Ustawa z dnia 27 kwietnia 1972 r. Karta praw i obowiązków nauczyciela.

1.

Ustawie podlegają

1)

nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni państwowych szkół i innych

placówek oświatowych i szkoleniowych, wychowawczych, opiekuńczo-wychowawczych, utworzonych

i działających na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania

(Dz. U. Nr 32, poz. 160),

2)

profesorowie zwyczajni, profesorowie nadzwyczajni, docenci i pozostali nauczyciele

akademiccy państwowych szkół wyższych,

3)

pracownicy naukowo-badawczy i dydaktyczni jednostek zaplecza naukowo-pedagogicznego

resortu oświaty i wychowania oraz resortu nauki, szkolnictwa wyższego i techniki w

zakresie i na zasadach określonych w drodze rozporządzenia przez Ministra Oświaty

i Wychowania lub Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w porozumieniu z

Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych,

4)

nauczyciele i wychowawcy placówek leczniczych, leczniczo-wychowawczych i leczniczo-opiekuńczych,

5)

nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zakładów poprawczych, schronisk

dla nieletnich oraz szkół przy zakładach karnych,

6)

pracownicy pedagogiczni bibliotek szkolnych i pedagogicznych, ośrodków metodycznych

i placówek poradnictwa wychowawczo-zawodowego,

7)

nauczyciele zatrudnieni w organach administracji szkolnej w zakresie ustalonym ustawą.

2.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia rozciągnąć przepisy ustawy w całości lub

w części na pracowników innych placówek naukowych prowadzących zajęcia dydaktyczne

i jednostek organizacyjnych zaplecza badawczo-technicznego szkół wyższych.

1.

Ilekroć w ustawie mówi się

1)

o nauczycielach bez bliższego określenia - należy przez to rozumieć nauczycieli, wychowawców

i innych pracowników pedagogicznych powołanych w szkołach i placówkach wymienionych

w art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 4-6 na stanowiska: nauczycieli, wychowawców, nauczycieli

dyplomowanych, wychowawców dyplomowanych i profesorów szkoły średniej,

2)

o nauczycielach akademickich - należy przez to rozumieć osoby zajmujące w szkołach

wyższych i samodzielnych placówkach typu naukowo-dydaktycznego stanowiska

a)

profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego i docenta,

b)

adiunkta, starszego asystenta, asystenta i asystenta stażysty,

c)

starszego wykładowcy i wykładowcy,

d)

lektora, nauczyciela przedmiotów, zawodów i umiejętności praktycznych, nauczyciela

wychowania fizycznego, nauczyciela przedmiotów obronnych i akompaniatora,

e)

bibliotekarza dyplomowanego i dyplomowanego pracownika dokumentacji naukowej,

3)

o szkołach bez bliższego określenia - należy przez to rozumieć szkoły i inne placówki

wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 4-6,

4)

o organach administracji szkolnej - należy przez to rozumieć

-

w stosunku do szkół podporządkowanych prezydiom rad narodowych - kuratoria okręgów

szkolnych, wydziały oświaty i kultury oraz inne wydziały prezydiów rad narodowych,

którym podporządkowane są szkoły na podstawie odrębnych przepisów,

-

w stosunku do szkół nie podporządkowanych prezydiom rad narodowych - właściwego ministra

lub wyznaczoną przez niego podległą mu jednostkę organizacyjną.

2.

Bibliotekarzami dyplomowanymi są

-

starszy kustosz dyplomowany,

-

kustosz dyplomowany,

-

adiunkt biblioteczny,

-

asystent biblioteczny.

3.

Dyplomowanymi pracownikami dokumentacji naukowej są

-

starszy dokumentalista dyplomowany,

-

dokumentalista dyplomowany,

-

adiunkt dokumentacji naukowej,

-

asystent dokumentacji naukowej.

4.

Właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki

może utworzyć także inne stanowiska nauczycieli akademickich w grupach stanowisk wymienionych

w ust. 1 pkt 2 lit. b)-e) i określić dla nich odpowiednie uposażenie zasadnicze.

1.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powinien

-

wychowywać uczniów i studentów w duchu socjalistycznej moralności i socjalistycznych

zasad współżycia społecznego, umiłowania Ojczyzny, pokoju, sprawiedliwości społecznej

i braterstwa z ludźmi pracy wszystkich krajów,

-

wpajać im zamiłowanie i szacunek do pracy, poczucie odpowiedzialności i dyscypliny

społecznej,

-

przekazywać im gruntowną wiedzę ogólną i zawodową,

-

dbać o wszechstronny rozwój ich zdolności,

-

rozbudzać zainteresowania i samodzielność myślenia,

-

kształtować postawę czynnego współuczestnictwa w rozwoju gospodarki, kultury i życia

społecznego.

2.

Aby wykonać zadania określone w ust. 1, nauczyciel i nauczyciel akademicki obowiązany

jest

-

realizować prawidłowo programy nauczania i wychowania, osiągać jak najlepsze wyniki

w pracy, udoskonalać metody nauczania i wychowania,

-

poznawać wszechstronnie uczniów i studentów, ich osobowość i zainteresowania i wykorzystywać

do tego wyniki badań naukowych,

-

dbać o bezpieczeństwo uczniów i studentów powierzonych jego opiece,

-

zachować bezstronność w ocenie uczniów i studentów,

-

stwarzać warunki do rozwijania samodzielności myślenia i uczenia się uczniów i studentów

oraz nawyków pracy samokształceniowej,

-

kształtować aktywny stosunek uczniów i studentów do kultury i sztuki oraz wrażliwość

na piękno,

-

współdziałać z organizacjami politycznymi i młodzieżowymi w rozwijaniu pracy ideowo-wychowawczej

zmierzającej do wpojenia wychowankom naukowego światopoglądu i socjalistycznej moralności,

-

współpracować ze środowiskiem społecznym, towarzystwami naukowymi, zawodowymi, uczniowskim

i studenckim ruchem naukowym oraz zakładami pracy, nauczyciel zaś w pierwszym rzędzie

z rodzicami lub opiekunami uczniów,

-

wspierać samorządność uczniów i studentów kształtującą aktywność społeczną i umiejętność

działania zespołowego, wyrabiać poczucie odpowiedzialności społecznej,

-

przestrzegać dyscypliny pracy oraz zarządzeń i wytycznych organów administracji szkolnej

i bezpośrednich przełożonych,

-

dbać o godność i przykładną postawę moralną wychowawcy młodego pokolenia, podnosić

swój poziom zawodowy, ideologiczny i naukowy oraz unikać w swym postępowaniu w służbie

i poza służbą wszystkiego, co mogłoby obniżyć powagę zawodu,

-

umacniać zasady współżycia z gronem współpracowników szkoły, unikać wszystkiego, co

mogłoby szkodzić dobrej atmosferze pracy,

-

w razie powołania - wypełniać należycie funkcje na stanowiskach w administracji dydaktyczno-naukowej,

w komisjach dyscyplinarnych i innych organach szkoły i szkoły wyższej.

3.

Do podstawowych zadań nauczycieli akademickich należy ponadto

-

współdziałanie w rozwijaniu postępu technicznego i upowszechnianie zdobyczy nauki

oraz ich praktycznego zastosowania w gospodarce,

-

kształcenie i wychowywanie kadr naukowych zdolnych do zapewnienia trwałego postępu

nauki polskiej i jej więzi z praktyką społeczną i gospodarczą.

4.

Do podstawowych zadań nauczycieli akademickich wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2

lit. a) i b) należy również prowadzenie pracy badawczej dla rozwoju nauki, wiedzy,

gospodarki i kultury narodowej w ścisłym związku z potrzebami życia społecznego i

perspektywami rozwoju kraju.

1.

Szkołą kieruje dyrektor, który jest jej przedstawicielem na zewnątrz, przełożonym

służbowym wszystkich pracowników szkoły oraz opiekunem młodzieży uczącej się w szkole.

2.

Dyrektor kieruje szkołą zgodnie z przepisami i wytycznymi organów administracji szkolnej.

3.

Dyrektor szkoły jest odpowiedzialny za

-

socjalistyczny kierunek wychowania i nauczania,

-

wychowawczy i dydaktyczny poziom szkoły,

-

prawidłową organizację pracy, realizację programów nauczania i wychowania oraz osiągane

wyniki nauczania i wychowania,

-

tworzenie warunków do rozwijania samorządnej i samodzielnej pracy młodzieży w ramach

jej organizacji,

-

organizowanie czasu wolnego uczniów,

-

zaspokajanie zdrowotnych i kulturalnych potrzeb uczącej się młodzieży w ramach programowej

działalności szkoły,

-

bezpieczeństwo i higienę pracy w szkole,

-

kształtowanie atmosfery pracy w gronie nauczycieli zgodnie z socjalistycznymi zasadami

współżycia,

-

przestrzeganie i wykonywanie przepisów i zaleceń władz szkolnych oraz dyscypliny pracy

w szkole,

-

prawidłowe administrowanie i gospodarkę szkoły, dysponowanie środkami materialnymi

zgodnie z obowiązującymi przepisami.

4.

Dyrektor szkoły obowiązany jest do udzielania pomocy w doskonaleniu zawodowym, szczególnie

nauczycielom początkującym, udzielania wszystkim nauczycielom i pracownikom szkoły

instruktażu, kontrolowania i oceniania ich pracy oraz troszczenia się o właściwe warunki

socjalne i kulturalne pracy w szkole.

5.

Dyrektor szkoły jest przewodniczącym rady pedagogicznej.

6.

Szczegółowe obowiązki dyrektorów szkół i ich zastępców oraz nauczycieli, którym powierzono

inne funkcje kierownicze w szkole, określają zarządzenia i wytyczne właściwych organów

administracji szkolnej.

1.

Dyrektorów szkół i ich zastępców powołuje organ administracji szkolnej sprawujący

bezpośredni nadzór nad daną szkołą spośród czynnych nauczycieli tej samej lub innej

szkoły na okres nie przekraczający pięciu lat z możliwością ponownego powołania na

dalsze okresy, jednak każdorazowo nie dłuższy niż pięć lat.

2.

Szczegółowe warunki wymagane od kandydatów na stanowiska dyrektorów i ich zastępców

oraz tryb ich powoływania określa właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Oświaty

i Wychowania.

3.

Organ uprawniony do powołania nauczyciela do pełnienia funkcji-dyrektora lub zastępcy

dyrektora może w uzasadnionych przypadkach odwołać dyrektora lub zastępcę dyrektora

przed upływem okresu, na który został on powołany.

4.

Przepisy ust. 1-3 mają odpowiednie zastosowanie do nauczycieli powołanych do wykonywania

innych funkcji kierowniczych.

Zadania nauczycieli akademickich powołanych do wykonywania funkcji kierowniczych w

szkołach wyższych oraz zasady ich powoływania i odwoływania określa ustawa o szkolnictwie wyższym.

1.

Nauczyciele zatrudnieni w organach administracji szkolnej na stanowiskach pracowników

nadzoru pedagogicznego kontrolują i oceniają funkcjonowanie szkół i odpowiednich jednostek

administracji szkolnej, udzielają pomocy pracownikom tych jednostek w wykonywaniu

ich funkcji dydaktyczno-wychowawczych i kierowniczych oraz czuwają nad zapewnieniem

warunków pracy pracowników szkół.

2.

Pracownicy nadzoru pedagogicznego zobowiązani są, w ramach swych obowiązków służbowych

i pobieranego uposażenia, do pełnienia funkcji dydaktycznych w szkołach w rozmiarach

2 godzin tygodniowo. Obowiązek ten nie dotyczy kuratorów okręgów szkolnych i ich zastępców

oraz inspektorów szkolnych i ich zastępców.

3.

Pracownicy nadzoru pedagogicznego zobowiązani są do

-

wydawania zaleceń i udzielania instruktażu pracownikom jednostek nadzorowanych oraz

przedstawiania wniosków właściwym organom w sprawach związanych z organizacją i funkcjonowaniem

szkół,

-

przedstawiania wniosków w sprawie wstrzymania w nadzorowanych jednostkach postanowień

sprzecznych z obowiązującymi przepisami i zlecania określonych czynności pracownikom,

gdy sytuacja w nadzorowanych jednostkach tego wymaga.

4.

Szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień pracowników nadzoru pedagogicznego i ich

kwalifikacje oraz zasady postępowania w sprawach wymienionych w ust. 1-3 określa Minister

Oświaty i Wychowania w porozumieniu z właściwymi ministrami.

1.

Kuratora okręgu szkolnego i jego zastępców oraz inspektora szkolnego powołuje i odwołuje

Minister Oświaty i Wychowania na wniosek prezydium właściwej rady narodowej.

2.

Zastępców inspektorów szkolnych powołuje i odwołuje kurator okręgu szkolnego na wniosek

prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej.

3.

Pozostałych pracowników nadzoru pedagogicznego w kuratorium powołuje kurator okręgu

szkolnego, a w wydziałach oświaty i kultury prezydiów powiatowych (miejskich, dzielnicowych)

rad narodowych - inspektor szkolny.

4.

Wizytatorów szkolnictwa artystycznego zatrudnionych w wydziałach kultury prezydiów

rad narodowych stopnia wojewódzkiego powołują kierownicy tych wydziałów za zgodą Ministra

Kultury i Sztuki.

