Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników urzędów państwowych.
Table of Provisions (18)
Statutory Text (18 Articles)
§ 2. Pracownikiem państwowym może , być osoba, która ,ze względu na swoją postawę ideowo"fioralną daje rę
kojmię należytego wykonywania zadań pracownika urzędu
oraz
/
1) ma obywatelstWio polskie,
2) ukończyła 18 lat i ma pełną zdolność do czynności
prawnych,
3) korzysta z praw publicznych.
§ 3. Pracownikiem państwowym może być osoba, która posia da odpowiednie kwalifikacje ,zawodowe w zakresie
wykształcenia i stazu pracy; kwalifikacje zawodOwe wymagane na poszczególnych stanowiskach pracy określają ,
przepisy o ' wynagrodzeniu lub inne odrębne przepisy. ,
§ 4. Małżonkowie oraz osoby pozostające zes olią' w
.tosunku ,pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie ' lub
powinowactwa pierwszego stopnia nie mogą być ~a:trudnie
ni w tym samym urz ędzie , jeżeli powstałby między tymi
osobami stosuIlek służbowej podległości.
'
;.,
§ 5. 1. Nawiązanie stpsunku pracy z , pracowriikami
państwowymi "ńa stanowiskach kierowniczych lub, in,nych
aamodzielpych, określonych przez Prezesa Rady Ministrów, '
następuje na podstawie powołania przeż kierownika urzę
du. Kierownika urzędu i jego zastępców ' powołuje organ
nadrzędny, jeżel ~ prz episy szczególne nie stanowią inac~ej.
2. Prezes Rady Ministrów określi kierownicze lub inne samodzielne ,stanowiska pracy, w stosunk u do których
okres próbny może być dłuższy niż 2 tygodI\ie, lecz nie
~oże . przekraczać trzech miesięcy.
\
....
, ' § 6. Powołanie pracown'ika państwowego ' na stanowisko kierownicze lub inne samodzielne albo zawareie z nim,
umowy o pracę na czas nie określony może ' być uzal eż nio,;,
ne od uprzedniego złożenia egzaminu lub ou wykazania w
inny sposób przydatności do pracy na tym stanowisku.
§ 7. 1. Pracownik państwowy
składa ślubowanie
na-
stępuiącej treści
,};lubuję uroczyście
na powierzonym mi stanowisku przyze wszystkich si! do pomyślnego socjalistycznego rozwoju Polskiej Rzeczypospolite j Ludowej, wierności
Jej zawsze dochować, obowiązki swoje wypełni 'ać sumien-·
nie i starannie, przestrzegając zasad praw orządności ludowej 'oraz kierując się interesem społeczn ym i' zasadami
bud ownictwa socjalistycznego."
czyniać się
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pracowników pań.twowYch zatrudnionych
/
1) na podstawie umowy o pracę zawartej na okres próbny lub na okres wstępny albo na czas wykonania
określonej pracy,
2)
na podsta wie umowy o pracę zawartej na czas okreś
lony, chyba że umowa ta po upływie okresu, na który
była zawarta, staje się z mocy prawa umową na czas
nie okr,eślony.
'
• 3. Kierowriik 'urzędu zwalnia od skład ania ślubowania '
' pracowników obsługi; jeżeli jest to uzasadnione ze wzglę
du ,na rodzaj wykonywanej przez nich pracy.
, .
Dziemnik 'Ustaw Nt 49
-
"
§ 8. 1. Pracownik państwowy powInien pełnić swoje
obowiązki
w sposób zapewniający sprawne i prawidłowe
:wykonywanie żadań urzędu, w którym jest zatrudniony.
2. W szczególności pracownik państwowy niezależnie
od przestrzegania obowiązków określonych wart. 100 Kodeksu pracy powinien
postępować
zgodnie z zasadami praworządności ludowej, kierując się . interesem społecznym i zadaniami
budownictwa socjalistycznego,
1)
2) strzec autorytetu władzy ludowej oraz dążyć do pogłębiania zaufania obywateli do władzy ludowej i jej
organów,
działać wnikliwie, szybko i bezstronnie, posługując sią
. możliwie prostymi środkami prowadzącymi do osiąg
nięcia wyznaczonego celu i należytego załatwienia
sprawy,
3)
•
I
udzielać niezbędnych informacji, czuwać, aby obywatel nie poniósł szkody wskutek nieznajomości 'prawa,
, i wyjaśniać przepisy prawa,
4)
5) stale podnosić swoje kwalifikacje zawodowe l doskonalić się w wykonywaniu powierzonych zadań.
