PL
Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 16 lutego 1976 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.
Table of Provisions (99)
Statutory Text (99 Articles)
Art. 3.1. Sędziowie Sądu Nąjwy~szegC' wybrani przez Radt
Państwa na te stanowiska na podstawie dotychczasowych przepisów stają się sędziami powoła
nymi w rozumieniu niniejszej ustawy na okres do
upływu ich bietącej kadencji.
2. Przepis ust. l stosuje się odpowiednio do wybranych w dotychczasowym trybie Pierwszego Pre-1
zesa i prezesów Sądu Najwy:tszego.
Art. 4. Najwy~sza Izba Kontroli oraz Prezes Najwytszej
Izby Kontroli działają w granicach dotychczasowych uprawnień i obowiązków do czasu wejścia
w życie ustawy dostosowującej organizację i sposób
działania Najwy~szej Izby Kontroli do postanowień
art. l niniejszej ustawy."
Przewodniczący
Rady Państwa
Henryk Jabłoński
Jednolity tekst 2 dnia 16 lutego 1976 r.
KONSTYTUCJA
POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ
- LUDOWEJ
UCHWALONA PRZEZ SEJM USTAWODAWCZY
. W DNIU 22 LIPCA 1952 R•
.. .
;
Dziennik Ustaw Nr 7 ,
-
-
Polska Rzeczpospolita Ludowa jest republiką ludu pracującego.
Polska Rzeczposp.olita Ludowa nawiązuje do najszczytniejszych postępo
wych tradycji Narodu Polskiego i urzeczywistnia idee wyzwoleńcze polskich
mas pracujących. ·
Polski lud pracujący pod przewodem bohaterskiej klasy robotniczej, opierając się na sojuszu robotniczo-chłopskim, walczył dziesiątki lat o wyzwolenie
z niewoli narodowej, narzuconej przez pruskich, austriackich i rosyjskich
zaborców-kolonizatorów, tak samo jak walczył o zniesienie wyzysku polskich
kapitalistów i obszarników.
W okresie okupacji Naród Polski toczył nieustępliwą, oohaterską walkę
z krwawym najazdem hitlerowskim. Historyczne zwycięstwo Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich nad faszyzmem wyzwoliło ziemie polskie,
umożliwiło polskiemu ludowi pracującemu zdobycie władzy i stworzyło warunki narodowego odrodzenia Polski w nowych, sprawiedliwych granicach.
Na wi~czne czasy powróciły do Polski Ziemie Odzyskane.
Wcielając w życie wiekopomne wskazania Manifestu Polskiego Komitetu
Wyzwolenia Narodowego z dnia 22 lipca 1944 r. i rozwijając jego zasady programowe, władza ludowa- dzięki ofiarnym i twórczym wysiłkom polskiego
ludu pracującego, w walce z zaciekłym oporem rozbitków starego ustroju
kapitalistyczno-obszarniczego -dokonała wielkich przeobrażeń społecznych.
W wyniku rewo-lucyjnych walk i przemian obalona została władza kapitalistów
i obszarników, utrwaliło się państwo demokracji ludowej, kształtuje się i umacnia nowy ustrój społeczny, odpowiadający interesom i dążeniom najszerszych
mas ludowych.
Zasady prawne tego ustroju ustanawia Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Podstawę obecnej władzy ludowej w Polsce stanowi sojusz klasy robotniczej z chłopstwem pracującym. W sojuszu tym rola kierownicza należy do
klasy robotniczej jako przodującej klasy spoleczeń~twa, opierającej się na rewolucyjnym dorobku polskiego i międzynarodowego ruchu robotniczego, na
historycznych doświadczeniach zwycięskiego budownictwa socjalistycznego
w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, pierwszym państwie
robotników i chłopów.
Wypełniając wolę Narodu Polskiego i zgodnie ze swym powoJaniem Sejm Ustawodawczy Rzeczypospolitej Polskiej uchwala uroczyście niniejszą
Konstytucję jako ustawę zasadniczą, którą Naród Polski i wszystkie organy
władzy polskiego ludu pracującego kierować się winny w celu
umacniania państwa ludowego jako podstawowej siły, zapewniającej najpełniejszy rozkwit Narodu Polskiego, jego niepodległość i suwerenność,
przyśpieszania rozwoju politycznego, gospodarczego i kulturalnego ,Ojczyzny oraz wzrostu jej sił,
pogłębiania uczuć patriotycznych, jedności i zwartości Narodu Polskiego
w walce o dalsze polepszenie stosunków społecznych, o całkowite zniesienie wyzysku człowieka przez człowieka, o urzeczywistnienie wielkich idei socjalizmu,
· zacieśniania przyjaźni i współpracy między narodami, opartych na sojuszu
i braterstwie, które łączą dziś Naród · Polski z miłującymi pokój narod~mi
· świata w dążeniu do wspólnego celu: uniemożliwienia agresji i utrwalenia
pokoju światowego.
-
-
.
Rozdział
l
Ustrój polityczny.
\
Art. l.
.
l. Polska Rzeczpospali ta. Ludowa jest państwem socjalistycznym.
2. W Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej władza należy do ludu
pracującego miast i wsi.
Art. 2.
l. Lud pracujący sprawuje władzę państwową przez swych przedstawicieli, wybieranych do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
i do rad narodowych w wyborach powszechnych, równych, bezpo. średnich; w głosowaniu tajnym .
2. Przedstawiciele ludu w Sej mie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i w radach narodowych są odpowiedzialni przed swymi wybor·cami i mogą być przez nich odwoływani. ·
Art. 3.
/
i
l. Przewodnią siła polityczną społeczeństwa w budowie socjaliz.
mu jest Polska Zjednoczona Partia Robotnicza.
2. Współdziałanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej,
Zjednoczonego 'Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego stanowi podstawę frontu Jedności Narodu.
3. Front J edności Narodu jest wspólną płaszczyzną działania
organizacji społecznych ludu prac ującego i patriotycznego zespolenia
wszystkich obywateli - członków partii, stronnictw politycznych
i bezpartyjnych, niezależnie od ich stosunku do religii - wokół
żywotnych interesów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 4.
W
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podstawowym celem
działalności państwa jest wszechstronny rozwój społeczeństwa socjalistycznego, rozwój twórczych sił narodu i każdego cz łowieka,
coraz lepsze zaspokajanie potrzeb obywateli.
Art. 5.
