Rozporządzenie Ministrów Energetyki i Energii Atomowej oraz Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 kwietnia 1977 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje elektroenergetyczne i urządzenia oświetlenia elektrycznego.
Table of Provisions (13)
Statutory Text (13 Articles)
§ 16. Rozporządzenie ;vcpOQzi ,,";. źyci,e z df\iem.oglo- / /.
sz'e nla i ma zastos,owańi~"'\ <1'0 oPod'atlS~wania.
od rOKu
. ·p.o ..
I
'.
,.. r
datkówego, ,19T~. '
. ,
./
,',
"
.
.~;.,
.- '_
"~o
·
",
M~~is'l.~i Ff?,<H1Sów: \ w z. lyL' Kl,Z'a{{ "
,
"
,~
,/" 'I
,
/ -
5.0/it,
, .,- ~
Tracą moc
l,
~z
.
~,_
\,
I
I
I
. . . . .
I
~-, .
"
-*
,
. ' ROZPORZĄDZEl'\tffic Ml~fŚTIłOW 'I ENERGETY,KI ',1 ENĘ~Gn . TOMÓWEJ, ORAZ': AjjMINi~~R:~c.n, : .
. ',•. '. i ., - " , "', "
. Gc3SPODARKI TERENOWEJ' I OCHRONY. SRODOWISKA' , : ' '
;h~--' '~,\'.'.:'IL
·,
' )
,
;.,'
(
'\, "
./
'-; I '"::,
<,
. ,
1
......> '
z dn'ia: ,9' kwietqia \1977 r.
-,,' •
""
2) . rożpo~ządJenle, 'Ministra finans.ó w z. :dni,a 24Istyc~!.lia
1968 r. W spt.awie tlpodatkoW'1inia . hodowli. ·żwierząt"·
laboratoryj n.y ch (Dz. U. Nr 4, ' poz: 24). r ," . '
I
I
I
~~za.n~
Qd_,;p r,zyehodów
0k~~ślón~Ch'
~ .. USt. . 1 ,wyy,
........
.'
",
.
~
~d'Y . z hodowli ' ź~ierząt laboratoryj,
-ł
,."-
.,'
','
~
na;'- zpsa(lae:h> ···og6+n.y·eh , ob'owiąz:ani' są, do .
ŚChN yc;:h. ksiąg, poza · łnn.yfi1L. obowi'ązk.a
z ~fz,.ep~ó-w" o. zQbpwią,za..niach. P?da'tkolJ'Vi~l"'''iJ"W,'Hl:iu- podatkowym. " ,..
,
•
I
4. Przepis .§ 1, stosuj~ s,it{ odpq.wiedni:6, W. stosunku do
pod'atników o'pJacający.ćh' rycza'h 'od ' 'przY·chó'dów '·Qkreśfo:~
n y i:: h V1 ust. L
. '
.
.,
' . '
d: ;~oa~triic; pbcii'egĘljący opodatk~an'iu od przy-
\,
.
y'" .... ':~ ~
.;. ,", ~
\ .;
. 3. Do ,.oblic;:zania.;.. i poboru ryczął,tu 'cod prz~o~ei,dów, , '~.
określon ychw . ust.ł , ,cJb9.Ji~zańe są ' ,;~"<F!kOI ,p'łahi.icy -.:...
jednostkI. gospoOarl)..i ,u!ipo.lecznipnej dókoriujące wypfaJy · I , ' " . J
za sprzedane ' z;wi.er·zęta. Pła'tnicyfo-bow"iązaIlf są: przelać , '
'.
pobrane 'i kwoty ryóa/tir' na ' r?chunek · hl!d~etu rady : naró' ~~ ,;':'(.
dowej stopnia podstawowego właściwejdJ~ RIatńika ViI teI:~
. mini~ do d'nia 2'5 następnego ,--miesiąca .za" miesiąc po- _
przeani.
.. /
, \ '
.
~"/..
.
· nfezaVfi'a,do~ienhi ~.:w:la~ciwego L. qrgą.-nu · (') imfaniich,
,· .kt, m
" e .,.' ~
J "
, ,
• k
"
.
ć
IŁ
:maH
wp,'y.w
,Dą. ZW lę szen~~ rY , za , u,
J
1-
.
)-
',' ·1
''''; \
.
..
.'
::-~ ,:~pra~~ ~~ljtinkÓw / fephriicz~Y,Ch,- jaKim p~.włllny Odpowicidal: instalac'je ęlek-'j:!oenetg~tYcZDę . ł -urz~dŹen!a ..
.
,!"
•
J>
'."
.,
. . ; '
I,'
.~.
,
I
.
.:,
••
'
.
-
.
oświetlenia elektrycznego. _
•
.
!
'N:a '-pocfs'tawie a rt: 6 ust. Z · pk ' ,i 2 ustawy z dnia
. .,.
.\.
.
, .: }
p'rzebudowie ' i modemlza€ji istJ:Ji'ejąoych ' fnstalacji .. el'ek-,
,
240,pa:źclz.~emiK~ r974 r. =- \.~)r?·wo !':ludmrtil'ne (o,z. tj. Nr 38; troenergetycznycb ' i . urządzeń ' oświ ~ t qmia" efE~ktryę'zneg o,
'
i29} i a:r;.t. 4: mit. 1 pk t.>- 6. ustawy z -d"nia 30 maja t961 r. ' z ~ytą-tkiem in1sta !acji j urządzeń
".
.';."
g~s;P,dcrar.ce , Pf li.w.O'~:a·en,e.Fg,efyc,z'I;!e,j (Dz. tJ._',z . 1962 r.
32, po'ź ~ !50.z · 1971', r'. Nr'~:)2 . ' p,oi. flt i ; z" ',l~16 r. Nr '12,
,,..poz '71} zar.ządza Ś<ię, co i'la~[ępuJe: .
"1
..
~: I
{
'
\
.
\
.1
..
••
•
•
..
t
~...
,;
r
,
:'1+- •• :',-
."
i. 2:' .Ustala
'';'..,...
.
,'~.
•
ać
,--.
,
si ę. warun i techniczne ; jakim
powinny
oct;I .
. .'
•
. "
••
.
,
I
U\'.zą.d:zema ' Q,s';'wi,etlenla
~.
.. . . .
•
....
.e lek,tryczn e.g o . .W,ar·unki,
y
'I
w
' .
.'~
", '
, .
11
,_
.. "
l .
I'
:'I
(
,
J .. ~
: 'Ił ..
•
.
"
;. J:~~
j~dno~tek pły~a,jąC~C~ m9,~~kicb 'i śródląą~v:yCh. , ./
3)
4) stat.ków ·powietrzri·y ch, ..
pojazqów mechE\lliCz~y~h" ,
5)
"'. ,
w sieciach , is.t~c}ach ęlektroenergetyczn y~h t>fa kCfii
" el,ektry.cznej oraz -:,t ~bor u',. koLej.owe·g:o r trakcji .m iej- _
sk~ei,
"
,
6}
;s.t~ń:owi4 ,iaI4~z;rk
ni . ~' (ł~ 'r 'ozpp:rząazenii
(,
'1:'
.. "
•
•
...
~.
' . \' :.~ 3., Od_stępśtwa od warunkóM!' ·techni'<:zny~h.o któqich
.', ·'"m owa w. ust. , I' .i 2, ' są dopusiczalne. w uzas adn ion ych wy"" ia.akac.n ·~ : zg6ęą , ~'i n-ist:rił' ·'Erierge-t·yki ·i , Energii Atomo...'
'tęj , tub ' jedn-ostkj. . Qiganizacyjnej przez .. niego - ttpoważnio ..
' . .1,
2) , w' tunelach kolej,ow.y~h, n,'
....
; . §". 1...
tlstaJa' ~ię wą hlńkl ' techniczne: jakim , powin.' j~o.dpo-wfa H. ać insŁal ac ję · e~ekt(()enelgetyczne.W arunk.i
f · tU.taJTowi'ą 'z a łącznik' nr I · do- r-ozPQrżądzenićł: .
w podziemiach kopalni,
1)
.'~ ': \ • I l' I
7)
stan owią cych
wyposażenie
!1ólogiczn ych,
8)
ła tarni m or~~i ch ' i
f
,jreJ .
• ~,I
m aszy n i . urząńze)'l tech- ,
"
znakó{." .nawó&yob;
. '
....
f,
.......
/
~." ~.'( \
..
..
9) sygnalizacji ś w ietlnej oraz , p odśw i e:tl 'onye9- ~ na kr) w"
,
,"
.I
.
"' drogowych' i kole j ow ych,
' ,
"
",..; " . § 2,1. ' Wa.'r,u)ilki: t ~c;_b..nic~pe o 1dó.rych mowa w § ' I
~
~.
~
~
.J<""
"
• ~' _"
i i: ?,', S't ds(~i~ , sję ' ·prz.y bUd.~ie . nóy.:~ch . praz PIZy , 1Qj ną stap.owiskach pr ób (p oń).i ar.,9w); Y! '~b()r.~ta.:· iaćh .
•
.
•
I
f"
.',
,',
,
...;,'
j"
-
-,.
I
,\
. '.
<'
/
I
,~
rY
I;
[
. . ., *'. •;.'1
,
""
,
'.
-.......
/
} ,I-.
/
~ ',I
>';' ,
,
'.-
-'
,
,
)
',\
. -'
"
,
','
,
(,
~
: 2': ':WaruIik6w 'technicznych;' ' ó ~'ki(;j'rY,.C;h ni,OWa ''' W''§' l'
ust. 1 i 2, 'nie ', stosuje - się do instalacji f etekttoeh~igetytż- ,
nyc~ oraz utządżeń oświetlenia ; elektryczne o
1) dla , których załdż1mia technicznd-ekql)-omiczne inwe,
I
stycji są 'już z~_twierdzone lub będą zatwierdzone w
, ciągu 3 ~iesięcy od d~ia wejśda :rN życie rozporzą, tlzenia" ,
,
,,'
2) rl~lizowanych na podstaw,ie proJ'ektów typ.owych
,twierdzonY~~ , l,lrzeddniem wejścia w '-Życie rozporzą,dzenia i proje1ftów ujętych w obowiązujących zes(awach projektów oraz w wojewódzkich ,katalogach
systemÓW i ~etod budow'n ictwji' osiedlow,.ego. , ,
,
""';:r'{f "17? poz~ 7'6"'1' 71:·;Z i i'969t. ~ Nr·<4,
poz. 21 oraz z 1974 r. Ńr 1, poz. ,1)1 '
'al l24' pkt' 2:W' 'rozd'z iale I ,;Przepisy og6lrie", ,
b) rozdział xl" ;,Urządzeni:a:' odbi;oicże 'piz,yłąQzan~
, sieci 'elektroenergetycznych ntskiegonapięcia",
i'
, e) rozdzi:ał XIi.';.uki~da,nie: ~rź~'Y.,~?ÓW r kjł}:tl.l n,c(
pięcie' dor kV:',. ~
za-
,,', "
,'., "
d) rozdział ' XIII ,;Instalac je oś'wietl eni owe""
'I
"
' , e) 'rozdział XIV "Przrbory- instalflcyjne",'"
2) ' za'rządzenie' nr ' 28 " Ministra' Gó'r'nictwa i , 'Cnl;"r.",~."l,
"
,·z dnia 2' 1naja1969" r; w:'sprawie s ~osow
dów, j kabli' w instalacjactr.i siec~a.ch ""'KLIU'''Wt'!'L'''.,'
~,~ tycznych - (Dzieri'nik Budownict~a Nr '10/~ poz
1) w l.'Przepisacb ~udowy utz.ądzeń el~l\tfyczńyc~" wpro-,
.
~
wadzon, yi::h ' zarzą' dzeniem 'Ministra G"órńictWa I" Enef. _
' §, 4. ' Rozporżą4zeni~ 'Wchodzi Vt, życie ,z dh1em l ,
.
1'977 !. '
',..
"
.
" ,
geiyki~ z dnia 20 ,kwiętnićł'1960 r. w' sprawie przepisów
"r"',
','
'.(
'
,obudowie, urządzeń elektrycznycp ; (Monitor P01ski ' Minister Energetyki j' Energ,ii Atomot,v:e j: 'A. ,Szozd'a, ''.
\z 19160 r.- Nr ' 38, ,, p0Z: .WO "j;,' Dzienn* , ~~dow,nic~w:a Minister Admiriistfacj~, ,GoSPOd trki ' ;re~~n'owe{
" .. j. _
, z t962'r. Nr 6"poz. 38; z' 1963 ,r; Nr 18i1pOZ. 'o3, ' z 1966-r.
IOchrony ' Srodowlska: :M. -Mllczarek
§ 3. : Tracą moc
l ~,
, I
7
'(~"
'
,
- , __
- , '
\
",~,
'
f ' -' '
t-, '
',, ',
!~: i',
r.,.~
..-
..
. . -. ,
,
,;,-.• 1
~
", "
,,
_.
;'"
~
,
"
tle
111:- '.'
J
\
\ł
,
'.
)"
, Załąc znik
nr .. 1 -do
Mimstrów / Eherge lyki I
Mow~J ' l?Jaz , A~m!nistrillji " .,
d'81:kl ' Ter~noweJ I Ochrony ",
wiska -z dnia 9 k·wietnia .< I
(poz. 58).
"
~
~ARUNKI , TĘCHN~CZNt, :,JA~IM rowINl';i'y ODPOWIN:>ĄC 'iNSTALACJE ' ~~El(TRO~NE~GETYC~NE ,"
-
':.'
;- 7) przew~dach och~onnyth. - należy , przez to T0,zumle't
, przewędy stano.wiąće e l.e men t y .Z ąstos9w.a'nego " Ś (-o~
ka dodatkoweJ ochrony ' prz eciwporażeniowej, . :KtÓre
nie
podl'egają obcfążeniu ' prądami ro,ho~zymi,
: pyc,n dalej "warunkami, techniczn'YIlli"; jest mOWa,, ?: .
. ,
, 8) ~ł~±eniu' przewodów , po wi'erżchu ' ''''':' ' nale.ż'y ' ,ptzez ,Xb
l) _instalacji' elektroenefge tycznej -,- nal'e ż-y przez to ror'ozumieć ułożenie 'prze.wodów ' na , ścilanaćhr. -, s:ufit acł(
,_ zumieć elektroenergetyczne lini~. w któtycp są zasto- '
i koh~trukcjach,
,
.,.
,,;\ S9.W519'e ptżewody ' goje'; : lżolowanę hi ~ ;s.zJnOVfe, uło
9)
.
ułożeniu przewodó\V w!<:anale -;:-' nale ~y:; p'qez".Jo' nj,: '" żp ne' na st"a,łe 't' p-omieszczeniach Club na ' zeWnątrz' .1'0" zumieć, \iłoienie.#pr~e\y.Qdów , w jcaąa le~ wy~@ria!1yni w '
mieszcz,eń, ! wraz z. rozdzielni5=ami, talrlicami, osp'rzę~cianie, "stropIe, ' podłodzę al bo w; ,ziemi,
-' . ,,'
_tern, ~c~r<?mi prieCiwpbrażeplowq 9r,1'12;- kb1istrukcJami
, nym do układąąia przew~dów "i kabli,' ni
'
" wi;~orezy~i, , ~oCują:cymi i osl()~il:m-4
- , wanym <lo porusząnia się .obśługi
w jeg0 wnętr;zu.( '
.
