Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 3 stycznia 1961 r. w sprawie nabywania uprawnień pielęgniarki (pielęgniarza) w trybie przejściowym.
Table of Provisions (11)
Statutory Text (11 Articles)
§ 1. 1. Kandydaci dopuszczeni na kurs przygotowawczy
~': , ~tórego, wniósł podanie ; w tym przypadku koiniSja 'kwalifi- obowiązani są brać udział we wszystkich zajęcia,ch tebre;.:,. , kacyjna przesyla akta kan:dyda'fakomisji kwalifikacyjnej tycznych , ! praktycznych" prZewidzianych , w progrcimje, kursu,
, ' 'W'łaśdwej ze względu na ~iejsce iarriieszk1IDia ' kandydata.
2. , Kurs nie, może być , zaliczony , Vii razie opuszczenia
tf, ',
",
40 zajęć lekcyjnych ,przewidzianych wprogramje. W przy"
•
Załączniki
-I.
, ;
, .'
399 goct7.-
nr f.
D~lenn!lt Ustaw Nr 2
'27
: II. Dzia •. psychialryczny.
~ t. Anatomia
fiz jologia ze szcze gólny m , uwz g l ęd n i en ie m
, układu n erwowego
2. Patologia
3. M ikrobio logia I choroby żakażn e
i /
'
•
~~
, ,
.... .: "
"
i
,
10 '
,
15
4. Przedmioty kliniczne
1) choroby we w n ę t r zne z ,u w zględn i en ie m dietetyki i na-
uki o lekach
35
2) chirurg ia I rato ~nic two
3) choroby
• •
...1,
'~
,
5) psychiatria dzi ec ięca, alk oholizm i na rkomania
6)chot oby skórno-weneryczne" .
5. HigienaosÓbisla,. ogólna i zy w ien ia
6 . Zasad,y p ielęg)l i arstwa ~ omatyczne go
7. .z~sady pielę.gniarstwa psyc~iat r ycznego
8. Psychi<\tria s.ądowa '
9. Opieka otwarta nad chorymi psychiczn ie i profilaktyka
.psychiczna .
10. Organizacja służby zdrowia.
50
.. .
d~i ec)ęc e z uwzg Jęd ńJen ie mzasad zyw ien ia .
4) .psychiatria ·ichoroby ' ner wowe ,
.
,
, , ,
• , ,
J
,
I
•
,
1
"/'
,
,
i
•
~
'
.., '
.'
,
•
"
'
i
20
40
21.
"
"
"
"
"
10
"
20 .•' }'
40
eo. "
8
i
i
i -..
R p. z e m
::.:"
-
30 . godz. ,
15
5
•
."
"
399 g odz.
...
§ 3. 1. , Na kurs przygotowawczy kier.uje kanąydata ;ko- padkach uzasadnionych kierownik kur!?~ przygotowawczego '
~~." misja kwaH.fikacyjna. , '
'
' w porozumieniu z radą pedagogiczną (k ursu możę zaliczyc
/
:- J
2" W , skład komisji kwalifikacyjnej wchodzą: '
kurs pod 'warunkiem złożenia 'odpowiednich kOlok'viów lub
l) pj'elęgniarka zatrudniona w komórce nadz~ru fachowego
uzupełnieni a w , ozna:czonym terminie' brakujących ząjęćpraknad , średnjm personelem ' medycznym, delegowana przez , tycznych,
"
właściwy d,o -spraw zdrowJa organ prezydium wpjewódz3~ , , W razie nieusprawiedliw,ionego op11szczenia prże~
kiej J'ady narodowej (t ady narodow'ej miasta wyłączone- kaną.ydata wIęcej niŻ. 24 ZiljęĆ iekcyjnych 'kierow,n ik kursq .
go z wojewóditwa)
jako przewodnicząca oraz jako może PO wysłuchaniu r~dy pedagogicznej sk j-,eśJić kandydata
czlońkowiel .r
,',
' ,
'. ,
z listy.
' ,;
§ 2.
~7;one
(pielęgniarze)
°
~~'
.
l~~
r·'," ' ,
~
o{
J' •
~'
,.
Dziennik Ustaw. Nr · 2 ,.
