Ustawa z dnia 8 lutego 1979 r. o jakości wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych.

Ustawa określa obowiązki przedsiębiorstw państwowych i innych jednostek gospodarki

uspołecznionej, jednostek gospodarki nie uspołecznionej i osób fizycznych, uczestniczących

w produkcji wyrobów lub w obrocie tymi wyrobami, wykonujących usługi, roboty i obiekty

budowlane, oraz obowiązki organów administracji państwowej - w zakresie zapewnienia

odpowiedniej jakości wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych, jak również środki

zmierzające do przeciwdziałania nieodpowiedniej jakości.

1.

Producent jest odpowiedzialny za jakość wyrobów odpowiadającą postępowi technicznemu,

ekonomicznemu i społecznemu oraz zgodną z wymaganiami określonymi w normach i innych

przepisach szczególnych, a także umowach; powinien równocześnie dążyć do wytwarzania

wyrobów o wyższej jakości.

2.

Uczestniczący w obrocie i przechowywaniu oraz w transporcie wyrobów są odpowiedzialni

za zapewnienie właściwego odbioru jakościowego wyrobów, za należyte warunki ich magazynowania

i przechowywania oraz warunki transportu zapobiegające obniżeniu jakości wyrobów.

3.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wykonawców usług.

4.

Wykonawcy robót i obiektów budowlanych są odpowiedzialni za zapewnienie ich jakości

zgodnej z przepisami prawa budowlanego i przepisami szczególnymi oraz z wymaganiami

ustalonymi w umowach.

1.

Zadania jednostek gospodarki uspołecznionej w zakresie jakości wyrobów, usług, robót

i obiektów budowlanych są określane w programach i w planach społeczno-gospodarczych.

2.

Rada Ministrów określa zasady opracowywania i ustalania dla jednostek gospodarki uspołecznionej

programów, o których mowa w ust. 1, oraz zakres i tryb wprowadzania do planów społeczno-gospodarczych

tych jednostek zadań i wskaźników dotyczących poprawy jakości, a także mierników oceny

wykonania planu w tym zakresie.

1.

System ekonomiczno-finansowy oraz zasady wynagrodzeń powinny sprzyjać stałej poprawie

jakości wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych.

2.

System ekonomiczno-finansowy powinien zapewniać jednostce gospodarczej uzyskanie korzyści

finansowych odpowiednio do osiągniętej jakości względnie obciążać ją skutkami finansowymi

w wypadkach nieodpowiedniej jakości.

3.

Ceny wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych powinny uwzględniać odpowiednie

zróżnicowanie w zależności od poziomu ich jakości.

1.

Producent wyrobów oraz wykonawca usług, robót i obiektów budowlanych, których jakość

nie odpowiada ustalonym wymaganiom jakościowym, ponoszą wynikające z tego konsekwencje

ekonomiczne, określone przepisami prawa.

2.

Takie same konsekwencje ponoszą uczestniczący w obrocie, dopuszczający do obniżenia

jakości wyrobów w wyniku niezapewnienia ustalonych warunków magazynowania i przechowywania.

3.

W odniesieniu do jednostek gospodarki uspołecznionej mogą być ustanawiane ponadto

konsekwencje ekonomiczne w zakresie niezaliczania wadliwych jakościowo wyrobów, usług,

robót i obiektów budowlanych do wykonania planu społeczno-gospodarczego, zmniejszenia

funduszu płac i innych funduszów, kształtowania zysku i cen oraz w innym zakresie.

4.

Rada Ministrów ustala rodzaje i zakres konsekwencji, o których mowa w ust. 3, oraz

tryb ich stosowania.

1.

Obniżenie jakości produkcji albo wadliwe wykonanie wyrobu, usługi, roboty lub obiektu

budowlanego z winy pracownika, na które pracownikowi dwukrotnie zwrócono uwagę w formie

pisemnej, mające miejsce po raz trzeci w ciągu roku, należy traktować jako ciężkie

naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, uprawniające zakład pracy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

2.