2) lns~aląiji odbiorczej - należ)' przez , -to rozumieć' in- ,
'l, ~tal1lCję elektroene/getyc.tną znajdujątJą się, za. .\~ozli§ 2. 1. Przewody, o~rzęt i' aparatUJia' łączeniowa '
czeni G-wyiu układ em pomiar @wY'!ll J slużącY!ll do rozli- instalacjach el~ktroen~tgetyc,znych P9wiqny -' być ' dóbr ~
"I
I czeń między dostawcą a qdbiorcą ene'rgii elektrycznej,
',oclpoWiedńio , do_ obdą±eń ' prąderri 'eIektiycznym"
' .'
.
a, w (dzie braku ukła9u pomiarpwego - zą wyjścio- ci 'n,apięcia; warunków .z\yarCiowycb i śrddowiska 'w miel-I
,wymi zaciskami pierwszego urządzenia zabezpieq;ająscu ich ' pracy; a uk:ła~y i rozwiąt.Zahia konstrukcyjne ;, ijl- /P
stalacji powinny umożliwiać prclwidłowe (jziałanle.i bez- . ,
-::' j'_c,e'g o ~nstala~ję odbiQrcyod str o~y _zasilania, - , 3) obwodzie -: należy przez to rozumieć końcowy od- - pieczną obsługę ' oraz wprowaQzenie/'zmfan : w instaiacH w
cineK instalacji 'elektroenergetycznej począwszy, od - c~aste .jęj eksploatacji b,ęz ,koniecznośCi ,;,:,>:ykonywa!li<l;/ rlodatko'wych robót budp~lanych ·'lub , pllzyznac.znym, 'ich
- ,'ostatniego ' za bezpieczenia,
' •
ogranici:zeniu. ,
'
i 4) " Zł4li~u ,należy pr~ęz to ~ozum.ieć , urządzenie elek. ./
"\,";
-.- troenerge yczne,' w ,którym następuje połączenie
2. PJzy doborze przewOdóW, ' osprz ę tu japaratury , A9
wspólnej , sieci elektrycżnejo nap ~ęciu znamionowym ,obciążeń prądem elektrycznym" dobórze , zabezpieczeń '
przewodów ' i doda ~kowYGh" środków (')ch~~ny p,rzeciwp.o~
• " 1 ~V i niższym z tnstaIacją _odbiorczą bezpośrednió
'II
lub' za, pośredriidwem w,ewtiętrznej linii zasilającej,
'rażeni0wej 0raz wi,n nych :, spra:wach ma., uregulow?p:y,eh
.
"'..
".
. . ,:".'.
.
, waruqkami technicznY1fli należ)'! '_ stosować wymaga:nia , "
-S) . wewnętrzn~j l,iniLzaSc~lającej - należy pq:ei - to [,0'
,; zumieć l,inię przed licznikową, łączącą ' instąlację od- , 9kreślone odt:ębnymi ' przepisami. ~, J _ ';"~>'. ,;' o'.
, 1. PriepisY
j>g/Jlne.
I
-
, 'l
,
§ l. Ilek r.oć w waru:nkac~ technicznych" jaki.rn ',po- ,
:' winny odpowiadać instalacJe elekt~óeneI:g'etyczne, zwa'
; ' . "
'
.'
J
>-
.'~
',~';"
~
. biorczą ~ ze , złączem be'lpośrednio lub · za ' pośrednict wem głównej rozatielnicy, '
"
-, 6f prze!V0gach roboczych - należy przez tq rozumieć
,'
' przevioay ' f~zow e" przyprądzi-e '·prz,emiennYm,przewo"~d y dódatili" ' ( u'jerp.hy" p'rjy' prądżfestałym " ói~z przewądy żerowe', "" ' . - ,
", .. " '.'""
.'"
.-
;
-
~
f'
... "i
I
...
,', • ,§ ,3. ,W in~talę.cjacl). :~;elekt~oe;1,e:igetyczny~:, nąJeiy '
stosować piz~wody z żyłami aJumiI1iowY1Ai: :;.ę:z.wal.~ .się _
na stosowanie, prze,wodów z żyłami miedzianymi ' w ih,
stiJlacjach elektroenergetycznych
" , 1') · pód~~~~tą~r~~" w~t,r~ąs-dm " f;-drgan.it)h1' mc.i\g-ącym 'ŚZk0~.
,,
lIwie: yiplyriąć 'Ii:a p-ołąd~nia ~izę waaów. ": ',' ,
.
"':\'··t '.,
~.'
'I
'\
'..
,,
f;'
1"
t"·
li
I ..
T·
..pzięJ}.nik Us~.w Nr 14
139 ~
, JlO'l~ 58
,
------------------------------~--------~----------~--~~--~
2) ~ymagających ,zastosojVan"ia rucłi~~y:c9 połączeń,
:::-
.
. a} w których n,ię., można ·'lab.ezpieczyć
, ,< łami :dlum~niowyri;ti pr'led~o·rozją,.
pri~wodów 'lży,
N~.imn·leiszy
5) w teatrach, kinach, ' halach sportowych i innych
;', obiektach z widowniami powyżej 300 miejsc, jeżeli
,' .. , ..,· . . ,w.y magany . <prze~.rój . żył przewodów nie przekracza
' :.r ,6,:,mm:, ,
Lp.
" . :6) , w mu źeach, obiektach budowlanych uznanych za za" ' 9ytki i , bibliotekach ogólnokrajowej sieci bibliotecznej, j'eżeli wymagany przekrój żył przewodów' nie
przekraeza 6 mm!, , ,"
,
~; -7) : w <;>biektacn studyjnych, ~ nadawczych
ódbiorczych
radia i telewizji oraz w obiektach telekomunikacji
przewodowej i bezprzewodowej,
l
prz;'krój
w mm ~
Rodzaj przewodów
i. spusób ich ułożenia. "
l
3
s:t\czelliach
--
,
,
I
...
6
10.
0,5 ,
1,0
i
Przewody Izolowane w obwodach 's ygualizacyjnycłl, :8terowniczycb i pomiarowy~b
--
. ,~O ' Hz, '
16
"
---
5
:.;
Pr~ewody lźolowane bez p~włokl
lub uzbrojenia "ułożone po wierll~
chu na zewnątrz pomieszczeń
~j
6
,.~
6
pomieszczeń
--
4
.
','
"
nątrz
w
częstotliwości powyżej
;
Przewody
gole 1I,'ożo,l~e . na zew,
2
budynkach ~ wznoszonych metodami uprzemysłowio
nymi : jeżeli wymagany :prżek'rójżył przElwodów nie
przekracza 6 mm!,
przemiennego o
,
Pr~ewłldy gole u/ożon~ w pomie-
3
prądu
l
i
,
lOt dla
aiuminiowej
mled'lianej
2.
,
"
"
Przewody izolowane nie wymie- ,
uione pod Ip, 3 i 4
l
-
I
1~5
} 1): iN pomieszczeniach zagrożonych pożarem lub wybu-
"
. · chem,
§ 6.
../
"
12) w' obiektach re~ontowanych. jeżeli remont obejmuje'
· jed yriie wycinki instalacji" przewodilch z. żyłami
miedzian ymi, ·a ~e względów technicznych lub ekspl oatacy jnych nie' jest ' uzalOlldnione złfstosowanie '
<(
przewodów z: żyłami aluminiowymi,
.
'!
,13) .w innych instalacjach, nie wyniienionych w pkt 112, je ~ eli przek ~ ój żył przewodów nie pr'lekracza
6 , mIfl!, ' a zastos~'!Vanie przewo~ów z żyłami xniedziauymi uzasad,nioąe jest względami . technicznymi.
· § 4,
1. Przewody izolowane ułożone na zewnątrz pow · miejscach nie osłoniętych Qd bezpośredniego
działania promjeni :słonecznych powinńy mieć izolację 'Wykonaną z tworzywa '" odpornego na 'działanie proIilieni sło
necznych.
mi:eszczeń
~~,;~
(0<,
~~.
2, Przewody -\1zbrojonę ,można stos9wać wówczas, gdy
·przewód jest Inarażony na uszkodzenia mechaniczne na całej długości !ub ' zn~.cznej jej cżęśc~. Jeżeli niebezpieczeń
stwo uszkodz~nia przewodu występuje tylko na niektórych jego. odcinkach, należy' instalować przewQPy bez
uzbrojenia, a mIejsca zagrQżQne zabezpie,czyć odpowiednimi osło·ll'ami. ·
'i •
~: ~. f,
'.
,~.;,
\
żyły
żyły
,
....
~l
o~ '
N.jmwejsze pr~kroje żył przewodól!, dopuszczalne Ile wzgfędu
. na wytrzymałość mecbauic'z;"ą
'.
ą) . w Obiektllch 'shizby'żdroWia i ' opieki społecznej, je:.' "żeli wymagany przekrój iyl przeWodów nie przekr~· 'cza 6 mm',
'
- .
. .
mniejsze
Tablica l
,4) w obwodach wtórnydi zabetpieczeń,,' ~~iou{atykl i sle"iowanja urządzeń o'r az w obwodach układów pomiarowych, sygnalizacji i bezpieczeństwa,
'
.
być
ochronnych i szynowych, nie powinny
'podany~h_ w tablicy .1. .
Jeżeli przepisy s~czególne~e śtapowią inaczej,
przy stosowaniu przewodów
izolowanych
na~eży
prze-
sIr,zegać z~sady, I że napięc;ie znamionowe Izo-iacjlpowinnQ
byĆ!
równe co najmniej największemu napIęciu robo'c zemu
między przewodami w . danej linii, 'Iećznie może być niż
sze od 750 V przy układaniu przewodów jednożyłowych
w .rurach stalQwych lub w otworach prefabrykowanych
elementów budowlanych oraz 250 V w razie innego' sposobu układania przewodów.
§ 7. 1. Napięcia .znamlOnowe w 'inst-alacjach e-Iektroenergetycznyc9' powinny być , dQstosQwa,~e do napięć znamiQnowych sieci zasilającycp lub uZW<lJeń 'wtórnych
transformatorów, z tym że
1) w obiekta€h nieprzemysł()wych, z' wyjątkiem instalacji specjalnych (np. w labQratorlach, dia 'zasilania ne-,
Qn6w),' napięcia zńamionowe względem ziemi "nie: po.
winn y przekraczać '250 V, ' .
przemysłowych wysokoścfpa.pięć znaniiono~ych należy 'uz~leżniać od _wartości i 'rĆYlkładu
2) w obiekta,c h
obciążeń
I
obiekcie, mając , na względ.zie
poziomów napięć " i . mocy
zwarciowych Qraz ekonomiczne rozdzielanie energii
elekt rycznej.
I
w
utrzy~anie
danym
właś~iwych
"'/
2. Spadki
J //. i
"
I,·
'
w
napięć
w instalacjach ' elektrO{lnergetycz-
warunkach no.,r'm alnej ich pracy , nie powinny
§ 5, Przę~roje żyr p[,ze~odó.w stosowanych w insta- , .nych
przekr~€zac warŁo-ścj podanych 'w tabHC;y 2. "
lcitjach elek-troe~e,rg~tyczriy~h,'- ' wy)ątkieI? przewodów
,z
'-.
.t
140;
i BO?,. ,. 5ąJ
----------------~----------------~--------~~~o ~
' Dopuszczalne sp...lki , nap!ęć ~ .!nstlllacja!)h ' ~le~i~~~e;g~tyczHYC~ ".
...
. ; ~.- :-:: .
.
"
'."
Dopuszczalue spadki .~ar)ięć w· %
dla w.e\vnęi:rznych linii zasilających
ł.
pr~y
bezpośredłlio .
Rodzaje instalacji" .
elektroenergetycznych
Lp.
zasilaniu
z sieci . ~Ie,k t~o;..
energet ycznej
'~ria pięciu
.i"?- • .
znamionowym
• l kV i niiszyDi
l
z głównej roz:dziełnicy 8tll.cji..
, W a!leJ'
usytuo
'ekcl'e
W ob, ,
budowlanym
2
bezpośred,:!io,
prlliY zasilaniu
..t1:ansfor~atorowej
.,z' s'ieci elekł<o-
, przy :/l!\.ili l ąniu .
. '
bez(Jo~requij)
' ",;
.. "",i,',',, .
r'C~
' :. ;?,<)
.
" .'"~
•
_glówuycb roz~
. z. wewuętrznych , . en'';rg
' eŁyc' zl·.'c·,i.'.·"'. ..,
dzielilic stacji
~,
linii zasiluJ'ących.,.*>
'o ((a'pl'~c'
l' u' .· l '· k·V
· . ;' lraiilSformatoToy
"
.. . .
,
wych lub innyęn
IDZlIzym
.- ~róde!'~energii' 'c'
".'
.':,;~".
' , ::t .
"
,-
~~---I-------~----~~I,------~--~
' >~~'I-----~~----~' I
4
inl!talacje o ńaplęclU 'Znamio';owy.!ll \Vyższym od 42 V" wspól- ,
ne ~ dla ' odbiornikówo~ lVietle.
..i(~wyęb oraz, siłowych i gr~~j, .
nych '
, .
,.. •
. . ".
,
przy zasiJaniu
bezpośrednio
2
l
dla instalacji odbiorcziy ch
wyprowadzonych
.
3
5 6,
7- , . ,.
~
7'
'4
~i(~/,:~j
'
~-------------," 1-------------- - - - - ' - - - - ' - - - ~-------;---~--I. -'-----,~-"-'--
,-Iustalacje o napięciu znall1rtiuo7
wyll1 iWyż8Z)l111 od 42 V, .wspól" . ne lup od'd zielne dlli oclbiornikó~Ysilowycł
... grzej,nycll'
.
.0,··
__
_ __
2 '
,'.
:;
.y
,.
,/ . .
3
~.
3.
4
Irlslll.lacje o lła[l.I~ CIll znamlono\v y1l1 42 V I niżs',ym
, - -, - ,,,,-- ,-'---'-- - -
10
Instaiacje oddZIelne dla odbior~
_~ików . oświe,tle.niow'ych ., ." .
J
_ ,Zgodnie ' z .pr~episami dotyczącymi urządzeń oświetłenilielektryćzllego
'.
l ·
,*) Sp'a d,kl .napięć .wlhstat.rej~ch' ?dbiorczych 'mogą być większe od wartoś.ci podanych 'w ·kol. 'S; jeżelillie ~ą \ wykorz.Y~ta ll,e .fopllsz~zaln~ spodki'"
napięć .1" wewuętrznych , lilIiach zasilających, podanych w kol • .3 lub 4. z tym 'zastrzeienieln., ze sum" si,adków ,napi~ć w' jnst;!łncjachodbiorczych
i wewnętrznych, liniąch zasilających nie może przekroczyć sumy dopuszczalnych spad~ów po,danych w tablicy',
.,.
. .
" "/
.
,
I'
'
,\.
Elektryczne urządzenia z,e stykami rozłącznymi .
w odległości . 'co najmniej 60' cm od
przewodów gazowych. Nie dot yczy to elektryq;nych, urzą
dzeń ze stykami rozłącznymi-, ·umieszczony\;.h we wnękach
oddzie,lonych od przewod9w gazowych szczelną przegrodą Z materiałów niepalnych.
2. Złącza I główne rozdzleJnłce.
..
§ 8.
należy " umieszczać
L Połącżenia żył przewodów, należy wykonyprzez spawanie, spaja~le . .lutowanie ' lub za pomącą
osprzętll odpowiednio przystosowanego do rodzaju i .przekroju łączonych przewodów . . W miejscaCh połączeń i rozgałęzień żyły , przewodów powinny być odpowiednio ośło
nięte i nie powinny być naprężane mechanicznie. '
§ 9,
wać
2. W wypadkach uzasadnionych względamitechnicz
nymi zezwafa się na zastosowanie jednego złącza do in. sta lacji odbibrczych bydynk,ów mieszkalnYCH bliźniacZych
lub szeregowych. Ni·e dotyczy to wypadków okre ślonyc h
w § 12 ust. 2. .