5.

Pracowników nadzoru pedagogicznego szkół nie podporządkowanych radom narodowym powołuje

i odwołuje właściwy minister lub organ przez niego wyznaczony w porozumieniu z Ministrem

Oświaty i Wychowania lub wyznaczonym przez niego organem. Stanowiska pracowników nadzoru

pedagogicznego tych szkół oraz zasady ich wynagradzania określa właściwy minister

w porozumieniu z Ministrem Oświaty i Wychowania.

1.

Na stanowisko nauczyciela można powołać osobę, która posiada określone w ustawie

1)

kwalifikacje naukowe, pedagogiczne lub odpowiednią praktykę zawodową,

2)

kwalifikacje ideowe i moralne niezbędne do wykonywania funkcji nauczyciela i wychowawcy,

a ponadto posiada odpowiednie warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania pracy nauczycielskiej.

2.

Warunki powoływania na stanowiska nauczycieli akademickich w szkołach wyższych określa

ustawa o szkolnictwie wyższym.

1.

Na stanowisko nauczyciela lub wychowawcy może być powołana osoba, która

1)

ukończyła studia w szkole wyższej kształcącej nauczycieli albo

2)

ukończyła studia w innej szkole wyższej i posiada przygotowanie pedagogiczne uzyskane

podczas studiów lub na kursie.

2.

Na stanowisko nauczyciela dyplomowanego lub wychowawcy dyplomowanego powołuje się

osobę, która

1)

posiada kwalifikacje określone w ust. 1,

2)

posiada co najmniej 3 lata pracy nauczycielskiej oraz

3)

otrzymała w okresie dwóch ostatnich lat pracy nauczycielskiej dobrą ocenę pracy potwierdzoną

wynikami komisyjnej wizytacji.

3.

Na stanowisko profesora szkoły średniej powołuje się osobę posiadającą wyższe studia

magisterskie oraz 5 lat pracy na stanowisku nauczyciela dyplomowanego w szkole albo

na stanowisku nauczyciela akademickiego w szkole wyższej.

4.

Na stanowisko nauczyciela w przedszkolu i innej placówce przedszkolnej oraz na stanowisko

nauczyciela zajęć praktycznych w szkołach zawodowych może być powołana również osoba,

która ukończyła średni lub policealny zakład kształcenia nauczycieli.

1.

Minister Oświaty i Wychowania w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami określi

1)

tryb ustalania oceny pracy nauczycieli,

2)

szkoły, w których na stanowiska nauczycieli mogą być powoływane tylko te osoby, które

posiadają wyższe studia magisterskie lub studia równorzędne,

3)

szczegółowe warunki powoływania na stanowiska nauczycieli szkół i zasady uzyskiwania

kwalifikacji pedagogicznych do nauczania w szkołach.

2.

Minister Kultury i Sztuki może określić szkoły (inne placówki kształcenia artystycznego),

w których na stanowiska nauczycieli i nauczycieli dyplomowanych mogą być powoływane

osoby, które ukończyły szkołę artystyczną II stopnia w zakresie kierunku odpowiadającego

nauczanym przedmiotom.

W wypadkach uzasadnionych potrzebami szkoły na stanowisko nauczyciela można powołać

osobę, która nie posiadając kwalifikacji określonych w art. 10 ust. 1 i 4 - legitymuje

się jednak długoletnią pracą zawodową przydatną do wykonywania funkcji nauczyciela.

W sprawach dotyczących kwalifikacji nauczycieli i nauczycieli akademickich w zakresie

dyscyplin artystycznych mają również zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy o wyższych szkołach artystycznych.

1.

Nauczyciele obowiązani są do stałego pogłębiania i aktualizowania wiedzy naukowej

i dydaktycznej oraz stałego doskonalenia swych umiejętności dydaktycznych i wychowawczych.

2.

Pogłębianie i aktualizowanie wiedzy nauczycieli odbywa się

1)

w drodze samokształcenia,

2)

na kursach organizowanych przez organy administracji szkolnej i upoważnione przez

te organy jednostki organizacyjne,

3)

na studiach podyplomowych.

3.

Szczegółowe zasady kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli określa Minister

Oświaty i Wychowania w porozumieniu z Ministrem Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki,

a nauczycieli szkół artystycznych - Minister Kultury i Sztuki w porozumieniu z Ministrem

Oświaty i Wychowania.

1.

Wprowadza się od dnia 1 maja 1972 r. nowy system uposażeń nauczycieli i nauczycieli

akademickich wraz z podwyżką płac.

2.

Wynikająca ze zmiany systemu uposażeń podwyżka płac zostanie zrealizowana w pięciu

następujących etapach

-

etap I - od 1 maja 1972 r.,

-

” II - od 1 września 1973 r.,

-

” III - od 1 września 1974 r.,

-

” IV - od 1 września 1975 r.,

-

” V - od 1 września 1976 r.

1.

Uposażenie nauczycieli i nauczycieli akademickich składa się z uposażenia zasadniczego

i dodatków.

2.

Wysokość uposażenia zasadniczego uzależniona jest od posiadanego przez nauczyciela

i nauczyciela akademickiego poziomu wykształcenia, stażu pracy pedagogicznej i zajmowanego

stanowiska, a dodatków - od wykonywanej funkcji, warunków pracy i osiąganych wyników

pracy.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki awansuje do wyższego szczebla uposażenia zasadniczego

co 4 lata. Okres wyczekiwania na osiągnięcie najwyższego szczebla, zróżnicowany według

stanowisk, nie może przekraczać 24 lat pracy pedagogicznej.

1.

Dodatek funkcyjny przysługuje nauczycielom i nauczycielom akademickim, których powołano

do pełnienia funkcji kierowniczych.

2.

Dodatek funkcyjny przysługuje również nauczycielom i nauczycielom akademickim, którym

zlecono pełnienie obowiązków kierowniczych w zastępstwie nauczycieli i nauczycieli

akademickich powołanych do pełnienia funkcji kierowniczych. W tych wypadkach prawo

do dodatku powstaje od pierwszego dnia miesiąca po upływie jednomiesięcznego okresu

pełnienia tych obowiązków i gaśnie z dniem pierwszym miesiąca następującego po zaprzestaniu

pełnienia tych obowiązków.

1.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu przysługuje tylko jeden dodatek funkcyjny,

a w razie zbiegu tytułów do dwóch lub więcej dodatków przysługuje dodatek wyższy,

jednakże rektorowi, prorektorowi, dziekanowi i prodziekanowi przysługuje dodatek z

tytułu pełnienia tej funkcji niezależnie od dodatku funkcyjnego z tytułu pełnienia

drugiej funkcji kierowniczej w szkole wyższej.

2.

Właściwy minister w porozumieniu z Ministrami: Oświaty i Wychowania lub Nauki, Szkolnictwa

Wyższego i Techniki może określić inne wypadki, w których nie stosuje się ograniczenia

uprawnień do dwóch dodatków funkcyjnych.

3.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki powołany do pełnienia funkcji kierowniczej na czas

określony traci prawo do dodatku funkcyjnego z upływem tego okresu, a w razie wcześniejszego

odwołania - z końcem miesiąca, w którym nastąpiło odwołanie.

4.

W razie rozwiązania stosunku służbowego lub umowy o pracę prawo do dodatku funkcyjnego

ustaje jednocześnie z ustaniem prawa do uposażenia.

5.

Dodatek funkcyjny nie przysługuje w okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych

lub nie usprawiedliwionej nieobecności w pracy i w okresach, za które nie przysługuje

uposażenie zasadnicze, oraz od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu,

w którym nauczyciel lub nauczyciel akademicki zaprzestał pełnienia z innych powodów

obowiązków, do których przywiązany jest ten dodatek. W okresie niepełnienia obowiązków

z powodu choroby dodatek przysługuje za okres nie przekraczający 3 miesięcy.

Nauczycielom i nauczycielom akademickim posiadającym wysokie kwalifikacje i osiągającym

wyróżniające wyniki w pracy dydaktyczno-wychowawczej lub naukowo-badawczej może być

przyznany dodatek specjalny dla nauczycieli przodujących w pracy dydaktycznej i wychowawczej.

Nauczycielom i nauczycielom akademickim pracującym w trudnych warunkach albo w warunkach

szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych przysługuje dodatek służbowy.

1.

W szczególnych wypadkach, podyktowanych wyłącznie koniecznością realizacji programu

nauczania, mogą być zlecane nauczycielom i nauczycielom akademickim godziny ponadwymiarowe.

2.

W przewidzianych w ust. 1 wypadkach na realizację godzin ponadwymiarowych przez szkołę

zgody udziela kurator okręgu szkolnego.

3.

Przez godzinę ponadwymiarową rozumie się efektywnie przepracowaną godzinę zajęć dydaktycznych

i wychowawczych powyżej obowiązującego tygodniowego wymiaru godzin pracy nauczyciela

i nauczyciela akademickiego z uwzględnieniem przepisów art. 32 ust. 4 i 5.

4.

Wynagrodzenie z tytułu godzin ponadwymiarowych wypłacane jest wyłącznie za efektywnie

przepracowane godziny pod warunkiem wykonania przez nauczyciela i nauczyciela akademickiego

tygodniowego obowiązującego wymiaru godzin dydaktycznych. Rozliczenie godzin ponadwymiarowych

następuje w stosunku do nauczycieli za okres tygodniowy, w stosunku zaś do nauczycieli

akademickich za okres roku akademickiego.

5.

Kobiety w okresie od czwartego miesiąca ciąży lub mającej na utrzymaniu dziecko do

lat 3 nie wolno zatrudniać w godzinach ponadwymiarowych bez jej zgody.

Wysokość stawek uposażenia zasadniczego, dodatków, wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe,

zasady zaszeregowania i awansowania oraz przyznawania dodatków do uposażenia nauczycieli

i nauczycieli akademickich określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.

Nauczyciele dyplomowani i profesorowie szkoły średniej zatrudnieni w szkołach podstawowych,

średnich ogólnokształcących i zawodowych, osiągający wybitne rezultaty w pracy dydaktycznej

i wychowawczej, mogą być nagradzani przez organy administracji szkolnej stopnia wojewódzkiego

nagrodą specjalną w wysokości jedno lub dwumiesięcznego uposażenia. Warunkiem przyznania

nagrody jest uzyskanie bardzo dobrej oceny przełożonej władzy szkolnej w okresie co

najmniej czterech lat oraz udział wychowanków w olimpiadach przedmiotowych albo konkursach

zawodowych, sportowych, artystycznych lub osiągnięcie przez nich odpowiednich rezultatów

podczas egzaminów wstępnych do szkół wyższego szczebla, a ponadto w każdym wypadku

- prowadzenie jednej z form zajęć wychowawczych.

Określone w ustawie i przepisach wydanych na podstawie art. 23 uposażenie zasadnicze

nauczycieli i nauczycieli akademickich, wszystkie dodatki, wynagrodzenie za godziny

ponadwymiarowe, wynagrodzenia dodatkowe za zajęcia dydaktyczne, nagrody, wszelkie

wypłaty pieniężne i świadczenia rzeczowe, z wyjątkiem wynagrodzeń przewidzianych w

art. 37 ust. 2, wolne są od podatku od wynagrodzeń i potrąceń na składkę emerytalną.

Przy pierwszym mianowaniu nauczyciel i nauczyciel akademicki nabywa prawo do uposażenia

od dnia nawiązania stosunku pracy.

1.

Zmiana wysokości uposażenia w czasie służby z powodu mianowania (awansu) lub innych

przyczyn następuje z dniem pierwszym najbliższego miesiąca kalendarzowego, jeżeli

mianowanie (awans, inne przyczyny) nie nastąpiło od dnia pierwszego danego miesiąca

kalendarzowego.

2.

W razie zmiany miejsca służbowego, pociągającej za sobą zmianę wysokości uposażenia,

prawo do uposażenia odpowiadającego nowemu miejscu służbowemu przysługuje od pierwszego

dnia miesiąca kalendarzowego następującego po objęciu obowiązków służbowych na nowym

miejscu, jeżeli objęcie tych obowiązków nie nastąpiło od dnia pierwszego danego miesiąca

kalendarzowego.

Prawo do uposażenia gaśnie

1)

w razie śmierci nauczyciela lub nauczyciela akademickiego - z ostatnim dniem miesiąca

kalendarzowego, w którym śmierć nastąpiła,

2)

w razie rozwiązania stosunku pracy w inny sposób - z ostatnim dniem tego miesiąca

kalendarzowego, w którym stosunek pracy ustał. Przepis ten nie dotyczy osób, które

dobrowolnie wystąpiły ze służby lub porzuciły pracę; osoby te powinny zwrócić odpowiednią

część uposażenia za dni nie przepracowane.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki zachowuje prawo do uposażenia za czas usprawiedliwionej

nieobecności, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

1.

Uposażenie nauczycieli i nauczycieli akademickich, z wyjątkiem należności wymienionych

w ust. 2, wypłaca się miesięcznie z góry w pierwszym dniu każdego miesiąca. Jeżeli

dzień ten jest wolny od zajęć służbowych, wówczas wypłata uposażenia następuje w ostatnim

dniu roboczym poprzedniego miesiąca.

