Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 6 października 1973 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy robotach w drogownictwie komunalnym.

§ 15. .odcinki na jezdniach, naktórych, sązatrudnieni

pra'c ownicy, należy zabezpieczyć zaporami ' drogowymi

i znaami Ostr,z egawpymi oraz zapewnić na nich sygna~

lizowanie niebezpieCzeństwa.

"

,

!:.:'. ,

I

~

~"'.

~-""

§ 19. <przy. pracach pQrządkowych na tefj~nach ziefonych (zamiatanie, zbieranie odpadów, papIerów) należy;

stosować przyrządy pomocnicze, jak szczypce, . szpikulce,

a . pracownicy wykonujący te .prace powmni być wyposażeni w rękawice , ochronne.

.

.

§ 20. Pracownicy zatrudnieni przy obsłudze . ap(lratów

do ()pryskiwania, opylania lub gazowania środkami chemicznymi oraz prty obsłudze kotłów do parowania ziemi

póWinI:11być przeszkoleni w zakresie tej obsługi i i śtoso­

wania przepisów dotyczących ochrony roślin śródkami

chemicznymi.

'

§ 21. Brygada pracowników zatrudniona poza zakła­

dem powinna być wyposażona w apteczkę polową.

Rozdział

§ 10. Roboty ziemne na głębokoścI poniżej l m mogą

,.;'

Ą}

Poz., 267 ·i ·268

------------------------~~~~~~~

.

.. ";

być

' Lowcidzońe pouprzecthim zabezpieczeniu pi~ed usu-

nię'ci

m się gruntu odpowiednim szalowaniem.

. § 17. Wyk.opy na terenach zasiedl~nych należy

ogro~

dzić

' o wysokości co najmniej 1,25 m oraz oświetlać noSą

lamp mi ostrzegawczymi, stosowanymi przy robotach drogow ch j ' trakcyjnych.

§ 18. Przed rozpoczęciem wykopów w miejscach, w

któr ch mogą przechodzić przewody (np. elektryczne, gazowewodociągowe, kanaHzacy jne, telefoniczne), . należy

uzys~ać od zakładów eksploatujących te przewody dokład ę informacje o trasie ich przebiegu, aby nie spowo-;,

dowa' uszkodzenia przewodów i wypadków w pracy.

3

Przepisy końcowe.

§ 22. Zakłady powinny opracować w t~rminie 3 miesięcy

od wejścia wżycie rozporządzenia szczegółowe i!lstrukcje technipno-ruchowe, określające ~ymaganiabez­

pieczeństwa i higieny pracy dla poszczególnych stanowisk

pracy oraz przestrzegać ich stosowania.

.

~

§ 23. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem l grudnia 1973 r.

Minister Gospodarki Terenowej

Ochrony Środowiska

J. Kusia'k

,

. 1

268

ROZPORZĄDZENIE . MINISTRA GOSPODARKI TERENOWEJ l OCHRONY SRODÓWISKA

ot, dnia 6 pażdziernik-a 1973 r.

w sprawie bezpieczeństwa

~.

[1 ..

~l

'.

higieny pracy przy robotach w drogownictwie komunalnym.

a podstawie art. 7 ust. 3 ' ustawy z dnia 30 marca

, o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U. Nr 13,

poz.. 1) zarządza się, co następuje

Rozdział .

1

Przepisy ogólne.

§ l. Rozporządzenie' ustala zasady bezpieczeństwa

hig 'eny pracy przy robotach w drogownictwie komunalnym, tj. pl'Zyrobotach związanych z budową, przebudową,

ochr ną i utrzymaniem dróg, publicznych w granicach

admi istracyjnych miast oraz w granicach zabudowy wsi,

dla tórych naczelnym . organem administracji państwowej

jest fnister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska.

2." Przy , wykonywaniu robót określonych w § 1, dla

których w rqlporządzeniunie ustalono , szczegółowych wyroa'g a " należy stosować odpowiednio inne przepisy w z~­

kresi bezpieczeństwa i higieny pracy,a. takźe warunki

tech iczne wykonywania robót, .normy itp.

'§ 3. Ilekróć w rozporządzeniu jest mowa o "nadzorze

t-echn cznym", nalezypriez ' to rozumieć odpowiednio do

org,a izacji budowy (robót) i zakresu zadań '''-' brygadzistę,

'1 .

majstrą.,

r

kierownika robót lub budowy oraz inspektora

"

nadzonl inwesto~skiego.

§ 4. Przy robotach określonych w § 1 moźe być za- '

trudniony wyłącznie pracownik, klory

l) posiada kwalifikacje przewidziane odrębnymi przepisami dla danego stanowiska,

2) uzyskał orzeczenie lekarskie o dopuszczeniu,cto okreś­

lonej pracy.

'.

§' 5. Młodociani oraz kobiety mogą ' być zatrudniani

w drogownictwie 'komunalnym jedynie

zakresie i przy

pracach określonych w przepisach o' zatrudnieniu młodo­

cianych i kobiet.

w

§ 6. Zatrudnianie pracownika na danym stanowisku

pracy w razie przeciw~skazań lekarskich oraz bez wstęp­

nego przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa l higieny

pracy jest zabronione, '

§ 7.

1. Brygadzista

moźe kierować

tylko

jedną

bry-

gadą.

2. Brygadzista po:wmlen wyznaczył zas.tępcęna czas

swojej nieQbecriości w brygadzie.

. § 8. ' W· zaleźności " od rodzaju wykonywane,j pr(lcy

pracownicy otrzymują i ' są obowiązani używać odpowied~

",

,

J

I

-

nich środków neutralizujących lub odkażających zgodnie

z obowiązującymi przepisamI.

§ 9. Zakład pracy powinien opracować szczegółowe

instrukcje techniczne ruchowe określające wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla poszczególnych stanowisk

i przestrzegać ich stosowania .

..

§ 10. Inspektorzy nadzoru inwestorskiego lub jednostki wykonujące czynności nadzoru inwestorskiegósą obowiązani do kontroli nadzorowanych przez siebie robót również w zakresie przestrzegania przepisów i zasad bezpiecznych warunków pracy.