2. Zezwala się na stosowanie dla różnych obwodów
elektrycznych i telekomunikacyjnych wspólnych pliszek
lub innych osłon podzielonych na oddzielne komory.
3. W obiektach zasilanych , bezpośrednio . ze sta.c Ji ·
transformatorowych znajdujących się na' terenie tych
obiektów .jako złącza m,ogą być wykorzystane ' pola · rozdzielnie. stacj,i.
§ 10.
1.
W instalacjachelektroenergetycznycb. w
w taki!,h. W . ,których występują prądy róż
nego rodzaju i różrrych napięć. należy stosowąć , środ\d
umożHwiające ·.łatwe ' rozróżnianie .elementów nąleżący-ch
do urządzeń każdego rodżaju.
,-
§ 12. L W złączu powinnoznaidować się . główneza
bezpieczę'nie zasilanego ' obiektu . budowla'n ego. Zezwala
się na niestos,owanie zabezpieczeń w złączu, jężeH najQliż
' 2; Rozdzielńice , i · tabHC-e · pow-inny- -być zaopatrz'o ne w
napisy ,i -oznaczone .zg:odriie · z dokumentacją oraz powinny ' być :w"yposazoile w ' sth'ematy :,elek;tryc~ne. z podanięąl
wartoś<;i pl'ądó:W ' znamionowych zabe~pręcieii.
"
.
.
..-;'
...... ,,- ' .
.. ,."
.. \ '
W razie ", zanieehania stosowan ia zabezpieczeń ' w
, złi}CZll; przy ,ząsHilIli'4, -9bjęktu ,. b~~owl9'n~go . ~ . linii : napowietr7ipęj z!~, Mijcze , u}Y-fl ż9S!ę:· .;
.,';' { " ••.. ,.'. ,' '.'
szczególności
'
I
1.
Instalacj,a elektroenergetyczna
każdego
obiektu. budowlanego zasilanego bezpośrednio ze ) wspól- ' ,
nej sieci elektrycznej o napięciu znamionowym 1 kV '
i niższym powinna być wyposażona w oddzielne . złącze, ·
usytuciwanew
miejscu
ogólnie dostępnym.
.
,
,
§ 11.
;
'
~ze z?bęzpi~cze~i~ ~ . s.ieci la,siJają,c~j ) ~sti.ta~dobrane.
ze zabezpiecza rówme,z wewnętrzne hme. zasllaJące. . - '.
.
.:"',
....
-/
..
.
~
2.
f
:~~.
. "' .
·DziennY\{ Ustaw ,Nr 14
14C
Poz. 58'
, . , , l)zaGi-ski 'na' izolatorach zainstalowanych na . ścianie bu-
ne zabezpieczenie ,nadprąd,owe. Zabezpieczeń tych nie
. dynku lub na ~; stojak u ' dachowym~' ~ .. ~,.wc rilzie 'za'śtosó-' ' ' wolno ' umieszcziłt ' vi pomieszczeniach mieszkalnych, z wywania ,w .linii zasilającej przewodów . gołych, .
jątkiem zaplombowanych zabezpieczet1 prz.edlicznikowych
•
"
"
,,
;-',
,i ',/'.
,,' •
'{
w budynkach mLe,szkalnych jednorodzinnych oraz w. bu2~ pl'erwsze rozłączalne połączenie ' przewodów w . budyn- '
d
ynkachmie>s~ka In ych' wi~loro.dzinn ycn, wznosion y eh, meku. liczone od s~Fon,y za'silarnia ,~ w razie zastosowatodami , ' uprzemysłowionymi, jeżeli wewnętrzne linie , zania w linii żasilającejizolowanych przewodów z ele c
~.
s.i1ająoe są prow'a dzone przez mieszkapia w .kana/ach, inmenteIIi neśnym: .,
)\,
t I
.'
h
"",:.
(
.
1." .
"
sa a<ZyJnyc ' .
.. § 13. 1 ~ .. lw budynkach mie~zkca.lnyćh .. bliźniaczych
,
. ' , '2 : Zabezpi'eczeniil 'przedlkznikowe' umieszczone w po""\ . _ i $zeu;g,o.wyc;h ,wnęki Iu,..~ sI~f~ynK,iz/ącZ()we ' nalęzy insta-:. mieszczeniach mieszkalnych, lub W , innyo)l pomieszczeriiath
1!' ł\ lO~,ać .. qa
' bu~ynk~w. , . Wbudynkath mieszk,al~,
d , zl ewnątrz
d
,.
. 'ogólni-e ńiedostępnych należywykóny~ać z ·Z.:lstosowaDyC,h Je nOfożinnyc~ wpę~i , lub skrzynki z/ączowe na.
.
niem bezpieczników samoczynnych, jeżeli ' względy
obcią.
'/ l eży iI:1stą1owllć na· zewnątrz budynków ., pr~y . zasilaniu. że,niowe nie wykluczają ich stosowąnia'.
. ..
~~' _"
z t/inii k'iilQlowej , oraz wewną~rz lub na zewnątrz b~yn;;'1;. :\' '~ów przy. zasilaniu z linil napowietrznej.
.
§ 18. 1. Tablice z zapezpieczeniami odga/ęzien od
~
wewnętrznych
linii zasilających należy umieszczać na '
,
.' j 2. , Wnęki , lub skrzynki złączowe powinny być zainwysokości nie większej niż 3m: '
:l,;, 'st~lowane wysokości umożliwiającej dogodn~ wykony2• Tablice z z!lbezpie~zeniam'i i zacisk-i , odga/ęziet1od _
!b1~.~ wallie pr-8c , zwląiariych z eksploatjlcją ,z/ątzy. Dolba kra~,"I
wędź, wnęki lub ' skrzynki z/ączowej zainstalowane-j .'!ia
wewnęttz~ych ,linii" zasilających należy , ,umi.eszc;zać w
;~
' zewnątrz "budynku powinna ,. znajdować się na . wysokdści . zarnkniętycbwFlęJ.:ae-h , Lub, szafkach o. odpowiedniej · wyco najmn.i-ej 15 cm od poziom,u teren)J .
.
trżyma/.ości m~chanicznej. .
.'
;.1." -"
na
'i " ."
~<' "~
"
'... ~,,'t': ~'
pnystosewane do plombowania i zamykania na klucz.
3.; Drzwiczki 'wnęk i skrzynki zi'lczowe
powi, nny " być !
3, Jeżeli na wykonanie wnęki',w murze nie pozwalają
względ y konstrukcy jne bud yn k li, dopuszcza' się um i'esz- '
' .
.
.
czanie tabl·ic i .zacis'ków, o których "mowa ' w ., tlśt. ; 2,na' .po~(r '~.c '. . § 14.,: I; Jeżeli ,ze złącza pro~adzi więcej niż jedna . wierzchni ścian y, , pod warunkiemó!?/on ięcia ', ich , skI iyn-
~1.~'!" , wewnętf,żna linia zasilająca, ' fo zaz/ą'czem należyżain~ta)ować, główną fozdzielnicę
~~:~
\?: .
. góhiych lińiL
,~:;2 . ./,
li", ~,
z zabezpieczeniami po zcze-
'
3. Wewnętrzne IIn'l e zasilające.
( .~t .
linie zasilaji'j_ce należy pIowad1.i"e wewnątrz budynku w miejscach ogólnie- :r' łatwo do~~~ '~\; stęlmyc~ I.ub · w specjalnych kanałach instalacyjnych. Ze·
,,~
r
.:. zwalaslę na prowadzen,i e węwnętrznych linii zdsilifJących
~ 1 ( ' 'po ;'ze-wń'ęfrżn ychś'c!,anach ,cfomÓ,:v "mie'szka In ych jędnoroWc"'. .dzinflych, "' bliźniaczych ' i szeregowych " o'raz lokali' sklepo1"·1~'
wych i . usługowych, pod warunkiem, ze przewody żQsta-ną '
- ułożone w rurach stalowych lub w , rurach izolacyjnych
,'_ z zewllętrzną osłoną stal <?wą.
r\··;
.
?f'
§ 15.
1.
We}Ynętr,zne
ką o odpowiedniej ' wytrzynla/ości 'mech?njczllej.
4. .Drzwiczki wnęk oraz osłony bezpieczników ,L za- ,
'(isków ·umieśzczo.nych napowie.rzchniściany powinny
być przystosowane do zamykania na klucz.
.
, § 19. .l,.. Przy wykony~aniu wewnętrznych 'l inii zasi·
lających
w"; b'i.tdynkach I'ftie,szkalnych należy ' przyjmować
dla jednego mieszkania 'co najmniej n'astępujące obciąie' . .
l) W. b\łdynkac~ .. mieszka.lnych zgazyfikowa~ychl be~ '
ogrzewania akumulacyj.nego pom'i eszczet1
' ..
a) ,dla mieszkat1 w,ieloizbowych .. ~ lkW na izbę" ,
lecz nie mni.e j niż ' 4 kW mi mieszkanie,
b) dla miesz~ań jednoizbowy<z? - 2 kW,
w budynkach - mieszkalnych nie zgażyfikowanych bez
,; .
t. W wypędkach uzasadnionych' względami technicz- 2) ogrzewariia
.' akumulacyjnego pomieszczet1
~<" ','
nymi zezwala . sięna 'prowadzeni·e węwnętrznych linii zaa)
;dla
mieszkań
wielóizbowych' - 7 kW ' na m'iesz~'
~~;' . . sil.ających w mfejscach trudno dostępnych, poq. warunkanie"
dla
kuchni"
elektrycznych,i elektryÓn'ych
-- ' . ~ kiem, że
fj,"'-!
ogrzewaczy wody, jeżeli nie zostało podane przez
",,"""',
l) przewod'y zostarią . ułożone w rurach izolacyjnych pod
inwestora lub odbjorcę inne ' obciążenie, oraz
~~~. I"
tynkiem, w furac-I:! stalowych łub w rurach izolacyj300 W na izbę dla pozostałych odbiorników,
/,,":"
Dych z zewnętrzną osłoną !italową albo zostaną zastob) dla mieszkań jednoi'zbą,wych - 4 kW na mit=sz~'
itr,.,~· ,
sowane uzbrojone przewody lub kable,
kanie,
.
'l :',' 2) w odcinkach wew~ętrznych linii zasilających prowa3) w budynkach mieszkalnych z ogrzewaniem akumu- '
'~~'. i
tt.: r " dzon.y~h . w miejscach trudno dostępnych nie będą stolacyjnyrn pomieszczeń
~,;,,: "
sowane pu'szki przelotowe i odgałęźne.
.
I
~.t',
~
,\
.
a) dła akumulacyjnych grzejników i elektrycznych
1","1 '
3. Zabrania się prowadzenia wewnętrznych linii zaogrzewaczy wody - ' obciążenią zgodne z wynikaW)J:'~
_silających przez szyby dźwigowe. ~
mi analizy zapotrzebowania mocy,
b) na 'inne potrzeby w mieszkaniach zgazyfikowa§ 16: Prżekro-je żył przewodów zastosowanych ' vi
nych - obciążenia określone w pkt .1.
1'....
wewnętrznych liniach zasilających powinny być nie umiej-'
f<~
c) na inne pptrzeby w -mieszkaniach nie zgazyfikowasze
niż
,~\ ł
nych - obciążenia określone w pkt 2~
,
'
.~
l), 2,5 ~ml dla · ż'yl miedżiah'ych i 4 mml dUr żył aluminio- .
~:[~
2.
Przewody
wewnętrznych
·linii
zasilający~h
w
bu~'
wych przy zasilaniu 'nie wi'ęcej niż dwóch instalacji
r;~.L ~ '"
dyn kadi mieszkalnych najeży dobierać do obciąże'ń wyii. ' ~dbiorczych,
:;.
.
~~.
czopych
'
l.!)z4 im'iJłdla , żył miedzianych i 6 ' mml ' dlazył aluminiol) w błHlynkach I;>ez · . ogrzewania 'akumulacyjnego --J
wych przy zasilaniu trżec'h .i więce( inst~lacji 'odbiofz surriy ~ob~i.ążeń we" w~szystk.ich mieszkaniach: zasila,
czyćh.
.
,
::: .........
, l!y'cb' z _ dan,e,j '.we:w~tfznęj li.nii ,. zasilającej"pomnożo
§ J7. 1. Ka'LG'e. odgałęzienie GO ' wewtif;tr~nel linii Zcl- ~"
i:lej przez ' wspó!czY.?fl}k, jednocżęsnoŚd ~dpo~.lec;lni dO i,
siIającei- powinn() być wyposażone" w :odpowieUniQ' dobra>
tej liczby mieszkan,określony w tablicy 3,
I
~
~~:~,\
'c'
.
.,
}
'I
,
.~
,o;;,';
\
I
,
,Dziennik ,Ustaw f:'Ir 14 /
/~
, 2) w
gq~. 5':,
142
budynkach ' z . ogrzew~niem
aJcu~ulacyj~ym , po-
miesz.czeń ~"Z sumy obciążeń przewjdzianych dla
a.kurńulacyjriyc~ grzejni;ltów i,: elekUycznych ' ogrze-
2; W budynkacQ obję,tych , przepisami , 9 pov('sz~chnej /
elęktrYrikacj! ' wsC 'j' , osjed.li przewody wewnętrzpy.ch' linH
zaspając'tch należy dobierać do ot;>ciążeń ~~9dpie ,z. prze~
waczy wody we wszystkich mieszkaniach ,z asilanych _ pisami obowiązującymi w tym ząkresie. ,
"
. z danej wewnętrznej łiriH , zasilającej (ze współczynnikiem Jednoczesnqści równym jedności) oraz 10°/.
4. Instalacje odbiórcze.
ohciążeń przewidzianych vi tych mieszkaniach na inne 'potrzeby, ze współczynnikiem jednoczesności od§ ·21. ' Z,abrania : się bez zgody dostawcy energii elek." powiednim ·do liczby mieszkań, określonym W· tablitrycznejzawieszania przewodów nal'eżących: do ' instaNlóji
cy 3. '
' odbiorczej na tych samych słupach i wspornikach, na , łdó~\'
Tablica 3
rych założona jest wewnętrzna linia zasilająca , lub rnna.
Współczynnik jednocusnośęi przy . dohoro/,prze.';"odów ,wewDęt,r~ych linia , przed :rpzliczeniowym ukł"d,epl pomiaroWYlll' "
"
.1
łinii ' ~ilających w,budynkach w'ieszkainych "
•
,
-
"
f.
••
.
,
Współczynnik jedno«;ześDości·)
Liczba mieszkań '
weww : budynkach
nętrzliej lidii zasilającej lub
) . zgazyfikówanych
je\lnegó' Złą~,Ził
' w budynk~c~
nie zgazyfiko1i,Vanych' ' .
' zasila.uyćh . zjedllej
"
.
,
'"
l
.
,
2
I
3
",
,
i
l
~
3
4
..
I'
cI
1,0
0,9 '
,,0,8
, 0,7
,
Ś
1'I~12
,-
U-H /
15-16 i
17-18
19- 29 21-25
26·-30 '
31-35
36-40
41-45
..
46-5()
5l-60
61-80
8i-wo
..
"
0,55
0,50
0,45
0;0 "
lin i więcej
",
,
"
~
'O,U ,
;
0,49
0,39
0,38
0,36 i
0,35
1),34
..
O,.b
0,32
0;31
0,30
0;29
0,.23 .
'1 .. 0 ,27
..
,
/
/
..
o,li
"
,
,,
1,0
"
-
..
J ,0,,6
6
7-8
9-10
,
';
,0,7
0,6
0;5
0,45
0,40
0,37
0,34 ,
0,32
.