2.

Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe oraz inne wynagrodzenia, których wymiar może

być ustalony jedynie na podstawie już wykonanych prac, wypłaca się miesięcznie lub

jednorazowo z dołu.

3.

Właściwe organy administracji państwowej obowiązane są zapewnić terminową wypłatę

uposażeń nauczycieli i nauczycieli akademickich.

W sprawach dotyczących

1)

odpraw pośmiertelnych,

2)

potrąceń z uposażenia,

3)

przedawnienia roszczeń z tytułu uposażenia oraz z tytułu innych świadczeń pieniężnych

przewidzianych w ustawie

- stosuje się przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o uposażeniu pracowników państwowych.

1.

Tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych nauczycieli zatrudnionych

w pełnym wymiarze zajęć ustala się według niżej podanej tabeli

Nr kol.

Typ - rodzaj szkoły (placówki)

Tygodniowa liczba godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych

1

Szkoły podstawowe, z wyjątkiem podstawowych szkół specjalnych i szkół ćwiczeń

26

2

Szkoły podstawowe specjalne

22

3

Podstawowe szkoły ćwiczeń

20

4

Licea ogólnokształcące, w tym również licea ogólnokształcące specjalne

22

5

Szkoły zawodowe, licea pedagogiczne dla wychowawczyń przedszkoli, szkoły zawodowe

specjalne, szkolenie rzemieślnicze w zakładach dla nieletnich

a)

nauczyciele przedmiotów teoretycznych

22

b)

nauczyciele praktycznej nauki zawodu

28

6

Szkoły artystyczne i inne placówki kształcenia artystycznego

a)

nauczyciele przedmiotów artystycznych i ogólnokształcących

22

b)

nauczyciele praktycznej nauki zawodu

28

7

Techniczne szkoły pedagogiczne

a)

nauczyciele przedmiotów teoretycznych

18

b)

nauczyciele praktycznej nauki zawodu

28

8

Studia nauczycielskie, studia kulturalno-oświatowe i bibliotekarskie

15

9

Świetlice szkolne

36

10

Internaty, świetlice, dworcowe, ogrody jordanowskie

42

11

Przedszkola i inne placówki przedszkolne

30

12

Przedszkola specjalne

22

13

Zakłady wychowawcze

a)

domy dziecka, domy młodzieży, domy wczasów dziecięcych oraz zakłady leczniczo-opiekuńcze

dla dzieci

36

b)

zakłady specjalne, leczniczo-wychowawcze, zakłady rehabilitacji zawodowej inwalidów,

placówki wychowawcze specjalne, zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich

30

14

Poradnie wychowawczo-zawodowe, zajęcia pedagogiczne indywidualne i zespołowe prowadzone

bezpośrednio z dziećmi i młodzieżą

24

15

Pałace młodzieży, młodzieżowe domy kultury oraz domy kultury dzieci i młodzieży

a)

zajęcia prowadzone bezpośrednio z dziećmi i młodzieżą systemem pracownianym

24

b)

inne rodzaje zajęć

42

2.

Obowiązkowy wymiar godzin zajęć bibliotekarzy szkolnych we wszystkich typach szkół

ustala się na 36 godzin tygodniowo.

3.

Nauczyciele szkół podstawowych o 1-5 nauczycielach obowiązani są do prowadzenia zajęć

dydaktycznych w klasach łączonych w granicach do 36 godzin tygodniowo. Rada Ministrów

określi zasady wynagradzania za godziny przekraczające wymiar określony w ust. 1.

4.

Oprócz prowadzenia zajęć dydaktycznych w wymiarze określonym w ust. 1 nauczyciel obowiązany

jest, w ramach przysługującego mu uposażenia zasadniczego, do pełnienia funkcji wychowawcy

klasy, prowadzenia egzaminów, a ponadto

1)

podejmowania i prowadzenia zajęć organizacyjno-wychowawczych (pozalekcyjnych), takich

jak: opieka nad organizacją młodzieżową, pracownią, kołem zainteresowań,

2)

w wypadkach koniecznych spowodowanych absencją w pracy nauczycieli - do doraźnego

zastępowania nieobecnych w pracy nauczycieli w wymiarze nie przekraczającym 2 godzin

tygodniowo.

Rozdziału zajęć, o których mowa w pkt 1 i 2, między nauczycieli dokonuje dyrektor

szkoły stosownie do potrzeb organizacyjnych szkoły i kwalifikacji nauczycieli, przestrzegając

zasady równomiernego obciążenia nauczycieli tymi zajęciami.

5.

Nauczyciel, dla którego ustalony plan zajęć w pewnych okresach roku szkolnego nauki

nie wyczerpywał obowiązującego tego nauczyciela wymiaru zajęć dydaktycznych, powinien

nauczać w odpowiednio większej liczbie godzin w innych okresach danego roku szkolnego.

Praca wykonywana zgodnie z tak ustalonym planem zajęć nie jest pracą w godzinach ponadwymiarowych.

6.

Dyrektorom i ich zastępcom oraz nauczycielom wykonującym inne funkcje kierownicze

w szkołach (placówkach) obniża się wymiar obowiązkowych zajęć określony w ust. 1 w

rozmiarach uzależnionych od wielkości i rodzaju szkoły oraz warunków jej pracy. Zasady

udzielania i rozmiar zniżek, o których wyżej mowa, określa Minister Oświaty i Wychowania

w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami.

7.

Obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół nie wymienionych w ust. 1, w tym

również nauczycieli szkół korespondencyjnych i zaocznych, nauczycieli nauczających

przedmiotów w różnym wymiarze godzin oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych

zajęć w szkoleniu korespondencyjnym i zaocznym określa Minister Oświaty i Wychowania

w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami i Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.

1.

Nauczyciele akademiccy obowiązani są do prowadzenia zajęć dydaktycznych i wychowawczych

ze studentami oraz uczestnikami studiów i kursów prowadzonych przez szkoły wyższe,

do kształcenia i wychowywania nowych kadr naukowych, a także do udziału w pracach

organizacyjnych związanych z nauczaniem, wychowywaniem i badaniami naukowymi. Nauczyciele

akademiccy wymienieni w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) obowiązani są ponadto do

pracy naukowo-badawczej w zakresie planu badań naukowych. W ramach tych obowiązków

nauczyciele akademiccy, z wyjątkiem wymienionych w ust. 2, obowiązani są prowadzić

zajęcia dydaktyczne zaliczane w planach studiów do kategorii wykładów, ćwiczeń i zajęć

lekcyjnych oraz innych zajęć dydaktycznych w wymiarze tygodniowym godzin obliczeniowych

1)

profesorowie i docenci 7 godzin

2)

adiunkci, starsi asystenci i asystenci 9 ”

3)

starsi wykładowcy 10 ”

4)

wykładowcy 12 ”

5)

lektorzy, nauczyciele przedmiotów obronnych, wychowania fizycznego i innych przedmiotów

oraz akompaniatorzy 18 ”

6)

nauczyciele umiejętności praktycznych 28 ”

Sposób określania godzin obliczeniowych ustala Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego

i Techniki.

2.

Obowiązkowy wymiar czasu pracy bibliotekarzy dyplomowanych ustala się na 36 godzin

tygodniowo, a dyplomowanych pracowników dokumentacji naukowej oraz innych nauczycieli

akademickich zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych nie prowadzących zajęć dydaktycznych

na 42 godziny tygodniowo.

3.

Na wykonanie określonego w ust. 1 wymiaru zajęć zaliczane są nauczycielowi akademickiemu

efektywnie wykonane przez niego zajęcia dydaktyczne, które wynikają z programu nauczania.

4.

Wymiar innych obowiązkowych zajęć nauczycieli akademickich w zakresie zadań wymienionych

w art. 3 ust. 3 i 4, zasady zaliczania do obowiązkowego wymiaru godzin dydaktycznych

zajęć prowadzonych na studiach doktoranckich i podyplomowych, na studiach zaocznych

i w zamiejscowych jednostkach organizacyjnych szkoły wyższej, w terenowych punktach

konsultacyjnych, na ćwiczeniach terenowych oraz liczebność grup studenckich - ustala

właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki

i Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.

5.

Do nauczycieli akademickich stosuje się odpowiednio przepisy art. 32 ust. 5.

1.

Właściwy minister albo upoważniony przez niego organ może obniżyć zatrudnionemu w

pełnym wymiarze godzin nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu wymiar godzin zajęć

obowiązkowych na czas określony lub do odwołania ze względu na stan zdrowia, kształcenie

się lub doskonalenie, wykonywanie pracy naukowej albo prac zleconych przez władze

szkolne, oddelegowanie do pracy w innej szkole wyższej lub jednostce naukowo-badawczej,

zajmowanie stanowiska w administracji szkolnej albo ze względu na szczególne warunki

pracy nauczyciela i nauczyciela akademickiego w szkole lub szkole wyższej.

2.

Obniżenie wymiaru zajęć nie może spowodować zmniejszenia uposażenia ani ograniczenia

innych uprawnień nauczyciela i nauczyciela akademickiego.

3.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki korzystający z obniżonego wymiaru godzin nie może

pobierać dodatkowego wynagrodzenia z tytułu godzin ponadwymiarowych z wyłączeniem

zniżek, o których mowa w art. 32 ust. 6.

Kwalifikacje nauczycieli i wychowawców, ich prawa i obowiązki, zasady kształcenia

i doskonalenia oraz zadania i tryb powoływania i odwoływania nauczycieli i wychowawców

na stanowiska kierownicze w szkole, placówce oświatowej, wychowawczej i opiekuńczo-wychowawczej

określają przepisy ustawy - Karta praw i obowiązków nauczyciela.

1.

Nauczyciel akademicki może być zwolniony od zajęć dydaktycznych i organizacyjnych

dla prowadzenia pracy naukowej. Zwolnienia na okres nie przekraczający jednego roku

udziela rektor, a na czas dłuższy - właściwy minister na wniosek rektora.

2.

Profesor zwyczajny, profesor nadzwyczajny lub docent, który ukończył 65 lat życia,

może być na swój wniosek lub na wniosek rektora albo też po zasięgnięciu opinii rektora

zwolniony przez właściwego ministra od obowiązków dydaktycznych i organizacyjnych.

3.

Przepis art. 34 ust. 2 stosuje się odpowiednio do zwolnień od zajęć dydaktycznych

i organizacyjnych, o których mowa w ust. 1 i 2.

1.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki może poza swoimi zajęciami obowiązkowymi podjąć

dodatkowe zatrudnienie zarobkowe, nie kolidujące z jego obowiązkami, po uprzednim

uzyskaniu zezwolenia tylko na prace dydaktyczne, wychowawcze, naukowe, artystyczne,

usługowo-lecznicze, w administracji oświatowej lub doradztwo naukowo-techniczne.

2.

Zezwolenia na podjęcie dodatkowego zatrudnienia zarobkowego udziela

1)

profesorom i docentom - właściwy minister na wniosek lub po zasięgnięciu opinii rektora,

2)

pozostałym nauczycielom akademickim - rektor po zasięgnięciu opinii dziekana,

3)

nauczycielom - bezpośrednio przełożony organ administracji szkolnej po zasięgnięciu

opinii dyrektora szkoły.

3.

Zasady udzielania zezwolenia na dodatkowe zatrudnienie zarobkowe oraz wypadki, w których

nie jest wymagane takie zezwolenie, określa właściwy minister.

1.

Nauczyciele akademiccy zajmujący równocześnie stanowiska w organach władzy, wymiaru

sprawiedliwości i administracji państwowej z wyboru albo zajmujący stanowiska, na

które powołuje Rada Państwa, Przewodniczący Rady Państwa, Rada Ministrów lub Prezes

Rady Ministrów - poza przysługującym uposażeniem na zajmowanym stanowisku otrzymują

z tytułu pracy w szkole wyższej wynagrodzenie zryczałtowane w wysokości nie przekraczającej

50% uposażenia zasadniczego odpowiadającego zajmowanemu stanowisku w szkole wyższej.

2.

Wynagrodzenie za prace wykonywane przez nauczycieli akademickich na podstawie umowy

o dzieło lub umowy zlecenia w ramach współpracy między szkołami wyższymi i jednostkami

gospodarki uspołecznionej określa Rada Ministrów. Maksymalna wysokość tego wynagrodzenia

powinna być w zależności od zajmowanego stanowiska ustalona w wysokości od 50% do

100% uposażenia zasadniczego nauczyciela akademickiego w stosunku rocznym.

1.

Tworzy się specjalny fundusz nagród dla nauczycieli i nauczycieli akademickich za

ich osiągnięcia naukowe i dydaktyczne w danym roku w dyspozycji Ministra Oświaty i

Wychowania i Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki. Wysokość tego funduszu

i zasady jego podziału określa Rada Ministrów.

2.

Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w stosunku do nauczycieli akademickich,

a Minister Oświaty i Wychowania w stosunku do nauczycieli określa szczegółowe zasady

przyznawania nagród, o których mowa w ust. 1.

1.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu może być nadany

a)

tytuł honorowy „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”,

b)

„Medal Komisji Edukacji Narodowej”,

2.

