Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

§ 1.

Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie

1)

przed organami administracji państwowej w należących do właściwości tych organów sprawach

indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych,

2)

w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami administracji państwowej

a sądami,

3)

w sprawach zaskarżania decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego

z powodu ich niezgodności z prawem,

4)

w sprawach wydawania zaświadczeń.

§ 2.

Kodeks stosuje się również w postępowaniu przed organami

1)

przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych,

2)

organizacji zawodowych, samorządowych, spółdzielczych i innych organizacji społecznych

- gdy są one powołane z mocy prawa do załatwiania spraw określonych w § 1 pkt 1 i

4.

Kodeks postępowania administracyjnego normuje ponadto postępowanie przed organami państwowymi, organami przedsiębiorstw

państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz przed organami organizacji

społecznych w sprawie skarg i wniosków (dział VIII).

§ 1.

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania w sprawach

1)

unormowanych przepisami o postępowaniu arbitrażowym,

2)

karnych skarbowych.

§ 2.

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach

1)

powszechnego obowiązku obrony,

2)

należących do właściwości wojskowych organów administracji państwowej,

3)

dyscyplinarnych,

4)

należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych,

o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3.

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z

1)

nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji

państwowej i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi,

2)

podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych

w pkt 1,

o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 4.

Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jednak przepisy

działu VIII.

§ 5.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w sprawach wymienionych w § 2.

Kodeks postępowania administracyjnego nie narusza szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu dyplomatycznego i konsularnego

oraz umów i zwyczajów międzynarodowych.

§ 1.

Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu administracyjnym,

rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

§ 2.

Ilekroć w dalszych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o

1)

kodeksie - rozumie się przez to Kodeks postępowania administracyjnego,

2)

sądzie administracyjnym - rozumie się przez to Naczelny Sąd Administracyjny,

3)

organach administracji państwowej - rozumie się przez to także organy wymienione w

art. 1 § 2.

4)

ministrach i innych naczelnych organach administracji państwowej - rozumie się przez

to również urzędy centralne i inne równorzędne organy, a także kierowników tych urzędów

i organów,

5)

organizacjach społecznych - rozumie się przez to organizacje zawodowe, samorządowe,

spółdzielcze i inne organizacje społeczne.

Organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa kierując się

interesem ludu pracującego i zadaniami budownictwa socjalistycznego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 9 grudnia 1973 r.

W toku postępowania organy administracji państwowej stoją na straży praworządności

ludowej i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes

obywateli.

Organy administracji państwowej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób,

aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną

obywateli.

Organy administracji państwowej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania

stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie

ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy

czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły

szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień

i wskazówek.

§ 1.

Organy administracji państwowej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym

stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do

zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

§ 2.

Organy administracji państwowej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach,

gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia

lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.

§ 3.

Organ administracji państwowej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze

adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1973 r., z wyjątkiem przepisów art. 7, które

wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Organy administracji państwowej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi

kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić

do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, tracą moc wszelkie

przepisy dotyczące spraw unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

2.

Pozostają w mocy

1)

art. 2 ust. 2 dekretu z dnia 5 lipca 1946 r. o utworzeniu Głównego Urzędu Kontroli

Prasy, Publikacji i Widowisk

(Dz. U. Nr 34, poz. 210, z 1948 r. Nr 36, poz. 257, z 1952 r. Nr 19, poz. 114 i z 1953 r. Nr 49, poz. 239);

2)

art. 74 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1 i art. 81 ust. 6 dekretu z dnia 6 maja

1953 r. - Prawo górnicza

(Dz. U. z 1978 r. Nr 4, poz. 12);

3)

art. 16, 21-23, 26, 34 ust. 3 i art. 43 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach

i trybie wywłaszczania nieruchomości

(Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64);

4)

art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1959 r. o paszportach

(Dz. U. z 1967 r. Nr 17, poz. 81 i z 1971 r. Nr 28, poz. 261),

5)

art. 16 § 3 i 4 i art. 19 § 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu

(Dz. U. Nr 69, poz. 434, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115);

6)

art. 8 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych

(Dz. U. Nr 6, poz. 43);

7)

art. 8 ust. 2 i 3 i art. 10 ust. 2-4 ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o zgromadzeniach

(Dz. U. Nr 20, poz. 89 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115);

8)

art. 48 pkt 1 ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych

(Dz. U. Nr 20, poz. 90 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115);

9)

art. 5 ust. 2, art. 15 ust. 2 i 3, art. 18 i 23 ust. 2 ustawy z dnia 29 marca 1963 r.

o cudzoziemcach

(Dz. U. Nr 15, poz. 77, z 1974 r. Nr 14, poz. 85 i z 1977 r. Nr 11, poz. 45);

10)

art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych

(Dz. U. Nr 8, poz. 48);

11)

art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o miarach i narzędziach pomiarowych

(Dz. U. Nr 23, poz. 148 i z 1972 r. Nr 11, poz. 83);

12)

art. 6 i 18 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie

gruntów

(Dz. U. Nr 3, poz. 13);

13)

art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o zezwoleniach na publiczną działalność

artystyczną, rozrywkową i sportową

(Dz. U. Nr 12, poz. 64);

14)

art. 26 ust. 5, art. 30-36, 46 ust. 4, art. 48, 63, 108 ust. 1 i art. 110 ust. 2 ustawy

z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

(Dz. U. Nr 43, poz. 272);

15)

art. 54 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe

(Dz. U. Nr 14, poz. 84);

16)

art. 24 ust. 1, art. 36 ust. 1, art. 42 ust. 4, art. 62 ust. 2 i 3 i art. 63 ust.

1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

(Dz. U. Nr 38, poz. 229);

17)

art. 31 ust. 1 i 2. art. 37, 38 ust. 1 i 2. art. 85 ust. 4 i art. 97 ust. 3 ustawy

z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne

(Dz. U. Nr 38, poz. 230).

3.

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaskarżaniu decyzji z powodu ich niezgodności z prawem do Naczelnego Sądu Administracyjnego

nie naruszają przepisów szczególnych dotyczących rozpoznawania przez sądy powszechne,

okręgowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych oraz przez organy Państwowego Arbitrażu

Gospodarczego - spraw rozstrzyganych w postępowaniu administracyjnym. Przepisy te

nie naruszają

1)

art. 26 dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego

(Dz. U. Nr 25, poz. 151, z 1956 r. Nr 41, poz. 189, z 1958 r. Nr 72, poz. 358, z 1962 r. Nr 10, poz. 46, z 1964 r. Nr 9, poz. 60 i Nr 43, poz. 297, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i z 1975 r. Nr 45, poz. 234);

2)

art. 11 ust. 3-5 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o zmianach właściwości w dziedzinie

ubezpieczeń społecznych, rent, zaopatrzeń i opieki społecznej

(Dz. U. Nr 20, poz. 119, z 1972 r. Nr 11, poz. 81 i z 1974 r. Nr 39, poz. 231 i Nr 47, poz. 280);

3)

art. 37 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. Nr 24, poz. 151 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91);

4)

art. 32 ust. 2-4 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

kolejowych i ich rodzin

(Dz. U. Nr 3, poz. 10, z 1974 r. Nr 21, poz. 116 i Nr 39, poz. 231 i z 1977 r. Nr 11, poz. 43);

5)

art. 112 i 113 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości

(Dz. U. Nr 43, poz. 272);

6)

art. 38 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne

(Dz. U. Nr 38, poz. 230);

7)

art. 37 ustawy z dnia 17 stycznia 1976 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej i rad narodowych

(Dz. U. Nr 2, poz. 15).

§ 1.

Organy administracji państwowej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując

się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

§ 2.

Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być

załatwione niezwłocznie.

1.

Postępowanie administracyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

i nie zakończone do tego dnia toczy się do zakończenia w danej instancji według przepisów

dotychczasowych.

2.

Roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 140 i 150 służy w przypadkach, gdy uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji bądź stwierdzenie,

że decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 137 § 1, nastąpiło po wejścia

w życie niniejszej ustawy (dotyczy to odpowiednio art. 160, 215 i 156 § 1 według numeracji przyjętej w jednolitym

tekście).

§ 1.

Sprawy, w których uczestniczą strony o spornych interesach, mogą być załatwiane w

drodze ugody sporządzonej przed organem administracji państwowej (ugoda administracyjna).

§ 2.

Organ administracji państwowej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie, powinien

w tych przypadkach podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia ugody.

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych z powodu ich niezgodności z prawem

stosuje się do decyzji wydanych w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte

po wejściu w życie niniejszej ustawy.

§ 1.

Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej.

§ 2.

Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis

prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia

powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

§ 1.

Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne.

Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie

postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie.

§ 2.

Decyzje mogą być - na zasadach i w trybie określonym w kodeksie - zaskarżane do sądu

administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem.

Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są

1)

w stosunku do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego - terenowe

organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, zaś w stosunku do terenowych

organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - właściwi w sprawie ministrowie,

2)

w stosunku do innych organów administracji państwowej, przedsiębiorstw państwowych

i innych państwowych jednostek organizacyjnych - odpowiednie organy nadrzędne i właściwi

ministrowie,

3)

w stosunku do organów organizacji społecznych - odpowiednie organy wyższego stopnia

tych organizacji, a w razie ich braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich

działalnością.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1980 r.