§ ,22. 1:· Odbio,rniki siłowe Lgrz~ji~e 'n?fe~y ,i~s\l~Ć
.obwodami , niezależnymi od obwodów zasilających od- l,
bio,rnik'i Qświetreniowe. Wydzielone obwody . nafe-ży r.ów-~,
nież stosować dla -gniazd wtyczkowych, przy' "cZy in' 'lIi>':.
, jednego obwodu należy , p~zyłączać ,ni-e Więcej ' niż ' \O '
gnia~d, ,Gniazdo wtyczkowe podwójne lub po1ró jne nale- l ,
ży liczyć jako jedno gnia,zdo.
','
2. ~ Ze~wala się ha
" ,"
.. '
....
' .
.
\
..'
(.
,
l) ,stQsowanie \ w b\ldynkach 'Jllieszl\aln'ych wsp.ólny~~ l'
,obwodów dla -odbiorników ..oświetleniowych j gniaz<,ł
,wlyczkow'Y'"ch, jeżeli w , danym pOlll,jeszczeniu ,zast0So- '.,
wane będą co naJmniej dwa obwody; ,
'
"
!
\
,.
2) , przyłączanie opraw oświetleniowych służących do d,O- "
dat,k oweg'o oświettenia. miejscą. pracy przy 'maszynie
do obwodu ' sIłowego zasilającego tę ' ma~zynę,.
W odgdłęzieniachod wewnętrznych hnH , ~~~1- ,
pa odcinku do najbliższego zabe,z pieczenijl .w,-iJl-: .;.
staJacji odbiorczej, naJeży stosować przewoly o' prze~roju '
żył m'iedzianych 'co najmniej 2,.5 mm l i ~lumil\iowych,' ~'
(:_0 najmniej 4 mm'" '
-;-
§ 23.
lającyeh.
O,ąo ,
0,29
0,28
0,27
0,26
0,25
O,U
0,23
0,22
0,21
O,2Q
0,20
0,20
;
i'
5. Warunki technlcme ukla4anla przewódów.
;
/
...
;
•
' - ,
,',
'
;,V.''''
Do ochrony przed mechanicznymi u'~zl{odze~ ,
niami poszczegolnych odcinków przewodów ' izolo/wanych ,
należy stosować rury stalowe lub z tW9fzywa ' sztucżnego "
oraz osłony metalowe lub inne równorzędne pód 'wzglę
dem mecha,~icznym osłony.
§ 24.
I.
2'1 Zezwalą się na stosowanie ~on d'; ewnia-nycrr lub..,
*) W tech,iicznie 'U'1iaąadlliqnych, wypadkach zezwala ' się na p~yjmo- , drewnopochodnych db ochrony przed mechaniczny.,. ;
waiue więk$zych "wartoŚci wspó/czYłlliików jednoczesności, niż pouszkodzeniami przewodów izolowanych z powłoką meta-.: ; dallO w tahlicy.
I
low'ą·
3. Jąko obaiążenie złącza w budynka'ch mieszkalnych
należy przyjmow'ac " sumę obciążeń wy'liczonych
1)
z obciążeń we wszystkich mieszkaniach za,silanych z
danego ' złącza, określohych według z.asad, o których
lnowa w , !lsL 2, z tym, że współczynnik jednoczesnoś
ci określony w "tablicy 3 należy p rzyjmować w zależ
ności , ód 'lfcżby ' mIeszkań , zasilanych z tego :same\']o
złącza, oraz'
§ 25. Przejścia przewodów izolowanych uk!ad'apych
' po wierzchu przez śCi;:łllY, , p~zepierzeniai stropy należy'
wykonywać w rurach trwale . umocowanych.
przewodów izolowanych przez ściany.
pom i'eszczeń , o 9luszych ,w arunkach, a 'Ii szczególności wilgotnyth i bardzo
wlrgotnych, .powinny byc odpowjednio uszczelnione.
'
§ 26.
Prz~jścia
i stropy z pomieszczeń suchych do
,
'
' 2) , z obciążeń przewidzianych dla odbiorników w pomieszczeniach' a:ćlminiśtraFyjnych, handlowych, usłu
gowych I innych · zasilanych ,z tego samego złącza.
§ 2i Zabran!~ się c umieszczania, nie osłoniętychpr;ze
wodów gołych i izolowanych' W miejscach, w których . isŁ- nieje prawdopodobieństwo zaczepienia o przewody przy
transl?orcie i montażu 'przedmiotów i urządzeń.
1. W budynkach przemysłowych orf}z innych
bUdynkach niemieszkaJnych obciążenia wewnętrznych linii
zasilających f złączy należy ustalać na podstawie analizy
;l;'a potrzebowania , mbcy. .
' /
'
§ 2a. Odległości między' miejscami umocowania (za- ,
wiesz~Ił!a) przewodÓW iz,?vowimych pow~nny bYĆ t~~ do-";',
brane, aby , Ich 'żyiy i izolacja nie zał-ainywały się .i nie
były nadmiernie naprę:ta,ne mechanic7;nie. '
.i;
/'
§ 20.
,
/
'.
-,~
';
l'
: .,~
,,
1{
'~I
, ,""" .:. §:'29j' ·.1. Prże'wóQy r.ob-ocze" ·g6łi:!-,póWitlny . być 'ułożo
tiie: I}a lió'łatóracn lub i nnyeli, pb:dpórach ' iioła'c ~jńych ' orąz
>·'"w· (aki-:Slrosób,J
takich , o'dle"głośC'iach ' 0'9 konstrukcji
,powieizćhn'i " użytkd,wydi ' i : u:rządzen teóhnolo;,)lby nie ' powodowały . z~rożeni a dla obslugi
,· w.
'n'ych"powyzej6'S V powinna wynosić conąjmni'ej , 250 cm• .
;w razi'e łiraku moiliwosd sp.etnteni'a. tego warunku" przewody te powinn1 'być ' zaoP!lt'rzon.e · w odpoWiednie osło~y.
. . . ...
.-/
'.
4..
;
.
-
. § 31: 1., PrzewodY fzolow~he . wle'loż,yłowe powinny
pyć ułożone pO "wleq:chu, w listwach jnstalacyjl,lY:ch.. w
,
• , ' - ',.
,;
,'. , ,'!
.
korytkach, . na:. dr.abinkaeh, . 'w kanała~h, wotwo'r acb ' prEf. ,
-labr:a.nia się umiesz~zaniaprze'Yodów roboczych fabrykowąnych.-.elementÓw budowfanych, (lo.d .;tynk-ięm 'Iub
~pod. rurociąg·amh). . zawor?,mi ,wymagającymi stałej
podwieszone, na linie nO~riej .
~. ' ! .
ó~+es9łVel' obsłtlg'i orai ponjże\j urządzeń ,t~chnologjcz2. Jeden przewód izolowany wielożyłowy powiitie~
.,'
n,~~~. :",.>;. .•.. ' "
":,':.,/ \ .. !
' .
\
.,
,zawierać \:yły nale~ące do tego samego.obwodu. Zezwalą
". 3•. Na / tralfach ułożemia.: prze;vodów roboczych gołych się, aby w jednym 'przewodzie ~najdowaly się różne pbw()"
.
y,,' Qmieśćk ~ab[jc..e'. ostrze9awcze informujące o nie- dy ' jednego odbiornika' o .f ym ,samym , łub S:kojaizonyin naC(QęzJ~tęCZ· .Ef'p
pO,Fąienia -prądem ' ~Ięktj-ycznym. Tablice
pięci'u znamio'nowym, ' uiod" \Varu~kie:m: '''że ' obwody . te są
,sb·zeq,ą. ~.i!:z·eną łei:r :~llljęś.ćiĆ w" od~tępa~'h q,ie więJs,szy,ch • zasil.ane . bezposrJdnio z tego . samego ~ransfotmatora ' lub
.. '. j~ ;~ .~ : ~y'in/~e vi ]~~~d;Yllfpdini~..,~Ź<;\:i,e.tiiup0;wi~na · ~YĆ ! prądn{ty{ .
. . '
blica
,; ~?j~.ni~jjędn~ t9
.
3: : 'Przewody iźoloyvaIle wi,ęi~żyłowe., ,układane' 'p,o
,
,
,'..:§-';;o:,- ,
Przewody -izolowań e , jed'~~iYł0we powinny · wierzchu ' w p'omieszczeniach ba.rdzo wit~otąychf, ·zapylq, ,' ułożone pó' ·werźchlt wrutach ! instalacy;jnych,' w li " nych I z wyz' ew Ami \ żrąe-y~i" nale~y umieszczac .w 'o dle"
.... in;st,alacyjn ychi w lltwor:a ch ' prefabr;Ylkowany'chel'e~ ' głości co najmniej S mm odpc;>dłota za pomo~ą od~owierl-"
'. .budowlanythlub podwi.es70ne na linie nośnej.
. nich uchwy.tów*
'
,i Prźy uk{ad'lniu prz~wódów iz~lo-wany'c:h ' jeqnoży- ,\ .4. ' Ukł.ad.anie przeWOdów iz'o lowanych wielozyłowych ' ,
h -p.o wier'żćn:u należy ; stQsdwać uchwyty z materiał.u beż pow lok ' metalowychbezpośrednio na podłpiu zd r,ew.. ,. tuo,~ 'i.zolatory, ' ptzyi' czym ' 'odległoś'ć ' . między '~ na lub 'iJ}ńych materialów palny~h ' jest d0puszczałne tylko
nVlTI, " n t:< ,wi~żch\,4 p'rz-ewódami i a śeianamiL' sufitami
w odniesieniu d'o pr'zewQdów ' z~bezpfeczoriych :beżpiecz.
powinna ,, ::wynosić" co najmniej
nikami o' prądzi e znamionowym nie większy!łl . od 1'6 A.
" .. >'-,;
>,,,,.,,,
.
L
'.. ~ .
jednej crurze -jn~t9·lacy,jnej lub w., ot~orze , pre_
S.Przewody· izolc)\'{a·lłę.· wieloiyłowe' bez' poiłoki ~ m~- '. ',l i, i
tal'bwej., w:olno uklada~beżpośrednlb p2,d : ,.tY;f)kiem . ~ylk6 , .
.. 'tT'Ir~'..,.,nó. ·N ',~. e-I~lńeut.1l ~udQwlailęgo {należy , ' umie.szczać
ml" ·podłOżuwyk.onanym· z -Ińaterralów ·J)iepaln'ych. Zez,wa- ,
.y, izolqwane jednozylow~e n~l.eżące fyl\{,e do te'go . la się ,ną u'kładani:e- pr,ż-ę,\.vodó,w ' iz()lowaą~~~? wiel,Qżylo-- '
_,~n,N'n , ?~w~'d;Ii ..~ez~ała '~i-ę, mi ~,kła~a,nie . w jedrtęj rUf4e wych be;z powloki metiiXówej ' bezp ś-redl'll~ .~Qd '; ~ynk-i:e-m ' 1
t
!'VO<Fze -pr·2:ewodow:'. ·.. , ; '
' . ;;..
na pOdłOż ii' - wykonanymi m(lterialów palnych oraz poli
" ,;:;--:".
" ió.zbyc tI ' ·6bWodó.i' ję~nego "bdQiorp,ika, ' t.ym '. samym . ' okł~d~in~~ palną;' jeżel fiastosowa1t~ zóst~Jhe ~,o/arstwa ..
: tU:5" skoja z'onym' ~apięcit{z#,afuiono~yni, " poa ' warun- ; prawy o grubości co n~}~nieJ 5 mm, oddi1~la<jąca p·r zewo\
. , . krem; ż'e oDwody ' te są ~silane bezpośrednio z tego '-' dy od mare ~i alqw palify~h, iil,bo jeżęli pri ew:ody zostaną'
.'<
samegó [rans~oiniatora lub , prą~nicy, '
. ".
.., zabe~piec;on e w SP05ólf'określ ony vi ust 4. .'"
I
'.
. '
. ' ' ' '.
;?~l!Xfłi .. ~i?~od.ów . ~tero~n~c:~x~~! · ~;~y.~;p:~ liz~cyjnych "
g. p.rzy podwiesza-~ii,I przeWodów izol.p"w;anych wielo.
, "".II "p,omlaro~ych, po~ ~Q. unk~em,~ ze pr'7; e wo d y ob:W0-żyłowych " bez elem,ent nośnego , na, linieQ.osnej powinny
.'>i~"" ,~{.w ~ ., r?~nycp,'naRI.ę<;;1a:~~ zp..~Il)~on01':ycb b~9ą .m wlyi być spelnione ' wymagania: określone w '§ 3Qu~t., 6 ,i 7.
>: , ) I7:qJaGJEl " odR9,w:u~daJą~~ IZ91acJI ,obwodu ~ ~aJwyzsfym
' . . "
,';~
' . . ,., , ! .' , . ...
~", .' ną.pięciu z~iimiono'Vym,
.'
..
§ 32. 1. , Przewody szynowe nalezy układac. w takich .
.'
~~a) ~ fói~ych ~b~~dow , ~ napięciu 2:nąmionciw~m do 65 V, miejsc~ch, _aby ni~'~ bylt naraż~ne na .usz.~~d'zenla, m~cha• ,','
J..
•
.(
•
•
.
••
niczne. :Zez'Y,a la Się na ' ułozemeprzewodow szynowych,
4).::p~och rózny~h obwodów, o )ednakowym napięcIU, zna- o~loniętich).' pełną ob_udową metalową" W. za~ięgu haka
'. ml'Ono"'-.ym .v.:zg)ędem , ZIemI, . zastosowanych u tego ~uwnicy,pod. warunkiem umocowani'a' tych 'p rzewodów ' Da ,
.
,
wys'Okosci 'nie więksżej niż 2S0 cm o,d . podlogi, licząc od
. . ' sa~ego ' ?,~lbl~rcy.... , .
~. :,' ,4.'11 .(istwieprzewody izolowane jed#pżyłow~każ- górnej plaszczy:?;ny przewo,du szynowego.
. .~
.
2. Na ,trale przew~du ~zynoweg~ ślizgoyve'g,~ ' ~ : ?bU. :dęgo. _bow?dunależy u~ładąć. ·w ~sobn~j. cięści(ka~ale). .
""Zez\vjila
SIę. ' . naukładame . "
w. jednej
CZęSCI I"
(kanale)h 'łlstwYi
'd
'
I ' l'<l s zcz'eJ
l'ną u dołu '' ulo'
na. wysokości
'4",
.
d'
p\yJepene]ze
. 'z' onego .
.
wzę~odó.w Iza:9:w:an ych Jed~o:yło~ych na', ez,ący~ . . o. .
~niejs,zej niż 2S0cm- od pqwie(z,<;hni, 'p p , któr~j c~oqzą lu-"
A ) d,wóeh ; róznych , obwodow . . o , Jednak?w.ym n<l!plęclU
dzie, należy umieście tablice o,strzega,wczę . okresJonę w
znami.onowy~ wzgl~dem ziemi, .zastosowanych:,u tegó
§ 29 ust. 3. '
,
. s~e·go. ,odbrorcy, '
.: .~ ~
}",-2) ~óinych . OQwOd6-w o-'napięctu inamici~owym
'ao
65 V.
~
I '.
'•
. 6., RezystilDCja: lzol~cjl instalacjlelektroęnergetycznej.
. ' ';:. 5. Pr;zew99-yizolo\Vane jednozyło,we; p6~wtesżonę !,la
;:-.
.
/'
,:j Hnie ..nośri~J, tw6rzące ' d~ny o:~wod, po",inny stanowić, wy-.,
§3~.
"
1.