Rozdział

2

Teren wykonywania robót drogowych.

§ 11. Jeżeli zaplecze techniczno-gospodarcze i higienicznosanitarne jest urządzane w miejscowości pozbawionej urządzeń wodociągowych, należy zapewnić niezbędne

zastępcze zaopatrzenie w wodę uwzględniające potrzeby

techniczne, sanitarne oraz ochrony przeciwpożarowej.

§ 12. Ujęcie wody do celów produkcyjnych, po stwierdzeniu jej przydatności, powfnno być urządzone w odległości nie mniejszej niż 20 .m od źródła , możli wego zanieczyszczenia i powinno być zaopatrzone w widoczne tablice informacyjne.

§ 13. Przy przenoszeniu ciężarów oraz przy transporcie samochodowym naleźy przestrzegać obowiązujących w

tym zakresie przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy przy tych pracach oraz przepisów dotyczących

. transportu drogowego.

,

drogowym nąleży prowadzić

w miarę możności z jednoczesnym zamknięciem ruchu drogowego, a w razie prowadzenia robót na drodze, po któ. rej odbywa się ruch, teLen robót powinien być oznaczony

i zabezpieczony zgodnie z obowiązującymi przepisami.

§ 14. Roboty w pasie

§ 15. Na terenie budowy, bazy sprzętowej, magazynu

lub zakładu powinny być urządzone punkty pierwszej pomocy obsługiwane w czasie prowadzenia prac (produkcji)

przez wyszkolonych w tym. zakresie pracowników.

Rozdział

3

Obsługa i transport maszyn do robót drogowych.

maszyn, sprzętu i środków transportowych używanych do budowy dróg należy powierzać wyłącznie pracownikom posiadająt:ym odpowiednie uprawnienia.

§ 16.

.Poz. 268 .

503

Obsługę

Przy wykonywaniu robót systemem zmechaniwyznaczyć w terenie strefę n iebezpieczeństwa, a wszystkich zatrudnionych pouczyć o zakaz ie

przebywania w obrębie tej strefy oraz zapoznać z sygnałami stosowanymi przy pracy sprzętu.

§ 17.

Operator maszyny jest obowiązany znac I popodczas. pracy sygnałami porozumiewawczymi, a przed uruchomieniem maszyny - dać odpowiedni sygnał wzywający' do usunIęcia się poza obręb pracy tej

maszyny.

§ 20.

sługiwać się

§ 21. Wchodzenie i schodzenie ze stanowiska ' operatora powinno odbywać się po przeznaczonych do tego

stopniach, schodach, drabinkach itp. Stanie i siadanie na

ramie, osiach, hakach sprzęgłowych, stopniach i innych

częściach . maszyn podczas ruchq jest za bronIOne.

§ 22. W razie stwierdzenia w czasie pracy uszkodzenia maszyny należy maszynę bezzwłocznie zatrzymać, zbadać przyczynę uszkodzeń i usunąć je: Wznawianie pracy

maszyny bez usunięcia uszkodzenia jest zabronione . .

§ 23. Zakład pracy eksploatujący sprzęt zmechanizowany i pomocniczy oraz urządzenia techniczne nie objęte

dozorem technicznym powinien we własnym zakresie przeprowadzać kontrole bieżące i okresowe oraz dokonywać

obciążeń próbnych.

§ 24. Liczbę pracowników niezbędną do obsługi sprzę­

tu zmechanizowanego określa SIę w instrukcji technicznoruchowej dla danej maszyny lub urządzenia.

.

§ 25. Operator maszyny powinien umieć udzielić

pierwszej pomocy osobom porażonym prądem elektrycznym.

§ 26. Przy pracy spycharek, równiarek oraz poboczarek należy stosować następujące zasady

l) przestawienie noża lemiesza, 7dejmowanie lub jego

nastawianie, a także inne cięższe roboty powinien wykonywać operator przy pomocy drugiego pracownika

i tylko w czasie postoju maszyny,

2) środki dodawane do wody w chłodnicy, obniżające

temperaturę zamarzania układu chłodniczego, należy

stosować z zachowaniem ostrożności jak przy silniejszych truciznach,

3) podczas uzupełniania paliwa i smarów palenie papierosów i używanie św i atła z ogniem otwartym jest zabronione,

4) mechanizmy robocze i miejsce pracy maszyny po

zmierzchu powinny być 'dostatecznIe oświetlone,

a równiarka za'o patrzona w światła przednie i tylne.

§ 27. Przy pracy spycharki na krawędzi nasypu wysuwanie leII).iesza spycharki poza krawędź jest zabronione.

§ 28. 1. Używanie spycharek do pracy na wzniesieniu

większym niż 25° lub przy spadku ponad 35° jest zabro-

nione. Przy pracy w terenie największe dopuszczalne pochylenie boczne spychark.i nie może przekraczać 18°.

2. Na gruntach gliniastych, szczególnie przy więk­

szych spadkach, podczas deszczu i bezpośrednio po nim

należy pracę spycharki przerwać.

§ 18. Operator moźe odejść od maszyny dopiero po

jej unieruchomieniu i zabezpieczeniu przed ewentualnym

uruchomieniem przez osoby niepowołane.

§ 29. Przed przystąpieniem do wykonywania robót

ziemnych przy użyciu zgarniarki należy ustalić cykl pracy

i wytyczyć trasę jej drogi. Większe przeszkody, mogące

spowodować uszkodzenie zgarnIarki (głazy , pnie itp.l, znajdujące się . na wyznaczonym odcinku należy przed rozpoczęciem pracy usunąć ręcznie lub za Ji)omocą spycharki

z czołowo ustawionym lemieszem, zabezpieczając urządze­

nia instalacji podziemnych.

§ 19. Przy pracy w porze nocnej należy teren pracy

maszyny oświetlić, a maszynę zaopatrzyć w światła przednie i tylne.

