Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 kwietnia 1963 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym.
Statutory Text (3 Articles)
Art. 157. W dekrecie z dnia 22 pażdziernika 1951 f,. o do- .
O powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U, Nr 14, poz, 74) wodach osóbistych .(Dz. U. z 1951 r. Nr 55, poz. 382 i z 1956 r. '
i zmian wynikających z przepisów wydanych przed dniem
Nr 6, poz. . 29 i) Nr21,poz. 101 oraz z 1958 r. Nr 1, poz,l)
ogłosJ.€nia jednolitego tekstu oraz .z zastosowaniem nowej · wprowadza się następujące zmiany
ciągłej numeracji artykułów, ;ustępów i punktów.
1) wart. 14 skreśla się ust. 1 pkt 1 oraZ ust. '2;
2)
wart. 24 skreśla się ).lst. 1':"-3.
2. Podany w załączniku do niniejszego, obwieszczenia
jednolity tekst ustawy Z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechArt. 160. W art. 5 ustawy z dnia 6 czerwca ' 1958 T.
, nym obowiązku wojskowym nie. obejmuje następujących . o . służbie wojskowej s2:eregowców i podoficerów Sil Zbrojprzepisów: .
nych (Dz. U. Nr. 36, poz. 164) wprowadza się następujące
1) art. 156, art. 157, art. 160 i art. 162 ust. 1 ustawy z dnia zmiany
30 'stycznia .1959 r.
powszechnym obowiązku .wojsko1) ust. 2 otrzymuje brzmienie
wym (Dz. U. Nr 14, poz. 75) w br-zmieniu
. ,,2. Zasady badania i oceny zdolności fizycznej i psy"
chicine'jdo służby wojskowej określa Minister Obro, , "Art. 156, 1. Wart. 17 § 1 ustawy z flnia 20 lipca 1950. T.
' .' ny NarODowej w porozumieniu z Ministrem ZtlrQ··
o zmianie pf2episów postępowania
karnego (Dz. U.
wia,";
... z 1950 .. T. Nr 38, poz. 318, z 1954 r. Nr 34, pOl .. 142,
z 1955 r. Nr 46, poz. 309 i z 1958 r.Nr 18, poz. 76) prze2) dodaje się ust.- 3 ' brzmieniu: .
. pisy lit .. a) i b) otrzymująbrzmienit'\
.
,,3. Skład, właściwość i tryb postępowania wojskowych
. komisji '< lekarskich ok'Teśla Minister - Obrony Naro'"
_' .
,;a) żołnierze w czynnej służbie . w.ojskowej w sprawach
", dowej." ·· 0 przestępstwa popełnione w czasie odbywania tej
służby, . jeżeli przepis szczególny ni€ stanowi inaczej,
Art. 162. 1. Ustawa wchodzi w życie w dwa miesiące ,pO
b) osoby powołane do czynnej służby wojskowej dnju . ogłoszenia,,";
2) art. 152, art. 153, art. 154, art. 158, art. 159i art. i62 ust. 2
z upływem terminu, w którym b)'ly obqwią?:ane staustawy z ' dnia 30 stycznia 195,9 r. o powszechnym obowić się' do tej służby, w sprawach o przestępstwa
. wiązkuwojskowym (Dż. U. Nr 14, poz. 75)
jako wyokreślone wart. 113 i 114 Kodeksu KamegoW9jska
gasłych;
.
Polskiego, a poborowi także w sprawacl/ o prze,-
o
w
.
Dzlennik,:.us.taw Nr 20
, ,
art 2 ' i,4 ustawY z dnia 28 marca 1963 r, zmieniającej
' zasadhicżej "'słuzlfy wojsko'« 'ej prżewidiiime
jArt. 2. 1. Żołnierze odbywający w dniu wejścia w życie
ustawy zasadniczą służbę ' wojskową · w jednostkach r.cikietowych i radiotechnicznych ,o raz w innych jednostkach n~ określonych :r:Jr,~ez Min~stra Obrony Narodową
stanOWIskach mechamkow ' lotmczych pełnią. tę służbę
przez c'zas określony . wart. · 51 ust. 1 pkt 2 ust.awy
, o powszechnym obowiązku wojskowym.
"Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dnierr<ogłoszenia." :'·
3f
ustaw~ o powszechnymob9wiązku wojskowym ' (Dz.' U.
Nr 14, poz. 74) w brzmieniu
2. Minister Obróny Narodowej ' może zastosować do żołiiferzy w.ymienionych w ust. 1 skrócenie czasu trwania
vJ ait: ,51
. ust. 4 ust!lwy o pow,szechnym obowiązku wojskow:ym.l'
3. ' Powołane w art. 2 :iislawy , z dnia 28 marca 1963. t.
zmieniającej ustawę
o powszechnym obowiązku wojskowym
przepisy ·art. 51 ust. 1 pkt 2 i art, 51 ust. 4 ustawy o ,powszechnym obowiązku wojskowym oznaczone Sel w tekście
jednolitym jako art. 52 usL 1 pkt 2 i art. 52 ust. 4.,
Minister Obrony Narodowej: M. Spycha/ski
. ..
-
"
-~, ~
,
","
Zilłąoeznik
~ .'
USTAWA
... .
2, dnia
do .obwieszczenia Min'i stra
Qbrony Narodowej z driia25 ;It~ret
nid 1963" i>('poz. lMj', , .' '
",.. '::: , "
.
, "
,' .
'-'
30 stycznia 1959 r~'
o powsz~chnym obowiązku wojskowyJłl'; , '
RQ~dział
~.
:.' ,
-
Prżepisy
I.
'Narodowej w porozumieniu z Ministr.a mi Spraw Zagranic..znych i Spraw Wewnętrznych.
ogólne.
Art. L 1. Siły' Zbrojne Polskiej RzeCZYPospolitej' Ludowej
stoją ,na straży suwerenności i niepodiegłbści Narodu Pol-sk,iego, jego bezpieczeństwa i pokoju.
, 2. Służba wojskowa jest zaszczytnym obowiązki€lTi ' pa, triotycznym
obywateli
POlskiej. ;Rzeczypospolitej Ludo\llej.
.
..
Art. 2; W skład Sił Zbrojnych wchodzą
.1) wojska lądowe,
2r~oj"ka lotilicze,
3f wojska obrony powietrznej kraju,
4) iriarynatka' wojenf1a,
5) wo jska wewn~trzne.
, . Ad. 3. ..t. Podsfciwą uzUpełniania SB Zbrojnych jest powszechny obowiązek wojskowy. '
2. Uzupełnianie Sił Zbrojnych w granicach kontyg-entu
ustalonego przez Radę Minislrówi administ!owani€ rezerwami Os.obowyml Sil Zbrojnych należy do zakresudziałc,m!a Ministra Obrony Narodowej, a w części dotyczącej wojsk wewnętrznych do Ministra Obrony Narodowej w porozumien'lu z Ministrem Spraw Wewnętrznych. .
Art. 4. 1. Organami wojskowymi właściwymi w zakresie
uzupełniania Sil Zbroj;nych oraz administrowania rezerwami
osobowymi są dowództwa okręgów wojskowych oraz wojskowe komendy wojewódzkie i wojskowe komendy 'r ejonowe.
2. Siedziby wojskowych komend wojewódzkich i wojskowych komend rejonowych oraz ich zasięg terytorialny '
określa ,Minister Obrony Narodowej za. zgOdą Prezesa Ra:dy
Ministrów w drodze -rozporządzenia.
Art. 5. 1. Organami aciministracji państwo,we'j właściw){.
mi <ioprzeprowac;lzania czy~ności związanych z ,wykonywaniem' ~owszechnego obowiązku . wojsko\vego orilz ,do współ
działania ,z : nrgilll,ami wojskowymi W zalnesle i.l ~,~lp~łniai1ia ,
Sił Zbrojnyc h i administrowania ręzerwami os'obowymi są
..,:1) ·.prezydia, rad narodowych, wszystkich stopni j ich: organy,
,', ,a za manicą .,urzęd,y. konsulan:ie,
,
,,
: 2~ " inil1e i, organy administracji pairstwowej określone ,w usta', ' .. ,wie.
. ' / 2. TtyJ)sŁos0wanja przez u rzędy 'konsularne prze,visów
niniejszej ustawy do obywateli polskich sLale. zamieszblych
za granicą określa ' w drodze rozporządzenia Minister Oblo,ny
,'o '
I
Art. ' 6. 1. Organami Właściwymi do orzekania ozdc·,Jności
do służby wOjskoV\!ejw przypadkach okr€ślonych w: nin-iej~
SZ€j ustawie · ~ą , komisje poborowe oraz wojskowe komisje
lekarskie.
'
. 2 . .Zasarly badapia i oceny zdolności fizycznej i psychicznej do -służby wQjskowej pi"lezkomisje ' wymienione
w ust. 1, określa Minist~r Obrony Narod~wej ' Wpowlulłlie- "
nill z Ministrem Żdrowia i Opieki Sp9łecznej. '
"
3. Skład, właściwość i tryb ' po~tępowania , : wojs~ó'wYch,:,
komisji . lekarskich określa Minister Obrony Narodowej;
Art. 7. Powszechny , oąowiązekw?jskowy obe~muje: ,
1) obowiązek zgłaszania się do rejestracji,
....
2) obowiązek stawa-uia do p<;lhoru,
, 3) obowiązek odbywania sł użby wojskowej,
4) obowiązek meldunkowy.
Art. 8. Powszechnemu obowiązkowi wojskowemu podlegają mężczyżni - obywatele polscy - począwszy od 1 sfyCznia roku kalendarzowego, w którym kończą 18" lat życia, do
końca roku kalendarzowego, w kLóryni kończą 50, oficero- ,
wie ' 60, a ' oficerowie w stopniu "generał.ów (admirałów) 65 lat życia.
Art. 9. 1. Powszechnemu obowiązkowi wojskowemu nlę
podlegają mężczyżni uznani ze względu na , stan 'z drowia ~~
zupełnie
niezdol-uych do służby Wojskowej.
2. Nie podlegają również pO"'1szechnemu obowiązkowi
wojsKowemu Illężczyżni pełniący czynną służbę wojskową
z mocy obowiązku , w'ojskowego szcz~gólnego, ok reślonego
w odr~bnych przepisach (żołnierze zawodowi, służby ckreso.
wej, nadterminowi, uczniowie 'oficerskich szkół zawodowych,
słuchacze akademii wojsko~ych i inni) ' - ' przez qas pełnie
nia tej służby: W ~aZie ustania o,bowiązku wojslcowegQ
szczególnego powstaje · W stosunku do.tych osób z mocy ·p,rawa powszechny obowiązek wojskowy, jeżeli w myśl niniejszej ;ustawy. obowiązkowi .temu podlegają. ,
Art. 10: : ' ObOwiązkowi sl'użby ' wojskow~j
w zakresie
kobiety ~
obywatelki polskie , ~ począwszy od 1 stycznia .roku kalendarzowego, w którym kończą 18. )at.życia, do końc~ wku
ka leńdarzoweąo, w którym kończą 40, a. posiadające stopień
oficerski - 50 lat życia.
okre.ślonym niniejszą , Jjstawą mogą być . poddane
/'
Dziennik. Ustaw- Nr 20
-
. A~t. ,' 11. Celem.-przygotowanIa obywateli do ·wyk~)Jlywa-.
nia obowiązku -służby wojskowej ' i obrony kraju (art. 1 .
pkt 3i art. 10) prowadzis.ię przysposobienie wo:jskowe ~mlo
dzieży w zakresie określonym niniejszą ustawą.
-
;
3. Ilekroć ' w , dalszych ' przepisach , ustawy jest mowa
o "poborowych" bez- bliższe,gookreślenia, należy przez to ro~
zumieć mężczyzn wymienio:q ych w usLl i 2.
Art. 11. Rektorzy szkół wyższych, w !<-tórych prowadzone
jest wojskowe szkolenie studentów, obowią7anisą przedstawiać corocznie wykazy poborowych wymienionych VI art. 16
R o z d z i a· ł II.
ust. 2 właściwemu organowi administracji prezydium powia-.
Rejestracja . .
towej (miejskiej w miastach stanowiących powiaty miejskie,
a w miastaca wyłączonych z województw ·....: dzielnicowej)
.Art. 12. 1. rvlężczyźni, ktÓrzy w danym roku kalendarzo- . rady narodoWej właściwej dla siedziby szkoly~
wym kończą ' 18 ·jat życia (przedpoborowi), obowiązani są
Art. 13. 1. Pobór zarządza .coroczniePrez es , Rady Minicelem ' wcitlgnięcia do rejestru przedpoborowych zgłosić · się strów.
.
do właściwego organu administracji . prezydium gromadzkiej, '
2. Póbór. przeprowadza się w ,okresie między 1 kwietnia .
miejskiej, dzielnicowej rady narodowej lub rady narodowej
os·i edla, właściwej ze względu na ich miejsce stałego za- Ił. 30 czerwca każdego roku (pobór główny).
rpieszkania, a w : przypaclku zarJ)eldowania na pobyt cz'a sowy
3. Dla studentów szkół wyższych wymienionych wart. 16
ponad 2 rri.iesią(;e ,. :...... właściwej " ~ewzględu na miejsce tego ust. 2 oraz dla poborowych, którzy z jakichkolwiek ' powopobytu.
. dów nie stawili się do poboru głównego -prezy dium woje2. Rejestrację przeprowadzają organy ' wymienione ' w .' wódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączo
ust. · 1 w 'okresie pomiędzy 2 stycznia a 23 lutego każdego nego z województwa) zarządza przeprowadze.n ie poba.ru p~za
terminem określonym w ust. 2 (pobór dodatkowy) . .
roku.
3. Na podstawie przeprowadzonej l:ejestracji oraz danych z ewidencji ruchu ludności organy wymienione w ust, 1
zakładają rejestry przedpoborowych każdego rocznika. /
ATt~ 13. 1. Do rejestracji wzywa się przedpoborowych za
pomocą
obwieszczeIl. W miarę potrzeby przedpoborowi mogą
wzywani do rejestracji również za pomocą v,ezwań
imiennych.
być
2. Przedpoborowym, którzy zglosili się do rejestracji,
wydaje się zaświadczenie o zgłoszeniu . .
3. Przedpoborowi wymienieni w ust. 2, posiadający
kwalifikacje okreśfone przez Ministra Obrony Narodowe j,
mo gą być poddani przez wojsko,\,ego komeildanta r e jonowego przeglądowi lekarskiemu na zasadach przewidzianych dla
żó'łnierzy 'Tezerwyprzeznaczonych do odbycia ćwiczeń wojskowych.
Att. 14.1. Przedpoborowi wYJhienieni wart. 121Jsl. 1
oraz starsi, którzy z jakiejkolwiek przyczyny nie zglosili się
do rejestracji \v oznaczonym czasie i miej'scu, obowIązani są
uczynić to niezwłocznie pó ustaniu przeszkody.
Art. 19. Organami właśchvymi do przeprowau:w nia-- poboru w.. kraju .. są prezydia wojewódzkich i powiatowych
(miejskich w 'miastach 'stanowiących powiaty miejsk ie, a w
miastach wyłączonyoh z wojew-ództw - dzielnicowych) rad
.nar?dowych przy współudzia!t~ organów wojskowych wymienionych wart. 4 qst. 1 oraz prezydiów rad narodowych niższych stO[Jni.
.
Art. 20. 1. 'Poboro.vych wzywają do poboru prezydia powiatowych (miejskich w miastach stanowiących powiaty
miejskie, ' a w miastach wy lączonych z województw .- dzielnicowych) rad narodowych za pomocą obwieszczeń . W mia- '
rę potrzeby ,poborowi mogą być \vzywani do poboru r ównież
za pom oc ą wezwań imiennych przez ' własciwe organ y admini- '
stracji wymienionych prezydiów rad narodowych.
2. Rozplakatowanie ob\vieszczeń oraz doręczanie:' w~ż~ań
imiennych ' należy do właściw ych organów administl:acji prezydiów gromadzkich, miejskich, dzielnicowych.rad nar'odo:"
.
.wych i rad narodowych osiedli.
3. \V razie niestawienia się poborowego do poboru bez
uzasadnionych po\vodów, przewodniczący _prezydium powia2. Przedpoborowi, którzy w czasie przeprowadzania re- . towej (miejskiej w miastach stanowiąćych powiaty m iejskie,
jestracji przebywają czasowo za granicą, obowiązani są z gło a w miastach wyłączonych Z województw - dzielnicowe j)
rady narodowej Zarządza przymus.owe doprowadzenie pobosić się do -rejestracji do organu właśc,iwego w myśl art. 12
rowego.
ust. 1 ~iezwłocznie po powrocie do kraju.
Art. 15. Szczegółowy tryb przeprowadzania' rejestracji,
dokumenty, jakie powinni przedstawić przedpoborowi, oraz
sposób prowadzenia rejestru przedpoborowych i utrzymania
go w stałej aktualności określJ w drodze rozporządzeni·a Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem
Obrony Narodowej.
Roz d zi a ł
III.
Pobór.
Art. 16. L , Obowiązkowi stawieni a się do poboru podlega'ją
1) mężczyżni, którzy w danym roku kalendarzowym . kończą
. 19 lat życia,
2) mężczyźni starsi, do ukończenia 50 lat życia, którzy,
z jakichkolwiek powodów nie stawali do poboru,
2: Studenci szkół wyższych, w których prowactzone jest
wojskowe szkolenie studentów, podlegają obowiązkowi ,sta~
' 1.vłenia si.ę · do poboru od początku .roku . kalendarzQwe.g o, .
vi którylll · kończ<v 18..1atżycia. ..
Art. 21. 1. Dla przeprowadzenia poboru prezydia powiatowyoh (miejskich' w miastach stanowiących powiaty miejskie, a w miastach wyłączonych z województw - dzielnicowych) rad narodowych powołują w porozumieniu z organa- o
mi wojskowymi wymienionymi wart. 4 ust. 1 powiatowe komisje poborowe,
2. \V skład powiatowych komisji poborowych wchodzą
przewodniczący prezydium rady
narodowej wymienionej w ust. 1 lub jego zastępcaj
2) jako członkowie
a) wojskowy komendant rejonowy alba oficer w yz naCzony przez wojskowego komendanta' wojewódzkiegoj
b) przedstawiciel właściwego dla spraw wewnętrznych
organu prezydiuffi..(ady narodow€t"'wymienionej w
ust. li ~
,
c) dwaj lekarze, w tym jeden cywilny wyznaczony przez
właściwy dla spra~ zdrowia organ prezydium rady
narodowej wymienionej w tls.t: 1, a ·drugi ·- stosownie
do wydanego corocznie zarządzenia Ministrów Obrony
Narodow'ej oraz Zdr owia i Opieki Społecznej: - !>ądź
. cywilny wyznaczony przez właściwy' dla -spr.aw zdro1) jako przewodniczący -
"I
-
.
wia organ "prezydium rady ' narodowej wymienionej
w ust. l, bą dź wojskowy wy'lnaczony przez dowódcę
okręgu wojskowego.