• § 9. 1. Pracownik pa·ństwowy obowiązany jest wypeł
niać
\
.
Poz. 300"
621
polecenia s1..użbowe przełożonych.
2. Jeżeli polecenie służbowe jest w przekonaniu pracownika państwowego sprzeczne z prawem, godzi w interes społeczny albo zawiera znamiona pomyłki, obowiązany
jest on przedstawić swoje zastrzeżenia przełożonemu.
W razie ' potwierdzenia polecenia na piśmie pracownik
obo wiąza ny jest je wykonać, jedn'a k może zawiadomić
o zastrzeżeniach kierownika urzędu, a gdy polecenie wydał
kierownik urzędu - organ nadrzędny nad urzędem. Zawiadomienia na le ży dokonać niezwłocznie.
§ 10. 1. Pracownik państwowy nie może wykonywać
d odatkowych zajęć, które pozostawałyby w sprzeczności
z j ego obowiązka mi albo mogły wywołać uzasadnione podejrzenie o stronniczość lub interesowność.
.
2, Pracownik państwowy może podjąć dodatkowe zatrudnienie tylko po uzyskaniu zgody kierownika urzędu
lub organu nadrzędnego.
3, Prezes Rady Ministrów okr eśla zasady i tryb udzielania zgody na dodatkowe zatrudnienie, organy właściwe
w tych sprawach, a także wypadki; w których zgoda nie
j est w ymagana.
§ 11. 1. Prezes Rady Ministrów określa,· którzy pracownicy państwowi obowiązani są do noszenia munduru
i odznak w czasie wykonywania obowiązków ·służbowych.
Prezes Rady Ministrów może wydanie przepisów w tych
sprawach przekazać do właściwości zaintere sowanych min istrów lub wojewodów. _
2. Zasady przydzielania umundurowania określają odrębn e przepisy.
§ 12. 1. Pracownika państwowego można na jego
wniosek lub za jego zg od ą przeni eś ć do innego urz ęd u. '
$wi adczenia z tytułu przeniesien ia do innej miejscowości
oraz zasady ich przyznawania regulują odrębne przepisy.
2. W razie delegowania do innej miejscowości pracownikowi państwowemu przysługują diety i inne na leż
ności na zasadach stosowanych przy podróżach służb owy ch
na obszarze. kraju.
'
§ 13. 1. Pracownik państwowy zostaje z mocy prawa
zawieszony w pełnieniu obowiązków przez okres tymczasowego aresztow'ania do czasu wygaśnięcia stosunku pracy na podstawie art. 66 Kodeksu pracy, 'eżeli urząd nIe
rozwiązał wcześniej stosunku pracy bez wypowiedzenia,
.
z winy pracownika.
2. Wynagrodzenie pracownika państwowego w okresie tymczasowego aresztowania ulega ograniczeniu do połowy . Jeżeli zapadł wyrok uniewinniający lub postępowa
nie karne zostało umorzone, pracownikowi należy wypła
cić pozostałą część wynagrodzenia, chyba że postępowanie
karne umorzono warunkowo albo z powodu ' przedawnienia
lub amnestii.
§ 14.
1. Pracownika państwowego można zawiesić w
pełnieniU" obowiązków,
jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że dopuści! się on czynu stanowiącego podstawę do rozwiązania Umowy o pracę bez wypowiedzenia
z winy pracownika, a dalsze wykonywanie przez niego
pracy byłoby sprzeczne z interesem społecznym.
2. Od decyzji w sprawie zawieszenia pracownik pań
stwowy może w terminie 3 dni wnieść odwołanie do kierownika urzędu, a gdy decyzję wydał kierownik urzędu do organu nadrzędnego nad urzędem. Od decyzji wydanej
przez ministra lub wojewodę odwołanie nie przysługuje.
