Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 1959 r. w sprawie ogólnych warunków higieniczno-sanitarnych w nowo budowanych lub przebudowanych zakładach przemysłowych.

§ 1. Nowo budow,ane lub przebudowywane przemysłowe

pracy albo ich części powinny w zakresie wa ru nk ów

higieniczno-san itarnych odpowiadać wymag:miom zawartym

w instrukcji st"anowiącej załącznik do nin iejszego rozporzą­

dzenia.

zakłady

Przepisy rozpo rządz eni a stosuje się do zakładów

prze mysłowych , których projekty budowy lub przebudowy

są zatwierdzanE! po w ejś ciu w ż yci e rozporząd zen ia .

§ 2.

§ 3. 1. W sprawach unormowanych rozpo rząd zeniem

m oc przepisy rozporządzenia Ministrów Pr acy i Opiek.i

Sp o ł e cznej , Zdrowia, Przemysiu, Odbudowy, Adminlstrac jl

Publicznej oraz Zi em Odzyskanych z dnia 6 listopada 1946 r.

o ogólnych przepisach dotyczą c ych bezpiec zeńst wa i hig ien y

pracy (Dz. U. z 1946 r. Nr 62, poz. 344 i z 1947 r. Nr 45,

poz. 240).

'

2. Pozostają w mocy przepisy s zczególne nor mujące warunki hig ieniczno-sanitarne, j 2ieli okre ś l o ne w ni ch wyma'

gania dotyczące warunków higieniczno-sanitarnych są nie

mniejsze nii przewidziane w rozporządzeniu.

tracą

§ 4. ROzporządzenie niniejsze nie dotyczy zakładów górniczych.

§ 5. R ozporządzeni e w chodz i w życie z dniem l stycznia 1960 r.

Prezes Rady Mini s trów : J. Cyrankiewicz

Z a łącznik

do rozporząd'!enia Rady

Ministrów % dnia 21 sierpnia 1959 r.

(pOl. 316).

INSTRUKCJA W SPRAWIE WARUNKOW HIGIENICZNO-SANITARNYCH OBOWIĄZUJĄCYCH W NOWO

BUDOWAN YCH L(JB PRZEBUDOWYWANYCH ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH

I. Przepisy ogólne.

§ 1. 1. Budynki oraz inne obiekty przemysłowe, w któIych wykonywana jest produkcja o charakterze uciążliwym

lub szkodliwym dla otocżenia, powinny być położ one od

strony zawietrznej budynków, w których produkcja nie posiada t ego ch arakteru lub w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na stały p obyt ludzi.

2. Z ważnych przyczyn dopuszczalne ~ą ~ za zgodą wojewódzkiego inspektora sani ta rnego - odstępstwa od przepisu ust. 1.

§ 2. Budynki z akład u prz emys ło wego powinny być tak

rozmieszczone w stosunku do stron świata i panujący ch wiatrów, aby z a pewnić w pomieszczeniach pr~cy jak na jlepsze

warunki oś wietlenia naturalnego, czys toś ci powietrza oraz

przewietrzania.

Dzłflnnik

-

Ustaw Nr 53

608 ' .....

§ 3. Na ·terenie zl!kładu' przemysłowego w zasięgu dzia-

Poi: 316

najmniej 13 m~ wolnej

obj ę tości

pomieszczenia oraz co naj-

łania czynników szkodliwych lub uciążliwy ch dla otoczenia

nini~j 2 m 2 wolnej powierzchni podłogi nie zajętej przez urzą­

nie mogą znajdować się żłobki, przedszkola, szkoły, dom kultury lub pomieszczenia mieszkalne.

dzenia techniczne, maszyny,

powinny b'yć wyposażone w

szkodliwe oddziaływanie produkcji,

a w szczególności urządzenia do odpylania i odpopielania,

,urządzenia do oczyszczania gazów odlotowych, ścieków, środ~

ki służące do tłumienia hałasu, hermetyzacji aparatury i przewodów, urządzenia zapobiegające oddziaływaniu substancji

promieniotwórczych itp.

§ 4.

Zakłady przemysłowe

'urz.ądzenia

§ 5.

likwidujące

Zakłady przemysłowe

powinny być wyposa'l one w

urządzenia techniczne zapobiegi'J iące zanieczyszczeniu w stopniu szkodliwym dla zdrcwia ludzkiego powielrza, gruntu oraz .

wód; na terenie :l.akładów lub ich otoczenia przez wydzielające się przy produkcji substancje stałe, ciekle lub lotne.

§ 6.1.

Zakłady przemysłowe należy wyposażyć

w instado pi-

lację wodociągową zapewniającą wodę bież llcą zdatną

sprzęty

itp.

Wysokość pomieszczeń

pracy powin!1d być nie mniejsza niż 3,20 Ul licząc od podłoyi do 'sllfitu w naj niższej jego

2.

części.

3. Wysokość galerii, pomostów, tun eli . i innych miejs<

przeznaczonych do stałego rur:hu pracowników powinna być

nie mniejsza niż 2,20 m w świetle (licząc od poziomu podłogi

do najniżej położonych części konstrukcyjnych).

§ 12. Pomies7.czenia, w których odbywają się procesy

produkcyjne powodujące wydzielanie do powietrza strefy roboczej szkodliwych zanię.czyszczeń (gilZ, para, pył). powinny

być oddzielone moż liwie szczelnie od innych pomieszczeń.

§ 13. W ttlllelach służących do celów komunikacyjnych

i transportowych zabrania się insta lowania rurociągów z trującymi plynami i gazami, je żeli nie wymag::lją tego względy

technologiczne.

cia oraz dla celów . gospodarczych.

2. W oddzia;łach o produkcji gorącej wydzielającej do

otoczenia 20 i więcej KcaUm~ / godz. ilość dostarczonej wody

powinna wynosić 30 litrów dziennie na każd ego zatrudnionego pracowniką, ' przy zastosowaniu współczynnika nierównomierności rozbioru godzinowego 2.

+

.

3. W oddziałach produkcyjnych, w których praca powoduje brudzenie się calego ciała lub też w których dla zapewni€mia należytej ochrony zd rowia wymagane jest stosowanie

natrysków, normę określoną w ust. 2 zwiększa się'o 60 litrów

na każdego timl zatrudnionego, a przy produkcji powo dującej

wydzielanie si(~ pyłu oraz narażającej na stykanie się z substanc jami trującymi lub zakażnymi - o 90 litrów.

4. Normy zużycia wody do polewania terenów zaldadów,' ulic, chodników, zieleńców, dziedzlJlców, placów ui,ytkowych (bez składowisk) ustala się ~a 2,5 litra na 1 lll~ na

dobę·

•

§ 7. Wodociąg dostarczający wodę do picia i ' celów gospodarczych nie może posiadać połączeń z \\'-Odociągiem wod y przemysłowej i pr zeciwpożaro\vej, jeżeli woda ta ni e czyni

zadość wymaganiom o~reślającym jakość wady do pi cia.

§ 14. 1. W celu zapobieżpnia gwałtownemu' dopływowi

powietrza do ogrzanych pomi eszczeń pra cy z zewnątrz przez .drzwi nal e ży ur z ądzać sionki izolacyjne.

Wymagania dotyczące budynków l pomieszczeń pracy.

§- 17. 1. Świ etliki lub okna nal eży przystosować do ~a ł­

kowitego lub cz ęś ciowe go otwierania, je'Ź.eli względy produk"

cyjne nie stoją temt.l na przeszkodzie.

2. $wietliki i okna powinny być zaopatrzone w przyrzą ­

dy pozwal a ji:1Ce na łatwe ich otwier'anie z poziomu podłogi

oraz na us tawienie czę ś ci otwieralnych w pożąd anym polo-

II.

Przepisy ogólne.•

§ 8.

1. Pomieszczeniami pracy w rozumieniu przepisó w

pomieszczenia przeznaczone na pohyt pracowników celem wykonywania czynno .śc i z w iązanych z produkcją 'albo dla wykonywania czynnoś c i uslu99wych lub badawczych.

2. Jeżeli łączny czas przebywania pracownika w pomicszczeni~ jest krótszy. niż 2 godziny w ciągu j ed nej zmiany,

8 wykonywane tam czynności mają charakter pracy dorywcze j bądż też praca polega na kró tkim okresowym oh slugiwaniu urządzeń lub tylko na utrzym ywaniu porządku i czystości, to pomieszczenie takie należy trnktowC'.c jako pomi ęs z­

czenie. nie przeznaczone na pobyt pracowników.

rozporzą dzenia są

. § 9. Stanowiskiem pracy w rozumieniu przepisów rozporz ądzeni a jest miejsce stałego lub okresowego przebywani a

pracownika w celu prowadzenia lub sIedzenia procesów produkcyjnych albo badawczych.

