Ustawa z dnia 29 czerwca 1962 r. zmieniająca dekret o wymianie gruntów.

W dekrecie z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów

(Dz. U. z 1949 r. Nr 48, poz. 367 i z 1960 r. Nr 11, poz. 67) wprowadza się następujące zmiany

1)

przepisy dekretu dzieli się na 3 rozdziały, a mianowicie

a)

rozdział 1 pod nazwą „Wymiana gruntów bez zabudowań”, obejmujący art. 1-4, 4a, 9,

11, 13, 15 i 15a,

b)

rozdział 2 pod nazwą „Wymiana gruntów z zabudowaniami”, obejmujący art. 15b, 15c i

15d,

c)

rozdział 3 pod nazwą „Przepisy końcowe”, obejmujący art. 16-18;

2)

art. 1 otrzymuje brzmienie

„

Art. 1.

1.

Grunty mogą być poddane wymianie w trybie niniejszego dekretu, gdy wymagają tego względy

racjonalnej gospodarki rolnej lub leśnej, jak również w celu zapewnienia prawidłowej

zabudowy.

2.

Wyłączeniu od wymiany ulegają grunty zabudowane, o ile ich posiadacz nie wyrazi zgody

na wymianę.

”

;

3)

w art. 2 ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie

„

2.

W zamian za objęte wymianą lasy, sady, grunty leśne, ogrody, chmielniki i inne uprawy

specjalne wydziela się użytki zamienne o tym samym charakterze i możliwie tej samej

jakości, a ewentualne różnice w wartości wyrównywa się w gotówce.

3.

Gdy w zamian za użytki, o których mowa w ust. 2, nie ma możliwości wydzielenia użytków

zamiennych o tym samym charakterze, wydziela się za grunt znajdujący się pod uprawą

inny grunt zamienny, sumę zaś odpowiadającą wartości drzewostanów leśnych, drzew i

krzewów owocowych oraz innych upraw specjalnych wypłaca się w gotówce.

”

;

4)

po art. 4 dodaje się art. 4a w brzmieniu

„

Art. 4a.

W toku postępowania wymiennego mogą być zawierane ugody w sprawach dotyczących własności

i posiadania gruntów, które po zatwierdzeniu przez właściwy do spraw rolnych organ

prezydium powiatowej rady narodowej mają moc ugód sądowych.

”

;

5)

art. 5, 6, 7 i 8 skreśla się;

6)

art. 9 otrzymuje brzmienie

„

Art. 9.

1.

Służebności gruntowe ciążące na gruntach poddanych wymianie znosi się, z wyjątkiem

tych, które zostaną uznane za niezbędne.

2.

Inne obciążenia oraz ostrzeżenia wpisane do ksiąg wieczystych przenosi się z gruntów

poddanych wymianie na grunty wydzielone w wyniku wymiany z uwzględnieniem pierwszeństwa

stosownie do zasad prawa rzeczowego.

3.

W przypadku wydzielenia gruntów grupie uczestników wymiany w sposób przewidziany w

art. 4 obciążenia i ostrzeżenia wpisane do ksiąg wieczystych, obejmujących grunty,

będące w posiadaniu członków tej grupy przed wymianą, przechodzą na udziały odpowiednich

członków tej grupy w wydzielonej dla niej nieruchomości.

”

;

7)

art. 10 skreśla się;

8)

art. 11 otrzymuje brzmienie

„

Art. 11.

Wszczęcie postępowania wymiennego następuje

1)

na wniosek przynajmniej połowy posiadaczy gruntów, które wymagają wymiany,

2)

z urzędu, gdy zachodzi potrzeba wymiany gruntów

a)

w celu odpowiedniego ukształtowania gruntów należących do Państwa lub innych jednostek

uspołecznionych,

b)

przy podziale terenów budowlanych na obszarach wsi,

c)

w związku z melioracją gruntów.

”

;

9)

art. 12 skreśla się;

10)

art. 13 otrzymuje brzmienie

„

Art. 13.

1.

Do wydawania decyzji o wszczęciu postępowania wymiennego, ustaleniu stanu posiadania

i szacunku gruntów poddanych wymianie, o zatwierdzeniu projektu wymiany oraz ustaleniu

wysokości i terminów spłat należności określonych w art. 2 ust. 2 i 3 powołane są właściwe do spraw rolnych organy prezydiów powiatowych

rad narodowych. Na terenach objętych ustawą z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami

w miastach i osiedlach

(Dz. U. Nr 32, poz. 159) decyzje te wydawane będą po uprzednim porozumieniu z właściwymi do spraw gospodarki

komunalnej organami prezydiów rad narodowych.