RezYstaricjaizolacjt
·
instalacji
elektwę
,perge,;
odrębni.onąwiązkę przewodów. -'
.
tyczne j'.,w pOqlie~zczeniach suchych, ., przejściowb J' wiIgot
/. . 6. · ~e::w~la .się, na "~odwi~szan~e na j~dne~ linie noś- · 'nych i ,zapylonycl)., zmierzona indu.ktorem o n,ap~ę ciu , zna~
; neJ pr.zewodo)V lwłp,-;,anych ' JedFlozyl?Wych kll,kU. gbwomiońow y ~ c() najmn:ieJ,.: pOO V ila ,.0dcinku ll'li ~~rY ,d~oma
dęw e.lektt'Oene·r.g etycznyGh, .pod ,-,warunkiem zastosowania
s ąs iednimi 7abęzpieczeniami lub , ~ć1 ~ ' l:5statnim . z~ ~~zplec~e
','uchwytQ~ ' ibitorczych O fazumQżl :'wieniaoddzlelnego ,p odni em, nie powinn"a być ' mniejsza ,od" lOOO Q na IV napIę
. ·w ies?ania.·:1 żdejmowania przewodów . tworzący,ch dany
cia znaroipnowego
instala.cjL ,.L7'!' ~.
~ " ÓbWÓa:i'~"
... .- .'c.
'. . . . ;
'c' ,
" .
- - ' ..
za
o
,
'. '2r
I .
.
.'
"
<{
•
......
•
•
'. _ ' . '
•
' .'
',\.
"
. "
,
"/,
2. . Dla ińst4.!.acji erektroetiergety~zne{ w ,n6WO. ~ykb
'_' .''''t . Odiegłtiśf,gd potlłóg'i lub po'tl'eshl ~0dwiesżonYi;-h
rta linie tiośn~j'»rze wci~dów -'iió19wanych j edhoży!o'J.;ych .' nanych 'budynkatfi z przewodami ul ożtmym( w _otworach
. przy, napięciu "zrYcilIf1'5ni:iwym iń:stał'acji elektr'oenergeiycz" pref ąbrykowanych elementów ~.udowlarfych bezpośreg.hio
•
'.
.
-~
<
. .....
/
I
~
.
"--
), ,. > ~ :4\'-: ,i~tH~' ,l , :~~-f,"
..
",/"',0 ,
' ( \ 0'1
- ,.
"lt,'.:"
p'z;i'e nnik.
, ~
" " , ' "1
__ I
',,:,,-, ...
I
\....
/' 1'-;
; ~- ....,
'.',"
,'
.'
' ..
,
·i""
.
.{
f
~.
'"'
!.
-
- r
~I
-,',
"
l!
, ."
,
-
"
·l. "
I
\
t
.'
~. ,
•..'!., f
'X ~.
. '.
J '
--....
p~ij'!'~,"'J).zi'eRnik..vstaw.N'r., 1'4 '.
r\~... ~'~-' ~ .
'O"
I~'y
\
..
.....
f
!"
. r
I
,(
,
l,
'-.
'
,.-
. /
P .OZ,
'
,
"
58
',,'
§ ,W .' ,l • . W.ziikłada<;b '/Przem'Yst'Ql,Vy~hdł~ Każ~ej haH
"rj, !;." pfOO,uk€tjnej" przy .glównYIą , w.eiśdu do ~om.ięszczenia,
. ,hl -phwodów I O'Świellenioy-lych , W<,bud'f~k'!'lcP / szpi-yal-' .
, nych o 100 , i więCej łóżkach luh , ·trzech i -więcej
~ ,'~:- 'naJeży lnstcilować ,główny wył'ącznik oświetlenia pQdstakondygnacjach ~
, I'"
•
"I
r-.......
,.~).~''':. ;wow,eg;a: :nięzai'eznie ó<f innyelf .wył<lcZników . w sieci
2." Za ',reierw;owe , ,źródło ~nE;rg!l dl~ ż,asilania . obwo- l
:: ;'~wi~,t1.enłówej; <fłówny wv,łłcznik .oświetlenia ,Stewwan y dów ośwfetlEmiowych, d / których mOWa, W u~t: l pkt" ,3, '
~: ••. 1\ ~
..~:- ~dal,n~W~9że ~yć, iństalo~any W d~w.o! n yml1niejscu. ::z tym " uważa się in.ny 6iansformator. · nie za:si1ający. -sieci danego
",
',,~~że t je90' P'!-,,,.1U z~iłioeg-q .ste,fówan1apow\nl~n· być .urpiesz- bUdynku · lub jego ' c1Jęś,fi W czasie pracy -n9 rmflJn ej. jak
".1 ,,·.-;€zQn~y-przy' .gl ównyin\ weJści.ti dOI porrries.zczent'ii
,
Tównie,ż ba,t e.r.i e fkumul5ltorów , i-.. ,zespoły pr.i!dot-~órcze.,
.;~.•• ~":'\' ',<2~ ::.
budy.nkach ' ' mles2kalnych. . ·a.dplinistr.acyjny<;:h .~ Vf r-azi.e Auitawienią transformatorów we wspólneJ st1lCj i •
•/ rlnnyth~lld y,~ach IiieprzemY.liłowych / o k t1112at~.il~ pow:y~ ' transformat ór stan.owi'łcy rezet'wOwe źródło ,eneigU dla' ~a
",.'
.!
~~~ łej }~OO ,m' n~lę~y .s:to~ow~ć. gl~n e wyl<Jf;.znikj ąświetIe: sUafiia tych' obwodów oświet-leniowycp . 'powinien być,
.
~~f:·~:d.?O c~ lą'O:~:i'~, 'w'~ySlKicą .0?:"'0ct.QW j)świet~eniowych umie~zczpny , w . óddiielnej. komorze ~ ł , powinien ,być 'zą§i"
, ~, o.s w#eUe1!~a .,-PG 4st5l.'wow'ego, oz WYJątlclem 'obw0rlow ' !,:latek lany po stroni e ; uzwojenia {ió'.r:negó napi~ cia . z , 'innęf ·li nii .
t ,
~\ \~,'~~~do ~yćh, koryła~~y! ppczeka!ni ara z " p()mleszcz~ń niż transformator zasilający s'ie'ć ·oświetleni·a W czaste
.. -.;. ~Q "' p.rzezFląc~eni,u ~spec.l.aI'l?ym . . Nie , do4'~zy , to b\udy~ko~
pr--acy .normal neJ.' · ,
~ ~
'.y.
•
,--!
'" >". ': {..
~':., ~.ed IlQ·~Qd['~innych! - bj5ini:ac.ziYoh Lszeregow ych.t Zęzwal'(ł się
" . '"
.,"
!
~
,.:"" na.':stosowanie. ~-ylączn'ik:ó~ slerpw.a nych z-d,alnie, z :tym ,. (- '~ § 13',. YfZy dOQorze prz~wodó.w, w ;l eciacn . oś'Y iet1e :. . ,
.-..;~, ~
. !~':};.I~e ' ptlpkty '.zdalńegcĆiJ s~erowan~a wy~ączrrik9WJ powlną-y być . nia 'wnętrzowego zę wzgl,ęd,u :l!a._ dQPU~zfza,1ne &padki: !la. ~;;~
~;}f',:, IJ~e.szc;~alłę _ przy) ,gl~~</1Yfh we'jś~acll do ,bu-clyn,J{ów. ,
pi ęcia ,należy przestrzegac następ.uji,lc:yc.J1.., zasąq: ,
.' • -.,'
..r- ,
.
'l) największy ' "spadek napię-cia od "SZ\7I1,
do-l nego ililpię-.
.",
';,,;...,~,:', :3.,: Qłówny' wyłącznik oświetl:ęnia ot az punkt -id.alnego
J
,
~\{,',: ~t,erowa-i1.i.il v{Y,łąq~iJcJ ·'.po. winny: byt .,zabezpieczonę Rrz.ęd
cia, transtor~atora do' op,i aw-y . oswhitl-en.i oweJ nIe,.po,
!
. r
•
-winiEin: być · w.iększy
' niż ' 5% -ył ' ra~ie ' zasila nia sieci
",',:"',,P,, OS"t.~p, m ' ,' os. ób. n,",leuBow
, ~żnióD'Yc'łJ.· , P,' rZ,e z. ur:nJ.e, szczenh~ Vi
' .
, .....
~
;.oświ etleniowej .bezposrednio~ z. ''' r ~n)s-fo ~matora,
.
-..~....{l.1iłn ll,l-!i~~ waęce, 'g afle lub ,rozduelni c;y . W Gdł'lym bu- ,
"
A; ;dy.Ił1Cu' hlib· W b',lildy;nk?a~h· o:aj ęty.ch1-iil. sam,ą . admlrustr~.c;:.ją ·
,2) ,y vsledacb (oświetleni owych', .b ~d)':nK~,w: ~aspany~h na: .
';11t;lą'e tiu , wszystkich p.omie09z~.teń-'wy lą.cźni'ków j" puak1Ów . '
, pl,ęc~em , do ' l 'kV 'bezpośredni-ó ,: ze, w~pólner sieci :'
, -'- .
~ ,Zaalnegp ' shir~wania powinny być ...jeęna.kowe.e'ektrycz,nej lub z $ieci ~golnej w zakładzIe ptzemy ~". ,4, . Miejsce.. zainsła'IGw,ani.a· . glówneyo wy14Cznik~
sło~ym , najwięksilY spa~ek n'~ pLęcia . od . złącza. 1l1.b ,'. ,:'.:'."
, ,~: o~~ietlenlą oraz pllU~tu -:zdahl,egó,! sterowania wylącznika
głównej mzdzielńićy w bud ynku dl> .oprawy -ośvóetle(~:. "
~: .. ~pJwin'ny llyć ~ oznaCz.o ne, napise'in . "GlóWńy wYłącznik
n Jowej nie pOJłfinieJ1 być wlększy',niż 4o/ą.
.
-:~'-:. 'o~wietłefria'J , - uHllesiczop ym. na ze-wJ.l~'tr,znej- s'tronie .drżwi~
3).w sieciach óświellenioM'ych o ' napięciu dO',42 V .spa,
"~:~: ćzel.c , ,zamykającyoh pomię szczęnie wyłqcznika l UD puriktu"
6ek napięcia nie' powi n'(en_-by'~ ~ększy hiż ' 10% .
'..
., . ~
, ~c~óa.lnegci sterow ania, '. ". , , ' ,
,
4) : w war,1l:nkach '.prac.y ,Iz:aldóceniowej od ~hjl,e nie ' n ap ię,
'" ',~ .~
""".' " §. 1 '~ ., W.rłąóz;!],i,kisłu~ąc;e ~.<,> .,wrłączania i włączania
"da w 1 mi'ęjscu przyłączynia , epraw1 ':Qśwh;t1e~iow,ei.d~0 I.
:.'}-J '; ;w.ydzieilQnego oswi~Uen ia 'pod. stawowego • . przeznaczonego
obw.Odu nie powinno . :p~zekra:q;a((:- ~artóści , dopus,z~
.'. ' ~.
,
)
czalny
cb dlil 'zastosowanych
żtó.deł ,świi,itł<i .i uie- po' _.,"'.~
~'!~ d'o ;ldpeWnl)€n,i:a ru,ezbędne!'}o oŚ!1ieU;enia po:ll1iestczeń . dla
"
, '
,
.
':.. ,~'ltb dpzow w.ąnia WC',<czasJe _ p~zerw~ pr.o:dukcyjn;ej lub przer-- .
" WU1UO bYf większe ,od , )..2% ~n~p.i~cia znami ~n0 ~ę go,
,
ł'
/.
'użY",*OWaM u , pow<iimy być ,~ięsz~zane w rozd,z iel,
"
., ,
< ·.,~} cać~ i .powinn ~_ o y~. oznat::z,one ", spo~b wy.różn,ialący je
-3. OśWietł~n1e z-ewnętrzne' podst~wowe.
'. lÓd inny'i:h wy,ł.ącwi ków. JezeH ,przewiduje się. że oswie.
/..
. ,'.
:~; :U;eni~. to ;będZiie·~ yvl.ą(;:uine.· doraźnie · pLw 'pe.rs'QRel' d~zo- " , § ł4. W zakla.<l ac;h przemysłowych, w który.ch.. ,prze/
:'\< ru':i.ąćy,, \~ to , V{yłąc~niki powinny ' być uml~z~ane .. przy , ;w.kI'uje się st9 sQ:W'dllie l OŚ wie tlE! nJa :zą.ciemniqueg,o. ' oŚwi~~
,:",' 'wejś ciaeh do pilril-ieszc,zęii...'L
' . tlenie zewnętl'Zne ·poostawowe · nalężr- tak J wykon8.ć, aby'
;.j7' ,~ §ł2. L Z~U'anje s.iec:i -' oświeUeni,a wlJęt<rz<ilwe!Jo pod1)yła 4nozli;w6ść 'latrvegJ) lego ~ostpsowania 40 . warun~9w, _ -;
,:" }'1St-awo,~egd ' 'p0V{inńo ddpowiadać ' następującym ' warunkł:órym powinno ? dpowiadat ośw.i-etlepie; zaCiemnione. ,
" " ;
.'''-/;~·~.om: .
' . "
'
.. \ .
§ 15: ' 1.', W prZejaZdaCh,' ,t ~nel~~h . 'i ~od.zieI1Ułych
I
,$}" :11). ,' j; p.al,a ch p.r~dllkcyi~}"ch zajUadów przemysłowych o pr?:ejśdaćh dia pleszycl1. o-rwie tlany.cł1rÓ~nięZ w. ,czaśie
•
~f.":'-Y' , ' p o\Vi:e:r~chłili p,()~y.~ej 300 k l' sieci 'oświ;ę,~lenia wnętrzo- dni,a. rozmi.eszczenie źródeł śWiatYa J tch , ~erowąnie po' k ;~,
.., ....:i :' ; :,\\r:ego ,powinny Q.yć ,zasilan~ przynajnrni~J z, dw~C;h / oz- , Viinno,: um.<>żli.włc ; ..podtiał oświetlenia podst~";ą~weg o na
~': :'
:-: ./,,1 .ezf~łłic. usilanydł odxł'żie'lo y.rnj -lilli;;uni, 'IN miarę ~ ocałod obowe i d.zi'e nne·; ore.z s~inóćzynne~wY'lączanif~" ośw) e,.'
':,;:;.~'),'
' ŻłiW<9Scł ,~z.e'O~c~dnio .~ .różnych .zakładowych stacji' tł-e'llla d-ziennPITQ ·w , por.ze nocne,.!',
'.
""
.
''''.. ' ,
"
h
" .
.
,
" "
':;t ~"K', ":'- tI'6mforma.toAlWYcu;, .
,
. 2. Rozrrił'es~cze'Ii'i e ister'o wariie źródłami ' ś~iatł a' :" I -':.,
"I ,:r.'
~~', w p"Omies-zClłel!l,jac;b ,'p'iodukcYJny.c~ w k.tórych prę.cuje , 'oświet1e~ia --dró~ publicznych' O zm..łe~n,y'm 'natę:ieńiu 'rpchu '
;':;--8-:- ' PQnę.a, " 50 'osob.; .c~ęść. opta:w ' oŚwłe~leni.Qwych , służą- kołowego l pieśzego po-w,inBo umożliwia~ podział , na '
tjf("", '. r.cY4:H, do · oświ.etlenia d.ró~ kO):nwnikacyjn'Y-ch 'i ' przejść ó'Świet:lenie wleczonie, dos't Qsowane "tlo .waliunków 9tiże ~
l.
,~'<-,/ dla :p}.a-cownik1ów 'powinńa , by,ć pr~yl.ą,~,Mlła: do ob'wo'; yoi-uchu~ 'Ofd'Ź , ośWietlenie nocne, ,', ~óstosowanedo , war~n..
