Ustawa z dnia 27 marca 1976 r. o Najwyższej Izbie Kontroli.

Tworzy się Najwyższą Izbę Kontroli.

1.

Działalność Najwyższej Izby Kontroli służy Sejmowi, Radzie Państwa i Radzie Ministrów

w wypełnianiu ich funkcji.

2.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrole zlecone przez Sejm i Radę Państwa, informuje

o wynikach tych kontroli oraz składa Radzie Państwa okresowe sprawozdania.

3.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrole z urzędu oraz kontrole zlecone przez

Radę Ministrów, Prezydium Rządu i Prezesa Rady Ministrów.

4.

Kontrole zlecają i określają ich zakres

1)

Marszałek Sejmu - w imieniu Sejmu,

2)

Przewodniczący Rady Państwa - w imieniu Rady Państwa,

3)

Prezes Rady Ministrów - w imieniu Rady Ministrów i Prezydium Rządu.

Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad Najwyższą Izbą Kontroli.

1.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli jest naczelnym organem administracji państwowej.

2.

Prezesa Najwyższej Izby Kontroli powołuje i odwołuje Sejm na wniosek Prezesa Rady

Ministrów złożony w porozumieniu z Przewodniczącym Rady Państwa.

3.

Wiceprezesów Najwyższej Izby Kontroli powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów.

1.

Terenowymi organami Najwyższej Izby Kontroli są okręgowe urzędy kontroli.

2.

Prezes Rady Ministrów określi w drodze rozporządzenia terytorialny zakres działania

oraz siedziby okręgowych urzędów kontroli.

3.

Dyrektora okręgowego urzędu kontroli powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na

wniosek Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.

1.

Do zakresu działania Najwyższej Izby Kontroli należy kontrola działalności

1)

organów administracji państwowej i podległych im urzędów,

2)

przedsiębiorstw państwowych i ich zjednoczeń oraz banków,

3)

innych państwowych jednostek organizacyjnych,

4)

spółdzielni i ich związków,

5)

kółek rolniczych i ich związków,

6)

instytucji oraz organizacji społecznych i zawodowych w zakresie wykonywania przez

nie funkcji zleconych im przez Państwo,

7)

innych organizacji społecznych korzystających z pomocy finansowej Państwa lub dysponujących

funduszami pochodzącymi z czynów lub ofiar społecznych.

2.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza także kontrolę jednostek gospodarki nie uspołecznionej

w związku z wykonywaniem zadań zleconych im przez organy państwowe lub organizacje

gospodarki uspołecznionej, jak również bada zgodność działania tych jednostek, a w

szczególności ich działalności gospodarczej, z obowiązującym prawem i interesem społecznym.

3.

Najwyższa Izba Kontroli przy prowadzeniu kontroli z urzędu może kontrolować działalność

naczelnych i centralnych organów administracji państwowej za zgodą Prezesa Rady Ministrów

i w zakresie przez niego określonym.

4.

Do zakresu działania okręgowych urzędów kontroli należy kontrola działalności terenowych

organów administracji państwowej i podległych im urzędów oraz jednostek wymienionych

w ust. 1 pkt 2-7.

1.

Zadaniem Najwyższej Izby Kontroli jest kontrola działalności gospodarczej, finansowej

i organizacyjno-administracyjnej organów i jednostek wymienionych w art. 6 z punktu

widzenia legalności, gospodarności, celowości i rzetelności.

2.

Realizując zadanie wymienione w ust. 1 Najwyższa Izba Kontroli bada w szczególności

1)

wykonywanie zadań planów społeczno-gospodarczych i budżetu państwa,

2)

zgodność działania organu lub jednostki z ustawami i wydawanymi na ich podstawie aktami

normatywnymi,

3)

wykonywanie ustaw i wydanych na ich podstawie aktów normatywnych oraz innych aktów

prawnych.

3.

Rada Ministrów

1)

ustali w drodze rozporządzenia tryb przeprowadzania czynności kontrolnych,

2)

nada statut Najwyższej Izbie Kontroli.

1.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrole

1)

faktyczne, polegające na badaniu czynności w toku ich wykonywania oraz stanu majątku,

2)

następne, polegające na badaniu czynności już dokonanych oraz dokumentów.

2.

Prezes Rady Ministrów może zlecić Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenie kontroli

wstępnej.

1.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrole na podstawie okresowych planów pracy

oraz kontrole doraźne. Okresowe plany pracy podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa

Rady Ministrów.

2.