Każdorazowe obniżenie jakości produkcji albo wadliwe wykonanie wyrobu, usługi, roboty

lub obiektu budowlanego z winy pracownika, na które uprzednio pracownikowi zwrócono

uwagę w formie pisemnej, powinno powodować, w wykonaniu przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego

funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego

(Dz. U. Nr 27, poz. 150), zmniejszenie nagrody co najmniej o 25%.

3.

Jednostki gospodarki uspołecznionej są obowiązane dochodzić odszkodowania od osób,

z których winy poniosły szkodę wskutek wykonania wyrobu, usługi, roboty lub obiektu

budowlanego, nie odpowiadających ustalonym wymaganiom - na zasadach określonych odrębnymi

przepisami.

1.

Rady narodowe i komitety kontroli społecznej oraz związki zawodowe aktywnie współuczestniczą

w działaniach na rzecz poprawy jakości, przeprowadzają na rzecz ochrony konsumenta

społeczną kontrolę i ocenę jakości.

2.

Organizacje społeczne są uprawnione do przeprowadzania oceny jakości wyrobów, usług,

robót i obiektów budowlanych.

3.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa organizacje społeczne uprawnione do

oceny, o której mowa w ust. 2, oraz zakres, zasady i tryb dokonywania tej oceny.

Właściwi ministrowie oraz wojewodowie i prezydenci miast stopnia wojewódzkiego są

obowiązani do prowadzenia analiz potrzeb użytkowników, dotyczących jakości wyrobów,

usług, robót i obiektów budowlanych, oceny zaspokajania tych potrzeb, a także wykorzystywania

tych ocen do usprawniania działalności gospodarczej i lepszego zaspokajania potrzeb

użytkowników.

1.

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o

1)

wyrobach - rozumie się przez to wyroby gotowe oraz ich elementy, półwyroby, materiały,

surowce, paliwa i energię oraz opakowania,

2)

jakości wyrobów - rozumie się przez to zespół cech użytkowych i innych, określonych

w normach, przepisach szczególnych oraz w umowach,

3)

wyższej jakości wyrobów - rozumie się przez to zespół cech użytkowych i innych przewyższających

poziom wymagań, o których mowa w pkt 2,

4)

usługach - rozumie się przez to czynności polegające na wykonywaniu wyrobów na indywidualne

zamówienie, naprawie, montażu i konserwacji wyrobów oraz czynności związane z transportem

i przechowywaniem wyrobów,

5)

jakości usług - rozumie się przez to zgodność wykonywanych czynności wymienionych

w pkt 4 z umowami, porozumieniami i przepisami,

6)

robotach i obiektach budowlanych - rozumie się przez to roboty i obiekty określone

w prawie budowlanym,

7)

jakości robót i obiektów budowlanych - rozumie się przez to spełnienie wymagań określonych

w prawie budowlanym i przepisach szczególnych oraz w umowach.

8)

producencie wyrobów - rozumie się przez to jednostkę gospodarki uspołecznionej, jednostkę

gospodarki nie uspołecznionej albo osobę fizyczną, która projektuje, konstruuje lub

wytwarza wyroby,

9)

użytkowniku wyrobów - rozumie się przez to jednostkę gospodarki uspołecznionej, jednostkę

gospodarki nie uspołecznionej albo osobę fizyczną, która nabywa wyroby od producenta

lub odbiorcy do własnego użytku względnie przetworzenia,

10)

odbiorcy wyrobów - rozumie się przez to jednostkę gospodarki uspołecznionej, jednostkę

gospodarki nie uspołecznionej albo osobę fizyczną uprawnioną do prowadzenia obrotu

handlowego wyrobami dla celów dalszej sprzedaży,

11)

kwalifikacji jakości wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych - rozumie się przez

to określanie wymagań, badania, ocenę i klasyfikację pod względem jakości.