Organami naczelnymi w rozumieniu kodeksu są

1)

w stosunku do organów administracji państwowej, przedsiębiorstw państwowych i innych

państwowych jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów i właściwi ministrowie,

2)

w stosunku do organów organizacji społecznych - naczelne organy tych organizacji,

a w razie braku takiego organu - naczelny organ administracji państwowej, sprawujący

zwierzchni nadzór nad ich działalnością.

Organy administracji państwowej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej

i miejscowej.

Właściwość rzeczową organu administracji państwowej ustala się według przepisów o

zakresie jego działania.

§ 1.

Właściwość miejscową organu administracji państwowej ustala się

1)

w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość

położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do

organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości,

2)

w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład

pracy jest, był lub ma być prowadzony,

3)

w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania

w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron

nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich

zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.

§ 2.

Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy

do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie

postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego

dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m. st. Warszawie.

Spory o właściwość rozstrzygają

1)

między terenowymi organami administracji państwowej stopnia podstawowego - wspólny

dla nich terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego,

2)

między terenowymi organami administracji państwowej stopnia podstawowego różnych województw

oraz między terenowymi organami administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - Minister

Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska,

3)

między terenowymi organami administracji państwowej a innymi organami administracji

państwowej - Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska po

porozumieniu z organem sprawującym nadzór nad organem pozostającym w sporze z terenowym

organem administracji państwowej,

4)

między organami administracji państwowej innymi niż wymienione w pkt 1-3 - wspólny

dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - Minister Administracji,

Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska,

5)

między organami administracji państwowej, o których mowa w pkt 3 i 4, gdy jednym z

nich jest naczelny organ administracji państwowej - Prezes Rady Ministrów.

Do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji państwowej, na którego

obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu

na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy

do rozstrzygnięcia sporu.

§ 1.

Pracownik organu administracji państwowej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu

w sprawie

1)

w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że

wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki,

2)

swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,

3)

osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,

4)

w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron,

albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3,

5)

w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,

6)

z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne

lub karne,

7)

w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności

służbowej.

§ 2.

Powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa

(§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).

§ 3.

Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony

albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione

istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do

bezstronności pracownika.

§ 4.

Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu

na interes społeczny lub ważny interes stron.

§ 1.

Organ administracji państwowej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej

interesów majątkowych

1)

jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych

w art. 24 § 1 pkt 2 i 3,

2)

osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub

osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.

§ 2.

Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

W przypadku wyłączenia pracownika (art. 24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego

pracownika do prowadzenia sprawy.

§ 2.

W przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia

1)

w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 1 - organ wyższego stopnia nad

organem załatwiającym sprawę,

2)

w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 2 - organ wyższego stopnia nad

organem, w którym osoba wymieniona w tym przepisie zajmuje stanowisko kierownicze.

Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ.

W razie gdy osobą wymienioną w art. 25 § 1 pkt 2 jest osoba pełniąca funkcję naczelnego

organu administracji państwowej, organ właściwy do załatwienia sprawy wyznacza Prezes

Rady Ministrów.

§ 1.

Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24

§ 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia

przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony,

członka organu kolegialnego albo z urzędu.

§ 2.

Jeżeli wskutek wyłączenia członków organu kolegialnego organ ten stał się niezdolny

do podjęcia uchwały z braku wymaganego quorum, stosuje się odpowiednio przepisy art.

26 § 2.

Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo

kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki

organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości

prawnej.

§ 1.

Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów

prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 2.

Osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych

ustawowych przedstawicieli.

§ 3.

Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych

przedstawicieli.

§ 4.

W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub

śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy

prawni.

§ 5.

W sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące

zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek

organu administracji państwowej.

§ 1.

Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem

1)

wszczęcia postępowania,

2)

dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym

interes społeczny.

§ 2.

Organ administracji państwowej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione,

postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału

w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia

do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

§ 3.

Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

§ 4.

Organ administracji państwowej, wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej

osoby, zawiadamia o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana

udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe, i gdy przemawia za

tym interes społeczny.

§ 5.

Organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może

za zgodą organu administracji państwowej przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie,

wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego.

§ 6.

Przepisy § 1-5 stosuje się odpowiednio do przewodniczącego komitetu kontroli społecznej,

jako rzecznika kontroli społecznej, zaś przepis § 5 odpowiednio do organów samorządu

mieszkańców.

Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego

działania.

§ 1.

Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.

§ 2.

Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu.

§ 3.

Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

Adwokat może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.

§ 4.

W sprawach mniejszej wagi organ administracji państwowej może nie żądać pełnomocnictwa,

jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma

wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.

§ 1.

Organ administracji państwowej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela

dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie

został już wyznaczony.

§ 2.

W przypadku konieczności podjęcia czynności nie cierpiącej zwłoki organ administracji

państwowej wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania

w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd.

§ 1.

Organy administracji państwowej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

§ 2.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o

dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w

oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym

toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza

ten organ.

§ 3.

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później

niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu

dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w

ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

§ 4.

Organy wyższego stopnia mogą określać rodzaje spraw, które załatwiane są w terminach

krótszych niż określone w § 3.

§ 5.

Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych

w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania

oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od

organu.

§ 1.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji

państwowej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując

nowy termin załatwienia sprawy.

§ 2.

Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji państwowej również w przypadku zwłoki

w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

§ 1.

Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art.

36 stronie służy zażalenie do organu administracji państwowej wyższego stopnia.

§ 2.

Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin

załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia

sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu

terminów załatwiania spraw w przyszłości.

Pracownik organu administracji państwowej, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił

sprawy w terminie lub nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 albo nie załatwił

sprawy w dodatkowym terminie ustalonym w myśl art. 37 § 2, podlega odpowiedzialności

porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach

prawa.

Organ administracji państwowej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez

swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

§ 1.

Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

§ 2.

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

§ 3.

W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma

doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną

do odbioru pism.

§ 1.

W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek

zawiadomić organ administracji państwowej o każdej zmianie swego adresu.

§ 2.

W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym

adresem ma skutek prawny.

§ 1.

Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

§ 2.

Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji państwowej, jeżeli

przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3.

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie

koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem

do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania

pisma adresatowi; o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie

na drzwiach mieszkania adresata.

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa

się na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym lub w urzędzie terenowego

organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a zawiadomienie o tym umieszcza

się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym

adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości,

której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem

ostatniego dnia tego okresu.

Państwowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom społecznym oraz innym jednostkom

organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do

odbioru pism.

§ 1.

Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty

doręczenia.

§ 2.

Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego

uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała

pismo, i przyczynę braku jej podpisu.

§ 1.

Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ

albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia

i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy.

§ 2.

W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu

odmowy jego przyjęcia przez adresata.

§ 1.

Pisma skierowane do osób nie znanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył

przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34.

§ 2.

Pisma kierowane do osób korzystających ze szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu

dyplomatycznego lub konsularnego doręcza się w sposób przewidziany w przepisach szczególnych,

w umowach i zwyczajach międzynarodowych.

Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji

państwowej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości

sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach

zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia

publicznego ogłoszenia.

§ 1.

Organ administracji państwowej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach

i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli

jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

§ 2.

Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe.

§ 3.

W przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa

lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności

lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli

pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba.

§ 1.

Do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta,

w którym zamieszkuje albo przebywa.

§ 2.

Obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego

w sąsiedniej gminie albo mieście.

W toku postępowania organ administracji państwowej zwraca się do właściwego terenowego

organu administracji państwowej stopnia podstawowego o wezwanie osoby zamieszkałej

lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo

do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący

postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań

albo czynności, jakie mają być dokonane.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1975 r., z wyjątkiem art. 34 ust. 7, art.

35 ust. 5, art. 36 i 50, które wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia.

Przepisów art. 51 i 52 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub

czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji państwowej prowadzącym

postępowanie.

§ 1.

W wezwaniu należy wskazać

1)

nazwę i adres organu wzywającego,

2)

imię i nazwisko wzywanego,

3)

w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu zostaje wezwany,

4)

czy wezwany powinien się stawić osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć

wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie,

5)

termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce stawienia

się wezwanego lub jego pełnomocnika,

6)

skutki prawne niezastosowania się do wezwania.

§ 2.

Wezwanie powinno być zaopatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem

imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego.

§ 1.

W sprawach nie cierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telegraficznie lub

telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych

w art. 54.

§ 2.

Wezwanie dokonane w sposób określony w § 1 powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy

nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie.

§ 1.

Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności

według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Dotyczy

to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte

z urzędu albo gdy strona została bez swojej winy błędnie wezwana do stawienia się.

§ 2.

Żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji państwowej, przed

którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia.

§ 1.

Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu

tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego

z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

§ 2.

Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu,

który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu.

§ 3.

Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu,

który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu

nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.

§ 4.

Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień

terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.

§ 5.

Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskim urzędzie

pocztowo-telekomunikacyjnym albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Termin uważa

się za zachowany również w przypadku, gdy przed jego upływem żołnierz lub członek

załogi statku morskiego złożył je w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi

statku, a także gdy osoba pozbawiona wolności złożyła pismo w administracji zakładu

karnego.