§ 10. Strefą roboczą w rozumieniu przepisów rozpof7ą­

'tlzenia jest przestrzeń do wysokości 2 m ponad poziom podło­

gi stanowiska pracy.

• Pomieszczenia pracy.

~ l t. f. Na każdego z pracownikó":,, jednocześnie. zatrudnionych w pomieszczeniu pracy' pOWlllno przypadac co

cbłodnego

Jeżeli

względy

techni czne lub 1echnologiczne na to

albo gd y zacbodzi kOjlicczność częstego lub

długotrwałego otwierania drzwi, n ależy stosować zasłony po-wietrzne lub inn e urz ą dzenia zapobiegające gwałtown e mu dopływowi zimnego powietrza.

2.

n ie

pozwalają

§ 15. 1. Procesy produkcyjne powinny być w mi3 r ę technicznej możliwoś ci ta k prowadzon e , aby nie powo d owa ły

skraplania się pary wodaej lub innych par na w 8w n ~ trznych

powierzchni ac h ścian j su fitów,

2. Wewnętrzne powierzchtlie. ś ci an pomiesz~zeń, w k16r ych wykonywane 5ą mokre pro ce sy prod uk cyjne (np. rzeźn ie ,

garbarni e ), powinny b y ć pokryte mat e riał e m ni ena siąkliwym.

§ 16. Podwójne szklenie okien n?l eży stosowaĆ' w tych

pomieszczeniach. w któ rych wilgotno$ć wzg l ędna. przekracza

60%, a różnica między tempe ra turą wewnę t rzną w ty ch pomieszcze n ia ch i przyjmowaną te mp e raturą powi etrza na zewnątrz budynku prz~kracza 35°.

żeniu.

3. Świ e tliki i okna powin ny mieć zapewniony dogodny

i bezpie czny dostę p do oczyszczania szyb tak od ~ewnątrz,

j ak i z zewnątrz.

§ 18. Podłogi, śri a ny, sufit.y oraz wewn ę trzne konstrukcje

burlynków p omieszczeó pra<!y . . w których wydzielają się substancje szk c dliwe dla zdrowia pracownikó,..v lub d ziałając e

chemicznie na materialy budowlane, jak również pyły niebezriieczne pod względem w y buchowym p owinny m i eć

pokrycie lub otnlenie o chronne, zabezpieczające przed ' absorpcją, gromadzeniem się pyłu lub korozją, Otuliny eleluentó w konstru kcyjnych powinny być ni ewraż liwe na płyny stosowane do ich zmywania. Podlogi. śc i Rny i sufity takich PO"

mieszczeń powinny być przystosowane .do łatwego czyszczenia lub zmywania.

V,renlylacja

ogrzewanie.

§ 19. We wszystkich pomieszcz('niach pra cy nal eży zapewnić wentyla cję naturalną lub mechc:niczną b ąd ź też obie

równocze śnie .

-

Poz, 316

----------------------------~--~~

§ 20. W pomieszczeniach produkcyjnych, w których kubatura w przeliczeniu na jednego zatrudnionego jest mniejsza niż 20 m~ i w których ni e wydzielają się substancje szkodli we , powinna być zapewniona wymiaml powietrz.a w ilości

ni e mniej ' niż 30 m~ na godzin ę na k aż d e go pracującego. \"1

większych pomieszczeniach n ależ y zapewnii: wymianę powietrza, jak następuJe

Pra ca lekk a

Praca ciężka

Pory roku

1) w przyp adkach gdy kubafura na j edn ego zatruclGionego

wynosi ' od 20 do 30 m 3 _. 25 m l powietrza na godzin ę,

2) w przypadkach gdy ku batura n a jed nego zatrudnionego

wnosi

§ 21.

powyż e j

30 m 3 -

20 m ~ powietrza n a godzinę.

1. Urządzenia produkcyjne wydzie l ające ciepło do

otoc~enia powinny mieć izola cję cieplną, j eżeli proces tec.hnologi czny na to pozwala.

2. W razie n iemożności stosowan,ia izolacji cieplnej w

celu zabezpieczenia mi e jsc pracy przed działaniem prom ieniowania cieplnego nal e ży przewidzieć' specjalne zabezpieczenJe ochronne tych miejsc, np. tarcze, ekrany, zasłony wodne, nadmuch powi etrzn y .

.

3. Wydzielające p arę, gazy lub p yły apara ty i urządze­

nia, które nie mogą być zherm e tyzowane , należy zaopatrzyć

, w odpowiednią instalację od prowadza j ącą pary, gazy lub pyły z miejsca ich powstawania.

4. Urządzenia lub ich cz ę~ci, z których mogą wydzielać

gazy lub pyly, powinny b yć szczedle lub szczel nie obudowane, a w razie ni e możliw ości takiego uszczelnienia urzą­

dzenia te powinny być wyposażone w miejscowe· wyciągi.

1) c hł o dna

pora roku

(temperatury po'.... ie·

t rza

zewn ę trzn e go

poniżej + .IO°C)

2) ci ep ła pora

rok u

(lempe ra tura p owietrza

zewn ę tr z nego

p onad + 10°C)

I

15-25

1-3

8-18

18-23

2-4

/16-25

2-4

I

2. J ako temperaturę i prędkość powietrZa w natryskac h

powietrznych należy przyj ąć ś redn i e ich wielkości w ystęp M­

j ąc e w przek roj u poprzecznym st rum ienia pow ietrzn ego na

wysokości 1.50 m nad poziomem podł o gi.

3. 'N pom ieszczenia ch pracy, w których na tężenie pro.mienio\... ania wynosi 150 do 600 KcaI!m~/godz. - w m ie jscach

stałego przebywania pra cowników powinna b yć zap'ewniona

prędkość ru ch u powietrza od 0,3 mi sek do 2 m isek.

się

1. Naj wyższe dopuszczalne stężenie par, gazów

substancji szkodliwych dla zdrowi a w powietrzu

ota czającym stanowiska pra cy określają obowiązujące normy.

§ 22.

i

pyłów

2. J eś li czynności prod ukcyjne z substancjami szkodliwymi dla zdrowia są wykonyw ane w różnych aparatach rozmieszczonych w ca łym pomieszczeniu pracy, to za stan::Jwisko

pracy uważa się cale pomieszczenie pracy.

3. W razie braku obowiązujących norm zaleca się określanie dopuszczalnyc h stężeń par, gazów i pyłów substancji

szkodliwych dla zdrowia według tabeli ustalonej w § 109 niniejszej instrukcji.

§ 23.

1.

J eżeli

w powietrzu p omieszczenia pracy wy-

dzielają się

a) p a ry rozpuszczalników (np. benzenu i jego homologów, alkoholi, estrów, kwasu octowego),

bl dra ż niące g azy (np. d wu tlenek i trójtlenek siarki, chlorowodór, fluorowodór itp.).

e) tlenki azotu wspólnie z tlenkiem węgla do obliczenia wentylacji tego pomieszczenia nal eż y przyjąć

sumę objętości powietrza potrzebnego dla rozcieńczenia do

wartości, o których mowa w § 22 ust. 1 i3.

2. Przy równoc zes nym wydzielaniu się kilku rodzajów

gazów i par nie nal eżącyc h do katego rii okreś lon ych w us t. 1,

do obliczenia wentylacji pomi eszczeń należy przyjąć ilość powietrza "ledlug tej substancji, ~t~ra v.:ymaga na jw ~ę~szej j:go

objętości potrzebnej dla rOZCl enczema do wartosCl okres 10nych " "1 § 22 ust. 1 i 3.

§ 24. 1. W p omieszczenia ch pracy, w których następuje

wydziel anie się ciepła przez promieniowanie, przy natężen i u

promieniowania p rzek raczają cym na stanowiskach pracy

600 Kcal /m 2 .'godz. w miejscach stałego przebywania pracowników n a l eży stoso wa ć natryski powi et rzne. Temperatura powietrza i prędkość jego ruchu w natr yskach powietrznych powinny czynić za dość wymaganiom p oda nym w poniższej tiJ.beli

§ 25. 1. Przy zastosowaniu wentylacji mechaniczne j dopuszczalna jest w chłodny ch okresach roku częściowa recyrkula cja powi~trza.

2. W przypadkach określonych w ust. 1 il ość p owie trza

świ eżego powinna być nie mn iejsza niż 10°/1, (objęto.kiowo)

ogólnej il ości tłoczo nego p::Jwietrza, z zastrzeżeniem przepis u

§ 20. Powietrze z recyrkulacji n ie może za wierat.': szkodliw yc h

zan ieczyszczeń w ilości wi ększej n iż 30°/0 wartości, o których mowa w § 22 ust. 1 i 3.