,§ 30. 1. Przy pra-::y zgarniarki na nasypie ' w pobliżu

skarpy odległość jej skrajni od krawędzi skarpy nie może

być mniejsza niż 0,5 m.

zowanym

należy

l>denn1k UStAW Nr 45

-

Poz: 268

------------~-------------------------------

2. Droga pracy zgarniarki powi~nna

być

zbliżona

Pochylenie poprzeczne zgarmarki me

może

§ 38. Przy obsłudze ubijaków elektrycznych 'należy

do

linIi prostej, A spadek podłużny nie możt'! przekraczać 10°.

byćw'iększe

niż 5-~/o.

przestrzegać, 'aby

1) maszyna przed uruchomieniem była skontrolowana

oraz wyposażona w sprawną ochronę przecIwporaże­

niową,

§r 31. 1. Przy szybkiej jeżdzie zg.arnlarki, szczególnie

nA zakrętach, skrzynię należy opuszczać ' nit'! niżej niż

, 35 cm nad terenem.

2. Przewożenie osób w skrzyniach zgarniarki jest zabronione.

3. Przy przewozie zgarniarki powyżej 10 km 'skrzynię

zgarniarki należy przymocować do ramy. W czasiepostDjuskrzynia powinna być opuszczona.

§ 32. l. Przebywanie w zasięgu łyżki koparki oraz na

przestrzeni między skarpą wykopu a

towymi · jest zabronione.

środkami

transpor-

2. Na kabinie koparki w miejscu widoeznym powi·nna

umieszczona tablica z napisem ostrzegawczym, że

przebywame w zasięgu pracy czerpaka koparki grozi

'Śmiercią lub kalectwem.

'"

być

§ 33. Wysokość odspaJanej koparką przedsiębierną

warstwy gruntup~owinna być ustalona w ten 'Sposób, ·a by

czerpak (łyżka) koparkL nie pozostawiał ZWISÓW gruntu,

g.rożących za'sypaniem koparki.

§ 34. Ładowanie koparką gruntu na środki transportowe, powinno odbywać się przez otwieranie czerp.a ka

(łyżk.n na niewielkiej wysokości' nad dnem skrzyni. Przy

ładowaniu materiałów kami.enistych lub materiałów kamiennych należy cz.e rpak (łyżkę) otwierać tuż nad dnem

skrzyni ładunkowej, a po otwarciu powoli unosić do góry.

Przy ła~owaniu urobku nasamachody czerpa.k (łyżka) nie

.może, ' być przenoszony nad . kabinąk'ierowcy,a kierowca

je,stobowiązany opuscić kabinę pojazdu.

§ 35.

1. Zmiana stanowiska koparki w czasie pracy

\powinnaodbywaćsię przy czerpaku (łyżce) opróżnionym

i opuszczonym do wysokości 1 m nad teIienem oraz wysięgnikuskierowanym w kierunku Jazdy.

2. W przerwach pracy. koparki lub po jej zakończe­

należy czerpak (łyżkę) opuścić na ziemię, podwozie

zablokować, silniki i dopJyw prądu wyłączyć, a kabinę

operatora · zamknąć.

niu

§ 36. Przy zagęszczaniu gruntu ubijakami mechanicznymi (spalinowymq

l) miejsce pracy ubijaka powinno być odgrodzone od

otocz.e niazaporami przenośnymi, Ił przebywanie osób

postronnych w odległości mniejszej 'niż 5 m jest zabronione,

2) operator naciskając przycisk i włączając ubijak w czasie pracy powinien trzymać uchwyt rękami zgiętymi

w łokciach, by , zabezpieczyć . się przed szarpnięciem

w czasie skOKU ubijaka,

.

3) należy kontrolować szczelność akumulatora, noszOnego podczas pracy przez operatora na plecach,

4) zbJiżani'e · się do ubijaka spalinowego ' z ogniem otwartym jest zabronione,

5) ubijak powinno obs.ługiwać dwóch pracowników pracujących na zmianę co pól godziny.

-§ 37. Przy obsłudze ubijaków p:1eumatycznych należy

zapewnić .przestrzeganie wymagań określonych w § 36.

Przy pra.c y tej nie wolno opierać się o ubijak, a o1wory

wylotowe powietrza nie mogą być skierowane w kierunku

operatora.

2)

przewód doprowadżafący prąd był zabe?pieczony

przed uszkodzeniem mechanicznym oraz nie był zbyt

naciągnięty lub poskręcany.

§ 39. Zagęszczanie nasypów ,zespołami walców przyczepnych okółkowanych (w gładkichobręczachbądż ogumionych) należy wykonywać przy zachowaniu następują­

cych zasad

'

1) obsluga zespołu w cza.sie ruchu nie

s wych stanowisk,

może

opuszczać

2) w czasie wałowania dowożenie ziemi lub wykonywanie innych robót na wałowanym odcinku nasypu jest

zabronione,

3) przetaczany walec pOW1lllen być odległy co ~ najmniej

0;5 m' od ktawędzinasypu,

4) w czasie .sUChej i wietrznej po.g ody zagęszczany nasyp powinien być skraprapy wodą.

§ 40. Szczotki mechaniczne, rotacyjne, przyc'ł;epne

- ! samobieżne należt · stosować przy czyszczeniu ' podbudowy i nawierzchni o znacznej spoistości, po uprzednim ich

zwilżeniu, W trakcie pracy 's-zcwtkę należy prowadzić w

ten spo's ób, by wiatr unosił pył w kierunku od operatora.

§ 41. Do oczyszczania nawierzchni należy używać

przede ,'. wszystkim zamiatarek próżniowych, szczególnie

przy oczyszczaniu~ nawierzchni układanych w pomieszczeniach zamkniętych .