§ 1.

W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli

uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

§ 2.

Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla

której określony był termin.

§ 3.

Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

§ 1.

O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji państwowej.

Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.

§ 2.

O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie

organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia

organ administracji państwowej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji

lub postanowienia.

§ 1.

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

§ 2.

Organ administracji państwowej może ze względu na szczególnie ważny interes strony

wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku

strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w

razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.

§ 3.

Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi

administracji państwowej.

§ 4.

O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić

wszystkie osoby będące stronami w sprawie.

W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego

oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji

państwowej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej

strony.

§ 1.

Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie

lub za pomocą dalekopisu, a także ustnie do protokołu.

§ 2.

Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres

i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

§ 3.

Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego,

a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba,

która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią

inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

§ 4.

Organ administracji państwowej obowiązany jest potwierdzić wniesienie podania, jeżeli

wnoszący je tego zażąda.

§ 1.

Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu

na podstawie posiadanych danych, podania pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2.

Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy

wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie

tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

§ 1.

Jeżeli organ administracji państwowej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy

w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając

o tym wnoszącego podanie.

§ 2.

Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa

się za wniesione z zachowaniem terminu.

§ 1.

Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwianiu przez różne organy, organ

administracji państwowej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania

sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że

w sprawach innych powinien wnieść odrębne podania do właściwego organu, i poinformuje

go o treści § 2.

§ 2.

Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie

czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia

pierwszego podania.

§ 3.

Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić

na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest

sąd, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem.

§ 1.

Organ administracji państwowej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania,

mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w

inny sposób utrwalona na piśmie.

§ 2.

W szczególności sporządza się protokół

1)

przyjęcia wniesionego ustnie podania,

2)

przesłuchania strony, świadka i biegłego,

3)

oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji

państwowej,

4)

rozprawy,

5)

ustnego ogłoszenia decyzji i postanowienia.

§ 1.

Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności

dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku

tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.

§ 2.

Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej,

które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby

należy omówić w protokole.

§ 1.

Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej

niezwłocznie po złożeniu zeznania.

§ 2.

W protokołach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać

w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres

tłumacza, który dokonał przekładu; tłumacz ten powinien podpisać protokół przesłuchania.

Organ administracji państwowej może zezwolić na dołączenie do protokołu zeznania na

piśmie, podpisanego przez zeznającego, oraz innych dokumentów mających znaczenie dla

sprawy.

Skreśleń i poprawek w protokole należy tak dokonywać, aby wyrazy skreślone i poprawione

były czytelne. Skreślenia i poprawki powinny być stwierdzone w protokole przed jego

podpisaniem.

Czynności organu administracji państwowej, z których nie sporządza się protokołu,

a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie

adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.

§ 1.

W każdym stadium postępowania organ administracji państwowej obowiązany jest umożliwić

stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.

§ 2.

Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy

lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione

ważnym interesem strony.

§ 1.

Przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej,

a także do innych akt, które organ administracji państwowej wyłączy ze względu na

ważny interes państwowy.

§ 2.

Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i

odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje

w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania

świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

§ 1.

Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy

państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo

stwierdzone.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy

innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych w zakresie

poruczonych im z mocy prawa spraw wymienionych w art. 1 § 2.

§ 3.

Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści

dokumentów wymienionych w tych przepisach.

§ 1.

Organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć

cały materiał dowodowy.

§ 2.

Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie

dotyczące przeprowadzenia dowodu.

§ 3.

Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy

(art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków

i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.

§ 4.

Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty

znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.

§ 1.

Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem

dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

§ 2.

Organ administracji państwowej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało

zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to

dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie

dla sprawy.

§ 1.

Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków,

biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.

§ 2.

Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom,

biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego,

czy dana okoliczność została udowodniona

Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność

wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności,

o których mowa w art. 10 § 2.

Świadkami nie mogą być

1)

osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń,

2)

osoby obowiązane do zachowania tajemnicy państwowej i służbowej na okoliczności objęte

tajemnicą, jeżeli nie zostały w trybie określonym obowiązującymi przepisami zwolnione

od obowiązku zachowania tej tajemnicy,

3)

duchowni co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.

§ 1.

Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony,

wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia,

jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.

Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub

kurateli.

§ 2.

Świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub

jego bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią

szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej

tajemnicy zawodowej.

§ 3.

Przed odebraniem zeznania organ administracji państwowej uprzedza świadka o prawie

odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

§ 1.

Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji państwowej może

zwrocić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

§ 2.

Biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24. Poza tym do

biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków.

§ 1.

Organ administracji państwowej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.

§ 2.

Jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na

wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin.

Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione

fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji państwowej dla ich wyjaśnienia

może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków,

z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Organ kolegialny, właściwy do wydania decyzji w sprawie, może zlecić przeprowadzenie

postępowania dowodowego lub jego części jednemu ze swych członków lub pracowników,

jeżeli szczególne przepisy temu się nie sprzeciwiają.

§ 1.

Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania

nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako strona, świadek lub biegły albo bezzasadnie

odmówił złożenia zeznania, wydania opinii okazania przedmiotu oględzin albo udziału

w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną

do 1000 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 1500

zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

§ 2.

Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu

dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność

lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od

kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie.

§ 3.

Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu

przewidzianych w przepisach szczególnych.

§ 1.

Organ administracji państwowej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym

przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie

celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa.

§ 2.

Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów

stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub

biegłych albo w drodze oględzin.

§ 1.

Organ administracji państwowej podejmuje przed rozprawą czynności niezbędne do jej

przeprowadzenia.

§ 2.

W szczególności organ wzywa

1)

strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia

się na rozprawę osobiście lub przez przedstawicieli albo pełnomocników,

2)

świadków i biegłych do stawienia się na rozprawę.

§ 3.

Ponadto organ zawiadamia o rozprawie państwowe jednostki organizacyjne, organizacje

społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu

na jej przedmiot. W tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo

do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla jego poparcia.

§ 1.

W wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.

§ 2.

Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom

i innym osobom, wezwanym do udziału w rozprawie (art. 90 § 3), doręcza się wezwanie

na piśmie.

§ 3.

Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu,

mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nie znane organowi administracji państwowej,

należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w drodze obwieszczeń

albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.

Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie

o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed rozprawą.

Rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji

państwowej, przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed

organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu

kolegialnego.

§ 1.

Nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody

do jej przeprowadzenia.

§ 2.

Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu

stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną

do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny.

§ 1.

Na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty

oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do

wyników postępowania dowodowego.

§ 2.

Kierujący rozprawą może uchylić zadawane świadkom, biegłym i stronom pytania, jeżeli

nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy. Jednakże na żądanie strony należy zamieścić

w protokole osnowę treści uchylonego pytania.

Za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne

osoby uczestniczące w rozprawie mogą być po uprzednim ostrzeżeniu wydalone z miejsca

rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 1000 zł. Na postanowienie

o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

§ 1.

Organ administracji państwowej zawiesza postępowanie

1)

w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej

strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których

mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art.

105),

2)

w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony,

3)

w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do

czynności prawnych,

4)

gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia

wstępnego przez inny organ lub sąd.

§ 2.

Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszanie postępowania, organ administracji

państwowej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.

§ 1.

Organ administracji państwowej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona,

na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne

strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.

§ 2.

Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci

się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.

Organ administracji państwowej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3

zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu

usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ

w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony,

jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy.

§ 1.

Organ administracji państwowej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej

w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie

zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie,

chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub

sądu.

§ 2.

Jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 mogłoby

spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla

interesu społecznego, organ administracji państwowej załatwi sprawę, rozstrzygając

zagadnienie wstępne we własnym zakresie.

§ 3.

Przepis § 2 stosuje się także wówczas, gdy strona mimo wezwania (§ 1) nie wystąpiła

o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo gdy zawieszenie postępowania mogłoby

spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. W tym ostatnim przypadku organ może uzależnić

załatwienie sprawy od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.

§ 1.

O postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji państwowej

zawiadamia strony.

§ 2.

W przypadku zawieszenia postępowania na żądanie strony lub jednej ze stron (art. 98

§ 1) organ pouczy je o treści przepisu art. 98 § 2.

§ 3.

Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie.

W czasie zawieszenia postępowania organ administracji państwowej może podejmować czynności

niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo

poważnym szkodom dla interesu społecznego.

Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.

§ 1.

Organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy

kodeksu stanowią inaczej.

§ 2.

Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób

kończą sprawę w danej instancji.

§ 1.

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji

państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

§ 2.

Organ administracji państwowej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona,

na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne

strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.

§ 1.

Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ

(wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje

się po zajęciu stanowiska przez ten organ.

§ 2.

Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia

o tym stronę.

§ 3.

Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je

niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu

żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin.

§ 4.

Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie

wyjaśniające.

§ 5.

Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy

stronie zażalenie.

§ 6.

W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się odpowiednio

przepisy art. 36-38.

§ 1.

Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji państwowej, datę wydania,

oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie

faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis

z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania

decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego

lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności

wniesienia powództwa lub skargi.