3. Zawieszenie pracownika państwowego w pełnieniu
nie póżniej niż w ciągu 14 dnI
od dnia uzyskania przez kierownika urzędu wiadomości
o przyczynie uzasadniającej zawieszenie i nie może trwać
dłużej niż miesiąc, chyba że przeciwko pracownikowi toczy
się postęp'owanie karne, z powodu którego nastąpiło zawieszenie. Zawieszenie może trwać d.łużej niż miesiąc także w wypadku, gdy w okresie zawieszenia urząd wypowiedział pracownikowi umowę o praGą.
obowiązków może nastąpić
§ 15. 1. Jeżeli pracownik państwowy uważa, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na cz as nie określc
ny jest nieuzasadnione, może w terminie 7 dni od dnia
doręczenia wypowiedzenia wnieść odwoł anie do organu
nadrz ę dnego nad urzędem. Pracownik urz ęd u wojewódzkiego wnosi odwołanie do wojewody, a pracownik ministerstwa - do ministra. Organ, do którego wniesiono odwołanie, może przywrócić termin do ' wniesienia odwoła
ni a, jeżeli jego przekroczenie nastąpHo z przyczyn ' niezal eżnych od . pracownika. Od decyzji w sprawie wypowiedzenia umowy o pracę wydanej przez ministra lub
wojewodę odwołanie nie przysługuje.
2. W razie ustalenia" że wyp owiedzenie umowy o prajest nieuzasadnione, organ, do którego wniesiono odwołani e , uznaje je za bezskuteczne, a gdy umowa o pracę
ul egła już rozwiązaniu przywraca pracownika do pracy
na poprzednich warunkach. Od decyzji tego organu odwo.łanie nie przysługuje.
cę
3. W wypadkach, o których mowa w ust. 1 l 2, nie
stosuje się przepisów art: 44 i 45 Kodeksu pracy.
4. Odwołanie od niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez urząd pracownik państwowy
może wnieść do komisji odwoławczej do · spraw pracy,
o której mowa wart. 264 Kodeksu pracy.
§ 16. 1. Czas pracy pracowników państwowych . wynosi 42 godziny na tydzień.
2. Rozkład czasu pracy pracowpików państwowych .."
tygodniu i w poszczególnych jego dniach ustala Prezes
Rady Ministrów albo z j ęgo upoważnienia minister lub wojewoda.
./
/
,
/
Dile'n nfk Ustaw Nr 49
6M ~
,
2. Odznakę nadaje Prezes Rady Ministrów na wnios,e k
tego .potrzeby urzędu, pracownicy'
państwowi mogą być zatrudniani poza normalnymi godziwłaściwego , ministra lub wojewqdy, zgłoszony ' po zasię
nami prjlcy, a w szczególnych wypadkach także w ndcy ' gniętiuopinii- właściwej instancji związku zawodowego.
oraz w niedziele> i święta bez prawa do oddzielnego wyna3. Prezes Rady Ministrów określi szczegółowo tryb
grodzenia.
.nadawania odznaki, jej wzór i wymiary oraz sposób noszenia.
4. Jednakże za pracę wykonywaną poza normalnymi
§ 21. Minister lub wojewoda może w uzasadnio"
godzinami pracy na polecenie przełożonego pracownikowI
nych wypadkach zezwolić na dalsze zatrudnianie pracowpaństwowemu pr,zysługuje w tym samym wymiarze aas
nika państwowego, który w dniu wejścia w życie rozpowolny od pracy, a za pracę w niedzielę lub ~więto - inny
rządzenia nie posiada wymaganych kwalifikacji w zakresie
dzień wolny od pracy.
wykształcenia, lecz wywiązuje się należycie z ,powierzo5. W wypadkach, o których mowa w ust. 4, pracownych
mu obowiązków. Pracownik ten powinien uiupe tnić
nikom na stanowiskach kieroWniczych i innych samodzielIwoje
wykształcenie.
nych określonych przez Prezesa Rady Ministrów przysłu
§ 22. Rozpatrywanie odwołań, o których mowa w § 14
guje czas ' wolny tylko za pracę poza normalnymi godzinaust. 2 i § 15 ust. 1, następuje po zasięgnięciu opin,ii wł !!. ści
mi pracy, , wykonywaną w nocy oraz w niedzielę lub
wej
instancji związku zawodowego.
święto.