Polska Rzeczpospolita Ludowa
l) ochrania i rozwija socjalistyczne zdobycze p:)lskiego lud u pracującego
miast i wsi, jego władzę i wolność,
2) Żapewnia obywatelom uczestnictwo w rz<}dze·n·iu i poptera
rozwój różnych form samorządno ści lu dzi pracy,
··' 3) rozwija siły wytwórcze i gospodarkę kraju poprzez planowe
wykorzystywanie i wzbogacanie jego zasobów materialnych,
racjonalną organizację pracy oraz stały postęp nauki i techniki,
umacnia. własność społecznąjako główną podstawę siły gosp0dar·
czej kraju i pomyślności narodu,
Dziennik Ust aw Nr 7
-
Poz. 36
-
5) urzeczywistnia zasady sprawiedliwości społecznej,' likwiduje
wyzysk człowieka przez człowieka i przeciwdziała naruszaniu
zasad współżycia społecznego,
.6) stwarn warunki dla stalego wzrostu dobrobytu i stopniowego
zaci erania różnic między miastem a wsią, między pracą fizyczną
a umysłową,
7) w trosce ·o rozwój narodu otacza opieką rodzinę, macierzyństwo
i wychowanie młodego pokol enja,
8) dba o stan ·zdrowotny społeczeństwa,
9) rozwija i upowszechnia oświatę,
10) zapewnia wszechstronny rozwój nauki
kultury narodowej.
Art. 6.
Polska Rzeczpospolita Ludowa w· swej polityce
l) kieruje . się interesami Narodu - Polskiego, jego suwerennoscJ,
niepodległości i bezpieczeństwa, wofą pokoju i współpracy między
narodami,
2) nawiązuje do szczytnych tradycji solidarności z siłami wolności
i postępu, umacnia przyjaźń i współpracę ze Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich i rnnymi państwami socjalistycznymi,
3) opiera stosunki z państwami o odmiennych ustrojach społecz
nych na zasadach pokojowego współistnienia i współpracy.
Art. 7.
Polska Rzeczpospolita Ludowa urzeczywistnia i rozwiJa demo- ·.
krację socjalistyczną.
Art. 8.
l. Prawa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej są wyrazem interesów i woli ludu pracującego.
2. Ścisłe przestrzeganie praw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
jest podstawowym obowiązkiem każdego organu państwa i każdego
obywatela.
3. Wszystkie organy władzy i -administracji państwowej działają
na podstawie przepisów prawa.
Art. 9.
Wszystkie organy władzy i administracji państwowej opierają
się w swej działalności na świadomym,-ezynnym współdziałaniu
najszerszych mas ludowych i obowiązane są
l) zdawać narodowi sprawę ze swej działalności,
2) uważnie rozpatrywać i uwzględniać słuszne wnioski; z<iżalenia
i *yczenia obywateli w myśl obowiązujących ustaw,
3) wyjaśniać masom pracującym zasadnicze cele i wytyczne polityki
władzy lu'dowej w poszczególnych dziedzinach działalności . pań
stwowej, gospodarczej i kulturalnej.
;___
'Poz. 36
-
Art. 10.
Siły zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stoją na straży
suwerenności i niepodległości Narodu Polskiego, jego bezpieczeństwa
i pokoju.
Rozdział
2
Ustrój społeczno-gospodarczy.
Art. 11.
l. Podstawę ustroju społeczno-gospodarczego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stanowi socjalistyczny system gospodarczy,
oparty na uspołecznionych środkach produkcji i socjalistycznych
stosunkach produkcji.
2. Polska Rzeczpospolita Ludowa rozwija życie gospodarcze
i kulturalne kraju na podstawie narodowego planu społeczno-gospodarczego.
··
3. Zasadniczym celem społeczno-gospodarczej polityki Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej jest systematyczne polepszanie warunków
bytowych, socjalnych i kulturalnych społeczeństwa, stały rozwój
sił wytwórczych kraju, umacnianie siły, obronności i niezależności
Ojczyzny.
4. Państwo posiada monopol handlu zagranicznego.
Art. .12.
l. Mienie ogólnonarodowe, a w szczególności: złoża mineralne,
podstawowe źródła energii, grunty państwowe, wody, lasy państwo
we, kopalnie, państwowe przedsiębiorstwa przemysłowe, rolne
i handlowe, państwowe urządzenia komunalne, banki, państwo we
zasoby mieszkaniowe, drogi, państwowe ś rodki komunikacji, transportu i łączności, radio, telewizja i film, państwowe instytucje socjalne, oświatowe, naukowe i kulturalne - podlega szczególnej trosce
i opiece pań s twa oraz wszystkich obywateli.
'
2. Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia ochronę i racjonalne
kształtowanie środowi s ka naturalnego, stanowiącego dobro ogólnonarodowe.
Art. 13.
Przedsiębiorstwa pańs twowe, gospodarując racjonałnie powterzoną im czę śc ią mienia ogólnonarodowego, realizują w sposób
planowy zadania gospodarcze i społeczne. Załogi przedsiębiorstw
uczestniczą w zarządzaniu przedsiębiorstwami.
Art. 14.
l. Połska Rzeczpospolita Ludowa planowo wzmacnia spójnię
gospodarczą między miastem i wsią na podstawie braterskiej współ
pracy robotników i chłopów.
2 .. W tym celu Połska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia nieustanny wzrost produkcji przemysłu państwowego, służącej wszechstron-
-
65 · -
nemu zaspokajaniu potrzeb wytwórczych i konsumpcyjnych ludn ośc i
wiejskiej, jednocześnie planowo wpływając na stały wzrost towarowej
produkcji rolniczej, która zaoi5atruje przemysł w surowce, a ludn ość
miejską w żywriość.
Art. · 15.
Polska Rzeczpospolita Ludowa w trosce o wyżywienie narodu
l) stwarza rolnictwu warunki zapewni ające stały wzrost produkcj i
rolnej, . sprzyjające socjal istycznym przeobrażeniom wsi oraz
podniesieniu dobrobytu rolników,
2) dba o właściwe u żytkowani e ziemi jak o dobi;a ogólnonarodowego,
3) otacza opieką indywidualne gospodarstwa rolne pracujących
chłopów, udziela im pomocy w zw iększaniu produkcji i pod wyż
szaniu poziomu techniczno-rolniczego, popie ra rozwój samo rządu
rolniczego, a zwłaszcza kółek rolniczych i ich spółdzielni, popi era
rozwój kooperacji i specjalizacji produkcji, rozszerza powiązania
indywidualnych gospodarstw rolnych z socjalistyczną gospodarką
narodową,
4) udziela poparcia i pomocy powstaj ącym na zasadzie dobrowolno ści zespołowym gospodarstwom rolnym, a szczególnie rolniczym spółdzielniom produkcyjnym, ,
5) rozwija i umacnia państwowe gospodarstwa ·rolne, stanowiące
formę wysokowydajnej, socjalistycznej gospodarki w rolnictwie,
wdrażaj ące postęp techniczno-rolniczy i wpływające korzystnie
na rozwój całego rolnictwa.