" ';," ~,~,,' d'ow ·. zasiłanych i, oddzie~ej Hłzd:zieln~cy.
, k6w /mafego. ruchu: '
~ .. ' '. ,
,:: ..;,~: :3) 'z'a~ilanie ,rfa;ec;.vowe zaJ.ąoząne samoczynnie z re,ler, .' ."
"~:::'hl. : ' woW-ego źródla- energii 'p'owin~o by,ć przewidziane , w
§ 16. t. Oprawy'. oświetlenia :ze-wnęt[znegą, powinny
';::;:. '; '~ ,-sz-Cz1eg,ólnośd dla: r
'.>'
'. I
,
być przyłącZane ,do , ~bwo'd óW,.., ni:eza1eżn,y'cb ~Qd obw9dów
ot'
~
,: 'i', :;
.
obwodów ', . ~świet.Le~iowy,th · , wszystkkh
opraw oświetlenia wnętrzowego. '
'
~;, >!>~ ':~ ,I" ' oświetl eniowych klatek schodowych ', oraz co naj_ 2. Zezwala' ,~ię na pr:i:yłączan.ie . do "obwodÓw 'oś więtle~;),.,j ' " t f mniej y~, oprof1w . f3świeUenio~yc~ korytarzy
nia , Wll'ęt~zo-weqo obr odów I ośw.ietlenia 'Zewnętrznego, '
,::~., "
. ., .:- 'w ,b:udynkac;b o' wy'SoKOści ~()W:yżeL .5~ ::m; ' je- . , któ( e ma sl:uwó,do oświetlenia: ',' ',' ..· n , \
'
"
"~,o ,~ • . .
żeli ' klatki s$ oc\owe mają oswI~nenielliltu-l) podwórzY ,ł. węj~ć ~do ' ł:!u-dyn~ów o~ z , lU:Ządzeń i,tę<:h- '
":.,'~'"
-rame,
.
n-(!)łogicznych zainstalowany'c h na · zewnątrz' i)'\~dyn~0w,
....." '~
- , w -Iludynbcb ~iez-ąleżn~e 00.' ich wysokości, jel.e<lz zw~qzanycb f ~ejona~~ie z tymi ..:qudfnka.p1J, ., '
""1'"'.,.,
, . ,L "
. ....
../
.
.. , .
{
h'
.," i~ ,j':,', , "
:zei.ł,· alałlu ' , 5Chod~we ' ·I)J.e' ;majii ·~wi.e lenia na- :' "\2} 'fił'l,llP 1łJćl9,azynowyc h i. innyc",!< ,. c". ,
"'. '),
, tUI;alneg,o, "
,,
'rt} przyle~Y;.d~dobudynków sk-ładi1wiśk ł- wj.ał,
.
'v
W
..(....,~
r
I
/
• ,.'
...
.
F .
" .'''-i w
c:",
('~;
I'
•
,>.d
L
i
..
'
1 " .1;1
."
"
/
.
I
•
,
f '
,-'
. ,
..
I
,
/
,..
I
~S~~· ~"'r'>';'
F
7.~, ,-:.:' '.'::'~,
ł
't?-.'''',<!
$. ..
'\-.-'
~,~ ~~,~tt ;J'{ Y~,
"
/,'
}
"1
~
....,,-t,..'
~I-
,
\
/
Dżienhik Ustaw~"iNr 14
t
..
.l·
.
""" :'41 pomieszczeń ' :~agrożony~h- wybuche~, prily" :zas:tosov: a -
~
lal),a 'p o ,st;rónieuzwolenia .g~rnegó napięcia ' inną Nnią ' niż '
niu' ópnfw umieszcz,onych 'na zewnątrz tych pomiesz- stacja"' zasilaj,ąta,:siec; oświetlenia'· w. czasie, pracy ·,nó'tllIl'a.l~,o,
'
czeii . .'
'.' ,. :,
nej. ~
.1 "
. I ,.". " ,;.,"..
:/~-r"
3-. 'Oprawy oś~iet1enia , pa~a: :, granicznego · zakładów
' ' §',20. ,1. . Przy ,dohojze . piźewodów vr ~ięćiacl.l "
~ "4 ~ ..
; 'żna:jqującyc~ \ .się poza . miejską- żab1;l~·ową . powinny, być ' tlenia zewnętrznego ze , 'wzylędu na , dopuszc.zaln~ ·
przyłączone-do . obwodów ' pieżCI'leżnYch" od , obwoąóW ponapięcia naleiypI'zestl'zegac · ~as'ad o,kr~ślonych :w' '§
zostałego oświetlenia' terenu zakładu. "
"
W obwo/la:ch ' steroWania, ..kaskado.,veg? , najwięKszyJ' .
,.t')
. §" 17. 1..' .Aparatura. łąc2ięniowa 1 powinma 'umożliwiać
dek na'plęcia 'nieP9winien być:większY , niż, 15%.
~~:~~ t;.; J
rriezal'eżne Włącz·anie ,i wyłąc~a:nie \ oś-wietlenią zewnętrz2: Zezwala się ,:na/ czasowe, stosowanie
,
~
nę.go .c-o d oświetlerya, ,WI}ętrzowego'.
- '.
.
cia ·do 80f0 w · sieciach" oswietlerii~ ' zewn~tfzn'ego '
:' , 2, Liczłtę p~nktó\V.,-sterowania oświetlenIązewnętrz- nychb"ezpośrednio . ź trarisIormatorai pod waruhkiem"
. \ nego , n~l~ży 0g'raniczii~ ,do !1iezbęd~ego zakręsu/ Tam, . '1) :odchylenie 'napfęcia w . mi..~Jscu/ przYłącze'nia : .
gdzie je~t, tO . rI10żliwe, nalęży stosów.ać, stE:)'rowanie ce~.
" , oŚwietlenioWej do obw~dil ·-nie , będzie ' ze.~Hlc2;a·t
'halne: Sterowanie. c,ent-ralne należy stosówać . z.a'fsze w
'wartości 'l d'opuszczalrlych dla źastqso.wanycłt·,
fi."
zą.kładach ' ''p~~mys.!o\vych, w których jest' p[zew,idywaną
. ; " śWiatła oraz ' ' ,
_.. ,
_. "
~'~,
, oświetlenie zaciemnione. . .
'--'
.' ,
'
2) w ciągu najbliższych pięCiu' lal .od' t-ozpoczęciain
~,>
' ~ ~ Oświetleni~ · miejsc . pracy ' na t,ęierrt~ . ł~~tadów
. stycji ptzewfdz'iana jest i?udowcr nowych sta'cji 'Jr
i"
~ pr~eIńysłowy'c::h,. W których )zastosowari,0 sterowaDl~. cen,
for~atorowych " u~ożłiwiająq'ch ', doprowadzetiie , .
(:> ',"
tt"alne, , moze , DYć ··ster'o wane z · ·punkfu · w 'pobliżu ,tych
do stanu zapewniającego d'opu~zczal-Iiy 'spacte'k Ii,a'
. ~iejsc, z tYm jednak że 'powinnii ))yć . ~~pewniaJla ' ~o~li' eia do ,5,(W.
,.'
:, "
• 'w~Śq wyłąćzeń'ia te,.9o oświeąenia ztńi~j~ca sterowania
4: OŚwietlel1ie zaciemItlone. " '
o~Wi<ejl'ehrem · zewnęt,rznym całe9,o z1rktadu. .
.c
~. 4. Oświ-ętlenle : drÓg "pubLicznych' prżejazdów; ' tuneli"
§ 21. 1. Ośwjetlenie zaciemnione nalez.y ~r'7<",'rirł
. p6dziemnycJl . pr~ejść dlapi1,:s~ych, p'ar.~óW <' p1a_~Ow, oraz , . w tych zakładach "'przemysłow'yc'h;, w' których: d~a '
··
ciHgów .,pieszy.ch w, miasta~h ' i , osiedlach ~owinno yć s~te";, dłoweJ . działalnoŚci w okresie' zaciemniania na ' nn,,,"",,,,r,,, ,
iowane. są.ulO:czYnf).ie albo' centralnie: ' "i: " .'
. "
obroriy : cy,wflnej . konieczne jest 'oświe'Uenie teren'ii
, . § ' 18.,/ 1: W g'jed oświetlehi~ 7jewI?:ętr~nego' podsta;wo- zewną.tri pomieszczeń . . ' \ '
,.
" l
wetJo . naie~y . !itpso'\\(~ć :. ,na:piędezria~jón:owe~ rW~ględelą ,
2. bŚwietl'enię 2dciemnióne nalezy wykorl'y-w
zj.e,rn Lnie wyższe niż , 250 V. • ,..,
.,' _: " c ' , , , , .'. dostosowanIe całej lub nieżbę-dnej częśCi .
". ~; Ze~\\,~I.a,s~ę. ~ stos~w~ni~ , w :sje~.i 6~)V'ietl.~n~a pO~_/,' ze~nęirznego pO..dsta'wowego d'ó ~arun~ó~ ó~r'e~l?,iiy(;l1
~:' - .'. , .. , " stawo~e.go , ,napl~~la :znaml~n?~;e.g? . wy~sze~o. nol~ , 2~~ '~ ·'.p~zepisas:h 'pdrębnych 'd la OŚyYIetlenia zaciemnion"eg6.,
~::, :,' '.
'or<;iz: wprpwadZęJllEl ',do opi'dW -Q!rWletle':lloV(yc;~ wlę~eJ 1I11,Z '.' . ,.
. . . . , /','
,
>.:' jednej
' fazy : przy. spełnieniu warunkó~ - okres\onych od5 nś i tl .1 b
i
.; tw ' i. Wakuac,,
' j' ne~ ;....
, d'
• 'Y w .e. en .e ezp
eezens a . e.
.' , '., "
, powie
mo w,. § 5 us t ' '.2 1. §' . 6.
>':".
~i( .
' & · ł9. · t. Zas!lanj.e- sieci oświetleni~ zewnlf'trznego- pod§ · 22; .' Oświellemie bezpiecze(i'stwa ząpewnia1ąee~
.
: .1
stawowego . P9wirinó ~:' odp'Oyvl'adać nast~pujący.m 'W/HUn" stateczneogwietleńie mieJsc , prac~ ' lub pomieszczeń ' w :{
'kom"
,
',<"
'.
;
, \
'.
zie przerwy w ' działaniu oświ'eUehia pods'Mw~weg'o ;'
i} ~ " zak,ł;~d.ach· .pr:zemysJowych. sieć ,oświetlenia . zew- ~ ży stosoWać w szczególności:' ,
'.. .
.'
nętrznego należ:yzasilą.ć bęzpośrect'f'lio ,'z jednej z za- o' 1)' W: ooiektach przemyśłowyćh, w- któ'r.;ycłi .In.a\Vef
" ~ł.adowych, ,stacji '~ransfonhatorowych lub' ro:z;azielnicy ,
kot~wi!łe 'wyłączenie'óś,wteUeniapod,śtawb~}ego. ~iń
~.
"
żh'J~a 'izOwanej . możHwie-i c.entralnie w stosunku do
spó'wodować
.
.
.: 'sied, dśwletlenia terenu; zezwal'~się ' na zasjlanie sieci
a) zagroże'nie żyd,a lub zdrowia
, ,ośWietleni~~ i~~"f'en~ ' sz<r~e~7Inie .: Jo~,l; ~.łY~~ '\ z~kła,dów ,
. bl ' wybuch; . pożar, ~znisiczenie' lir'Zą~;:~~ ,..
. z kiHm ' St~CJI Transformatorowych ,l,ub Fozdzl,eln:1c,
riych :, hib f .zątrucie . śróq'oWis:ka . w wynik-u '
"
2) . sieci loświetlen~~e t.uneIi ,i pqdz.iemnych Ap,f zejśćdla .
1 kontroIipracy urządze.a produkcyjnych, ",:>.
~ , pieszych, ' powinny mie'ć ' zapewnione zasHanie ź ore. ";"
er p'oivażri~ 's.traty', materialne lub pógorszep<ie' ja
" zer.w,ow~g,ó · żródła, el1l,etgii ~lla ' całej "s;i eci 6świeUenio- '
produkj=ji : i)Ow~titłe" ,w 'lłlyniku przerwy ;' n",,,,;',c:n .
;
wej ' l.ub;, jej . częś,tti zap,ewniające:j oświef1~nie ni.ezbęd- .;"
(' produkcyjrreg6, '
"
, . 'I n :e' do użytkowani'a, :tuneli i podzi:etńh~ych przejść·; ,. '2) w elek.tr(}wniach , i s~a'cjach
. pF1.ełączanie sieci- na z,a silanie ź rezerwOWego źr~~:Ua
' stałą obsługą, jeżelt nawet krótkotr-w~łe : wy 4~.'''''''''''_
I
",
ę'l,1ergii ' powinno, ódby)Vać się .samoczynnie,
"
. oswl-etlenia podstawowego moż'e ' ~Pow9dować
,
3). sie,ci o~wj·etffmiowe . przejazd6w, ~,węzłów drqgowych,
~yin'ieniorie W. pk't 1 aibo: m~ie I?yć ;przyczyrrą'
~. ' -', . 'pTac'ówv mostów i wlg,cluktów 'pow.inn'y Ilłie-~ zapew,
'czenia z ruchu da!§zych; urządzeń"
.<
.
,nione 'zasila{1ie ' ~ rezerwowego 'ź-r.ódła ~energii. 'dla ca- . .J 3) 'w : o'świetJ.a,nych .wyłącznie światł.em sztu:cz~YJ?
.~\~łeJ ,siecj oświetleniowęj, za,łączane ,~ sśltą:oc;zyn' nie lub ; \
miesżcże.nl~<;:.h prze:znacz<o ny'ch "na' stały; .. popyt,r:hJdZi;~
.
(ę,(i:~ni~ / ', / ! . '
,,:,.!.'
.
4) VI traktach operacyjnych VI szpjtalach; . . ' ,
4): ,w wyp'a dkach uzasąąni.onych · warunk~mi r.uchu koło5) woddziaPach por'odowych, . intensywnej' opieki
\
' }'legó' i pleszegp gie,ci pśv.:ieUeniowe ·d.róg Pll'bliczn);ch
'ni~acj\ or~z w ' ll'mych':, ważnych . . ". '
"
p ó w~ hny.~,fuieć · zapewn,ioIle ~asilanię." z rez'erwo,wego.
lecznic~ych! ' wktól"ych nawet krótkotrwałe ·'.",,,! .;;'ó, ... ";
j, .. : . źródłaęn..e,rg.ii, załąc~ane$amoczynrii-e ' lub ~ ręcżnie dla
nie oświetlenia ;moze sjyowódowac
, .v~. całej sieci o'świe leniowej lub ' jej częŚCi zapew iająh~b zdrowiir" ludz'k\ego;' ' -.. ,,'
."
,
" '," cej oświetlenie nie?lbędne - do ' użyt~QWaI'lia tych dróg. , 6)w skarbcach f sal-ach 6peracyjriych 'bankÓW, ' .
. ' . 2. , Za re~e.rwowe żrói:Jio ener gii żasąa:nia' 'sieCi 'oświe- . , 7) w~uzeach,
~. "'. '. ' . . . ,'. '. "-\,' .,', ..
l tlenia' ze,wnę~hńeg i podsta~qwęg9uwaza ~i~ i~ną . stację '
' 8) w teatracn,
,
.
.
.
, transfo rmat:of.0wą,riiezasiLaJącą} sieci 9anego oświetlenia ' 9) W salach' widowiskowych r i' halach sportowy'eh :O
! ....