§ 42. Wytwarzanie masy betonowej betoniarką samebieżną

powinno

cych zasad

odbywać się

przy zachowaniu następują­

1) na · betoniarce należy ' umieści.ć .n'apisostr~eg-ający

przed zblizeniem się ~ do podniesionego kosza wsypowego i przebywaniem w zasięgu skrzyni Tozdzie'lczej,

2)

betoniarkę należy zaopatrzyć w urządzenia do sygnalizacji dźwiękowej do p'Odawania odrębnych sygnałów

przy ruchu posuwistym, przy/ podnoszeniu i opuszczaniukosza oraz ' manipulacji wysięgn.ikiem i skrzynią

rozdzieJczą;z sygnalami tymi powinna być zapoznana

cal'a obsluga zespołu 'maszyn doukladania nawierzchni betonowej,

3) uderzanie kosza wsypowego różnymi przedmiotami w

celu szybkiego jego opróżnienia jest zabronione,

4) stanowisko pracy operatora betoniarki samobieżnej

powinno być umieszczone w sposób zapewniający najlepszą widoczność jej otoczenia,

5) zatrzymywanie ruchu betoniarki powinno następować

dopiero po opuszczeniu kosza betoniarki,

6) oczyszczanie bęJJlla jest dozwolone dopiero po całko­

witym unieruchomieniu maszyny,

7) po oczyszczeniu bębna należy sprawdzić, czy nie pozostawiono w. nim narzędzi lub innych przedmiotów.

§ 43. 1. Urządzenia . zespołu do suszenia i otaczania

kruszywa (otaczarki) powinny być posadowion.e na slabilnym fundamencie, wyposażone w sprawną ochrónę przeciwporażeniową oraz w urządzenie odpylające.

2. Nazasabniku masy należy umieścić napis zabraprzebywania i przechodzenia pod zasobnikiem.

niający

;

" D~iennik

..

§ 44. Zwilżanie wodą kół wa!ca powinno być doko' ńywane

I

za pomoc'ą urządze n i a uruchamianego i regulowanego ze stanowiska operatora. W razie konieczności ręcz­

Iiego zwilżania, wykonujący je pracownik powinien iść '

. ' ż tyłu walca.

§ 45 . . 1. Przed rozpoczęciem pracy skrapiarki obsługa

pow inna

natrzeć': specjalną maścią

ochronną

twarz,

szyję

i ręce.

2. Przeczyszczanie dyszy , skrapiarki oraz węża doprowadzającego bitum należy wykon,ywać przy zamkniętym

zaworze wylotowym skrapiarki. Przed odłączeniem w ę ża

od skrapiarki należy zamknąć zawór wylotowy przy pompie skrapiarki.

robocze kotłów do gotowan' a

asfaltu powinny być przykryte ~daszkiem, a słupy drewnia'ne podtrzymujące zadaszenie obite blachą .

' § 46.' 1. Stanowiska

.-

2, Dozowanie składników do kotła należy wykonywać

porcjami.

małymi

,

~

I

obsłudze

lub

sprężarek

okresowym badaniom prez organy dOZOTU technicznego.

3. Kafarowy - grupowy jest obowiązany czuwać nad

stanem sprzętu, dobrym zakotwiczeniem pontonów (barki)

w czasie pracy na wodzie, a po zakończeniu pracy dopilnować odpowiedniego zabezpieczenia, tj . opuszczenia mło­

ta w dół i zamocowania go na prowadnicach kafara lub

oparcia na wbitym palu.

§ 52. Przy stosowaniu kafarów elektrycznych lub spalinowych należy

1) sprawdzić, czy' wciągarki (windy) odpowiadają warunkom ich nośności, czy mają bezpieczniki przy siln ikach oraz czy koła i inne ruchome części są odpowiednio zabezpieczone,

2) zabezpi'eczyć wciągarki przed uruchomieniem przez

osoby nie powołane,

3) sprawdzać elementy ram kafara,

4) szczelnie układać deski .pomostÓw i sprawdzić stan ich

§ 54. Przy wciąganiu sprzętu ciężkiego na środki

transportowe za' pomocą wciągarek i lin . obsługa nie powinna znajdować się w pobliżu naciągniętej liny lub osi

jej przedłużenia ani za wcIąganym sprzętem.

Czynności

produkcyjne remonterem drogowym

należy wykonywać . · zgodnie z wymaganiami obowiązują­

cymi przy obsłudze spryskarek, spry.skiwaniu nawierzchni

bitumem, transporcie masy bitumicznej.

przestrzegać zasamomencie zapalenia operator powinien stać z tylu palnika. Teren pracy remontera dJ\ogowego powinien być

dokładnie odgrodzony od ter-enu robót prowadzonych przez

innych pracowników oraz'. niedostępny dla osób postron-

§ 50. Remonter drogowy . powlllIen być wyposażony

w instrukcję obsługi poszczególnych agregatów oraz książ­

kę k ontroli ruchu.

§ 51. 1. Przy robotach kafarowych należy

1) spr.a wdzić dokładnie gotowość urządzeń do pracy,

2) zasygnalizować rozpoczęcie działania kafara, aby

obsługa zajęła swoje stanowisko,

3) sprawdzić przymocowanie węży do mIota (baby),

4) przy podnoszeniu pali linę stalową przerzuc0l!ą przez

blok górny zamocować również w dolnej części kafara,

5) przed przesuwaniem kafara zamknąć przewody,

6) z pomostów roboczych kafara uprzątnąć wszystkie

narzędzia,

7) przy przesuwaniu kafara młot opuścić do najniższe­

gopołożenia i zabezpieczyć drążkami,

8) przy przesuwaniu kafara (wysokości poniżej Hl m)

stosować . linki odciągowe,

9) w razie uszkodzenia . liny lub pęknięcia drutów niezwłocznie~powodować ich wymianę na nową,

10) części maszyn będące w ruchu, zwłaszcza koła zębate,

zabezpieczyć 'osłonami j siatką.

, .

.:-'

..

...

:.~'

..

........

'

oporęczowania.

§ 53.

Ładowanie

§ 55. L Przewożone maszyny drogowe powinny ' być

konwojowane przez operatorów lub pracowników zapoznanych dokładnie z daną maszyną i zaopatrzonych w 'materiały i narzędzia dó ewentualnej naprawy umocowań

i za bezpieczeń.