Art. 16.
Polska Rzeczpospolita Ludowa popiera rozwój różnych form
ruchu spółdzielczego w mieście i na wsi oraz udziela mu wszechstron..
nej pomocy w wypełnianiu jego zadali, a własności spółdzielczej,
jako własności społecznej, zapewnia szczególną opiekę i oc?ronę.
Art.' 17.
Polska Rzeczpospolita Ludowa- uznaje i ochrania na podstawie
obowiązujących ustaw indywidualną własność i prawo dziedziczenia
ziemi, budyn ków i innych środków produkcji należących do chlopów,
rzemieślników i chałupników.
Art. 18.
Polska Rzeczpospolita Ludowa poręcza całkowitą ochronę oraz
prawo dziedziczenia własności osobistej obywateli.
Art. 19.
· ~· Praca jest prawem, o_bowiązkiem ·i sprawą · honoru · każdego
obywatela. Pracą· swoją, przestrzega niem dyscypliny pracy, współza
wodn ictwem pracy i doskon aleniem jej metod · lud pracujący miast
i wsi wzmacn ia siłę i . potęgę =Ojczyzny, podnosi· dobrobyt narodu
i przyśpiesza całkowite urzeczywistnienie ustroju :socj alistycznego.
-
66 -
2. Przodownicy i weterani pracy otoczeni są powszechnym szacunkiem narodu.
3. Polska Rzeczpospolita Ludowa coraz pełniej wprowadza
w życie zasadę: "od każdego wedh1g jego zdolności, każdemu
według jego pracy".
Rozdział
3
Naczelne organy władzy państwowej.
Art. 20.
l. Najwyższym organem władzy państwowej jest Sejm Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej.
2. Sejm jako najwyższy wyraziciel woli ludu pracującego miast
f wsi urzeczywistnia suwerenne prawa narodu.
3. Sejm uchwala ustawy, podejmuje uchwały określające podstawowe kierunki · działalności państwa oraz sprawuje kontrolę nad
działalnością innych organów władzy i administracji p?.ństwowej.
Art. 21.
l. Sejm składa się z 460 posłów.
2. Ważność wyboru posła stwierdza Sejm.
3. Poseł nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karno-sądowej ani aresztowany bez zgody Sejmu, a w okresie kiedy Sejm
nie obraduje - bez zgody Rady Państwa.
Art. 22.
l. Sejm obraduje na sesjach. Sesje Sejmu zwołuje Rada Państwa
co najmniej dwa razy do roku. Rada Państwa obowiązana jest zwołać
sesję również na pisemny wniosek jednej trzeciej ogólnej liczby
posłów.
2. Pierwsza sesja nowo obranego Sejmu powinna być zwoła na
w ciągu miesiąca od dnia wyborów.
Art. 23.
l. Sejm wybiera ze swego grona Marszałka, wicem a rszałków
komisje.
2. Marszałek lub w jego zastęps twie wicemarszałek kieruje
obradami i czuwa nad tokiem prac Sejmu.
3. Obrady Sejmu są jawne. Sejm może uchw alić tajność obrad,
j eżeli wymaga tego dobro państwa.
4. Po rząde k prac Sejmu, rodzaj i liczbę komi sji okreś la regul am in
uchwalony prżez Sejm.
Art. 24.
l. Sejm uchwa la narodowe pl a ny sp ołeczn o- g o s po d a rcze na
ol resy kil k uletnie.
2. Sej m uchwala corocznie bud żet pańs twa.
3. Sejm udziela Rządo w i absolutorium z wykona nia b udżetu
i narodowego pl anu spo łeczno-go spo d a rczego za rok poprzedni.
·Dz.L~pnik Ustaw Nr 7
-
67 -
Art. 25.
l. Inicjatywa .ustawodawcza przysługuje Radzie Państwa, RządoWI i. posłom.
·
2. Ustawy uchwalone przez Sejm podpisują Przewodniczący
Rady Państwa i jej Sekretarz. Ogłoszenie ustawy w Dzienniku Ustaw
zarządza Przewodniczący. Rady Państwa.
Art. 26.
Sejm może powołać komisję dla zbadania określonej sprawy.
Uprawnienia i tryb działania komisji ustala Sejm.
Art. 27.
Prezes Rady Ministrów lub poszczególni ministrowie obowiązani
są do udziel enia odpowiedzi na interpelację posła w terminie i trybie
ustalonym przez Sejm.
Art. 28.
l. Sejm jest wybierany na okres lat czterech.
2. Wybory do Sejmu zarządza Rada Państwa nie później niż na
miesiąc przed upływem kadencji Sejmu, wyznaczając datę wyborów
na dzień wolny pd pracy, przypadający w ciągu dwóch miesięcy po
upływie kadencji Sejmu.
Art. 29.
l. Sejm wybiera ze swego grona na pierwszym posiedzeniu
Paóstwa w składzie
Przewodniczący Rady Państwa,
czterej zastępcy Przewodniczącego,
Sekretarz Rady Państwa,
jedenastu członków.
2. Marszałek Sejmu i wicemarszałkowie mogą być wybrani do
Rady Państwa jako zastępcy Przewodniczącego lub członkowie.
3. Po upływie kadencji Sejmu Rada Państwa działa aż do wyboru
Rady Państwa przez. nowo obrany Sejm•
Radę
...
Art. 30.
· l. Rada Pa1łstwa
1) zarządza wybory do Sejmu,
2) zwołuje sesje Sejmu,
3) czuwa nad zgodnością prawa z Konstytucją,
4) ustala powszechnie obowiązującą wykładnię ustaw,
5) wydaje dekrety z mocą ustawy,
6) mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej w innych państwach,
7) przyjmuje listy uwierzytelni ające i odwołujące akredytowanych
przy Radzie Państwa przedstawicieli dyplomatycznych innych
państw, ·
;___
-
·Poz. ·36
8) ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe,
9) obsadza stanowiska cywilne i wojskowe, przewidziane ustawami,
10) nadaje ordery, odznaczenia i tytuły honorowe,
11) stosuje prawo łaski,
12) wykonuje inne funkcje, przewidziane dla Rady Państwa w Konstytucji lub przekazane jej przez ustawy.