§ 2.

Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.

§ 3.

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów,

które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z

powodu których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie

prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

§ 4.

Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony;

nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji

wydanych na skutek odwołania.

§ 5.

Organ może ograniczyć treść decyzji do danych wymienionych w § 1 w przypadkach, w

których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub

ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek

publiczny.

§ 1.

Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności,

gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia

gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes

społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji

państwowej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

§ 2.

Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu.

W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.

§ 1.

Decyzję doręcza się stronom na piśmie.

§ 2.

W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie.

Organ administracji państwowej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej

doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

§ 1.

Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać

jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku

do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo

sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.

§ 2.

W przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa

lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.

Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu

powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która

zastosowała się do tego pouczenia.

§ 1.

Organ administracji państwowej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze

postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez

ten organ decyzjach.

§ 2.

Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego

lub strony wątpliwości co do treści decyzji.

§ 3.

Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.

W sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji państwowej,

strony mogą zawrzeć ugodę - jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się

to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis

prawa.

Ugoda może być zawarta przed organem administracji państwowej, przed którym toczy

się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania

przez organ decyzji w sprawie.

§ 1.

Organ administracji państwowej odroczy wydanie decyzji i wyznaczy stronom termin do

zawarcia ugody, jeżeli złożą one zgodne oświadczenie o zamiarze jej zawarcia.

§ 2.

W przypadku zawiadomienia przez jedną ze stron o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody

lub niedotrzymania przez strony terminu wyznaczonego w myśl § 1, organ administracji

państwowej załatwia sprawę w drodze decyzji.

§ 1.

Ugodę sporządza się w formie pisemnej. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu, przed

którym została zawarta, datę sporządzenia, oznaczenie stron, przedmiot i treść ugody,

wzmiankę o jej odczytaniu i przyjęciu, podpisy stron oraz podpis pracownika organu

administracji państwowej, upoważnionego do sporządzenia ugody.

§ 2.

Organ administracji państwowej utrwala fakt zawarcia ugody w aktach sprawy, w formie

protokołu podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody.

§ 1.

Ugoda wymaga zatwierdzenia przez organ administracji państwowej, przed którym została

zawarta.

§ 2.

Jeżeli ugoda dotyczy kwestii, których rozstrzygnięcie wymaga zajęcia stanowiska przez

inny organ, stosuje się odpowiednio przepis art. 106.

§ 3.

Organ administracji państwowej odmówi zatwierdzenia ugody zawartej z naruszeniem prawa,

nie uwzględniającej stanowiska organu, o którym mowa w § 2, albo naruszającej interes

społeczny bądź słuszny interes stron.

§ 1.

Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na

które służy zażalenie; postanowienie w tej sprawie powinno być wydane w ciągu siedmiu

dni od dnia zawarcia ugody.

§ 2.

W przypadku gdy ugoda zawarta została w toku postępowania odwoławczego, z dniem, w

którym stało się ostateczne postanowienie zatwierdzające ugodę, traci moc decyzja

organu pierwszej instancji, o czym zamieszcza się wzmiankę w tym postanowieniu.

§ 3.

Łącznie z postanowieniem zatwierdzającym ugodę doręcza się stronom odpis ugody.

§ 1.

Ugoda staje się wykonalna z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało

się ostateczne.

§ 2.

Organ administracji państwowej, przed którym została zawarta ugoda, potwierdza jej

wykonalność na egzemplarzu ugody.

Zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania

administracyjnego.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do ugody i postanowienia w sprawie

jej zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące

decyzji.

§ 1.

W toku postępowania organ administracji państwowej wydaje postanowienia.

§ 2.

Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz

nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

§ 1.

Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji państwowej, datę jego

wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu,

powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy

na nie zażalenie, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego

osoby upoważnionej do jego wydania.

§ 2.

Postanowienie powinno zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie

zażalenie oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.

§ 1.

Postanowienia, od których służy stronom zażalenie, doręcza się na piśmie.

§ 2.

W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 postanowienia mogą być stronom ogłaszane

ustnie.

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113.

§ 1.

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

§ 2.

Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji państwowej wyższego stopnia,

chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

§ 3.

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej

nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego

organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio

przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika,

że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać

inne wymogi co do treści odwołania.

§ 1.

Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który

wydał decyzję.

§ 2.

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie,

a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

§ 3.

Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania.

§ 1.

Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.

§ 2.

Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

§ 3.

Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy

1)

decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108),

2)

decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy.

§ 4.

Ponadto decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy

jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.

O wniesieniu odwołania organ administracji państwowej, który wydał decyzję, zawiadomi

strony.

§ 1.

Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji państwowej, który

wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać

nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a

pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem

odwołania.

§ 3.

Od nowej decyzji służy stronom odwołanie.

Organ administracji państwowej, który wydał decyzję obowiązany jest przesłać odwołanie

wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym

otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132.

Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz

uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie

decyzji.

Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie

w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego

postępowania organowi, który wydał decyzję.

Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ

odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania

w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.

§ 1.

Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której

1)

utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2)

uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty

sprawy bądź uchyla się decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3)

umarza postępowanie odwoławcze.

§ 2.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego

rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego

przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazuje

sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym

rozpatrzeniu sprawy.

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba

że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

W sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi

mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

§ 1.

Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak

stanowi.

§ 2.

Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie,

a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.

Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu

od decyzji.

Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji

państwowej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to

za uzasadnione.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1962 r.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie

przepisy dotyczące odwołań.

§ 1.

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli

1)

dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały

się fałszywe,

2)

decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3)

decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji państwowej, który

podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 i 25,

4)

strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5)

wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące

w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6)

decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7)

zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie

od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8)

decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało

następnie uchylone lub zmienione.

§ 2.

Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed

stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub

innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste,

a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia

lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

§ 3.

Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku,

gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu

czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

§ 1.

Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić,

jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn

określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji

upłynęło pięć lat.

§ 2.

Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania

mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony.

§ 1.

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który

wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia,

w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia

postępowania.

§ 2.

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.

145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

§ 1.

Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.

§ 2.

Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania

co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

§ 3.

Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.

§ 1.

Organem administracji państwowej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest

organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

§ 2.

Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w §

1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie

wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2.

§ 3.

Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał naczelny

organ administracji państwowej.

§ 1.

Organ administracji państwowej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania

określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której

1)

odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia

na podstawie art. 145 § 1, albo

2)

uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na

podstawie art. 145 § 1, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

§ 2.

W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek

okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji państwowej ograniczy

się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania

okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

§ 1.

Organ administracji państwowej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma

z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują

na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

§ 2.

Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie,

chyba że postanowienie wydał naczelny organ administracji państwowej.

§ 1.

Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art.

145 § 1 albo uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, służy roszczenie

o odszkodowanie w zakresie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.

§ 2.

Dochodzenie odszkodowania następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.

§ 1.

Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym

czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał,

lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny

interes strony.

§ 2.

W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia

lub zmiany dotychczasowej decyzji.

Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za

zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją

wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają

się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub

słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która

1)

wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2)

wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3)

dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4)

została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5)

była niewykonalna w dniu jej wydanie i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6)

w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7)

zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

§ 2.

Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i

7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy

decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

§ 1.

Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156

jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez naczelny organ administracji

państwowej - ten organ.

§ 2.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony

lub z urzędu.

§ 3.

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

§ 1.

Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

§ 2.

Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których

mowa w art. 156 § 2, organ administracji państwowej ograniczy się do stwierdzenia

wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu

których nie stwierdził nieważności decyzji.

§ 1.

Organ administracji państwowej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji,

wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo,

że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1.

§ 2.

Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.

§ 1.

Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art.

156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie

za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności

wymienionych w tym przepisie.

§ 2.

Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu.

§ 3.

Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art.

156 § 1, chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi

inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji, w tym ostatnim przypadku roszczenie

o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności.

§ 4.

O odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji

państwowej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art.

156 § 1 albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że została ona wydana z naruszeniem

przepisu art. 156 § 1. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności

wymienionych w art. 156 § 1 następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.

§ 5.

Strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji państwowej

wymieniony w § 4, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej

sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego.

§ 6.

Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała

się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu

art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona

decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1.

§ 1.

Naczelny organ administracji państwowej może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie

każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego

życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej

lub dla ważnych interesów Państwa.

§ 2.

Uprawnienie określone w § 1 w stosunku do decyzji wydanych przez terenowe organy administracji

państwowej stopnia podstawowego przysługuje także terenowemu organowi administracji

państwowej stopnia wojewódzkiego.

§ 3.

Stronie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji, służy roszczenie

o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił lub zmienił

tę decyzję; organ ten, w drodze decyzji, orzeka również o odszkodowaniu.

§ 4.

Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała

się ostateczna decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję.

§ 5.

Do odszkodowania tego stosuje się odpowiednio przepisy art. 160 § 2 i 5.

§ 1.

Organ administracji państwowej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza

jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja

1)

stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis

prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony,

2)

została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona

nie dopełniła tego warunku.

§ 2.

Organ administracji państwowej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została

ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła

tych czynności w wyznaczonym terminie.

§ 3.

Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1

i 2 w drodze decyzji.

Organ administracji państwowej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona

nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym

rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.

Rada Ministrów może ustalać właściwość miejscową organów podatkowych odmiennie, niż

to wynika z przepisu art. 21. Odmienne ustalenie tej właściwości w sprawach dotyczących

określonych grup podatników nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej następuje

w drodze rozporządzenia.

§ 1.

W postępowaniu w sprawach ustalania podstaw opodatkowania i podatków z organami podatkowymi

współdziałają organizacje samorządu społeczno-zawodowego i gospodarczego podatników.

§ 2.

Minister Finansów w drodze rozporządzenia określi organizacje samorządu społeczno-zawodowego

i gospodarczego współdziałające z organami podatkowymi w sprawach, o których mowa

w § 1, rodzaje podatków, których współdziałanie to dotyczy, a także zakres i zasady

współdziałania.

W postępowaniu w sprawach ustalania podstaw opodatkowania i podatków zawieszenie postępowania

może nastąpić, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego

rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub sąd.

§ 1.

Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności podatnika, osoby zastępującej podatnika

lub przez niego zatrudnionej, a w razie nieobecności tych osób - w obecności przywołanego

świadka.

§ 2.

Osoba dokonująca czynności kontrolnych obowiązana jest okazać pisemne upoważnienie

do dokonywania tych czynności.

§ 3.

Osoba dokonująca czynności kontrolnych w razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia,

że okazane lub ujawnione księgi, zapiski lub inne dokumenty są nierzetelne oraz że

w razie ich pozostawienia na miejscu mogą być usunięte lub przerobione, może je odebrać

za pokwitowaniem na czas nie dłuższy niż miesiąc.

§ 4.

Kopię protokołu z czynności kontrolnych doręcza się podatnikowi, a gdy nie był obecny

przy czynnościach kontrolnych - osobie wymienionej w § 1, w obecności której dokonano

czynności kontrolnych.

§ 5.

Przepisu § 4 nie stosuje się do świadków przywołanych do czynności kontrolnych.

§ 6.

Jeżeli podatnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić niezwłocznie

do protokołu odpowiednie wyjaśnienia bądź zastrzeżenia albo w terminie czternastu

dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej; podatnik może równocześnie

wskazać, w miarę potrzeby, odpowiednie dowody.

§ 1.

Jeżeli podatnik jest obowiązany do złożenia zeznania, wykazu lub deklaracji, zwanych

dalej zeznaniem, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z zeznaniem,

chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalania wysokości zobowiązania

podatkowego albo gdy zeznanie jest nierzetelne.

§ 2.

W razie wątpliwości co do rzetelności złożonego zeznania, organ podatkowy wzywa podatnika

do udzielenia niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia zeznania, wyznaczając mu odpowiedni

termin oraz wskazując przyczyny, z powodu których zeznanie poddaje się w wątpliwość.

§ 1.

Księgi prowadzone przez podatnika stanowią dowód w postępowaniu podatkowym, jeżeli

są prowadzone rzetelnie i zgodnie z ustalonymi wymaganiami.

§ 2.

Organ podatkowy może nie uznać za dowód w postępowaniu podatkowym ksiąg prowadzonych

przez podatnika, jeżeli analiza tych ksiąg wykazuje istnienie sprzeczności poszczególnych

składników działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika lub znacznie niższy

obrót od przeciętnego osiąganego w danej branży i podobnych warunkach prowadzenia

działalności albo też dochód rażąco niższy od tego, jaki byłby konieczny dla pokrycia

wydatków ponoszonych przez podatnika, a podatnik tych okoliczności nie wyjaśnił. W

decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego organ podatkowy jest obowiązany

uzasadnić nieuznanie ksiąg za dowód.

Odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji,

określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody

uzasadniające to żądanie.

Organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy

właściwemu organowi odwoławczemu w terminie jednego miesiąca od dnia jego wpływu,

jeżeli w tym terminie nie wyda decyzji na podstawie art. 132. Organ podatkowy przekazując

sprawę obowiązany jest ustosunkować się do przedstawionych zarzutów.

Organ odwoławczy powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od

dnia otrzymania odwołania.

§ 1.

Wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, jednakże

organ odwoławczy wstrzyma wykonanie decyzji w przypadku uzasadnionym interesem społecznym

lub ważnym interesem podatnika.

§ 2.

W przypadku niezałatwienia odwołania w terminie określonym w art. 172 i niewykonania

do tego czasu w całości lub w części zaskarżonej decyzji - jej wykonanie ulega wstrzymaniu

z mocy prawa, w granicach żądania będącego przedmiotem odwołania.

W przypadku gdy w toku postępowania odwoławczego organ rozpatrujący odwołanie stwierdzi,

że zobowiązanie podatkowe zostało ustalone w kwocie niższej, niż wynika to z obowiązujących

przepisów, zwraca sprawę organowi podatkowemu pierwszej instancji w celu dokonania

wymiaru uzupełniającego oraz zmiany w tym zakresie dotychczasowej decyzji. Od nowej

decyzji służy odwołanie, które podlega rozpatrzeniu łącznie z odwołaniem wniesionym

od decyzji ustalającej pierwotny wymiar.

§ 1.

Jeżeli obliczanie i pobranie podatku odbywa się za pośrednictwem płatnika, a podatnik

kwestionuje obliczenie bądź istnienie obowiązku podatkowego, może on w terminie jednego

miesiąca od dnia pobrania podatku przez płatnika wystąpić do organu podatkowego z

żądaniem sprostowania obliczenia podatku bądź uznania nieistnienia obowiązku podatkowego

oraz o zwrot niesłusznie pobranej kwoty. Od decyzji organu podatkowego służy odwołanie.

§ 2.

W zakresie podatku od wynagrodzeń pobieranego przez płatników będących jednostkami

gospodarki uspołecznionej uprawnienia, o których mowa w § 1, zastrzeżone dla organów

podatkowych przysługują również tym płatnikom. Wydanie decyzji w tych sprawach następuje

na żądanie podatnika, wniesione przed upływem roku od pobrania podatku. W tym samym

terminie płatnik może wydać decyzję z urzędu. Od wydanej decyzji służy podatnikowi

odwołanie do organu podatkowego.

§ 1.

Organem odwoławczym w sprawach niektórych podatków jest podatkowa komisja odwoławcza,

działająca przy terenowym organie administracji państwowej stopnia wojewódzkiego.

§ 2.

Minister Finansów w drodze rozporządzenia określa rodzaje podatków, o których mowa

w § 1, skład oraz tryb powoływania podatkowych komisji odwoławczych i ich organizację.

§ 3.

Decyzje podatkowej komisji odwoławczej są ostateczne.

§ 4.

Do uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej

komisji odwoławczej na podstawie przepisów art. 154-161 właściwy jest terenowy organ

administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, przy którym działa ta komisja.

Żądanie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ustalającej

zobowiązanie podatkowe, wniesione po upływie roku od doręczenia tej decyzji, nie podlega

rozpatrzeniu.

Do osobistego stawienia się w przypadkach określonych w art. 88 § 1 oraz do czynności

wymienionych w tym przepisie - w sprawach zobowiązań podatkowych stosuje się przepisy

prawa karnego skarbowego.

Rada Ministrów może ustalić inne niż określone w przepisach poprzedzających szczególne

przepisy o postępowaniu w sprawach zobowiązań podatkowych jednostek gospodarki uspołecznionej.

§ 1.

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że

przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.

§ 2.

Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów

o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu

alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych

z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne.

Organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają

przepisy odrębne, do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis

art. 180 § 1.

Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji państwowej

o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.

§ 1.

Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia,

aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.

§ 2.

Organ administracji państwowej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz

o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu

za potrzebny.

§ 1.

Prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy

kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności

decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.

§ 2.

Prokurator wnosi sprzeciw do organu właściwego do wznowienia postępowania, stwierdzenia

nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.

§ 3.

Sprzeciw od decyzji wydanej przez naczelny organ administracji państwowej wnosi Prokurator

Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

§ 4.

Jeżeli podstawą sprzeciwu jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4, wniesienie

sprzeciwu wymaga zgody strony.

§ 1.

Sprzeciw prokuratora powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu

dni od daty jego wniesienia.

§ 2.

W razie niezałatwienia sprzeciwu w terminie określonym w § 1 mają odpowiednie zastosowanie

przepisy art. 36-38.

W przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji państwowej

wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony.

W przypadku wniesienia przez prokuratora sprzeciwu organ administracji państwowej,

do którego sprzeciw wniesiono, obowiązany jest niezwłocznie rozpatrzyć, czy zachodzi

potrzeba wstrzymania wykonania decyzji do chwili załatwienia sprzeciwu.

Prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art.

182-184, służą prawa strony.

Prokurator, który wniósł skargę na decyzję organu administracji państwowej do sądu

administracyjnego, nie może z tych samych przyczyn wnieść sprzeciwu.

§ 1.

Spory o właściwość między organami administracji państwowej a sądami rozstrzyga Kolegium

Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym.

§ 2.

W przypadku powstania sporu przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.

§ 1.

Kolegium Kompetencyjne tworzy trzech sędziów Sądu Najwyższego oraz przedstawiciele

Ministra Sprawiedliwości i ministra zainteresowanego ze względu na przedmiot sprawy.