Tytuł „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” nadawany będzie najbardziej

zasłużonym nauczycielom i nauczycielom akademickim za szczególnie wybitne osiągnięcia

w długoletniej pracy pedagogicznej i naukowej. „Medal Komisji Edukacji Narodowej”

nadawany będzie osobom za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania.

3.

Tytuł honorowy „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” nadaje Rada

Państwa. „Medal Komisji Edukacji Narodowej” nadaje Minister Oświaty i Wychowania na

wniosek właściwego ministra.

4.

Rada Państwa określa szczegółowe zasady nadawania tytułu „Zasłużony Nauczyciel Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej”, tryb przedstawiania wniosków o nadanie tytułu, wzór odznaki

tytułu oraz tryb jej wręczania i sposób noszenia. Prezes Rady Ministrów na wniosek

Ministra Oświaty i Wychowania, przedstawiony w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami,

określa szczegółowe zasady nadawania „Medalu Komisji Edukacji Narodowej”, tryb przedstawiania

wniosków, wzór medalu, tryb jego wręczania i sposób noszenia.

Z tytułu dwudziestoletniej nienagannej pracy pedagogicznej przyznaje się

1)

profesorom szkół wyższych - Order Odrodzenia Polski,

2)

nauczycielom i pozostałym nauczycielom akademickim - Złoty Krzyż Zasługi,

jeżeli nie otrzymali oni wcześniej takich lub wyższych odznaczeń państwowych.

1.

Pracownikom pedagogicznym szkół zajmującym stanowisko określone w art. 10 ust. 1-3

przysługują następujące tytuły zawodowe: nauczyciel, wychowawca, nauczyciel dyplomowany,

wychowawca dyplomowany, profesor szkoły średniej. Minister Oświaty i Wychowania może

wprowadzić inne tytuły zawodowe dla pracowników pedagogicznych szkół prowadzących

specjalistyczne zajęcia o charakterze pedagogicznym.

2.

Nauczycielom i wychowawcom kierującym szkołami i innymi placówkami oświatowymi, wychowawczymi

i opiekuńczo-wychowawczymi przysługuje tytuł służbowy dyrektora szkoły (placówki).

3.

Tytuły służbowe nauczycieli akademickich powołanych do pełnienia funkcji kierowniczych

w szkołach wyższych określa ustawa o szkolnictwie wyższym.

1.

Dla nauczycieli i nauczycieli akademickich oraz innych pracowników szkół i szkół wyższych

tworzy się fundusz socjalny. Utworzenie funduszu socjalnego zostanie zrealizowane

w czterech kolejnych etapach w okresie od 1 maja 1972 r. do 1975 r., po 0,5% planowanego

rocznego osobowego funduszu płac tych pracowników w każdym etapie.

2.

Rada Ministrów określa zasady tworzenia oraz sposób wykorzystywania funduszu socjalnego.

1.

Nauczyciele zatrudnieni na terenie wszystkich wsi i osiedli oraz na terenie miast

liczących nie więcej niż 2000 mieszkańców mają prawo do bezpłatnych mieszkań w miejscu

pracy według stałych norm zaludnienia ustalonych dla właściwego miasta powiatowego

i przeciętnego standardu mieszkań dla danej miejscowości. Włączenie wsi lub osiedla

do miasta liczącego ponad 2000 mieszkańców lub zaliczenie wsi lub osiedla w poczet

miast albo zwiększenie się liczby mieszkańców w mieście do liczby ponad 2000 - nie

pozbawia nauczyciela nabytego prawa do bezpłatnego mieszkania.

2.

Mieszkania w budynkach szkolnych i użytkowanych przez szkoły mogą być zajmowane tylko

przez pracowników pozostających w służbie czynnej i zatrudnionych w szkołach.

3.

W przypadku braku mieszkań w budynkach szkolnych lub gromadzkich prezydia rad narodowych

obowiązane są do bezpośredniego zawierania umów o najem mieszkań dla nauczycieli z

właścicielami mieszkań w miejscu ich pracy, a gdy to nie jest możliwe - w innej miejscowości

umożliwiającej codzienny dojazd do pracy za zwrotem przez prezydium rady narodowej

kosztów dojazdu.

4.

Jeżeli prezydium rady narodowej nie może dostarczyć nauczycielowi mieszkania (ust.

3), obowiązane jest wypłacać mu odpowiedni dodatek.

5.

Wysokość dodatku, o którym mowa w ust. 4, zasady wypłaty tego dodatku oraz zwrotu

kosztów przejazdów, o których mowa w ust. 3, określi Minister Oświaty i Wychowania

w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.

6.

Uprawnienia określone w ust. 1 dla czynnych nauczycieli szkół na terenie wszystkich

wsi i osiedli oraz na terenie miast do 2000 mieszkańców przysługują tym nauczycielom

również po ich przejściu na emeryturę lub rentę inwalidzką, jeżeli bezpośrednio przed

tym pracowali na takich terenach co najmniej 5 lat. Warunek pięciu lat pracy nie dotyczy

nauczycieli przeniesionych z urzędu na te tereny.

7.

Nauczyciele i nauczyciele akademiccy mają prawo do dodatkowej powierzchni mieszkalnej.

Zasady i tryb przydziału dodatkowej powierzchni określą Ministrowie: Oświaty i Wychowania

oraz Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w porozumieniu z Ministrem Gospodarki

Terenowej i Ochrony Środowiska.

Nauczycielom zatrudnionym na terenie wszystkich wsi i osiedli prezydia właściwych

rad narodowych zapewnią bezpłatną dostawę opału do mieszkań nauczycieli.

1.

Nauczyciel zatrudniony na terenie gromady lub osiedla może otrzymać do osobistego

i jego rodziny użytkowania działkę gruntu nie większą niż 0,25 ha.

2.

Zobowiązuje się prezydia rad narodowych do przydzielenia w miarę posiadanych możliwości

potrzebnego obszaru gruntu, o ile przydzielone dotychczas grunty przyszkolne nie wystarczają

na realizację uprawnienia określonego w ust. 1.

Nauczycielowi zatrudnionemu na terenie wsi oraz osiedli i miast liczących do 2000

mieszkańców przysługuje prawo do zwrotu kosztów przejazdów publicznymi środkami lokomocji

do lekarza lub szpitala, gdy zachodzi potrzeba udzielenia nauczycielowi pomocy lekarskiej

poza miejscem zamieszkania, związanej z chorobą zawodową nauczyciela. Jeżeli nie ma

możliwości dojazdu do lekarza lub szpitala publicznym środkiem lokomocji, prezydium

właściwej rady narodowej obowiązane jest dostarczyć nauczycielowi nieodpłatnie środek

przewozowy lub zwrócić poniesione koszty przejazdu.

1.

Niezależnie od przysługującego nauczycielowi i członkom jego rodziny prawa do korzystania

z opieki lekarskiej i środków leczniczych na zasadach określonych w przepisach o ubezpieczeniu

społecznym organy administracji szkolnej przeznaczą corocznie w budżetach dodatkowe

środki finansowe z przeznaczeniem na pomoc zdrowotną dla nauczycieli korzystających

z opieki zdrowotnej poza miejscem zamieszkania.

2.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrami Oświaty i Wychowania

oraz Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki określi formy pomocy leczniczej dla nauczycieli

i nauczycieli akademickich.

Dzieciom nauczycieli i nauczycieli akademickich przysługuje przy równych z innymi

dziećmi wynikach kwalifikacyjnych prawo pierwszeństwa w korzystaniu z internatów,

burs i domów akademickich oraz w przyjmowaniu do szkół i szkół wyższych.

Uprawnienia określone w art. 44-46 przysługują nauczycielom, a uprawnienia określone

w art. 48 ich dzieciom również po przejściu nauczycieli na emeryturę lub rentę na

warunkach przewidzianych w art. 43 ust. 6.

1.

Nauczyciele i nauczyciele akademiccy zatrudnieni po raz pierwszy bezpośrednio po studiach

w szkołach lub szkołach wyższych otrzymują jednorazowy zasiłek na zagospodarowanie

się w wysokości dwumiesięcznego należnego im uposażenia zasadniczego, jeśli podejmą

pracę poza miejscem stałego zamieszkania.

2.

Zasiłek, o którym mowa w ust. 1, podlega zwrotowi, jeżeli nauczyciel lub nauczyciel

akademicki dobrowolnie wystąpi ze służby albo zostanie zwolniony z pracy z jego winy

przed upływem trzech lat pracy. W uzasadnionych przypadkach bezpośrednio przełożony

organ administracji szkolnej lub rektor może zwolnić w całości lub w części od obowiązku

zwrotu zasiłku.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu w służbie czynnej i po przejściu na emeryturę

lub rentę inwalidzką oraz ich współmałżonkom przysługuje prawo do korzystania z ulgi

taryfowej przy przejazdach kolejami na zasadach określonych przez Radę Ministrów.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu służy w związku z pełnieniem obowiązków

służbowych prawo do ochrony przyznanej pracownikom państwowym. Organy administracji

szkolnej obowiązane są z urzędu występować w obronie nauczycieli i nauczycieli akademickich,

gdy ustalone dla nich uprawnienia zostaną naruszone.

W dniu rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej, 14 października, każdego roku

obchodzony będzie Dzień Nauczyciela.

1.

Ferie szkolne są okresem urlopu wypoczynkowego dla nauczyciela.

2.

Nauczyciel zatrudniony w szkole, której organizacja pracy przewiduje ferie szkolne,

może być zobowiązany przez dyrektora do wykonywania w czasie tych ferii następujących

czynności

-

zastępstwa dyrektora szkoły, w której nie ma etatowego zastępcy dyrektora albo zastępca

ten nie może pełnić tej funkcji,

-

przeprowadzania egzaminów,

-

prac związanych z zakończeniem roku szkolnego i przygotowaniem nowego roku szkolnego,

-

pełnienia dyżurów w szkole.

Wymienione czynności nie mogą zająć nauczycielowi więcej niż 15 dni w danym roku szkolnym.

3.

Nauczyciele obowiązani są do uczestniczenia w organizowanym przez władzę szkolną i

ośrodki metodyczne doskonaleniu zawodowym nauczycieli w czasie nauki lub w okresie

ferii szkolnych.

4.

Uczestnictwo w doskonaleniu i zajęcia, o których mowa w ust. 2, mogą być organizowane

tylko w takich rozmiarach, które zapewnią każdemu nauczycielowi urlop wypoczynkowy

w wymiarze co najmniej 6 tygodni w roku szkolnym.

5.

Nauczycielom zatrudnionym w szkołach przysposabiających do zawodu, w przedszkolach,

w zakładach opiekuńczych, leczniczych i leczniczo-wychowawczych, leczniczo-opiekuńczych,

zakładach rehabilitacji zawodowej inwalidów, w zakładach dla nieletnich i w innych

szkołach, w których nie są przewidziane ferie szkolne, przysługuje prawo do urlopu

wypoczynkowego w wymiarze 6 tygodni w czasie ustalonym w planie urlopów.

Nauczyciel akademicki ma prawo do urlopu wypoczynkowego wykorzystywanego w czasie

wolnym od zajęć dydaktycznych w wymiarze 6 tygodni w ciągu roku.

1.

W razie niewykorzystania przez nauczyciela i nauczyciela akademickiego urlopu wypoczynkowego

w całości lub w części w okresie ferii z powodu niezdolności do pracy trwającej co

najmniej 3 dni wywołanej chorobą lub z powodu odosobnienia w związku z chorobą zakaźną

- nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu przysługuje urlop w ciągu roku szkolnego

w wymiarze uzupełniającym do 6 tygodni.

2.

W razie niewykorzystania przysługującego w myśl art. 54 ust. 1 lub 5 oraz art. 55

urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, powołania

do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej - przysługuje ekwiwalent pieniężny za

okres niewykorzystania urlopu, nie więcej jednak niż za 6 tygodni, o ile rozwiązanie

stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn powodujących utratę prawa do urlopu wypoczynkowego.

3.

Przepis ust. 2 stosuje się do nauczycieli, którzy przepracowali co najmniej rok.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu w okresie urlopu wypoczynkowego przysługuje

uposażenie w takiej wysokości, w jakiej otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował, z

wyjątkiem wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.

1.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu udziela się płatnego urlopu dla poratowania

zdrowia na okres do jednego roku, o ile organ społecznej służby zdrowia stwierdzi,

że stan zdrowia nauczyciela wymaga powstrzymania się od pracy celem przeprowadzenia

zaleconego leczenia. Jeżeli jednak do nabycia praw emerytalnych brak jest mniej niż

jeden rok - płatny urlop dla poratowania zdrowia nie może być udzielony na okres dłuższy

niż do końca miesiąca kalendarzowego, w którym nauczyciel nabędzie prawa emerytalne.

2.

Tryb i sposób postępowania organów społecznej służby zdrowia w sprawach, o których

mowa w ust. 1, określi Minister Zdrowia i Opieki Społecznej.

3.

Urlopu, o którym mowa w ust. 1, udziela bezpośrednio przełożony organ administracji

szkolnej lub rektor.

1.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki może otrzymać urlop płatny lub bezpłatny dla dalszego

kształcenia się, dla celów naukowych, artystycznych lub oświatowych.

2.

Rada Ministrów określa warunki uzasadniające udzielenie urlopu płatnego lub bezpłatnego

oraz organy uprawnione do wydawania decyzji w tych sprawach.

