nr 18, poz. 111).
1
ArL 59. Ilekroć w dekrecie jest mowa 01
l) wojewodach - rozumie się p1zez to również p rezydentów miast stopnia wojewódzkiego,
2) naczelnikach - rozumie się przez to prezydentów
miast stopnia podstawowego, naczelników miast, na•
czelników dzielnic, naczelników gmin oraz naczelników miast 1 gmin,
Art. 60. Wykonanie dekretu porucza się Radzie Ml·
nistrów, Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Obrony
Narodowej i Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz innym
naczelnym i centralnym organom administrucjl państwo•
wej w części ich dotycz11cej, Prokuratorowi Generalnemu
Polskiej Rzec:zypospolitej Ludowej, a także terenowym
9rganom administracji państwowej.
Art. 61. Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia
1 moc, od dnia ucł}walenlL
Przewodnicz11cy Rady Państwa: H. Jabłoński
Sekretarz Rady Państwa: E. Duda
151
UCHWAlA &ADY PAASTW'A
1
dnia 12 grudnia 1981 r.
w spr:-.wle wprowadzenia stanu wojennego ze względu na bezpiecze6.ltwo państwL
Z uwagi na zagrożer .e źywc,tnych Interesów państwa • dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku
l narodu, w celu przcc . wdziałania dalszemu upadkowi obrony Polskiej Rzeczypospolitej ·ludowej (Dz. U. z 19-;"9 r,
dyscypliny społecznej c ""Z stworzenia warunków skuteca,. Nr 18, poz. 111)1
nej ochrony spokoju, ładu i porządku publicznego, a także
1) w zakresie służby wojskowej - przepisy art. 110zapewnienia ścisłego przestrzegania przepisów prawa
1171
i poszanowani a zasad "spółżycia społecznego, na podsta•
2) w 1akresle służby w obronie cywilnej - przepis
wie art. 33 ust. 2 Kor.stytucji Polskiej Rzeczypospolitej
art. 148 pkt 2 w odniesieniu do oddziałów i służb
Ludowej (Dz. U. z 1976 r. Nr 7, poz. 36 z późniejszymi
wchodzących w skład formacji obrony cywilnej, okre•
zmi anami) oraz w zwi.;zku z art. 1 ust. 2 dekretu z dnia
ślonych przez Szefa Obrony Cywilnej Kraju,
oraa
12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 2~
przepis art. 157;
poz. 154) i art. 237 ·, tawy I dnia 21 listopada 1967 r.3) w zakresie służby w jednostkach zmilitaryzowao pow~zechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospo,.
nych - przepisy art. 183 oraz art. 136-1981
"·
litej Ludowej (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111) Rada PaA•
4) w zakresie świadczeA na JZecz obrony przepisy
&twa uchwala, co następuje
arl 203--2131
·
§ 1. Z dniem 13 grudnia 1981 r. wprowadza się stali
5)
w
zakresie
odpowiedzialności
karnej
odpowiednie
wo jenny ze względu na bezpieczeństwo państwa na całym
przepisy działu IX rozdziału 1.
terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
I 1 Uchwała wchodzi w życie z dniem powzi qci-a.
§ 2. W cznsie obowiązywania stanu wojennego stoPrzewodniczący Rady Państwa: H. Jctbtoiz.skl
suje sią obowiąz.ujące w czasie wojny przepisy ustuwy .
156
. DEKRET
1
dnia l l grudnia 1981 r •. ·t'.
o postępowaniach szc2.eQólnych w sprawach o przestępstwa I wykroczenia w czasie obowląz'ywartła .
stanu wojennego.
W . celu zapewnienia wzmożone} ochrony podstpwo~. ., w . czasie obCJwiązywania stanu wojennego
w.ych interesów państwa i obywatell ora~ U!>prawnjenia stwa ~~anowi, co nąstępuje1
postępowania w spr a w uch o przestępstwa i wykroczenia .
Rada Pań-
D iZ IENNI.K USTAW
POLSKIEJ
RZECZYPOSPOLITEJ
LUDOWEJ
Warszawa, dnia 14 grudnia 1981 r.
Nr 29
TR ESC1
Poz.
DIKRBT
z dJila 12 grudnia 1981 r. • stanie wojennym. ,
1
. I
UCHW Ał.A. RADY PAIQSTW Il.