§~ 23. Nadane do dnia 1 styc:zmia 19}5 r. odznaki hono6;, Przepisów 'ust. 4 i 5 nie stosuje się do kierowników
rowe "Zasłużony Pracownik Rady Narodowej" zachowują
urzędów i ich zastępców.
ważność i są równorzędne odznace honorowej "Zasłużony
7. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do kobiet w ciąży
Pra.cownik Państwowy".
oraz kohlet opiekujących się dziećmi w wieku do jedne§ 24. Przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiedgo roku.
nio do pracowników cywilnych administracji wojskq.wej,
8. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pracowników obżatrudnionych w instytucjach i jednostkach wojskowych sługi; jak również do pracownikÓw, którzy ze względu na
do cza~u odrębnego uregulowania praw i obowiązkow ty ch
rodzaj 'wykony wanej pracy są wynagradzani według zasad
pracowników. Nie dotyczy to pracowników objętych ukła
obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych. . W
dami zbiorowymi pracy.
wypadkach, o których mowa w ust. 3, pracownikom tyin
f 25. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa
przysługuje dod5itkowe wynagrodzenie lub czas wolny od
1) o min1strze - należy przez to rozum1-eć również kiepracy na zasadach określonych w Kodeksie pracy.
•
rownika urzędu centralneg'o,
§ 17. Pracowniko~i państwowemu przysłu~uje p'r~
2) o wojewodzie - należy pr'zez to rozum i eć również
wo do 50% ulgi tary~ wej przy przejazdach k~lejaIpi. Praprezydenta miasta wyłączonego z województwa.. '
wo to przysŁuguje także małżonce pracownika, Ił małżon
§ 26. 1. Przewidziane w rozporządzeniu uprawnienia
kowi pracownicy, jeżeli jest niezdolny do pracy i pozoPrezesa
, Rady Ministrów i ministrów są wykonywane w
Itaje na całkowitym utrzymaniu swej żony.
stosunku do pracowników: '
.
"
§ 18. 1. Pracownikowi pańśtwowemu przysługują
1) Kancelarii Sejmu - przez Marszał,ka Sejmu lub w try1) {a wieloletnią pra'cę - nagroda jubileuszowa w wybie przez niego ustalonym,
sokości
'
2) Kancelarii Rady Pa~stwa, Najwyższ e j Izby Kontroli,
za- 25 lat pracy 75°/, miesięcznego wynagr-odzenia,
a także innych organów podporządkowanych ' Radzie
za, 35 lat pracy - 1500/, miesię-cznego wynagrodzenia,
Państwa, w zakresie, w jakim stośują one rozporzą
dzenie na podstawie przepis'Ów szcze9ólnych - prze z
za 40 lat pracy - 200°/, miesięcznego wynagrodzenia,
Przewodniczącego Rady Państwa lub w trybie prz~z
2) za niepI'zerwaną pracę w urzędach państwowych niego ustalonym.
/
doda tek za wysługę lat w wyS'bkości
'
2. Przepisów ust. 1 nie śtosuje się do uprawnienia,
po S latach pracy S°I, miesięcznego wynagrodze- o którym m,o wa w § 20 ust. 3.
nia zasadniczego,
§ 27. 1. Uprawnienia, o których mowa w § 18 ust. 1
po 10 lalach pracy - '100/, miesięcznego wynagrod-zepkt 2, przysługują od dnia 1 stycznia 1976 r. '
nia zasadn~czego,
"
"
2. PrzefJis f18 ust. 1 pkt l stosuje się od dnia lstyczI po 15 latach pracy 15°/, miesięanego wynagrodzenia
1976 r.
nia za's adniczego.
1) do pracowników terenowych organów administracji
2. Szaegółowe zasady wypłaty nagród jubileusmpaństwowej,
'
wych I dodatków za ' wysługę lat oraz źaliczania okresów
2) do innych pracowników, którym dotychczas przysłu
pracy .do.;.okresów uzasadniających prawo do tych nagród
gują nagrody jubileuszowe przewidziane w
ustawie
l dodatkówokreśłl Prezes Rady Ministrów.
z dnia 15 lipca 1968 r. o pracownikach rad narodo~
wych (Dz. U. Nr 25, poz. 164).