2. Rada Państwa podlega w całej swojej działalności Sejmowi.
3. Rada Państwa działa na zasadzie kolegialności.
4. Radę Państwa reprezentuje Przewodniczący łub jego zastępca.
Art. 31.
l. W okresach między sesjami Sejmu Rada Państwa wydaje
dekrety z mocą ustawy. Rada Państwa przedstawia dek'rety Sejmowi
na najbliższej sesji do zatwierdzenia.
2. Dekrety wydane przez Radę Paó stwa podpisują Przewodniczący Rady Państwa i jej Sekretarz. O ~ lo szenie dekretu w Dzi enniku
Ustaw zarządza Przewodniczący Rad y Państwa.
Art. 32.
Rada Państwa sprawuje zwierzchni nadzór nad radami narodowymi. Szczegółowe uprawnienia Rady Państwa w tej dziedzinie
określa ustawa.
Art. 33.
l. Postanowienie o stanie wojny może być powziQte jedynie
w razie dokonania zbrojnego napadu na Polsk.ą Rzeczpospolitą
Ludową albo gdy z umów międzynarodowych ·wynika konieczność
wspólnej obrony przeciwko agresji. Postanowienie takie uchwala
Sejm, a gdy Sejm nie obraduje - Rada Państwa.
2. Rada Państwa może wprowadzić stan wojenny na części lub
na całym terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jeże li wymaga te-go wzgląd na obronność lub bezpieczeństwo pal1stwa. Z tych
samych powodów Rada Państwa może ogłosić częściową lub powszechną mobilizację.
Rozdział 4
Najwyższa Izba
Kontroli.
Art. 34.
I. Najwyższa Izba Kontroli powołana jest do kontro li działal
ności gospodarczej, finansowej i organizacyjno-administracyjnej naczelnych i terenowych organów administracji państwowej, organizacji społecznych i spółdzielczych oraz podległych im jednostek
z ·punktu · widzenia wykonania zadań planu społeczno-gospodar
czego, legalności, gospodarności, celowości i rzetelności.
2. Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza także kontrolę jednostek gospodarki nie uspołecznionej w związku z wykonywaniem
-
Poz. 36
-
zadań zleconych -im przez organy państwowe lub organizacje gospodarki uspołecznionej, jak również baJa zgodność dZiałania tych
jednostek z obowiązującym prawem i mteresem społecznym.
Art. 35.
1. Działalność Najwyższej
Państwa i Radzie Ministrów
Izby Kontroli służy Sejmowi, Radzie
w wypełnianiu ich funkcji.
2. Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad Naj\\-' yższą Izbą
Kontroli.
3. Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrole zkcone
przez Sejm 1 Radę Państwa, informuje o wynikach tych kontroli
oraz składa Radzie Państwa okresowe sprawozdania.
Art. 36.
l. Prezesa Najwyższej Izby Kontroli powołuje i odwołuje Sejm
na wniosek Prezesa Rady Ministrów złożony w porozumieniu
z Przewodniczącym Rady Państwa .
. 2. Organizację i sposób działania Najwyższej Izby Kontroli
określa usta wa.
Rozdział
5
Naczelne organy administracji państwowej.
Art. 37.
l. Sejm powołuje i odwołuje Rząd Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej -Radę Ministrów lub poszczególnych jej członków.
2. W okresach między sesjami Sejmu Rada Państwa na wniosek
Prezesa Rady Ministrów powołuje i odwołuje członków Rady Mini strów. Rada Państwa przedstawia swoją uchwałę Sejmowi na
najbliższej sesji do zatwierdzenia.
Art. 38.
1. Rada Ministrów jest naczelnym wykonawczym i zarządzają
cym organem władzy państwowej.
2. Rada Ministrów odpowiada i zdaje sprawę ze swojej działal
ności przed Sejmem, a gdy Sejm nie obraduje -przed Radą Pań
stwa.
Art. 39.
l. W skład Rady Ministrów wchodzą
Prezes Rady Ministrów jako jej przewodniczący,
wiceprezesi Rady Ministrów,
Prezes Najwyższej Izby Kontroli,
ministrowie,
przewodniczący określonych w ustawie komisji i komitetów
sprawujących funkcje naczelnych organów administracji pań
stwowej.
-
__;
2. Pręzes i wiceprezesi Rady Ministrów stanowią Prezydium
Rządu . Rada Ministrów moze powołać ze swego grona innych
członków do składu Prezydium Rządu.
Art. 40.
l. Prezes Rady Ministrów kieruje pracami Rady Ministrów
Prezydium Rządu.
2. Prezes Rady Ministrów wydaje na podstawie ustaw i w celu
ich wykonania rozporządzenia i zarządzenia.
Art. 41.
R ada Ministrów
l) koordynuje działalność mm1sterstw i innych podl egłych sobie
organów oraz nadaje kierm;1ek ich pracy,
2) uchwala corocznie i przedstawia Sejmowi projekt budżetu pań
stwa, uchwala i przedstawia Sejmowi projekt narodowego planu
społeczno-gospodarczego na okres kilkuletni,
3) uchwala roczne narodowe plany społeczno-gospodarcze,
4) zapewnia wykonanie ustaw,
5) czuwa nad wykonaniem narodowego planu społeczno-gospodar
czego i budżetu państwa,
6) przedstawia Sejmowi corocznie sprawozdanie z wykonania budżetu państwa,
7) zapewnia ochronę porządku p!Jblicznego, interesów państwa
i praw obywateli,
8) na podstawie ustaw i w celu ich wykonania wydaje rozporzą
dzenia, podejmuje uchwały oraz czuwa nad ich wykonaniem,
9) sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi
państwami,
10) sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju
i organizacji sił zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
oraz określa corocznie kontyngent obywateli powoływanych do
czynnej słu-żby wojskowej,
II) kieruje pracą terenowych· organów administracji.
Art. 42.
l. Ministrowie kierują określonymi działami administracji paó.stwowej. Urząd ministra tworzy się w drodze ustawy.
2. Ministrowie wydają na podstawie ustaw i w celu ich wykonania rozporządzenia i zarządzenia.
3. Rada Ministrów może uchylić rozporządzenie -lub zarządze
nie wydane przez ministra.
Rozdział 6
Terenowe organy władzy i adn;tinistracji państwowej.
Art. 43.
l. Terenowymi organami władzy pa1l.stwowej i podstawowymi
organami samorządu społecznego ludu pracuj ącego miast i wsi
.. · Paz. 36
Dzi ennik Ustaw Nr ?
-
w gminach, miastach, dzielnicach większych miast i województwach
są rady narodowe.
