Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.

Właściciel gospodarstwa rolnego, zwany dalej „rolnikiem”, może przekazać na własność

Państwa nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa w zamian za rentę lub spłaty

pieniężne.

1.

Nieruchomości stanowiące współwłasność mogą być przekazane na własność Państwa tylko

za zgodą wszystkich współwłaścicieli.

2.

Nie jest jednak wymagana zgoda współwłaściciela, dla którego praca w przekazywanym

gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania.

1.

Nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo

stanowiące odrębną własność małżonka mogą być przekazane na własność Państwa tylko

za zgodą obojga małżonków.

2.

Nie jest jednak wymagana zgoda małżonka, dla którego praca w przekazywanym gospodarstwie

rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania.

1.

Nieruchomość, na której gospodarują zstępni rolnika, może być przez niego przekazana

na własność Państwa tylko za ich zgodą.

2.

Zgoda zstępnych nie jest wymagana, jeżeli praca w przekazywanym gospodarstwie rolnym

nie stanowi głównego źródła ich utrzymania.

Nieruchomości obciążone dożywociem mogą być przekazane na własność Państwa tylko za

zgodą dożywotnika.

Zgoda współwłaścicieli, zstępnych, dożywotników lub małżonka na przekazanie nieruchomości

nie jest wymagana, jeżeli gospodarstwo rolne wykazuje niski poziom produkcji rolnej

lub jest zagrożone spadkiem produkcji rolnej w rozumieniu przepisów szczególnych.

Państwo przejmuje na własność nieruchomości wolne od obciążeń, z wyjątkiem służebności

gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie przez naczelnika gminy za niezbędne,

oraz niektórych zobowiązań rolnika wobec spółdzielni i kółek rolniczych.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia

1)

zasady uznawania pracy w gospodarstwie rolnym za główne źródło utrzymania,

2)

zasady i warunki przejmowania zobowiązań, o których mowa w art. 7.

1.

Państwo na wniosek rolnika przejmie na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli

przekaże on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące

co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto

1)

osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, a 60 lat kobieta albo

2)

zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin.

2.

Gospodarstwo rolne określone w ust. 1 może być przejęte na własność Państwa za rentę

również z urzędu, jeżeli wykazuje niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął

wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów.

3.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia

1)

określić zasady i warunki przejmowania na własność Państwa gospodarstw rolnych za

rentę o obszarze poniżej 2 ha gruntów rolnych i leśnych,

2)

obniżyć granice wieku wymaganego do renty.

Renta w zamian za gospodarstwo rolne przysługuje także rolnikowi, który osiągnął wiek

wymagany do renty lub stał się inwalidą, po przekazaniu gospodarstwa odpowiadającego

warunkom określonym w art. 9 ust. 1 za spłaty pieniężne i jeżeli spłat tych nie podjął.

1.

Rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę, może zatrzymać budynki wchodzące

w skład nieruchomości przekazywanych Państwu. Budynki takie stają się odrębnym od

gruntu przedmiotem własności z chwilą przejęcia nieruchomości.

2.

Z chwilą śmierci rolnika i nie wcześniej niż z chwilą śmierci jego małżonka uprawnionego

do renty w zamian za przekazane gospodarstwo budynki przechodzą na własność Państwa.

3.

W razie sprzedaży budynków, Państwu przysługuje prawo pierwokupu po cenie odpowiadającej

szacunkowi przyjętemu do ubezpieczenia przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń, a w wypadku

ich darowizny lub zamiany Państwu przysługuje prawo wykupu przy odpowiednim zastosowaniu

przepisów o pierwokupie.

4.

W razie wykonania prawa pierwokupu lub wykupu poniesione koszty zawarcia umowy z osobą

trzecią pokrywa Skarb Państwa.

1.

Na wniosek rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę, przydziela się do

bezpłatnego użytkowania działkę gruntu rolnego o powierzchni do 0,5 ha, a w razie

przekazania budynków również lokal mieszkalny i pomieszczenia gospodarskie w rozmiarze

niezbędnym do zaspokojenia potrzeb rolnika i jego rodziny.

2.

Jeżeli prawo do renty za gospodarstwo rolne służy obojgu małżonkom, uprawnienia przewidziane

w ust. 1 przysługują im łącznie.

3.