2. Odroczenia mogą być udzielane rówlllez ze wzglę,du.
na wykonywanie zawodu - jeżeli \ldzielenie odroczenia jest
uzasadnione ze . wzglęciu na potrzeby Pailstwa'.
3: \"1 przypadkach gdy przewodniczący prez)idium rady
narodowej wymienionej w ust. l lub jego zastępca z przyczyn uzasadnionych względami służbowymi nie może by.ć
powoła'ny na przewodniczącego komisji pobor0wej, prezydium rady narodow.ej może powoła.ć na przewódniczącego
komisji kierownij(a właściwego dla spraw wew~cętrznych or-~
ganu tego prezydium.
3. Odroczenia zasadnicz,e j służby wojskowej ze względu
na stan zdrowia, ulrzymy~va.nie rodziny, wykonywańie zawodu lub pobieranie nauki w szkołach średnich udziela się poborowym .w wieku do 23 lat, a ze względu na odbywanie
studiów VI szkołach wyższych - poborowym w wieku do
25 lat życia. '
... Lekarze wyznaczeni przez właściwy dla spraw zdrowia organ prezydium 'rady narodowej na, członków powiatowych komisji poborowych ;z:achO\v l1ją prawo do wynagrodzenia ze swych ,zakładów pracy, a ponadto otrzymują ·za
~ażdy dzień pracy w k.omisji dodatkowe , wY1lagrodzenie
. na zasadach ustalonych 'przez Prezesa Rady Mini.strów.
względu
"
Art~
.
"
22. 1.,00 zakresu
.
działania
powiatowej koo~isji po-
boroweJ należy
.-,-
Poz. 108
246
1') badanie sJimu zdrowia poborowych oraz innych os,ó b w
- przypadkach przewidzianych
niniejszej ustawie i orze"
kanie o ich zdolności cio' słuiby:Wojskowej;
2} orzekanie o udzieleniu poborowym . odroczenia zasadni€ze'j służby wojskOWej.
•
w
.wyCIanie orzeczenia o zdolności poborowego.
,do sł\lżby wojs)wwej wymaga przeprowadz.e nia badań. 40datkowych lub specjalistycznych albo obserwacji, powiato.wa
komisja poborowa kieruje poborowego w tym celu do właści
, wego wojskowego zakładu lecznicz.ego lub dO' odpowiedniego zakłaciu społecznego służby zdrowia.
. 2.
Jeżeli
Art. ' 23. Komisja poborOwa wydając orzeczenie ' o zdolpoborowego do służby wojskowej zalicza go do jedn~j
z następpjących kategorii
ności
1) "zdolny do służby wojskowej" - - kategoria "A";
2) "czasowo niezdolny do slu'Żby wojskowej" -=- kategoria ,,:{3";
'3) "zdolny do Shlżby wojskowej z ograniczeniem'~- kate- '
goria' "C";
4,) "niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju" - kategoria "D"j
5) "zupełnie niezdolny do służby w'ojskowej"- kategoria "E".
Art.' 24. 1. Wojskowy komendant rejonowy zakłada przy
poborze ewidencję wojskową oraz wydaje poborowym ksią
żeczki wojskowe.
. 2, Poborowych uznanych za zdolnych do słulby wojskowej (kategoria "A" i "C") wojskowy komendant rejonowy
przeznacza do p()szczególnych rodzajów wojsk r służb,
uwzględniając potrzeby Sil Zbrojnych, orzeczenie komisji poborowej, kwalifikacje zawodowe oraz winiatę możno5ci ży
czenia poborGwych.
3. Poborowych uznanych za zdolnych doslużby wojskowej (kateg,oria '"A i ' i "C"), będących studentami szkól wyż
szych, w których prowadzone jest wojskowe szkolen ie studentów, wojskowy komendant rejonowy przeznacza do tego
szkolenia.
Art. 25. 1. Odroczenia zasadniczej
udziela się poborowym ze względu na
służby
wojskowej
1) stan zdrowia - w razie stwierdzenia czasowej niezdolności do. służby wo.jskowej;
2) utrzymywanie rodziny - w razie stwierdzenia, że poborowy. jest jedynym żywicielem rodziny;
3) odbywanie" studiów w szkołach wyższych lub pobieranie .
nauki w szkoł:ech średnich w trybie sta-cjonarnym.
Art. 26. 1. Odroczenia zasadniczej służby Wojskowej ze ·
na stan :Zdrowia udziel.ł'. Stę pobowwym, którzy
z powodu chotoby, wa~y lub ułGmności dającej się wyleczyć
najdałej w ciągu. roku są czasowo, niezoolni doslużby woj,
s~owej . .
2. Komis.ja peborowa, mo.żeza'r7.ącłzić skierowanie pob~
, ro-wych. wymienionych w ust. l do zakładu ~połecznego · służ
by zdrowia. w celu leczenia. Dokonanie zabiegu ' chirurgicznegó wymaga zgody poborowego.
3. Zasady i " -tryb kielowania poborowych na leczenie
określa Minister Zdrowia' i Opieki Społecznej w porozumie-
niuz Ministrem Oł)~ony Narodowej.
Art. 21. Odroczenia. zasad.pfc'zej ' służby wojskowej ze
względu
na utrzymywanie rodziny udziela S'iępoborowy~
U7.l1dnym za zdolnych do służby wojskowej (kategoria '"A"
lub "C"), ~dącym jedynymi żywicielami rodzin, na wniosek.
pOborowego lub człoilkó-w rodziny pozostających na jego ..
utrzymaniu, zaoplUłOwany przez' ' prezydium g.romad"zkieJ.
miejskiej, dzielnicowej rady narodowej lub rady narodowej
osiedla. właś~iwej ze "..-z gl(~ du na miejsce zamieszkania rodziny poborowego. Prezydia rad narodowych miast stano- .
wiących powiaty miejsUe oraz prezydia. dzielnicowych rad
n.arodowych · mogą przekazać opiniowanie wniosków powołanym w tym celu komisjom.
'
ArL 23. 1. Odroczenia ' zasadńiczej slużby wojskowej ze
na odbywanie studiów (pobieranie nauki) udziel-a
się poborowym uznanym za zdolnych do służby; wojskowej
na- ich wniosek, na podstawie za swiadcżefi o odbywaniu studiów (pobieraniu nauki), wydawanych przez kierowników
względu
"
,
zaj(łiidówna\ikowych.
2. Odroczenia, o którym .mowa w ust. 1, nie udziela się
studentom szkół wyższyt:h obowiązanym do odbywania ' wojskowego szkolenia studentów
3. Prezes Rady Ministrów określa . szkoły wyższe oraż
szk~ły średnie, których studenci (utzniowie) uprawnieni są
do korzystania z odroczenia zasadniczej służby wojskowej
w myśl ust . .1 •
Art. 29 . .1. O<Iroczenia zasadniczej służby wojskowej ze
wykonywanie ' zawod u udziela się na wniosek zakłćldu pracy poborowym uznanym za · zdolnych do służby
wojskowej, zatrudnionym w resortach i w ,zawodach, które
określa corocznie Rada Ministrów. '
względu na
2; Rada Ministrów określa również corocznie ilość poborowych, któryITI mogą być udzielone odroczenia zasadniczej służby wojskowej ~ . względu na wykonywanie zawodu.
Art. 30. 1. Odroczenia zasadnic;zej służl:)y wojskowej
t1dziela się na okres do najbliższego poboru głównego, Poborowi . korzystający z oa-roczenia obowiązani są do stawiE:lI1ia
się corocznie do poboru głównego do końca roku kalenda- .
rzowego, w którym kończą 23 lata " życia, a .. poborowi będący
studentami szkół wyższych - do końca . roku kalendarzowe~
go, w którym końc'2ią 25 lat życia.
.
2. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej . w ,r azie
stwier,d zenia czasowej ni ezdolności do tej służby udzieIjlsię
tylko je dnorazowo, chyba że pobl:?rowy zostanie przy na"
c,
-
247 - --
$tępnym poborze uznany za czasowo niezdolnego do służby
wojskowej z powodu innego schorzenia niż to, które było
powodem udzielenia mu odroczenia.
3. Zakłady pracy oraz zakłady naukowe, w których za.!'
trudnieni są lub pobierają naukę poborowi korzystający
z odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na
wykonywanie zawodu lub ze względu na odbywanie studiów
(pobieranie nauki); obowiązane są zawiadamiać niezwłocznie
właściwych wojskoWych komendantów rejonowych o wygaśnięciu warunków"do odroczenia poborowemu zasadniczej
służby wojskowej.
.
.
Art. 31. 1. Poborowych uznanych za zdolnych do służby
. wojskowej (kategoria "A" i "C"), którym nie udzielono odroczenia lub ktprych uprawnienia do odroczenia wygasły,
wojskowy komendant rejonowy przeznacza i powołuje do
'. odbycia zasa~dniczei służby wojskowej w granicach określo
nego kontyngentu.
2. Pobor:owych uznanych za niezdolnych do służby wojskowej w czasie pokoju. (kategoria "D") wojskowy komen-.
dant rejonowy przenosi do rez~rwy, uznanych .zaś za zupeł
nie niezdolnych do służby wojskowej (kategoria "E") zwalnia od powszechnego obowiązku wojskowego.
3. Poboro\vych będących studentamj szkół wyższych,
których prowadzone jest WOJskowe szkolenie studentów,
u!nanych za zdolnych do służby wojskowej (kategoria "A"
i ' "C"), wojskowy komendant rejonowy powołuje do . tego
szkolenia.
.
Vi
•
termin i miejsce stawienia się do poboru. Obowiązek ten trwa·
do czasu ukońćzenia 50 lat życia.
2. Poborowi wymienieni
vi ust. 1, którzy stawili się do
".
poboru po raz . pierwszy w roku kalendariowym. w którym
kończą 24 lub 25 łat zycia, zostają w razie ' uznania ich za
zdolnych do służby wojskowej powołani do odbycia zasadni):zej służby wojskowej albo przeniesieni do ;'izerwy. Poborowi starsi zostają przeniesieni do rezerwy bez odbycia
zasadniczej slużbywojskowe J. .
Art. 35. 1. Mężczyźni zgłaszający się ochotniczo do odbycia zasadniczej służby wojskowej w roku kalendarzowym,
w 'kt.órym końcżą 18 lat życia, podlegają skierowaniu do powiatowej komisji poborowej w celu zb6danrast~nu zdrowia
.i wydania orzeczen1a o ich zdolności do służby wojskowej.
Przepis ten stosuje się również do mężczyzn zgłaszających
się ochotniczo do służby wojskowej w charakterze uczniów
oficerskich szkół zawodowych lub słuchaczy akademii wojskowych w roku kalendarzowym, w którym ' kończą 17 lub
18 lat życia.
.
2. Wydanie przez powiatową komisję poborową w trybie określonym w ust. 1 orzeczenia o niezdolności ochotnika
do służby wojskowej w charakterze ochotnika nie zwalnia
go od obow.iązku stawienia l;ię do poboru we wła~ciwym
czasie i miejscu (art. 16 i 18).
3, W stosunku do ochotników uznanych za' zdolnych
do służby wojskowej stosuje się odpowiednio przepisy
art. 24 ust. 2 i art. 31 ust. l,z ·tym jednak, że ochotnikom,
którzy ~ukończyli w organizacjach przysposobienia wojskowego lub organizacjach sportowych przeszkolenie o kierunku specjalistyczJ;1ym szczególnie przydatnym w służbie wojskowej, przysługuje prawo wyboru rodzaju wojska lub służby,
w zależności od posiadanych kwalifikacji.
4. Poborowi wymienieni w ust. 3, którzy stawali do poboruw. wieku 18 lat życia i zostali zakwalifikowani do kategorii "B"lub "i:>"; ' obowiązani są stawie się do poboru ponownie vi roku kalendarzowym, wktórymkończ·ą , 19 lat
~~
4. Zgłoszenia oćhotników do zasadniczej . służby wojsko"
Art. 32. 1. Poborowych w wieku do 23 lat życia uznanych za zdolnych do ,służby/ wojskowej; których nie powoła · wej przyjmują wojskowe komendy rejonowe stcsownie do
·no do odbycia zasadniczej służby ·wojskowej w myśl .art. 31 · zarządzenia o poborze. a w stosunku do ochotnikow zgła~za
. ust. 1 i którym nie udzielono odroczenia, wojskowy komen- jącychsię do służby w charakterze uczniów oficerskich szkół
zl'lwodowych lub słuchaczy- akademii wojskowych - t stosowdant rejono,wy .zalicźa do ponadkontyngentu.
nie do zarządzenia Ministra Obrony Narodowej.
2. Powołanie ponadkontyngentowych do odbycia zasadniczejsłużby wojskowej może nastąpić do końca tego roku
Art. 36. Minister . Obrony Narodowej może zarządzić zakalendarzowego, w którym kończą 23 laŁa życia.
liczenie ńiektórych kategorii poborowych do ponadkontyn3. Przed powołaniem do odbycia zasadniczej słuźby wOj- gentu bez poddawania ich badaniu lekarskiemu na komisji
'
skowej ponadkontyngentowi podlegają obowiązkowi po- poborowej. .
nownego stawienia się przed powiatową komisją poborową
Art. 37. 1. Orzeczenie powiatowej komisji. poborowej
celem . zbadania stanu zdrowia i ustalenia ich zdolności do powinno ·być niezwłocznie podane do wiadOlności poborowe,służby wojskowej.
go. Orzeczenie w przedmiocie odroczenia zasadniczej służby
. ·Art. 33. 1. Poborowych korzystających z odroczenia za- wojskowej ze względu na ' utrzymanie rodziny powinno być
sadniczej służby. wojskowej oraz zaliczonych do ponadkon- podane również da wiadomości prezydium rady narodowej,
tyngentu, którzy nie zostaną powołani dQ odbycia zasad- które opiniowało prośbę o udzielenie odroczenia , (art. 27).
niczej słuzby wojskowej do końca roku kalendarzowego,
2. Od · orzeczeń powiatowej komisji poborowej przysłu
w którym kończą 23 lata życia, aw przypadku kotzvstania- g~je poborowym odwołanie do wojew6dzkiejkorpisji poboroz odroczenia ze względu na odbywanie studiów w · szkołach wej. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje powołania pobo'wyższych 'do końca roku kalendarzowego, w którym kOIl- rowego do zasadnJczej służby wojskowej.
q;ą 25 lat 'życia, wojskowy komendaritrejonowy przenosi
3. Członkom powiatowej komisji poborowej przysługuje
do rezerwy.
prawo wnoszenia do wojewódzkiej komisji pob'orowej sprze~
2. MinisŁer Obrony Narodowej może zarządzić przenie- ciwów od orzeczeil powiatowej komisji poborowej{j
sienie części poborowych do rezerwy przed ukończeniem
4. Odwołania i sprzeciwy mogą być wnoszone do wojeprzez nich wieku określonego w ust. r.
wódzkiejkomisji poborowej najpóźniej w ciągu 14 dni od
Art. 34. 1. . Mężczyźni, którzy z jakichkolwiek powodów wydania orzeczenia przez powiatową komisję poborową.
nie sŁawili ' sięclo"poboru we właściwym czasie i miejscu, są
Art. 38. Wojewódzką komisję poborową powOłuje prezyobowiązani stawić· się nIezwłocznie po ustaniu przeszkody
dium wojewódzkiej (a w miastach wyłączonych z wojeprzed pówiatową komisją poborową, a gdy komisja ta już wództw ~ miejskiej) rady narodowej w porozumieniu z . właś
nie urzędu j e - zgłosić się do właściwego organu admini- ciwym dowódcą okręgu wojskowego.
stracji prezydium pówiatowej (miejskiej w miastach stanoArt. 39. 1. W skład wojewódzkiej komisji poborowej
wiących powiaty miejskie, a w miastach wyłączonych z województw - dzielnicowej) rady narodowej, który wskaże im · wchodzą
.
;;;,
.
/
" "
'ł
-
C
Dziennik Ustaw Nr 2(J __
.. ..... ,248
1) jako przevv<odniczący, -
przewodniczący prezyd'ium wo-'
jewódzkiej rady narod0'Yej (rady narodowej mićls t a wyłączonego
,votewódżtwa) lub jego zastęPca;
2) , Jako ' członkowie
'
a) wojskowy komendant wojewpdzki,
h) przedstawiciel właśCiwego dla spraw wewnętrznych
organu prezydium rady narodowej wymienionej w
pkt l,
.
,
. c) lekarz ~ przedstawiCiel właściwego dla sprawzdrowia organu prezydi.um rady narodowej wymienionej
w pkt),
.
d) lekarz w.ojskowy - wyznaczony przez dowódcę okrę
gu wojskowego.
z
.'
'2. Do , powoływania przewodnicząeego wojewódzkiej komisji poborowej stosuje się 'od.powiednio art. 21u9t. 3.
3. Do · wynagtodzeni'a lekarzy wymienidnych w , ust. 1
pkt :2 lit., ej stosuje się odpowiednio art: 21 .!lsL 4.
'Art. 40.' l: ' Do zakresu ' dżiałania wojewódzkiej komisji
poborowej nal eży
"
l) nadzór nad działalnością powiatowych komisji poborowych;
2) rozpatrywanie sprzeciwów i oqwołaii od orzeczeń powiatowych ' komisji poborowych,
.
,
2. Wojewódzka komisja poborowa może wskutek wniesionego odwołania lub sprzeciwu albo · vi trybie" nadzoru'
zmienić lub uchylić każdeorzeczeniep:ow·iatowe j ,komisji
poborowej.