1.

Urlopu macierzyńskiego udziela się na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

2.

W okresie urlopu macierzyńskiego wypłaca się pełne ostatnio pobierane uposażenie z

zachowaniem wszystkich innych uprawnień służbowych określonych w ustawie.

3.

W wypadku gdy czas pracy kobiety karmiącej dziecko wynosi ponad 4 godziny ciągłej

pracy dziennie, przysługuje jej prawo korzystania z jednej godziny przerwy wliczanej

do czasu pracy.

Zasady udzielania urlopu bezpłatnego na wychowanie dziecka określają odrębne przepisy.

1.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu, który wniósł podanie o przeniesienie

do miejscowości będącej miejscem stałego zamieszkania jego współmałżonka, organ administracji

szkolnej udziela urlopu bezpłatnego, jeżeli podanie o przeniesienie nie może być uwzględnione

z powodu niemożności zatrudnienia go w służbie nauczycielskiej w miejscu stałego zamieszkania

współmałżonka.

2.

Okres urlopu bezpłatnego, o którym mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 2 lat. O ile

w tym okresie nauczyciel lub nauczyciel akademicki nie podjął ponownie pracy, stosunek

pracy powinien być rozwiązany z ostatnim dniem tego miesiąca, w którym kończy się

2-letni okres pozostawania na urlopie bezpłatnym.

Przepisy ustawy dotyczące obowiązkowi uprawnień z wyjątkiem uprawnień określonych

w art. 43 ust. 7, art. 58, 59 i art. 62 dotyczą również nauczycieli i nauczycieli

akademickich zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, z tym że do nauczycieli i nauczycieli

akademickich zatrudnionych w wymiarze niższym niż 50% obowiązkowego wymiaru godzin

nie mają zastosowania ponadto przepisy art. 40, art. 43 ust. 1-6, 44-51 i art. 103-105.

1.

Mianowani nauczyciele i nauczyciele akademiccy ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną

za naruszenie swych obowiązków służbowych i uchybienie godności zawodu nauczyciela.

2.

Za mniejsze uchybienia obowiązkom służbowym wymierza się nauczycielom i nauczycielom

akademickim kary porządkowe wytknięcia i upomnienia. Karę porządkową wytknięcia i

upomnienia wymierza dyrektor szkoły i rektor szkoły wyższej, a dyrektorowi i rektorowi

szkoły wyższej i ich zastępcom bezpośrednio przełożony organ administracji szkolnej.

1.

Karami dyscyplinarnymi są

1)

nagana,

2)

nagana z ostrzeżeniem,

3)

zwolnienie z pracy,

4)

wydalenie ze służby nauczycielskiej,

5)

wydalenie ze służby nauczycielskiej z pozbawieniem szczególnych uprawnień emerytalnych

związanych ze służbą nauczycielską.

2.

Kary dyscyplinarne wymierza komisja dyscyplinarna.

3.

Wymierzenie kary dyscyplinarnej określonej w ust. 1 pkt 4 i 5 jest równoznaczne z

zakazem przyjmowania ukaranego do służby nauczycielskiej.

4.

Wymierzenie kary dyscyplinarnej określonej w ust. 1 pkt 3 jest równoznaczne z zakazem

przyjmowania ukaranego do służby nauczycielskiej w okresie pięciu lat od ukarania.

5.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu ukaranemu karą nagany przesuwa się jednorazowo

termin awansu do najbliższego wyższego szczebla o 1 rok, a o 2 lata, jeżeli komisja

dyscyplinarna wymierzyła karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem.

6.

Jeżeli nauczyciel lub nauczyciel akademicki pracował nienagannie w okresie do najbliższego

awansu, nie krócej jednak niż przez rok, bezpośrednio przełożony organ administracji

szkolnej może anulować skutki wymierzonej kary określone w ust. 5.

7.

Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem włącza się do akt osobowych nauczyciela lub

nauczyciela akademickiego.

W sprawach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich orzekają

1)

komisje dyscyplinarne dla nauczycieli akademickich w każdej szkole wyższej powołane

przez rektora spośród profesorów, docentów, wykładowców i adiunktów,

2)

Wyższa Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli Akademickich Zatrudnionych w Szkołach

Wyższych nie wymienionych w pkt 3 i 4 przy Ministrze Nauki, Szkolnictwa Wyższego i

Techniki; Komisję powołuje Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki spośród

profesorów i docentów tych szkół wyższych;

3)

Wyższa Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli Akademickich Zatrudnionych w Wyższych

Szkołach Artystycznych przy Ministrze Kultury i Sztuki; Komisję powołuje Minister

Kultury i Sztuki spośród profesorów i docentów wyższych szkół artystycznych;

4)

Wyższa Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli Akademickich Zatrudnionych w Akademiach

Medycznych przy Ministrze Zdrowia i Opieki Społecznej; Komisję powołuje Minister Zdrowia

i Opieki Społecznej spośród profesorów i docentów akademii medycznych.

1.

W sprawach dyscyplinarnych nauczycieli orzekają w I instancji

1)

komisje dyscyplinarne przy kuratoriach okręgów szkolnych i wydziałach prezydiów rad

narodowych stopnia wojewódzkiego prowadzących szkoły - dla nauczycieli szkół podległych

pośrednio i bezpośrednio tym kuratoriom i wydziałom,

2)

komisje dyscyplinarne przy właściwych ministrach - dla nauczycieli szkół podległych

tym ministrom i nie podporządkowanych prezydiom rad narodowych.

2.

Drugą instancją w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli są odwoławcze komisje dyscyplinarne

przy kuratoriach okręgów szkolnych, powołane do rozpatrywania odwołań od orzeczeń

komisji wymienionych w ust. 1 pkt 1, oraz odwoławcze komisje dyscyplinarne przy właściwych

ministrach, powołane do rozpatrywania odwołań od orzeczeń komisji dyscyplinarnych

wymienionych w ust. 1 pkt 2.

Od orzeczenia o wymierzeniu kary porządkowej przez organ administracji szkolnej ukaranemu

przysługuje odwołanie do organu administracji szkolnej wyższego stopnia.

Komisje dyscyplinarne są niezawisłe w zakresie orzecznictwa dyscyplinarnego.

1.

Organ administracji szkolnej, przy którym powołana została komisja dyscyplinarna,

oraz rektor szkoły wyższej wyznaczą dla każdej komisji dyscyplinarnej rzecznika dyscyplinarnego

i odpowiednią liczbę jego zastępców z grona podległych sobie pracowników.

2.

Rzecznikiem dyscyplinarnym przy komisji dyscyplinarnej w szkole wyższej i wyższej

komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli akademickich może być tylko profesor lub docent.

3.

Do rzecznika dyscyplinarnego należy

1)

prowadzenie postępowania wyjaśniającego na skutek zawiadomienia o naruszeniu przez

nauczyciela lub nauczyciela akademickiego jego obowiązków lub dowiedzenia się o tym

w inny sposób,

2)

składanie do komisji dyscyplinarnej wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego,

3)

popieranie oskarżenia przed komisją,

4)

wnoszenie środków odwoławczych od orzeczeń i postanowień komisji dyscyplinarnej.

4.

Rzecznik dyscyplinarny jest związany zaleceniami organu, który go powołał do tej funkcji.

1.

Postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego.

2.

Komisje dyscyplinarne wydają orzeczenia po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu

głosów rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy.

1.

Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn podlegający ukaraniu

w postępowaniu karnym lub w sprawach o wykroczenia może być prowadzone równocześnie

z tym postępowaniem. Postępowanie to może być także zawieszone do czasu wydania prawomocnego

orzeczenia w postępowaniu karnym lub w sprawach o wykroczenia.

2.

Orzeczenie wydane w postępowaniu karnym lub w postępowaniu w sprawach o wykroczenia

nie może stanowić przeszkody do wymierzenia kary dyscyplinarnej.

1.

Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie sześciu miesięcy od dnia

uzyskania wiadomości o popełnieniu czynu uzasadniającego nałożenie kary i po upływie

trzech lat od popełnienia takiego czynu. Jeżeli jednak czyn stanowi przestępstwo,

okres ten nie może być krótszy od okresu przedawnienia ścigania tego przestępstwa.

2.

Rozwiązanie stosunku pracy po popełnieniu czynu nie stanowi przeszkody do wszczęcia

i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz wymierzenia kary dyscyplinarnej.

1.

Kary przewidziane w art. 64, 65 ust. 1 pkt 1 i 2 podlegają zatarciu, a odpis orzeczenia

o ukaraniu dołączony do akt osobowych nauczyciela lub nauczyciela akademickiego ulega

zniszczeniu po upływie 3 lat od dnia doręczenia mu ostatecznego orzeczenia o ukaraniu,

jeżeli w tym okresie nie był on karany dyscyplinarnie lub sądownie.

2.

Decyzję o zatarciu kary wydaje organ, przy którym ustanowiona jest komisja dyscyplinarna

I instancji, a jeżeli karę wymierzył organ administracji szkolnej - ten organ.

1.

Właściwy minister w trybie nadzoru może zarządzić rewizję prawomocnego orzeczenia

komisji dyscyplinarnej, jeżeli orzeczenie to wydane zostało z naruszeniem istotnych

przepisów prawa; rewizję na niekorzyść zainteresowanego można założyć tylko w terminie

do 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia.

2.

Właściwy minister, zarządzając rewizję prawomocnego orzeczenia, zleca rozpatrzenie

rewizji właściwej odwoławczej komisji dyscyplinarnej, a jeżeli rewizja dotyczy orzeczenia

odwoławczej komisji dyscyplinarnej - tej komisji w zmienionym składzie.

3.

Orzeczenie komisji wydane w trybie określonym w ust. 2 są ostateczne.

1.

Rektor szkoły wyższej może zawiesić w pełnieniu obowiązków służbowych nauczyciela

akademickiego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub złożono wniosek o

wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, jeżeli ze względu na powagę i wiarygodność

wysuniętych zarzutów celowe jest odsunięcie go od wykonywania obowiązków w szkole

wyższej. W sprawach nie cierpiących zwłoki rektor może zawiesić nauczyciela akademickiego

przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.

2.

Uprawnienia określone w ust. 1 przysługują również właściwemu ministrowi.

3.

Przepis ust. 1 ma zastosowanie również do nauczycieli, z tym że decyzję o zawieszeniu

podejmuje organ administracji szkolnej sprawujący bezpośredni nadzór nad szkołą zatrudniającą

danego nauczyciela.

4.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki zostaje z mocy prawa zawieszony w pełnieniu obowiązków

służbowych w razie jego tymczasowego aresztowania lub w razie pozbawienia go wolności

w związku z postępowaniem karnym.

5.

Zawieszenie w służbie nie powinno trwać dłużej niż 6 miesięcy, chyba że przeciwko

nauczycielowi lub nauczycielowi akademickiemu toczy się postępowanie karne, w związku

z którym nastąpiło zawieszenie.

1.

Osoby zatrudnione w szkole w zakresie nauczania i pracy naukowo-badawczej lub nauczania

są nauczycielami akademickimi.

2.

Rodzaje stanowisk nauczycieli akademickich, tryb ich powoływania i odwoływania, prawa

i obowiązki oraz zasady odpowiedzialności służbowej określa ustawa - Karta praw i

obowiązków nauczycieli.

3.

Minister może utworzyć w szkołach wyższych stanowiska pracowników naukowo-badawczych.

Do pracowników tych mają zastosowanie

1)

w zakresie wynagrodzenia przepisy ustawy - Karta praw i obowiązków nauczyciela,

2)

w zakresie kwalifikacji, czasu pracy oraz innych praw i obowiązków przepisy o instytutach

naukowo-badawczych.

1.

Uposażenie nauczyciela i nauczyciela akademickiego w okresie zawieszenia w pełnieniu

obowiązków może ulec ograniczeniu, a tymczasowo aresztowanego ulega ograniczeniu najwyżej

do połowy w zależności od stanu rodzinnego pracownika, począwszy od pierwszego dnia

miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zawieszenie.

2.

W okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie przysługuje dodatek funkcyjny

oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe.

3.

W okresie odbywania kary pozbawienia wolności nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu

nie przysługuje uposażenie.

4.

Przepisy ust. 3 oraz art. 76 ust. 4 stosuje się także do nauczycieli i nauczycieli

akademickich zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

5.

Jeżeli postępowanie dyscyplinarne lub karne zakończy się umorzeniem z braku dowodów

winy albo wydaniem orzeczenia lub wyroku uniewinniającego, nauczycielowi i nauczycielowi

akademickiemu należy zwrócić zatrzymane kwoty uposażenia, z wyjątkiem wymienionych

w ust. 2.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe przepisy w zakresie składu

i właściwości komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i nauczycieli akademickich,

zasad i trybu ich powoływania, wyznaczania składów orzekających, powoływania rzeczników

dyscyplinarnych i obrońców oraz trybu postępowania dyscyplinarnego i wykonywania kar

dyscyplinarnych i ich zatarcia.

1.

Stosunek pracy z nauczycielem i nauczycielem akademickim, który ma być zatrudniony

w pełnym wymiarze zajęć, zawiązuje się przez mianowanie na stałe, do odwołania albo

na czas określony, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 2 i 3.