Jeżeli prawo do renty służy współwłaścicielom nie będącym małżonkami, uprawnienie

przewidziane w ust. 1 przysługuje współwłaścicielom, dla których praca w przekazanym

gospodarstwie stanowi główne źródło utrzymania.

1.

Renta za nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego wynosi miesięcznie

Obszar przekazanych nieruchomości

za pierwsze dwa ha - za każdy ha

za każdy ha rozpoczęty ponad 2 do 10

za każdy ha rozpoczęty ponad 10

po 300 zł

po 100 zł

po 50 zł

Ustalona w ten sposób renta nie może przekraczać łącznie 2.500 zł miesięcznie.

2.

Renta ustalona według ust. 1 podlega zwiększeniu o 25%, jeżeli produkcja rolna gospodarstwa

pozostaje na poziomie wyższym niż średni w danej gminie na podobnych glebach.

3.

Jeżeli w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego wchodzą lasy, rentę zwiększa się

o

Zwiększenie renty miesięczniew zł

Wartość drzewostanuw tys. zł

100

od 10 do 100

200

ponad 100 do 200

300

ponad 200

4.

Jeżeli rolnik wraz z gospodarstwem przekazał budynki, rentę zwiększa się o

Zwiększenie renty miesięczniew zł

Wartość budynkóww tys. zł

100

od 50 do 100

200

ponad 100 do 200

300

ponad 200

5.

Jeżeli rolnik zrzekł się prawa do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i

pomieszczeń gospodarskich, renta podlega zwiększeniu o 150 zł.

6.

Wartość drzewostanu ustala się według cen obowiązujących w państwowym gospodarstwie

leśnym przy uwzględnieniu zasad szacowania, określonych w przepisach o scalaniu i

wymianie gruntów, a wartość budynków według cen odpowiadających szacunkowi przyjętemu

do ubezpieczenia przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń.

1.

W razie zadłużenia rolnika wobec Państwa oraz jednostek gospodarki uspołecznionej,

pozostającego w związku z przekazywanym gospodarstwem, renta ustalona według art.

13 wypłacana jest w kwocie obniżonej o

1)

25% - jeżeli zadłużenie wynosi ponad 25% do 50% wartości przekazywanego gospodarstwa,

2)

50% - jeżeli zadłużenie wynosi ponad 50% do 100% wartości przekazywanego gospodarstwa.

2.

Renta obniżona według ust. 1 wypłacana jest w wysokości nie niższej niż przysługująca

za 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a jeżeli zadłużenie przekracza wartość gospodarstwa,

w wysokości przysługującej za 2 ha gruntów rolnych i leśnych.

3.

W razie spłaty zadłużenia, o którym mowa w ust. 1, renta wypłacana jest w pełnej wysokości.

Na poczet spłaty zalicza się również kwoty powstałe z tytułu obniżenia renty.

4.

Wartość gospodarstwa ustala się według cen obowiązujących przy sprzedaży państwowych

nieruchomości rolnych.

5.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia wypadki, w których nie nastąpi obniżenie

renty z tytułu zadłużenia.

1.

W wypadku przekazania Państwu wszystkich nieruchomości wchodzących w skład kilku gospodarstw

rolnych, rolnikowi przysługuje jedna renta w wysokości odpowiadającej łącznemu obszarowi

przekazywanych nieruchomości oraz łącznej wartości części składowych tych nieruchomości

(budynki, lasy).

2.

Przepis ust. 1 ma zastosowanie również w razie przekazywania w różnym czasie nieruchomości

wchodzących w skład kilku gospodarstw rolnych.

1.

Jeżeli gospodarstwo rolne stanowi współwłasność osób nie będących małżonkami, renta

przysługuje każdemu z współwłaścicieli, który spełnia warunki określone w art. 9 ust.

1, a jego udział we współwłasności wynosi co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych.

2.

Renta przysługuje również współwłaścicielowi, którego udział we współwłasności jest

mniejszy niż 2 ha gruntów rolnych i leśnych, jeżeli praca w przekazanym gospodarstwie

rolnym stanowiła dla niego główne źródło utrzymania. W tym wypadku wypłaca się rentę

przysługującą za 2 ha gruntów rolnych i leśnych.

3.

Każdemu ze współwłaścicieli uprawnionych do renty ustalonej według art. 13-14 wypłaca

się część renty w wysokości odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności.

4.

Współwłaściciel, który nie spełnia warunków do renty, otrzymuje stosowną do swego

udziału spłatę pieniężną.

1.