3./ Stosowanie re cyrkulacji powietrza jest niedO?uszczalne, jeśli w , wentylow anym pomieszczeniLI mogą si ,~ znaj dować bakterie chorobo twórcze (pomieszczpn ia do sorto wania we łny, szmat itp .), cuchnące substancje (prod'u kcja kie iu,

topialnia łoju itp. ) lub jeśli w atmosferze pomieszczenia mo żliwe j est chwilowe powi ększanie si ę stężenia szkodl iw y(' ll

substancji, a także w pomieszczeniac h, w który ch wykonywane są prace z su bsta n cjami wybuchowymi lub ł atwop'll­

nymi.

§ 26. W pomieszczeniach pracy, w których moż liv{e jest

n iespodz iewane wydzi elan ie się lub do których możliw e jes t

niespodziewane przedostawanie się dużych ilo ści substancj i

trują cych lub niebezpiecznych pod wzgl(~dem wybucho wym,

powinna być zainstalowana awaryjna mechaniczna went ylacja wyciągowa, odpowiadająca wymaganiom bezpieczellstwa

pod względem wybuchowym , ł a twa do uruchomienia zarów no

od wew n ą trz, jak i z zewnątrz z agrożonego pomieszczenia.

W pomieszczeniach tych n ależ y zapewni ć· zapasowe wyjści a

dla pracowników.

§ 27. W pomieszczeniach, o któ rych mowa w § 26, w entylacja awaryjna powinna za p ewniać co najmniej dzies ięcio ­

krotn ą wymian ę powietrza w ciągu godziny.

§ 28. Przy urządzeniach w entylacyjnych n ależy stosować

środki zmniejszające natężenie i rozprzestrzenianie si ę h a ła­

su i wstrząsów spowodowanych m chem

lacyj nego.

§ 29.

T emperaturę

obo wiąz ujące

g iczr. y.

urząd zeni a

wenty-

p omieszcze ń ogrzewanych okr e ślaj ą

normy, a w r azie ich braku projekt techn::l lo-

Dziennik U~aw Nr 53

filO

Poz ~H6

.~~-------------------------------------------------------------------§ 30.

L Strumieil powietrza Of€ może ' być skieww<ilny

bezpośrednio na slanowislLO pracy.

Przy stosowaniu ogrzewania powietIZnegi> illaiksymalu8 temperatura Uocwnego pOWIetria nie powinna przek racZilc 70<>C przy tłocz,en.iu powietrza

na wysokośt powyżej 3,5 m od pozio mupodjogi stanowiska

pracy i 45°C w pozostaiycb przy.p adkach.

2. W pomieszczeniac h, w których wyst~I.HIją łatwopalne

lub niebezpieczne pod względern wybuchowym pyły, pary lub

gazy, maksymalna temperatura tłoczonego powietrza pow;inna

być okreslona z uwzględnieniem temperatury zapłonu tych

su bstancj i.

§ 31. W pomieszczeniach pracy, w których powstają dui10sci pyłu, gn.ej niki powinny mieć kons1ruk.cję u m o ż li ­

w i ającą łatwe ich oczyszczeni e, np. ogrzewanie powierzchniowe lub reqislry z mr gladkich.

że

snem i slrDpów odduelaJą:cy:ch biura od halnśliwychoddzia­

Ulw produkcyjnych.

2. Pomi~szcz€nia btllfowE powinny posiadać bezPośredni

dostęp z ~wnątrz budynku.

§ 31l.

t erenach,

Pomieszczeń

§ 39. Wymagan'ia zawarte w § 37 ust. :1 i§ 38 nie dotyczą

pomieszczeh biurowych usytuowanych w oddzia /;Kh

produkcyjnych mieszczących się w suterenach dla personel U,

ktÓH~gO pram technk zna lub ildministracyjn"l oparta Jest na

.stałym kontakcie z produkcją .( np. kierownicy, zmt.anowi. majstrowie).

IV. POlilieslczenia higieniczno-sanitarne.

l'rzepłsy

Oświetlenie.

Kdżde

pomieszczen ie pracy przeznaczone na pobyt

pracowników powinno być oswietlone bezpośre d nim światłem

dziennym, jeżeli względy technologiczne .n ie stoją naprzes:z.ftod zie.

§ 33. Oświet1€Rie w pomieszczeniach, które sąsiadują ze

~obą i przez któr€ odbywa się komunikacja wewnętrzna, nie

powinno wykazywać różnic w n atęże niu prz ekraczających

30oio w sl,osunku do natę żenia świalla w pomieszczeniu

§ 32.

o

Jeź.eli

usytuowan ie i rodzaj otwar'ów świ€tlnych

umo;.liwia przenikanie do wn ę trza kierunkowegopromi,e riiow ania słońca. powinny być przewidzi ane dodatkowe zasł ony ,

po zwa lające na zasłonię c ie przed na słone cznJ eniem p!.Jszcz yzny· roboczej lub całego stanowiska pracy albo specjalne gatunki szkła rozpraszającego.

§ 35. Oświeth:'!l\l'e w pomieszczeniach pra cy powinno być

zgodne z obowiązującymi normcmi.

Zwalczanie

hałasu.

§ 36. 1. Dopusz,czallla intensywno ść hałasu w pomieszczeniach pracy nie powinna przekraczi! Ć wielkości ok reślony<:h

w ObOWlą1:uiących Hormach oraz w poniższej t.aheli

r

Lp.

1

2

3

Rodzaj pomieszczenia

Biilla konstrukcyj ne

WdTsz!aty robót precyzyjnych

Hałaśliwe hale fabryczne

Dopu szczalna

i ntensyW'l1of,i: ha·

laslI w pom5eszczen i n w dR

40

50

9(')

og(slne.

'§ 40. Za pomi·eszcze niil higi.enkwo-sanilcme w ro.z umieniu przepisów rozporząd ze nia uważa się: szatn ie, umywalnie,

pomieszcze n ia z natr yskami, pomieszczenia osobistej llig ic:ny

k obiet, ust~py, palamie, jadalnie z wyjątk i€H\ stołówek, porni€szczenia d o ogrzewania si'ę pracowników, pomieszczen ia

do ka rm ieni a osesk,ó w oraz pOfuieszCl.enia do prania, '<ldkaża­

nia, suszenia i odpylania odzieży ochmnnej lu b roboc zej.

§ 41.

wać

większej jasności.

§ 34.

biurowych nie wolno lokowa'Ć w su-

Pomieszczenia higien.i czno-sanitarne· na'leżysytuo­

w ten sposób. aby pra cownky korzy s tając,! Z nich n ie

przechodzili przez pomieszczenia produkcyjne" w których wysubstancje truj ące, jeśh nie pra<:ują 'oni w tych dzia-

st ępują

łach.

§ 42. W

na

jedną

zakładach zatrud.n iających \co najmn.iej 5 kobiet

zr.:lianę

leży ur zą dzać

szatni€" umywalnie, natryski i

Dsolmo dla kobiet i m ężc zyzn.

ustępy

na-

Podłogi i ściany do wysokosci 2 Dl od poziomu

w p omieszczeni a ch higieniczno-sanitarnych pow.i nny

by-ć wykonane z materiału pozwalaj ącego na łatwe u trzyman ie c zys tości ,

2. \V pomieszczen iach natrysków i w umywalni na podło ­

gach wykonclll ych z materialó'N o d:Jżym przewodn ictwie dep ła należy nlo żyt w miejscach mycia s;ę podkładki izolujące.

§ 43. 1.

podłogi

§ 44. Dr.ogi komunikacyjne w pomi eszczeniach nal eżą­

cych 'do zespoJu .szatni oraz polącz~ nia prowadzące na odd z iały produkcyjne powinny być ta k urządzone, aby uniemDiJiwi<iły stykalłie się praco,vników ubranych w odzicż

wierzchnią hlb dom·ową z osobami mającymi na sobie od z ież

roboczą lub oChrOUfiq.

nal eż y u s t awi ć stolki, krze.sła albo

miejsc siedz<!cych powinna być dostosowana do potrzeb na jriczniejszej zmiany, p rzy czym przy obliczan iu HOSc1 potnebn ycn m ie jsc siedzącrch muwa zastosować

współczynniR niejednoczesności użytkowani a nie mniej:szy

§ 45 .