. , 'w CZasie pracy\ r;iorlDpJ'nej. $tacja stanowiąca ręzerwo~e '
i .więcej mieJscach, , ' ,1 .~ ( . ' . :~}'
.
, . źródło . energii"dla bip'eli' i ' p,odżrem.h'y"cl,i ' -Przejść ' dla 'pie'- ' 1~) Vi ' p'ozbił~donYch ' oświetl~nia .: ńatuialn·~!o / , w~lzł:a<;-Il>
,
, . sźych ' odlilgoŚcrp~zekra&aj'ącej ~ 60 'n(' pO*intla
~ być :zasi. '"
~u.cliu pieszeg'o: "
.
"
c
~,
'.0
I
-l
'.';" ,.' .
J"
'o,
)1,;'1
j
j
'),
I
J
.
"
.
~.
,
/
"
/
,
1,.
\
"
,
."
~ .
;(
•
<
I
..
•
• /'
.
•..•
•
".
/
(
I>ziennik Ustaw Nr 14
.
147 ,......;
.- , Poz. 58
~--~~~~~----------------------------------------------~--------
a) . tr,z ygódzinny. .,....,. dla oświetl.enia bezpieczeństwa.
,bY, dwugodzinny "'- dla , oświetlenia ewakuacyjnego
służącego do , umożliwienia poruszania się do czasu
usunięcia , Iłszkodzeniaoswietlenia pO,dstawowego
np. w' hotelach lubhalaćh ,dworców kolejowych;.
c) jedrrogodzin,n y - dla oświetlenia / ewakuac:yjnego
służącego dó umożliwienia
opuszczania pomiesz- '
czeń, np. w kinach lub teatrach. albo
2) z' ,zespołów ' prądotwórczych stale pr-acujących lUb
o automatycznym rozruchu, ' z ' wyjątkiem oświetlenia
bezpi.eczeństwa w pomieszczenia'ch. w których nawet
krótkotrwale wyłączenie ' oświ'etlenia 'może spowodować zagrożrmie życia lub zdrowia ' ludzkiego.
2. Przepisy us.t. 1 ńię~ dotyczą elektrowni, w których
sieci oświetlenia bezpieczeństwa i ewakuacyjnego, powin~
ny być zasihine z ' baterii akumulatorów ohlicżon Vch na
prąd co , najmniej jednogodZinny.
'
3. Ze;:wala się na zasilanie sieci oświetlenia bez;>ieczeństwa i ewakuacyjnego w razie wyikorz.ystywania tych
oświetleń jako części składowych oświetfenia podstawowego z sieci ośw,ietieni'a podstawowego. pod ' warupkiem
samoczynnego , przełączahia tego zasilapia 'n.a ż,ród ł(l ' zasilania wy'm ienióne w usl. 1 .i 2 1N razie .zanjku , pap'ię~ia
w sieci oświetlenia . podstawowego;
.'
§ 27. 1. Przełączenie lub włączenie sieci oświetlenia
bezpię<;zeństwai e,!"ak uacyjn~go w ' dan y IIi " pOIIiieszszeni u
na zasilanie z agregatu , prądotwórczego lub:' baterii ąku
m'u latorów or az odłączanie od tych źródeł zdsilania powinno od,bywać s,ię samoczynnie i powinno byĆ' 'uzależnio!le
od zaniku lub powrotu napięcią w rozdzielnie·ach zasila~
tjących , sieć oświetl'enia 'pod~~a.w-owe,go .tego , pomi.esz~ze; .
nia.
,
,.
,'
" "
2. Niezależnie od samoczynnego , sterowa~ia, . o:·,któ.
13)
tra Klil'c h "komunikacyjnych dworców korym mowa w ust. I i w § 26 ust. 3, nalęi;y przewidywać
1/' . I ' , : . lej<;1Wych . i', )otniczych"
:.
j~; \.l~) w Lb~dynka.c.h szpitalnych o 10q i ' więcej .lóżkach lub możliwość sterowania ręcznego , oświelłeniabe~pieczeń
stwa i ewakuacyjnego, z tym że sterowanie to powinno
.f
,:. ,Łrzę,ch , i \,'v\ęc;ej Rondygnacjach"
.
p,olegać na wykonaniu jednej czynności łą~zeniowej dla
15) w tl aktach operacy jf)ych w szpitalach,
danego rodzaju oświetlenia .
)f)l:,: w<,e,l ekJlo,w niach i stacjach ' elektroen'e rgetycznych ze
.: stałą ,QQ!?ługą, ,
,
§ 28: . 1. "Bateria , akumulatorów przeznączona dQ za\' ~
. 1.7) w obie~tach i p()mieś~czeniach , w.ymieni~nych w
silania sieci oświetl.enia bezpieczeństwa i ewakuacyjnego
~"O;.I~ " , ~ 'punktach 2, 3. 4, 9. 1'0,12 i14 o mniejszych wielkoś- może być' używana dodatkowo tylko ' do ; u 's ilania 'Obwo',~ ': ',' ciac;h. jeż'eli drogi wyjścia z nich są skomplikowane,
dów zabezpieczeń. sterowania. sygrializacji. telekomunikaora,z, w pomieszczeni'a(:h budynków o przeroaczeniu
cji 'i oświetlenia kierunkowego. a w elektrowniach rówspecjalnym. jezeli względy bezpieczeństwa. tego wynież do zasilania urządzeń elektroenergetyczn ych potrzeb
'magąją·
'
wł a ś'n y'c h. P'Ojemność baterii akumulatorów po·win.na być
2. Można nie sto~ować oświetlenia e~akuacyjnego w dobrana z uwzględnieniem dodatkowych obciążeń , , '
' obiektach i pomieszczeniach; w ,których zastosowano
2. ' Urządzenia ładujące ' baterię akumulatorów pooswietlenie bezpieczeństwa spełniające warunki przewiwinny zapewniać jej całkowite naładowanie w czasie nie
dziane q.,la 'oświetleni,ii ewakuacyjnego. .
'
dłuższym od \O godzin .
. § 24. , l. ' Oprawy, ' oś w.{ eUeniowe oświetlenia bezpie§ 29. 1. .W sieci ' ośwjetlEmia bezpie~zeiIstwa i ewac'ieństwa i ewakuacyj!1ego, należy 'przyłączać do obwokuacy;jnego należy stosoW"ać napięcie znamionowe zasiJa~
' dów 'na stałe: Zabrania się stosowania gniazd wtyczkonia nie wyższe' od 220' V prądy stałego lub Iprzemiennego.
wych w obwodachośwjetlenia bezpieczeństwa i ewakua- ,
2. Najwfększy spadek napięcia w sieci nie powinien
cyjnego.
przekraczać IOO/ó.
2. Oprawy oświetleniowe do oświetlenia , bezpieczeń
§ 30. Obwody oświetlenia bezpieczeństwa i, ewakustwa 'i e'""akuqcyjnego powinny . mieć' z,nak rozpoznawczy
acyjnego pow.inny być. obqiążone prądetI~ nie, większym od ,
'" ~f
w "'ostad ,ż6łtego 'pasa o szerokości 2 cm.
10 A i zabezpieczone bezpieczn,ikatni o prądzie znamiono~',~
ł' § 25. , Qświellenie b'ezpieczeństwa i ewakuacyjne po- wym co najmniej o jeden stopień wyższym, niż to wyni~
wirmo ~ieć niezależn'e obwody oś~ietIeniowe; z tym że I ka Zi obciążenia obwodu.
łI'~" pświetlenie bezpieczeństwa j' ewakuacyjne może ' być w
§ 31. W s'i ec'iach ' 'Oświetl.enia bezpieczeństwa I ewa~.cf.•.,?J
całości lub cz~ści 'wykorzystywane 'jako częŚĆ składowa kuaCYJnego należy stosow,ać ' przewody z żyłami miedzia~i)
oświetlenia podstawowego.
... nymi o przekroju nie mniejszym od \,5 mm l i izolacji na
\
, "
r;~ ,, ' § . 26. 1,. , Sieci oświetlenia bezpieczeństwa, i ewakua- napięc'ie ziJamion'Owe
~i:. . cyjnego powinn'y być zasilim~
" ,;,
1) nie niższe od . 250 V ~ przy napięciu zasiląnia do
~. " f) z·· ,b atei ii akumulat-orów obliczony,ch , ,na, pnidCO na1110 V,
2), 750 V ~ przy napięciu zasHania " wyższym od 1\0 V~ .
li' ,
mnIeJ
" .' ~ ,
l . § ' ~3. , l.Ośw-i-etlei'lie '· ewakuacyj~e zapewniające dostateczne oświetleni,e ' przejść i ,dróg komunikacyjnych do
: bezpiecznego' poruszania się ludzi w razie przerwy w
działaniu oświetlenia ' podstawowego należy stosować w
siczególności
.
l) w ' pomiesZczeniiiCh ,prooukcyjriych zagrożonych wybuchem lub pożarem, w których wybuCh lub pożar
może p'o'.W:;tać : wskutek poruszania się ludzi w ciem, nościach, '
\
2) ,w ilUłych · pomieszczeniach produkcyjnych niż wymienione w ,p kt l, o powierzchni , przekraczającej 300 m ł ,
jeżeli ' znajdują ' się w / nich .maszyny w . ruchu mogące
. 'StanąwJić nieb~zp'leczeństwo 'dla ludzi poruszająnch
się w c,iem,nościac.h, '
3) w obiektacb band,lowych o powierzchni· pomieszczeń
, -; dla, pubiiczności powyżej 300 m!, ~.' '
,,4) w , loki;łlach gastronom,icznych, w których na innych
kondygnacjach , niż paTter jest więcej niż 150 miejsc
kdnsumpcy jnych,
,
5) w lea,trach w c,zęści dla
ubliczności
części technicznej;
6)' w kin'a ch,
I ,
7) ·W fil,harmornach oraz w pubticznydl salach koncerto,w,y ch i wid,owiskowych" ./ "
"
13) , w halach s,portowych i ·krytych basenach ztrybuna~
':,-1
m,i;d!a publicząości,
' " '
9) w muzeach i salaoh wystawowych. o powierzchni powy,?ej 3QO m!,
,
,
/.
hote'lach wielokondygnacyjnych o 200 i . więcej
łOI w
mie·j~ ~ aCh,
,
11) W hoJa,c h b.aokowych, !
..:3, 12) w saiach zebrań i audytoriach o 300 więcej miej-
, I
"
.
~
~{~~'
~ah:~acti' c
,f
rt ."\
r,'i{'
:~~~"."
l2'"r-'~"" ~
:_0 ~;'I.. \
..
.
/ \..
~.
Dziennik Ustaw N r 14
- · 148
§ 32. Wyłączniki z sieci oświetlenia ' bezpi eczeństwa ,
lub ewakuacyjneg'o należy instalować tylko . w rozdzielni- .
cach i odpowiednio oznaczyć stany ich położenia.
§ 33. 1. Puszki rozgałęźne zainstalowane w obwodach 'oświetleniabezpiec'zeństwa lub ewakuacyjnego powinny być pomalowane wewnątrz żółtą farbą.
2, W razie wykonywania puszek zbiorczych dla róź
nychinstalacji po~zczególne obwody oświetlenia bezpieczeństwa i ewakuacyjnego powinny być oddzi;(!łone od
obwodów innych instalacji przegrodami izolacyjnymi.
3. Obwody zasilające ośwJetlenie klerunil:owe na
widowniach teatrów mogą mieć w kabinieope'rątora świa'~,
tła przycisk przerY'Y:ający óbwód; umożIiwiającychWilq- 1
we wyłączenie ośw'ietlenia kierunkowego pr:z;y scenaell
ciemnych. przy czym przerwa powinna istni'eć ' jedynie
wówczas. gdy przycisk jest naciśnięty. Przycisk ten 'nie
może być zastąpiony wyłącznikiem.
I
§ 44. 1. W 9bwod"ch oświetlenia ' kierunkowegonależy stosować przewody z żyłami miedzianymi o przekroju nie mniejszym niż 1 mm! i izolacji na ' napięcie .znamionowe:'
,
6. OŚwietlenie' przeszkodówe.
1ł nie niższe niź 250 V przy napięciu zasilania dą
§ 34. Oświetlenie przeszkodowe słuźące do uwido.cz110 V"
nienia przeszkód wynikających z układU. budynków lub
2) 750 V - przy napięciu zasilaI,lia wyźszym od no
drogi komunikacyjnej nąleży stosować w pomieszczeniach.
2, Obwody oświetlenia kierunkowego powinny 'by-ć~/ ~: .
które użytkowane są przy zgaszonym oświetleniu podsra- ' obciążone prądem ~ie większymbd 6 A.
\,,:t.~itl~
wowym. Oświetlenie prz~szkodowe należy stosować w
§ 45. L Oprawy oświetleniowe oświetlenia kierun- .~~
szczegól'ności w ' obiektach użyteczności publicznej wykowegopowinny być umieszczpne nad wszystkimi wyjś- .
mienionych w § 23 ust. "1 :pkt 5-8.
ciami normalnymi i zapasowymi ora.z mi drogach " konru1o'\.
§ 35; 1. Obwody , oświetlenia przeszkodowego po·'
nikacyjnych W taki ·' sposób. aby jednoznaCznie ifrforme.
winny , być zasilane z ~raf1sfotmatorów obniżającrch na·
wały ' publiczność, w jakim kierunku należy się ' ud!lć..... ,~ /C
pięcie do 24 V.
celIiI Opuszczenia pQmiesżczenia.
.
2. Największy spadek napięCia w przewodach , nie po·
2. Oprawy oświetleniowe oświetlenia kierunkow:8l,}Co
winien przekraczać 10 u/o.
.
.
należy ' przyłączać do obwodów tylko na stałe. :6abrańia.
§ 36, transformatory obniżaJące napięcie oraz obwó
si-ę ' stosowani-ągniazd ' wtyczkowych w ,oowodach, oś\Vie.' c
dy z nich zasilane powinny być ' odiączaneod sieci - zasi· tlenia kierunkowego.
,
.' .
lającej jednym wspólnym wyłącznikiem. Instalowanie in7
3. W oprawach oświetleniowych'oświet,lenja kierunnych wyłączników w obwodach oświetlenia przeszkodokowego podświetlony napis "wyjście" lubstrzał~<t wsk'awego jeśt zabronione.
'
.
zująca Kierunek wyjścia powinny być ' umieSZCZOne ';:::',ll:il
§ 37. I.W obwodach oświetlenia przeszkodowego
zielonym tle . .
należy stosować przewody Z żyłami miedzianymi o prze8. Ośwletle{lle Informacyjne•
. kroju nie mniejszym niż l . mqJ.2, .
§ 46; 1. Oprawy ,oświetlenia 'informacyjnego' w po":: >r,
2. Obwody oświetlenia pr.zeszkodowego powinny być
staci podświetlonych . napisów lub znaków inf,@-r:mująćYoh 7 ·,,;;J~*
. obciążone prąd.em nie większym od 6 A. , "
o
prze~naczeniu pomieszczen.
lokaliza:cji
instyttieji
~"c5
§ 38. Opf'a wy oświetleniowe oświetlenia przeszkodoi obiektów o charąk~erze specjalnYIĄ oraz w .postaciprlą,,, . .;..:p~
wego najeży przyłączać do obwodów na stałe. Zabrania
/
śWietlonych 'rrum·ęf.G-w ·, porządkowych, nieruchpmQś-ci , 'P,~ " ./.rqt.~
się stosowania gniazd wtyczkowych w obwodach oświe
winny być . przyłączane do obwodów niezal'eżn:l'!j si ę-ći; "
, . tlenia przeszkodowego.