Załącznik
nr 2,
WYKAZ ZABIEGOW 'PRZY CHORYM
Zil'6iegl podstawowe,
1.
Słanie łóżek dla dorosłych I
dzieci , w różhychsytuacjach,
w różnych przypadkach chorobow)\ch, ' przygotowy':wanie
- łątka dla chorego· po operacji.
2. Zmiana bielizny . pościelowe}. .
3. Zmiana bielizny osobistej.
4. Zmiana materaca.
5. To.aleta poranna i wieczorn~.
6. Toaleta ja§ y ustnej u ciężko chorych. '
7. Mycie rąk ' w ciągu dnia u chorych, którzy nie chodził. ,,
8. Kąpiele oczyszczające chorych.
9. Mycie giowy w różnych ' sytua:jach, Jóżnymi sposobami.
10. Wal kil wszawicą.
11. Całkowite mycie w łóżku .
12. Mycie chp rego po zanieczyszczeniu.
13. Jał{)'we zmywanie .k rocza u połoinie I ~horycb po op~racjach.
.
~
i
;
,
14. Mfcie sU,t ków położnic przed karmieniem dziecka.
15. Przewfjanie . dziecka,'
16. Toaleta noworodka; .
(
17. KIlpiel niemowlęcia.
, I .,, 18. Podawanie basenóW' ItJaszek . .
19. Wietrzenie' 'sal chorych.
I . . 20. ' Przygotowyy;anie tac j ,stolików do . jedzenia.
21. Podawanie~ posiłków.
12. ' Przyrządzanie prostych posiłków (np. kasza manna, jajko,
/."
kompot, omlet), parzenie kawy, herbaty itp.
23.', KarmiEmie " 'cąorych dorosłych I dzieci Vi różnych sytua\
""cjacb i pl,źnymi spo~oballli.
,
I :~. 24.
Przygotowanie sali i chorego d~ snu • .
,
25 . . P rzy gotowanie chorego do werandowania (dorosłych
i d zieci). .
.
'
26. Stw arzanie ud ogodnień dla chc)fy'?h w ~óżnych sytuacj ach
i w różnych . przypadkach chorobowych (ułożen ie " cho-'
r ego) .
27. Dobór odpowiedn iej bielizny pościelowej
osobistej dla
. ró ż nych chorych.
28. Zapobieganie odleżynom odparzeniom.
29 ... Przenoszimie chorych.
30. ' Noszenie dziecka.
3'1. Pomaganie chorym pTly wstawan iu z łóżka.
32. Konserwacja sprzętów . szpitalnych.
33. Konserwacja I przechowywanie ' bielizny, odziety, I po-'
łc i eJi szpitalnej.
'
34. Przechowywanie l konserwacja sprzętu medycznego (instrumentów).
35. Przyjmowanie I wypisywanie chorego z oddziału.
?6. Znakowanie noworodków I dzieci.
. '
f'
ObśerwacJa chorych I zabiegi z nią zwlą.zane.
1. Badanie temperatury, tętna, od:d,echu - z.api!;.
2. M ierzenie, ważenie chQ!ych dorosłych ł dzieci.
3. Zbieranie wywiadu pielęgniarskiego.
.c. Składanie spraw~zdań . ustnych i opis obserwacji ~horego.
, Podawanie leków,
L " Podawanle ' lek6wdiogą doustną.
2. Podawanie leków drogą wziewną.
3. Podawanie leków drogą odbytniczą.
/
,~
. ' -~
.~
:·-. :::t·~""-\"',-",,;"'" Jf':""~'
.,
"
"I.1!""": :• •.:. ............ ~~.-.>.'7y?'
"-.
DzIennik Ustaw Nr 2
28
4.
~.
Podawanie lek~w drogq wsŁrzyknięt I wlewów podskól":'!
nych, domięśniowyćh,
5. P9dawanie leków przez skór •.
~.
6.
1.
8.
9.
10.
Zabiegi lecznIcze I przygotowanie do" zabiegów leCmlQych.
l. Zabiegi przeciwzapalne: kompresy; okłady. .
2. Przepłukiwanie pochwy.
3. Lewatywa przeczyszczajiłca.
Zakładanie
rurkI doodbytnicze].
lecznicze całkowite I częśc!owe
u dorosłych I dzieci.