§ 19. Pracownikom państwowym, którzy wykazuj~
inicjatywę w pracy, wzorowo i sumiennie wypełniają swo3. Pracownicy, o których .mowa w ust. 2, zachowują
Je obowiązki orilz szczególnie przyczyniają się do wykonyw roku 1975 prawo do nagród jubileuszowych według za- I
wania zada'ń stojących przed urzędem, mogą być przyzn4lad dotychcz?sowych.
wane nagrody i wyróżnienia prżewidziane 'w Kodeksie pra4. Pracownicy korzystający w dniu wejftcia w życie
cy, a ponar:ito mogą by.Ć onVawansowani w terminie waeś
rozpoIządzen i a z uprawnień, o których mowa' w ust. l, zaniejszYql niż wymagany przepisami o wynagrodzeniu lub
chowują
roku 1975 prawo do dodatku za wysługę laŁ
innymi przepisami odrębnymi.
w~dług ' zasad dotychczasowych.
->-.' ,§ ,28. Rozpórządzenie wchodzi w życie z dniem ~l stycz- ;
§ 20. 1. Za, wybitne osiągnięcia w pracy zawodowej
nii Ei75 r. ' " .
,
.
pracownikom państwowym mo,że , być nadawana, od,?naka
bonorawa "Zasłużony Pracownik , Państwowy", '
Prezes 'Rady Ministrów: w z., M, Jagie]skl
3.
'/'/
'Poź. ' 3ÓO
Jeżeli wyma. gają
w
.'
l'
..
--(
,
,;
,
\ )
I
,
/
/
' Dziennik Ust.aw Nr 49
Poz. 299' i 300
, 2) u c hwała
nr 78 Rady Ministrów ' z dnia 4 kWietnia
1973 r. w sprawie zwolnień od pracy w uspołeczńi o
nych zakładach pracy (Monitor Polski Nr 17, ppz. 103),
3) pismo okólne nr 188 Prezesa Rady Ministrów 'z dnia
11 grudnia 1951 r. w sprawie z:wolnień od pracy krwiodawców (Monitor Polski Nr A-I03, poz. 1509),
'
") pismo okólne nr 332 Prezesa Rady Ministrów z dnia
21 listopada 1956 r. w sprawie współ'pracy w zakresie
na uczania w szkolnictwie zawodowym (Monitor Polski
Nr 99, poz. 1152),
/
' 5) zarządzenie lU 28 Prezesa Rady Mińistrów z dnia
17 marca 1962 r. w sprawie zasad udziela nia 2iwolnień
od prac'y członkom ochotniczych i obowiązkowych
straży pożarnych zatrudnionym w zakładach pracy
(Monitor Polski z 1!362 r. Nr 28, poz. 117 i z 1973 r.
Nr -17, poz. 103).
"
§ 30'. Rozporządz enie wchodzi w życie z dniem 1 stycz-
nia 1975 r.
Prezes Rady Ministrów: w z. M. JagieIs~i
"T
-300 ,
ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 20 grudnia 1974 r.
w sprawie praw l obowiązków pracowników urzędów państwowych.
,
o,
Na podstawi,e art. 298 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1974 r.
Nr 24, poz. 141) oraz art. 102 i, 103 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1973 r. Nr 47,
poz. 27~) PO porozumieniu z, CentralnIl, Radą Z~iązkÓ~ Zaor
wodowych zarządza się, co następuje
"
o
§1: 1. Rozporządzenie stosuje ,się do prac.owników
.1) naczelnych, centralnych i terenowyCh organów admi~istracjj państwoołVej,
2) urzędów podległych naczelnym i centralnym organom
administracji państwowej.
2. Rozporządzenie stosuje się takie do pracowników
Kancelarii Sejmu, Kancelarii Rady Państwa , i Najwyższej
Izby Kontroli.
3. Przepisy § 2, 16, 17, 18 i 20 stosuje się,..do wojewo-
dów, prezydentów miast i naczelników powiatów, miast
i d; ieinic oraz ich zastępców, także do nacz,ęlników gmin,
z tym że do wojewqdów i prezydentów miast wyłączo
nych z województw nie stosuje się § 18.
a
4. Pracownicy, o których mowa w ust. 1 i 2, zwani są
w dalszych przepisach ' rozporządzen i a "pracownikami pań
stwowymi".Organy i instytucje, o których mowa w ust. 1
i 2, zwan e są w dalszych przepisach rozporządzenia "urzę dami".
'