2. Organem władzy państwowej i samorządu społecznego w dwu
różnych jednostkach podziału terytorialnego tego samego stopnia
może być wspólna rada narodowa.
3. Kadencję rad narodowych poszczególnych stopni
ustawa.
określa
Art. 44.
Rady narodowe wyrażają wolę ludu pracującego oraz rozwijają
jego inicjatywę twórczą i aktywność w celu pomnażania sił, dobrobytu i kultury nawdu.
Art. 45.
Rady narodowe umacniają więź wład zy pań stwowej z ludem
pracującym miast i wsi, przyciągając coraz szersze rzesze ludzi
pracy do udziału w rządzeniu państwem oraz współdziałają z samorządem mieszkańców.
Art. 46.
Rady narodowe kierują całokształtem rozwoju społeczno-gospo
darczego i kulturalnego oraz wpływają na wszystkie jednostki administracji i gospodarki na swym terenie, inspirują i koorqynują ich
działalność oraz sprawują nad nimi kontrolę. Rady narodowe wiążą
potrzeby terenu z celami i zadaniami ogólnopaństwowymi.
Art. 47.
Rady narodowe troszczą się stale o codzienne potrzeby i interesy ludności, zwa lczają wszelkie przejawy samowoli i bi urokratycznego stosunku do obywatela, sprawują i rozwijają kontrolę społeczną dzi ałalności urzędów, przedsiębiorstw, zakł adów i instytucji.
Art. 48.
Rady narodowe · dbają o · utrzymanie
porządk u
publicznego
cz u wają nad przestrzegan iem praworządności lu'dowej, ochran iają w łas ność społeczną, zabezp i eczają prawa obywateli , współ
działaj ą w umacnianiu obr onn o śc i - i bezpieczeńst w a państ wa.
i
Art. 49.
l. Rady narodowe wykorzyst uj ą wszelkie zasoby i m ożl iwości
- terenu dla jego wszechstronnego rozwoju gos poJarczego i kulturalnego, dla coraz lepszego zas pok ajania potrzeb lu dności w zak resie
zaopa trzenia i usl ug oraz dla rozhudowy mstytucji i urz<1dzeń komunalnych, o świa to w ych , kultu ra ln ych, sanitarnych i spo rtowych.
2. Rady narodowe na wniosek teren owych organów adm ini stracj i . u chwa l ają plany s pole~z n o-go spoeiar cze i budżety ~ ojcwództw, miast, d z i ~ lnic i gmin.
-
72 -
Art. 50.
l. Rady narodowe obradują na sesjach.
2. Rady narodowe wybierają ze swego grona prezydia dla kiero·
wania przygotowaniem sesji i prowadzenia obrad , koordynowa nia
- prac komisji oraz udzielania pomocy radnym w wykonywaniu man·
dat u.
Art. 51.
l. Terenowymi organami administracji państw owej oraz orga·
nami wykonawczymi i zarządzającymi rad narugowych są wojewo·
dowie,
prezydenci
lub naczelnicy miast, .naczelnicy dzielnic i naczel·
.
.
rucy grrun.
2. Terenowy orgą.n administracji pa ństwowej podlega organowi
administnicji państwowej wyższego stopnia, a w zakresie wykony·
wani a za dań ustalonych przez radę narodową - właściwej radzie
narodowej.
Art. 52.
l. Wojewodowie, prezydenci lub naczelnicy miast, naczelnicy
dzielnic i naczelnicy gmin sprawują administrację państwową na
podstawie p rzepisów prawa oraz zgodnie z kierunkami' ustalonymi
przez organy nadrzędne.
2. Wojewodowie i prezydenci miast stopnia wojewódzkiego są
przedstawicielami Rządu na swoim terenie.
Art. 53.
Rady narodowe powołują komisje ·dla poszczególnych dziedzin
swojej działalności. Komisje rad narodowych utrzymują stałą i ści słą
więź z ludnością, mobilizują ją do współudziału w realizacji zadań
rady, wykonują z ramienia rady kontrolę społeczną oraz występują
z inicjatywą wobec rady i jej organów.
• Art. 54.
Rada narodowa uchyla uchwałę rady narodowej niższego stop·
nia, jeżeli uchwała jest sprzeczna z prawem lu.b niezgodna z zasad·
niczą linią polityki państwa.
'
Art. 55.
Szczegółowy skład oraz zakres. i tryb działalności rad narodo~
wych i ich organów określa ustawa.
Rozdział 7
Sąd i Prokuratura.
Art. 56.
l. \Vymiar sprawiedliwości w Polskiej Rzeczypospolitej Ludo,vej
sprawują Sąd Najwyższy, s ądy wojew.ódzkie, s ądy rejonowe i sądy
szczególne.
Poz: ·3B
=
=
Poz. 36
2. W sprawach o wykroczenia orzekają kolegia do spraw wykroczeń.
3. Ustrój, właściwość i postępowanie sądów oraz kolegiów do
spraw wykroczeń określają ustawy.
Art. 57.
Sądy wydają wyroki w imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 58.
Sądy stoją na straży ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,
ochraniają zdobycze polskiego ludu pracującego, strzegą praworząd
ności ludowej, własności społecznej i praw obywateli, karzą przestępców.
Art. 59.
l. Rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw w sądach odbywa się
z udziałem ławników ludowych, z wyjątkiem przypadków określo
nych w ustawie.
2. Przy rozstrzyganiu spraw w sądach ławnicy ludowi maJą
równe praw a z sędziami.
3. Ławnicy· ludowi są wybierani przez rady narodowe.
4. Tryb 'Y)'boru ławników sądów wojewódzkich, rejonowych
i szczególnych oraz ich kadencję określa ustawa.
Art. 60.
l. Sędziowie są powoływani i odwoływani przez Radę Państwa.
2. Tryb powoływania i odwoływania sędziów określa ustawa.
Art. 61.
l. Sąd Naj wyższy jest naczelnym organem sądowym i sprawuje
nadzór nad działalnością wszystkich innych sądów w zakresie orzekania.
2. Tryb wykonywania nadzoru przez Sąd N~jwyższy określa
ustawa.
3. Sąd Najwyższy powołuje Rada Państwa na okres lat pięciu.
4. Rada Państwa spośród sędziów Sądu · Najwyższego powołuje
Pierwszego Prezesa i prezesów Sąd~:~ Najwyższego oraz odwołuje
ich z tych stanowisk.
Art. 62.
Sędziowie są niezawiśli
i podlegają tylko ustawom.
Art. 63.
l. Rozpoznawanie spraw przed wszystkimi sądami Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej odbywa się jawnie. Ustawa może określić
wyjątki od tej zasady.