Unl'eruchomienie " kończyn.
Przygotowanie opasek gipsowych
szyn.
Przecinanie gipsu.
Przygotowanie chorego dooperacJL
Kąpiele
r,
Bandażowania.
·. i
./
,
"
/. '
"
r
/
/
\
.,
',.1:;
Reklamacje z powodu niedoręczenia poszczególnych numerów wnosić należy " do 'Administracji Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów (Warszawa, ul. Krakp)'lskie Przedmie; cie 50) w terminie 10 do 15 dni po otrzymaniu następnegq kolejnego ~umeTU.·
; ,
.
Opłata za pre'numeratę Dzieńnikii Ustaw wynosi.: rocznie 75,- zł, półro~znie 45,- zł.
Opłata
za
prenumeratę załącznika
do Dziennika Ustaw wynosi: . rocznie 45,- zł, półrocznie 21,-:- zl. "
; -.-'
Prenumeratę można zgłaszać tyiko ' na okres roczny (od ""U) " lub na, akres półroczny (oą Li i ,od 1.VII). Opłata powillna być uisz-
czonil ' co najmńiej na miesiąc przed okresem prenumerilty, a więc za okres roczny lub za I półtocze - do dnia 30 'listopada, z.
U półrocze - do dnia 31 maja. Do abonentów,:, którzy opłacą prenumeratę po tych ' terminach, . wysyłka pierwszych numerów ' dokonana zostanie z opóźnieniem. Jednostki na ro,z r'achunku Gospodarczym ! mni .abonenci powinni dokol'1ać wpłat za prenumeratę
na konlo Narodowego Banku Polskiego, OddziaHV Miejski, " 'arszawa, nr 1528-91-903, cz.3, dz.7, rozdz. ł,ł .5. poz. A. Rachunków Zd
prenumeratę nie wystawia się. Na odcinku wp/aty ' należy .podać , dQkładną . nazwę .instytucji tbez skrótów), nazwę i numer doręcza
jącego urzędu pącztowego · (jak Warszawa lO, Poznań 3 itp.). powiat, ulkę, nraomu,nr :s krytki pocztowej oraz ilość zamawianych
,'
egzemplarzy~ Dziennika Ustaw.
Pojedyncze egzemplarze Dziennika Ustaw nabywać można w Administracji "Wyaawn:ictw ' Urzędu Rady.Ministrów, Warszawa..
Krakowskie Przedmieście 50, w punktilch sj>rzedaży w Warszawie: "Dom Książki", Księgarnia Prawno-Ekonomiczna, ul. Nowy Swlat I,
kiOSK "Domu Książki~' w gmachu sądów aL Gen. Swlen:zewsk iego 127, w kasach Sądów Wojewódzkich w: Białymstoku, f(atowtcacbt
Koszalinie, Łodzi, Opolu, Rzeszowie, W.rocławlU i Zielunej Górze oraz w kasach Sądów Powiatowych w: Bydgoszczy, Bytomia"
. Cieszynie, Częstochowie, Gdańsku, Gdyni, Ghwlcach, Gllleźnie, Jeleniej Górze, Kaliszu, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Nowym
. Sączu, Ols,z tynie, Ostrowie Wlkp., Poznaniu; Puemyślu, RacIborzu, Radomiu, Sżczecinie, ,Tarnowie, Tor.uniu ! Zamościu .
Redakcja: Ur zą d Rady Ministrów - Biuro Prawne, Warszawa, al. Ujazdowskie l i 3.
Administracja: Administracja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 50.
T/oczonu z polecenia P(ezes,a Rady MinislrÓ\;' w ,Zakładac h Graficznych .,Tamka", Warszawa, ul. Tamka 3~
.
Zam. 2~
Cena 2,40 zł
I ' ~)j
§ 8. Komisja kwalifikacyjna m'oże ponownie dopuściĆ
do kursu przygotowawczego kandydata, który z ważnych
i uzasadnionych przyczyn nie w.ziął udziału w kursie iub
kursu
nie ukończył.
.
,
,
3. Termin egzaminu nie może być wyznaczony wczepo upływie .2 tygodni od daty ' decyzji o dopuszczeniu do egzaminu;
Komisja kwalifikacyjna po wysłuchaniu opin!! rady pedagogicznej ,kursu przygotowawczego dopuszcza do
egzaminu kandydatów, którzy uZY,skali zaliczenie kursu.
w pełnym składzie.