§ 2.

Kolegium działa pod przewodnictwem sędziego.

§ 3.

Sędziów do Kolegium Kompetencyjnego, w tym sędziego przewodniczącego, wyznacza Pierwszy

Prezes Sądu Najwyższego każdorazowo po wniesieniu sprawy. Ministrowie wymienieni w

§ 1 wyznaczają swoich przedstawicieli do Kolegium w terminie siedmiu dni od dnia zawiadomienia

ich przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o wniesieniu sprawy.

§ 1.

Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu mogą występować

1)

zainteresowany organ administracji państwowej lub sąd - gdy uznają się równocześnie

za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny),

2)

strona - gdy w sprawie za niewłaściwy uznaje się zarówno organ administracji państwowej,

jak i sąd (spór negatywny),

3)

Minister Sprawiedliwości,

4)

Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

§ 2.

Wniosek o rozpatrzenie sporu kieruje się do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. O

wpłynięciu wniosku Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia

1)

naczelne organy administracji państwowej wymienione w art. 191 § 1,

2)

Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

§ 1.

W rozprawie dotyczącej rozpatrzenia sporu o właściwość między organem administracji

państwowej a sądem bierze udział przedstawiciel organu administracji państwowej, którego

spór dotyczy, strona postępowania administracyjnego oraz przedstawiciel Prokuratora

Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

§ 2.

Osobom, o których mowa w § 1, służy prawo składania wyjaśnień i zgłaszania wniosków.

§ 3.

Nieobecność którejkolwiek z osób wymienionych w § 1 nie wstrzymuje rozprawy.

Rozstrzygnięcia Kolegium Kompetencyjnego nie podlegają zaskarżeniu.

§ 1.

Tracą moc dotychczasowe przepisy w sprawach uregulowanych w niniejszym kodeksie.

§ 2.

W szczególności traci moc rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu

administracyjnym

(Dz. U. Nr 36, poz. 341 z późniejszymi zmianami).

W postępowaniu przed Kolegium Kompetencyjnym w zakresie nie uregulowanym w niniejszym

dziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Kodeks wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1961 r.

§ 1.

Decyzja organu administracji państwowej może być zaskarżona do sądu administracyjnego

z powodu jej niezgodności z prawem.

§ 2.

Do sądu administracyjnego mogą być zaskarżone decyzje w sprawach

1)

budownictwa, nadzoru budowlanego, materiałów budowlanych, urbanistyki i architektury,

2)

cen, opłat i stawek taryfowych,

3)

dróg publicznych, ich utrzymania i ochrony (w tym świadczeń osobistych na rzecz utrzymania

dróg), ruchu na drogach publicznych, komunikacji, łączności, żeglugi, transportu i

spedycji,

4)

działalności w dziedzinie wytwórczości, rzemiosła, usług nierzemieślniczych, handlu,

przemysłu gastronomicznego i żywienia zbiorowego oraz innych rodzajów działalności

gospodarczej,

5)

ewidencji ludności, dowodów tożsamości, aktów stanu cywilnego, imion i nazwisk oraz

obywatelstwa,

6)

geologii, geodezji i kartografii,

7)

gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, gospodarki terenami, zasobami mieszkań i budynków

oraz utrzymania czystości w miastach i gminach,

8)

gospodarki paliwowo-energetycznej, surowcowej i materiałowej, wydobywania i pozyskiwania

w inny sposób kopalin i innych surowców naturalnych oraz ich zagospodarowywania, szkód

górniczych oraz obrotu surowcami, materiałami i wyrobami,

9)

gospodarki wodnej,

10)

gospodarki żywnościowej, żywności i żywienia,

11)

zobowiązań podatkowych i innych świadczeń pieniężnych, do których mają zastosowanie

przepisy o podatkach, oraz należności celnych, z wyłączeniem zobowiązań podatkowych

i należności celnych od państwowych jednostek organizacyjnych,

12)

obrotu nieruchomościami oraz składnikami majątku ruchomego,

13)

ochrony przyrody oraz środowiska,

14)

oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego, kultury i sztuki oraz dóbr kultury i muzeów,

jak również działalności artystycznej i rozrywkowej,

15)

planowania przestrzennego,

16)

rolnictwa i leśnictwa, w tym: gospodarki terenami rolniczymi i leśnymi, sposobu zagospodarowywania

i użytkowania tych terenów, scalania i wymiany gruntów, przejmowania nieruchomości

rolnych i leśnych na własność Państwa, własności i obrotu tymi nieruchomościami, produkcji

roślinnej i zwierzęcej, upraw, hodowli i nasiennictwa, ochrony zwierząt i roślin,

gospodarki łowieckiej oraz rybołówstwa,

17)

uprawnień do wykonywania określonych czynności i zajęć,

18)

wywłaszczeń nieruchomości i innych praw,

19)

zatrudnienia i spraw socjalnych,

20)

zdrowia i opieki społecznej, wymagań sanitarno-epidemiologicznych, kultury fizycznej,

sportu i turystyki, jak również działalności sportowej.

§ 3.

Ustawy szczególne mogą przewidywać możliwość zaskarżania do sądu administracyjnego

z przyczyn określonych w § 1 decyzji administracyjnych także w innych sprawach niż

określone w § 2.

Skarga na decyzję organu administracji państwowej służy

1)

stronie,

2)

organizacji społecznej, która brała udział w postępowaniu administracyjnym,

3)

prokuratorowi.

Skargę na decyzję organu administracji państwowej można wnieść do sądu administracyjnego

po wyczerpaniu toku instancji w postępowaniu administracyjnym, chyba że skargę wnosi

prokurator.

§ 1.

Skargę na decyzję organu administracji państwowej wnosi się do sądu administracyjnego

w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

§ 2.

Prokurator może wnieść do sądu administracyjnego skargę na decyzję w terminie sześciu

miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia stronie.

§ 3.

Nie można wnieść skargi do sądu administracyjnego na decyzję, jeżeli właściwy organ

administracji państwowej wszczął postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia

nieważności decyzji albo wznowił postępowanie.

§ 1.

Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji państwowej,

który wydał zaskarżoną decyzję w ostatniej instancji.

§ 2.

Organ administracji państwowej, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę wraz z aktami

sprawy do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.

Może też w tym terminie, jeżeli uzna w całości skargę za słuszną, zmienić lub uchylić

decyzję; w tym przypadku nie nadaje skardze dalszego biegu.

§ 3.

Organ administracji państwowej, przekazując skargę sądowi administracyjnemu, obowiązany

jest wnieść równocześnie odpowiedź na tę skargę.

§ 1.

Wniesienie skargi na decyzję administracyjną nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednakże

organ administracji państwowej przed przekazaniem skargi do sądu administracyjnego

może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

§ 2.

Po przekazaniu skargi do sądu administracyjnego o wstrzymaniu wykonania decyzji orzeka

ten sąd na posiedzeniu niejawnym.

§ 1.

W postępowaniu sądowym stroną przeciwną w stosunku do skarżącego jest organ administracji

państwowej, który wydał decyzje.

§ 2.

Osoby, których praw dotyczy wynik postępowania, mogą wziąć udział w postępowaniu sądowym

na prawach strony.

§ 1.

Postępowanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne toczy się z udziałem prokuratora,

gdy prokurator wniósł skargę, brał udział w postępowaniu administracyjnym albo gdy

zgłosił swój udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

§ 2.

Sąd administracyjny zawiadamia prokuratora o wniesieniu skargi.

§ 3.

Nieobecność prokuratora nie wstrzymuje rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

§ 1.

Sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu

do jej wniesienia lub z innych przyczyn niedopuszczalną, a także gdy skarżący nie

uzupełnił w wyznaczonym terminie takich braków skargi, które uniemożliwiają nadanie

jej dalszego biegu.

§ 2.

Sąd administracyjny może na posiedzeniu niejawnym przywrócić termin do wniesienia

skargi z przyczyn i w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania cywilnego.

§ 3.

O terminie posiedzenia niejawnego zawiadamia się prokuratora.

Sąd administracyjny wyznacza rozprawę, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o których

mowa w art. 204 § 1.

Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.

§ 1.

Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub

w części, a w miarę potrzeby również decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji,

albo stwierdza nieważność bądź niezgodność decyzji z prawem.

§ 2.

Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi

1)

naruszenie prawa materialnego, chyba że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy,

2)

naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania z przyczyn określonych

w art. 145 § 1,

3)

inne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ

na wynik sprawy.

§ 3.

Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone

w art. 156 § 1.

§ 4.

Sąd administracyjny ogranicza się do stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji wydanej

z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 lub art. 156 § 1, jeżeli zachodzą okoliczności

przewidziane w art. 146 § 1 lub w art. 156 § 2.

§ 5.

W razie nieuwzględnienia skargi sąd administracyjny skargę oddala.

§ 6.

Sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w

art. 204 § 1.

W orzeczeniu uwzględniającym skargę sąd administracyjny orzeka od organu administracji

państwowej, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd

oraz organ administracji państwowej.

Minister Sprawiedliwości, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego oraz Prokurator Generalny

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej może od orzeczenia sądu administracyjnego ze skargi

na decyzję wnieść rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego, jeżeli orzeczenie to rażąco

narusza prawo lub interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

W sprawach nie uregulowanych w niniejszym dziale stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania cywilnego, rozpoznanie skargi następuje według przepisów tego Kodeksu o postępowaniu rewizyjnym.