W szatniach

ławki slałe. Ilość

I

2. Pr,o cesy technolofliczne w zakladach przem ysłov"ych,

o jntensywności d źwięk u wi ~ cej niż

90 dB, powinny odbywać się wodc1zieJnych budynkach lub

pomieszczeniach. których mury zewn E,' trzne zapewnialyby oclpowiednią izolację dihvi~~wwą. W obie~~a~h t,rch nal~ż y przewidzieć odpowiednią izol, a:cyjność dla (tJ,:wlęk o w powl~trzny{;h

materiałowych oraz odpowiednie wytłumieni e wnętrz a.

stan.owiące źród lD h ałasu

III. Pomleszczenia biurowe.

§ 37. 1. Dla zabezpieczenia pom~esTcz1'!.ń biurowych przed

przenJkanie-m zanieczyszczone~o p~wletrza l .halas~1 z pOIDI.C'SZ

Cleń pWólli,{r-villych potączema mlę~zy tymI pOID:eS2:CZeDlaml

pmqinny być wyk{)nywaoe w fourne KiOryt:!rzv lub sP:CJ'Ilnych pomieo;zczeń izolacyjnych. Ponadto n.aIczy. SlOS?Wa:- odp:)wiednie urządzenie wentylacyjne Dra z IzolaCję dZWlękową

niż

0,7.

§ 4.6. Szerokość przejść komunikacyjnych w szrltniach

niemoie być mniejsza ni.ż 1,50 m.

§ 47. W szatniach nai eż y zilpewnić przynajmniej 4 · kwtną

wymia nę po wie trza nil godz.inę.

Szatnie.

1. Wzakladach przemysłowych uał€ż y urządz ić

dla przechowywania odzie ż y wierzchniej • . domow.e j,

roboczej lub ochronneJ.

2. Pracownicy administracyjllo-techniczni mogą przechowywnć SWQjąt.x1zi€ż w pomie.szczeru'Jch :pracy.

§ 48..

szatnię

. § 4'9. 1. Szatnie powinny być usytuowane w tym .samym

budynku co i oddziały produkcyjne.

, Dziennik :Ustaw N'r 53'

-

2, W razie niemo'Żności zacbowaniit wymagań określo­

nych w lKsL r dopuszczalne jest usytu0wanie sz:atni w innym

budynku pod warunk.iem, że zapewniony zosŁanie' d{lslęp do

ob~ługiwaneyo oddział'u krytym i obudowanym przejśópm

orJrzewanym lub nie ogrzewanym w zależności od tego;, czy

oddział dany jest ogrzewany, czy nie ogrzewany.

3, DostE!P do szatrli z zewnątrz budynku ui.e pOWH1WU

prowadzić prz.ez pomieszczenia pro<luk<:yjl1e, magazynowe lub

pOlliocnicze.

§ 50.. l. Jeżeli w jednym. budynku znajduje' się kilka

ondziafów produkcyjnych, szatnie mogą łą c zyć Się w jeden

z e spół, z tym że przejścia dla pracowników innych oddział ó w n ie powinny prowadzić przez oddziały, w których wyko" nywana jest produkcja o dHlrakten:e trują c ym lu l) zilkażnym.

2, Pracowll1cy oddliałów, w kVJrych odbywa sir: prodllkcja o chiHakterze trują c ym lub zakaźnym, nie powinni

prledlOdz.ić przez 'inne oddziały.

być

§ 51. 1. Pomieszczenia przeznaczo ne na szatnie powinny

suche i w miarę możności oświetlone światłem dziennym.

2. W razie umieszczenia szatni w sute renach, zugł ę bie­

n:e podłogi poniżej średniego poziomu ' otaczają ce go terenu

nie powiIllno być większe niż 1/ 3 wysokości pomieszcze nia.

3, Za glębj enie podrogi szatni wi t~ksze niż określ o ne w

u s t. 2 dopuszczaIw! jest. pod warunkiem z.a stosowauia

1) bezpośre(!niego oświetlenia naturalnego wszystkich pomieszczeń szatni, przy czym powierzchnia okien w świe­

tle futryn nie może st a nowić mn iej niż 1/ r2 powi pl"zchni

podłogi;

powierzchnia pflekro]u poziomego studzienki

doprowadzającej światło do okna nie może być mnJej,<;za

nii, powierzchnia okna, a głębokość st udzienki nie moż,e

przekraczać wymiaru jej szerokości i długości,

2) mechanicznej wentylacji, niezależnie od wentylacji naturalnej, jeżeli pomieszczenie szatni prlel.lla czone jest do

przechowywania odzie:;y przez . co najmniej 25 pracowników,

3) odpowiedniej izolacji w podłodze i w ścian ach stykają­

cych się z zierhią, zabezpieczają c ej przed przenikaniem

wody gruntowej lub deszczowej do wewnątrz p omieszczeń.

Vvysokość pomieszczenia szatni w świetle podło­

gi i sufitu nie może być mniejsza niż 2,60 m.

2, Je ż eli wysokoć,ć pomies.zczenia, w którym ma być urzą­

dwn cl szatnia, pozwala na wykonanie galerii do w ykorzys tania jej na pOWIększenie pow ierz chni sza tni, wysokość

użytkowa galerii oraz cz ęść pomieszczenia pod galerią nie

może być: m!lliejsza niż 2,2 m.

§ 52. , 1.

Szatnie podstawowe.

§ 53. 1. Każdy zakład przemysłowy lub jego oddział powinie n posiadać pomieszczenia przezni'czone na prze -:: howywanie odzieży wierzchn;ej i domowej. 'N szlttni powinno przyp'loać co niljmniej 0,65 m~ powierzchni podłogi na jedne go

pracownika, łącznie z powierzchnią zajętą przez urządzenia

(~zafki, ławki) i przejścia komunikacyjne w stesunku uo ogólne] liczby pracowników zatrudnionych we ws zystkich zmianach tego działu, dla którego szatnia jest przeznaczona.

2. W szatni powin'ny być zainstalowane szafki zamykane przeznaczone do indywidualnego użytku każdego pracownika,

§ 54.

1. Pracownicy zatrudnieni przy pracach, podczils

kt6rych zabrudzenie odzieży roboczej wys t ępuje w tak małym stopniu, że możliw o ść zanieczyszczenia wnętrza szalki

od przechowywania w niej od z ieży roboczej jest nie wielki!,

nwgij przechowywać swoje u brania robocze w szafkach przezodczonyth na odzież wierzchnią i domOWi:}.

Poz. 31&

tiU

2. S:!afld, o których mowa w' us.t. t. nitle'l-l' instalować w

w których procesy produk.cyjlle puehiegają w

zakładach,

norma-lnych warunkach klimatycznych f !>eL wydzielani.asię

py!llw (}lal: wS'Leik.~eg() rodzaju brudzących lub szkodliwydl

substanCji.

Sufnłe omłety

brudneJ.

Dla pracowników zatrudnionych przy pracach

zabrudzenie odziety w takim stopniu, że możliwość z<lllieczyszczenia wnętna szafki od przechowywanej

w niej odzieży roboczej jest niewątpliwd oraz dla zatrudnionych przy pracac!l przeb i egających w niekorzystnych warunkach klimatycznych powinny być przydzietoae specjalne szafki przeznaczone na odzież roboczą', za insta lowane w oddzi elnym pomieszczeniu, które powinn~ mieć bcz.poś l ednie połą­

czenie z szatnią, o której mowa w § 53.

2. W pomieszczeniu, o którym mowa 'w usL l, powinno

pr z ypada ć co rwjmniej 0,5 rn t powierzch ni podłogi na każde·

go pracownika, należącego do tej części z ałogi, która pomieszczenie to użytk uje, Dla ustaIenia powierzchni sz.a tni

odzieży brudnej przyj muje się całkow i tą ilość użytkown i ków

zatrudnionych we wszystkich zmianach,

.

3 Szalka do przechowywania brudnej odzieży roboczej

powinna bye' przydzielona pracownikowi do indywidualnegn

u:i.ytku, Szcrokbść oraz głębokość szafki nie powinna b yć

mn iejsza niż. 35 cm, a wysokosć przystosowana do potn e!:>,

le cz nie wi ększa niż 1,85 m. Szafki na odzież roboczą mogą

być dwukondyunacyjne o wysokości j edn e j kondygnar:ji nie

mniej szej niż 0,85 m, nie m09ą jednilI~ przpkraczac łączn ej

wysokości I,B5 m. Szalka powinna być zamykana i należy­

cie wentylowana.

§ 50s.

l.

powodujących

SzatnIe przt'pustowe.

1. Dla pracowników zatrudn ionych przy pracach

zanieczyszczenie odzieży wymagające jej odk a żania, odpylania lub wysuszania należy, przewidzieć speCjalne pomieszczenia do przebierania,. które powinny mieć .

po~ączenie z szatnią określoną w § 53.

2. Przebieralnie n,lteży urząozać w zakładach, w któr::!ch

występują procesy prorlukcy jne, po ł ączone z obró hk.ą subsiancji trujących i materiałów grożącycb zaka ż eniem albo połączone z oolilym wyd'l1elaniem s ię pyłu, ił w szczególności

trującego, drażniącego i brudzącegO' Jub przeprowadzane w

warLinkach wysokiej temperatury i wilgotności.