2. Osk~rżonemu poręcza się prawo do obrony. Oskarżony moż~
mieć obrońcę z wyboru lub z urzędu.
·,
l
-
74
Poz. 36
-
Art. 64.
i. Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
strzeże praworządności ludowej, czuwa nad ochroną własności społecznej, zabezpieqa poszanowanie praw obywateli.
2. Prokurator Generalny czuwa w szczególności nad ściganiem
przestępstw godzących w ustrój, bezpieczeństwo i niezawisłość Pol-
skiej Rzeczypospolitej Ludowej.
3. Zakres i tryb działania Pr'Jkuratora Genera lnego
cstawa.
określa
Art. 65.
l. Prokuratora Generalnego Polskicj Rze.:zypospolitej Ludowej
powołuje i odwołuje Rada Paóstwa.
2. Tryb ·powoływania i odwoływania prokuratorów podległych
Prokuratorowi Generalnemu jak również zasady organizacji i postępowania organów prokuratury określa ustawa.
3. Prokurator Gęneralny zdaje sprawę Radzie Państwa z działal
no ści prokuratury.
Art. 66.
Organy prokuratury podlegają Prokuratorowi Generalnemu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i w sprawowaniu swych funkcji
są niezależne od organów terenowych.
Rozdział
8
Podstawowe prawa i obowiązki obywateli.
Art. 67. ·
l. Polska Rzeczpospol ita Ludowa, utrwalając i pomnazając
zdobycze ludu pracującego, umacnia i rozszerza prawa i wolności
obywateli
2. Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mają równe
prawa bez względu na płeć, urodzenie, wykształcenie, zawód, narodowość, ra·sę, wyznanie oraz pochodzenie i położenie społeczne .
3. Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powinni rzetelnie wypełniać swojv obowiązki wobec Ojczyzny i przyczyniać się
d ~ jej rozwoju.
Art. 68.
l. Obywatele Pol skiej Rzeczypospolitej Ludowej mają prawo do
pracy, to znaczy prawo do zatrudnienia za wynagrodzeniem według
ilości i jakości pracy.
2. Prawo do pracy zapew1iiają: socjalistyczny system gospodarczy, planowy rozwój sił wytwórczych, racjonalne wykorzystywanie
wszystkich czynników produkcji, stałe wdrażanie postępu naukowo-technicznego w gospodarce narodowej oraz system kształcenia
i pojnoszenia kwalifikacji zawodowych. Prawidłową realizację
prawa do pracy zabezpiecza socjalistyczne ustawodawstwo pracy.
~
Art. 69.
l. Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mają prawo do
wy po czy nlc u.
2. Prawo do wypoczynku zapewniają pracownikom: ustawowe
skrócenie czasu pracy przez urzeczywistnienie ośmiogodzinnego
dnia pracy oraz krótszego czasu pracy w przypadkach przewidzianych ustąwami, ustawowo określone dni wolne od pracy, coroczne
płatne urlopy.
3. Organizacja wczasów, rozwój turystyki, uzdrowisk, urządzeń
sportowych, domów kultury, klubów, świetlic, parków i innych
urządzeń wypoczynkowych stwarzają możliwości zdrowego i kulturalnego wypoczynku dla coraz szerszych rzesz ludu pracującego
miast 1 wst.
Art. 70. ,
l. Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mają prawo do
ochrony zdrowia oraz do pomocy w razie choroby lub niezdolności
do pracy.
2. Coraz pełniejszemu urzeczywistnianiu tego prawa służą
l) rozwój_ ubezpieczenia społecznego . na wypadek choroby, starości
i niezdolności do pracy oraz rozbudowa różnych form pomocy
społecznej,
2) rozwój organ izowanej przez paóstwo ochrony zdrowia orąz
podnoszen te poziomu. zdrowotnego . ludno śc i, bezpła tna pomoc
' lekarska dla wszystkich ludzi pracy i ich rodzin, sta~e polepszanie
warunków bezpieczeóstwa, ochrony i higieny pracy, szeroko
rozwinięte zapobieganie chórobom i ich zwalczanie, opieka nad
inwalidami,
·
- 3) rozbudowa szpitali, sanatoriów, ambulatoriów, ośrodków zdrowia i urządzeń sanitarnych.
Art. 71.
Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mają prawo do
korzystania z wartości środowiska naturalnego oraz obowiązek
. jego ochrony.
Art. 72.
l. Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mają prawo
do nauki.
2. Prawo do nauki zapewniają w coraz szerszym zakresie
l) bezp~atne szkolnictwo,
2) powszechne i obowiązkowe szkoły podstawowe,
3) upowszechnianie szkolnictwa średniego,
4) rozwój szkolnictwa wyższego, 5) pomoc państwa w podnoszeniu kwalifikacji obywateli zatrudnionych w zakładach przemysłowych i innych ośrodkach pracy
w mieścle i ·na wsi,
6) system stypendiów państwowych, rozbudo~a- burs, internatów
i domów akademickich oraz innych form pomocy materialnej
. dla dzieci robotników, pracujących chłopów i inteligencji.
-
-
Art. 73.
/
.1. Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mają prawo_
do korzystania ze zdobyczy kultury i do twórczego udziału w rozwoju kultury narodowej.
2. Prawo to zapewniają coraz szerzej: rozwój i udostępnienie
ludowi pracującemu miast i wsi bibliotek, . książek, prasy, radia,
kin, teatrów, muzeów i wystaw, domów kultury, klubów, świetlic,
wszechstronne popieranie i pobudzanie twórczo śc i kulturalnej mas
ludowych i rozwoju talentów twórczych.
Art. 74.
Polska Rzeczpospolita Ludowa dba o wszechstronny rozwój
nauki, opartej na dorobku przodującej myśli ludzkiej i po stępowej
myśli polskiej- nauki w służbie narodu.
Art. 75.
Polska Rzeczpospolita Ludowa troszczy się o rozwój literatury
i sztuki, wyrażających potrzeby i dążenia narodu, odpowiadających
najlepszym postępowym tradycjom twórczości. polskiej.
Art. 76.
Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia wszechstronną opiekę
weteranom -walk o wyzwolenie narodowe i społeczne .
Art. 77.
Polska Rzeczpospolita Ludowa szczególną opieką otacza inteligencję twórczą- pracowników nauki, oświaty, literatury i sztuki
oraz pionierów postępu technicznego, racjonalizatorów i wynalazców.
Art. 78.
l. Kobieta w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ma równe
z mężczyzną prawa we wszystkich dziedzinach życia pallstwowego,
politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego.