2.

Z nauczycielem i nauczycielem akademickim, dla którego zatrudnienie w danej szkole

jest dodatkowym miejscem pracy albo który jest zatrudniony w niepełnym wymiarze zajęć

- zawiązanie stosunku pracy następuje w drodze zawarcia umowy o pracę na czas nieokreślony

lub na czas określony, chyba że zawarto umowę zlecenia przewidzianą w ust. 4.

3.

Przepis ust. 2 ma zastosowanie również do kontraktowych profesorów i kontraktowych

docentów szkół wyższych oraz w stosunku do osób nie posiadających obywatelstwa polskiego.

4.

Prowadzenie wykładów, ćwiczeń i innych zajęć dydaktyczno-organizacyjnych i naukowych

w szkole wyższej może być również powierzone w drodze umowy zlecenia.

5.

Organy właściwe do zawierania umów o pracę z umów, o których mowa w ust. 4, oraz zasady

zawierania tych umów określa właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Nauki, Szkolnictwa

Wyższego i Techniki lub z Ministrem Oświaty i Wychowania.

1.

Stosunek pracy z profesorem zwyczajnym, profesorem nadzwyczajnym i docentem zawiązuje

się w drodze mianowania na stałe.

2.

Stosunek pracy z asystentem stażystą, asystentem, starszym asystentem zawiązuje się

w drodze mianowania do odwołania, jednak na czas nie dłuższy niż określony w ustawie o szkolnictwie wyższym.

3.

Stosunek pracy z nauczycielem akademickim nie wymienionym w ust. 1 i 2 zawiązuje się

przez mianowanie do odwołania, a za zgodą właściwego ministra na stałe.

4.

Stosunek pracy z nauczycielem akademickim zawiązuje się przez mianowanie na czas określony,

jeżeli czas trwania zatrudnienia jest ściśle określony i wynika z organizacji nauczania

lub badań naukowych albo gdy chodzi o zastępstwo nieobecnego w pracy nauczyciela akademickiego.

5.

Z nauczycielem stosunek pracy zawiązuje się przez mianowanie

1)

na stałe, jeżeli

-

posiada co najmniej 2 lata nieprzerwanej pracy pedagogicznej i otrzymał ostatnio dobrą

ocenę pracy,

-

ma wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska,

2)

do odwołania, jeżeli nie odpowiada warunkom określonym w pkt 1,

3)

na czas określony, jeżeli czas trwania zatrudnienia jest ściśle określony i wynika

z organizacji nauczania albo gdy chodzi o zastępstwo nieobecnego w pracy nauczyciela.

1.

Mianowania na stanowisko profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego i docenta

dokonuje właściwy minister na wniosek rektora zaopiniowany przez radę wydziału (radę

naukową) i senat lub z własnej inicjatywy.

2.

Mianowania nauczycieli akademickich nie wymienionych w ust. 1 dokonuje rektor na wniosek

dziekana lub kierownika innej równorzędnej jednostki naukowej lub dydaktycznej szkoły,

zaopiniowany przez radę wydziału (radę naukową).

1.

Nauczycieli mianuje lub zawiera z nimi umowę o pracę organ administracji szkolnej

sprawujący bezpośredni nadzór nad szkołą, w której nauczyciel ma być zatrudniony.

2.

Właściwy minister może upoważnić do mianowania lub zawierania umów z nauczycielami

inny organ oraz określić stanowiska, których obsadzenie wymaga zgody organu wyższego

stopnia.

1.

Stosunek pracy w drodze mianowania zawiązuje się z dniem określonym w akcie nominacji,

a jeżeli dnia tego nie określono - z dniem doręczenia osobie mianowanej tego aktu.

2.

Umowa o pracę zawiązuje się w dniu określonym w umowie jako dzień podjęcia pracy,

a jeżeli dnia tego nie określono - w dniu zawarcia umowy.

Akt nominacji i umowa o pracę powinny w szczególności określić

1)

stanowisko lub rodzaj i miejsce pracy,

2)

termin rozpoczęcia pracy,

3)

wysokość uposażenia lub zasady wymiaru uposażenia.

Przy pierwszym mianowaniu na stanowisko nauczyciela i nauczyciela akademickiego osoba

mianowana składa ślubowanie, którego brzmienie i tryb składania ustala właściwy minister.

Nowo zatrudniony nauczyciel i nauczyciel akademicki obowiązany jest przystąpić do

pracy w terminie oznaczonym w akcie nominacyjnym lub w umowie o pracę. Jeżeli nowo

zatrudniony nauczyciel lub nauczyciel akademicki nie usprawiedliwi w ciągu 6 dni po

tym terminie nieprzystąpienia do pracy, nominacja lub umowa o pracę traci ważność,

chyba że szczególne przepisy stanowią inaczej.

1.

Na prośbę lub z urzędu za zgodą nauczyciela akademickiego można go przenieść do innej

szkoły wyższej lub innej szkoły w tej samej lub innej miejscowości.

2.

O przeniesieniu decyduje organ właściwy do powołania na nowe stanowisko za zgodą organu,

który powołał nauczyciela akademickiego na dotychczas zajmowane stanowisko.

3.

Przeniesienie profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego lub docenta może nastąpić

po zasięgnięciu opinii rektorów obydwóch szkół wyższych, pozostałych zaś nauczycieli

akademickich - po zasięgnięciu opinii dziekanów lub dyrektorów instytutów.

4.

W razie konieczności zapewnienia należytej obsady stanowisk nauczycieli akademickich

w szkole wyższej, zniesienia lub przekształcenia szkoły wyższej albo też przeprowadzenia

w szkole wyższej innych istotnych zmian organizacyjnych właściwy minister może zarządzić

przeniesienie mianowanego nauczyciela akademickiego, który nie wyraził na to zgody.

Przeniesienie profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego lub docenta następuje

po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. W wypadkach określonych

wyżej stosuje się odpowiednio przepisy art. 88 ust. 3d art. 91 ust. 2.

5.

W razie przeniesienia nauczyciela akademickiego z urzędu za jego zgodą stosuje się

przepis art. 88 ust. 3.

6.

W trybie przewidzianym w ust. 4 można przenieść profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego

lub docenta jedynie do innej szkoły wyższej na stanowisko umożliwiające właściwe wykorzystanie

jego kwalifikacji i nie niższe od stanowiska poprzednio zajmowanego. Pozostałych nauczycieli

akademickich można przenieść w tym trybie do innej szkoły wyższej na stanowisko nie

niższe od stanowiska poprzednio zajmowanego albo też do szkoły średniej na stanowisko

umożliwiające właściwe wykorzystanie jego kwalifikacji.

7.

Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio przy przeniesieniu nauczyciela akademickiego

do instytutu naukowo-badawczego lub innej placówki naukowej, chociażby nie należały

one do tego samego resortu.

1.

Nauczyciel może być przeniesiony na własną prośbę lub z urzędu za jego zgodą do innej

szkoły (placówki) lub do szkoły wyższej w tej samej lub innej miejscowości.

2.

W razie konieczności zapewnienia szkole obsady stanowisk nauczycielskich z kwalifikacjami

odpowiadającymi potrzebom programowym szkoły albo gdy zachodzą zmiany organizacyjne

powodujące całkowitą lub częściową likwidację szkoły, uniemożliwiające dalsze zatrudnienie

nauczyciela w danej szkole, można przenieść mianowanego nauczyciela bez jego zgody

do danej szkoły lub do szkoły wyższej w tej samej lub innej miejscowości w granicach

danego kuratorium okręgu szkolnego.

3.

Przeniesienie nauczyciela z urzędu za jego zgodą oraz w trybie określonym w ust. 2

do innej miejscowości może nastąpić pod rygorem

1)

zapewnienia nauczycielowi w nowym miejscu pracy odpowiedniego do jego stanu rodzinnego

mieszkania oraz miejsca pracy dla współmałżonka, jeśli jest on nauczycielem,

2)

przyznania nauczycielowi, oprócz zwrotu kosztów przeniesienia na zasadach określonych

w art. 89 ust. 1, zasiłku osiedleniowego w wysokości dwumiesięcznego ostatnio pobieranego

uposażenia zasadniczego z dodatkami.

4.

W razie wniesienia przez nauczyciela odwołania w przepisanym terminie - przeniesienie

nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem tego odwołania przez właściwego ministra.

5.

Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio przy przeniesieniu nauczyciela do szkoły

innego resortu, a przepis ust. 3 - również w razie przeniesienia z urzędu za zgodą

nauczyciela do pracy w organach administracji szkolnej.

1.

W razie przeniesienia nauczyciela lub nauczyciela akademickiego przysługuje mu zwrot

kosztów przeniesienia według zasad określonych w odrębnych przepisach dla pracowników

państwowych.

2.

Nauczyciela i nauczyciela akademickiego zmieniającego miejsce zamieszkania w związku

z przeniesieniem należy zwolnić od pełnienia obowiązków służbowych na odpowiedni okres

czasu, uwzględniając jego warunki rodzinne i warunki komunikacyjne towarzyszące przeniesieniu.

3.

Przeniesienia, o którym mowa w art. 88 ust. 2, dokonuje - po zasięgnięciu opinii właściwego

zarządu okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego - organ administracji szkolnej szczebla

wojewódzkiego w stosunku do nauczycieli szkół podporządkowanych prezydiom rad narodowych,

a w stosunku do nauczycieli szkół nie podporządkowanych prezydiom rad narodowych -

właściwy minister.

1.

Nauczyciel może być zobowiązany do pracy w innej szkole w tej samej miejscowości w

celu uzupełnienia obowiązującego wymiaru godzin.

2.

W uzasadnionych wypadkach przepis ust. 1 można zastosować odpowiednio również do nauczyciela

akademickiego.

3.

Nauczyciel i nauczyciel akademicki może być przeniesiony do pracy w organach administracji

szkolnej na stanowisko wymagające kwalifikacji nauczycielskich tylko za jego zgodą.

4.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu przechodzącemu do pracy w organach administracji

szkolnej w drodze przeniesienia lub w innej drodze lub do Związku Nauczycielstwa Polskiego

w drodze wyboru - przysługują uprawnienia wynikające odpowiednio z art. 39, 40, 48,

51, 103-105.

5.

Do nauczycieli zatrudnionych w terenowych organach administracji szkolnej na stanowiskach

wymagających kwalifikacji nauczycielskich stosuje się ponadto odpowiednio przepisy

art. 15, 16, 20 i 102 ust. 3 ustawy.

1.

Decyzje o przeniesieniach nauczycieli na inne miejsce służbowe lub na inne stanowisko

powinny być doręczone przed dniem 1 czerwca. Przeniesienia w ciągu roku szkolnego

mogą być dokonywane jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

2.

Decyzje o przeniesieniach wydane na podstawie art. 88 ust. 2 powinny być, pod rygorem

ich nieważności, doręczone zainteresowanemu na 6 miesięcy przed terminem przeniesienia.

1.

Z mianowanym nauczycielem i nauczycielem akademickim należy rozwiązać stosunek pracy

1)

na wniosek nauczyciela lub nauczyciela akademickiego,

2)

w razie czasowej niezdolności nauczyciela lub nauczyciela akademickiego do pracy spowodowanej

jego chorobą, o ile okres tej choroby przekracza 1 rok; w szczególnie uzasadnionych

wypadkach po stwierdzeniu przez komisję lekarską poprawy stanu zdrowia i możliwości

powrotu do pracy - okres spowodowanej chorobą nieobecności w pracy może być przedłużony

ponad 1 rok, nie dłużej jednak niż do dwóch lat, licząc łącznie okres choroby i urlopu

dla poratowania zdrowia,

3)

w razie orzeczenia przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia trwałej

niezdolności nauczyciela lub nauczyciela akademickiego do pracy w pełnym wymiarze

zajęć na zajmowanym stanowisku,

4)

z końcem roku szkolnego, w którym profesor zwyczajny, profesor nadzwyczajny lub docent

kończy 70 lat życia,

5)

z końcem roku szkolnego, w którym nauczyciel lub nauczyciel akademicki nie będący

profesorem lub docentem osiągnął wiek emerytalny, z tym że organ administracji szkolnej

uprawniony do mianowania może za zgodą nauczyciela przedłużyć okres zatrudnienia w

wypadkach uzasadnionych potrzebami kadrowymi,

6)

w razie stwierdzenia niewywiązywania się przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego

z obowiązków służbowych.

2.

Wniosek o rozwiązanie stosunku pracy powinien być zgłoszony przez nauczyciela (nauczyciela

akademickiego) na piśmie na 3 miesiące naprzód i nie później niż na 3 miesiące przed

zakończeniem zajęć w danym roku szkolnym. Zwolnienie nauczyciela lub nauczyciela akademickiego

na jego wniosek powinno nastąpić nie później niż z chwilą zakończenia zajęć w danym

roku szkolnym. Terminy te mogą za zgodą właściwego organu ulec skróceniu, co pozostaje

jednak bez wpływu na fakt, że w takim wypadku rozwiązanie stosunku pracy następuje

na wniosek nauczyciela lub nauczyciela akademickiego przez wypowiedzenie.

3.