3, VV pomieszczeniu, o którym mowa w ust. 1, powinno

przypadać co najmniej 0,5 mi podłogi na jednego użytkowni­

ka. Jeżeli odlież ochronna pl"lechowyv!.'Ina jest w specjalnym

pomieszczeniu niedostępnym dla pracowników produkcyjnych,

to do obliczenia powierzchni prze:bieralni należy przyjąć ilość

u'żytkowników najliczniejszej zmiany, jeżeli natomhłst prtechowywame tej odzieży odbywa się w normalnych szafkach,

takich jak do przechowywania zwykłej odzieży roboczej, stojących w pomieszczeniu przebieralni. to powienchnję przebieralni należy obliczać na całkowitą ilość użytkown i ków'

wszyslkich zmiiln razem.

4. Połączenie przebieralni z szatnią określoną w § 53

powinno odby\-vać si~ przez przepustowy zespól sanitarny

z nó.tryskami.

§ 56.

powcdujących

Umywalnie.

& 57. W skład zespołu szatni powinJW wchodzić umywalll ie tak urządzone, aby pracownicy rrlicii do nich łatwy

dost ę p, nie kolidujący z ruch e m osób już. umytych i prZebranych w odzież wierzchnią lub domową.

§ SS. 1. Zakład przemysłowy b~z wzgh:du na liczbę Zi!trudnionych pracowników p owinien posiadać umywala lę wy-

Dziennik Ustaw Nr 53 .

-

:1\12

Poz. 1t6,

------~----~---------------------------------------~------------------------posażoną W umywalki

z doprowadzeniem wody za pomocą

zaworów czerpalnych.

2. Zabrania się urząrlzania umywalek bez dopływu wody bieżącej oraz odpływu do kanalizacji wody zużytej.

3. Do co najmniej 60% umywalek zainstalowanych w

umywalni. powinna być doprowarlzona ciepła woda. Przy

stosowaniu zbiorowych mieszaczy temperatu ra wody powinc

na wynosić 35 C, a przy mieszaczach indywidualnych temperatura doprowadzonej wody ciepłej powinna wynosić 50"60"C.

4. Na każdych 10 pracowników najJiczniejszej zmi'lny

powinno w umywalni przypad'lć co najmniej jedno stanowisko, a przy pracach szczególnie brudzących - 1 stanowisko

na 5 pracowników.

•

5. Dla personelu biurowego powinno przypadać co najmniej jedno stanowisko umywalni na 30 mężczyzn lub 20 kobiet.

6. 'IN przypadku instalowania umywalek indywidualnych

wymiar ich .nie powinien być mniejszy niż 50 X 40 cm.

7. \"l umywalni zabrania się instalowania blaszanych

umywalek nieemaliowanych.

§ 59. Wzakłodach, w których pracownicy nar.ażeni są

na 1.abrudzenie nóg, należy instalować umywalki (baseny)

do mycia nóg umieszczone w posadzce, przyjmując 1 umywalkę (basen) na każdych 10 użytkowników.

umywalkami a ścia­

nie powinna być mniejsza niż 1,25 m, a mię­

dzy dwoma rzędami umywalek - nie mniejsza nii. 2 m.

§ 60.

1.

Szerokość przejścia między

ną przeciwległą

2.

Odstępy międ z y

zaworami czerpalnymi powinny wy-

nosić co najmniej · 0,70 m. Nie dotyczy to umywalek okrą­

głych.

§ 61. W jadalniach należy instalować umywalki dodatkowe z dopiywem cieplej wody, przyjmując co na jmniej Jeden zawór czerpalny na 20 miej sc siedzących

jadalni, lecz

nie mniej niż jedną umywalkę.

w

3. Drzwi plowadzące do tego płlmieszczenia oraz nrzwi

łączące je z dalszą częścią ustępu powinny zamyk.ać sit: sa-

mocllynnie.

§ 66. 1. Na każdych 35 mężczyzn zatrudnionych jednona naj liczniejszej zmianie pcw inny przypadać co

najmniej 1 miska ustępowa i l pisuar, lecz nie mniej niż

jedna miska i jeden pisuar.

cze~nie

2. Na każde 25 kobiet zatrudnionych jednocze~nie na

najliczniejszej zmianie powinna przypadać co najmniej l miska ustępowa.

§ 67 . 1. Zabrania się urząd z ania ustępów nie spłuki­

wanych wodą bieżącą i nie skanalizowanych. Nie dotyczy

b zakładów pracUjących w w<trunkach polowych (np. lorfiarnie, piaskownie. k a mieniołomy).

2. 'IN ustępach powinny być zi1instalowane umywalki

z dopływem ciepłel wody w ilości I na fi misek uSlępowyrh

lub pisuarów, lecz co najmniej jedna. Umywalki z dopły­

wem CIepłej wody mogą znajdować się w pomieszczeniu

izolującym, o ' którym mowa w § 65 ust. 2.

§ 68. 1. Miski ustępowe należy umieszczać w oddzielnych kabinach z drzwiomlotwieranymi na zewnątrz kabiny.

2. Wymiary kabin w świetle

najmniej O,H5 m na 1,15 m.

Uslępy.

pow inny

być

2. Przejście pomiędzy dwoma

co najmniej szerokości 2 m.

rzędami

kabin powinno

Przy pumieszczeniach z natryskami należy zaincatkowicle wydzieloną kabinę z j e dną miską ustę­

na każde 10 natrysków, lecz fiie mniej niż jedną.

§ 70.

stalować

§ 71. W pomieszczeniu ust ę pu należy zainstalowaĆ' zawór czerpalny z urządzeniem do podł ą czenia węża w celu

zmywania ścian i podłogi.

W pomieszczeniach ustępów n a le ż y zapewnić wypowietrza w ilości ni e mn iej niż 50 m ~l na godzinę

na 1 n!iskę ustępową i 25 m:1 na 1 pisuar.

§ 72.

mianę

2. Odległość określona w ust. 1 może być więk sz a jedynie dla pracowników zatrudnionych stal e na wolnym powietrzu, nie powinna jednak przekracz a ć 125 mad naJdalej położonego stałego sta no wiska pracy.

§ 73. Pomi e szcze nia natryskowe powinny

w ane w ze s połach sza tni.

ustępy

powin-

na kon dy gnac ji prac u je mn ie j niż 10 osób,

od wymagań o k re ś lon yc h w ust. I, 7. tym

j ednak, aby ustępy d la t ych osóh b ył y Ilf zą d zone na poziom ie nie więc e j niż o jedną kondyg na cję wyż e j lub n iżej.

2.

można

Jeżeli

od s t ą pić

§ 65.

mi eszc z e ń

1. Do ustP.p ow powin ny p ro w f]cl7. i ć·

o ch ara k te rze komu n ikacj i ouo lne j.

w e jś cia

z po-

2. K u żdy u st ęp pow in ien posiada Ć' wejściowe pomieszczenie i zo luj ące .

co

§ 69. 1. Szerokość przejść wzdłuż kabin ustępowych

przy jednostronnym ich rozmieszczeniu powinna wynosić

co najmniej " 1,30 m. Jeżeli naprzeciwko kilbin umieszczone

są pisuary, to odległość pomiędzy ścianą. na której są zainstalowane, a kabinami nie może być mniejsza niż 2 m.

§ 63. 1. Ustępy powinny być instal owane w tym samym budynku, w którym mieści się oddział p ro dukcyjny,

a odległość ich od stanowiska pracy nie powinna przekraczać 75 m.

§ 64. 1. VI budynkach wielopi ę tr o wych

ny być urządzone na każdej k ond ygnacji.

być

3. Wysukość ścianek kabinowych nie powinna być

mniejsza niż 2 m, a odiegłoś'~ ich od podłogi powinna wynosić co najmniej 0,15 m.

'

\.

pową

§ 62. W pomieszczeniu umywalni należy zapewnić przynajmniej 2-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny.

ścianek

Nalryski.

być

usytuo-

§ 74 . I. Dla praco w ników wykonujących prilce powozililczne za bru dzenie ciała n " l e ży i n s tal o waĆ' l1i1 try ski

w iloś c i jedn o sitko nil k aż dych 8 o só b na jlicz nie jszej zmiany, korz y st a jących z natrysków.

2. Pomieszczenia na trysk o we pow inny b y ć t a k nrzą­

dzone , aby pracow ni c y mieli ł alw y do n ich d o st ę p . nie k olidują c y z ru che m o sób już wy ką p a nych lub prze bran ych w

dują c e

czystą

od zie ż .

§ 75 . 1. Dla pr C1co wnikó w za trud ni on ych w od el/ i a ł a rh,

w k tó r yc h procesy produkcyjne powoduj ą zaniecz yszczen ie

c\i1!a sllb stC1n cjRmi stvva r zającym i możl iw ość zat rucia lu b zak ażenia p ra cow nik l b qrlż j eż o t ()rz~nia najeży i ns t alowa ć

nAtryski w i!nśr i jedno sitko na 5 os6l> naj liczniejsze j zm'any, kOlZ jsliJji:lc ych ' z na t rysków .