2. Gwarancję. równouprawnienia kobiety stanowią
l) równe z mężczyzną prawo do pracy i wynagrodzenia według
zasady "równa płaca za równą pracę", prawo do wypoczynku,
do · ubezpieczenia społecznego, do nauki, do godno ści i odznaczell, do ·zajmowania stanowisk publicznych,
2) opieka nad matką i dzieckiem, ochrona kobiety ciężarnej, płatny
urlop w okresie przed porodem i po porodzie, rozbudowa sieci
zakładów położniczych, żłobków i przedszkoli, rozwój sieci
zakładów usługowych i żywienia zbiorowego.
3. Polska Rzeczpospolita Ludowa umacnia w społeczellstwie
pozycję kobiet, zwłaszcza matek i kobiet pracujących za\vodowo.
Art. 79.
l. Małżeństwo, macierzyństwo i rodzina znajdują się pod opieką
i ochroną Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Rodziny o licznym
potomstwie państwo otacza szczególną troską.
-77.-
2. Obowiązkiem rodziców jest wychowywanie dzieci na prawych
i świadomych swych obowiązków obywateli Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
·
3. Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia realizację praw
i obowiązków alimentacyjnych.
4. Dzieci urodzone poza małżeóstwem mają te same prawa co
·dzieci urodzone w małżeństwie.
5. W trosce o dobro rodziny Polska Rzeczpospolita Ludowa
dąży do · poprawy sytuacji mieszkaniowej, przy współudziale obywateli rozwija i popiera różne formy budownictwa mieszkaniowego,
a szczególnie budownictwa spółdzielczego, oraz dba o racjonalną
gospodarkę zasobami mieszkaniowymi.
Art. 80.
Polska Rzeczpospolita Ludowa otacza szczególnie troskliwą
opieką wychowanie młodzieży i zapewnia jej najszersze możliwości
rozwoju oraz stwarza warunki do aktywnego udziału młodego
pokolenia w życiu społecznym, politycznym, gospodarczy~ i kulturalnym, kształtując poczucie współodpowiedzialności młodzieży za
rozwój Ojczyzny.
Art. 81.
~
l. Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej niezależnie od
rasy i wyznania mają równe prawa we wszystkich
dziedzinach życia paóstwowego, politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego. Naruszenie tej zasady przez jakiekolwiek
bezpośrednie lub pośrednie uprzywilejowanie albo ograniczenie
w prawach ze względu na narodowo ść, rasę czy wyznanie podlega
karze.
·
narodowości,
2. Szerzenie nienawiści lub pogardy, wywoływanie waśni albo
pomżanie człowieka ze względu na różnice narodowo ści, rasy czy
wyznania lest zakazane.
Art. 82.
l. Polska Rzeczpospolita Ludowa za pewnia obyWatelom wol ność
sm:nienia i wyznania. Kościół i inne związki wyznaniowe mogą
swobodnie wypełniać swoje funkcje religijne. Nie wolno zmuszać
obywateli do niebrania udziału w czynnościach lub obrzędach
religijnych. Nie wolno też nikogo zmuszać do udziału w czynnościach
lub obrzędach religijnych.
2. Kościół jest oddzielony od paóstwa. Zasady stosunku paóstwa
do kościoła oraz sytuację prawną i majątkową związkó w wyznaniowych okre ś lają ustawy.
Art. 83.
I. Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia obywatelom wolno ść słowa, druku, zgromad,zeń i wieców, pochodów i manifestacji.
2. Urzeczywistnieniu tej wolności służy oddanie do użytku ludu
p~;acującego i jego organizacji drukarni, zasobów papi eru, gmachów
publicznych i sal, środków łączności, radia oraz .innych niezbędny~h
środków materialnych!.
·
·
· Poz. 36
78 -----------------------------------------~------~-----------------------------
Art. 84.
l. W celu rozwoju aktywności politycznej, społecznej, gospodarczej i kulturalnej ludu pracującego miast 1 wsi Polska Rzeczpospolita
L-udowa zapewnia obywatelom prawo zrzeszania się.
2. Organizacje polityczne, związki zawodowe, zrzeszenia pracu ~
jących chłopów , zrzeszenia spółd zie lcze, organi zacje młodzieżowe,
kobiece, sportowe i obronne, stowarzyszenia k_u lturalne, techniczne
i naukowe, jak również inne organizacje społeczne ludu pracujące
go -skupiają obywateli dla czynnego ud z iału w życiu politycznym,
społecznym, gospodarczyni i kulturalnym.
3. Tworzenie zrzeszeó. i udział w zrzeszeniach, których cel
lub działalno ść godzą w ustrój polityczny i społeczny albo w porządek
prawny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jest zakazane.
Art. 85.
W Polskiej Rzeczypospolitej LudO\v~j doniosłą rolę społeczną
spełniają związki zawodowe, które SC:! powszechną organizacją
współuczestniczącą w kształtowaniu i realizacji zadaó społeczno
-gospodarczego rozwoju kraju; związki zawodowe reprezentują
interesy oraz prawa ludzi pracy, są szkołą obyw:1telskiej aktywno ści
i zaangażowania w budowie społeczet1stwa socjalistycznego.
Art. 86.
l. Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uczestniczą
w sprawowaniu kontroli społecznej, w ·konsultacj_ach i dyskusjach
nad węzłowymi problemami rozwoju kraju oraz zgłaszają wnioski .
.... 2. Obywatele mają prawo zwracania się do wszystkich organów
pai1stwa ze skargami i zażaleniami.
3. Odwołani a, skargi i zażalenia oby~ateli powinny być rozpatrywane i załatwian~ szybko i sprawiedliwie. Winni przewlekania
albo przejawiający bezduszny i biurokratyczny stosunek do odwołal1,
skarg i zażalet1 obywateli pociągani będą do odpowiedzialności.
Art. 87.
1. Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia obywatelom nietykalność osobistą. Pozbawienie obywatela wolności może nastąpić
tylko w przypadkach określonych ustawą. Zatrzymany powinien być
zwolniony, jeże'Ji w ci ąg u 48 godzin od chwili zatrzymania nie doręczo n o mu postanowienia sądu lub prokuratora o aresztowaniu.
2. Ustawa ochrania nienaruszalność mieszkań i tajemnicę korespondencji. Przeprowadze nie rewizji domowej dopuszczaJ ne jest
jedynie w przypadkach określonych ustawą.
3. Przepadek mienia może nastąpić jedynie w przypadkach
przewidzianych ustawą, na podstawie prawomocnego orzeczenia.
Art. 88.