3. Orzeczenia
ostateczne.
wojf'wó,d zkich
komisji
poborowych , są
Art. 41. Minister Spraw Wewnętrznych moż.e w trybie
nadzoru uchylić , oslateczI.!e of?;ecżeniękom.isji poborowej
w y dane z ń1uusżeniem ptzepi'sów prawa. Komi,sja poborowa,
' której orzeczenie zostało uchylon"e, lub: inrta komisja .' poborowa wskaźana przez Ministra Spraw \lVewnętrznych rozpa' truje spra~ę'ponownie i wY,daje nowe' orzecżenie. .
Art. 42. Ministrowie Spraw Wew.nętrznych i Obrony
Narodowej określą w drodze' rozporządzenia
'
l} w 'porozumieniu z Ministre{ll Zdrowia i Opieki Społecz
nej zasady 'j trybzglaszania . się do. poboru" dokllme,nly,
jakie poborowi powinni ' przedstawić przy pcborze; sposób przygotowania i przeprowadzenia poboru , c zy nności
organów administracji prezydiów rad narodowych w tym
zakresie, .tryb urzędowania komisji poborowych oraz
obowiązki i uprawnienia przewodniczącego i członków
tychkomiśji;
,
.
2) w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki S p ołecz
nej oraz Przewodniczącym K' ; miteŁu Pracy i Płac warunki i tryb udzielania odroczeń zasadniczej, służby wo jskowej, w szczególno{,ci zasady i tryb orzekania o niezdolności do pracy członków rodziny pozostających ,; na
utrzymaniu poborowych, oraz organy właśC2iwe do orzekania w tych sprawach.
- Rozdz ,ial
Obowiązek służby
,
IV. "
wojskowej.
Art. 43. 1. Obowiązek służby wojskowej (art: 7 pkt 3) polega na odbywaniu: ' ,
l) zasadniczej słu żby wojskowej,
2) wojskowego szkolenia studentów,
3) służby wojskowej w rezerwie, '
,4) służby wojskowej w rażie mobilizacji lub w czasie wojny.
2, Obywatele odbywa' jący: '
1) zasadniczą służbę wojskową,
' POZ. ,
tmr
w' jedrią~~k~ch woj"
1
3) ćwiczenia ' wojskowe rezerwy,
4) służbę wojskową w razie mobilizacji lub vi czas ie wojny '
- są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. "
'
2) przeszkolenie wojskowe studentów
sk owych,
Art. 44. 1. Powołanie do Odbycia czynnef służby woj- _
skowej następuje za pomocą imiennych kart powołania,' a do
służby w razie mobilizacji i w czasie wQjny równi e ż za pomocą kart mobilizacyjnych. w drodze obwi e szczeń lub w in-o
ny sp osó~ okre~lony przez Ministra Oprony Narodowej.
2. W czasie pokoju doręczanie i!TIiennych kart , powpła
nia do odbycia czynnej służby, wojsktlwej należy
, l) w gromadach, osiedla~h , i miastach ' ni~ ' stanowiąCY-l;;h,
powiatów , ini e jskich ~- do właściwych organów administra cji prezydiów , rąd narodowych,
2) w mias,tach stanowiących powiaty mie jskie i W j miastąch
wyłąqony,ch z o,WQ.je'wódzLw - . do ,wlaściwy.c:~ , wojsko- "
wych komendćmtów ' rejonowych. ,
'-
i w' r~zie ' mobilizacji . i .V;, ,czasie wojny doręczanie
imiennych kart p o wołania i rozplakalowanie obwieszczeń
należy do właściw y ch organpw admin~racji prezydiów gromadzkich, miej~kich, dzielnicowych rad" narodowych i rad
narodowych os.j edli.
.
Art. 45. 1. Powoływanie do odbycia czynnej służby wojskowet należy do wojskowego komendąnta rejonowego.
2. W powolaniuózn~cza się sposób, czas i miejsce st~'
wienia się do ~Iużby wojskowej oraz rygory w razie niedopełnienia obowiązkU stawienia się do tej służby .
3, Doręczenie' kart powołania 'do odbycia zasadniczej
służby wojskowej, przeszkolenia wojsko~vego studentów w
jednostkach wojskowych oraz 'na ćwiczenia wojskowe rezerwy P,D~inno> nastąpić co najmniej na ' 14 dni przed okreś!o
nym I w ka'r de powółani!ł' terminem sŁawienia się do odbycia
-służby.
,
.
.
,
4. Minister Obr<;my NarodO\~ej może zarządzić' powoł~
nie żołnierzy rezerwy na ćwiczenia wojsk.owe rezerwy z p.ominięciem terminu określonego w ust. 3.
.
5. W razie mobilizacji lub w ' czasie wojny powołanie
żołnierzy do czynnej służby wojskowej m~że ,być zarządzone
z natychmiastowym terminem stawiennictwa.
<
Art. 46. 1. Powołani do , odbycia czynnej służby wojskowe j są obowiązani stawić ~ię do tej służby w terminie i miejscu oznaczonym
powołaniu. - Stają się oni żołnierzami w
czynnej służbie wojskowej z dniem stawienia , się do służby
w jednostce wojskowej (wcielenia). Data stawienia się do
służby podlega ogłoszeniu w rozkazie dowódcy jednostki.
w
2. W razie nie stawienia się powołanego bez uzasadnionych powodów w oznaczonym czasie w jednostce wojską-'
wej, wojskowy komendant rejonowy zwraca się' do właści
wej powiatowej (miejskiej) komendy Milicji Obywatelskiej
o przymusowe doprowadzenie powołanego do wojskowej komendy rejonowej lub do jednostki wojskowej.
Art. 47. 1. Powołailiu do odbyćia czynnej służby wojsko:,
wej nie podlegają osoby
.' ,
.
1) skazane na karę pozbawienia . wolności lub . tymczasowo
aresztowane - przez czas .trwania pozbawienia wolności;
2) skazane na karę dodatkową utraty praw publicznych -:..
przez czas trwania utraty tych praw.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje ;się
i w czasię wojny.
v: razie mobilizacji
3.. Osoby wymienione w ust.
obowiązane są po odbyciu kary lub zwolnieniu z aresztu albo- odzyskaniu' utraconych, praw publicznych stawić się niezwłocznie dowła';ci
wego wojskowego komendanŁa rejonowego, który , w ' zależ-
....
. ·_ :: 249 "
;,:D7JennikUstaw Nr 20
r
,
ności
od ich wieku i , zdolności do służby wojskowej pqwo-
łujejedo odbycia zasadniczej służby wojskowej; zalicza do
· rezerwy lub zwalnia od powszechnego obowiązku wojskowe-
go . . Nfęiczyżni, którzy nie stawali dópob'oru, . obowiązani są
uprżednio dopełni~ tego obowiązku zgodnie z art. 34 . ust. 1,
Przepis art. 34 ' ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 48: 1: Czynną służb'ę wojskową pełni się w jednym
nieprzerwanym okreSie, jeżeli przepis szczególny nie stanowi
inaczej.
.
2. Sposób odbywania czynnej służby wojskowej określa
ją ustawy oraz wydane przez Ministra Obrony Narodowej,
a w stosunku do wojsk wewnętrznych - przez . Ministra
Spraw 'Wewnętrznych zar~dzenia, rozkazy, regulaminy i inne
' -przepisy ·wojskowe.
" '..
' 3. . Qsobóiń ob2.Wiązanym do "czynnej Służby wojskowej,
które wykażą się czynnym udziałem 'w pracach przysposobienia' wojskowego, · mogą byćprzyźnawane ' uprawnienia i ulgi
,w ;',odbywaniu słuibywojskowej 'w 'zcrlt.resie i ha warunkach
ustalonych przez Ministra Obrony, Narodów'ej. "
Art. 49~ 1. Z:woinienie z. czynnej służby ~ojskowej -następuje po upływie oznaczonego w ustawie, czasu trwania tej
służby, ,a przed jego uPływem w przypadkach określ 0- '
nych w ustawie
.
2 . . Zwolnienie żołnierzy z · czynnej służby wojskowej
przeprowadzają :dowódcy jednostek wojskowych.
3. , Dniem' zwolnienia żołnierza z czynnej służby wojsko,
wej jest dziei!odejścia z jednostki ~ojskowej. Data zwolnie• nia ze słuzby podlega ogłoszeniu w l'ozkazie dowódcy jednostki.· ··
.
Art. 50• . ,Minister Obrony Narodowej w porożu mieniu
z Ministrem Spraw Wewnętrznych określa w drodze rozporządzenia zasadY i sposób powoływania do czynn~j służby
wojskowej i zwalniania. z tej służby, wzory kart powołania,
· sposób ' doręczania kart powołania ' . kart mobilizacyjnych,
tryb postępowania w przypadkach niestawienia się p'owol~
nego d.o odbycia czynnej służby wojskowej zgodnie z pbwołimiem qraz tryb postępowania
przypadku utraty, zniszcze~
,~ 'IiiiI', nied-oręc.zenialub nieprzyjęcia karty powołania (karty
mobilizacyjnej).
w
,,!to ,z dzi al , V.
>
Zasadnicza slużba wojskowa.
,2. ~ Zasadnicz.a .służba wojskowa ' może być ódbywaila ' w
kilku okresach w ciągu . 3 lat. W tym przypadku łącZny C7.as
trwania tej służby . nie moż.e przekraczać 18 miesięcy: Podział tej służby -,na okresy ustala Minister Obrony ,Narodowej.
J. W szczególnych przypadkach Rada Ministr'"ów może
ze względu na intere.s Państwa przedłużyć w drod:lie uchwały
czas trwania zasatlniczej służby wojskowej w granicach do
jednego roku . .
4. Minister Obrony Narodowej może skrócić czas trwania zasadniczej służby wojskowej dla części żołnierzy' odby~
wających tę służbę w danym roku kalendarzowym, uwZ'ględ~
niając potrzeby Sił Zbrojnych.
.
.
. , 5.;,~ SkTócenie czasu trw~miazasadfiiciej służhy wojskowej w stosunku do żołnierzy Wojskwewnętrznych 'zarźądza
Minister Obrony . Narodowej wporożumieniu z ,Ministrem
SptawWewnętrznych;
.
"
.., '
.
"O .
Art. 53. L Określony wCirt. S2 . u~t. 1 czas trw.ania .zasadniczej służby wojskowej nioże byĆ (Ua poborowych ' i ochotni-.
ków, którzy odbyli w ramach przysposobienia wojskowego
lub w organ:izacjach sportoi,vych przeszkolenie w specjalnościach szczególnie przydatnych w slużbiewojskówej i
skali odpowiednie kwalifikacje, skrócony o okres nie przekraczający 1 roku.
2. . Skr.ócenieczasu trwania zasadniczej służby wojsko~
we j, przew~,dliane w liSt. l, . może być stosowane równ ież dó
żołnie.rzy odbywających zasadniczą służbę wojskową, którzy
uzyskali kwalifikacje przydatne do peini~niasłużby . na
określonych stanowiskach w wojsku.
3. Warunki skrócenia czasu tr:wanła zasadniczei służby
wojskowej prze,w,idzianego w ust 1 i 2, okresy, 0- jakie
służba ta In<*:e być skrócona, i. kwalifikacje uzasadniające
~kr?cenie służby , określa Minister Obrony Narodowej.
, Art. 54. ,1. Ministe~ Obro~y Narodowej. lub upoważnione
przez niego 'organy wqjskowe mogą przenosić żc,łn;erzy odbywającycll zasadniczą "sł,użpę·· wojskową · z ' jednego .:Iodz.:aju
wojsk do innego.
2. PrzenieSienie , żół;"ierzii do sł\lżby ,w w~~ka6h wewnętrznych lub z .wojsk we:wnętrznych do innego roci2:aju
wojsk następuje w ' porozumieniu ż MiJlistremSpraw vVeWIl'ęltznych 11tb ' upoważmbn'ytn'lpriez ilieqoor,gan'amC
3. W przypadku przeniesienia, o którym mowa · w
ust. 1 i 2, .żołnierz odbywa zasadnic~ą służbę wojskową przez
cz.as Qkreślo~y dla teg() rodzaju wojsk, do klóreg(} nastąpiło
przeniesienie.
.
4. Przepisów ust, 1-3 , nie stosuje się do żołnierzy
uzy-
Art. 51. L Obowf'ązkowi odbycia zasadniczej służby wojuznani za zdolnych do sluiby wojskowej
· . 1) poborowi,- którym nie udzielono odroczenia zasadniczej
pełniących sRróconązasadniczą służbę wojskową przewl~
' słuźby 'wojskowej,przez'naczeni .do odbycia tej służby;
dzi~ną wart: 53.
.2) ponadkontyngentowi . powołani do odbycia zasadniczej
Art. 55. 1. Poborowi. którży ni~ zostali powołani do od, służby w~jskQ,veji
,
'
,
. bycia służby wymienionej wart. 52, oraz poborówi, którym
3) stud.enci, którzy nie ukończyli wojskowego szkolenia
udzielono odroczeriia tej służby, mogą być przeznaczeni do
, studentów z wynikiem pomyślnyll,l lubzostaii skreśleni
zasadniczej służby wojsJwwej wsystell~ie obrony terytorial'z listy studentów. .szkoły wyższej, w której szkolenie to
nej i ~wolani do tej służby.
jest prowadzone.
.
, 2. Zasadnicza służba wojskowa w systemie obrony tery, 2. Do odbycia .zasadniczej , słuibywojskówej mogą być
torialnej polega na odbywąniu w okr.esie 3 lat
' pGwołiuii również ochotriicy uznani " za zdolny{;h d9 ' ,służby
wojskowej.
" ... . ' ,
1) jednodniowych zajęć szkoleniowych, organiiowanyćh w
. czasie wolnym od Pracy, '
:A:rt 52.'. ..1. ,Czas tr~aiiia
,iasad~i~zd 'ś'łu~by ~o'i~kowej
2) służby na obozie szkoleniowym. ' trwającym. do 14 dni,
wynosi
""
,' .. ,
., . .•
<3) sł1lżbyinnej niż wymieniune vi pk~ l ' i2, uzasadnionej
, 1)' 24 mieSIące - ~ ~(»)ska,ch:I.~~~wy.ch,i~tIl!<:iy<:g; .obrony
potrzebami szkoleniowymi lub interesem, Państwa. ,.,"
powietrzne j kraju i wewnętrznych oraz w jednostkach
3. Prez-esRady Ministrów może OKreślić ' wyjątki od zanadbrzeżnych marynarki 'wojennej;
.
sady, iż jednodniowe zajęcia szkole niowe mogą byćorgani2) 36 miesięcy - w jednostkach pływających marynarki
zowane tylko Vi cZilsie wolnym od pracy.
wojennej i wojsk . wewnętrzn;ych, wjednostka'ch rakieto4., Łącznycża~ trw~nia zajęĆ' i słuibyokreślo'nychw
wych i 'radiotechnicznych oraz
innych jednostkach na
ust. 1 nie może pn',ekraczać 60 dni w , ciągu ' każdego rok~
określonych przez' Ministra ' Obrony- ; Narodowej stanowisłuzby.
skach mecłłaników lotniczych.
. >
ąkowej podlegają
w
\
,;
"
,
D:tienrii.k Ustaw Nr 29
,
-
5; .Rada, Ministrów określi w dwdze ,rożpqrtądzenia- zasady powoływaniado ,s}użby określo;nej w ust. 1, zasady jej
odl:>ywania oraz ' prawa) obowiązki żółnierźy , odby,vających
tę służbę; w tym rówńież , zakres i sposób stosowania, pw~
pi sów ustawy ąotyqących .szczególnych uprawnień osób ,
podlegających obowiązkowi służby wojskowej oraz ich rodzin, a także przepisów o uposażeaiu,umundurowaniu i ' v.'Y~
..,... żywieniu żołp.ierzy.
'
...
Art. 56. 1. Czas ' trwania zasadniczej służby wojskowej
' liczy się od pierwszego dnia okresu wcielenia po wolimych
do .jednostek wojskowych, ustalonego przez Ministra Obrony
Narodowej, i kończy się z upływem .okresów czasu przewidzianych wart. 52-55.
t. W przYI><idku wć.ielenia poza okresem wymienionym
1 czas trwania zasadniczej służby wojskowej liczy się
o.d dnia wcielenia.
'
,
W ust-.
·'.~
..
'
.
"
,
Art. 57. t. Po upływie czasu trwania zasadniczej służby
wojskowej określonego wart. 52-"'56 żołnierza zwalnia, się
z czynnej służby wojskowej i przenosi do rezerwy.
2. Zwolnienie żołnierz a z zasadniczej ' służby wąjskowej
przed upływem czasu określonego w arL 52-56 z prz enie~
, sieniem gocią rezerwy następuje w przypadku uznania go
przez wojskową komisję lekarsk ą za niezdolnego do służby
w czasie pokoju (ka tegoria "D" ).
'
3. Zwolnieniu z zasadnic'z ej służby wojskowej przed
upływem czasu ok!;eślow:igo wart. 52-56 podlegają również
żołnierze, którzy
1) zostali uznani przez ' v'Tojskową komisję lekarską za z upeł
nie ;niezdolnych do SłUżby 'wojskowej (kategoria "E");
2) utradli obywalelstwc polskie.
Zołnierzy tych zwalnia się ·od powszechnego obowiążk,U.
..l~ ',:.
. i .
· 250
wojskowego~
Art. 58. 1. Zołnierza uznanego w czasie , odbywania zasadniczej służby wojskąwej. za czasowo niezdQlnego dQ słui
by wojskowej ze ' względu na stan zdrowia (kategmia '"B")
na okres od 3 miesięcy. do jednego roku zwalnia się ' z te j
służby na ten okres czasu bez przeniesienia ,do rezer,:,y.
. _
POZ.' 10~r
<'
'3.Zołnierz, p l.<.tóryll~ m~~a w ust. l, obowiąlailyjeś~ ,! ~
do stawienia się w · czasie poQOr.ll głównego w.na:st~pnyn\ , ,;
roku kalendarzowym< po zwolnieniu 'że ' służby wojskowej
przed powiatową kcmisją poborową w celu wydania orzecze,
, .l
hia co do udzielenia , mu odroczenia zasadniczej służby .woF "
iJ;
skowe jw trybie i na zasadach przewidzianych dla pobow-- [
wych (alt. 25, art. 27 iarL 30 ust. 1).
.
-' .", -.
4. Do żołnierzy, o których ' mowa w ust. t,stosuje się
odpowiednio przepisy art. 31-33 ,i art. 58 ust. 3.