2.

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o ministrach, rozumie się przez to także kierowników

urzędów centralnych.

1.

Wyroby, usługi, roboty i obiekty budowlane podlegają kwalifikacji jakości.

2.

Kwalifikacji jakości wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych dokonują

1)

producent wyrobu, wykonawca usługi, roboty lub obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem

pkt 2,

2)

w odniesieniu do określonych w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie wyrobów

- powołane do tego organy i jednostki organizacyjne.

3.

Kwalifikacji jakości dokonuje się przed podjęciem produkcji określonego wyrobu, a

gdy chodzi o usługi, roboty i obiekty budowlane - przed przystąpieniem do ich wykonania,

a także po ich wykonaniu.

4.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia ustala zasady i tryb kwalifikacji jakości wyrobów,

usług, robót i obiektów budowlanych, a także obowiązki w tym zakresie producentów

i wykonawców.

1.

Grupy wyrobów podlegające kwalifikacji jakości przez organy i jednostki organizacyjne,

o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 2, są ustalane w narodowych planach społeczno-gospodarczych.

2.

Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości w porozumieniu z właściwymi

ministrami ustala szczegółowe wykazy wyrobów, o których mowa w ust. 1, a także organy

i jednostki organizacyjne powołane do kwalifikacji jakości tych wyrobów.

1.

Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości w porozumieniu z zainteresowanymi

ministrami określa kryteria kwalifikacji jakości wyrobów oraz usług, z wyłączeniem

usług, o których mowa w ust. 2.

2.

Minister Handlu Wewnętrznego i Usług w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami

i Prezesem Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości określa kryteria kwalifikacji

jakości usług dla ludności.

3.

Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w porozumieniu z zainteresowanymi

ministrami i Prezesem Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości określa kryteria

kwalifikacji jakości robót i obiektów budowlanych.

4.

Kryteria kwalifikacji jakości energii określają odrębne przepisy.

1.

Wyroby wyższej jakości mogą być oznaczane państwowymi znakami jakości.

2.

Rada Ministrów określa zasady i tryb przyznawania prawa do oznaczania wyrobów państwowymi

znakami jakości, a także rodzaj i zakres zachęt ekonomicznych dla producentów wyrobów

oznaczanych tymi znakami.

1.

Wyroby, które mogą zagrażać życiu, zdrowiu, mieniu lub środowisku naturalnemu, podlegają

oznaczaniu znakami bezpieczeństwa.

2.

Rada Ministrów określa zasady i tryb oznaczania wyrobów znakami bezpieczeństwa.

Prawo do oznaczania wyrobów państwowymi znakami jakości oraz znakami bezpieczeństwa

przyznaje Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości; Prezes Komitetu w porozumieniu

z właściwymi ministrami może upoważniać jednostki organizacyjne zaplecza naukowo-badawczego,

organizacje spółdzielcze i inne organizacje społeczne do przyznawania prawa do oznaczania

określonych wyrobów państwowymi znakami jakości oraz znakami bezpieczeństwa.

1.

Ministrowie nadzorujący producentów wyrobów, wykonawców usług, robót i obiektów budowlanych

oraz jednostki organizacyjne obrotu towarowego zapewniają właściwą organizację kontroli

jakości w tych jednostkach, tworzą warunki do wdrażania i stosowania skutecznych metod

tej kontroli, upowszechniają pozytywne doświadczenia w tym zakresie, podejmują inne

działania zapewniające skuteczną i efektywną kontrolę jakości.

2.

W sprawach wymienionych w ust. 1 ministrowie współdziałają z Prezesem Polskiego Komitetu

Normalizacji, Miar i Jakości.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zarządów centralnych związków spółdzielni

oraz zarządów organizacji społecznych prowadzących działalność gospodarczą.

1.