Polska Rzeczpospolita Ludowa udzida azylu obywatelom pań-stw
obcych, prze ślado\\;'anym za obronę interesów mas pracujących,
walkę o postęp społeczny, działalność w obronie pokoju, walkę
narodowowyzwoleńczą lub - działalność naukową.
/
-D ziennik Ustaw Nr 7
-
Pcz. 36
-
Art. ·s9.
Obywatele polscy .za granicą korzystają z opieki Polśkiej Rzeczypospolitej Ludowej.
·
Art. 90.
Obywatel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest obowiązany
przepisów Konstytucji i ustaw oraz socjalistycznej
dyscypliny pracy, szanować zasady współżycia społecznego, wypefniać sumiennie obowiązki wobec pai1stwa.
przestrzegać
Art. 91.
Każdy obywatel Pol skiej
Rzeczypospol itej LuC:owej obowiązany
jest strzec włas no ś ci społecznej i um ac niać ją jako niewzruszoną
podstawę rozwoju paóstwa, źródło bogactwa i siły Ojczyzny.
Art. 92.
l. Obrona Ojczyzny jest najświętszym obowiązkiem każdego
obywatela.
2. Służba wojskowa jest zaszczytnym obowi ązk iem patriotycznym obywateli Pol skiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 93.
l. Czujność wobec wrogów narodu oraz pilne strzeżenie tajemnicy państwowej jest obowiązkiem każdego obywatela Polskiej
Rzeczypospol itej Lu_dowej.
2. Zdrada Ojczyzny : szpi egostwo, osłabianie sił zbrojnych,
przejście mi strOI1ę wroga - karana jest z całą surowością prawa
j ako najcięższa zbrodnia.
·
Ro z dział
9
Zasady prawa wyborcżego.
Art. 94.
Wybory do Sejmu oraz do rad narodowych są powszechne,
rów ne, bezpośrednie i odbywają się w głosowaniu tajnym.
Art. 95.
Prawo wybierania ma ka żdy obywatel; który ukończył Jat 18,
bez względu na płeć, przynależność narodową i rasową, wyznanie,
wykształcenie, czas zamieszkiwania, pochodzenie społeczne, zawód
i stan majątkowy.
Art. 96.
Każdy
obywatel może . być wybrany do rady narodowej po
uk01kzeniu lat 18, do Sejmu zaś- po ukoóczeniu lat 21.
Art. 97.
/
Kobiety mają wszystkie prawa wyborcze na równi z mężczyznami.
-
.
-
-
Poz. 36
Art. 98.
Wojskowi mają wszystkie prawa wyborcze na równi z osobanil
cywilnymi.
Art. .99.
Prawa wyborcze nie przysługują osobom chorym umysłowo
oraz osobom, które orzeczeniem sądowym . zostały pozbawion6
praw publicznych.
Art. 100.
Kandydatów na posłów i człon ków rad narodowych zgłaszają
organizacje polityczne i społeczne, zrzeszające obywateli w miastach
i wsiach.
Art. 101.
Poseł i członek rady narodowej powinni zdawać sprawę wyborcom ze swojej pracy i z działalności organu, do którego zostali
wybrani.
Art. 102.
Sposób zgłaszania kandydatur i przeprowadzania wyborów oraz
tryb odwoływania posłów i członków rad narodowych określa
ustawa.
Rozdział
Godło,
barwy, hymn
10
stolica Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 103.
l. Godłem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest wizerunek
w· czerwonym polu.
2. Barwami Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej są kolory biały
i czerwony.
3. Hymnem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest "Mazurek
orła białego
Dąbro wskiego" .
4. Szczegóły określa ustawa.
Art. 104.
Godło, barwy i hymn Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej otaczane są czc1ą 1 podlegają szczególnej ochronie.
Art. 105.
Stolicą Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest miasto bohaterskich tradycji Narodu Polskiego- Warszawa .
Rozdział
11
Zmiana Konstytucji.
Art. 106.
Zmi a na Konstytucji może nastąpić tylko w drodze ustawy,
uchwalonej przez Sejm Po lskiej Rzeczypospolitej Ludowej większo
ścią co najmniej dwu trzecich głosów w obecności co najmniej
połowy ogólnej liczby posłów.
Tłoczono
Zam. 2!.
z poleceni a Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Grafic znych ,.Tam ka", Z akład nr l , W arszawa, ul. Tamka 3.
Cena 7,20 zł
DZIENNIK us ·T A W
POLSKIEJ
RZECZYPOSPOLITEJ
LUDOWEJ
Nr 7
Warszawa, dnia 21 lutego 1976 r •.
TR ES Cz
Poz.
OBWIESZCZENI!! PRZEWODNICZĄCEGO RADY P ANSTWA
36 -
z dnia 16 lute go 1976 r. w sprawie ogł o szen i a jedn olitego tekstu Konstytucji Polskiej Rze·
. czypospolite j Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.
57
3fi
OB WI ESZ .CZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO RADY PAŃSTWA
z dnia 16 lutego 1976 r.
w sprawie o głoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy
w dniu 22 lipca 1952 r.
l. Na podstawie art. 5 ustawy z dn ia 10 lu tego 1976 r. o zmia-
nie Konstytucji Polskiej Rzeczypo pa litej Ludowej (Dz. U. Nr 5,
poz. 29) oglasza si ę jednolity tekst Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uch walonej przez Sejm Ustawodawczy
w dn ;u 22 lipca 1952 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 232) z uw zględnie
niem jej zmi an, · ogłoszon yc h przed dniem wydania jednolitego
tekstu (Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 190, z 1957 r. Nr 61,
poz. 329, z 1960 r. Nr 57, poz. 322, z 1961 r. Nr 25, poz. 120,
z 1963 r. .t'lr 57, poz. 306, z 1972 r. Nr 49, poz. 311, z 1973 r.
Nr 38, poz. 222 i Nr 47, poz. 275, z 1975 r. Nr 16, poz. 89 oraz
z 1976 r. Nr 5, poz. 29), z zastosowaniem ciągłej numeracji
rozdziałów, artykułów, u s tęp ó w i punktów.
2. Jednolity tekst Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej nie obejmuje przepisów 9 wejściu w życie usta w o jej
zmianie, ogłoszonych przed dniem wyda nia jednolitego tekstu,
o raz następujących przepisów ustawy z dnia 10 lutego 1976 r.
o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
"Art. 2.1. Okres kadencji rad narodowych unormo wany
zostanie w ustawie o radach narodowych.
2. Do czasu unormowania okresu, . o którym mowll
w ust. l, kadencję rad narodowych ustala się na
okres lat czterech.