Art. 60. l.W sprawach o uznanie żołnierza za jedynego
,"
rodziny (art. 59 ust. 1) orzeka właściwy dla spraw
wewnętrznych organ prezydium powiatowej (miejskiej W
mIastach stańowiących powiaty miejskie, a w miastach wyłączonych z WOjewództw dzielnicowej-) , rady-- nal'od6wej,
.na wni o~ek żołnierza lub członka jego rodziny.
2. Od decyzji organu wymienionego w ust. 1 PrtYS1ll,- '
guje żbłnierzo,:nvi lub członkowi jego rodzin? odwołanie do
właściwego dla spraw wewnętr :wych' organu prezydium W~
jewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa), którego decyzja jest ostdteczna.Od- ," ,"
, wołanie powinno być wniesione w ciągu 14 dni od daty doręczenia decyzji.
-.. t
3. " Organ wymieniony w vsL 2 może wskutek wniesio, nego odwołania albo w trybie nadzoru uchylić decyzję orga- '
nu wymienionego w ust t.
4. Minister Spraw Wewnętrznych może w trybie nadzoru , uchylić decyzję w sprawie uznania żołnierza za jedynego
żywiciela rodziny ' wydąną z naruszeniem przepisów prawa. '
Organ, którego decyzja została uchylona, rozpatruje ' sprawę
,
ponownie i wydaje nową decyzję.
żywiciela
"",
l"
>
t
' 5. Ministrowie Spraw W 'ewnętrznych i Obwny Narodowej określą w drodze rozporządzenia w porozumieniu ' z Przewodfliczącym Komitetu Pracy i Płac warunki i tryb, uznawania,
żołnierzy za , jedynych żywicieli rodzin.
Art. 6l . .LW razie zarządzenia ~w stosunku ,dQ żołnierza ,.
~
odbywającego zasadniczą służbę wojskową wykonania , kary J',~' {,
pozbawienia wolności, w tym również kaJ:Y zastępczej, zwal- .", '
nia się go z zasadniczej służby wojskowej' bez przeniesienia
do
rezerwy do ,c zasu odbycia kary, jej' darowania lub warun- .
2. Przed upływem okresu czasu, (; który~ mowa w ust. t,
kowego zwolnienia z odb-y'Cia reszty kary, chyba że na wnjo...
żołnierz obowiązany jest stawić się nawe~wanie , wojsko,
wego komendanta rejonowe.go przed wojskową komisją le- . sek właściwego dów'ó dcy naśtąpi odroczenie wykonania kary
do· czasu odbycia, przez :lołnierza tej służby'.
'
karskąw c~lu podd<rnia się badaniu lekarskiemu. W przy2. Po odbyciu kary, jej darowaniu' lub ' warunkowym '
padku uznania żolnfeq:a.za zdolnego do służby wojskowej,
wojskowy komendant rejonowy powołuje go w zależności 'o d zwolnieniu, a w razie ' skazania na karę dodatkową utraty
o.kresu odbytej ' żasad,niczej służby wojskowej do dalszego praw publicznych' - po odzyskaniu utraconych praw skazao.dbywania, tej służby. Zołnierza uznanego za niezdolnego do w ny obowiązany jest zgłosić się do właściwego ·wo jskowego
komendanta rejonowego.
,
"
służby wojskowej wczasie pokoju (kategoria "D") wojsko\:Vy
komendapt rejonowy zalicza do rezerwy, a zupełnie niezdol3. Wojskowy komendant rejonowy w zależnościod ' wie'nego do służby wojskowej (kategoria "E") - zwalnia od ' ku i zdolności do służby wojskowej oraz dkresu odbytejża
sadniczej służby wojskpwejpowołuje go do dalszegoodbywa~ ; "
powszechnego obowiązku ' wojskowego.
'
3. \"1 przypadku ponownego powołania żołnierza wy- nia tej , służby lub PFenosi do reżerwy albo zwalnia :,od
mfenione.go w ust. 1 do odbycia żasadniczej służby w>jsko- powszechnego obbwiąźku wojskowego. Przepis art. 58"ust. . 3
wej, ~zas służby odbyty przed zwolnieniem podlega zalicze- stosuje się odpowiednio.
niu na poczet okre~usłużby przewidzianege w art-o 52 ust.!.
Art. 62. Jeżeli w czasie- przerwy w odbywaniu· zasadll'iczej
służby wojskowej wymienionej wart. 52 ust. 2 powstaArt. 59. ,l . .)eżeli w okresie odbywania zasadniezej służ
by wojskowej powsti,mą warunki uzasadniające uznanie żoł~ ną warunki uzasadniające ud/ielenie żołnierzowi odrCllczenia
nierza za jedynego żywiciela rodziny (art. 21), zwalnia się gO tej służby, ~tosuje się odpowiednio przepisy art. 25-31.
z zasadniczej słuzby ·..ojskow.e j bez przeniesienia d,o rezE(rwy, art. 33 i art. 58 ust. 3.
na okres do poboru głównego w następnym roku kalendarzowym. Przepisu tego nie stosuje się do żołnierzyodby\vających shJżbę określoną wart. 55.
'
2. Zwolnienie z zasadniczej służby wojskoWGj żołnierza,
Q którym mowa vi ust. 1, zarządza właściwy dowódca okrę.gu
wojskowepo (równorzędny)' na podstawie decyzji właściwego
orq:anu administra('ji państwowej o uznaniu żołnierza za
jedynego .żywiciela rodziny. -<. ~
,
/'
R o z d z i a ł ,VI.
Wojskowe szkolenie studentów.
Art. 63. t. Obowiązkowi wojskowego Szkolen~il podlegajct
studenci uznani za zdolnych do służby wo jsk'o wej (katego':'
ria "A" i "C") pdbywaj ący studia w szkołach wyższych, w
których szkoleni'e to jest prowadzone.
-
-
2; Obowiązek wojskowego szkolenia, powstaje , , ~,Q. po- , zany jest stawić , się na wezwanie kierownika studium' woj:,: " c':zqŁku ' roku kalendarzowego, w \ któi:ym student , końcZy skowego przed wojskową komisją lekarską w celu poddania
.
,
' la lat życia, . i trwa do CZasu odbycia przeszkolenia wojsko· się badaniu lekarskiemu. .
, wego w jegriostce wojskowej, zakończonego egzaminem , koń
3. W priypadku uznania studenta wymienionego w
,cowym z wojskowego szkolenia.
ust. 2 za zdolnego (lo służby wojskowej (kategoria- "A" ,
Art: 64. 1. Wojskowemu ' szkoleniu nie ,podlE:igają studenci lub "C"),kierownik studium wojskow~gopoddaje go dalszemu szkoleniu , wojskowemu. Jeżeli student , nie może być
przeniesieni do rezerwy.
2. Studenci wymienieni w ust. 1 oraz studenci należący ' poddany dalszemu szkoleniu, wojskowy komendant . rej onodo roczników młodszych, niż ' wymienione wart. 63 ust. 2, wy ' kieruje go do właściwej powiatowej komisji pobwowej
w celu wydania orzeczenia co do udzielenia odroczenia zaf-,
mogą być poddani' wojskowemu szkoleniu na ich prośbę.
sadniczej słuzbywojskowej: Pf2;episy art. 25 ust. 1 pkt ' 3
- " 3. Studenci, o których mowa w ust. 2, podlegają prz-ed i ust. '3, art. 28" art. 30 i ' art. 33 stosuje się odpowiednio .
•...- przystąpieniem do wo jskowego szkol~nia pr,zeglądowi .lekarArt. 70. 1. Studen~ów obowiązanych do odbywania woj/~' skięmu na. zasadach przewidzianych ' dla_ żołnierzy rezerwy
skowego
szkolenia. którzy pTzed ~jego ukończeniE!m zostali
[ , J(lrzeznaczonych do odbycia ćwiczeń wojskowych.
"
skreśleni z listy studentów szkoły 'wyższej' lub nie złożyli
Art. 65. 1. Wojskowe szkolenie studentów obejmuje za~ z wynikiem. pomyślnym egza!llinu końcoweqo Z}~Ris.kowegó
, ' jęcia wojskowe w ciągu roku szkolnego w ramach .studium , szkolenia, 'wojskowy komendant relono~ >,PbWohije · do od- .
wojskowego szkoły wyzsze j oraz' przeszkolenie w,ojskowe w
bYcia, za.s adniczej służby WOjSkQWej.Pr«.A"liSSV, art,' 26, art. 27,
~-~: fednostk~ch wojskowych w cżasie' wakacji. ,
.
art. 30,art.. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 55 stos~_sjfl
odpowiednio.
'"< '";;;::;,:,,, _ ·r"""'·,y
, .
2. Zajęcia wojskowe w ramach studium wojskowego są
2. W wyjątkowych przypadkach studenf.kt6rynie zło
6bowiązkowymi przedmiotami nauki, objętymi planami stużył z wynikiem pomyślnym egzaminu końcowego z wojsko, diów i programami nauczania szkoły wyższej,
weqo ;szkolenia, , może być na wniosek zainteresowanego
3. Przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych zaopiniowany przezrekfora , szkoły wyższej dopuszczony
nie może trwać dłużej niż - 45 dni w roku, zaś łączny czas za zgodą właściwego organu "wojskowego do powtórnt'~gd
l>rzesz~olenia w całym okresie wojskowego szkolenia stuskładania tego egzaminu po odbyciu dodatkoweuó przes:z;k~
"dentów nie moze przekraczać 60 dni.
lenia w jednostce wojskowei. W tym przypadkt!.J~<;.mf czas
Art. 66. 1. Studenci powołani , do odbycia przeszkolenia t:r;wania przeszkolenia określony wart. 65 U!~. 3 może być '
,
~
'
wojskowego są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej od przedłużony o dalsze 45 dm.
dnia wcielenia do jednostki 'wo jskowe j do dnia zwolnienia
3. O skreśleniu studenta odbywająceg
" jskowe szko, ,z tej jednostki.
lenie z listy studentów szkoły wyzszej zawia , lei wojsko~
wego komendanta rejonowego rektor szkoły wyższej:'
2. Do studentów powołanych do odbycia przeszkolenia
wojskowego stosuje się przepisy dotyczące zołnierzy' rezerwy
4. Przepisów ust. 1 i 3 nie' stosuje się do studentów
, powołanych na ćwiczeni~ wojskowe, z wyjątkiem art. 7S.
wymienion.ych wart. 64 ust. 1 i 2.
"_
3. Po odbyciu przeszkolenia wojskowego w jednostce
Art. 71. 1. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu
, wojskowej' przed ukońcZeniem szkolenia' w ramach studium Z ministrami, którym podlegają szkoły wyższe, określa
", w6js,k owego , studenci zostają zwolnieni z czynnej Słłli:by
1) SZkoły wyższe, w których będzie prowadzone wojskowe
wojskowe} bez przeniesienia do rezerwy. '
szkolenie studentów w ramach studium woiskowego;
Ar,t .67. L Studentów odbywających wojskowe szkolenie,
2) organizację studium , wojskowego;
nie powołuje, się przez czas tego szkolenia do odbycia zaSad3) wymiar ,godzin zajęć wojskowych w ciągu roku szkoJneniczej służby wojskowej, a jeżeli są żołnierzami przenie siogo w ramach studium wojskowego;
,
.nymi, do rezerwy -na ćwiczenia wojskowe.
4) terminy i czas trwania przeszkolenia ' wojskowego stu- '
2.Sttidenci, którzy po ukońCZeniu wojskowego , szkoledentów w jednostkach wojskowych. ,
'
nią w ramach studium wojskowego i odbyciu przepisanego
2. Programy wojskowego szkolenia ' studentów ustala
»rzeszkolenia wojskowego w jednostkach wojskowych złożą Minister Obrony Narodowej.
,
I ' ,
" z wynikiem ' pomyślnym egzamin końcowy z wojskowego
3. Rada Ministrów może w szczególnie uzasadnionych
szkolenia, są wolni od obowiążku ' odbyciazasadniczef służby przypadkach zarządzić prowadzenie wojskowego szkolenia
wojskowej i zostają przeniesieni do rezerwy.
osób kształcących się w szkołach nie będących szkołami ,
Art. 68. 1. Studentów, którzy w cżasie odbywania woj- wyższymi.
4. ' Do osób obowiązanych w myśl ust. 3 do o<\pywania
skowegosżkoIenia: zostaną uznaniorzeczeIliem wojskowej
komisji lekarskiej
'
"
wojskowego szkolenia stosuje się przepisy dotyczące stu-.
dentów szkół wyższych, w których prowadzone jest wojsko1) za niezdolnych do, służby wojskowej w czasie pokoju
we szkolenie studentów.
(kategoria "D") ,lub
'
'
zunełnie niezdolnych do służby wojskowej (kategoria ,;.E ")
'~ ' zwalnia się od tego szkolenia.
2. W przypadku wydania orzeczenia wymienionego w
ust. l pkt l studenta przenosi się do rezerwy, zaś w przypadku wydania orzeczenia 'wymienionego \v ust. 1 pkt 2 ",'
zwalnia się od powszechnego obowiązku wojskowego.
2) za
,I'
•
R o z d z i a ł VII.
"
Służba
wojskOWa w rezerwie.
Art. 72. Rezerwę Sił Zbrojnych stanowią żołnierze przen'i esieni do rezerwy na podstawie przepi~ów o pows'zechnym
obowiązku ' wojskowym lub na podstawie przepisów szczeg.ólArt. 69. 1. Do studentów, którzy W czasie odbywania , nych (art. .9 ust. 2).
Art~73. 1. Obowiązek służby wojskowej żołnierzy prze"
'. ' wojskowego y'kolenia zostaną uznani orzeczeniem wojskowej komi.6ji lekarskiej za' czasowo niezdolnych do służby niesionych do rezerwy Sił Zbrojnych polega na odbywaniu
,
I . wqjskowej
(kategoria "W'), stosuje się" odpowiednio . art. 58 , 1) ćwiczeń wojskowych zwyczajnych i doraźnych;
2) służby wojskowej w.razie mobilizacjI lub w czaSIe wojny •
. ust. J.
2. Do odbycia ćwiczeń wojskowych nie mogą być pO'ATO2. Przed upływem 'okresu' czasu. na który ' orzeczono
: ' czasową niezdoJność do s~użby wojskowej, student obowi<i- ływani żołnierze przeriiesieni do rezerwy, a uznani za nię-
: .~
..
·.? , Dżh~nnik Ustaw Nr 20
, z~olnY,?h
do
służby
-
"
wojskowej : w czasie pokoju (katego-
na "D ).
Art. 74. 1. Na ćwiczenia wojskowe zwyczajne można po. woływać żołnierzy do dwóch ra zy w ciągu roku, na · okre;;
nie · pr.zhraczający łąc;:wie trzech miesięcy.
.
.
2. Rada Ministrów może zarządzie powołanie żołnierzy
rezerwy na ćwiczenia zwyczajne częściej niż dwa razy ':""
dągu roku 'oraz przed'lużyć ·c1..tJs trwania ćwiczeń b okre~ me
przekraczający datsżych 3 miesięcy w ciągu roku.
.
3. Na ćwiczenia w ÓJskowe doraźne moźna powoływać
żołnierzy na qas nie przekraczający kazdorazowo pięciu dni.
4. Łączny ' czas trwania ćWłczell wojskowych przez cały
okres pozostawania w rezerwie nie może przekraczać : '
1) dla · szer~gowców i podoficerów, którzy przed przeniesieniem do rezerwy o do y w'a li zasadniczą służbę wojskową - 12 miesięcy; . , .
.
. 2) ' dla;;:;;~;gówcą~v, którzy bez odbycia zasadnfcz<ej . służby
, woj~kowefzos~pi'zeniesł'€ni (iorezerwy -18 ' miesi~cy;
3) dla o.ftc.~ 24 miesiące. -'
.
5 . . Ćwiczeń wo]'skowych
o9byt-rch w stopniu szeregowca
lub w stopniu ·.podoficerskim nie zallcza się na poczet łąGznego c~asu ćwiczei't wojskowych pJ:zewidzianego dla oficerów
•
252
-
. Ro z d z i a l
VIII.
Służba woj'skowa w ·razie. mobili~acji i w
"(
czasie wojny.
Art. 79. W razie ogłoszenia mobilizacji lub wprową.dz,en:ia stanu · \yojenneg~ wszyscy ' mężczyźni podlegający po_o
wsz€chnetrJU obowiązkowi wojskowemu, a uznani za zdoI- o I.
nych do służby wojskowej, mogą być w każdym czasie "J>OWQ4
łani do odbycia czynnej służby wojsKowej.
Art. 80. 1. . Minister Obrony Narodowej . może 2;woinić od.
obowiązku odbywania ' czynnej służby wojsko'w ej w razIe
mobilizacji i w czasie wojny osoby niezbędne ze wzqlędu na
posiada.ne kwalifikacje nauko~e, zawodowe ,lub specjaloo"
na zajm,.Qwanych ·st.anowiskachw zakładach ' pracy wa'Żnycli'
dla obrony P-a'l1stwa lub go's podarki narodowej 6ra2
organachwładzy 1 administracji państwowej ' albO w· organiza- .
cjach politycznych i społecznych .
2. Rada Ministrów może rozciągnąć postanowienia
ust. 1 równie.ż na innę. kategorie osób . . ,
.
3. Zasady i tryb zwaln.iania osób wymienionych w ust. 1.
i 2 od obowiązku odbywania czynnej służby wojskowej wrazie
mobilizacji i w czasie wojny (reklamowania) określa Ra- ~
da Ministrów.
w
Arl 81. Mężczyźni ' podlegający powszechnemu obowiąi-'
.
.,
•
kowi wojskowemu, prZeb\T1;Vający
czasowo za granit:ą' .~
l
.rezerwy.
. 6. Ilość i .czas trwania poszczególnych ćwiczeń wojsko' -ch!, iwycza]'nych dla . poszc:z:-ególnych kategorii i grup żoł- ćhwili ogłoszenia mobilizacji lub wprowadz~nia -'Stań-u: ' wowy
'-',
. k
jennego, , obowiązani są niezwłocznie zglosić swe ' adresy ·d o
nierzy prze.rue"sLonychdo rezerWy, wzalezności ~d ' ich wie 11 polskich u.rzQdów konsularnych lub przedstawicielstw dyploi stopnia'. 7.
. ~ en:ia wojskowego, Ok. reMa Mimster Obrony matycznyi:h i zastosować :się ' do nakazów wydanych im przez
NarodoweJ. . ~
·
te urzędy lub PFedstawicielsJwa. "
'
.