2.

W przypadku gdy wymiana ma objąć grunty położone na obszarze dwóch lub więcej powiatów,

właściwy do spraw rolnych organ prezydium wojewódzkiej rady narodowej wskaże, który

organ prezydium powiatowej rady narodowej jest właściwy w sprawie.

3.

W przypadku gdy wymiana ma objąć grunty położone na obszarze dwóch lub więcej województw,

właściwym jest organ prezydium powiatowej rady narodowej wskazany przez Ministra Rolnictwa.

4.

O decyzjach wymienionych w ust. 1 zawiadamia się uczestników wymiany w sposób przyjęty

w danej miejscowości, a następnie ogłasza się je przez wywieszenie w lokalu prezydium

gromadzkiej rady narodowej na okres 14 dni. Z chwilą upływu tego okresu decyzje uważa

się za doręczone wszystkim uczestnikom wymiany.

5.

Przepisu ust. 4 nie stosuje się do państwowych jednostek organizacyjnych uczestniczących

w wymianie gruntów. Jednostkom tym decyzje wymienione w ust. 1 doręcza się w zwykłym

trybie.

”

;

11)

art. 14 skreśla się;

12)

art. 15 otrzymuje brzmienie

„

Art. 15.

Ostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu wymiany stanowi tytuł do ujawnienia nowego

stanu własności w księgach wieczystych.

”

;

13)

po art. 15 dodaje się art. 15a, 15b, 15c i 15d w brzmieniu

„

Art. 15a.

1.

Na wniosek właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej

właściwy sąd wpisuje do ksiąg wieczystych ostrzeżenie o wszczęciu postępowania wymiennego.

2.

Ostateczna decyzja o wszczęciu postępowania wymiennego stanowi tytuł do wpisu ostrzeżenia.

3.

Wpisanie ostrzeżenia ma ten skutek, że wszelkie późniejsze zmiany stanu uwidocznionego

w księdze wieczystej tak co do własności, jak i obciążeń pozostaną bez wpływu na przebieg

postępowania wymiennego, jak również, że zbywanie części nieruchomości może nastąpić

tylko za zgodą właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej.

4.

W stosunku do gruntów, które nie mają urządzonej księgi wieczystej, ostateczną decyzję

o wszczęciu postępowania wymiennego składa się do zbioru dokumentów ze skutkiem określonym

w ust. 3.

5.

Toczące się w sądach postępowania o zniesienie współwłasności lub dokonanie działów

spadkowych przez podział nieruchomości w naturze oraz postępowania o ustanowienie

służebności drogi koniecznej ulegają zawieszeniu do czasu ostatecznego zakończenia

postępowania wymiennego.

Art. 15b.

1.

Jeżeli zachodzi konieczność racjonalnego ukształtowania gruntów państwowych gospodarstw

rolnych lub gruntów państwowych, które mają być włączone do takich gospodarstw, może

być przeprowadzona wymiana nieruchomości z zabudowaniami nie stanowiącej własności

Państwa na nieruchomość państwową z zabudowaniami nadającymi się do użytkowania.

2.

Jeżeli wartość nieruchomości państwowej przekracza wartość nieruchomości stanowiącej

własności Państwa więcej niż o 10% wartości nieruchomości pierwszej, wymiana może

być dokonana tylko za zgodą właściciela nieruchomości drugiej.

3.

Różnica wartości obu nieruchomości podlega wyrównaniu w gotówce. Jeżeli jednak wyższa

jest wartość nieruchomości państwowej, różnica wartości podlega wyrównaniu tylko w

części przekraczającej 10% wartości tej nieruchomości.

Art. 15c.

1.

Decyzje o wymianie oraz ustaleniu wysokości i terminów spłat należności określonych

w art. 15b ust. 2 wydaje właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady

narodowej.

2.

Jeżeli nieruchomości podlegające wymianie położone są w różnych powiatach lub województwach,

stosuje się odpowiednio art. 13 ust. 2 i 3.

Art. 15d.

Przy wymianie nieruchomości określonych w art. 15b ust. 1 stosuje się odpowiednio

przepisy art. 9, 15 oraz 15a ust. 1 i 3-5.

”

;

14)

dodaje się art. 16 w brzmieniu

„

Art. 16.

1.

Wymianę gruntów przeprowadza się na koszt Państwa.

2.