. I .

.I>'l:ie~rok Ustaw Nr 53

. 2,

Pomieszczelłiauiltryskowe

p t3winny 'być tak usytuo-

'Wiln~. , by stwarzały konieczność: przejścia przez nie po zdję­

najmni e j 1',1 mlna każllego " jednOCześnie' spozywaj~će';

go posllek.

CO

ciu odzieży OIQchronnej przed wepclem dO szatni . z · odZiezą

wierzchnią

' § 76.

2.

6 ,m t •

i domową.

vy pomieszczeniach natryskowych sitl<a .natrysko-

we należy tRk

umieścić.

aby strumiel'l wody

spływał

na ra-

iniona, a nie na głowę.

§ 77. 1. Rozbi e ranie się pracowników powinno odbyw szatni lub w. przeznaczonym na ten cel pomieszczeniu. wypc sażo nym w ławki i wieszaki.

'

wać się

2. W p:lmieszczeniu natryskowym n a leży urządzać oddzielne kabiny dla każdego sitka. Jeżeli wystę.p uje znaczne

zabrudzenie całego ciała i zachodzi konieczność: wzaj emne j

pomocy pod czas mycia. zezwala się na um ieszczenie odpowi ed nieJ ilo~ci sitek natryskowych poza k a binami.

3.

J eże li

w pomieszczeniu natry skowym jest zgrupowane więc e j ni ż 6 sitek. powinno ono być oddzielone od rozb ieral ni ' małym pomieszczeniem izolu jący m.

4. Kabi ny natryskowe nie powinny b yć mniejsze niż

m X I m w śWietle. Szen,)ko ść przejś c i a raiędzy dwoma

rzędami k abin przy zastosowa~l i u zasłon zsuwanych lub ścia­

p. ~ ko 5IiHliających powinna wynosić co najmniej 1,30 m,

a mh;dz y kabinami i ścianą co naJllIn{ej O,gO m.

§ 78. 1. Konstrukcja u rządzerl do regulacji temperatnry

wody w natrys kach powinna wy-klucz.ac możliwość poparzenia.

2. W przypadku centraln e j regu la cji temperatur'l wody

w nat ryska ch po winna wynosić od 32' do 37'·C.

§ 79. W oddziała c h produkcy jn ych g c rących (np. piece

martenowskiE;, walco'.vnie, ktllnie mechaniczne itp.) nal eż y

u moż liwić w pofze le tn iej ohrnyw anie ciep1.,! wodą górnej

cz t)'\ ciciałc1. VI tym cel u pOli,i nno się urządzić ,w pobliżu

miejsc:: pracy p ólaatryski z doprow adzeniem cieplej wody.

Powierzchnia jadalni nie pbwinnabyć mnieJ.sza. nit

3. Każdy . pracownik powlmen m lec zapewnione ifldywid ua Jne miejsce siedzące pfZy stole. Zabrania się ustawiania lawek.

4. 'IN pomieszcze niach jadalni należy zainstalować urzą­

dzenie do pod9rzewania przez pra cownika posHku wlasnego

orazuf zą dzenia do zmywania naczyl'l.

5. W jadalni należy ' urządzić odpowiednie skrytki do

p rzechow ywclllia w higienicznych warunkach posiłków wlaSll Yell.

§ 85. J.-1dalnia typu II ~ powinna

a m:Z1now.icle

składać

się

z dwóch

c zęści.

l) jildalni

właściwej

odpowiauającej

wymaganiom jad~lni

t ypu I,

2) pomieszczenia do p rzygotowywania posiłków uzup e łnia­

j '-jc ych.

Wi elkość i urządz e nie tego pomieszczenia powinno być zaJe ż ne od rodzilju i ilości porcji wydawanych posiłków.

§ aG. 1. W oddziałach produkcyjnych, w klórycll wykonywane są prc1ce ze szkoclliwymi suhsta n cj ami alb') z mat e ri a łami

zjkażnymi

lub trującymi. nałeży urząd zać . oddzi elnie jadalnie i lak je usytuować. aby n ie mieli do nich

dos t ępu pracownicy zatrudnieni w innych oddziałach.

2. J ada lnia taka powinna być oddzielona od oddziflłu

produkcyjneqo pomieszczeniem izolującym, w którym pracownicy mogą oczyścić odzież oraz umyć się, odkaz ić sobie

r qce, twarz i jam;: ustną.

PomieS2czenia osobistej bigieny kobiet.

§ 80.

W pomieszczeniach rozbieralni i natryskó'N nalC'ży

zap ewnić

przyllajmniej

gu godziny.

5- krotną

wymianę

powietrza w

cią­

PomieszczeJ1ia do spo:l:ywania posilk,,", (jadalnie).

§. 81. W zakładach przemysłowych p owi nny być ' II> ydzi elone pomieszczenia do spo·tywania posiłków w'czasie

prac y. Można urządzać nas l~pując e zasadnicze typy pomieszczel'l do spożywania posiŁ ków

l) jadalnia - przeznączona cl0

snych (typ I).

spożywanb

2) jadalnia z odpowiednim zaplecze m spożywania p os iłków

d a wan ych przez

Dopuszczalne j e st

u 7upeln iających

zakład

lączenie

posiłków

wła­

przel':naczona do

(mleko itp), wy-

(typ II).

jadalni obu typów . .

§ 87. 'vY zakłi1uach zatrudniających na jedną zmianę

od 5 .do 200 kobi e t w jednym budynku nal eż'y w pomieszczeniu oddziałowych umywalni dla kobiet urządzić oddzielną kabin ę wyposawną w bid e t lub inne odpowi ed nie urzą­

d ze nie. z doprowad ze ni e m cieplej wody bieżąc ej. Na k ażd\.

następne 200 ko biet nale ży urządzić dodatkową k.abinę.

W zakładach zatrudniających na j edn ą zmianę

lOOO kobiet nal eży . niezależnie od kabin przewidzianych w § 87. urządzić punkt osobistej higieny kobiet,

który powinien składać się z pocze kalni o powierzo:hni co

lltljmniej 8 m 2 oraz izby zabiegowej, z 2 kabinami, a na k aż ­

de nas tęp ne 1000 kobiet jednej dodatkowej kabiny.

§ 88.

powyżej

Punkt csobistej hig ieny kobiet należy w miarę

w rejonie przyzak ładowej placó wki służ­

by zdrowia.

§ 89.

możności urząd'zić

§ 82. Jadalnie powinny znajdować się w pobliżu mIeJSC

§ 90.

pracy i w tym samym budynku dla j ednego lub kilku oddzia\

1.5

m%.

łów produkcyjnych.

\~j

Powierzchnia kabiny nie

mOże

byćmniej;;za

niż

,

§ 83. Usytuowanie jadalni typu I powinno umożliwiać

pracownikowi pozos tawienie w niej posiłku własnego po

drodze z szatni do stanowiska pracy. Wskazane jest usytuowanie jadalni w rejonie zespołu szatni.

.

§ 91. Punkt osobistej hig ie ny k obiet powl!1 le n posiadać

oraz ustęp z miską typu' angielskiego ni eza. leżnie

od ustępów ogólnych.

umywalkę

§ 92.

I. Jadalnię typu I nal eż y prze wid zieć jako pomieszczenie! którego powierzchnię oblicza się łlfzyjmując

§ 84.

l eży

"y pomieszczeniach osobistej higieny kobiet n/i-

zapewnić

przynajmnil'j

w ciągu s?dziny. '

2-krulną

wymianę

po wie!; - ~

-....

Punkt karmienia

614

niemowląt.

§ 93. 1. W zakładach przemysJowych, w których na

jednej zmianie zatrudnionych j est ponad JOO kobiet, nal eż y

urządzić punkt do karmien ia nieI1lOwląt przy zalożeniu, że

z punktu tego będz i e korzystało 2,sc/o kobiet zatrudnionych

na najliczniejszej zmianie.

.

i ,

2. Punkt do karmienia niemowląt należy urZądZilĆ przy

portierni lub w innym budynku, posiadającym dostęp z ze-

Poz. 316

-

§ 99. Vi pomieszczeniu da ogrzewania powinno przypaco najmni ej 0, l .m 2 powierzchni na każdego pracownika

naj.Iiczniejszej zmiany, przy czym p owie rz chnia pomi eszcze'- .

nia nie może być mniejsza niż 8 m 2 i większa niż 40 m 2 •

dać

§ 1(j0. Pomieszczenie do ogrzewania się pracowników

w zimnej porze roku powinno być oglZewane do temperatury co najmniej 16°C.

Palarnie.

wnątrz zakładu.