Art.. 15 • . . Zołnierze rezerwy mogą być powQ;ływani w
Art. 82. Minister Obrony Narodowej może zarządzić '
ramach,~Ćwiczeń wojskowych żwyczajnych przez wojskowego w raz-ie potrzeby .powołanie 1,1.0 czynnej . służby wojskowej
komendanta rejonowego do pełnienia slużbyup. stanowiska·c h . męZczyzn' zwolnionych od powszechnego obowiązku wojsko.·.dowódczy ch i ins.truktorskich w systeru-i~obrony ,terytorial- · wego z powodu . przekroczenia granicy wieku. określone}
nej . (art. 55). .
•
w art. 8, jeżeli zGstaną uznani za zdolnych do służby :woj~
2. ' Ćwiczenia w ojskowe określone Vi ust. 1 mogą' być. skow.ej.
odbywane z przerwa mi. w terminach ' ustalonycn stosownie ~
Art. 83. 1.' . Mężczyźni n~e 'podlegający _ powszechnemu
do potrzeb ~łużby wojskowej wsysteITIie obrony terytorialnej. (?bowiązkDwi wojskowemu C?r.azmężczyżnipqdlegający temu
'3,.RadaMini~tiów ' określi w drodze rozporządzenia .za- ~'óbowiązkowi"którzy nie' zostali p9 a:ni do czynnej służby .
sad~. powoływania żołnierzy rezerwy .d o służby ,okH~ ślonejwojskow.ej -na podstawie zarządzeń ·wydanych prz,ezMini~tra
~ ~st : 1 oraz pełnienia tej ~łużby, ja~ równiei; zakreS i spo- Oh.rony Nąrodowej,. mogą zgłosi~ ' się do .odbycia_tej ShlZby
s.6 b stosowania do tych żołilierzy p.rzepisów .ustawy dotyczą- ochotniczo;
·
.
cych szczególnych uprawnień osob podlegai,ących obowiąz. 2. . Warunki zaciągu ochotniczego oraz zakres i . sp'osób.
· kowi służby wojskowej oraz ićh rodzin.
jego przeprowadzania określa Minister Obrony Narodowej~
woł
Art. 76. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia
Art. 84. 1.. Przeprowadz~nie poboru zarządza · Ministe~)
. zasady i sposób powoływa'nia żołnierzy rezerwy na ćwicze- . Obrony Narodowej. Pobór mbże być przeprowad'lany w .kai-;.
niawojskowe doraźne i odbywania tych ćwiczeń oraz prawa dym czasie.
i obowiązki żołnierzy odbywających te . ćwiczenia.
2. Obowiązek stawienia się do poboru istnieje na każde
Art..77. Oficerowie rezerwy mogą być powoływani, nie- wezwanie, chociażby w danym ' roku kaleridarzowYln osoby
z.ależnie,. od 'Ćwiczeń wojskowych, dG .odbycia wojskowej " obowiązane do stawienia się do pOboru uczyniły' ju'żzadośc
s'lużby okresowe j w wymi.arze i na za~dach określonych temu obowiązkowi.
w ustawie z dnia ł3grudnia 1'957 r. o sł'użbie wojskowej oH3. Obowiązek stawienia się do poboru może być hało· cerów Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1958 r. Nr 2, poz. 5).
"
żony również na m~żczyzn, którzy
,
Art. 78. 1. Ż()łn'ierze r~zerwy, przeznaczeni przez wojsko1) kończą w danym roku kalendarzowym 1~ lat zy:cia;
wego . komendanta rejsmowego dó odbycia ~wiczeń .:)N'9jsk.ow ych zwyczajnych, 'podlegają przeglądowi lekarskiemu. Prze- '-,2) 'pozostaj'ą ':w! r.e.z erwie z powodu uznania' za : niezdolnych
pisu -tego ,nie ·stosuje się w przypadkach określonych w
do służby wojskowej w czasie, pokoju (kategoria;'; D") przez
komisje poborowe
lub prze·z. wojskowe komisje ; lekafśkie;
art. 045 ust, 4.
.
2, Przeglądu dokonuje · lekarz zatrudniony W zakładzie
3) zostali zwolnieni od powszechnego obowiązku woj.sko~
· społecznymsłuiby zdrowia, wyznaczOn.y przez właściwy dla wego z powodu przekrocze'nia granicy wieku określo,ńej.
spraw zdrowia organ prezyd'i um powiatowej (miejskiej "";W w art. 8.
.
..
miastach stanowiących powiaty miejskie. , a w miastach wy4. Mężczyźni wymienieni w ust. 3 pkt 2 i 3 pośiadając y
iączonych z województw ~ dzielnicowej) rady' , ~arodowej.
stopnie oficerskie obowiązalii są "do stawienia l'ię przed
. 3. Zasady i sposób .p rze.prowadzania przeglądu lekarskie- wojskową komisją lekarską.
..
go okre ś la Minister. Zdrowia i. Opieki Społecznej . w .porozu5. Roczniki mężczyzn .podlegających obowiązkowi ; sta-.
mieniu z Ministrem Obrony Narotlowej. Przepis art. 21 wienia się do' poboru oraa:' przęd . wojskowymi komisjami łeust. 4 stośuje Jię odpowiednio.
karskimi określa Minister Obrony Narodowej •
./
-.
·Dr.ie.nnik Ustaw Nr 20
- , 253
Poz. 108
;-
Art. 85. 1. Wezwa-nie do stawienia się przed powiatową ..'Według miejsca zawieszkania żołnierza celem przeprowadze~ ': "komisją poborową llćłstępuje w sposób określony w ' art. 20 fi~aodpowie9:n. ic~ zmian w ewidencji \\'0 jskowej . . .
. ~: ' albo w imiy spo~ób określony przez , Minis,tra Obrony NaroArt. 90'. 1. L'ołriierzepowołani .d.o odbycia czynneJ' słu~by
, doweJ.
,:;"-. "
'
wojskowej mogą , hyć przeznaczeni do pełtiienia tej służhy '
.
2. Oficerów v.rymienionych w 'art. 84 ust. . 4 wzywają do ' . w dziedzinach ; zmilitaryzowanych na · czas wo jny, które
',' . s~awienia się przed wojskową komisją ' lekarską wojskowi ., określa Itada Ministrów.
,- ~ komendanci .re jonowi.
2. Zasady i tryb, przeznaczania żołnierzy wymienionych
Art. 86. 1. W razie mobilizacji i w czasie wojny nie udzie- w ust. 1 do służby w dzie.dzinach zmilitaryzowanych oraz odbywania tej służby określa Minister Obrony Niuodowe"j w
~ . la się odroczell służby wojskowej z wyjątkiem ' odr:>czeń ze
porozumieniu z zainteresowanymi ministrami. ·
._ względu na stan zdrowia.
o
•
, ,~, '. 2. Odroczenia
odQycia ' czynnej służby wojskowej ze
udzielane na~ czas określo
.' "ny przez powiatową komisję poborową lub wojskową komisję le.karską - , I).i,~ dłuższy niż 6 miesięcy. Pc; upływ ie tego
, : u OkH:!SU korzystający z odroczenia·· obowią?aiw jest stawić
się pońownie przed właściwą . komi~ją. ,
.
.
3. Odroczenia udzieloneprze'd .ogłoszeniem móbilizacji
.rub wprowadzeniem stanu wojennego tracą moc. Poborowi;
którzy korzystali z odrocze!l (z wyjątkiem odroczell ze
względu / na stan 7,drowia) luf> byli zalicze'n i do ponadkontyngentu, mogą , być w każdym czasie powołani do - odbycia
czynnej słu.żby wojsko\~ej. Poborowi; którym udzielono oetro·cienia ze względu . na . stan ,zdrowia, obowiązani są do ~ta· wienia się przed powiatGwą komisją ·poborową w myśl
względ.u na stan zdrow.ia mogą by.ć
•
Rozd zi a ł
IX.
Ewidencja.'
Art. 91. 1. Organami właśCiwymi do prowadzenia ewi.dencji wojskmNej są wojskowe komendy rejonowe. Nie dotyczy to ewidericjlprzedpobórowych, kt6rych rejestr prowadz ą organy adniinistracji prezydió.w rad narodowych właściwe w myśl art. 12-15 na zasadach określonych w tych przepisach.
2. Zakres i sposób pro,w adzenia ewidencji w'o jsko\vej
przez wojskowe komendy rejonowe określa Miriister Obrony '
Narodowej.
.
<' ·ar.t. 134 ~lst. 2. ~
.
Art. 92. 1. Urzędy, przedsiębiorstwa i inl1e uspołecznione
Art. 81. 1. ,Pobór przeprbwadzają komisje poborowe dzia- zakłady pracy oraz zakłady naukowe obowiązane są uwzględ
łające , w składzie o'kł"eślonym w ' art. 21 u"t. 2 i al t. 3~J" tlSt. · 1,
niać w prowadzone j przez nie ewidencji pracowntków i. osób
z tym że na przewodniczącego powiatowej (wojeWC)dl kiej)
pobierających naukę dane dotyczące ich stosunku d'ą pokomisji poborowej można wyznac7.yć jednego Z członków . wszec~lllego obowiązku wojskowego oraz stopnia wojskoprezydium właściwej rady narodowE'J. . '
wego w 'rezerwie.
. : 2. Qrzeci enia powia·towych. ko~isji pobprowych s~ o~ta: teczne. Mogą one być zmieniane lub uchylane tylko VI trybie
,nadzc.ru prlez wojewódzkie komisje poborowe.
odhywający w chwili oCjłoszenia
wprowadzenia stanu wojennego czynną.
.' słuzb{i . wojskową albo powclani do jej odbycia w , razie móbi' Uzacji lub 'w czasie' wójny pozostają w słUżbie \vojskowej do
" 'cżas'u zwolnienia ich na podstawie zarządień l\.1 inistra :Obro· nY Na.rodowej.
,,,. :,', Art · 88; 1.
'mobilit.acji
Lołnierze
albo
. 2; Preze.s . Rady Ministrów okreś'l? zasady prowadzenia
ewidencji wymienionej w ust. 1 oraz organy uprawnione do
sprawdzania w z!ikladach pracy ' tej ewidencji, jak również
tryb , postępowania , w tych 'Sprawach.,.. .
'
.
."
. .
.' 3. Organy ' ewidencji i kontrolI ruchu ludności obowiązane są uwzględniać dane wymienione w ust'. l ' wprowadzo'nychprzez nie dókumemtachewidenćji i kontroli ruchu ludności - na zasadach określonych w przepisach o ewidencji
i kóhtróli nichu rOdnośCi, .
t ." .
.
o
"
,2.: Studenci odbywający w okresie, o którym mowa
w ust. 1, przeszkolenie w jednostkach wojskowyCh pełnią ' tę
służbę przez czas określony przez Ministra Obrony Narodowej.
Art. 9~. 1. Zakłaqy pracy oraz ząkłady naukowe wymięnione wart. 92 ust. 1 ohowiązane są sprawdzać przez zbadanie wojskowych c!okumentów osobistych lub zaświadczeń
prZewidziańych w niniejs?-ej ustawie ; czy osoby zatrudnione,
pobierające naukę albo ubie gając e się , o przyjęcie do pracy
. Art. 89.1. Zwolnienieżołnierźy z czynnej służby wojskolub na . naukę ' ~ zgłosiły się do rejestracji i poboru, odbyły
wej w razie mobilizacji lub w cza'iie wojny poza zwolnie- • służbę ' wojskową i wypełniły inne obowiązki -Wynikające
,niem' w trybie . określcl'\ym wart. 88 możę nastąpić
Z niniejszej ustawy.
1) w przypa(fk~ 'reklamowania żołnierza;
2. Obowiązek określony w ust. 1 spoczywa również 'na
2) w ri'lzfe uzr,ania żołnierza przez wojskową komisję le- . organach ewidencji i kontroli ruchu ludności w stosunku do
karską za czasowo niezdolnego do, służby wojskowej
osób ubiegających się o ~ydanie dowodu osobistego (tymcząsowego zaświadczenia ', tożsamości) albo ' zgłaszających
(k.ategoria ,,,B");
. 3)- w razieuznania.- żołnierza przez ' wojskową ':komisję Je- .z~ianę ~iejs.ca z,amieszkania lub pobytu.
'
karską za, ZUI)ełnie niezrlolnego do służby wojskowe j
3. O niewykonaniu obowiązków wymienionych w ust. 1
(kategoria "E"). .
przez osoby, na 'k tórych obowiązki te spoczywają, zakłady
. ' 2. W razie uznanIa żolnierza za czasowo niezdolnego do
pracy i zakłady' nauko~e oraz organy ewide.ncji i kontroli
służby ' wojSkowej (kategoria . "B") ,stosuje się odpowiednio ruchu ludności obowiązane są zawiadomić właściwego wojprzepis art. 86 ust. 2.
'
'
skowego , komendanta · rejonowego'.
.
3. Zwelnienie przeprowadza , dowódca jednostki wojskow.e j .w trybie okre510ny~ przez Ministra Obrony Narodowej.
4 . . Lołnierze zwolnieni ze służby wojskowej obowiąza ni
są. zgłosić się osobiście w-ciągu tygodnia od dnia zwolnienia
z tej służby d~ wojskowej komendy , rejonowe} ' właściwE;j
"
Art. 94: 1. Organy wymiaru sprawiedliwości obowiązane
są zawiadamiać właściwego wojskowego komendanta rejono-
wego o prawomocnym skazaniu osób podlegających powszechnemu . 0bowią'l.·kbWi wojskowemu na karę pozbawienia wolności bez zawie szenia jej wykonania oraz na karę , utraty
praw publicznych, jak również o datach rozpoczęcia i ukoń-
.,
,Dziennik' Ustaw: Nr' 20
-
czenia odbywania tych kar, o darowaniu lub' złagodzeniu k~
ry, o warunkowym przedterminowym zwolnieniu, o przerwie
lub odr'oczeniu wykonania kary oraz o zarządzeniu odwoła, nia waruI)kowego zwolnienia lub wykOllania za'\Vieszonej
kary.
"
"
254
·p'oz. 108
.
R o, zd. z i a ł
Obowiązek
X.
meldunkowy.
".'
Art. lOO.()bowią~ek meldunkowy ciąży naosobacb pod:'- ."
legających powszechnemu obowiązkowi wojskowemu z wy- '
jątkiem osób pełniących czynną służbę wojskową.
, ''
, 2. Sposób i terminy zawiadamiania wojskowychkomendantóW rejonowych o okolicznościach wymienionych w ust'. 1
Ar •. '101. 1. Osoby podlegające pow3zechnemu obowiąz
określa Minister , SprawiedliwoŚci i "Prqkurator Generalny
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w porozumieniu z Mini- '. kowi wojskowemu obowiązane są do
strami Obrony Narodowej i Sp~aw We'f'nętrznych;
1) zgłaszania właściwym organom
a) zmian miejsca zamieszkania lub . pobytu czasowego
Art. 95., Organy ewid.e ncji i kontroli ruchu ludnQści 000ponad 2 nifesiące,
wiązane są zawi:adamiać właściwych . ~ojskowych komenda~
b) powrotu do, miejsca zamieszkania po czasowej ' nie!.'
tów rejonowych . o zgonach osób podlegających powszechneobecneści ponad 2 miesiące,
.
mu obowiązkowi:wojskowem~l.
c) zmian adresu w' obrębie miejsca zamieszkania: lubpo~" ,
Atł.96. Właściwe organy administracji prezydiów pobytu czasowego ponad 2 miesiące,
wiatowych (miejskk~w miastach stanowiących powiaty
d) zmian imienia lub nazwiska,
miejskie, a w miaśtach wyłączonych z województw - dzi,ele) zmian doty~zących wykształcenia i zawodu;
.nicowych) rad narodowych obowiązane są zawiadamiać
właściwych wojskowych komendantów rejonowych
1) o nabyciu obywatelstwa polskiego':'" przez osoby w wie-'
ku 18-;-50 latżycid;
przez ' osoby podłega.
jące powszechnemu obowiązkowi wojskowemu lub prze;maczone . doSłużby wojskowej kobiet."
2) o utracie obywatelstwa polskiego -
2) osobistego zgłaszania się na wezwanie właściwych org~
nów (pkt 1) w sprawach dotyczących obowiązku wojsko-
wego w czasie.i miejscu określonym w wezwaniu. '
2. Osoby podlegające powszechnemu obowiązkowi<. wojskowemu posia~ające stopień oficerski obowiązane są ponad-o,
to do
właściwego wOjskowego komendanta re';;.:..,
jonowego ożmianach dotyczących roie jsca, zatrudnienia '
i stanowisk pracy (stanowiska służbowego);
,
2) uczestniczenia w zebrania<;:h kontrolnych oficerów ' re~
zerwy.
l) zawiadamiania
Art. 97. Zawi<;ldomienia wymienione w <;Irt. 93-96, dotyczące przedpoborowych, kieruje się do właściwych organów
administrac ji prezydiów rad narodowych' wymienionych w
art. 12.
Art., 98. l. Rada Ministrów może w celu sprawdzenia
'Art. 102. 1. Poborowi przeznaczeni do odbycia zas~dni
ewidencji wojskowej zarządzić w każdym czasie czej s-łużby wojskowej (art. 51 ust., l· i art. 55), żołnierze odna wniosek Ministra Obrony Narodowej przeprowadzenie bywający tę służbę z przerwami (art. 52 ust. 2, i art. 55} Oraz
dodatkowej reje~tracji . wszystkich lub niektórych ' kategorii i:ołnierze powołarii do odbycia ćwiczeń wojskowych ,. (prze- '.'
osób podlegających powszechnemu obowiązkowi wojskowe- szkolenia wojskowego)' obowiązani są uzys~aćlla wyjazd:.
mu oraz osób zwolnionych od tego obowiązku.
', za .granicę zezwolenie właściwego wojskowego komend~nf:a
rejonowego.
2. Dodatkowa rejestracja może być połączona ze zmianą
orzeczeń o zdolności do służby wojskowej.
2. Tryb postępowania w sprawach wymienionY91 VI
ust. 1 określa Minister Obrony Narodowej w porozumientu '
3,Rada Ministrów określa ' organy właściwe do przepro- z Ministrem Spraw Wewnętrznych w drodze rozporządzenia: )
wadzania dodatkowej rejestracji oraz ich obowiązki w tym Rozporządzenie może określić wyjątki od obowiązku przezakresie" jak również tryb przeprowadzania dodatkowe·j re- ' widzj anego w ust. 1.
jestrilcji.