2. Pracownicy wyznaczeni do konwojowania maszyn

drogowych koleją powinni ' być uprzednio zapoznani

z bezpiecznym zachowaniem się na torach i w pociągach.

Rozdział

nych~

,

parowych

§ 47. Remont [ generalne czyszczenie remontera drogowego i poszczególnych jego zespołów (jak agregatu silnika, przewodów) może być wykonywane wyłącznie pod

nadzorem osoby wyznaczonej przez kierownictwo techniczne zakładu pracy.

. § 49. Przy pracy' palnikami należy

(

kotłów

maszyn drogowych na środki transportowei wyładowanie z nich powinno odbywać się

z rampy czołowej, a środek transportowy powinien być zabezpieczony przed samoczynnym przesunięciem się.

dy,że w

';- ,

2. Przy

związanych ~ kafarem ' należy przestrzegać przepisów bezpieczeństwa dotyczących tych urządzeń oraz poddawać je

3, W wypadku zapalenia się masy w kotle należy wygarną ć ogień z paleniska lub zamknąć palnik podgrzewacza i .zamknąć szczelnie kocioł. Uży wanie wody do gaszenia jest zabronione. '

§ 48.

"

PQ'Z. 268

505

·3. W czasie pracy maszyny w nocy powinna być ona

tak oświetlona, aby wszystkie jej elementy były widoczne;

.',

~

Ustaw Nr 45

4

Składowanie materiałów.

§ 56. 1. Kam,ień łaJIlany, kostkę i brukowiec obrobiony o wymiarach do 25 cm należy składać w pryzmy

jak kruszywo lub w stosy o ścianach pionowych nie wyż­

szych niż 1 m.

2. Klinkier należy układać w kozły rąbem, z zastosowaniem -wiązania spoin. Ilość klinkieru w . koźle powinna

wynosić okolo 250. sztuk, wysokość . kozła do 1,6 m.

3. Kruszywo (piasek, żwir, grys i tłuczeń) należy skła­

w pryzmy regularne o skarpach odpowiadających

stokowi naturalnemu.

dować

§ 57.

Między

pryzmami składowanych materiałów nai przejazdy dostosowane pod

rodzaju używanych środków

leży pozostaw i ć przejścia

względem szerokości do

transportowych.

§ 58., 1. Drewno okrągłe należy układać w stosy na

poprzecznych podkładach zabezpieczone przed przesuwaniem się.

2. Drewno tarte należyukladać w stQsy o ścianach

pionowych, a poszczególne warstwy przedzielać .podkład-

. .. ' ;'

.,

"

.t-r

?

'

"

. I

Dziennik Ustaw Nr 45

kaini. Dopuszczalna wysokość stosu zależy od jego sze~

. rokościj ·przy szerókości 3,5m wysokoś.ć nie powinna przek~aczać 7 m, przy szerokości 2,5 m -5 m, przy szerokości

1,.5 m -4m, a przy szerokościach węższych- do 3 In.

karni transportowymi odległość co najmniej rów~ą . klino.

.vi odłamu.

2. Środki transportowe powinny być rozstawione, w

odstępach co najmniej 1,5 m.

.

§ 59. Płyty kam'i enne . i betonowe należy układać pionowo w stosy nie wyższe niż 1 m z lekkim pochyleniem,

zabezpieczone .przedupadkiem.

§ 67. Przy wykonywaniu wykopów i nasypów p'racownicy powinni być rozstawieni w sposób wykluczający

wzajemne okaleczenie się narzędżiami pracy.

§ 60. 1. Beczki wypełnione <;ieczami, jak np. olejem,

§ 68. W razie pozostawie'nia ziemi z wykopu ~na miejscu należy odkład ziemi formować w sposób za~ezpiecza­

jący przed obsuwaniem się skarpy. Stopa odkładanej pryzmy ziemi powinna być odsun(ęta od krawędzi wykopu co

najmniej 1 m, gdy ściany wykopu są obudowane, a obudowa obliczona na to obciążenie, oraz poza granicą klina

oqłamu, jeżeli ściany wykopu ni.e są umocnione.

.

naftą

itp., należy ' magazynować w pozycji leżącej korkami

do góry, przestrzegając, aby w ~ jednym stos ie nie było

-' więcej niż trzy warstwy beczek; Skrajne beczki w każpej

warstwie powinny być zaklinowane z obu stron, natomiast

między warstwami należy stosować przekładki. Beczki

z benzyną należy magazynowa<: w jednej warstwie.

'.

2. Miejsce składowania \ beczek z ;nateriałami łatwo­

§ 69. 1. Przy wykopach wąsko przestrzennych (fun. palnymi należy oznakować tablicami ostrzegawczymi.

damenty pod instalacje) o ścianach pionowych lub ze

i

skarpami o nachyleniu większym niż naturalny kąt stoku

3. Beczki wypełnione materiałem stałym lub sypkim

. i głębszych niż 1 m ściany wykopu należy odpowiednio

należy magazynować w pozycji stojącej.

obudować. Obowiązek ol;mdowy nie dotyczy gruntów ska.

4. Preparaty używane do skrapiania betonu należy

listyćh do głębokości 2 m . .

przechowywać w naczyniach . szczelnie zamkniętych, w

2. Obudowa lub rozparcie wykopu powinny postępo­

wyodrębnionych pomieszczeniach, , przy zachowaniu przewać jednocześnie z jego pogłębIaniem.

pisów obowiązujących dla materiałów trujących i łatwo.

palnych.

§ 70. Wykopy wykonane w gruncie wodn'o-nośnym

należy I?o zewnętrznej ' stronie ścian obudowy odpowiednio

§ 61. Przechowywanie wapna, cementu luzem i mazabezpieczyć.

• ,

teriałów pylących w pomieszczeniach, w których stale

przebywają ludzie,. jest zabronione.

§ 71. 1. Przy głębokościach rowu lub wykopu mniejszych od 1,75 m można stosować obudowę wykopów z bali

§ 62. Przy , przechowywaniu materiałów pylących,

pionowych, przy większych głębokościach tylko z bali ' poopakowanych w worki (cement, wypełniacze do mas bitumicznych, wapno hydratyzowane, chlorek wapnia). worki ziomych.