§ 10. 1. Kandydaci dopuszczeni . do egzaminu składają
egzamin przed komisją egzaminacyjną.
I
2. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą
l) kierownik właściwego do spraw zdrowia organu prezydium wojewódzkiej ~ rady narodowej (rady narodowej
miasta wyłączonego z województwa) lub osoba przez
niego upoważniona jako przewodniczący oraz jako
§ 13. 1. Ustala się oceny wyników egzaminu: bardzo
dobry, dobry, dc>stateczny i niedostatęczny.
2. Egzamin należy uważać :Za złożony, jeśli kandydat
wykazał wiadomości potrzebne do wykonywania zawodu pielęg~iarki (pi ,elęgniarza) I otrzymał oceny co najmniej dostateczne ze wszystkich przedmiotów w.chodzących w skład
egzaminu.
3. W razie złożenia egzaminu· z oceną ni:edostatecznll.
komisja kwalifikacyjna w porozumieniu z komisją egzaminacyjną może . zezwolić ; kandydatowi na ponowne, prZyst~..
pienie do egiaminu bez obowiązku ~powtarz1mia kursu. Powtórny egzamin może się odbyć nie wcześniej · niż ' po upły.
wie 3 miesięcy . j nie póżniej niż przed upływem 6 miesięcy
od daty przystąpienia do egzaminu po ' raz pie~wszy.
§ 9.
członkowie
2) pielęgniarka zatrudniona w komórce nadzoru nad kalira-
.., '. mi pielęgni~uski{l1i, oddelegowan!l przez organ określony
l
w pkt 1.
.
3) ·kierownik kursu przygotowawczego,
4) wykładowcy kursu przygotowawczego.
I,wódzkiej
. 3. Wł'rady
aśc.iwy do spraw zdrowia organ prezydiumwoje-.
narodowej (rady narodowej miasta
wyłączo-.
nego z województwa) może w razie nieobecności wykładow
cy kursu , przygotowawczego powołać na egzaminatora- inną
osobę·
.
4. Za udział w pracach komisji egzaminacyjnej przysłu
guje wynagrodzenie według stawek przewidzianych dla człon
ków komisji egzaminacyjnej w kursowym doszkalaniu zawo. dowym drugiego stopnia.
~
. f ~
1. Kandydaci- skła'dają egzamin z przedmiotów
w programie odbytego przez nich kursu przygotowawczego.
I
2. O miejscu I, terminie egzaminów komisja egżamina<;yj~a zawiadamia kandydatów na piśmie nie póżniej' niż na
2 tygodnie przed ich /rozpoczęciem"
§ 11.
, określonych
śniej niż
§ 12.
2.
przęprowadza
1. Komisja egzaminacyjna
Uchwały
egzamlD
komisji egzaminacyjnej zapadają większości"
głosów. Z posiedzenia komiSji sporządz.a sięptotokół.
§ f 4. Osobom, które zlożyły egzamin, komisja egzamina"
cyjna wydaje świadectwa w.edług ustalonego wzoru.
§ 15. 1. Od decyzji "komisji kwalifikacyjnej przysługuje
odwołanie
'-
do Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.
2t Od decyzji komisji egzaminacyjnej odwołanie nie. przy-
sługuje.
§ 16. Wydatki związane z przeprowadzeniem kursów
przygotowawczych oraz egzaminów pokrywane sąz budietu
centralnego w· części dotyczącej ·Ministerstwa Zdrowia i Opie-.
ki Społecznej.
,
szenia.
Minister Zdrowia i Opieki Społecin'ej: R. BarańskI
do rozporządzenia Mlnt..
stra Zdrowia I ' Opieki Społeczne) '
z dnia 3 stycznia 1961 r. (poz: 12).
, .,.