,
o r.apięciu znamionowym względem ziemL~nie wyźszYlJ!.
.§ 39. 6~rwa ś w iatła "o.świetlenia przeszkodowego pood 250 V. zasilanej sprzed wyłączników służących do' yvy,,;
winna być ·czer wona . . Zezwala się na stosow~nie barwy
łączania i włączania oświetrenia podstawoweg.o.
' ~' '. '
białej, pod warunkiem osłonięcia .źródeł światła w taki
2. Kążdy ob!Vą.doś",:f~tl~nia. ~nform~cyjnego . z!l~n,~ , ",,;:;~.:~
sposób, aby źrqdła le onie były wido<;:zne.
I
stalowanego na stałe powll1um mlec oddZIelne zab:ezple.}, ; (":'~
7. Ośwletleńie kierunkowe.
czenie i , własny wyłącznik. Można stosować jectęn 'Wr~ ; ., ,':;t,
łącznik dla wielu obwodów. jeżeli do obwodów tycJJ . pr.'i"y.?'"\;..l'l';
§ 40. Oświetleni~ kierunk~we służące do wskazania
'najkrótszej drogi wyjścia n~ zewnąt'rz nal'eży stosować w
łączone są oprawy . oświetleniowe oświetlen'ia 1'nrorm'ł- / ;1,)~;~
'pómieszczeniach. które użytkowane są przy zgaszonym " cyjnego., związane, z jednym budynkiem lub innym jednym " ,,;':'k~
oświetleniu podstawowym. OświetlenIe kierunkowe , na- o obiektem..
.
.
,
, . ,"' ':~
leży stosować w szczególności w obiektach l ymienionych
§ 47. Oprawy oświetleniowe oświetlenia informacyF'''{.?--;[i:;;
w § 23 ust. 1 pkt 5-8.
.
I
nego instalowane n'a zewnątrz po i .v;czeń 'p,owinny b:yć '!''1~
§ 41. 1. Obw~dy oświetlenia kie.runkowego powinny tak wykonane. a'by podświ.et~one na-pisy ' lub zna,ki . illifor- ' ( .'h~
być zasilane z baterii akumulatorów ' o 'napięciu znamionomacyjne nie · były widoczne -z góry.
'"':':"3':>,,' 't(
wym nie wyższym niż , 220 V.
9. .
;_ '
-'
2. " Największy spadek napięcia w przewodacł111ie po!
winien .prżekraćzać 10 0/0.
'
.
§ 42. W razie s'tosowania oddzielnej baterii akumula·
. torów do zasilania obwodów oŚwietleniakie,runkowego dla ' Tuchulotriiczego. przyczYD? liczbę ,j m4ejsCa ' i,~!;~:a1Q:'~:\,~-;:;;
~.)
'bateria 'powinna . spełniać wymagania określone .w § 26 , wania.' op,raw . oświetleniowych oŚ'Y,ietl~nia ' ostrzeg,;iwc-zeg,u :~,",
.ust. 1 pkt: ·l lit~,...~:) oraz w · § 28 ust. 2.
należy każdora~owo uzgodnić z właściwymi oTgandmi.. ' •. ~~~ ;1i~
"' § 49.1. ,o.prawy oświetleni'a' ostrzegawce:ęgo " .p€lwin:.' .. 1"! '~,~;'i
§ 43; Y.' iW-szystkie obwody oświetlenia kier·unkowe.
gow danym budynku 'powinny być sp'ro,w adzonedo glówny . być przyłączane do , obwodów rłi. ezaleźnej . sieci. )za~i~ \ ""i~
lanej sprzed wyłączników słuźących' d,o wyłąc;:zarri:a . i w~li" ~!,,,.g,
nej rózdzielni.cy oświetleni'a kierunkoweliJo.
' /
·2. Na. głównejrozdzielnicy oświetlenTa kierunkqwego
czania oś~i.etlep.i<,ł ~od~~~w~weg~. ,
.. ' .
' .'\"jt;.~~
2 . . Kazdy obW~ ~ oswletletlla o.strzegawG:zeg1) ;P9Wl~ ,.Ó;:;' ~
fP9~in~~ ;2lR~'Ować ' się wyłącznik do., wylączanićł obwodów oświetlenia kierunkoweg6.-- Instalowanie innych wy- . nienmieć oddzielne .zabezpieczenie i wtasny wyląciznik ;
§ 50. Barw,a światła oświetlenia oslrzega ,wcżegQ " pe,.
, łączników w obwodach Qświetlenia klerunkowęgo jest
winna być cze/wona. "
,
.
.
:.
.zabronione.
v. .
o
.'
Oświetien,ie oSlrzega~cze.
t~~
budo§w:~~h Oś:~:~~~:~ o~t~~:~~;~~e~t:~~!rć :~t;~:;::~~ldr~~{~
., .
l!',!
o '
'. TlbczO'nb ~. pblec'e n ia Pn1'w5.<1 'RMły. M i ri,i
Zam. ' 350fc.
si rów ' w Z:~ ;fł'<l dd-ch GTafic.znv,rh . .:-Tilatkl1 " , Zilklad; Itr '1, r::Waf!!,Z<lwii ,' u\ . T'dll!k,~3 . .:. " }>~'~'
. Cea:a '5~OO ,:%ł < .. '.
I
•
_
).
Zł E~N N IK (.TS
POL~KIEJ ,RZECZYPOSP'O LITEJ
LUDOWEJ
Załqcznik do nru 14, poz.
53 'z dnia 29 kwl~tnia 1977 r.,
,
53
Przekład.
KONWE,NCJA nr' 119
dotycząca zabezpieczenia .maszyn.
Konferencja" OgólnJ Międżynarodowej Organizacji Pracy,
, zwołana do Genewy przez Radę Adm:inistr,acyjlllą' Mię
dzynarodowego Biura Pracy i zelbrana lam w dniu
;> czerwca 1963 roku na swej czt erdziestej siódmej'
sesji;
posta'ncr~viwszy przyjąć niektóre wnioski dotyczące ~aka
zu sprzedazy, wynajmowania i używania maszyn pozbawiony ch odpowiednich urzą.dzeń ochronnych, która
to sprawa stalllowi cżwarty punkt porządku dziennego
sesJi;
postanowiwszy, że wńioski te za'staną ujęte w formę kon- .
wencji międzynarodowej,
przyjmuje dnia dwudziestego piątego czerwCa tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt ego trzeciego roku niniejszą kohwenI cję, która otrzyma nazwę Konwencji o zabezpieczeniu
maszyn, 1993,
'
t
'CzęŚ,Ć ' 1,:'Postanowienia- ogólne.
"
•
J
Artykuł 1
1. Wszystkie maszyny nowe lub używane, Które są
poruszane
siłą inna' , niż siła ludzka, są u. ważane za ma.
.
~~łl ił.i
szyny, do których: · stosuje się postanowienia niniejszej
konwencji.
i
l,
2. Właściwa władz'a w każdym kraju określi, czy i w
jakim stopniu maszyny nowe ,lub używane, poruszane siłą
ludzką, groż4 niebe~,P.'ieczeństwem dla zdrowia pracowni,ków i powinny byt ,'uważane za maszyny, do których stoS\lje się postanowienia niniejszej konwencji. Decyzje takie będą 'po~ejmowane po przeprowadzeniu -kon!,?ultacji
z najbardziej reprezentat ywnymi organizacjami zaintere ~"
so'wanych pracodawc\)w, i pracowników. Inicjatywa ta"
kiej kon'Sultacj L ~oże być' podjęta przez którąkolwiek
z tych organizacji. . ...,
,
3. Posta'llowienia.',niniej's zej' konwencji mają zastosowanie do
d .,'"
,,'
'
: a) będących w n iehti' pojazdów dro'g owych lUD pojazdów
na szynach tylkO'; w zakresie ' zagrożenia bezpieczeń
stwa personelu:' obsIugującego;
/ b) ruchomych ma~zy\n rolniczych tylko w :lJakresie zagrożenia bezpieczeństwa pracowników, któtych zatrudnienie zw! ązarie j ~st z- tymi maszynami.
Ćzęść II. Sprzedaż:,;~rnajmowańie, odstępowanie w inny
.spo!łób i ekspozycja.
,
Artykuł 2
I
1. , Sprzedaż : iH;;rvynajmowąn le maszyn, których. niebezpieczne części wymieniono w ustępach 3 li 4 . niniejsze-
' ·.. ' .i
\
I.
•...
go artykułu są pozbawione ' odpowfe:dnic;hurz<rdżeń ochronnych, będą zakazane przezust~woda'Wstwo krajowe IUlb
niedopuszczallle za pomocą innych , równie skutecznych
środków .
2. qdstępowanie w innY ,sposób i ekspozycja masz;yn,
których niebezpieczne części wymienione w ustępach 3 i 4
niniejszego artykułu są pozbawione ' odpowiednich uizą
dzeń ochronnych, będą - w zakresie ustaloriy;tn przez właś'
ciWą władz~ zakazan'e przez tIstawodawstwo krajqwe lub
niedapuszcz1;l'n e , za ' p,O'llloe:ą QllI!lych ' róWriie skUJteczn:ych
środków.! Jednakże cza'Soweusunięcie urząirzeń , ochronnych w czasi e ekspozycji maszyny w celach . pokazowych
nie będzie uwa'żane za naruszenie niniejszego ' postanowienia, ' pod warunkiem że zostaną podjęte odpowiednie środ
ki ostrożńości w celu ochrony osób przed jak.imkolwiek
nie1bezpieczeństwem.
: 3. Wszelkiego typu śru;bydQci~kq:we, sworznie i kliny, jak też inne wystające elementY , !la r~c,homych częś
. ciach maszyn, kt9re mogą.równ:feż ,~tanowić _ zagrożenie
dląosób stykających się ' z 'tymi eleI1lentaini, kiedy , są w
ruchu, i k:tóre będą " o~reśIone pr:ze';z; właśdwą władzę, będą
tak skopstru0wane, .wPuszcżane ' iub zabezpieczane, aby
zapobie~ tym za'gr ożeniom.
'
4. Wszelkiego typu ' koła zamachowe, koła ,!zębate,
stożld i cylindry cierne, wałki rozrządu, koła , pasowe, pasy, łarcuchy~ wałk;i zębate, przekładnie ślim~kowe, wały'
korbowe .i prowadnice . ślizgowe Óni.z , osie - wały (łącz~
nie z ich zakończeniami) 'i inne mechanizmy tran$Ipisyj- '
ne, l}:tóre mogą stanowić również zagrożenie dla osób stykających się ' z tymJ .-elementami, . ki~dy są one w ruchu,
i które będą określone przez 'właścfwą władzę, będą tak
skonstruowane lub zabe71pieczone, ażeby zapobiec tynr -zagrożeniom. Urządzenia sŁerowni<:ze maszyn będą tak skOlllstruowane lub zabeZ'pieczone, ażeby zapobiec wszelkim
zagrożeniom.
Artykuł 3
, 1. Postanowienia artykułu ,2 ni ę mają zastosowania ,do
maszyn lub ich. niebezpiecznych ~łementów wymiehionych
w tym artykule, które
'
a) z powodu' swej budowy zapewniają .takie , samo bez"
'Pieczeństwo, jakie posiadałyby przy zastosowaniu odpowiednich urządzeń ' ochronnych;
b) są przeznaczone do zai,n slalowania lub usytuowania
w taki sposób, że dzięki ~ch" iainstalowaniu lub usy~
tuowaniu zapewniają ' ta'kie samo ' bezpieczeństwo, jakie posiadałyby przy zastosowaniu ' odpowiednich
urządzeń ochronnych.
2. Maszyny skonstruowane ' w tefł.c sposób, że warunki przew;idzia~e ' w art yktlle '2 ; u$tępy,, 3i 4 nie były;by cał
kowicie spełnione podczas czynności kónseIWacyj~ych, .
,(
f/O
"
~
(
-'.
1 ,
',- .
\. '-
,
; ~ ,~>'>:J,
,": ',,;,...
_
.
.. ,
','
"
, '.
/-
13'7 -. -
d'~-'_
.'
,
"
'
. . ,Poi. 57." i ' 53.\
..
..
-
•
,
-~.
•
j
-~
-
"
~,,-"
-~~ ~ j
"
....
I>
.. 'C,":'" I
•.'
~fi ~~ - '''''I
1 {<fOC,hó.dowy .n.i!: zasadach og6In ychr na ' potlst.avlie decyzji-, sprzedaneżwief'Z~tcr.;' Ry€~ałt < 0~ej1'J!.uie rowni'ej; . bplatę
W-(aość:t~ego _Qrg a:mi "w. 'razie: ','' . -', .' .. ,., '. .
iWI~zaną:ze -zgłoszeniem bbowiązku podatkowego: -.
~. ~
•-
~j
~ I.
_.
•
./:,
....".,
•.
.
I
.
. -ł}' ,\·~t!"ie.r~enicr , niez ~ódności ' zlf sta1ł_~ , fa'ktycźnym~ da, ~~~h , za wa rWe h. w ' ~św~adąeI)il'l ' (§ "8 ust. ' 1),'"
.
"i
I
•
""
"
- . . .
".'
.
~
'
6·rZ~'k i.bczeIi.i'd rozmia['ó~-',hodlowLi okj-eśło~ych w § ' 4
list. f
': \' ...... '. . '.
.
I
, '
c'
\4kwypa~k\l ' okr,e-śl on~YlJil 'W ust. 1 kwófy wpłącone
'-:ryczałt,U Aaliq'za s'lę' ńa ' pod9\tk,~ obr?t9'fY-;i d0Cho~.
. z~'. Mi'nY rok po'd!łtk owy.
..' ..
.,."
....-
~..
...
.
~
'
.. .
~
I-
'-.., .
..z:·ho(,Jo\y H, ~j"st.ó\Y; ił ' ~órek . poda!tkami pbr otowym
I
.
.I
'i
,
(.
1)
~
L<1UI\';L'''"lycn~
osią·g ~~1E~
z~ sprzed aż y tyc;hzwie.
.
l.•• ' ...
,
. 9osP9dar~.i. J:i's~oł.ec.znionej, opodatkowuje
Ro<ta-tkiem dochEJ,d,owym wformH! rY.czałtu : . .
"
' \ . ' ...
.;:..
~
_,
•
',~......
•
'..;
15.
/. ',.
\ . ', <
• pr~y' dpstawię ,k,tó)i~ów -
_'ISi~~~/.' ••p'·r zY t.dp~tawre, rnnych ~j'ejzą't , ~ .10%
~~t,\~~ot:-Y; '.J·~:!l' :z,dl)!
Vio,' ~,YP;?C~gej : ztytu,ł'unalężn<i-$ct · z:a
, ~
.(
-
~
rozpof~ądzenie Ministra ,Finansów z (łnia 30', stycznia
i968 r. w 'sprawieJasad , o,poda~kQ;iv?,ńia \P"ri'ythOÓów
.osiq'gan\"chz ,hod~wli : Ifsów f noreK., ,.(Uz·. U. Nr ,?,
.poz, . 4·n, ż tym zeprze-pisy tego; ' rozP,9'fządzeni~ ~ s~a-..
. sunku do. przychodÓw osiąganych " p'rzez ~ €lsoby ' nie
, będące', ćzłonkain;i K'faJow,eL$.pól~zię!nj · Hop0wli Drobneg'o InwEmtar~a stosuje ' się , d,o .:-<J.I1iaJI . 'giudg1a,'!97"7 r:-,.
'. : I
\
,
,
.~
"
.
(
•
.. ~
•
•
•
,
, ,I
'j ~
...
•
, '
58
"
I
, ,.-
-f",., "
,
'J.
II
.~.
, .
.; . ,
,