Nabycie praw majątkowych stosownie do przepisów dekretu nie podlega podatkowi od nabycia

praw majątkowych.

3.

Pisma (podania, świadectwa), protokoły i dokumenty, sporządzone w związku z wymianą

gruntów, wolne są od opłat skarbowych i sądowych.

”

;

15)

art. 17 otrzymuje brzmienie

„

Art. 17.

Minister Rolnictwa oraz Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego określą w drodze

rozporządzenia zasady i tryb przeprowadzania szacunku gruntów poddanych wymianie,

zasady szacunku zabudowań i innych części składowych oraz zasady i tryb szacowania

drzewostanów podlegających wymianie, jak również zasady spłat należności z tytułu

różnicy wartości nieruchomości podlegających wymianie w myśl art. 15b.

”

;

16)

po art. 17 dodaje się art. 17a w brzmieniu

„

Art. 17a.

Ilekroć w niniejszym dekrecie jest mowa o prezydium powiatowej rady narodowej, należy

przez to rozumieć również prezydium miejskiej rady narodowej w mieście stanowiącym

powiat miejski oraz prezydium dzielnicowej rady narodowej w mieście wyłączonym z województwa.

”

1.

Grunty mogą być poddane wymianie w trybie niniejszego dekretu, gdy wymagają tego względy

racjonalnej gospodarki rolnej lub leśnej, jak również w celu zapewnienia prawidłowej

zabudowy.

2.

Wyłączeniu od wymiany ulegają grunty zabudowane, o ile ich posiadacz nie wyrazi zgody

na wymianę.

W ustawie z dnia 17 lutego 1960 r. o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych

(Dz. U. Nr 11, poz. 67) skreśla się art. 9.

Minister Rolnictwa ogłosi w Dzienniku Ustaw jednolity tekst dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego

tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji artykułów, ustępów i punktów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

W toku postępowania wymiennego mogą być zawierane ugody w sprawach dotyczących własności

i posiadania gruntów, które po zatwierdzeniu przez właściwy do spraw rolnych organ

prezydium powiatowej rady narodowej mają moc ugód sądowych.

1.

Służebności gruntowe ciążące na gruntach poddanych wymianie znosi się, z wyjątkiem

tych, które zostaną uznane za niezbędne.

2.

Inne obciążenia oraz ostrzeżenia wpisane do ksiąg wieczystych przenosi się z gruntów

poddanych wymianie na grunty wydzielone w wyniku wymiany z uwzględnieniem pierwszeństwa

stosownie do zasad prawa rzeczowego.

3.

W przypadku wydzielenia gruntów grupie uczestników wymiany w sposób przewidziany w

art. 4 obciążenia i ostrzeżenia wpisane do ksiąg wieczystych, obejmujących grunty,

będące w posiadaniu członków tej grupy przed wymianą, przechodzą na udziały odpowiednich

członków tej grupy w wydzielonej dla niej nieruchomości.

Wszczęcie postępowania wymiennego następuje

1)

na wniosek przynajmniej połowy posiadaczy gruntów, które wymagają wymiany,

2)

z urzędu, gdy zachodzi potrzeba wymiany gruntów

a)

w celu odpowiedniego ukształtowania gruntów należących do Państwa lub innych jednostek

uspołecznionych,

b)

przy podziale terenów budowlanych na obszarach wsi,

c)

w związku z melioracją gruntów.

1.

Do wydawania decyzji o wszczęciu postępowania wymiennego, ustaleniu stanu posiadania

i szacunku gruntów poddanych wymianie, o zatwierdzeniu projektu wymiany oraz ustaleniu

wysokości i terminów spłat należności określonych w art. 2 ust. 2 i 3 powołane są właściwe do spraw rolnych organy prezydiów powiatowych

rad narodowych. Na terenach objętych ustawą z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami

w miastach i osiedlach

(Dz. U. Nr 32, poz. 159) decyzje te wydawane będą po uprzednim porozumieniu z właściwymi do spraw gospodarki

komunalnej organami prezydiów rad narodowych.

2.

W przypadku gdy wymiana ma objąć grunty położone na obszarze dwóch lub więcej powiatów,

właściwy do spraw rolnych organ prezydium wojewódzkiej rady narodowej wskaże, który

organ prezydium powiatowej rady narodowej jest właściwy w sprawie.

3.

W przypadku gdy wymiana ma objąć grunty położone na obszarze dwóch lub więcej województw,

właściwym jest organ prezydium powiatowej rady narodowej wskazany przez Ministra Rolnictwa.