Bzienn ikTJstaw Nr 2
>.:. ,
Poz, 12
12
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI , SPOŁECZNEJ
z dnia 3 stycznia 1961 r. '
;
w sprawie nabywania
uprawnieópielęgniarki (pielęgniarza)
; • Na ,podstawie art. 4. ust. 2 ustawy z 'dnia 14 czerwca
1960 r. o ' przejściowym trybie nabywania uprawnień pielęg
ni arki , (pielęgniarza) (Dz.U. Nr 29, ,poz. 165) 'zarządza się,
co następuje
'
, § l. 1. Kurs przygotowawczy do egzaminu w celu nabycia upraWnień pieięgniarkl (pielęgniarza) w trybie- przej-,
łdowymtrwa . dwa tniesiące i obej~uj.e przygotowanie teore. trcźne I praktyczne. ,
"
,
, 2. KandYdatów kierujes.lę na kurs przygotowawczy
, (), odpowiednim programi'f! stosownie dó ich dotychczasowegc ,zatrudnienia.
3. Programy kursów , przygptowawczych określa załącznik ,-nr r do rozporządzenia.
_
"" '.',.
w trybie Przejściowym.
2) wizytator średnich sikół medyc~ych, delegow<lny ,przez
organ określony w pkt 1;
,
3) lekarz- zatrudniony 'vi komórce do spraw profi1akt;ki
1 lecznictwa, delegowa~y przez 9rgan określony w pkt _l,
4) pielęgniarka delegowana przez szkołę pielęgniarstwa wyznaczoną ' przez organ okreslony ,w p-ktl;
5) pielęgniarka delegowana przez żarząd okręgowy Związku Zawodowego Pracowników ' Służby Zdrowia;
6) pielęgniarka delegowana przez Polskie To~arzyśtwo Pielęgniarskie; \
' '
1) pielęgniarka ' delegowana przez zarząd okręgowy Polskiego Czerwonego Kr,zyża; ,
8) przedstawiciel , ~łaściwej do spraw ' zdrowia komisji wojewódzkiej rady n,a rodowej (rady narodowej miasta Wyłączonego z , wofewództwa).
'
' ,
1.. .Os,o by zarejestrowąne jako pielęgniarki ptzyulub niłodsze -pielęgniarki do , pod,a nla
o , przyjęcie na kurs przygotowawczy dołączają
.',' 3. Komisja : kwalifikacyjna wybiera s,pośród swojego .
r" l) własnoręcznie napisany ży'ciorys, .... '
grona zastępcę przewodniczącej ,komisji.
~\
2) dowód posiadania obywatelstwa polskiego,
..
4. Sprawdzanie praktycznej znajomości pielęgnowania
3) 46k1,łment stwierdzający datę urodzenia,
ctJ,orych komisja kwalifikacyjna może przeprowadzać wfnie- , '
i""" • ' 4} świadectwo ukończenia 1 klas sikoły podstawowej , lub
}:lełnym sldadzie" nie mniejszym jednak niztrzy osoby ; do
" 'l~,
' ; dokument stwierdzająsy inne wyks~tałcenie uznane prze~
składu tego wchodzi ,ponadto przełożona pielęgniarek zakła,~
,,,.rgany si,k olne za równorzędne,
du społ~cznego służby zdrowia, opieki ~drowotnej żam;knię5)zaświ'8dczenie zakładu pracy > stwierdzające : l-e kandydat tej, w którympn€prowadza się sprawdzanie, umiejętności.
odpowiada warunkom określonym w art. 2 ust. 1 pkt 3 '
§ 4: 1. Komisja kwalifikacyjna , dopuszcza do udziału
ustawy ' ;r. dnia 14 czerwca 1960 r. o przejściowym try- , w kursie; przygotowawczym kandydatów, ' którzy wykazaU, że ,
bie nabywania uprawnień pielęgniarki. (piefęgniarza,) pqsiadają praktYcŻ~ą znajomość . pi,elęgnowania choryet..
