Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 22 października 1973 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w miejskich ogrodach zoologicznych.

§ 17. W

ciągu

-

3

miesięcy

rozporządzenia zakłady

strukcje bezpieczeństwa

§ 18. Traci moc zarządzenie nr 17 Ministra Gospodarki Komunalnej z 14 czerwca 1965 r. w sprawie wytyc.z nych

bezpieczeństwa ' i higieny pracy dla pracowników za trud-

Poz. 269 'i 270

nionych ·w

poz. 54).

kanałach

miejskich (Dz. Urz. · MGK nr ' 10,

§ 19. Rozporządzenie wchodzi w życie" z dniem 1 grudnia 1973 r.

Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska

J. Kusiak

270

ROZPORZĄDZENIE MINIST~A GOSPODARKI

TERENOWEJ I OCHRONY SRODOWISKA

z dnia 22 października 1973 r.

w sprawie bezpieczeństwa I higieny pracy w miejskich ogrodach zoologIcznych.

."-

Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3D marca

1965 r. o bezpieezeństwie i higienie pracy (Dz. U. Nr 13,

poz. 91) zarządza się, co następuje

Rozdział

1

Przepisy wstępne.

§ 1.

Rozporządzenie

ustala warunki

bezpieczeństwa

1 higieny pracy .w miejskich ogrodach zoologicznych, zwanych dalej "ogrodami".

§ 2. Przy pracach w ogrodzie może być zatrudniony

wyłącznie

pracownik, który

1) posiada wymagane kwalifikacje dla danego stanowiska,

2) uzyskał orzeczenie lekarskie o dopuszczeniu do okreś­

lonej pracy.

§ 3. Nie wolno zatrudniać pracownika na 'stanowisku

pracy bez wstępnego przeszkolenia w zakresie bezpieczeń­

stwa i higieny pracy.

Rozdział

Bezpieczeństwo

przy obsłudze

2

pomieszczeń

dla

zwierząt.

§ 4. Pomieszczenia dla zwierząt i znajdujące się w

nich urządzenia powinny być zawsze w pełnej sprawności

technicznej. Szczególną uwagę należy zwracać na pełną

sprawność techniczną urządzeń ochronnych w okresie zimowym.

.

§ 5. Wejścia do pomieszczeń dla zwierząt przeznaczone dla obsługi powinny być wykonane w sposób umożli­

wiający wygodne wejście i szybkie wyjście pracownika

bez jego zagrożenia ze strony zwierząt znajdujących się

.w tym pomieszczeniu. W pomieszczeniach dla zwierząt niebezpięcznych drzwi, furtki itp. powinny otwierać się na

zewnątrz . .

§ 6. 1. Zamknięcia do pomieszczeń dla zwierząt powinny być wykonane w sposób umożliwiający w każdej

chwili łatwe ich otworzenie zarówno z zewnątrz, jak i od

wewnątrz.

2. Przy wchodzeniu .i .wychodzeniu z pomieszczeń dla

pomiesz-

zwierząt należy przestrzegać ·zasady zamykania

czeń na klucz lub inny zainstalowany zamek.

. 4. Kłódki, zamki i klucze od pomieszczeń dla zwierząt

pov.tinny być zaopatrzone w numery lub oznaczone w inny sposób, umożliwiający w razie potrzeby szybkie znale- .

zienie właściwego klucza. Niezależnie ód kI uczy używa­

nych przez pracowników działu hodowlanego, pełny ' komplet kluczy powinien znajdować się w łatwo dostępnym

miejscu w biurze kierownictwa ogrodu. Klucze do pomieszczeń dla zwierząt szczególnie niebezpiecznych powinny być udostępniane tylko upoważnionym 'pracownikom.

§ 7. 1. Dźwignie, linki szybrów itp. urządzenia w pomieszczeniach dla zw i erząt, a zwłaszcz.a w pomieszczeniach

dla ssaków naczelnych, niedźwiedziowatych i kotowatych,

powinny być zabezpieczone w sposób uniemożl{wiający

zwierzętom dostęp do nich.

Znajdujące się na zewnątrz pomieszczeń . uchwyty,

itp. urządzenia powinny być malowane różnymi k·olorami tak, aby z daleka można było stwierdz·ić, czy znajdują się one w położeniu zamkniętym, czy :otwartym.