Od skargi na decyzję administracyjną pobiera się wpis. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia

określi zasady pobierania wpisu i jego wysokość. W sprawach tych skarg stosuje się

odpowiednio także przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Sąd administracyjny, po wydaniu orzeczenia i sporządzeniu jego uzasadnienia, zwraca

niezwłocznie akta sprawy organowi administracji państwowej. Termin do załatwienia

sprawy przez organ administracji państwowej przewidziany w kodeksie liczy się od dnia

zwrócenia mu akt sprawy.

W razie stwierdzenia w toku postępowania sądowego istotnego uchybienia w pracy organu

administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję, albo wadliwości lub niezgodności

z ustawą przepisów aktu wykonawczego, stanowiącego podstawę wydania decyzji - sąd

administracyjny zawiadamia o tym organ, którego dotyczy skarga, oraz właściwy organ

wyższego stopnia, a gdy chodzi o niezgodność przepisów aktu wykonawczego z ustawą

- także organ, który wydał ten akt.

§ 1.

W przypadkach gdy sąd administracyjny w swoim orzeczeniu

1)

uchyli zaskarżoną decyzję, a organ administracji państwowej, rozpatrując sprawę ponownie,

umorzy postępowanie,

2)

stwierdzi nieważność zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1

albo stwierdzi, w myśl art. 158 § 2, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisu

art. 156 § 1, stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania lub uchylenia albo

stwierdzenia nieważności tej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną

rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności stanowiących

podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji bądź stwierdzenia, że decyzja

wydana została z naruszeniem przepisu art. 156 § 1.

§ 2.

Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję wymienioną w § 1 pkt 1 lub

pkt 2, chyba że winę za powstanie okoliczności stanowiących podstawę wadliwości decyzji

ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku

roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności.

§ 3.

O odszkodowaniu od organu wymienionego w § 2 orzeka organ administracji państwowej

wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję. Dochodzenie odszkodowania

od innej strony postępowania następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.

§ 4.

Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia doręczenia

określonego w § 1 orzeczenia sądu administracyjnego.

§ 5.

Do odszkodowania tego stosuje się odpowiednio przepisy art. 160 § 2 i 5.

§ 1.

Do sądu administracyjnego można wnieść również skargę, gdy w ustalonym w przepisach

prawa terminie organ administracji państwowej nie wydał decyzji w postępowaniu w pierwszej

instancji lub w postępowaniu odwoławczym w sprawach, o których mowa w art. 196.

§ 2.

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków przewidzianych w art. 37.

§ 3.

Skarga może być wniesiona w każdym czasie po upływie terminu przewidzianego do załatwienia

sprawy, aż do chwili jej załatwienia.

§ 4.

Sąd administracyjny, gdy uzna skargę za uzasadnioną, zobowiązuje organ administracji

państwowej do wydania decyzji w określonym terminie. Sąd może też zwrócić uwagę organowi

administracji państwowej, a w razie potrzeby organowi wyższego stopnia, na rażące

zaniedbania obowiązków przy załatwianiu spraw.

§ 5.

W kwestiach nie unormowanych w § 1-4 do skargi na niewydanie w terminie decyzji stosuje

się odpowiednio przepisy niniejszego działu.

§ 1.

Organ administracji państwowej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się

o zaświadczenie.

§ 2.

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli

1)

urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2)

osoba ubiegająca się o zaświadczenie uprawdopodobni swój interes prawny w urzędowym

potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

§ 3.

Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie

czternastu dni.

§ 1.

W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji państwowej

obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu

prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych

danych znajdujących się w jego posiadaniu.

§ 2.

Organ administracji państwowej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w

koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą

się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Organ administracji państwowej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów

lub stanu prawnego, znanych organowi z urzędu bądź możliwych do ustalenia przez organ

na podstawie posiadanej ewidencji, rejestrów lub innych danych albo na podstawie przedstawionych

przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych (dowodu osobistego, dowodów

rejestracyjnych i innych).

§ 1.

Obywatelom oraz organizacjom społecznym służy zagwarantowane w Konstytucji Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych.

§ 2.

Skargi i wnioski dotyczące działalności organizacji społecznych mogą być składane

do organów tych organizacji.

§ 3.

Skargi i wnioski można składać w interesie własnym, innych osób, a także w interesie

społecznym.

§ 1.

Skargi i wnioski składane do

1)

organów państwowych - mogą dotyczyć wszelkich spraw wchodzących w zakres zadań organów

państwowych i państwowych jednostek organizacyjnych oraz spraw załatwianych przez

organizacje społeczne w myśl art. 1 § 2 pkt 2.

2)

organów organizacji społecznych - mogą dotyczyć zadań wchodzących w zakres zadań i

działalności tych organizacji.

§ 2.

O tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma

zewnętrzna.

§ 1.

Organy państwowe oraz organy organizacji społecznych rozpatrują i załatwiają skargi

i wnioski w ramach swojej właściwości.

§ 2.

Pracownik organu państwowego oraz organu organizacji społecznej, winny niewłaściwego

i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków, podlega odpowiedzialności porządkowej

lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.

Ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o organach państwowych - rozumie

się przez to także organy przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek

organizacyjnych.

§ 1.

Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia

skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach

skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych.

§ 2.

Organy państwowe oraz organy organizacji społecznych są obowiązane przeciwdziałać

hamowaniu krytyki i innym działaniom ograniczającym prawo obywateli do składania skarg

i wniosków bądź dostarczania informacji do publikacji o znamionach skargi lub wniosku.

Rada Ministrów wyda przepisy o organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków.

Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie

zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności

lub słusznych interesów obywateli, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie

spraw.

Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia.

Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania

skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności

1)

rady narodowej stopnia podstawowego - prezydium rady narodowej stopnia wojewódzkiego,

a w stosunku do rady narodowej stopnia wojewódzkiego- Rada Państwa,

2)

prezydium rady narodowej - rada narodowa, której organem jest prezydium,

3)

ministra - Rada Ministrów,

4)

innego organu centralnego i jego kierownika- organ, któremu podlega,

5)

terenowego organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w sprawach podlegających

rozpatrzeniu według przepisów kodeksu - właściwy minister, a w innych sprawach - Prezes

Rady Ministrów,

6)

terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego - terenowy organ administracji

państwowej stopnia wojewódzkiego,

7)

innego organu administracji państwowej, przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej

jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór.

Do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań i działalności organizacji społecznej właściwy

jest organ bezpośrednio wyższego stopnia tej organizacji, a w stosunku do organu naczelnego

organizacji - naczelny organ administracji państwowej sprawujący nadzór nad działalnością

tej organizacji.

Jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany

jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni przekazać ją właściwemu

organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ.

§ 1.

Organ właściwy do rozpatrzenia skargi może ją przekazać do załatwienia organowi niższego

stopnia, o ile skarga nie zawiera zarzutów dotyczących działalności tego organu.

§ 2.

Skargę na pracownika można przekazać do załatwienia również jego przełożonemu służbowemu,

z obowiązkiem zawiadomienia organu właściwego do rozpatrzenia skargi o sposobie jej

załatwienia.

§ 3.

O przekazaniu skargi zawiadamia się równocześnie skarżącego.

Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania

administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę.

Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania

administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania

strony.

W sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne

1)

skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami

kodeksu,

2)

skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie

powinien rozpatrzyć z urzędu.

§ 1.

Skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja

ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub

za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu.

§ 2.

W przypadkach określonych w § 1 żądanie zostanie uwzględnione, gdy zachodzą przewidziane

w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo

jej uchylenia lub zmiany.

W przypadkach określonych w art. 233 i 234 organem właściwym do rozpatrzenia skargi

jest organ uprawniony do wszczęcia postępowania lub organ, przed którym toczy się

postępowanie, a w przypadkach określonych w art. 235 - organ właściwy do wznowienia

postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo do jej uchylenia lub zmiany.

§ 1.

Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki,

nie później jednak niż w ciągu miesiąca.

§ 2.

Posłowie na Sejm i radni rad narodowych, którzy wnieśli skargę we własnym imieniu

albo przekazali do załatwienia skargę innej osoby, powinni być zawiadomieni o sposobie

załatwienia skargi, a gdy jej załatwienie wymaga zebrania dowodów, informacji lub

wyjaśnień - także o stanie rozpatrzenia skargi, najpóźniej w terminie czternastu dni

od dnia jej wniesienia albo przekazania.

§ 3.

O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego.

§ 4.

W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art.

36-38.

§ 1.

Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od

którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis

z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia

skargi. Zawiadomienie o odmownym załatwianiu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie

faktyczne i prawne.

§ 2.

W zawiadomieniu, o którym mowa w § 1, w jednostkach organizacyjnych resortu obrony

narodowej można pominąć imię i nazwisko osoby upoważnionej do załatwienia skargi.

§ 1.

W przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, uznana została za bezzasadną i

jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania

nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może, w odpowiedzi na tę

skargę, podtrzymać swoje poprzednie stanowisko.