Jeżeli gospodarstwo rolne stanowi współwłasność małżonków, objęte jest wspólnością

ustawową lub stanowi odrębną własność małżonka, renta w zamian za gospodarstwo rolne

przysługuje łącznie obydwu małżonkom, choćby warunki do renty spełniał tylko jeden

z nich.

2.

Renta nie przysługuje jednak małżonkowi, który w okresie ostatnich 5 lat przed przekazaniem

gospodarstwa nie pracował na tym gospodarstwie i nie pozostawał we wspólnocie małżeńskiej

z prowadzącym gospodarstwo, chyba że gospodarstwo to stanowi jego odrębną własność.

3.

Renta przysługująca małżonkom podlega z uwzględnieniem ust. 2 podziałowi na dwie równe

części

1)

jeżeli jeden z małżonków uprawniony jest do świadczenia o charakterze rentowym na

podstawie innych przepisów albo

2)

na wniosek jednego z małżonków.

4.

Część renty przypadająca na małżonka, dla którego praca w przekazanym gospodarstwie

stanowiła główne źródło utrzymania i który spełnia warunki określone w art. 9 ust.

1, nie może być niższa niż renta przysługująca za 2 ha gruntów rolnych i leśnych.

5.

W razie śmierci jednego z małżonków, pozostałemu przy życiu małżonkowi uprawnionemu

do renty wypłaca się rentę w pełnej wysokości. Jeżeli jednak po zmarłym pozostały

osoby uprawnione do renty rodzinnej, rentę przysługującą pozostałemu przy życiu małżonkowi

zmniejsza się o kwotę wypłacanej renty rodzinnej. Przepis art. 14 stosuje się odpowiednio.

1.

Jeżeli gospodarstwo rolne obciążone jest dożywociem, rolnikowi i dożywotnikowi przysługuje

jedna renta, przy czym dożywotnikowi wypłaca się część renty w wysokości renty przysługującej

za 2 ha gruntów rolnych i leśnych.

2.

Część renty należna rolnikowi nie może być niższa niż renta przysługująca dożywotnikowi.

3.

W razie śmierci dożywotnika rolnikowi wypłaca się rentę w pełnej wysokości.

1.

Renta rodzinna przysługuje po rolniku, który w chwili śmierci miał ustalone prawo

do renty za gospodarstwo rolne.

2.

Renta rodzinna po rolniku przysługuje dzieciom, wnukom, rodzeństwu i rodzicom, spełniającym

warunki do takiej renty w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin.

3.

Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna; zasady

podziału renty określają przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin.

1.

Renta rodzinna wynosi miesięcznie

Liczba członków rodziny uprawnionych do renty

Procent renty za gospodarstwo rolne

jeden

45

dwóch

50

trzech i więcej

60

2.

Jeżeli małżonek zmarłego rolnika ma prawo do części renty za gospodarstwo rolne, wysokość

renty rodzinnej nie może przekraczać połowy renty za to gospodarstwo.

Rolnikowi pobierającemu rentę za gospodarstwo rolne oraz osobie pobierającej rentę

rodzinną przysługuje dodatek rodzinny dla dzieci, wnuków i rodzeństwa, na zasadach

i w wysokości określonych przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin.

1.

Rolnikowi pobierającemu rentę za gospodarstwo rolne, który posiada order lub tytuł

honorowy określony w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin, przysługuje dodatek w wysokości 25% renty ustalonej według art. 13.

2.

Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, odznaczonej orderem lub tytułem, o którym mowa

w ust. 1, przysługuje dodatek w wysokości 25% renty rodzinnej obliczonej dla jednej

osoby.

3.

Z tytułu odznaczenia orderami lub tytułami honorowymi przysługuje tylko jeden dodatek.

1.

Rolnikowi pobierającemu rentę za gospodarstwo rolne, który był członkiem zespołu rolników

indywidualnych i pracował w tym zespole albo uczestniczył w kooperacji z jednostkami

gospodarki uspołecznionej, przysługuje dodatek do renty w wysokości

1)

5% - jeżeli okres pracy lub kooperacji wynosił co najmniej 5 lat, lub

2)

10% - jeżeli okres ten przekroczył 10 lat

bezpośrednio poprzedzających przekazanie gospodarstwa za rentę.

2.

Minister Rolnictwa określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady ustalania dodatku,

o którym mowa w ust. 1.