4.

O decyzjach wymienionych w ust. 1 zawiadamia się uczestników wymiany w sposób przyjęty

w danej miejscowości, a następnie ogłasza się je przez wywieszenie w lokalu prezydium

gromadzkiej rady narodowej na okres 14 dni. Z chwilą upływu tego okresu decyzje uważa

się za doręczone wszystkim uczestnikom wymiany.

5.

Przepisu ust. 4 nie stosuje się do państwowych jednostek organizacyjnych uczestniczących

w wymianie gruntów. Jednostkom tym decyzje wymienione w ust. 1 doręcza się w zwykłym

trybie.

Ostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu wymiany stanowi tytuł do ujawnienia nowego

stanu własności w księgach wieczystych.

1.

Na wniosek właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej

właściwy sąd wpisuje do ksiąg wieczystych ostrzeżenie o wszczęciu postępowania wymiennego.

2.

Ostateczna decyzja o wszczęciu postępowania wymiennego stanowi tytuł do wpisu ostrzeżenia.

3.

Wpisanie ostrzeżenia ma ten skutek, że wszelkie późniejsze zmiany stanu uwidocznionego

w księdze wieczystej tak co do własności, jak i obciążeń pozostaną bez wpływu na przebieg

postępowania wymiennego, jak również, że zbywanie części nieruchomości może nastąpić

tylko za zgodą właściwego do spraw rolnych organu prezydium powiatowej rady narodowej.

4.

W stosunku do gruntów, które nie mają urządzonej księgi wieczystej, ostateczną decyzję

o wszczęciu postępowania wymiennego składa się do zbioru dokumentów ze skutkiem określonym

w ust. 3.

5.

Toczące się w sądach postępowania o zniesienie współwłasności lub dokonanie działów

spadkowych przez podział nieruchomości w naturze oraz postępowania o ustanowienie

służebności drogi koniecznej ulegają zawieszeniu do czasu ostatecznego zakończenia

postępowania wymiennego.

1.

Jeżeli zachodzi konieczność racjonalnego ukształtowania gruntów państwowych gospodarstw

rolnych lub gruntów państwowych, które mają być włączone do takich gospodarstw, może

być przeprowadzona wymiana nieruchomości z zabudowaniami nie stanowiącej własności

Państwa na nieruchomość państwową z zabudowaniami nadającymi się do użytkowania.

2.

Jeżeli wartość nieruchomości państwowej przekracza wartość nieruchomości stanowiącej

własności Państwa więcej niż o 10% wartości nieruchomości pierwszej, wymiana może

być dokonana tylko za zgodą właściciela nieruchomości drugiej.

3.

Różnica wartości obu nieruchomości podlega wyrównaniu w gotówce. Jeżeli jednak wyższa

jest wartość nieruchomości państwowej, różnica wartości podlega wyrównaniu tylko w

części przekraczającej 10% wartości tej nieruchomości.

1.

Decyzje o wymianie oraz ustaleniu wysokości i terminów spłat należności określonych

w art. 15b ust. 2 wydaje właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady

narodowej.

2.

Jeżeli nieruchomości podlegające wymianie położone są w różnych powiatach lub województwach,

stosuje się odpowiednio art. 13 ust. 2 i 3.

Przy wymianie nieruchomości określonych w art. 15b ust. 1 stosuje się odpowiednio

przepisy art. 9, 15 oraz 15a ust. 1 i 3-5.

1.

Wymianę gruntów przeprowadza się na koszt Państwa.

2.

Nabycie praw majątkowych stosownie do przepisów dekretu nie podlega podatkowi od nabycia

praw majątkowych.

3.

Pisma (podania, świadectwa), protokoły i dokumenty, sporządzone w związku z wymianą

gruntów, wolne są od opłat skarbowych i sądowych.

Minister Rolnictwa oraz Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego określą w drodze

rozporządzenia zasady i tryb przeprowadzania szacunku gruntów poddanych wymianie,

zasady szacunku zabudowań i innych części składowych oraz zasady i tryb szacowania

drzewostanów podlegających wymianie, jak również zasady spłat należności z tytułu

różnicy wartości nieruchomości podlegających wymianie w myśl art. 15b.

Ilekroć w niniejszym dekrecie jest mowa o prezydium powiatowej rady narodowej, należy

przez to rozumieć również prezydium miejskiej rady narodowej w mieście stanowiącym

powiat miejski oraz prezydium dzielnicowej rady narodowej w mieście wyłączonym z województwa.