Okresy wymienione w ust. 1 pkt 2 ulegają odpowiedniemu skróceniu, jeśli nauczyciel

akademicki osiągnął wcześniej wiek 70 lat życia, a nauczyciel lub nauczyciel akademicki

nie będący profesorem lub docentem - wiek emerytalny.

4.

Skierowanie nauczyciela lub nauczyciela akademickiego do badania przez komisję lekarską

do spraw inwalidztwa i zatrudnienia może nastąpić z inicjatywy nauczyciela lub nauczyciela

akademickiego albo z urzędu w każdym czasie przez organ właściwy w myśl art. 81 i

art. 82; nie usprawiedliwione niezgłoszenie się nauczyciela lub nauczyciela akademickiego

skierowanego z urzędu do badania upoważnia organ administracji szkolnej do rozwiązania

stosunku pracy.

5.

Na wniosek rektora, zgłoszony za zgodą profesora lub docenta, właściwy minister może

przedłużyć czas trwania stosunku pracy z profesorem zwyczajnym, profesorem nadzwyczajnym

lub docentem, który ukończył 70 lat życia, na dalsze okresy trzyletnie. W razie nieprzedłużenia

stosunku pracy na dalszy okres trzyletni ulega on rozwiązaniu.

6.

Wniosek o rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem akademickim mianowanym przez właściwego

ministra z powodu niewywiązywania się z obowiązków służbowych rektor kieruje do tego

ministra, który zasięga w tej sprawie opinii komisji kwalifikacyjnej. Tryb i zasady

działania oraz skład komisji kwalifikacyjnej określa właściwy minister w porozumieniu

z Zarządem Głównym Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz po zasięgnięciu opinii Rady

Głównej Szkolnictwa Wyższego. Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem akademickim

mianowanym przez rektora z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 6 następuje po zasięgnięciu

opinii komisji kwalifikacyjnej. Rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn określonych

w ust. 1 pkt 6 następuje z końcem roku szkolnego za 3-miesięcznym wypowiedzeniem.

7.

Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem z powodu niewywiązywania się z obowiązków

służbowych następuje z końcem roku szkolnego za trzymiesięcznym wypowiedzeniem na

piśmie po otrzymaniu przez nauczyciela dwukrotnie w odstępie nie krótszym niż jeden,

a nie dłuższym niż półtora roku niedostatecznej oceny pracy w trybie określonym w

art. 93.

1.

Organ administracji szkolnej obowiązany jest zawiadomić nauczyciela o niedostatecznej

ocenie jego pracy podając uzasadnienie z jednoczesnym ostrzeżeniem, że następna niedostateczna

ocena spowoduje rozwiązanie stosunku pracy.

2.

Ocenę pracy ustala organ administracji szkolnej sprawujący bezpośredni nadzór nad

szkołą na podstawie opinii dyrektora szkoły i swojego przedstawiciela.

3.

O ile ocena nie została ustalona przez naczelny organ administracji szkolnej, nauczyciel

ma prawo odwołać się w ciągu 14 dni od dnia powiadomienia o niesłusznej jego zdaniem

ocenie do władzy bezpośrednio wyższej od tej, która ustaliła ocenę.

4.

W razie wniesienia odwołania przez nauczyciela od drugiej niedostatecznej oceny rozwiązanie

stosunku pracy nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem tego odwołania.

1.

Nauczyciela i nauczyciela akademickiego można zwolnić z zajmowanego stanowiska w wypadku

1)

zniesienia lub przekształcenia szkoły lub szkoły wyższej albo też przeprowadzenia

w szkole i szkole wyższej istotnych zmian organizacyjnych, gdy nie ma możliwości zatrudnienia

go w tej samej lub innej szkole albo szkole wyższej w tej samej lub w innej miejscowości;

w tym wypadku nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu należy zaproponować pracę

zgodną z jego kwalifikacjami,

2)

niezastosowanie się nauczyciela lub nauczyciela akademickiego do zarządzenia o przeniesieniu

w trybie określonym w art. 87 ust. 4 i w art. 88 ust. 2.

2.

Rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 1 następuje

1)

z nauczycielem akademickim - za trzymiesięcznym wypowiedzeniem z podaniem motywów

zwolnienia i przy odpowiednim zastosowaniu art. 92 ust. 6,

2)

z mianowanym nauczycielem - za uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniem dokonanym

na piśmie z podaniem motywów rozwiązania stosunku pracy.

Decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy na podstawie art. 92-94 wydaje organ uprawniony

do mianowania w trybie określonym w tych artykułach.

1.

W wypadkach wyjątkowych stosunek pracy może być rozwiązany z mianowanym nauczycielem

i nauczycielem akademickim, którego działalność naukowa lub dydaktyczna albo oddziaływanie

wychowawcze pozostaje w rażącej sprzeczności z zadaniami szkoły i szkoły wyższej.

W razie rozwiązania stosunku pracy w tym trybie może być przyznana nauczycielowi lub

nauczycielowi akademickiemu odprawa w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego.

2.

W przypadkach określonych w ust. 1 stosunek służbowy rozwiązuje

1)

z profesorem i docentem - właściwy minister; rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie

z profesorem zwyczajnym i profesorem nadzwyczajnym wymaga zgody Prezesa Rady Ministrów,

2)

z nauczycielami i pozostałymi nauczycielami akademickimi - organ uprawniony do mianowania

za zgodą właściwego ministra.

1.

Stosunek pracy mianowanego nauczyciela i nauczyciela akademickiego rozwiązuje się

z mocy prawa w razie

1)

prawomocnego ukarania w trybie dyscyplinarnym karą dyscyplinarną zwolnienia lub wydalenia,

2)

prawomocnego skazania na karę utraty praw publicznych albo prawa wykonywania zawodu,

3)

pozbawienia tytułu naukowego,

4)

stwierdzenia, że mianowanie nastąpiło na podstawie fałszywych lub nieważnych dokumentów,

5)

porzucenia pracy przez samowolne uchylenie się od pracy.

2.

Rozwiązanie stosunku pracy w wypadkach określonych w ust. 1 pkt 1-5 stwierdza organ

uprawniony do zatrudnienia nauczyciela i nauczyciela akademickiego.

1.

Z nauczycielem i nauczycielem akademickim mianowanym do odwołania stosunek pracy może

być rozwiązany w każdym czasie za trzymiesięcznym wypowiedzeniem na koniec roku szkolnego

oraz w wypadkach określonych w art. 92 ust. 1 pkt 1 i 6 oraz w art. 94 ust. 1 i art.

96, a ponadto stosunek pracy rozwiązuje się w przypadkach określonych w art. 97.

2.

W razie niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 1 rok stosunek

pracy nauczyciela i nauczyciela akademickiego, o którym mowa w ust. 1, powinien być

rozwiązany bez wypowiedzenia.

3.

Z nauczycielem mianowanym do odwołania, który w okresie pierwszych 3 lat pracy nie

uzyskał warunków do mianowania na stałe, stosunek służbowy powinien być rozwiązany

z upływem trzyletniego okresu pracy w trybie określonym w ust. 1.

1.

Stosunek pracy zawarty z nauczycielem i nauczycielem akademickim w drodze mianowania

na czas określony rozwiązuje się z upływem okresu, na jaki nastąpiło mianowanie, oraz

w wypadkach określonych w art. 92 ust. 1 pkt 1 i 6, art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2, art.

96 i 97.

2.

W razie niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 1 rok stosunek

pracy z nauczycielem i nauczycielem akademickim, o którym mowa w ust. 1, powinien

być rozwiązany bez wypowiedzenia po upływie 1 roku niezdolności do pracy, nie później

jednak niż z upływem okresu, na który nastąpiło mianowanie.

Do nauczycieli i nauczycieli akademickich stosuje się odpowiednio przepisy art. 114 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin

(Dz. U. Nr 3, poz. 6).

1.

Umowa o pracę z nauczycielem i nauczycielem akademickim rozwiązuje się

1)

na mocy porozumienia stron,

2)

przez wypowiedzenie przez jedną ze stron,

3)

z upływem czasu, na który była zawarta,

4)

przez oświadczenie jednej ze stron bez wypowiedzenia.

2.

Umowa o pracę zawarta z nauczycielem i nauczycielem akademickim na czas nieokreślony

może być rozwiązana przez organ uprawniony do jej zawarcia z końcem roku szkolnego

za wypowiedzeniem wynoszącym 3 miesiące kalendarzowe.

3.

Przepis ust. 2 w części dotyczącej rozwiązywania umów o pracę z końcem roku szkolnego

nie dotyczy nauczycieli szkół, w których zajęcia trwają cały rok kalendarzowy.

4.

Umowa o pracę rozwiązuje się z mocy prawa w razie porzucenia pracy przez samowolne

uchylenie się od pracy w ciągu co najmniej siedmiu dni.

5.

Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas nieokreślony może być rozwiązana

przez organ uprawniony do jej zawarcia w każdym czasie i bez wypowiedzenia

1)

z winy nauczyciela lub nauczyciela akademickiego

a)

w wypadkach określonych w art. 96 i 97 ust. 1 pkt 2-4,

b)

w razie dopuszczenia się przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia dalsze zatrudnienie

nauczyciela lub nauczyciela akademickiego na zajmowanym stanowisku, jeśli dopuszczenie

się tego przestępstwa jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,

c)

w razie zawinionej przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego utraty uprawnień

koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku,

2)

w razie niezdolności nauczyciela lub nauczyciela akademickiego do pracy z powodu jego

choroby trwającej dłużej niż 1 rok,

3)

w razie usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela lub nauczyciela akademickiego w

pracy z innych przyczyn niż określone w pkt 2, trwającej bez przerwy dłużej niż 1

miesiąc, chyba że nieobecność w pracy nastąpiła z powodu udzielonego urlopu albo wskutek

odosobnienia z powodu choroby zakaźnej.

6.

W wypadkach określonych w ust. 4 i w ust. 5 pkt 2 i 3 umowa o pracę zawarta na czas

określony rozwiązuje się jednak nie później niż z upływem okresu, na który została

zawarta.

7.

W sprawach dotyczących umów o pracę nie unormowanych w niniejszej ustawie stosuje

się odpowiednio powszechnie obowiązujące przepisy ustawodawstwa pracy.

1.

Nauczycielowi mianowanemu na stałe, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn

określonych w art. 92 ust. 1 pkt 3 i art. 94 ust. 1 pkt 1, przyznaje się jednorazową

odprawę pieniężną w wysokości jednomiesięcznego ostatnio pobieranego w służbie czynnej

uposażenia zasadniczego za każdy pełny rok służby nauczycielskiej zaliczalnej w myśl

przepisów wydanych na podstawie art. 23, nie przekraczającą jednak 6-miesięcznego

uposażenia zasadniczego.

2.

Nauczycielowi mianowanemu na stałe, z którym rozwiązuje się stosunek pracy z przyczyn

określonych w art. 62 ust. 2, może być przyznana jednorazowa odprawa na zasadach określonych

w ust. 1, nie przekraczająca jednak

-

3-miesięcznego uposażenia zasadniczego, jeżeli okres czynnej służby nauczycielskiej

nie przekroczył 10 lat,

-

6-miesięcznego uposażenia zasadniczego, jeżeli okres czynnej służby nauczycielskiej

przekroczył 10 lat.

3.

Nauczycielowi i nauczycielowi akademickiemu mianowanemu na stałe i przechodzącemu

na emeryturę przyznaje się odprawę w wysokości dwumiesięcznego ostatnio pobieranego

uposażenia zasadniczego w szkole lub w szkole wyższej będącej podstawowym miejscem

jego pracy.

Nauczyciele i nauczyciele akademiccy oraz członkowie ich rodzin mają prawo do zaopatrzenia

emerytalnego określonego w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin z uwzględnieniem art. 104 i 105 niniejszej ustawy, z tym że nauczycieli

zalicza się do pracowników I kategorii zatrudnienia.

1.

Podstawę wymiaru emerytury i renty dla nauczyciela i nauczyciela akademickiego, przechodzącego

na emeryturę lub rentę inwalidzką w okresie od 1 maja 1972 r. do 31 sierpnia 1976 r.,

stanowi

1)

zarobek z tytułu zatrudnienia w szkole lub w szkole wyższej obliczony według ustalonych

dla V etapu podwyżki stawek uposażenia zasadniczego, dodatków i wynagrodzenia za godziny

ponadwymiarowe, podwyższony odpowiednio z tytułu zwolnienia zarobku od podatku od

wynagrodzeń i składki na cele emerytalne,

2)

zarobek z tytułu równoczesnego zatrudnienia poza szkołą lub szkołą wyższą obliczony

na zasadach ogólnych określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin.

2.

Na wniosek nauczyciela lub nauczyciela akademickiego podstawę wymiaru emerytury lub

renty w okresie, o którym mowa w ust. 1, ustala się na zasadach ogólnych określonych

w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

3.

Podstawę wymiaru emerytury lub renty dla nauczyciela i nauczyciela akademickiego przechodzącego

na emeryturę lub rentą inwalidzką po dniu 31 sierpnia 1976 r. ustala się na zasadach

ogólnych określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin, z tym że zarobek w szkole lub w szkole wyższej podwyższa się odpowiednio

z tytułu zwolnienia zarobku od podatku od wynagrodzeń i składki na cele emerytalne.