§ 2.

O załatwieniu w sposób określony w § 1 skargi wniesionej ponownie organ załatwiający

tę skargę zawiadamia organ wyższego stopnia; nie dotyczy to skarg załatwianych przez

organy naczelne.

Gdy skarga dotyczy sprawy, która nie podlega rozpatrzeniu według przepisów kodeksu

(art. 3 § 1 i 2) albo nie należy do właściwości organów administracji państwowej,

przepisy art. 233-239 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w miejsce pozostałych

przepisów kodeksu stosuje się przepisy postępowania właściwego dla danej sprawy.

Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia

praworządności, usprawniania pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności społecznej,

lepszego zaspokajania potrzeb ludności.

§ 1.

Wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku.

§ 2.

Wnioski w sprawach dotyczących zadań organizacji społecznych składa się do organów

tych organizacji.

Jeżeli organ, który otrzymał wniosek, nie jest właściwy do jego rozpatrzenia, obowiązany

jest w ciągu siedmiu dni przekazać go właściwemu organowi. O przekazaniu wniosku zawiadamia

się równocześnie wnioskodawcę.

§ 1.

W sprawie terminu załatwiania wniosków stosuje się przepis art. 237 § 1.

§ 2.

O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.

W razie niemożności załatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 właściwy

organ obowiązany jest w tym terminie zawiadomić wnioskodawcę o czynnościach podjętych

w celu rozpatrzenia wniosku oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku.

§ 1.

Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia

skargi w trybie określonym w rozdziale 2 niniejszego działu.

§ 2.

Wnioskodawcy służy prawo wniesienia skargi w przypadku niezałatwienia wniosku w terminie

określonym w art. 244 albo wskazanym w zawiadomieniu (art. 245).

Do wniosków stosuje się odpowiednio przepisy art. 230, 237 § 2 i art. 238.

§ 1.

Skargi i wnioski przekazane przez redakcje prasowe do organów właściwych w myśl art.

228- 230 i 242 podlegają rozpatrzeniu i załatwieniu w trybie określonym w przepisach

rozdziałów 2 i 3 niniejszego działu.

§ 2.

Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia skargi lub

wniosku albo o ich przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia również redakcję

prasową, jeżeli zażądała takiego zawiadomienia.

Przepis art. 248 stosuje się odpowiednio do skarg i wniosków przekazanych przez organizacje

społeczne do organów właściwych w myśl art. 228-230 oraz art. 242.

§ 1.

Artykuły, notatki i inne wiadomości opublikowane w prasie, których treść ma znamiona

skargi (art. 227) lub wniosku (art. 241) i które przesłane zostały przez redakcję

prasową do organu właściwego, w myśl art. 228-230 lub art. 242, podlegają rozpatrzeniu

i załatwieniu jako skargi lub wnioski w trybie przepisów rozdziału 2 lub 3 niniejszego

działu.

§ 2.

Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia sprawy albo

o jej przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia redakcję prasową, która te materiały

(§ 1) przesłała, a w miarę możności także osoby, których sprawa dotyczy.

Przepisy art. 237 § 4 oraz art. 245 i 246 stosuje się odpowiednio do redakcji prasowej,

która opublikowała i przesłała do właściwego organu administracji państwowej artykuł,

notatkę lub inną wiadomość, w trybie przewidzianym w niniejszym rozdziale.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do skarg, wniosków oraz wiadomości

przekazanych właściwym organom przez redakcję radia, telewizji i kroniki filmowej.

§ 1.

Organy państwowe oraz organy organizacji społecznych obowiązane są przyjmować obywateli

w sprawach skarg i wniosków w ustalonych przez siebie dniach i godzinach.

§ 2.

Kierownicy organów wymienionych w § 1 lub wyznaczeni przez nich zastępcy obowiązani

są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków co najmniej raz w tygodniu.

§ 3.

Dni i godziny przyjęć powinny być dostosowane do potrzeb ludności, przy czym przynajmniej

raz w tygodniu przyjęcia powinny się odbywać w ustalonym dniu po godzinach pracy.

§ 4.

Informacja o dniach i godzinach przyjęć powinna być wywieszona na widocznym miejscu

w siedzibie danej jednostki organizacyjnej oraz w podporządkowanych jej jednostkach

organizacyjnych.

§ 5.

Naczelny organ państwowy oraz naczelny organ organizacji społecznej mogą ustalać sposób,

dni i godziny przyjmowania obywateli w sprawach skarg i wniosków przez podporządkowane

im organy i jednostki organizacyjne.

Skargi i wnioski składane i przekazywane do organów państwowych i organów organizacji

społecznych oraz związane z nimi pisma i inne dokumenty rejestruje się i przechowuje

w sposób ułatwiający kontrolę przebiegu i terminów załatwiania poszczególnych skarg

i wniosków.

§ 1.

We wszystkich handlowych, gastronomicznych i usługowych jednostkach organizacyjnych

skargi i wnioski mogą być zgłaszane przez ich wpisywanie do „Książki skarg i wniosków”.

Książki te powinny być udostępniane obywatelom bez jakichkolwiek ograniczeń w czasie

pracy danej placówki.

§ 2.

Prezes Rady Ministrów w drodze rozporządzenia określi tryb postępowania w sprawach

skarg i wniosków wpisanych do „Książki skarg i wniosków”, organy właściwe do ich rozpatrywania

oraz sprawowania nadzoru i kontroli nad przyjmowaniem i załatwianiem tych skarg i

wniosków.

Pracownik, który otrzymał skargę dotyczącą jego działalności, obowiązany jest przekazać

ją niezwłocznie swojemu przełożonemu służbowemu.

Zwierzchni nadzór nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków składanych do

rad narodowych, sądów i organów prokuratury sprawuje Rada Państwa, zaś składanych

do innych organów i jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów.

§ 1.

Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków sprawują

1)

ministrowie - gdy chodzi o skargi załatwiane przez ministerstwa i inne jednostki organizacyjne

bezpośrednio podległe ministrowi,

2)

właściwi rzeczowo ministrowie we współdziałaniu z Ministrem Administracji, Gospodarki

Terenowej i Ochrony Środowiska - gdy chodzi o skargi załatwiane przez terenowe organy

administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, zaś terenowe organy administracji

państwowej stopnia wojewódzkiego - gdy chodzi o skargi załatwiane przez terenowe organy

administracji państwowej stopnia podstawowego,

3)

terenowe organy administracji państwowej - gdy chodzi o skargi załatwiane przez jednostki

organizacyjne nadzorowane przez te organy,

4)

organy wyższego stopnia oraz właściwe organy naczelne - gdy chodzi o skargi załatwiane

przez pozostałe organy państwowe i organy państwowych jednostek organizacyjnych.

§ 2.

Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków w organach organizacji

społecznych sprawują statutowe organy nadzorcze tych organizacji oraz organy wyższego

stopnia, zaś w organach naczelnych tych organizacji - naczelny organ administracji

państwowej sprawujący nadzór nad działalnością danej organizacji.

§ 1.

Organy, o których mowa w art. 258, dokonują okresowo ocen przyjmowania i załatwiania

skarg i wniosków przez organy i jednostki organizacyjne poddane ich nadzorowi.

§ 2.

Terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego dokonują okresowo ocen

sposobu przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez wszystkie organy administracji

państwowej i innych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych działających

na ich terenie.

§ 3.

W wyniku przeprowadzonych kontroli oraz ocen organy wymienione w § 1 i 2 obowiązane

są podejmować środki zmierzające do usunięcia przyczyn skarg oraz do pełnego wykorzystania

wniosków dla polepszenia działalności poszczególnych organów i innych państwowych

jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych.

Tryb przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez organy państwowe i organy innych

państwowych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych w gminach, miastach,

dzielnicach miast i województwach pozostaje pod społeczną kontrolą właściwych rad

narodowych.

§ 1.

Jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które

zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji państwowej

prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin

ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni.

§ 2.

Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi

lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.

§ 3.

Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie.

§ 4.

Organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności

1)

jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny

interes strony,

2)

jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawiły,

3)

jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą.

§ 1.

Stronę obciążają te koszty postępowania, które

1)

wynikły z winy strony,

2)

zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego

obowiązku organów prowadzących postępowanie.

§ 2.

W uzasadnionych przypadkach organ administracji państwowej może zażądać od strony

złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.

§ 1.

Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych

oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami

na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.

§ 2.

Organ administracji państwowej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty

bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

§ 1.

Jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji państwowej ustali w drodze postanowienia

wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i

sposób ich uiszczenia.

§ 2.

Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia

służy zażalenie.

Wszelkie nie uiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności

wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej

świadczeń pieniężnych.

Pracownik organu administracji państwowej winny błędnego wezwania strony (art. 56

§ 1) obowiązany jest do zwrotu wynikłych stąd kosztów. Orzekanie i ściąganie należności

od tego pracownika następuje w trybie administracyjnym.

W razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności

związanych z tokiem postępowania organ administracji państwowej może ją zwolnić w

całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od

opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach.

Rada Ministrów może swoje uprawnienia wynikające z art. 229 pkt 3 przekazać do właściwości

Prezesa Rady Ministrów.

Decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne,

chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana

w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z

powodu upływu terminu do wniesienia skargi.