'
,(Dz, U,
' Nr 29, poz. 165) z opińią, a ponadto, ' w J'akim;
2. Sprawdzanie ' praktycznej znajomo.ści pielęgnowania
charakte:rze k,andydat zO ,śtał_ zatrudniony w zakładzie prachorych przeprowadza się na sali chorych w szpitalu lub na
cy .oraz, jakie czynności rzeczywiście wykonywał I wy- Ezkoleni6wej sali demonstracyjnej, wyznaczonych prz~z kokonuJ'e,
'
,
,
misję kwalifikacyjną. .Kandydat jest obowiązany wykazać
6)' 2 -fotografie.
umiejętności wykonywania zabiegów, określonych w załącz~,
2. Osoby nie zarejestrowane Jako pielęg·~iarkl (pielęg: - niku, nr 2 do rozporządzenia.
li§.,-< niarze) ,p rzyuczone , lub młodsze p~elęgniarki- do podania
§ 5, 1. Decyzje ,komisji kwalifikilcyjnej zapadająwiękf ;'o , przyjęci.e na kurs przygotowawczy dołączają 'dokumenty szościągłosów .p rz)' obefności co najmniej 3 członków.
:;. .()kreŚlone w ust, .1 pkt 1·-4 i 6, a nadto
'
2. Z posiedzenia komisji kwalifikacyjnej sporządza się'
~; 1) J dokumenty " stwierdZające co najmniej pię.(:ioletnl okres ' protokół.
'
~:';
zatrudnienia w zaklarlach społecznych służby zdrowia
i,'
-opieki zdroWotnej zamkI!iętej przy wykonywaniu, c t y n - § 6
decyzji w przedmiocie dopuszczenia na kurś przy~.;:.
ności wchodząCYCh w zakres pielęgniarstwa alboyótowawczy komisja - kwalifikacyjna zawiadamia kandydata
.: : 2) d~kuinenty st\vierrlzujące odpowiedni okres pracy I ńa- pisemnie przesyłając odpts zawiadomienia, do zakłagu pracy,
~._ ".'
b,ycie z,a granicą kwalifi,kacJi ' ,w ,z akresie piel~ni,a. rstwa. w , którym kandydat jest za trudni,<?ny. Om i.e jscu i tetminie
,
rbzpoczęciakursuprzygotowawczJgo należy zawiadomić .kant'-,
3. Kandydat, który po wni-esieniu podania o ,_przyjęcie dydata przynajmniej n'a 2 tygodnie prze<l jego ro tpo częctem.
~> na kurs przygotowawczy prZEmie sI s ię na 'obszar innego · wo~, ,lewództwa, jesl' ObOWjąza ~y' zawiadomić o tym organ" do
Załącznik
PROGRAM KURSU PRZYGOrOW A,WCZEGO
Dział ' ogólny.
1. Anatomia I fizjologia
2. Higiena osobista, ogólna, żywienia
3. Mikrobiologia i choroby zakaźne
i 4. Nauka q lekach (receptura: farmakologia)
5. Patologia .
.
.
.
..
-6. Choroby w~wnętr·zne, _grużlica~ dietetyka
.:~ 1 . Chirurgia, krwiodawstwo, ' ratownictwo
8. PołożnICtwo l ' ~inekologia
9. Pediatria '
10. Choroby nerwowe I psychiczna
1 t. ' Choroby skórno-weneryczne
12. Orgooizacja służby zdrowia
. . :i' 13. Nauka o Polsce współczesnej
14, Zasady pielęgniarstwa (pielęgniarstwo ogólne, kliniczna
i w lecznictwie ot,wartym) oraz bandażowania
t
o""IJIIIII,
t
J ' I
l
II
I
I
I
I
t
l
.1
t
(
I
·1 ·
111'(1(11
i
I
I
.I
l
•
I. 1
I
I
i
t
••
. ~
r
I
I
i
ł'
t"
i
t
I \ l
<. ,
•
I
{
I
I.
l
fI'
r
i
~
f
I
I
I
30 godz.
20
20
30
10
30
30
" ,~
..
..
..
..
..
•
I
I
~
' . : ' · 1 ' ( (_
•• '
•
,
« .,
I'
20
ł
,
I
~
r
I
i
l
•
i
•
I
I
·30
..
i
i
l
I
•
J
ł
i
l
,
l
I '
20
..
i·
·..
4til~ii
..
t' · .
10
10
19
..
..
i.
J
i
i
I
l , l
•
II
i
ł
l
I..
1
ł
,
j
l
"
1
,
i
i
l
l
.i
I
i
l
t
i
I
•
~
i
"
.t ~
.120
t
------------------~
R :a,zem
"
)"
.1
J
Rozpor~ądzenie wchodzi w życie z dniem oglo- - :'
§ 11.