2.

cięgła

§ 8. Poza godzinami otwarcia ogrodu dla zwiedzają­

cych i czasem pracy pracowników wszystkie wejścia

z wyjątkiem wejść dyźurnych powinńy być zamknięte,

a klucze od nich oraz klucze od poszczególnych pomieszczeń dla zwierżąt powinny być przechowywane przez pracownika dozorującego.

§ 9. 1. Pomieszczenia dla zwierząt szczególnie niebezpiecznych powinny być zaopatrzone dodatkowo w niezbęd­

ne zabezpieczenia, zarówno od strony pracowników obsłu­

gujących dane pomieszczenie, jak i od strony zwiedzają­

cych. Przy wejściu do tych pomieszczeń powinny być

umieszczone odpowiednie tablice z napisami ostrzega w- czymi.

2. Pomieszczenia dla zwierząt, a w szczególności pomieszczenia dąstępne dla zwiedzających, powinny być wyposażone

w instalację wodociągową i kanalizacyjną,

a ścieki z nich odprowad:::ane do sieci miejskiej.

§ 10. Akwaria ogrzewane grzałkami elektrycznymi, w

w których. napięcie prądu przekracza 24 V, . powinny być

uziemione. Podczas -pracy wewnątrz tyc;:h ak wariów zainstalowane w nich urządzenia elektryc'z ne powinny być wyłączone.

§ 11.

Na terenie poszczególnych pawilonów i podla zwierząt powinny znajdować ' się schematy

przewodów ęlektrycznych, wodociągowych, kanaiizacyjnych i centralnego ogrzewania z dokładnym oznaczeniem miejsc zaworów zamykających i otwierających;

mieszczeń

. 3. Wskazane jest stosowap.ie w pomieszczeniach . dla

na Poszc.z eg,ólnych oddziałach ' zamków ujednoliconych.

zWięrząt

\

Dzienni~Ustc!:w Nr' 45

r,

§ ,12. · ,1; , Roboty

budowtano-montażowe,

itp. w pomieszczeniach dla

porządkowe

zwierząt

lub w bezpośredniej

ich bliskości mogą być wykonywane dopiero po usunięciu

zwierząt z tych pomieszczeń przez pracowników działu

hodowlanego.

,2: Robotcy budowlano-montażowe, niezależnie od ich

charakter'u (inwestycyjne, remontowe lub konserwacyjne),

p rowadzone w pomieszczeniach, obok których znajdują się

zwi e rzęta niebezpieczne, należy wykonywać wyłącznie pod

n adzorem pracownika działu h odowlanego.

3. Teren, na którym są wykonywane roboty budowlane, remontowe lub montażowe, pO,;inien być ogrodzony

i odpowiednio oznaczoily;

Rozdział

3

Obsługa zwierząt.

§ 13. Przebywa.nie

,

.

zn'ajdujących si~

, § 14.

na terenie ogrodu pracowników

w stanie nietrzeżwym jest zabronione.

1. Przy pracach na terenie ogrod'u, w szczegól-

ności , .przy obsłudze zwierząt, należy unikać

w miarę mowchodzenia do pomieszczeń , dla zwierząt nawet

mało niebezpiecznych', w czasie obecności tyCh zwierząt

w pomieszczeniach, a niezbędne przebywanie w nich ogra~

niczyć do minimum. Wykonywanie prac w pomieszczeniach w obecności zwierząt stwarzających zagrożenie jest

dopuszczalne tylko w szczególnych wypadkach przy odpowiednim zabezpieczeniu i w obecności pracownika ubezżliwości

pieczającego.

2. ' w godzinach otwarcia ogrodu dla zwiedzających

wchodzenie bez koniecznej potrzeby pracowników ogrodu

Jla teren wybiegów : w obecności zwiertąt, ' przechodzenie

p rzez bariery, wchodzenie do fos ochronnych i innych

miejsc niedostępnych dla puoliczności jest zabronione.

§ ,15. 1. Pracownicy działu hodowlanego ogrodu powinni być zaznajomieni z bIOlogią gatunków zw ier ząt dzikich znajdujących się w ogrodzie, .zwłaszcza tych, przy

których aktualnie pracują. Pracownicy ci powinni być

t akże poinformowani o indywidualnym charakterze poszczególnych osobników zwierząt.

2. Przy obsłudze zwierząt nowo sprowadzonych do

ogrodu, których indywidualne cechy nie są znane, należy

zachowywać sz cze gólną ostrożność.