2. Odeskowanie ażurowe ścian wykopów można stonal'eży układać w stosy nie przekraczające 10 warstw, zasować tylko w gruntach

zwartych; odeskowania tego

chowując minimalne odległości między stosami 0,75 m,

a między stosem i ścianą , - 0,60 m. Worków uszkodzonych nie wolno stosować w okresie zimowym.

3. Wymienienie lub usunięcie obudowy może być donie należy układać w stosy, a zawartość ich powinna być

przesypana do skrzyń szczelnie zamykanych lub worków konane tylko na polecenie I ub ża zgodą odpowiedzialnego

pracownika nadzoru technicznego i zawsze pod dozorem

zapasowych.

.

wyk walifikowanego pracownika.

Rozdział

5

Roboty ziemne.

"

.'."

§ 72. Wykopy w gruncie zamarzniętym można wyko-

nywać bez obudowy tylko do głębokości przemarznięcia,

poniżej tej głęboko'ści wykop powinien być obudowany.

§ 73. Ziemia wydobywana z wykopów w gruncie za-

Jeżeli

§ 63.

posiadana dokumentacja projektowa nie

określa nachylenia skdrp przy robotach ziemnych, dopuszcza się następujące nachylenia

1) w gruncie piaszczystym 1 : 2,

2) w ziemi urodzajnej 1 : 1,5,

3) w gruncie gliniastym i ilastym od 1 : 1,5 do 1: 1,25,

4) w gruncie kamienistym od 1: 1,5 do 1: 1,

5) w skale od 1 : 0,5 do I : 0,15.

§ 64. 1. Przed rożpoczęciem pracy oraz po deszczu

mrozie należy sprawdzić stan skarp wykonanych wykopów, ustalić miejsca zagrożone i usunąć ewentualne nie. bezpieczeństwo . .

ł

2. Kamienie grożące stoczeniem się po skarpach należy strącać z zachowaniem wszelkich środków bezpieczeństwa.

.

3. ' Poniżej poziomu skarpy, na której odbywa się praca, nie powinny znajdować się osoby postronne.

§ 65. 1. Podbieranie ziemi od spodu skarpy wykopu

jest zabronione.

2. Rozszerzanie wykopu powinno odbywać się przez

odspajanie gruntu warstwami, poczynając od góry.

1. Przy przewożeniu ziemi Wózk,~lmi, samochodami. itp. należy zachować między. stopą wykopu a środ§ 66.

marzniętym

powinna być układana w odległości nie mniejszej niż l m od krawędzi wykopu w sposób uniemożliwia­

jący stoczenie się jej do wykopu. Ręczny przerzut brył zamarzniętych, uprzednio nie rozdrabnianych. jest zabroniony.

wykonywaniu wykopów wąsko przestrzennych koparką obudowa ich powinna odbywać się

wyłącznie z zabezpieczonej częśc'i wykopu.

2. Jeżeli wykop osiągnie głębokość większą niż 1 m

od poziomu terenu, należy wykonać bezpieczne zejście

(wyjście) dla pracowników.

3. Odległość między zejściami (wejściami) do wykopu

nie powinna przekraczać 20 m .

4. Schodzenie do wykopu i wychodzenie z niego po

rozporach oraz posługiwanie się urządzeniami służącymi

do wydobywania urobku do przewozu pracowników jest

. zabronione.

§ 74.

1.

Przy

§ 75. 1. Przy wykonywaniu rQbót ziemnych koparka

powinna być ustawiona w~ odległości co najmniej Oi60m

P9Za klinem odłamu dla danej kategorii gruntu.

2. Przebywanie osób pomiędzy ścianą wykopu a koparką, nawet w czasie jej postoju, jest zabronione.

§ 76. Posługiwanie . się przez pracowników przy wchodzeniu lub wychodzeniu z wykopu urządzeniami służącymI

do wydobywania ziemi jest zabronione.

.~

""

.'

\

' ~: Dziennik

.'

Ustaw Nr 45

-507

Poz. 268

§ 77.1. Przez rowy powi.n ny być przerzucone kładki

() szerokości nie mniejszej niż 0,80 m i grubośc:i co najmniej 36 mm,

2. ' Kładki powinny być wyposażone w obustron'ne poręcze wysokości 1,1 m, bortnice wypełnione częściowo lub

. całkowicie oraz w deski krawężnikowe o wysokości

0,15 m.

mniej .5 m, a w Jazie konieczności !itOSQWilnia ' mniejszych

odległDści pracowników należy FOzstawić pleCami dosiebie lub odgrodzić szczelnymi ekranami ochronnymi.

2. Wymagania określone w ust. 1 powmny być , speł­

nione równie~ przy płytowaniu lub ręcznej obróbce kamienia w pobliżu dróg i ścieżek ; na których odbywa się

ruch osób postronnych.

§78. Ścinanie, obalanie i karczowanie drzew znajdują­

cych się na terenie wykonywania robót ziemnych należy

wykonywać zgodnie z przepisami w sprawie bezpieczeń­

stwa i higiehy pracy przy pozyskiwaniu drewna.

materiałów kamiennych należy

pomostem lej kruszarki, a pomost zabezpieczyć

poręczami w wysokości 1,1 m i deskami krawężnikowymi

o wysokości 0,15 m.

§ 79. ' W czasie gołoledzi kładki i pomosty przerzuto'w e powinny być oczyszczane' z lodu i. śniegu oraz posypywane piaskiem. Śzczeble drabin do schod:tenia d,o wykopów powinny być również oczyszczone z lodu.

§ 86. 1. Kruszarka powinna być wyposażona w! urzą­

dzenie zabezpieczające pracowników przed wyrzuceniem

kamienia wkładanego do leja .

2. Materiał kamienny wkładany do kruszarki należy

w miarę możliwości zwilżać wodą

3. Podczas pracy kruszarki wpychanie do leja lub

wyjmowanie .z niego kamieni Jest zabromone.