155 - z dnia 12 grndnia 1981 r. w sprawi• wprowadzenia 1tan11 :,vójennego u wzgląda na bezpieczeństw•
· panstwa ,
•
DBKRETY1
156 - z dnia 12 grudnia 19B1 r. o postępowaniach 11aególnycll w sprawach o prze1tępstwa l wykroczenl•
w czasie obowiązywania ,tanu wojennego
i
157 - z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do wtdclwołd 111dów wojskowych spraw o niektóre pn„
stępstwa oraz o zmianie ustroju s11dów wojskowych l wojskowych jednostek. organizacyjnych Prok.Uf„
tury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowe.j w czule obowi4zywania 1tanu wojennego
•
•
•
•
158 - z dnia 12 grudnia · 1981 r. o przebaczeniu l pu11czenlu w niepaml,6 nlektóryc.la przest•p•tw · l wykroczeń
•
aozp ORZĄ DZ BNIA. ,· RADY MINISTR OW1
159 - z dnia 12 grddnla 1981 r. w sprawie zasad po1t,powanla- w 1prawacla • lntemowan1e obywateli polo
skich
,•
160 -. z dnia 12 grudnia 1981 r, w sprawie wykonuala przepl16w dekretu • 1tuaie wojennym w zak.re1le
łączności ,
. , •
161 - z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie 111iłk6w pny,tuguj.cych członkom rodaa łolnlerzy pelnl4cycll
czynną służb• wojskow, w czule obowiązywual• 1tan11 wojennego •
162 - z dnia 13 grudnia 1981 r. w sprawie wykonania dekretu o ,tanie wojennym w aakresle 1romadzell1&
środków pieni,tnych, obrotu pienl11tnego l ob1tugt finansowej oru udzielanla kredytów
•
•
•
RO Z PO a Z Ą DZ I N I A1
163 - Ministra Spraw Wewn11trmych • dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie obowl4ua 1lolenla 4o depozyw
broni palnej, amunicji l materiałów wybuchowych oraz 1ak.azu no1zenla przed.młotów l nanędzi, kt6o
rych używanie może 11gratać porz4dkowi publlcmemu
•
•
•
•
•
•
•
,
•
1
164 - Ministri,. Spraw Wewnętrmych I dnia l'l grudnia 1981 r. w sprawie zezwolell na 1mlan, miejsce
pobytu w cz.ule obow14sywania stanu wojennego orH 1uad l trybu po1t41powen.la w tych 1prawac.la
165 - Ministra Sprawledliwołcl I dnia li grudnia 198l r. w 1prawl•· tymczasowege regulaminu pobytu IDo
ternowanych w ośrodkacla odosobnienia •
i
154 -
lot
Jl7
117
121
321
124
32ł
121
121
130
S31.
331
1Sł
D11Cllt
& 11ala
12 vrudn.la 1981 rw
o ltml• woJeoym.
Kierując się potrzebą zapewnienia wzmofoneJ ochronr · obronność państwa w razie nlebez~leczeństwa naru1senl•
podstawowych interesów państwa I obywateli, w celu suwerenności I niepodległości Polskiej RzeczypospollteJ
stworzenia · warunków skuteczne) ochrony suwerennOkl Ludowej albo ze względu n~ bezpieczeństwo pańatw• w
i niepodległości Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraa razle poważnego narahnla lub naruszenia spokoju. ładu
spokoju, ładu I porządku publicznego, jak. również maJ4cr I porządku publicznego w kraju.
na względzie zabezpieczenie sprawnego funkcjonowania
3. Stan wojenny na części terytorJum Polskiej Rzewładzy i adm:nistracji państwowej eraz gospodarki naroczypospolitej Ludowej wprowadza się ze względu na bezdowej w czasie obowiązywania · stanu wojennego, w pieczeństwo państwa w granicach jednego lub kliku wo. związku z art. 33 ust. 2 KonstytucJf Polskiej Rzeczypos~ jewództw, miast lub gmin (miast i gmin). w razie powdlitej Ludowej - Rada Państwa atanowi, co następuJ•t
nego narażenia lub naruszenia spokoju, ładu i por1~dk11
publicznego· na danym obszarze.
Rozdział I