§ 16. l. Prace przy obsłudze zwierząt szczeg ólnie

trudne lub nIebezpieczne, np. przy transporcie czy łączeniu

par, powinny być wykonywane przez pra cowników odpowiednio . wyk wa Iifikowanych, doświadqonych oraz pod

nadzorem prz edstawkiela kierownictwa ogrodu.

2. 'Praca przy obsłudze zwierząt szczególnie niebezpiecznych (np. ssaków drapieżnych, ss ak ów kopylnych.

gadów jadow ityc h) powinna być wykonywana prze z co

najmIl;iej dwóch pracowników. z których jeden wykonuje

daną czynność:, drugi zaś spełnia rolę osoby ubezpieczają­

cej. Wykonywanie czynności m,lżna rozp ocz ąć dopie ro po

przepędzeniu zwierzęcia do sąsiedniego pomieszczenia.

3. W poszczególnych oddziałach działu hodowlanego

powinny być wywieszone w widocznym miejscu aktualne

wykazy zwierząt ' szczególnie niebezpiecznych wraz z podaniem najważniejszych wskazówek co do ich obslugi. --§ 17.

Poz. 270 ,

511

bwni PalmeTa lub unieszkodliwić w inny sposób, w zależ­

od sytuacji.

ności

§ 18. ,Prace przy' obsłudze gadów powinny być wykonywane ze szczególną ostrożnością . 'Zatrudnieni przy tym

pracownicy powinni posiaqać ubrania ocqronne i posługi­

wać się specjalnym sprzętem (rękawice, oslony i kije ofiologiczne).

§ 19. Pomieszczenia. w których znajdują się zwierzę­

ta chore, tzw . k-warantanniki, izolatki itp. powinny być

obsług iw ane przez odrębny ' personel nie kontaktujący się

z innymi pracQwnikami ogrodu, a zwłaszcza z pracownikami działu hodo~lanego.

,

'

§ 20.

1. Produkty przeznaczone do karmienia zwiepowinny być przechowywane na terenie ogrodu w

oddzielnych' pomieszczeniach, z zastosowaniem urządzeń

z~bezpieczających je przed psuciem.

'

2. Transport Poż'ywlenia dla zwierząt na terenie 'ogrodu powinien odbywać s ię w specjalnych pojemnikach wykonanych z pIaterialow łat~o zmywalnych oraz szczelnych

i zamykanych. Nie dotyczy to pasz objętościowych . ' '

rząt

§ 21. J.Przygotowywanie karmy dla zwierząt powinno odbywać się w specjalnych ,pomieszczeniach zapewniających należyte warunki higienicznosanitarne' zatrudnionym tam pracownikom.

,

,

2. W celu zapewnienia 'należytej higieny oraz, usprawnienia przygotowywania karmy dla zwierząt powinny być

stosowane urządzenia mechanicz'ne, np. maszyny do czyszczenia i rozdrabniania pasz oraz urządzenia do ich .mieszania. ,

3. Sprzęt i naczynia używane do przyrządzania i rozdawania pokarmu oraz do pojen,ia powinny być po każ.­

dym użyciu umy,te, a przynajmniej raz w tygodniuzdezynfekowane odpowiednim środkiem . Każdy z o(idziałów. działu hodowlanego powinien być zaopatrzony w. odpowiednią

ilość tych naczyń.

-

,>

1. Karmienie

pojenie zwierząt powinno odbyw sposób i w term mach określonych przez kie'rownictwo dla poszczególnych oddziałów albo grup zwie§ 22.

wać się

rząt.

2. Podawanie karmy ZWierzętom, a zwłaszcza zwierzę­

tom ni'ebezpiecznym, p'o winno odbywać się w czasie ich

nieobecności w danym pomreszczeniu lub przy zastosowaniu odpowiednich urządzeń zabezpieczających.

3. Podawać karmę może tylko ' pracownik działu hodowlanego, specjalnie do teyo wyznólczony.

§ 23. L Podczas prac zw i ązany,ch z pielęgnacją

i obsługą zwierząt, m ię dzy innymi z ich karmieniem, spożywanie przez pracowników pos i łk ów, palenie papierosów

oraz wykonywanie innych czynności odwracających uwagę jest zabronione.