.4. Prźebywaniew' bezpośrednim sąsiedztwie .zespolu ·

kruszarki osób nie należących do obsługi tegóze;~połu jest

zabronione.

. / Rozdział •6

Roboty palowe.

§ 80. pizy wbijaniu pali drewnianych, żelbetowych

Hp. należy zapewnić

1) dostarczenie zespołowi wykonującemu roboty sprzętu

i narzędzi wł.a~ciwego typu i w należytym stanie, .

, 2) . poinformowanie załogi o bezpiecznych zasadach wykonywania robót,

.

3) zabezpieczenie miejsca pracy przed usuwaniem się

skarp,

"4) utrzymanie porządku w miejscu pracy.

§ 85. Przy podawaniu

obudować

Rozdział

8

. Rob~ty nawierzchniowe.

§ 87. Pracownicy zatrudnieni przy budowie dróg i ulic

powinni ustawiać się twarzą do siebie bądź . w kierunku

zbliżających się maszyn lub środków transportowych . .od§. 81. Jeżeli pale wbijane są z pontonów (barek), naległość pomiędzy pracownikami przy pracy oskardem, drąleży za pewnić

, giem i innymi , narzędziami udarowymi powinna wynosić

1) uszczelnienie pontonów (barek) i wyposażenie ich w

co najmniej 1,5 m.

.

mocny pomost oraz poręcze,

§ 88. Jeżeli oprócz robót wykonywanych maszynami

2) zaopatrzenie każdego zespołu pływającego. w dosiasą prowadzone roboty ręczne, należy miejsca robót ręcz­

teczn-ą ilość wioseł, bosaków oraz przynajmniej jedno

nych odgraniczyć barierami.

koło ratunkowe z linką,

§ 89. Na terenie pracy walca lub równiarki mogą

3) łódż osobową z wiosłami i hakiem ratunkowym z linprzebywać wyłącznie pracownicy wyrównujący profil.

ką przy każdej jednostce pływającej.

§ 82. Przy wyciąganiu pali za pomocą ' kafara oraz wyciąganiu urządzeń pływających

za pomocą urządzeń dźwig­

nicowych należy

1) zapewnić barkom kafarowym

odpowiednią

.przeciw-

i

potrzeby

do barki

w~gę,

2)

sprawdzić

wzmocnić

prowadnicę

ją

ramą

kafara

kafarową

w

razie

przymocowaną

(pontonu) linami stalowymi,

3) spra wdzić w wyciągarkach zapadki i koła zapadkowe,

4) przymocować liny do ~ycląganych pali,

5) nie dopUŚCIć do przeciążenia wciągarek, lin i hak'ów,

a w razie trudności przy wyciąganiu pali zastosować

Rozładunek

dowożonego

prowadzić

w sposób nie

1.

należy

pływającej

zatrudnić

przeszkolo-

§ 83. Jeżeli

pale są wbijane z pomostów stałych, naIch wytrzymałość przy przesuwaniu kafara

i żachować odpowiednią ostf0żność . Przy przesuwaniu kafara młot (baba) powinien znajdować się na dole, odpowiednio zabezpieczony, Po przesunięciu na miejsce wbija~

nia nowego pala kafar powin ien być na nowo przymocowany do stałych części pomostu.

leży sprawdzić

Rozdział

Ręczna

obróbka kamienia, plytowanie ł ob<:ługa kruszarek.

§84.l. Przy

o' '

nia

7

na l eży

płytowaniu

rozstawić

lub ręcznej obróbce kam iepracowlllków W odległości co naj-

wymagający

§ 91. Ciężar ubijaka (taranka) używanego przy ubijaniu bruku przez pojedynczego pracownika nie powinien

przekraczać 25-35 kg.

Nawierzchnie klinkierowe.

środki zapobiegające przeciążeniu,

6) na każdej jednostce

nego ratownika.

materiału

na podprzerzucania podsypki na większą odleglpść niż 4 m oraz pozwalający na utrzymanie pomiędzy pracownikami odległości co najmniej 1,5 m.

..

2. Przy dżwiganiu krawężników ulicznych należy uży­

wać kleszczy.

§ 90.

sypkę

§ 92. Przy wałowaniu ułożonego klinkieru przebywanie pracowników nie zatrudnIOnych przy tych robotach

jest za broni one.

spoin masą zalewową można wyprzy suchej nawierzchni przy użyciu n.aczyń i narzędzi chroniących przed rozlewaniem bitumu.

Naczynia do rozlewania masy astahowej powinny mieć

uchwyty izolowane cieplnie.

§ 93.

Wypełnianie

konywać.tylko

§ 94. Do przenoszenia klinkieru z kozłów na pobocze

drogi nateży wykorzys.ty'\l\(ać przenośniki rolkowe ustawione w poprzek nawierzchni i odpowiednio nachylone.

Mechanicznezagęszczariie masy betonowej za

powmno odbywać się przy zachowaniu następujących zasad

§ 95,

pomocą wykańczarki

I

.

,

... '

,">

"

,

"

'. : '

~~ ~' "

'

,O:':I'~"

,

"

'.

,

1

. '

', . ',' '

'.:. :.

l, : .

•.....

.(

Dzierul'jk Ustaw Nr 45 '

"

,",

.........

508

.

§ 96. Przy ' stosowaniu wykańczarek wibracyjnych

o napędzie elektrycznym należy przestrzegać, aby

1) obudowy , wibratorów były wyposażone w sprawne

urządzenia przeciwporażeniowe,

.

2) przewód zasilający Vi energię elektryczną był chroniony prz'e d uszkodzeniem mechanicznym, :a ~aźdy wibrator miał własny wyłącznik,

3) przed uruchomieniem wibratorów były osłonięte ich

mimośrody.

.

§ 97. Zalewanie s-zczelin nawierzchni betonowej masą

,"

bitumiczną

powinno odbywać się za pomocą naczynia zaprzed oparzeniem i pryskaniem bitumu.

bezpieczającego

,-,'"

..