Rolnikowi pobierającemu rentę za gospodarstwo rolne lub członkowi rodziny pobierającemu

rentę rodzinną, zaliczonemu do I grupy inwalidów, przysługuje dodatek w wysokości

500 zł miesięcznie, a w razie zaliczenia do tej grupy inwalidztwa z powodu utraty

wzroku, dodatek ten wynosi 800 zł miesięcznie.

1.

Osobie, która pokryła koszty pogrzebu rolnika lub jego małżonka uprawnionego do renty

za gospodarstwo rolne bądź też jego dzieci, wnuków, rodzeństwa i rodziców, którzy

spełniali warunki do renty rodzinnej, albo też osoby pobierającej rentę rodzinną,

przysługuje zasiłek pogrzebowy.

2.

Zasiłek pogrzebowy przyznaje się i wypłaca na zasadach określonych przepisami o powszechnym

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Rolnicy pobierający rentę za gospodarstwo rolne oraz członkowie ich rodzin, a także

osoby pobierające renty rodzinne, są uprawnione do

1)

świadczeń leczniczych i położniczych,

2)

protezowania,

3)

przysposobienia zawodowego,

4)

umieszczenia w domu rencistów

na zasadach określonych przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia podwyższać renty i dodatki określone w

ustawie.

1.

Nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogą być na wniosek rolnika przejęte

na własność Państwa w całości lub części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełnia

warunków do uzyskania renty.

2.

Przejęcie przez Państwo części nieruchomości może nastąpić, jeżeli na pozostałej części

gospodarstwa można nadal prowadzić towarową produkcję rolną. W tym wypadku nie jest

konieczna zgoda dożywotnika.

1.

Spłaty pieniężne ustala się według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych

nieruchomości rolnych po odliczeniu należności Państwa oraz jednostek gospodarki uspołecznionej,

mających związek z przejmowaną nieruchomością.

2.

Jeżeli przejmowana nieruchomość obciążona jest na rzecz osób trzecich hipotekami lub

innymi prawami ujawnionymi w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów, sumę należności

składa się do depozytu sądu powiatowego właściwego ze względu na położenie nieruchomości,

chyba że osoby, którym wymienione prawa przysługują, wyrażą zgodę na wypłacenie należności

rolnikowi.

Spłata pieniężna do wysokości 50 tys. zł następuje w ciągu 3 miesięcy od dnia, w którym

decyzja o przejęciu nieruchomości stała się ostateczna. Nadwyżka ponad tę kwotę jest

płatna w równych ratach rocznych nie przekraczających 50 tys. zł. Oprocentowanie nadwyżki

ustala się w wysokości 3% w stosunku rocznym.

1.

Przejęcie nieruchomości na własność Państwa w zamian za rentę lub za spłaty pieniężne

następuje na podstawie decyzji naczelnika gminy.

2.

Do właściwości naczelnika gminy należy również wykonanie pierwokupu lub wykupu budynków.

3.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i tryb przejmowania nieruchomości,

ustalania prawa do rent i ich wysokości oraz wypłacania rent i spłat pieniężnych.

Decyzja o przejęciu nieruchomości za rentę stanowi podstawę do ustalenia prawa do

renty i jej wysokości. Decyzja ta jest wiążąca dla organów rentowych oraz organów

odwoławczych w postępowaniu rentowym.

1.

W okresie wykonania ostatecznej decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa

za rentę rolnikowi przysługuje prawo do bezpłatnego użytkowania nieruchomości. Rolnik

obowiązany jest w tym okresie do prowadzenia prawidłowej gospodarki.

2.

Ostateczna decyzja o przejęciu nieruchomości podlega wykonaniu z chwilą uprawomocnienia

się decyzji w sprawie renty.

3.

Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ujawnienia stanu własności

w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej oraz na wniosek rolnika stanowi podstawę

do założenia księgi wieczystej dla budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot

własności.

Prawo do rent i zasiłku pogrzebowego ustala oraz świadczenia te wypłaca Zakład Ubezpieczeń

Społecznych.

Rolnikowi, który przekazał na własność Państwa za spłaty pieniężne nieruchomość wchodzącą

w skład gospodarstwa rolnego i po jej przekazaniu był zatrudniony co najmniej przez

5 lat, zalicza się okres pracy wykonywanej w rolnictwie po ukończeniu 16 roku życia

do okresu zatrudnienia wymaganego do emerytury lub renty określonej w przepisach o

powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

1.