2. Przy sztucznym karmieniu gadów należy zachować

szczególną ostrożność. Ręce pracowników powinny , być

chronione przy tych czyrlnościach przez założenie odpowiednich rękawic. Pracownicy powinni posługiwać się

przy podawaniu pokarmu gad om wył!łcznie odpowiednimi

przyrządami, np. pincetami, sondami gumowymi itp.

Rozdział

4

Higiena pomieszczeń.

Jeż eli

pracownikowi lub osohle postronnej,

znajdującej' się'. lia ' wybiegu ' zwierząt grozi niebezp iec; zenstwo, należy starać s i'ę przepędzić zwierzę. po czym umożl'iwi,ć zagrciżonemu opuszczenie wybiegu. Jeżeli okaże się

to niemożliwe,zwierzę należy ' oszołomić przy pomocy

, .~

\

§ 24.

1. Pomieszczenia dla zwierząt, obsługi oraz pa-

wilony dostępne dla zwiedzających powinny być wykonane , w sposób zapewniający utrzymanie ich w czystości

i utrzymywane w tym stanie.

::;.,

Dzt"ennik Ustaw Nr 45

-

-

rzę należy odstrzelić. Decyzję w tej sprawiepqdejmuje

ki erownik ogrodu, a w razie jego nieobecności . odpowiedz ialny pracownik ogrodu kierujący , akcją " .odłapywania.

. .. .

5. W razie konieczn ośc i odstrzelenia niebezpiecznego

zwierz ę cia, które wydostało się ze swego pomieszczenia,

rejon, w którym ma nastąpić odstrzał, eraz najbliższy przyległy teren powinny być całkowieie zamknięte i opróżnio­

ne ze zwiedzających oraz personelu ogrodu, z wyjątkiem

§25. Dezynfekcje pomieszczeń dla zwierząt należy ' pracowników biorących udział w akcji odstrzału . .Szczegółowe ' warunki ocfstrzału określą instrukcje, o których

przeprowadzać według wskazówek oraz pod nadzorem

mowa w§ 34.

miejscowej służby le~arsko-weterynarYJnej ogrodu. P.oRozdział 6

,mieszczenia te w czasie przeprowadzania dezynfekcji nie ,

mogą być udostępniane zwiedzającym.

Higienicznosanitarne warunki pracy.

,

§ 26. Pracownicy sprzątający pomieszczenia ze zwie§ 29. Pracownicy powinni być zaopatrzeni natychizętami chorymi albo podejrzanynli o choroby zakażne lub

miast po przystąpieniu do pracy w od:łież roboczą, ochroninwazyjne powinni być szczegółowo poinformowani przez

ną oraz 'w sprzęt ochrony osobistej, zgodnie z obowiązu­

służbę lekarsko-weterynaryJną ogrodu o możliwościach zającymi prz.e pisami.

' rażenia się tymi ' chorobami i o niezbędnych środkach

§ 30. Na teren;i~ ogrodu powinny być urządzone do.

ostrożności. Pomi'e szczenia te powinny być wyposażone ' w

użytku pracowników: szatnia, urządzenia kąpielowe, ustę­

osobny sprzęt do ich sprzątania oraz;' do obsługi znajdują­

py i suszarnie odzieży, z podziałem na części dla kobiet

cych się na ich terenie zwierząt.

i mężczyzn, pomieszczenie do spożywania posiłków (jadalnia) oraz pomieszczenie do prania i dezynfekcj.i odzieży.

Rozdział 5

2. Sprzątanie pomieszczeń dla zwierząt oraz sprząta- '

nie obiektów dostępnych dla zwiedzających powinno odbywać się wtedy, gdy ogród jest zamknięty.

• ' 3. Śmieci, resztki nie zjedzoneg.o pokarmu itp, odpadki

powinny być wrzucane do sP;,~lnych pojemników, które

należy opróżniać w możliwie "

ótkim czasie, Pojemniki

te powinny być wykonane z materiałów łatwo zmywalnych

i okresowo dezynfekowane.

Postępowanie w razie' ucieczki, zwier.ząt~

§ 27. 1. Na ' terenie ppszczególnych'" oddziałów działu

hodowlanego, w Większych pawilonach lub innych ustalonych punktach ogrodu , w miejscach dostępnych dla pracowników powinien znajdować się podręczny sprzęt niezbę"tlny , do likwidowan ia prób ucieczki zwierząt (klatki rezerwowe, skrzynki odlowowe, siatki, pętle itp,) oraz sprzęt

(broń Palmera) pozwalający na dokonywanie zdalaczynnych iniekcji środków unieruchamiających.