Art. 103. Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia
Art. 99. 1. Orzeczenia o zdolności do służby wojskowej nałożyć na żołnięrzy powołanych do odbycia zasadnic;:ej
osób podlegających powszechnervu obowiązkowi wojskowe- służby wojskowej w systemie obrony terytorialnej (art. 55)
mu mogą w każdym czasie ulec zmianie z urzędu lub na· oraz na żofnierzy rezerwy przeznaczonych do pełnienia w tym ,
prośbę :łiainteresowanego, jeżeli w stanie ' zd,owia tych . osób .' systemie funkcji dowódczych iinstruktorskkh. (art. 75} inn,e , '
po:w-stały istotne zmiany.
obowiązki meldunkowe poza ohowiązkami wynikającymi. ,
z
art. 101. i 102.
2. Wojskowe komendy rejonowe mogą wZywać osoby
' wymienione w ust. 1 do sta wien'ia się przed właściwą koArt. 104. 1. Zgłoszenia zmian określonych wart. 101 '
misją w celu zbadania stanu zdrowia i wydania orzeczenia
ust. 1 pkt 1 lit. a) ' - d) dokonuje się łącznie z wykonywa- ,
o stopniu zdolności tych osób do służby wojskowej.
niem obowiązku ,meldunkowego przewidzianego w , pf2epiSifCh ~~'
aktualności
.
"
3, Zmia,n y orzeczen . o zdolności do służby wojskowej
dokonują powiatowe komisje poboro'\,,:e lub w!ilj'skowe komisje lekarski'e.
!
4. Przeprowadzenie przez' powiatowe komisje poborowe
haaan osób zainteresowańych następuje na wniosek wojskowego komendanta rejol?owego w terminach ustalonych przez
prezydium właściw e j ~o ! ewódzkiej rady narodowej (rady
~arodowej miasta wyłączonego z województwa).
5. ,W przypadkach ~kreślonych w ust. 1-4 st;:lsuje się
odpowiednio przepisy art. 2,1 ust. 4; art. 22 ust. 2 i art. 23.
, I
o ewideńc ji i kontroli ruchu lu.cirr-ości. Organy ewidencji
i kontroli ruchu ludności obowiązane są do przekazywania
zgłoszonych zmian. właściwym wojskowym komendantom'"
rej onow'y m, a w odniesieniu do przedpoborowych ..,- właści
wym I organom . administracji prezydiów 'rad narodowych
(art. 12).
2. Sposób i tel miny dopełnienia obowiązku meldunkowego okre ś lonego wart. 101 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz wła ści- ,
wość i obowiązki organów w tym za1ues:e określą Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.
~
.,
L::,'
_ I
Dzienpik Ustaw Nr 20
Art. 105. 1. Zebrania kontrolne oficerów rezerwy zarzą. dzają wojskowi komendanci rejonowi w .celu sprawdzenia
danych ewidencyjnych tych oficerów oraz wykonania innych
zadań związanych z powszechnym obowiązkiem wojskowym,
zleconych przez przełożone organy wojskowe, a wymagają
cych osobistej obecności oficerów rezerW'(.
: 2. Oficerowie rezerwy mogą być wzywani na zebrania
kontrolne nie częściej niż 4 razy w ciągu roku. Czas trwania
. -jednego zebrania nie może przekraczać 12 godzin. '
3. Zasady i sposÓb powoływania oficerów' rezerwy na
" zebrania .kmltrolne, prawa i obowiązki powołanych oraz
uprawnienia organów woj~kowycą przeprowadzają.:ych zebrania określa r.,'lini~teF Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.
,.
.
Att. 106. Doręczenie wezwania do osobistego zgłcszel}ia
, ~ię(art. 101 ust. 1 pkt 2} a,lbo na .zebrania kontl'olne (arL 105)
_ }ló,winno nastąpić ' nie późnieJ niż na 7 dni przed terminem
.'zgłoszenia.
Ro z.dz la I XL
Wojskowe doku~enly osobiste.
-
Poz. 108
wojskowej w zakresie służb: kwate~mistrzowskiej, administracji, zdrowia, łączności, / transportu, wartowniczej, przeciwpożarowej, obrony powietrznej kraju, obrony przeciwchemicznej oraz w dziedzinach zmilItaryżowanych na czas wojny.
2. Do czynnej służby wojskowej w innych rodzajach
wojsk lub SłllŻb kobiety mo~ą być , powołane na po,dstawie
zgłoszenia ochotniczego.
.
.
3. Do służby WOjskowej przemacza kobiety wojskowy
komendant rejonowy w czasi,e rejestracji, którą przeprowaJza
si'ę w trybie. i na zasauach określonych w art. 84-87, Rejestrację zarządza Minister ~ Obrony Narodowej.
4. Rejestracja jest połączona. z przeglądem lekarskim
w 'c elu ustalenia zdafności dósłużby wojskowej ~obiet. Sposób pr:l.eprowadzanra przeglądu lekarskiego, określa Minister
Obrony Narodowej w porozumieniu ż -l'vlinistrami Spraw
Wewnętrznych oraz Zdrowia i Opieki Społecznej.
5. W sprawach określonych w ust. 1-3 stosuje się od7
powiednio przepisy art. 34 'ust: '1 oraz art. 44'-'-46, ,6rt. 79-'-81,
iirt.83 .i art. 88-90.
Art. 112. 1. Prezes Rady Ministrów może w cZilsie pokoju
niektórych grup kobiet w wieku od 18
' ao 40 lat .żYcia, posiadających Kwalifikacjezawodowę w zakresie służb wymienionych w art. 111 . usL 1. Przepisy
art: 19..;::...22, art. 24 ust. 1, ' art. 34, art. 37-42 i art. 111 ust. 4
stosuje się odpowif'dnio.
.
zarządzJć rejestrację
Art. 107. Wojskowymi dokumentami osobistymi są doku, menty wydawane przeZ organy wojskowe osobom podlegają,
cym powszechnemu obowiązkowi wojskowemu lub-- zwolnionym od tego óbowiązku, stwierdzające stosunek rych osób
do powszechnego .obowiązku wojskowego oraz posiadany
stopit'ń wojskowy.
"!',
Art. 108. 1. Wojskowymi dokumentami osobistymisą
1) książeczki wojskowe,
2) legitymacje oficerów rezerwy.
2. Prezes Rady Ministrów określi przypadki, w których
ustalenie zdolności do służby wojskowej .kobiet wymienionych w ust. 1 następuje bez przeglądu lekarskiego, na podstawie wyników okresowych badąń stanu~drowia przępro
wadzanych w zakładach pracy.
3. W przypadkach wymienionych w ust. 2 rejestrację
2. Minister Obrony Nar0dowej może wprowadzić inne
, kobiet przeprowadzają wojskowi komęndanci rejonowi na
rodzaje wojsko-wych dokumefltów osobistych.
Z<lsadach i w trybie określoOlym przez Prezesa Rady Mini3. Wzory wojskowych dokwnentów osobistych ustala
shów.
Minister Obrony Narodowej.
'
4. Kobiety, uzńane za zdolne do służby wojskowej ko4. Minister Obrony Narodowej określa w drodze r-ozpobiet, wojskowy komendant rejonowy przeznacza do tej służby
rządzenia w porozumieniu ,z Ministrem Spraw \lVe.wnętrznych
i przenosi do rezerwy.
sposób doręczania wojskowych dokumentów osobistych oraz.
5. , Kobietom, uznanym za niezdolne do służby wojskowej
tryb postępowania w razle ich utraty, zniszczenia lub niekobiet, wydaje się zaświadczenie o zwolnieniu od obowiązku
przyjęcia.. '
wojskowego kObiet. Wzór zaświadczenia ustala Minister
Art. 109. 1. 'Wojskowych dokumentów osobistych' nie Obrony Narodowej.
wolno przenosić,przewazkani przesyłać za granicę.
Art. '113. 1. Rada Ministrów może poddać wojskowemu
Z. W ra zie w y jazdu za granicę na pobyt stały osoba szkoleniu studentów kobiety, które w danym roku kalendawyjeżdżająca obowiązana jest złożyć wojskowy dokument
rtowym kończą co najmniej 18 lat życia i odbywają studia
osobisty ' orqanowl administracji państwowej, wydającemu w szkołach wyższych, w których szkol~nie to jest prowadzopaszport. Organ ten przekazuje otrzymany - dokument . woj- ne. W tymprzypaclku stosuje się odtJowiednio przepisy
skowy komendz'ie rejonowej właściwe}ze względu na ostatnie
art. 17, art. 19-:-22, art. 24 ust. 3, art. 31 ust. 3, art. 3i-42,
miejsce zamieszkania osoby wyjeżdżającej.
ar.t. 111 ust: 4 oraz art. 112 ust. 4 i 5.
Art. l to. Rada Ministrów może zarządzić przeprowad ze~
2. Do kobiet powołanych do wojskowego szkolenia stu_ nie wymiany wojskowych dokumentÓw osobistych polączo dentów stosuje /się odpowiednio przepisy art. 63-71. z tą
• nej z obowiązkiem osobistego stawienia się zainteresowanych zmianą, że nie podlegają ' one powołaniu na przeszkolenie
. do dolronania tej wymianv. Rada Ministrów określa równo- wo jskowe studentów ' w jednostkach wo jskowyth.
'
c'ześni~ sposób przeprowadzenia wymiany oraz wła.ściwoŚć '
·i obowiązki organów administracji państwowej w tym zaArt. 114. L Rada Ministrów może zarządzić w czasie po", ł!;resie.
koju powolanie kobiet przeniesiónych do rezerwy na przeszkolenie woiskowe począwszy od roku kalendarzowego,
R o z d z i a ł XII.
w którym kończą )0 lat~ycia.
Służba wojskowa
kobiet.
Art. 111. L Kobiety , wymienione wart. lO, UZllCł.ne -za
zdolne ~'do służby wojskowej kobiet, mogą być powołane
w razie mobilizacji lub w czasie wojny do czynn.e j służby
2. Kobiety wymienione w usl. 1 mogą być powoływane
na przeszkolenie woJskowe tylko ' raz w Ciągu roku na okres
nie przekraczający 2 miesięcy. Łączny czas trwania przeszkolenia wojskowego przez cały okres pozostawania w rezerwie
nie może przekraczać 6 miesięcy.
Dziennilc Ustaw Nr 20.
3; Kobiety odbywające przeszkolenie w(}jskowe sąioł
6. Rada Ministrów określi ' . w · drodze .rozporządzenia' zanierzami w czynnej służbie wojskowej od dnia wcielenia do · sady. odbywania przysposobienia wojskowego wymieniom;go
jednostki wojskowej do dnia zwolnienia z tej jedńostki. Do w ust. l i 5 oraz uprawnienia . osób uc zestniczących w przy~
kobiet tych stosuje się przepisy dotycząc~żołnierzy rezerwy sposobieniu.
·
.
powołanych na ćwiczenia wojskowe.
~
.
(
Art. 120. 1. Rdda Ministrów może powierzyć prow.:tdze-~
4. W sprawach określonych w ust. 1-3 stosuje się od- nie · przysposobienia wojsh.:wego . młodzie.ży pozaszkolnej'
powiednio przepisy ·art. 43...:,...50, art: 74 ust. 6 i art. 18.
(art. 119 ust. 1 i 5) po\vołanym do tegó 'organom tub · inity~
t
tucjom państwowym.
Art. · 115. W sprawach ewidencji, obowiązku meldunkowego i wojskowych dokumentów osobis~ych kobiet przenie2. Organizację przysposobienia wojskowego w przy-pad• . '
sionych do rezerwy. stosuje się odpowiednio przepisy roz- kach wymienionych w ust. 1 określa Rada Ministrów. .
działów IX-XI.
'. ,
Art. 121. 1. W przysposobieniu wojskowym mogą , brać ,
Art. 116.1. Powołaniu do czynnej służby wojskowej nie .' udział os'bby uznane za zdolne do uczestniczeni~ w tymprzy~
podl!Jgllją kobiety~ Które'
',.
sposobieniu.
l) są w ciąży,
.
2. Zasady badania i oceny zdolnośd ' fizycznej ' i . psy;, ,
2) spra,vują 'opiekę nad dzieckiem do lat 7, .
chicznej do uczestniczenia w ' przysposobieniu wojskowym- .
3) są' obłożnie chore.
o~reśla Minister Zdrowia i Opieki Społec7J1ej w ~ porozumie~.
2. Rada Ministrów JTl,oże określić w 9rodze ' fozporząqze7 ni.u .z Ministrami Oświaty , i :Ohrony Narodowej.
nia również inne przypadki, w których kobiety nie m09łą być
Arl. 122. OgÓlny nadzór nad przysposobieniem' wojsko • . . ·
powołane do ' czynnej służby wojskowej.
wym młodzieży sprawuje .Minister Obrony Narodowej.
Rozdział
XIII.
Rozdzi ał
XIV.
Przysposobienie wojskowe młodzieży.
Art. 117. 1. Przysposobienie wojskowe obejmuje młodzież
pobierającą naukę w szkołach średnich.
,.
Szczególne uprawnienia osób ppdlegających obowiązkowi
służbywojskp;wej oraz ich rodzin.
.
Art. 123. 1. VV okresie między powołaniem pracownika '
2. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Minist rem Oświaty, a w przypadkach, w których szkoły podle- do czynnej służby wojskowej a jej odbyciem stosune k pracy ' .
gają innym ministrom także w porozumieniu zzaintereso"' _ lub stosunek służbowy nie może być przez zakład pracy wy.
wanymi młn'istrami. .może ob jąć przysposobieni e m wojsko- powiedziany ani rozwiąz any.
wym młodzież w wieku do 23 lat żyda. uczęs zcz ającą do
. 2. Umowa o p~ac~ z.f lwarta I)a q:as _okreŚlony lub , p-<,t .
s z kół nie J:>ędąc yc h ~ z kołami srednimi,
okres wykonania ekreślonej roboty ulega ' jednakże rożwią. ~·
.~
Art. 118. .1. Zało że nia programowe przysposobienia woj- zaniu z upłYw.~m . terminu, na Który został,a zawart~... ·
skowegomłodzi eży pobierającej naukę w szk0ldch, o których
3. Przepisów ust. i i 2 nie stosuje się w przypadkaćłi./
mowa wart. 11-1, usta la Minister Obrony ' Narodowe j w 'po- gdy zakład pracy,' llpI:awriiony jest. .dQ .r.ozwiązania umowy ,~
rozumieniu z Ministrem OśwIaty.
'
o pracę lub stosunku. służbowego bez · wypowiedzenia ,z .winy
2. Organizację. czas trwania i szczegółowe proqramy pracownika lub gdy zakl.ad pracy ulegnie ;mpełnej likwidacji.
przysposbienia wojskowego ustala Minister Oświaty w póro- W tychprzypudkach rozwiązani.e umowy n~stęp\lje Ił{l ząs:a ..
.
.
zumieniu z Ministrem Obrony Narodowej. a w odniesieniu dach ogólnych.
do s z kół podległych inny m ministrom także w porozumi.eniu
4. Przepis ust. l' stosuje się również do umów o . pracę
z zainteresowanymi ministrami.
'
,
zawartych na okres próbny. VV przypadku upływu okresu
3. Przysposobie nie wojskowe ' młodzieży szkolnej · jest próbnego po powołaniu pracow'nika do czynnej służby wojobowiązkowym prze dmiotem nauki., W ce lu doskonalenia
skowej umowę o praC;;ę ' uważa się za lUlIOWę zawal:tą na~
wiadomości z zakn' su przysposobienia wojskowego mogą b y ć
czas riieokreślony.
w ramach programów, o których mowa w ust. 1 i 2, organizo5. W przypadku gdy okres dokonanego przez zakład
wane obozy letnie przysposobienia wojskowego.
. pracy lub przez pracownika wypowiedzenia umowy o pracę
Art. 119. 1. Młodzież w wieku od 16 do 23 lat życia, nie lub ' stosunku służb'owego upływa po powolaniu pracownika
u częszczająca do szkół wymienionych wart. 117, może być ' do czynnej służby wojskowej, wypowiedzenie takie staje si~
objęta ochotniczym przysposobieniem wojskowym.
bezskuteczne. W tym przypadku rozwiązanie stosunku pracy -'
(stosunku służbowego) 'v okresie między powołaniem pra·
2. · Przvsposobienie 'wojskowe młodzieży pozaszkolnej
cownika
do czynn e j służby wojskowej a jej odbyciem może.
prowadzą ~rganizacje i stowarzyszenia wyżsżej użyteczri'óści,
których statut prze,viduje prowadzenie dzi~łalności w zakre- nastąpić tylkq na wniosek pracownika.
sie przysposobienia ludności do zadań 'obrony Państwa lub
uprawiania . dziedzin sportu mających znaezenie obronne.
3. . Programy przysposobienia wojskowego ustalaJą właś
c,i we nadeJne ()rgal~y stowarzysze ń wymienionych. W ust 2
w oparciu o założenia ustalone przez Ministra Obrony Narodowej.
.
.
4. Programy, o których mowa w ust. 3, l110gą przewidywać organizowanie obozów przysposobienia wojskowego.
Art. lU. 1. Zakład ' pracy, którV zatrudniał pracownika ·
w chwili powolania do czynnej służby wojskowej, obowiąza
ny 'jest zatrudnić go' na poprzednio zajmowallym stanowisku ..
lub stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy,"
oraz . nie niżej o pł acanym, jeżeli pracownik najpóżniej wt:ią·
gu 30 dni cd dnia zwolnienia z zasadniCzej slu żby wojskowej,
a 'w ciągu 3 dni .odzwolnienia z ćwiczeń- wojskowych zwy·
czajnych lub przeszkolenia wojskowego ~ zgłosi swój po·
.wrót do tego zakł~du pracy celem podjęci~zatrudnienia . .
5. Rada Ministrów może ,w drodze rozporządzenta nało
zyc na młodzie.ż pozaszkolną obowiązek odbywania ..,przyspo· ,
. 2. ' Niezachowanie terminu, określonego w ust.' ,l powo· .
sobienia wojskowego.
duje · rozwią:z-anie stosunku .pracy (stosunku służbowegol ~' ,
\
P~z. lOS ,
•
.