Kierownik jednostki gospodarki uspołecznionej jest obowiązany zapewniać skuteczną

kontrolę przebiegu produkcji, świadczenia usług i wykonywania robót i obiektów budowlanych,

zgodnie z ustalonymi wymaganiami w zakresie jakości.

2.

Rada Ministrów określa zasady organizacji kontroli jakości wyrobów, usług, robót i

obiektów budowlanych w jednostkach gospodarki uspołecznionej, a także kontroli jakości

wyrobów w uspołecznionych jednostkach obrotu towarowego.

1.

Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości oraz podległe mu terenowe urzędy miar

i jakości są uprawnione do przeprowadzania kontroli jakości wyrobów, usług, robót

i obiektów budowlanych.

2.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi zakres i tryb przeprowadzania kontroli,

o której mowa w ust. 1, przez organy wymienione w tym przepisie.

Kontrolowane jednostki gospodarki uspołecznionej i nie uspołecznionej oraz osoby fizyczne

są obowiązane udostępniać upoważnionym organom kontroli dokumenty, jak również umożliwiać

wstęp do pomieszczeń produkcyjnych, magazynowych i handlowych w celu przeprowadzenia

kontroli jakości.

1.

Producent jest obowiązany do działania na rzecz poprawy jakości wyrobów, a w szczególności

do

1)

tworzenia, w procesie projektowania i przygotowania produkcji oraz we wszystkich fazach

wytwarzania, niezbędnych warunków organizacyjnych, technicznych i ekonomicznych, zapewniających

uzyskiwanie odpowiedniej jakości wyrobów,

2)

doboru pracowników o odpowiednich umiejętnościach zawodowych oraz prowadzenia niezbędnego

szkolenia,

3)

stosowania odpowiednich form wynagradzania, pobudzających do osiągania poprawy jakości,

4)

badania potrzeb odbiorców i użytkowników oraz zasięgania ich opinii w sprawach jakości,

5)

wdrażania postępu naukowo-technicznego, technologicznego i organizacyjnego, w tym

wykorzystania wynalazków, wzorów użytkowych oraz projektów racjonalizatorskich,

6)

zapewnienia odbiorcom i użytkownikom niezbędnej informacji o cechach i właściwościach

produkowanych wyrobów, o sposobie ich użytkowania i konserwacji oraz znakowania wyrobów

wprowadzanych do obrotu zgodnie z obowiązującymi przepisami.

2.

Producent jest obowiązany uwzględniać wymagania w zakresie racjonalnego zastosowania

i zużycia surowców, materiałów, urządzeń, paliw i energii, właściwej technologii i

organizacji pracy.

3.

Producent jest obowiązany uzyskać - zgodnie z obowiązującymi przepisami - zezwolenie

na produkcję i wprowadzenie do obrotu wyrobów mogących wpływać na zdrowie ludności.

4.

Jednostki naukowo-badawcze, projektowe i konstrukcyjne są obowiązane do stałego podnoszenia

jakości rozwiązań projektowych, konstrukcyjnych i technologicznych.

5.

Odbiorca wyrobów jest obowiązany zapewniać należyty odbiór jakościowy wyrobów, zgodny

z obowiązującymi normami i innymi przepisami szczególnymi oraz umowami, a także zapewniać

właściwe warunki magazynowania i przechowywania wyrobów zabezpieczające utrzymanie

jakości.

6.

Odbiorca wyrobów jest obowiązany współdziałać z producentem w sprawach jakości wyrobów,

a w szczególności prowadzić badania potrzeb użytkowników w tym zakresie.

7.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do wykonawcy usług, robót i obiektów budowlanych.

1.

W razie stwierdzenia wytwarzania wyrobów, wykonywania usług, robót lub obiektów budowlanych

nie odpowiadających ustalonym wymaganiom jakościowym producent, wykonawca lub ich

jednostka nadrzędna są obowiązani do podjęcia działań niezbędnych do poprawy jakości,

a w szczególnych wypadkach do wstrzymania produkcji tych wyrobów, wykonywania usług,

robót i obiektów budowlanych.