~

Poz. 268 1269

1) maszyna powillI)a być zaopatrzona w wyróżniający s'ię , zatrudnionych przy układaniu nawierzchni i terenu ,pracy

sygnał dżwiękowy do ostrzegania pracowników rozwalca niEi były przekraczane.

ścielających i ręcznie poprawiających wykończenie

§ 103. Wykonywanie robót ''l\onserwacyjnych

bez

nawierzchni,

przerywania ruchu na drodze jest dopuszczalne najwyżej '

2) na pomoście maszyny w czasie pracy może przebyna połowie szerokości jezdni, a ' pracownicy wykonujący te

wać tylko obsługa, '

roboty powinni być zwróceni twarzą w kierunku nadjeż­

3) poprawianie ręczne betonu w bezpośrednim , sąsiedz­

dżających pojazdów

twie pracującej maszyny jest zabronione.

",

~:. ' ~.

-

§ 98. Czynności mieszania i ' czerpani~ chlorku wapnia

'

należy wyKonywać przy użyciu łopatek lub czerpaków ' na

długich

trzonkach.'

§ 99. ' Zbliżanie się

z zapalonym papierosem lub otwar-

tym ogniem do pracowników skrapiających nawierzchnię

drogi bitumem płynny~ jest zabronione.

'

,

§ 100. 1. . Przy wykonywaniu nawierzchni bitumiczńych na odcinkach ulic zabudowanych teren wykonywanych robót, zwłaszcza na ' k~órym świeżo ułozoDo asfalt

lany, należy zabezpieczyć przed dostępem osóbpostronnych.

2. Przy wykonywaniu nawierzchni bitumicznej, szczególnie przy układaniu asfaltu lanego, należy . zabezpieczyć

" pracowników przed poparzeniem.

, § 101. Prźy pracach związanych z przelewaniem i przenależy wszędzie tam, gdzie

rod~aj wykoqywanej nawierzchni pozwala, stosować skrapiarki (kotły z rO:ł-pryskiwaczami).

'

n~szeniemgorących płynów

.

. . '.

.

f

§ 102.

Przy

należy zapewnić,

wałowaniu .nawierzchni

asfaltobetonowej

aby granice terenu ruchu pracowników

Rozdział

9

Wymaganiahigienicmósanitarne.

§ 104. 1. Kierownictwo jednostki wykonującej robo ~

ty drogowe jest ' obowiązane do zapewnienia pracownikom

odpowiednich warunków higie,nicznosanitarnych.

2. Przy robotach trwających krócej ni ~ 1 tydzień dla

grup poniżej 10 osób urządzenia higienicznosanitarne mogą być ograiliczo~e do pomieszczen ia do ' przebierania s i ę

pracowników, punktu z wodą bieżącą do mycia oraz położonego w pobliżu ustępu.

3. Dla grup powyżej 10 osób oraz dla robót trwają­

cych dłużej niz 1 tydzień należy przygotować schroniska

przewożne lub stałe.

§ 105. 1. , Schroniska, ,o których mowa w § 104 ust. 3,

powinny być wyposażone , w urządzenia do ogrzewania się,

'podgrzewania posiłków, suszenia odzieży i urządzenia do

mycia się.

2. Schronisko powinno być wyposażone w stół, krze.,

sla (stołki) oraz apteczkę ze środkami pierwszej pomocy.

3. W schronisku powinien być wywieszony regulamin pracy, wskazówki dotyczące udzielanią pierwszej, PQ..mocy w razie wypadku, adresy i telefony pogotowia , ratunkowego, MO i straży ppżarnej.

Rozdział

10

Przepisy końcowe.

§ 106. Rozporządzenie

1 grudnia 1913 r.

wchodzi

Minister Gospodarki Ter,enowej

w

życie

z

dniem

Ochrony Srodowiska

J. Kusi,ak '

.>

269

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA GOSPODARKI TERENOWEJ I OCHRONY SRODOWISKA

z_ dnia 6 października 1913 r.

·w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy konserwacji kanałów miejskiej sieci kanalizacyjnej.

Na podstawie art. ,1 ust. 2 ustawy z dnia 30 marca

1965 r. o bezpieczer'lstwle i .higienie pracy (Dz. U. Nr 13,

poz. 91) zarządza się, co następuje

Rozdział

l

Przepisy ogólne.

§ 1. Rozporządzenie określa warunki bezpieczeństwa

i higieny pracy pracowników zatrudnionych przy robotach związanych z konserwacją kanałów miejskiej sieci

kanalizacyjnej.

§ 2. Przy robotach w kanałach mogą być zatrudnieni ,

:wyłącznie pracownicy, którzy

1) ukończyli 18 rat życia,

posiadają

odpowiednie przeSZkolenie zawodowe w

zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz udzie,lania pierwszej pomocy,

3) uzyskali świadectwo lekarskie o dopuszczeniu do wykonywania tego rodzaju pracy.

2)

§ 3. Przewóz pracowników na miejsce pracy oraz załadunek narzędzi i materiałów potrzebnych do pracy w

kanale powinny odbywać się zgodnie, ~ obowiązującymi

w tym zakresie przepisami.

§ 4. 1. Sprzęt ochronny, w szczególności linki, szelki,

aparaty dzolujące, lampy bezpieczeństwa lub inne aparaty '

",,'

,,'

; § 13. Wchodzeriiena drzewa i wyk o nywacn:fe prac bez

sprżę uzapewriiającego bezpieczeństwo, jakpodnośnilchy­

draul czny, drabiny ogrodnicze f mechaniczne; oraz ,.wYkony anie prac w riie sprzyjających warunkach atmosferyczn ch (ulewne deszcze, silne wiatry, śnieżyca, oblodzenie, t mperatura poniżej - 15°C) jest zabronione.

§ 14, Plombowanie drzewa na wysokości ponad 2 m

nałef .wykonywdć z rusztowania lub z podnośnika hydraulicz 'ego na pojeździe : samochodowym, wyposażonym w

kosz la pracowników wykonujących ' te roboty.

r

j