' 0.°
,.
z ;'"mi:ky ' prćłwa: chyba ' zenastąpilo <"zprzydynodptaCQwnika
iiiezależnych. <~
,
,
,
,'
': ' i:3. Jeżeli p'r acownik uzySkał podczas -słuźby wojskowej
inne lub wy~'Sze niż posiadane uprzednio kwalifikacje zawo-'
dowe, zakład pracy lub organ nadrzędny tego zakładu obowiązany jest na wniosek pracownika wyznaczyć go w miarę
' , możliwości na stanowisko, ' któle odpowiada nabytym w wojsku 'kwalifikacjom.
'. , ' A:~t.l28;P'?stano{'1ie~ii~ 'ufuown.emhie;korzystne 'ella ,pracownika od upTawn.ieńoheśl<?ny~h; w lUt. ~2.3~127. są nie~
ważne.
Art. 129. 1. Jeżeli zołnierwwi odbywającemu ćWicżenia
lub przeszkolenie wojskowe nie przysługuje prciwo do uposażenia lub wynagroc,lzenia na podstawie art. 127, członkowie
rodziny żołnierza pozostający m! jego utrzymaniu otrzymują
zasiłki dzienne.
'"
, " '
,
." ,Ad. 125. Pr'a c,ownikowi, który zgłosił się do pracy w ter' . 2~ PraWo do zasiłków dziennych " przyslugujerównież ,
wart 124 ust. 1, zalicza się okres odbytej w okresie 60dńi ',od zwolnienia z czynnejslużby wojsko:'
służby wojskowej do.okr,esllzatrudnienia w zakresie wszelwej - przez czas niezdolns>ści :i'olnierza do pracy ~ żo!'nie.- '
, , kichu~prawllieii ' uzależnionych od " il()ści lat pracy albo od r,zom > 'wYlńienionym ' w , uSt. , l i żołnIerzom" :kt0rzy odbyli
" ciągło~ci pracy w danym zawodzie lub służbie ' bądż w
zas,adn,iczą ' służbę wojskową; jeżeH przed ' pOW{)lall~m do
szczególnych wa-runkach, '?<i których zależy nab-yd.e- ,' tych 'służby nie ' byli pracownikami i są niezdolni do po~lj~ci~ '
}lP!~~,wnie,~"
,"
pracy z powodu ,<;h().I'oby, ; ja.~ równi~ż członkom ich, rodzin
•
" " Art.. 126. 1. 'R ada Mibiśtrów ókieśław drodzerozpórzą (ust. _1).
dzerna ',) zasady ' kierowania ,' i .. pr~yjmowania do ' pracY' osób
. . ,,3. Zasiłki dzienne , nie pizysłu~lują, jeżeli żołnier~owi
zwolni~nych z 'zasadnłczejsłużbywojskowej, ' któt~ przed zostałó }1rzyznarre ' zaopatrzenie in walidzkre.
powołaniem do tej służby nie byty zatrudnione Iia podstawie
, 4: Zgłosienle wniosku o 'p rzyz.nimie z~siłkÓw d~ie'nnych
Umowy 9 pracę lub stosunku służbowegobądż nie podjęły za~
wymienionych w ust. 1 i 2 powinno nast.ąpić najpóiniej
, trudnienia Vi zakładzie pracy -'- w którym były zatrudnione
w ciągu 3 miesięcy ,od dnia ,~wolnienia żołnierża;z czynnej
przed powołaniem ,do zasadniczej służby wojskowej -,.- ze
służby wojskowej pod rygorem utra:ty prawa.
Względu na ' nabycie Vi czasie pełnienia tej służby kwalifiS.WysokoŚć ,zasiłków , -dziennych; organy właściwe do
kacji nie znajdujących zastosowania w tym z:akładz:ie pracy
ich .przy~nawaniai wyplacania, zasady wypłaty oraz , cz.łon
'łub z innych względów, jak ' również organywtaściwe wtych
kówrodzin żołnierzy uprawnionych ' do pobierania zasiłków
, spraw,ach;
.
2, ' Do osób skierowal'lych do pracy w myśi ust, 1 stosuje określa Rada Ministrów w drodze Tozporządzeniil.
się odpowiednio przepis art. 125.
Art 130. 1. Członkom rodzili żołnierzy · odby\vających
zasadniczą
służb() ' wojskową , przysług l! je w czasie odbywania'
Art. 127. 1. Pracownik , powołany do odbyCia czynnej
przez tychżolnierzy służby wojskowej prawo ,do bezpłatnego
służby ' wojskowej z wyjątkiem ćwiczeń: wojskowych zwyczajnych i przeszkolenia, ' wojskowego ,zachowuje prawo do ~orzystania zeswiadczeń zakładów · społecznych slużby
ostatnio p'Obieranego Wynagrodzenia , lubup,osażenia z zakła zdrowia.
dl! pnicy do ', kOńca lniesfąca,: kalenctarzowego, w którym roz"
2, Pr:awo do . bezpłatnego ,korzystania ze swiadczeń z~
, począł adbywanie tej służby, nie mniej. jednak niż za dwa
kładówspołe<::zPych ,slużbyzdrowia przysługuje . .p.rzez ,czas
ty'9odnie. ,
określony również żołnierzom zwolnionym z żasadnkzej
służby wojskowej: i członkom ich rodzin . oraz żołnierzom re,: , " 2.Pracowniłt powołany na l ćwiczeniawójskowe zwyczajne ' lub przeszkolenie wojskowe zachowuje prawo do ' wy- , zerwy zwolnionvm .z ćwiczeń ll,łh pf7.eszkolenia wojskowego.'
~agrodzetiia lub uposażenia do końca miesiąca ' kalendau,o3,Zasady korzystania ze świadC7eń określonych w
\Vego, w któt)Tllr f'l' zpoczął odbywanie ćwiczeń: lub prżes.zko ust. 1 i 2, osoby uprawnione dO~.Qr7.ystanła, ,z akres i tryb ,
lenia. Poczynając od następnego miesiąca kalendarzowego ,ud zielania , świa'dczeń oraz okres cz~su po zwolnieniu żołnie~
,pracowIiik ten zachowuje przez czas odbywania ćwiczeń lub" rza ze slużby, przez który te świadczenia przysługują, określa
,przeszkolenia wojskowego prawo: do połowy, jeże li nie ,Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Miu,trzymuje rodziny, do 60 u/o, jeżeli utrzymuje jednego czlonka nistrem Obrony Narodowej ' w drodze rozporządzenia. '
, i ,odziny, i do 15')/0 wynagrodzenia lub uposażenirl, je:i,eH
4. Jeżeli .żołnie'rz w chw:ili zwolnienia ze służby wojskolltrzymuie dwóch lub więcej członków rodziny. Rada!vliniwej
,
przebywa na leczeniu w wojskowym zakładzie leczni~ strówIr.oże w drodze rozporządzenia potlwyższyć do 100% ,
czym, pozostaje on w tym zakładzie do czasu zakończenia
' wyS':)kość Wynagrodzenia lub' uposażenia, które w czasie odleczenia , zakładowego lub przeniesienia na dalsze lecu'nie do
~bywania ćwiczen lub przeszkolenia w·ojskowego przysługuje
zakładu społecznego służby zdro.wia,
pracownikom utrzymującym rodzinę.
~
, Art. 131. -L ....V okresie odbywania przez żołnierza zasad'~
3. Osoby będącę pracownikami, Po\vołane
ć\v.iczenia
wojskowe doraźni~lub wezwane prze? właściwy organ admi- niczej slużbywojskowej rozwiązanie przez,J:aklad pracy _
sunku pracy z żoną żołnierza moze nastąpić wyłącznie z winy
ni~tracji prezydium rady narodowej "albo przez ' własciwy
prkowniCy
lub w razie zupełnej likwidacji zakładu pracy.
orqan ' wojskowy do osobisteQo zgłoszenia- się w sprawilch
_~ dotyczących powsl:echnego obowiązku wojskowego, zacho, 2.. Właściwy ci la spraw zatrudnienia organ prezydium
'o/'Uji} prawo do wynagrodzenia lub uposażen i a od wkładu prą
powiatowej , (miejskiej w miastach , stanowią.cych powiaty
cy za ' ,c 'z as ' pracy opuszczony z powodu powołania lub miejskie, aw miastach wyłączonych z województw - Ćlzieł~
, wę'zwania.
nicowejj rady narodowej' wlaśc1wej ze względu na miej'Sce~
. ...... .
zamieszkania
,os oby z~inter:esowa'nej, ' obowiązany jest skie<4. Wynagrodzenie (uposa:i.enie), o kt~{'y;m mOWd w ust.
l..,..-;3.; 'Oblicia ' się według zasad przewidzianych dla ohliczania rować ńie zatrudriioną żonę ' żołniei'ża ' odbywającego żasadni"
wynagrodzenia (llPosażenia) za czas urlop'U Wypos;zynkowego. czą slu:i',bę wojskową, na jej wniosek, do uspołecznionego
zakł.adu pracy, który obowiązany jest przyjąć ją do pracy
Przepisy ' ust. ', t-4 st~silję się :r6\VIlleż , do członków stosownie do posiadanych kwalifikacji i w miarę wólnych
',
' społ:ąz:~elnCprący~ , c:~ "
"" , ' , " " , , " stan o\";fśk. ,'" , ',
mini-eokreślonym
na-
, '"
,
.'
<,
:',-" 5. ,
?'
" , 6. ,Zasady i ?posóboblitzania, i wypłacania , nal eżności
.-w ymienionych \v usi. 1-5 określa Rada Ministrów w drodze
< ~ozporządzenia
'
,,'
Art. ,13t L Zabrania się przymusoJUego usuwania, (eksmisji) z mfl'~zkań, z.iijmówallych na podstaw.ie tytułu prawne~
go, członków rodziny żołnierza odbywające~o czynną służbt
,
"
,, ~
•
",
.......
, - _
"
/
Dziennik Ustaw Nr 20
258
, P9 z; l u.ą;.;
-
ho
wojskową,
powqłania
którzy zamieszkiwali z
go do tej słuZby.
nim~spólnie
w chwili
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiedn(o do mieszkan
samotnych powołanych do czynnej służby woj' skowej.
żołnierzy
Art. 133. Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia
przyznać członkom rodzin iołnierzy odbywający~h zasadniczą
służbę wojskową inne uprawnienia i ulgi oprócz przewidzianych w niniejszej ustawie oraz okreś!ic ich zai, res i w.arunki
korzystania z nich.
'
,"
.
przez komisję poborową; jeże'li S'kierowanie nastąpiło prze'z
organy wojskowe' - ko'~zty ponoszą te organy~ ,
2. Pobyt osób wymienionych w ust. 1 w zaldadach ·spo-' .
zdrowia lub w 'wojskowych zakładach lecz- '
niczych onlzprzeprowadzeaie badań dodatkowych i specjalistycznych, ,obserwacji lub leczenia są bezpłatne.
' '--.
łecznych s~użby
Art. 138. Koszty przeprowadzenia przeglądu lekarskiego
w przypad,kach określonych wart. 64 ust. J, art. 78, art. 98
ust. 2 i art. 112 usL 1 p'okrywa się z bjldżetu' właściwej po- '..
wiatowej (miejskiej w miastach stanowiących powiaty miejskie, a ' w miastach wyłączonych z województw ::-: dcielnico~'
wej) -rady narodowej.
' -'
'
y
.
Art. 134. 1. Przepisy art. 123-128, art. '129 ust. 2-5
i art. 130-133 dotyczące żołnierzy powolanych do odbycia
,
zasadniczej slużby wojskowej stosuje się odpowiednio do żoł
Art. 139. Kos zty przeprowadzenia-"orejestracji , i poboru -'
ni~rzy ' ba'by\';aJącyćhCży ńrią S1tl~bę wojsk6w'ą ' w rnzi'e ' "ińó- "
(r,ejestracji, kobiet),)ak równieżkosztyspęłni,enia przez orga-'
bHizacjf iw czasie 'wojny or,az ' do członków , ich rodzin. "
ny , administr,acj.i" paA~t,wo,wej )Up ,, 9I;gaqy iVoj!i~O\\\ę i,ą!lYFn , '
, 2: C~łoni~0~je ~Qd~i'~yi~łnief,z'; ,yvy~ie~i~'ne'g'~ ";~~i~ ', 1, obowiązków nałożonych na nie' W ,myśl Il,iniejszej ~staw"y;, p~,.,.::;
, którzy pożostawą~i" na Jego ' utrzYll1.iłniU, , z;a~bowująpfin~r9 do noszą organy obowiązarie do, spęł~ieI).ia tych , oboł"iftzKów;~.
.
-.;' . , ' ' '.'
.
,
.. '"
wsżystkich świadczeń ze strony zakładu pracy, w ,którym ,
At:t. 140. L Koszty związane z :utworz'eniem + 'diiałaI
, żołnierz był zatrudniony -yv chwili powołania do służby wojskówej, przysługujących członkom rodzin innych 'pracowili- nością studium wojskowego (acrt. 63~71) pok~ywa się z. bud;. "
żetu minislerstwa, któremu dana_ szkoła podiega.
,.'
~ów ' tego zakładu.
; 2. Koszty związane z odbywaniem przez studentów ' :prz~ ~"
3. " Członkom rodzin żołnierzy wymienionych w ust. 2
szkolenia ' wojskoWego w jednostkach wojsko;w ych pokrywa ,
przysługuje prawo 'do zasiłków w'ojennych. "
"
sięz bud:i~tu Ministerstwa Obr<?ny Narodowej.
"
•
,
_"
.'.,
,_.c .
,
.
'
,
4. Wymiar zasiłków wojennych, zasady i tryb oraz orga' , 3, , Koszty związane z , utworzeniem ' i dziaIalnoŚ'c:ią' przy..
ny właściwe do ich przyznawania, 'jak rów,nież osoby uprawnione, do korzystania z zasiłków wojennych określa Rada sposobienia _wojskowego młodzieży szko1nej pokrywa się ,.;
z bUdżetu Ministerstwa ' Oświaty ll!b innych ,resortów, kto'
Ministrów ""A drodze rozporządzenia.
rym podlegają szkoły.
<;:~
R o z d z i a 'ł
,,'o - ~'''' -
,
'.
XV.
Rozdział
XVI.
Koszty. "
, Przepisy karne.
Art. - 135. L l(oszty stawienia sięc;lo rejestnicji oraz do
poboru (rejestracji kobiet) ponoszą " Gsoby ' .obowiązane ,' d<>
' ATt. lU. L ''. Kto . ~:Wbi"e''w ':bbów'iązkÓwi wyMkaj~~~mq."
stawienia się.
~
,
z niniejszej ustawy lub prze'plsow wydariych na jeJ.P9dsta'W,ifr ~,
" 2: " I{~szty p.rzejaid~ '~sób , powoł~ny<;:h do , odb~cia czyn,;,, " nie zgłasza się we właściwym czasie i miejscu.. do ie'je'stracji~:'
nej służby, wojskow:ęj oraz przejazd!! o,sób zwolnionych z tej
lub pobOru albo 'nie' przedstawia dok,ument6w, . którychprzedsłu.żbY ' do miejsca zamieszkania (pQbytu) ponjszą , organy stawiel'\ie zostało na~ażane
.
.
wojskowe.
- podlega karze aresztu do' 3 miesięcy i grzywny do 4.500 zł
~;'
3. W razie mobilizacji. i w czasie wojny przejazdy na '
lub jednej z tych .kar.
,
podstawie kart mobilizacyjnych (kart powoianiaJ są bez2. Tej samej karze podlega, kto nie czyni zadość"
płatne.
1) obowiązkowi zgłoszenia się do ' wlaśch.veg~ organu admiArt. 136. 1. Organy wojskowe ponoszą rÓWlllcz koszty
nł sfracji prezydium rady narodowej w przypadkach
pr~ejazdu do , miejsca stawienia się i powrotu do miejsca zaokreślonych wart. 34 ust. , l lub do wojskowego komenmieszkania ,osób wezwanych do osobistego stawienia się
danta rejonowe go w przypadkach Qkre~lonych 'wart. 47
w innych przypadkach określonych w ustawie, jeżeli ~dle:ust. 3 i art. 61 ust. 2 aloo
głość od miejsca zamieszkania do miejsca stawien.ia się ' 2) wezwa'n iu dostawienia się przed wojskową komisją .Je.
przekracza 25 km.
'
karską lub powiatową komisją poborową w przypadkach
__
określonych wart. 58 ust. 2, art. 69, art. 84 ust. 4
- "2, W przy
,. pad..kach gdy organem ' wzywającym J'est organ
."
;
i art. 99 ust. 2, albo
administracji prezydium rady narodowej, koszty określone
w ust. ' l pokrywa się z, budzetu rady narodowej.
'
3) powołaniu lub wezwaniu do stawienia sh~ na jednodniowe zajęcia szkoleniowe w systemie obrony terytorialrtej'
, 3. Jeżeli wezwanie do stawienia się następuje wskutek
w przypadkach wymienionych w ~Ht. 55 ust. 2 pkrf
niespełńienia lub nienależytego , spełnienia przez osobę
i art. 75, ust. ,2; , do osób tych nie stosuje się przepisów'
wezwaną z jej winy obowiązków okre~lonych W" ustawie"
art. 113 i 114 ' Kooeksu ' Karnego 'Wojską Polskieflo.
koszty wymienion~ w ust. 1 i 2 ponosi wezwany.
Art. 137. 1. Kos~ty pr~ejazdów osób skierowanych do
zakładów społecznych służby zdrowia, lub wojskowych , zakładów leczniczych w celu przeprowadzenia badań lekarskich
lub obserwacji albo ' na leczeni,e oraz koszty; powrotu tych
oSób do ~ miejsca zamieszkania (pobytu)' pokrywa s i ę z bud żetu właśćiwych powiatowych (miejskich ,miast stilllowfących
powiaty miejskie. a w miastach wyłączonych z województw ~
dzięlnicowych) rad narodowych, jeżeli skierowanie nastąpłło
3. Jeżeli sp~awca dopuszcza się czynów określo~yc.h w '
ust. ' l i 2 w zamiarze dłuższego lub trwałego uchylenia ' się
od obowiązku odbywania służby wojskowej
- podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu do l~t 3.
Art. 142. i. Kto uchyla się od leczenia zarządzónego przez
komisję poborową
-
'
podlega karze aresztu do 3 rniesięcy i grzywny do 4.500 zł
Jub ' jednej z tych kar.
'
)
-
rii1~nnilcUstaw Nr 20 .
.