§ 94. l , Punkt do karmi enia niemowląt powlmen skla"dać się z dwóch pomieszczeń,· dla matęk karmiących oraz

poczekalni dla osób

przynoszących

dzieci.

być

ustęp.

2.

Przy poczekalni powinien

3.

Izba do karmienia ni,"mowląt pJwinna być wypow umywalkę z doprowadzoną ciepłą wódą.

sażona

zaiPlstalowany

izby do karmienia niemowląt nal eż y

1,5 m", a po wie r zch n ię poczekalni

0,70 m 2 na kążc1ą kobietę korzystającą jednocześnie z punktu karmienia niemowlclt, przy czym powierzchnia punktu

do karmienia ni emow ląt nie może być mni"ejsza niż 15 m t •

4.

oblicza ć

Powierzchn ię

przyjmując

5. T emperatura pomieszczeń do karmienia niemowląt

powinna wynosić co n ajmn iej 20°C przy Jednoczesnym zapewnieniu 3-4-krotnej wymiany po;'v ietrza ria godzinę.

Pomieszczenia do

odkażanhł,

oczyszczania i sllswnia

§ 101. J eże li paleni e tytoniu w pomieszczeniach pracy jest niedopuszczalne, . n ależ y urządzić jedną lub kilka

pal a rni w specjalnie do ' tego celu przeznaczonych pomieszczeniach . Dopuszczalne j est urządzenie palarni przy j ad alni.

odzieży.

§ 95. 1. Przy oddziałach produkcyjnych, w których oclby\va się produkcja określolH w § 55, po\vinny być zainstalowane w obrębie zespołu szatni odpowiednie urządze­

nia do odkażania, odpylania i suszenia odzieży robocze j

i. o'Chronnej.

.

.

W przypadku koni eczności za insta10wania jednoczekilku . urządz eń, o których mowa w ust. 1, każde z tych

urząd zeń powinno być usytuowane w oddzielnym pomie sz ~

czeniu.

2.

śnie

§ 102. W palarni powinno p rzypadiić co najmniej

0,1 m 2 powierz chn i na k ażdego pracownika naj liczniejszej

zmiany, przy czym pow ierlchnia jednego pomieszczenia palarm powinna wynosić ni e mniej niż !l m 2 i nie więcej

niż

40" m 2 •

§ 103. \"l pomieszczeniu palarni najeży zapewnić przyDi\jmn iej lO-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny.

Pralnie.

§ 104. 1. W zakJ"da ch p r zemys ł owy c h, w których odd",viwa do prania bie lizna oraz odz i eż .rn bo cza i ochronna

m oż. e stać sir; powodem Z?ka,':enia lub zaIrucia innej odzie'Ży pranej jed nocze ś nie lub gdy oddawana do prania odzież

jest szcZf: gólnie zabrudzol".ll b'ldż t.€· ż wymagiJją tego ~peCJdl­

n e względy hi gie n y prcdllkc]i, po winna być urządzona w lasna zakład o wa pral nia .

2.

Pranie bielizny powinno

odbywać

się

mechanicznie.

3. Przy pralni należy przewidzieć moi\iwość oczyszczania , degazacji i dezynfekcji oraz napmwy odzieży roboczej .

ochronnej.

•

4. W zakladach, w których odzież p.racowników narajest n'l. zanieczyszczenie nviCjzkiJmi trującymi, nal eż y

§ 96. 1. Suszarnia powinna być wyposaiona w odpo- . zastosować urządz~ nia służące do ne utralizowania tych

wiednie urządzenia do suszenia odzieży, obuwia, r ękawic ilp.

żona

związków .

2. Na każdego korzystają cego z suszarni powinno przypadać co najmniej 0,2 m 2 powierzchni suszarni.

3. Urządzenia .do ogrzewania i wentylacji suszarni powinny zap e wnić wysuszenie odzieży w CIągU czasu trwilnia jednej zmiany.

§ 97. Wydajność urządz e ń do odkażania i odpylania

powinna zapewnić sprawne oczyszczenie odzi eży r obo cze j ,

ł ochronnej pracowników jE dnE j zmi an y w czasie trwan ia

pracy nast ę pn~j zmian y.

.

PomieS1Cll' nia do ogrzewania

się

robotników.

§ 98. I. Przy pra cach na' otwartym powietrzu lub w n.ie

ogrzewa nych pom \eszczeni ac h najeży przew id zieć pomiESZczenie do ogrzewani a się praco\vników, jeśli w pobli żu miejsca stanowisk prac y nie ma pomieszczcó og rz ewanych. które

mog ly by być wyk orzysi ane na ten cel.

2. Odl egłość od stoflo,,; isk prJcy do pomieszczenia do

o':::l :.".'v ania się pra cowników nie powinna oyć większa n i ż

125 :\!l.

V.

\Vymil!lanla

dotyczące

zaopatrzenia w nap'Jje.

Ś 105. Miejsca czerpania wody do pICIa powinny być

zilopalrzone w poid ełka z wytryskiem. wod y w górę, 'nil ukos.

§ 106. Temperatura wody do picia p ow inna' wynosić od

14°C do 20 c e.

§ 107. \ ,V zakladach, w któr ych pracownicy w związku

z pracą zmuszeni są prz fbywa{~ w pomieszczeniach o tempEraturze powyżej ' 25"c , nilleży IlTządzić odtl z ie lne pomi eszczenie o powie rz chni co najrnniej 5 m 2 do przygotowania

solonej g azowan ej wody lub in nych napoj6W.

I,

I

§ IG8. Odległ ość oel star>Jowisk a pra cy do punktu dostarczajij': ego wodę do picia lub inne n apoje nie powinnapr zebaczać 75 m.

§ 109. Ustala się n il ~!ęp\ljącą t abel€; nC\jwyższych dopu szczal nych s!.<~ż 2 ń szk odliwych , sllbsta:lcji w powfetrzu

ot aczającym stanowiska pracy

615 -----------------------------------------------------------------------------Nązwa

Lp,

1

2

3

-4

5

6

7

8

9

10

1-1

12

13

14

15

16

17

18 ·

19

20

21

22

23

24

25

26

27

23

19

20

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

43 ,

49

50

51

52

53

54

55

56

57

S8

59

60

61

62

63

64

65

Stężenie .

s ubstancji

D zi ał A

J\ceton

Akroleina

Akrylan me tylu

Aldehyd octow y

Alkohol allylowy :!

Alkohol n-batylowy

Alkohol chloroetylowy (chlorohydryna etylenowa)

Al koh ol izou.myJO'\vy

Alkohol izopropylowy

A lkohol etylowy

A lkohol propylowy

Amid kwa su dwumetyJomrówkcwcgo (tl wumetyloformamid)

Anlymonowodór

Arsen i \"l e n~i arseou

Bu (związk i rozpllS'l.czalne)

Beryl

Benzydyna

Eenzy na, ligroina, ili1 fta, solwen t-n alla

Bezw oorllj{ kwasu fosforowego

Bezwodnik bva~u Halowego

b!"'zwodnik kwasu octowego

w mgl i

0, 2

0,00 1

0,02

0,005

0,002

0,2

0,01

0,1

0,2

1,0

'2,0

O,ot

0,0002

0,00015

0,0005

0,00000 1

0, 0000 1

'.

Bromek etylu

Bromek metylu

Bromowodór

Butadien

But ,ll1on

Ch brek etyhl

Chlorek mel)'lu

Clllorek metylenu

Ch lorek siarki

Chlorek tionylu

Chlorek wir, y lu

Chlorobe nze n

Ch 10robuladien (chloropren)

Chloroc\wulenyle

Chloro[enol

Chloroform

Chloroni tTopropan

Chlorowane naftaleny (vi przeliczeniu na pięciochloronaftalen)

Chlorowodór

Chromiany i dwuchrOltJian y

Cyjanek winylu

Cyjanki (w przeliczeniu na HeN)

Cyjanowodór

Cykloheksan

C ykloheksanol

Cykloheksanon

Cyklohekse n

Cyklopropan

Cynku tlenek

Cyrkon

C zterochlorek wf;gla

Czterach loroetan

Lzterochloroe tylen

Czterohydronafla len

C!leroe lylek ołowiu (w przeliczeniu na oł ó w)

Cz teroni troani li na

Dekalina

DioEscn (dwutlenek (hvuc tyknu)

Dwuanizydyna

Dwu broinoeta n

D w uchloro ben że n

DW\Jchlorocz!.erotluoroetan

Dwuchlorod wulluoroJlletan

O, :~

I

0 ,001

0,03

0,01

0,002

0,05

(1, 005

0,007

0.1

0,2

0,25

0,05

O,OS

0,005

0,005

0,Q3

0,05

0,002

0,000 1

0,001

nos

0,05

0,001

0,007

0 ,0001

O,OOOS

0,0003

0,0003

0,3

0,02

0,Q2

0,3

0,3

0,005

0,005

0,02

0,01

0,2

0, l

C,000005

0,0001

0,1

0,0 1

0,0000 1

0,1

0,02

5,0

4, 0

Dziennik

Ustaw Nr 53

,

Lp.