Najwyższa Izba Kontroli włącza do okresowych planów pracy zadania wynikające z uchwał

Sejmu i jego organów, Rady Państwa, Rady Ministrów, decyzji Prezydium Rządu, aktów

prawnych i decyzji Prezesa Rady Ministrów.

1.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli przedstawia Prezesowi Rady Ministrów i właściwym ministrom

informacje o wynikach kontroli wraz z wnioskami.

2.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli na wniosek komisji sejmowej złożony za pośrednictwem

Marszałka Sejmu informuje ją o wynikach przeprowadzonych kontroli działalności przedsiębiorstw,

zakładów i innych jednostek.

Dyrektorzy okręgowych urzędów kontroli

1)

udzielają wojewódzkim radom narodowym informacji o ważniejszych wynikach kontroli

przeprowadzonych w zakresie działania rad narodowych,

2)

na wniosek wojewodów zarządzają przeprowadzenie kontroli działalności organów lub

jednostek terenowych w określonych zagadnieniach, jak również przedkładają do wiadomości

okresowe plany kontroli.

1.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli koordynuje działalność kontrolną jednostek kontroli,

inspekcji i rewizji podległych naczelnym i centralnym organom administracji państwowej

oraz centralnych związków spółdzielczych.

2.

Dyrektorzy okręgowych urzędów kontroli koordynują działalność kontrolną terenowych

organów administracji państwowej, terenowych jednostek kontroli, inspekcji i rewizji

podległych naczelnym, centralnym i terenowym organom administracji państwowej oraz

terenowych związków spółdzielczych.

3.

Prezes Rady Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i tryb koordynacji, o

której mowa w ust. 1 i 2.

1.

Czynności kontrolne przewidziane w ustawie i w aktach normatywnych wydanych na jej

podstawie wykonują

1)

inspektorzy zawodowi,

2)

inspektorzy-rzeczoznawcy powoływani spośród osób nie zatrudnionych w Najwyższej Izbie

Kontroli, posiadających wysokie kwalifikacje fachowe w określonych dziedzinach gospodarki

narodowej, nauki, techniki, oświaty i kultury,

3)

inspektorzy społeczni powoływani spośród działaczy społecznych.

2.

Inspektorów-rzeczoznawców i inspektorów społecznych powołuje na czas określony i odwołuje

Prezes Najwyższej Izby Kontroli lub dyrektor okręgowego urzędu kontroli.

3.

Inspektorom zawodowym i inspektorom-rzeczoznawcom przysługują w związku z wykonywaniem

kontroli uprawnienia do

1)

badania całokształtu działalności organu lub jednostki kontrolowanej,

2)

wstępu do wszystkich pomieszczeń i innych obiektów organu lub jednostki kontrolowanej,

3)

żądania okazania dokumentów i wyjaśnień oraz zabezpieczania niezbędnych dokumentów

i innych dowodów,

4)

wzywania i przesłuchiwania pracowników organu lub jednostki kontrolowanej, a także

innych osób, w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

4.

Inspektorzy społeczni w toku wykonywania kontroli badają określone zagadnienia w poszczególnych

dziedzinach gospodarki narodowej, objętych działalnością organu lub jednostki kontrolowanej.

Inspektorom społecznym przysługują odpowiednio uprawnienia określone w ust. 3 pkt

2 i 3.

5.

Pracownicy kontrolowanej jednostki są obowiązani udzielać inspektorom wszelkich ustnych

i pisemnych wyjaśnień w sprawach dotyczących przedmiotu kontroli z zachowaniem przepisów

o tajemnicy państwowej.

6.

Prezes Rady Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady powoływania

inspektorów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, ich uprawnienia kontrolne oraz zasady

wynagradzania inspektorów-rzeczoznawców.

W związku z wykonywaniem kontroli organy kontroli mogą

1)

wydawać jednostkom kontrolowanym zalecenia usunięcia stwierdzonych uchybień i nieprawidłowości

lub występować do ich jednostek nadrzędnych o wydanie odpowiednich zarządzeń,

2)

występować do odpowiednich organów o wstrzymanie wykonania określonych decyzji lub

czynności, jeżeli ich wykonanie jest niecelowe, sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki

lub byłoby sprzeczne z prawem,

3)

występować do wojewodów o zawieszenie w czynnościach służbowych dyrektorów (kierowników)

jednostek organizacyjnych nie podporządkowanych radom narodowym, winnych zaniedbań,

zwłaszcza narażających na szkodę interes społeczny,

4)

występować do właściwych organów o ukaranie w drodze służbowej lub dyscyplinarnej

osób winnych zaniedbań i naruszeń, o zawieszenie w czynnościach służbowych innych

osób niż wymienione w pkt 3, a w wypadkach rażących zaniedbań występować o zwolnienie

z zajmowanego stanowiska.