2. Na terenie ogrodu powinna znajdować się odpowiednio zabezpieczona broń palna, której użycie jest możliwe tylko przez upoważnionych pracowników ogrodu.

l,

" § 31. Pracownicy ogrodu, w szczególności działu hodowlaneg·o, powinni ' otrzymywać mydł,o o właściwościach /

dezynfekcyjnych.

§ 32. W poszczególnych działach ogrodu, a zwłaszcza

w oddziałach działu hodowlanego i większych pawilonach,

powinny zhajdować się podręczne apteczki pierwszej pomocy ~iwpatrywane na bieżąco w niezbędne leki oraz

środki opatrunkowe.

§ 33. Pracownicy ogrodu, w szczególności działu hodowlanego, pow inni być zaznajomie'ni z możliwością zarażenia się chorobami odzwierzęcymi w ra~ie nieprzestrzegania warunków higienicznosanitarnych, jak również możli­

wościami zatruć spowodowanych

spożywaniem

karmy

przeznaczonej dla zwierząt oraz odniesienia urazów mechanicznych przy obsłudze zwierząt

§ 28. 1. Pracowrtik ogrodu, który spostrzeże ucieczkę

powinien zawiadomić o tym natychmiast kie·

rownictwo ogrodu lub odpowiedzialnego pracownika dyżurnego, a w razie wyjścia zwierzęcia niebezpiecznego

Rozdział 7

poza teren ogrodu - również właściwy organ Milicji ObyPrzepisy końcowe.

watelskiej.

2. W razie stwierdzenia ucieczki zwierzęcia, a w szcze§ 34. Kierownictwo ogrodu jest obowiązane opracować

gólno"ści wydostania się ze swego pomieszczenia na teren

w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie rozpoogrodu zwierzęcia niebezpiecznego dla ludzi, należy prze- rządzenia szczegółowe instrukcje dotyczące bezpieczeń­

prowadzić natychm ~astową akcję jego odłapania, stosując

stwa i higieny pracy dla poszczególnych działów i oddziasię do poleceń kierownika ogrodu lub odpowiedzialnego

łów ogrodu, usta lające w szczególności zasady obsługi

. pracownika.

poszczególnych grup zwierząt, używania maszyn i urzą­

, 3. Podczas akcji odłapywania zwierzęcia - niebez·p ieczdzeń technicznych oraz postępowania w razie ucieczki

nego osoby zwiedzające, zJlajdujące się na terenie ogro- zwierz.ąt. Instrukcje te powinny być wywieszone na widu, naJeży skierować do wyjścia lub do najbliższego pa- docznych miejscach, a z ich treścią należy zapoznać

wilonu stanowLącego bezpieczne sehr·o nienie dla ludzi. wszystkich pracowników.

.

.

.

Nal.eży również ' wstrzymać ' wpuszczi1nie zwiedzających

§ 35. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 grud- .

, osób postwnnych na, ter-ell'?~-grodu.

nia 1973 r.

'

'

..

,. .

,

4. Jeżelizwierzę:- za;chowuje się' agresywnie wobec lu- '

' dzi, a jego : pdrap'a:nre- I'I'ub,~ unieru0homienle okaże się nie- Mi'nister G~spodarki Terenowej·j Ochrony Środowiska

możliwe bez natażeni'a:, ;łudii : n:a.-:'nfeaeipiecieństwo, z·wieJ.Kusiak

zwierzęcia,

'/

Redakcja: Urząd Rady Ministrów - Biuro Prawne, Warszawa, al. Ujazdowskie t/~.

Administracja: Administracja Wydawnlctw Urzędu Rady Ministrów, ul. Pdwsińska 69/71

OO~979 Warszawa (przegródka pocztowa 81).

.

<

Tłoczono z 'p olecenia Prezesa Rady Ministrów

w Za,kła<l 'ach Graficznych ,;Tamka", Zakład nr I, Warstawa, ul. TaiIlka3.

Zam. 2159.

Cena 3,OÓ # . ,

(

510 -

od dnia wejścia w życie

pracy opracują szczegółowe ini higieny pracy uwzględniające

warunki lokalne danego zakładu i posiadany sprzęt.