-- . 6.16 -

·l·

66

DWl1~h lorod wu fen ylotró j ch loroetan

Dwuthloroelan

Dwuchloroe tylen

Dwuchlorof luorometan

D ~u chlorometiJ fi

Dwuch loronitroetan

71

72

73

Dwu~hloropropan

74

75

76

DWllluetoksymetm

Dwumety loal1ilina

D w I,mi troch lor obenzen

6wun itrobenlen

Dwuchlorost yren

Dwuni I ro-o-krezol

DwuliitrotoJllen

Eler butyloh ydroksy e tylowy (b ut oksyetanol)

Eter ;dwuch lorodwue tyJowy

E te r etylowy

El e r hydrok sydwu ctylow y (etoksyetanol)

Ete r izoprop ylowy

Eter met y loh ydroksyety lowy (metoksyetanol)

Etyloamina

Etvlobenzen

Fe nyloetylen (styren)

Fluor

F luorki

Fluorowodór

F I uorolrój ch lorometan

Fosforowodór

Fos foran tró)ortokrezylu

F05fór bia ł y

Fosgen

Furfurol

Heksan

H eptan

Hydrochinon

lzopren

J od

Jodek metylu

I< a dmu tlenek

Kaprolaktam

Karbon ylek niklu

Kobalt

Kr ezol

Krzemian etylu

Ksy len

1< was azotowy

KWi)s octowy

Kwas pikrynow y

KWils siarkowy

l'v lagnezu tl enek

tv1angan i zwią zk i mangan u

Metakry lan mety lu

Mctyloaminu

ł'l/l ety lobu tyloketon

Mety locyk loheksan

Met ylocyk loheksanol

M etylocyk loheksanon

J'-.1etyloetyJok2ton •

Me lyloizobutyloketon

M e tyloprcpyloketon

77

78

79

80

Hl

H2

B3

84

es

g(j

87

83

89

90

91

92

93

94

95

96

97

93

99

100

10l

H~2

103

104

105

106

101

108

109

110

111

1\2

113

114

1\ 5

116

117

113

1:9

120

121

In

123

124

125

1'26

127

12f1

129

130

Stęienie

Nazwa stibstancji .

67

6H

69

'la

, "'oz, 31'6

w .mgl!

0,001

0,05

0,05

2,0

0,5

0.D3

0,05

0,03

Dwuętyloam i na

Miedź

Mol ibden tzwiązki nierozpuszczalne)

fv10 libden (zw iązk i ro zp uszczalne)

lvlonochlorost y ren

1.0

0,005

0,001

0,001 .

O,1l5

.•

,..

O.onUl

O,OO L

0, 1

0.01

O,:!

0,2

1;0

0,05

0,005

0.1

0 .05

0,00005

O,OOL

0 ,0005

S,O

0,00007

0,0001

'0,00003

0,0005

O,ol

0,4

Q,2

0,002

0,1

0,001

0,01

0,0001

O,ol

0,000007

0,0005

O,OU5

0,08

0,1

O,Ol

0,01

0 ,000 1

0,001

0 ,015

0,0003·

0,05

0,005 ·

0 ,2

O,S

O,OS

O,OS

0,2

0,2

0,2

0,0001'

0,006

0 ,00 4

0,05

. Diłenn}'k Ustaw ·Nr 53

- ':,;6\1 , -

Nazwa substancji

Lp.

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

14H

149

150

151

Mrówczan etylu

Mrówczan metylu

Naftalen

Naftylomniny

Nikotyna

N itrochla ro benzen

Nitroetan

Nitroglice ryna

Nitrometa n

Nitrcpropan

Nitrotoluen

Octan amylu

Octan butylu

Octan etoksyetanolu

Oct an etylu

Octa n glikolu

Octan metoksyetanoh

'Octan metylu

Octan propyiu

Octan winylu

Okt a n

152

Ołów

153

Pentan

Pentrlnon

IS4

tS5

IS6

Pię c iochlorek

0,00001

0,0005

0,001

0,03

0,003

0,03

0,03

0,003

0, I

0,2

0, t

0,2

0,2

0,1

0,1

0,2

0,Ql

0,2

0,00005

1,0

0,1

fosforu

0,0003

Pię cioc hlororenol

IS8

P irydyna

Selen

Selenu tle nek

Selenowodór

Siarczan dwumetyiII

To!

Tellur

Terpe ntyna

Tlene k etylenu

Tl e n lć k mezytylu

Tolu e n

ToJllidyna

Tor

Trój chlore k foforu

, Trój clllorobenzen

Trój chlor oetan

Trójchloroeiyl e n ("iri")

Trój mety locykloheksanon

Trójnitrotoluen

Trójtlene k ch romu

Trójtlenek si ar ki

Tvtanu tl ene k

Uran ( zw iąz k i ni e rozpuszcza lne)

Uran (zwi ązki ro zp uszcza lne)

W a nad

2 e lcz.a tl e ne k

Hjl

162

163

164

165

166

167

168

169

170

171

172

173

174

175

176

177

17R

179

lilO

181

182

183

Dział

w mg/l

0,02

Pięciosiarczek

160

Stężenie

0,1

0,1

157

159

Poz. 116

fosforu

B '

50r,/0 krzem ionki

Pył powyżej

2

Pył

od 50f0 do 50%

3

Pył

azbestow y

4

Pył

tal ku, mik i

5

P y ł zawieraj ą cy p on iż e j

krzemio nki

ste atytu

5%

krzerli;ionk i

0,0005

0,001

0,005

0,002

O,UOOI

0,0001

0,001

0,0001

. 0,00001

0,3

0,001

0,02

0,1

0,005

0,00005

0,003

0,Ql

0,1

0,0.5

O,OS

0,001

O,nOOI

0,001

0,Ql

0,000075

0,0000 15

O,onOI

0,015

180 ez/mI

2 m g/m 3

700 cz/ ml

10 mg/ms

Ino ez./ ml

2 mg/m 3

70(J cz/m l

lO mg / ms

WO() ed mI

10 mg / m~

· -.. ..

~~

~--------------

O 'Z IENNIK

PO I.S 1\ I EJ RZECZ 'YPOSPOL'ITEJ

Nr 53 ·

Warszawa, dnia 25 września 1959 r.

TRESC

Poz.

ROZPORZĄDZENIE

316 -

RADY MINISTR()W

z d nia 21 sierpnia 19 59 r. w sprawie ogólnych warunków higieniczno-sanitarnych w nowo bndowany ch lu b przeb udowywany ch zakładach przemysiowych

607

ROZPORZ,\DZENIA

317 -

318

319 320

rv:ini slró w Gosp odarki Komunal:1ej i Finansów z dnia 4 września 1959 r. w spra wie opJacania w form ie b e z~:olówkowej cz ynsz u za lok a le użytkowe przez jednostki go , po darki . u s połecznion e j na rzecz

wyodjm1iją c ych będący c h je dnostkami guspoda rki nie uspolecznioncj i osób fizycznych oraz nadzoru

nad w ł aś c iwym zuży c iem teqo czynszu.

.

.

.

.

Minl ~ t r a Sprilw ieclli\vo';ci z dnia 31 sierpnia 1959 r. w sprawie siedziby Sądu Powiato ·.vego w I1awie

l'vlin is lra Szkolnic twa Wy ż s z ego z dnia · 8 w ne'śnia 1959 r. VI sprawie szczegółowych warunków

i trrbu przyję ć na za oc zne studia za wodowe w wyi:szych s'l ko la ch rolniczych

Ministra Kolnicl wa z dnia 5 wrześaia 1959 r. w sprawie ochrony plantacji na siennych cebuli przed

mącZIIiakiC'm rze ko mym c e bu! f

618

618

619

620

, 316

ROZPORZĄDZE:-.1IE RADY MINISTRÓW

z dnia 21 sierpni a 1959 r.

w sprawie ogólnych warunków higieniczno -sanitarnych w nowo budowanych lub przebudowywanych zakładach

przemysłow ych.

Na podstawie art. 3 ust. I de kretu z dnia 10 listopada

J 954 r. o przejęciu przez związki zawodowe zadali w dzi~dzi~

n ie w ykónywani a lIst,JW o ochronie, bezpieczeństwie i higien ie pr~cy oraz sprawowania inspekcji pra cy (Oz , U. Nr 52,

poz. 260) oraz art. 327 rozporządzenia Prezydenta R. P. z dnia

16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli

(Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. '2lU z p6żni ejszym i zm ianami)

zarząd za się. co następ uje