2.

W razie stwierdzenia u odbiorcy, że warunki magazynowania i przechowywania wyrobów

nie zapewniają utrzymania ich jakości, jednostka nadrzędna odbiorcy może wstrzymać

przyjmowanie dostaw przez tego odbiorcę; o wstrzymanie dostaw może wystąpić producent

lub dostawca bądź jednostka nadrzędna nad producentem lub dostawcą.

Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości koordynuje i kontroluje działalność w

zakresie jakości, kwalifikacji jakości i oznaczania wyrobów państwowymi znakami jakości

i znakami bezpieczeństwa oraz oddziałuje na jakość wyrobów, usług, robót i obiektów

budowlanych przez doskonalenie norm i przepisów metrologicznych oraz kontrolę ich

stosowania.

Ministrowie w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wyrobów, usług, robót i obiektów

budowlanych są obowiązani do

1)

kompleksowego oddziaływania na jakość,

2)

efektywnego wykorzystywania systemu ekonomiczno-finansowego i zachęt materialnych,

3)

opracowywania programów resortowych podnoszenia jakości określonych grup wyrobów,

usług, robót i obiektów budowlanych,

4)

tworzenia warunków do wdrażania nowych technologii, organizacji produkcji i wykonawstwa,

nowoczesnej techniki pomiarowej oraz zapewniania warunków do pełnego stosowania norm,

5)

wyróżniania zakładów osiągających postęp w jakości oraz popularyzacji i upowszechniania

osiągnięć tych zakładów,

6)

doskonalenia metod i form informacji naukowo-technicznej, ekonomicznej i organizacyjnej

dotyczącej problematyki jakości.

W razie stwierdzenia, że nieodpowiednia jakość wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych

może powodować znaczne straty gospodarcze, Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji,

Miar i Jakości występuje z wnioskiem do ministra nadzorującego jednostkę kontrolowaną

albo do innego organu lub organizacji sprawującej nadzór nad taką jednostką o wstrzymanie

produkcji określonych wyrobów, wykonywania usług, robót lub obiektów budowlanych.

Minister Handlu Wewnętrznego i Usług może zakazać zakupu i sprzedaży określonych wyrobów

przeznaczonych na zaopatrzenie ludności, nie odpowiadających wymaganiom jakościowym

ustalonym dla tych wyrobów wyprodukowanych w kraju lub importowanych, zawiadamiając

o tym jednostkę nadrzędną producenta lub ministra nadzorującego przedsiębiorstwo handlu

zagranicznego oraz Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości.

Ministrowie nadzorujący jednostki obrotu towarowego w celu utrzymania odpowiedniej

jakości wyrobów ustalają dla podległych jednostek organizacyjnych zadania w zakresie

doskonalenia techniki i organizacji obrotu towarowego, podnoszenia kultury obsługi

nabywców oraz prowadzenia informacji handlowej i poradnictwa.

1.

Minister Sprawiedliwości czuwa nad doskonaleniem przepisów prawnych w zakresie jakości,

zmierzających do ochrony interesów konsumentów.

2.

Instytucje i organizacje społeczne uprawnione do ochrony interesów konsumenta zgłaszają

Ministrowi Sprawiedliwości wnioski w zakresie przepisów prawnych, o których mowa w

ust. 1.

Wojewodowie i prezydenci miast stopnia wojewódzkiego

1)

dokonują ocen i kontroli prawidłowości zaspokajania potrzeb konsumentów i użytkowników

pod względem jakości wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych,

2)

zapewniają warunki jakości świadczonych usług i produkcji rzemieślniczej przez właściwy

rozwój punktów usługowych i rzemiosła,

3)

oddziałują na usprawnienie obrotu towarowego, transportu i magazynowania wyrobów,

w celu utrzymania jakości wyrobów.