,
:. 2.JeŻ~li sprawca działa w zimliarzedł\l'zszego lub trwałego uchyltmia się od obowiązku odbycia służby- wojskowej
_ podlega
karze więzienia do, lat 3 lub aresztu do lat 3.
,
nie . dopełnia we właściwym czasie
meldunkowego
- podlega karze grzywny do 3.000 zł.
3;JeŻeIilec.zj:!flie zarządzone .p rzez komisję poborową
polegać ' ma na, dokonaniu zabiegu chirurgicznego wymagają~
2. Tej samej karze podlega ten, kto " będąc obowiązanym
do prowadzenia ewidencji, o której mowa wart. 92 ust.' I,
niedopełniaobowiązkqw wymienionych wart. 93 usl. 1 i 3.
.,
.
cego zgody osoby zaintereSowanej. osoba ta nie podletla kaza niepoddanie się zabiegowi.
ne
sprawca działa w zamiarze dłuższego lub
uchylenia się od obowiązku odbywania ; służby woj,
skowej albo w zamiarze ułatwienia. innej osobie dluższego'
lub trwałego uchylenia się od obowiązku wojskowego
.
- ' podlega ' karze więzienia do lat 3 lub · aresztudq lat 3.
, 3.
2; Kto dopuszcza się czynu' określoneg.o w ust. · l w :ia. mi'arze dłt1Zszego lub trwałego uchyłenia ': sięod obowiązku
odbywania służby wojskowej
,
-e.-podlega kar ze więzienia do lat 5.
Art. 144. 1. ' Kto. w ' celu u ~ skania zwolnienia oclob07
wiązku odbywania slużbywojskowej iill>o odroczenia służby
'wojskowej powoduje u sie.b ie lub dopuszcza, by\ kte inny
,spowodował u niego uszkodzenie ' ciała lub 'rozstrój zdrowia
._ podlega karze wi~zienia .d o lat 5.
2. , Tej sa mej karze podlega, kto w celu ułatwlenia, innej
osobie zwolnienia od ' obowiązku 'wojskoweg'O albo odroczenia
służby wojskowej powoduje u niej uszkodzenie ciala lub
rozstrój zdrowia.
.
Art. 1.45. Kto używa podstępnego zabiegu wc eluuzy.skania dla siebie lub innej osoby zwolni.e nia od obowiązku
odbywania służby wojskowej ' albo odroczenia '.' służby wOJskowej
_ podlega .karze'- więzienia do lat '5.
.' Ąrt . .146. 1. Kto , złośliwie odmawia przyjęcia łub ni~z~zy
w'ei~anie im ienne, · ką:rtę ' powołania ' .aIbo wojskowy .' doku"'
'. "
.
" .. .
. .' .
.
':':'p'odlega karze .a.res.ztu do 3 miesięcy i . gr~ywpy d04500 zł
albo jednej.z tych kar.
2. Tej samej karze podlega, kto nie zawiad(lmia wojskoweqo kome ndanta rejonowego o utracie kart~ powołania,
karty mobilizacy jnej lub wojskowego dokumentu osobiste go.
3. Kto podlegając powszechnemu obowiązkowi wojskowf:'mu odmawia przyjęcia, niszczy lub pozbywa się ka r ty
, mobilizacy jne j a łbo uniemożliwia doręczenie ' mu takie j ka.:"l y
~ podlega karze więzienia do roku lub aresztu do roku.
Jeżeli
trwałego
. Art. 143. L Kto będąc obowiązanym do uzyskanIa zezwolenia .organówwójskowycb :na wyjazd za ' granicę opuszó,..a obszar Państwa lub przebywa za granicą· be.z takie go
,ze'Lwolenia
.
_ podlega karze aresztu do 3 miesięcy i grzywny do 4.500 zł
: ..' J.ub jed~j z tych, kar. ,
. ~_
~ent osobisty
miejscu obowiążku
A
Art. 15;1. Kto w czasie mobilizacji lub wojny przebywając
.czasowo. za, . granicą nie zg.lilsza w zamiarze uchylenia się od .
shlżbY~,ojskoweJ . niezwłoczni1! SwefJ o: adresll w ' najbliżs:lym
poIskin: urzędzie konsularnym (przedslawicielstwie dyplomatycznym) lub nies'pełnia " wydanych przez ten ' utząd(pnedstawicielstwo) nakazów dotyczących wykonariia oJ.jowią~·u /
wojskowego
.
- podlega karze- więzienia.
152. Jeżeli sprawca dopuszcza się przestępstw
wart. 141 ust. 3, art. )42 ust. 2, art.. 143, art. 144;
art: 145, art. 146 ust. 3, art. 149 lub art. 150 ust. 3 w czasie
mobilizacji lub wojny
'
.
-'- podlega' karze. vj ięzieniq na cuis hi~ krótszy od lat 5 lub
dożywotnio albo karże 'śmierci;
Art.
okre ś lonych
Art. 153. Do przestępstw , określonych wart. 141-152 nie
stosuje się art. 6 .kodeksukarnego.
Art. 154. W razie skazania na" karę więzienia za przewart. 141 ust. 3, art. 142 ust. 2, art. '143,
art. 144,art. 145, art. 149, art. 150 ust. 3, art. 151 i art. 152
sąd , może orzec utwtę praw publlcznych i obywatelskich
pra.w horrorowych, a · jeżeli ' ;'ochodzi nadużycie· żawodu nadto " ut'r:at~ ' prawa w y kouywa,nia . 'Z awodu .
stępstwo określone
f'
Art. 155. 1. Przedawnienie ścigania i wyrokowania w
spraWach -on:artisz enie 'obówiązk\.f, ok,'ieślone wart. 141
i art. 150 (również w raziepopeł'nienia ' ith w czasiemobili- '
za t:ji' lub 'wojny) ora ż watt. lS7 ,bieghie od :ch\.v.i1i zgłosze nia
się sprawcy przed wła ś ciwym organem lub od chw.ili, w której na, sprawcy dany obowiązek 'przestal ciążyć.
2. Przedawnienie. ścigania i wyrokowania w sprawach
w art. 141~152 nie biegnie w czasiesamowolnego przebywania sprawcy za granicą.
określonych
Art. 156. I. Sprawy n prz -e stępslwa ' określone wart. 151
i 1!12 należą do właściw'Ości sądów wojskowych. Do orzekaArt. 147. Rto korzy sta z cud7ej karty ' powolania, karty nia w tych sprawach stosuje się przepisy części ogólnej Komobilizar::yjnej lub wqjskow ~o dpkumentll osobistegoałbo deksu..-Karnego Wojska PolskiegO'.
Karty takiej .lub . dokumentu innej osobie w tym celu u życia
2. Orzekanie w sprawach o wykroczenia określone w
_ pod'l'eqa karze aresztu do roku lub grzywnydo~ lQ.ooo zł. art. 141 ust. 1 i 2,art. 142 ust. l, art. 143 ust. 1 art. 146
llst. 1 i 2 nra7 art. 150 ust. ·1 j 2 następuje ,,; trybie! nazasa,Art. 148. ,Kto' przewozi. przenosi lub przesylaza . grankę
dach określonych- w . przepisach o orzecznictwie karno-admjkartt} powołania, . kartę mobilizacyjną lub wojskowy doku- nistracy jnvm.
Plent osobisty .
3,Koleqia karno-adrriinistnicyjnfi mogcfWymierzać ża
-podlega karze 'a"resztudo roku lub gr7.yWny do ' 10:000 zł.
saflnicząkaięare sz tuża w)'kroczeniaókreślofie Vi art. 141
usL'1" i llrt.. 141 ust. i pkt ' 2 w ' odniesieniu do wykroczeń
Art .. 149.' 1. Kto, ~dąc obywatelem polskim, przy jmuje
przeciwko przepiś ówi " art; 84 ust. 4, wart: 141' ust. 2 pkt 3
bez': zgodywła śd wej polskiej władzy .obowiązki w obcym ,
oraz "w. art. 146 ust. L i 2.
wójsku ' lub ' w obcej organizacji wojskowej' .
_ podleqa karze więzien5a do lat 1().
;' •
~ o ~d zją ł XVII.
2. Tej samej karze podieqa, . kt'O werbuje obyw~teli polskich lub przebywających .;wPolsce oby wateliobc y~'h do
~służby w obcym wojsku lub \II obcej orqanizacji wojskowe j.
.. Art~ 156. t. Kto wb~w obowiązkowi wynikającennl .z niniejslej ustawy lub przepisów wydanych / na' jej podstawie
A·r t. 157.i.OsobY uznane w myśl przepisów do t)'chcza- ~.
sO'I,v ych za zupełni e nie7dolne do służby wojskowej mog·ą
być poddane z ur zę du lub na własną prośbę badaniu lekar-
-...
~ .
,-c
. /
/,
Dziennik Ustaw Nr 20
--
260
skiemu pnez . wojskowe komisje lekarskie lub .powiatowe
1{omisje poborowe, celem ustalenia ich zdolności do służby
wojskowej w myśl przepisów niniejszej ustawy,
2. Terminy i tryb postępowania w sprawach wymienionych w ust. 1 określa Minister Obrony Narodowej.
Att. 158. Przepisy art. 125 i 126 ust. 2 stosuje się także
do żołnierzy, którzy odbywali .zasadniczą służbę wojskową
i zostali zwolnieni z tej służby przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy,
służby wojskowej przez .studentów szkół wyższych: (Dz;
u; z 1949 r. Nr 25, poz. 173 i z 1950 r. Nr 6, poz. 46)(
,":-"
':.1'-
z
dnia 6 września 1951 r. o szczególny~h upra:w- '. j'
nieniach i ulgach dla żołnierzy zasadniczej ' slużbywoj': .'
skowej i ,ich rodzin (Dz. U. z 1'954 r. Nr 55, poz. 277);
3) dekret
4) dekret z dnia 14 kwietnia 1948 r. o zasiłkach i pomoe; ~: ~
dla żołnierzy Wojska Polskiego, żołnierzy i funkćjona"" .-~'
riusz,ów . słl,lżbybezpiecze.ństwa . publicznego, członków '
Ochotniczej Rezerwy Milicji Oby,~atelskiej - óraz ich . ::1
rodzin (Dz. U. z 1948 r. Nr 21, poz. 139 i Nr Z6, -poz. 181, .",
z 1950 r. Nr 6, poz. 46, z 1954 r. Nr 37, poz. 159 i Nr 41,
.-.
poz. 181).
;\rt. 159. 1. Tracą moc
i) ustawa z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiąz
ku wojskowym (Dz. U. z 1950 r. 'Nr 6, poz. 46, z "1951 r.
2. . Przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustaw ;\
. Nr 4, poz. 25, Nr 22 poz. 172, 'z 1953 r. Nr 27, poz. 104 .
dekretów wymienionych
ust. 1 zachowt{ją uioc do ciasu/ ..
oraz z 1955 r. Nr 6, poz. 31 i Nr 32, PQz. 189);
zastąpienia ich n{)wymi priepisami opartymi mi niniejsze-j ~~.
.
'. '""' ·"'"l:""' ł
2) tistawa zdrtia 7 kwietnia 1949 r. o ulgach w odbywan~u -ustaw~e.
\v
.,
,
.
-,
. .- .....
'. '
.J
Reklamacje ' z powodu niedoręczenia poszczególnych nllmerów wnOSlC należy ' do Adminisiracji Wydawnictw Urzędu Rady Min:jstrów(Warszawa, uL Krakowskię Przedmieście 50) \II. terminie 10. do 15 ·dni po"otrzymaniu następnego kolejnegp numeru.
ol
Opłata za prenumeratę Dzienńika li.~tew wynosi: rocznie 75,-':' zł; pó!tocznie 45,- zł.
Oplata 1.a . prenumeratę załą.cznika do Dziennika Ustaw wynosi: rQcznie 45,->- zł,półrocznie 27,- z.l.
Preilumerotę możnei ' zgłaszać tylko na okres roczny (od 1.1) lub na okres pólrocZlly tOd ( .I i od 1.VII). Opłata 'powinni! być uisz-
czona co najmniej na miesiąc przed .okresem prenumeraty', a więc za okres roczny lub za . I półrocze -'- do dnia 30 Hsfopada, -za
- do dnia 31 maja. Do abonentów, którzy onłacą p~enumeratę po tych terminach, wysyłka pierwszych llllmerów do.
konana zostanie , z opóźni e niem. Jednostk.i na rozrachunku gospodarczym i inni .a bonenci -powinni dokonać wpłat Zi! prenumeratę
'na konto Ndr-odowe!lo Hanku Polskiego, Oddział IV Miejski" Warszawa, .nl' 1528-91-9.03, cz. 3, , dz~ 7, rozdz. 3.' Rachunków ZIII
prenumeratę nie wysta:Wja: _ się. Na odcinku wpłaty należy podać dokłaclną nilzwę irrslytu'cii (bez skrótów). nazWę i numer doręcza~
jącego urzędu pocztowego (jak Warszawa .10, Poznali 3, itp.). powiat, ulicę, nr domu, nr skrytki pocztowej oraz. ilość zamawianych
.
.
. .egzeillplarzy . Dziermika Ustaw.
IJpółrocze
Pojedyncze egzemplarze Dziennika Ustaw ndbywaćmożna w punkt<lch sprzedaży w Warszawie: Al. I ·Armii Wojska , Polskieąo 2/ 4, "Dom Ksiąi.ki" ~ Księgarnia Prawno-Ekonomiczna ul. Nowy ._Swiat 1, kiosk "Domu Ksią:l.Ici" w gmachu sądów - al. Gen.
. Ś Wi erczewskieąo 127, w kasach Sądó ~ Wojewódzkich w: 13iałymstoku, Katowicach, Kielcach, Ko~zalinie, Łodzi, Olsztynię, Opolu, Rze, szowie, Wrocławiu i Zielonej Górze oraz w kasach Sądów Powiatowych w: Bydgoszczy, ' Bytomiu, Cieszynie, Czestoch:n'lie, Gdąn
sku, ·Gdyni, Gliwicach, Gńieżnie, Jeleniej ,Górze, Kaliszu, Krakowie, Lublinie, Nowym Sączu, Ostrowie Wlkp., Poznaniu, Przemyślu, Raciborzu, Radomiu, ,Sz.czecinie, .Tarnowie, Toruniu i Zamościu.
,
Redakcja: Urząd Rady Min-islró-w ...- Biuro Pra.wne, .Wilr~zawa, al; Ujazdowskie' 1/3.
Admjnistracja: Administracja WydawniCtw Urzędu' Rady Ministrów,
Wars7awa,
~'ul.
Krakowskie Prz,edmieśde 50.
.
\
.
,
-
' , .
. T/oczono z' polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakłądach Graficznych . "Tamka", \Varszawa. ul. Tamka 3.
,'--
Zam · 637
Cena 4,00 zł
.",
.- l
"
. L'
D~iennik , Ustaw Nr 20.
.Poz, ,107 i 1~ .
243
Załącznik nr ' 2 . do· rozporządzenia
Ministra ' SprawiedliwoSci z dnia
3 kwietnia 1963 r. (poz. W]).
Określenie q;ynności składających się
I.
~zynności
przygotowawcze: '
1) zapoznanie się z aktami sprawy;
2) uzYskanie wyjaśnień od komórki ' finansowo-księgowej
jednostki, której księgowość jest objęta badaniem,
3) zebranie materiałów potrzebnych do wydania ekspertyzy.
na ekspertyzę księgową.
6) porównanie obrotów i sald wynikającyc.hz raportÓw
dziennych, (okresowych) ż obrotami l saldami wynikają- o
cymi z danych .z księgowości,
7) sprawdzenie kartoteki magazynowej ze spisami inwentaryzacyjnymi,
8) sprawdzenie kartoteki magazynowej z ewidencją księ~ ,
gową,
II . . Czynności badawcze
, ..
~
~ ~)sprawdzenie rozlicżenia wykilzującego
"
.;::.
~. .,.
niedobór (manko)
lu'bnadwyżkę (sup~ratę),
'; 2) analiza dowodów {urządzeń stanowiących bezpośrednio
. , podstawę rozliczeni~ ad 1),
.,~ ~) analiza spisów inweńtaryzacy jnych i sprayvdzenie prawi"
dłowości 'przeksięgowania różnic inwentarxzacyjnych
z 'poprzedniego okresu,
4) analiza dokumentów przychodowych i rozchodowych,
5) zbadanie raportów dziennych (okresowych),
9) porównanie dokumentow i dowodów magazynowych z za"
' p~sami w ewidencji magazynowej, .
"
10) obliczenie ubytków naturalnych oraz dokonanie ·kompen~
s'a t artykttłow podobnych,
11) ~p',orządzenie . ~estawień rozliczeniowych . .
.,
.
i;'
_
.-
. .Hl. Czynndś~i końcowe
Sporządzeni'e sprawozd'a nia z eksperlyzY" oraz opracowa~
nie ' opinii koiicowej.
>.
, ./
108 ,
.
.
OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
"
+,
z dnia 25 kwietnia 1963 r.
w sprawie ogłosżenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym ·obowiązku wojskowym.
)
;" ~::toc~.j.",:;·~r ~~ ,
:~~~;t-:-: ~~ ,- ~ :-'~~,'",,'. -
'"
'
.
,'~ 1. ,N~ p·odsi~~·i~~rt': " 3- ~sta~y ' ~ ' d~i~ " 28 " ~~;c:'~ ' i96.1 T. -,' ..~ " ~ "" ' -'>"'~t~~~t;;~ "·p~pei~i~~evf. drodze z mi~j~~'a- ;~bytu do
:71pieniaJącej ustawę-o
. ~
-.
p.owszechnym obowiązku wojskowym
jednostki, wójskowej,"
(Dz; U. ~r 14; poz, 74) or.~łąsza się w załączniku do niniejsze2, W sprawach o przestępstwa. w których na podstawie
~() obwi,ęszczeni,! jednolity tekst ustawy z dnia 30 stycznia
ust. r 'nasttwiła zmiana właściwóści .sądów, orzeka sąd we'-c '
1959 r. o powszechnym Obowiązku wojskowym (Dz. U, Nr 14, dług dotychcz.asowejwlaściwości .. jeie'li ak(oska~żenia zostal
, p~z. 75 i Nr 17, poz. lOB), z uwzględnieniem zmian wprowawniesiony przed dniem wejścia w życie niniejszej' ustawy.
dzonych ustawą z dnia 28 marca 1963 r. zmieniającą ustawę