1.

W razie stwierdzenia zaniedbań lub naruszenia obowiązków inspektorzy zawodowi Najwyższej

Izby Kontroli i okręgowych urzędów kontroli mogą nakładać na osoby winne kary pieniężne

w wysokości do 5.000 zł. Od ukarania przez inspektora Najwyższej Izby Kontroli przysługuje

odwołanie do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, a od ukarania przez inspektora okręgowego

urzędu kontroli przysługuje odwołanie do dyrektora okręgowego urzędu kontroli, w terminie

14 dni.

2.

W razie stwierdzenia poważnych i rażących zaniedbań lub naruszeń obowiązków dyrektorzy

okręgowych urzędów kontroli i dyrektorzy zespołów Najwyższej Izby Kontroli mogą wymierzać

w drodze orzeczeń osobom winnym karę pieniężną w wysokości do 10.000 zł, a Prezes

Najwyższej Izby Kontroli w wysokości do 25.000 zł. Od orzeczenia dyrektora okręgowego

urzędu oraz dyrektora zespołu o ukaraniu przysługuje odwołanie do Prezesa Najwyższej

Izby Kontroli w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Od orzeczenia o ukaraniu

przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli odwołanie nie przysługuje.

3.

Prezes Rady Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady orzekania

o karach wymienionych w ust. 1 i 2 i tryb postępowania.

4.

Nie uiszczone kary pieniężne podlegają ściągnięciu w trybie określonym w przepisach

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

5.

Inspektorzy-rzeczoznawcy i inspektorzy społeczni mogą występować z wnioskami o ukaranie

winnych zaniedbań lub naruszeń obowiązków odpowiednio do dyrektora okręgowego urzędu

kontroli lub Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.

Pracownicy Najwyższej Izby Kontroli podlegają Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli,

a pracownicy okręgowych urzędów kontroli podlegają dyrektorom okręgowych urzędów kontroli

i są przed nimi odpowiedzialni za rzetelne wykonywanie obowiązków, a w szczególności

za rzetelne ujmowanie i dokumentowanie wyników kontroli.

Do pracowników Najwyższej Izby Kontroli stosuje się przepisy dotyczące pracowników

urzędów państwowych, jeżeli niniejsza ustawa lub przepisy szczególne nie stanowią

inaczej.

Pracownicy Najwyższej Izby Kontroli wykonujący lub nadzorujący czynności kontrolne

nie mogą być pociągani do odpowiedzialności karnej z powodu swoich czynności służbowych

bez uprzedniej zgody Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.

1.

Pracownicy Najwyższej Izby Kontroli są obowiązani zachować w tajemnicy wiadomości

uzyskane bezpośrednio lub pośrednio w związku z wykonywaniem czynności służbowych,

jeżeli wiadomości te są uznane za tajne albo gdy utrzymania ich w tajemnicy wymaga

dobro publiczne lub względy służbowe.

2.

Obowiązek zachowania w tajemnicy trwa zarówno w czasie zatrudnienia, jak i po ustaniu

zatrudnienia.

3.

Prezes Najwyższej Izby Kontroli lub upoważniona przez niego osoba może w określonych

wypadkach zwolnić pracownika Najwyższej Izby Kontroli lub okręgowego urzędu kontroli

od obowiązku zachowania tajemnicy.

Przepisy art. 18 i 19 stosuje się odpowiednio do inspektorów-rzeczoznawców i inspektorów

społecznych.

Pracownicy dotychczasowej Najwyższej Izby Kontroli przechodzą do pracy w Najwyższej

Izbie Kontroli utworzonej niniejszą ustawą; pracownicy zatrudnieni w dotychczasowych

delegaturach Najwyższej Izby Kontroli przechodzą do pracy w okręgowych urzędach kontroli.

Przepisy niniejszej ustawy dotyczące wojewódzkich rad narodowych stosuje się również

do rad narodowych miast stopnia wojewódzkiego, a przepisy dotyczące wojewodów - odpowiednio

do prezydentów miast stopnia wojewódzkiego.

1.

Traci moc ustawa z dnia 13 grudnia 1957 r. o Najwyższej Izbie Kontroli

(Dz. U. Nr 61, poz. 330).

2.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy zachowują moc

przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są z nią sprzeczne.

Ustawa wchodzi w życie z dniem uchwalenia.