W razie zbiegu prawa do świadczeń rentowych określonych niniejszą ustawą ze świadczeniami

o charakterze rentowym przysługującymi na podstawie innych przepisów, rolnikowi wypłaca

się w całości wybrane przez niego świadczenie powiększone o połowę drugiego świadczenia.

2.

Dodatek rodzinny, dodatek z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów oraz z tytułu posiadania

orderu lub tytułu honorowego przysługuje tylko do świadczenia wypłacanego w całości.

3.

Jeżeli do renty za gospodarstwo rolne uprawnieni są obydwoje małżonkowie, zasady określone

w ust. 1 i 2 mają zastosowanie do części renty przysługującej małżonkowi uprawnionemu

do innego świadczenia o charakterze rentowym.

1.

Jednostki uspołecznionej gospodarki rolnej mogą nabywać bezpośrednio od rolników nieruchomości

wchodzące w skład gospodarstw rolnych za renty lub spłaty pieniężne na warunkach określonych

w ustawie.

2.

Przeniesienie własności nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, następuje w formie

umowy zatwierdzonej decyzją naczelnika gminy.

3.

Umowa określona w ust. 2 stanowi podstawę do ustalenia i wypłaty rent oraz spłat pieniężnych.

Przepis art. 33 stosuje się odpowiednio.

4.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia

1)

określi szczegółowe warunki i tryb nabywania nieruchomości na zasadach określonych

w ust. 1 oraz rozliczeń z tego tytułu,

2)

może określić warunki i tryb przejmowania na własność Państwa za spłaty pieniężne

lasów lub gruntów leśnych nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych.

Przepisy ustawy dotyczące naczelnika gminy stosuje się również do naczelnika miasta

i gminy, prezydenta lub naczelnika miasta albo dzielnicy.

Wartość nieruchomości położonych na terenie miast ustala się według cen określonych

w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych obowiązujących na obszarze

sąsiedniej gminy.

1.

Przepisy niniejszej ustawy stosuje się również do spraw, w których postępowanie o

przejęcie gospodarstwa zostało wszczęte na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących

nieruchomości rolne na własność Państwa

(Dz. U. Nr 3, poz. 15 i z 1973 r. Nr 48, poz. 283), a nie zostało zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

2.

Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy pobierają renty lub świadczenia pieniężne

przyznane na podstawie przepisów

1)

ustawy z dnia 28 marca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie

lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości

i ich rodzin

(Dz. U. Nr 38, poz. 166 i z 1968 r. Nr 3, poz. 15),

2)

ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących

nieruchomości rolne na własność Państwa

(Dz. U. Nr 3, poz. 15 i z 1973 r. Nr 48, poz. 283),

zachowują prawo do dotychczasowych rent lub świadczeń pieniężnych, które podwyższa

się o 50%.

3.

Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pobierają renty lub świadczenia

na podstawie przepisów wymienionych w ust. 2, mają prawo do świadczeń określonych

w art. 26 tej ustawy.

4.

Prawo do renty rodzinnej lub zasiłku pogrzebowego po rolniku, który pobierał rentę

lub świadczenie, o których mowa w ust. 2, i zmarł po dniu wejścia w życie niniejszej

ustawy - ustala się według zasad tej ustawy.

Nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, które przejęte zostały przez

Państwo w zagospodarowanie w zamian za rentę na podstawie przepisów ustawy wymienionej

w art. 40 ust. 2 pkt 1

1)

podlegają zwrotowi na wniosek rolnika, a w razie jego śmierci na wniosek wszystkich

spadkobierców pod warunkiem uregulowania wszystkich należności Państwa oraz zwrotu

sum wypłaconych rolnikowi i jego rodzinie tytułem zaopatrzenia emerytalnego, albo

2)

podlegają przejęciu na własność Państwa na podstawie niniejszej ustawy, jeżeli rolnik

lub jego spadkobiercy nie wystąpią o zwrot nieruchomości w ciągu 2 lat po upływie

10-letniego okresu zagospodarowania bądź nie dopełnią w tym terminie warunków, o których

mowa w pkt 1. Na wniosek rolnika lub jego spadkobierców nieruchomość może być przejęta

przez Państwo przed upływem tego okresu.

Traci moc ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących

nieruchomości rolne na własność Państwa

(Dz. U. Nr 3, poz. 15 i z 1973 r. Nr 48, poz. 283).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 1974 r.