4)

pobudzają i wspierają inicjatywy społeczne w zakresie tworzenia warunków i oddziaływania

na poprawę jakości produkcji, usług, robót i obiektów budowlanych.

Przepisy art. 23 i 26 stosuje się odpowiednio do zarządów centralnych związków spółdzielni

i zarządów organizacji społecznych, prowadzących działalność gospodarczą.

1.

Kto będąc kierownikiem jednostki gospodarki uspołecznionej lub osobą odpowiedzialną

w takiej jednostce za jakość wyrobów, usług, robót lub obiektów budowlanych, przekraczając

swoje uprawnienia bądź nie dopełniając swoich obowiązków

1)

narusza przepisy ustawy lub przepisy wydane na jej podstawie dotyczące kwalifikacji

jakości wyrobów, usług, robót lub obiektów budowlanych,

2)

oznacza lub dopuszcza do oznaczania państwowymi znakami jakości albo znakami bezpieczeństwa

wyroby nie odpowiadające wymaganiom ustalonym dla tych wyrobów,

3)

dopuszcza do wytworzenia wyrobów przeznaczonych do obrotu, przeznacza lub wprowadza

do obrotu albo dopuszcza do przeznaczenia lub wprowadzenia do obrotu wyrobów nie odpowiadających

ustalonym dla nich wymaganiom jakościowym,

4)

dopuszcza do wykonania usług, robót lub obiektów budowlanych nie odpowiadających ustalonym

dla nich wymaganiom jakościowym,

podlega karze grzywny do 5 000 zł.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio również do osób prowadzących na własny rachunek

zakłady wytwórcze, usługowe albo zakłady wykonujące roboty lub obiekty budowlane.

3.

Przy wyznaczaniu składu orzekającego w sprawach o wykroczenia wymienione w ust. 1

bierze się pod uwagę posiadaną przez osoby wyznaczane znajomość problematyki z zakresu

tych spraw.

1.

Kto będąc kierownikiem jednostki gospodarki uspołecznionej lub osobą odpowiedzialną

w takiej jednostce za jakość wyrobów, usług, robót lub obiektów budowlanych, przekraczając

swoje uprawnienia bądź nie dopełniając swoich obowiązków

1)

dopuszcza do wytworzenia wyrobów przeznaczonych do obrotu, przeznacza lub wprowadza

do obrotu albo dopuszcza do przeznaczenia lub wprowadzenia do obrotu wyrobów,

2)

dopuszcza do wykonania usług, robót lub obiektów budowlanych,

których jakość jest rażąco gorsza od ustalonych dla nich wymagań jakościowych, podlega

karze grzywny do 25 000 zł.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osób prowadzących na własny rachunek zakłady

wytwórcze, usługowe albo zakłady wykonujące roboty lub obiekty budowlane.

W ustawie z dnia 29 marca 1972 r. o utworzeniu Polskiego Komitetu Normalizacji i Miar

(Dz. U. Nr 11, poz. 82) wprowadza się następujące zmiany

1)

tytuł ustawy otrzymuje brzmienie: „o utworzeniu Polskiego Komitetu Normalizacji, Miar i Jakości”;

2)

w art. 1

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Tworzy się Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości.

”

,

b)

w ust. 2 wyrazy „i probiernictwa” zastępuje się wyrazami „probiernictwa i jakości”;

3)

w art. 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Do zakresu działania Komitetu należą sprawy normalizacji, miar, probiernictwa oraz

jakości wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych.

”

;

4)

w art. 4

a)

w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie

„

1)

terenowe urzędy miar i jakości

”

,

b)

w ust. 2 w pkt 2 po wyrazie „miar” dodaje się wyrazy „i jakości”.

Traci moc art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 marca 1972 r. o utworzeniu urzędu Ministra Handlu

Wewnętrznego i Usług

(Dz. U. Nr 11, poz. 74).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.