4.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy wymiaru renty rodzinnej

po nauczycielu lub nauczycielu akademickim zmarłym w okresie od 1 maja 1972 r. do

dnia 31 sierpnia 1976 r.

5.

Szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury i renty inwalidzkiej nauczycieli

i nauczycieli akademickich, w tym również podwyższania zarobku w szkole i w szkole

wyższej z tytułu zwolnienia uposażeń nauczycieli i nauczycieli akademickich od podatku

od wynagrodzeń i składki na cele emerytalne - określa Minister Pracy, Płac i Spraw

Socjalnych w porozumieniu z Ministrami Oświaty i Wychowania oraz Nauki, Szkolnictwa

Wyższego i Techniki.

6.

Na wniosek nauczyciela pozostającego w dniu wejścia w życie ustawy w czynnej służbie

nauczycielskiej podlega przeliczeniu według zasad określonych w ust. 1-5 jego emerytura

wymierzona przed wejściem w życie ustawy i następnie zawieszona na skutek wykonywania

przez nauczyciela zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin.

1.

Nauczycielom i nauczycielom akademickim uprawnionym do emerytury lub renty inwalidzkiej

przysługuje dodatek do emerytury lub renty w wysokości

1)

20% tych świadczeń, jeśli uprawniony wykonywał pracę w szkole wyższej na stanowiskach

profesora, docenta, adiunkta, starszego wykładowcy lub wykładowcy, starszego kustosza

dyplomowanego lub kustosza dyplomowanego, starszego asystenta i asystenta oraz w instytutach

naukowo-badawczych i innych placówkach naukowo-badawczych na stanowiskach określonych

w trybie podanym w ust. 4,

2)

10% tych świadczeń, jeśli uprawniony wykonywał pracę nauczycielską w szkole lub w

szkole wyższej na innych stanowiskach niż wymienione w pkt 1.

2.

Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje niezależnie od dodatku z tytułu posiadania

odznaczeń państwowych.

3.

Przepis ust. 1 pkt 2 dotyczy zarówno nauczycieli, którzy przejdą na emeryturę lub

rentę po dniu 1 maja 1972 r., jak i tych, którzy przeszli na emeryturę lub rentę inwalidzką

przed tą datą.

4.

Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych określa w porozumieniu z Ministrami Oświaty

i Wychowania oraz Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki w drodze rozporządzenia okresy

pracy uprawniające do dodatków, o których mowa w ust. 1, oraz szczegółowe zasady przyznawania

i obliczania tych dodatków.

1.

W sprawach dotyczących nauczycieli i nauczycieli akademickich organy administracji

szkolnej współdziałają ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego. Dotyczy to przede wszystkim

-

działania na rzecz poprawy warunków i wydajności pracy,

-

poprawy warunków socjalno-bytowych pracowników i ich rodzin,

-

wykorzystania funduszu socjalnego,

-

doskonalenia ideowego i zawodowego,

-

zmian i rozwiązywania stosunku pracy,

-

planowania i wykorzystania urlopów,

-

nadania wyróżnień i odznaczeń,

-

przydziału godzin nauczania i innych zajęć wewnątrzszkolnych,

-

organizacji i składu komisji dyscyplinarnych oraz postępowania dyscyplinarnego.

2.

Szczegółowe zasady współdziałania organów administracji szkolnej z instancjami Związku

Nauczycielstwa Polskiego określi porozumienie Ministrów Oświaty i Wychowania oraz

Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z Zarządem Głównym tego Związku.

3.

Uprawnienia zastrzeżone w ust. 1 dla Związku Nauczycielstwa Polskiego w stosunku do

nauczycieli należących do innych związków przysługują tym innym związkom.

Upoważnia się Radę Ministrów do dalszej poprawy warunków pracy nauczycieli i nauczycieli

akademickich i obniżania norm czasu pracy określonych w ustawie.

W stosunku do nauczycieli mianowanych na stanowiska kierownicze w szkołach okres pięciu

lat pełnienia funkcji, o którym mowa w art. 5 ust. 1, liczy się od dnia wejścia w

życie ustawy.

1.

Nauczycieli pozostających w służbie nauczycielskiej albo w administracji szkolnej

w dniu wejścia w życie ustawy, którzy uzyskali na podstawie dotychczas obowiązujących

przepisów kwalifikacje naukowe i pedagogiczne do nauczania lub prowadzenia zajęć wychowawczych

w szkołach określonego rodzaju i stopnia, uważa się za posiadających kwalifikacje

do zajmowania stanowiska nauczyciela lub wychowawcy w tych szkołach, choćby nie odpowiadali

warunkom określonym w art. 10 ust. 1, a posiadających ponadto na podstawie dotychczasowych

przepisów kwalifikacje zawodowe - uważa się za posiadających kwalifikacje do zajmowania

stanowiska nauczyciela dyplomowanego lub wychowawcy dyplomowanego w tych szkołach.

2.

Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy w szkołach średnich, którzy

odpowiadają warunkom określonym w art. 10 ust. 3, stają się profesorami szkół średnich.

3.

Do absolwentów studiów nauczycielskich, którzy ukończą naukę w tych studiach po dniu

wejścia w życie ustawy, w zakresie kwalifikacji naukowych i pedagogicznych stosuje

się odpowiednio przepisy ust. 1.

W zakresie spraw nie unormowanych przepisami niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy

Kodeksu postępowania administracyjnego.

1.

Przepisy art. 33 ust. 1 i 2 wchodzą w życie od początku roku szkolnego 1972/73.

2.

Przepisy art. 22 ust. 4 mają zastosowanie od początku roku szkolnego 1972/73.

1.

Nauczyciele i nauczyciele akademiccy mianowani na podstawie dotychczasowych przepisów

są nauczycielami i nauczycielami akademickimi mianowanymi na stałe w rozumieniu ustawy.

2.

Nauczyciele i nauczyciele akademiccy zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na

podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze otrzymują w okresie 3 miesięcy od dnia wejścia

w życie ustawy mianowanie według zasad określonych w art. 80 ust. 2-5 ustawy z chwilą

doręczenia pisma nominacyjnego.

3.

Przepis ust. 2 nie ma zastosowania do nauczycieli i nauczycieli akademickich, o których

mowa w art. 79 ust. 2 i 3.

Umowy o pracę zawarte z nauczycielami i nauczycielami akademickimi przed wejściem

w życie ustawy ocenia się według przepisów niniejszej ustawy.

Uprawnienia wynikające z art. 90 ust. 4 i 5 przysługują również nauczycielom, którzy

przeszli do pracy w organach administracji szkolnej lub do Związku Nauczycielstwa

Polskiego przed dniem wejścia w życie ustawy.

1.

Przepisów ustawy nie stosuje się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej

1)

zajmujących stanowiska nauczycieli i nauczycieli akademickich w wyższych szkołach

wojskowych oraz w innych wojskowych szkołach i placówkach oświatowo-wychowawczych,

2)

zajmujących stanowiska nauczycieli akademickich w studium wojskowym szkoły wyższej,

3)

wyznaczonych do wykonywania zadań poza wojskiem na stanowiskach wymienionych w art.

1.

2.

Żołnierzom wymienionym w ust. 1 może być nadany tytuł honorowy „Zasłużony Nauczyciel

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” i „Medal Komisji Edukacji Narodowej”, a dzieciom

tych żołnierzy przysługują uprawnienia określone w art. 48.

Minister Oświaty i Wychowania oraz Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki

mogą za zgodą Prezesa Rady Ministrów rozciągnąć przepisy niniejszej ustawy lub niektóre

jej postanowienia na nauczycieli szkół niepaństwowych.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie obowiązują

przepisy dotychczasowe ze zmianami wynikającymi z ustawy.

Rada Ministrów określi, jakie dotychczasowe uprawnienia wynikające z przepisów szczególnych

przysługują nauczycielom i nauczycielom akademickim.

W ustawie z dnia 5 listopada 1958 r. o szkolnictwie wyższym

(Dz. U. z 1969 r. Nr 4, poz. 31) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 17 ust. 1, 4, 5 i 6 oraz w art. 27 ust. 1 i 2 wyrazy „pracowników naukowo-dydaktycznych” zastępuje się wyrazami „nauczycieli akademickich”,

2)

tytuł działu IV otrzymuje brzmienie: „Nauczyciele akademiccy i inni pracownicy szkoły”,

3)

tytuł rozdziału 1 w dziale IV otrzymuje brzmienie: „Nauczyciele akademiccy”,

4)

art. 76 otrzymuje brzmienie

„

Art. 76.

1.

Osoby zatrudnione w szkole w zakresie nauczania i pracy naukowo-badawczej lub nauczania

są nauczycielami akademickimi.

2.

Rodzaje stanowisk nauczycieli akademickich, tryb ich powoływania i odwoływania, prawa

i obowiązki oraz zasady odpowiedzialności służbowej określa ustawa - Karta praw i

obowiązków nauczycieli.

3.

Minister może utworzyć w szkołach wyższych stanowiska pracowników naukowo-badawczych.

Do pracowników tych mają zastosowanie

1)

w zakresie wynagrodzenia przepisy ustawy - Karta praw i obowiązków nauczyciela,

2)

w zakresie kwalifikacji, czasu pracy oraz innych praw i obowiązków przepisy o instytutach

naukowo-badawczych.

”

,

5)

w art. 81 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie

„

2.

Warunkiem powołania na stanowisko asystenta stażysty, asystenta lub starszego asystenta

jest posiadanie dyplomu magistra, magistra-inżyniera, lekarza lub dyplomu równorzędnego,

a na stanowisko adiunkta - posiadanie stopnia naukowego doktora.

3.

Właściwy minister określa szczegółowe warunki, którym powinni odpowiadać kandydaci

na adiunktów, starszych asystentów i asystentów stażystów, oraz warunki ich powoływania,

zwalniania i awansowania, a także może określić przypadki, w których dla powołania

na stanowisko adiunkta nie jest wymagane posiadanie stopnia naukowego doktora, a na

stanowisko asystenta stażysty, asystenta i starszego asystenta - dyplom magistra lub

magistra-inżyniera.

”

.

6)

w art. 77 i 79 ust. 2 wyrazy „pracownika naukowo-dydaktycznego” zastępuje się wyrazami „nauczyciela akademickiego”,

7)

w art. 122 ust. 2 pkt 1 i art. 124 ust. 2 wyrazy „pracowników naukowo-dydaktycznych” zastępuje się wyrazami „nauczycieli akademickich”,

8)

art. 87-119 skreśla się.

W ustawie z dnia 31 marca 1965 r. o wyższym szkolnictwie wojskowym

(Dz. U. z 1970 r. Nr 25, poz. 204) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 43 ust. 2 oraz 44 ust. 4 i art. 49 ust. 4 wyrazy „o szkolnictwie wyższym” zastępuje się wyrazami „o ustawie - Karta praw i obowiązków nauczyciela”,

2)

w art. 54 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Do osób cywilnych powołanych na stanowiska pracowników naukowo-dydaktycznych w wyższych

szkołach wojskowych oraz do osób zajmujących te stanowiska stosuje się przepisy ustawy

- Karta praw i obowiązków nauczyciela. Do osób cywilnych zatrudnionych na innych stanowiskach

w wyższych szkołach wojskowych stosuje się przepisy o szkolnictwie wyższym.

”

W art. 46 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników

i ich rodzin

(Dz. U. Nr 3, poz. 6)

1)

w ust. 2 skreśla się pkt 1,

2)

dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Sprawę dodatków do emerytury i renty z tytułu pracy w charakterze nauczyciela lub

nauczyciela akademickiego regulują przepisy ustawy - Karta praw i obowiązków nauczyciela.

”

W ustawie z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania

(Dz. U. Nr 32, poz. 160 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115) wprowadza się zmiany następujące

1)

art. 31-33 skreśla się,

2)

art. 34 otrzymuje brzmienie

„

Art. 34.

Kwalifikacje nauczycieli i wychowawców, ich prawa i obowiązki, zasady kształcenia

i doskonalenia oraz zadania i tryb powoływania i odwoływania nauczycieli i wychowawców

na stanowiska kierownicze w szkole, placówce oświatowej, wychowawczej i opiekuńczo-wychowawczej

określają przepisy ustawy - Karta praw i obowiązków nauczyciela.

”

,

3)

w art. 35 ust. 2 dodaje się na końcu zdanie następujące

„

Szczegółowy zakres obowiązków i uprawnień pracowników nadzoru pedagogicznego zatrudnionych

w organach administracji szkolnej określają przepisy ustawy - Karta praw i obowiązków

nauczyciela.

”

W art. 65 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych

(Dz. U. z 1963 r. Nr 29, poz. 172) dodaje się ust. 1a w brzmieniu

„

1a.

Tryb powoływania i odwoływania kuratorów i ich zastępców oraz inspektorów szkolnych

i ich zastępców określają przepisy ustawy - Karta praw i obowiązków nauczyciela.

”

Tracą moc

1)

ustawa z dnia 27 kwietnia 1956 r. o prawach i obowiązkach nauczycieli

(Dz. U. Nr 12, poz. 63 i z 1958 r. Nr 21, poz. 93),

2)

inne przepisy w sprawach uregulowanych niniejszą ustawą.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1972 r.