Ustawa z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych.

Państwo odpowiada za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu

powierzonej mu czynności.

1.

Funkcjonariuszami państwowymi w rozumieniu niniejszej ustawy są pracownicy organów

władzy, administracji lub gospodarki państwowej, nie wyłączając przedsiębiorstw państwowych.

2.

Za funkcjonariuszy państwowych uważa się również osoby działające na zlecenie tych

organów, osoby powołane z wyboru, sędziów i prokuratorów oraz żołnierzy sił zbrojnych.

Do odpowiedzialności Państwa stosuje się przepisy prawa cywilnego.

1.

Jeżeli szkoda została wyrządzona na skutek wydania orzeczenia lub zarządzenia, Państwo

odpowiada tylko wówczas, gdy przy wydaniu orzeczenia lub zarządzenia nastąpiło naruszenie

prawa ścigane w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a wina sprawcy szkody

została stwierdzona w wyroku karnym lub orzeczeniu dyscyplinarnym albo uznana przez

organ przełożony nad sprawcą szkody.

2.

Brak stwierdzenia winy w wyroku karnym lub orzeczeniu dyscyplinarnym nie wyklucza

odpowiedzialności Państwa, jeżeli wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo

dyscyplinarnego stoi na przeszkodzie okoliczność wyłączająca ściganie.

Poszkodowanemu może być przyznane całkowite lub częściowe wynagrodzenie nawet w razie

braku podstaw odpowiedzialności Państwa według przepisów prawa cywilnego, jeżeli wskutek czynności pracownika państwowego doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju

zdrowia albo utracił żywiciela, a za naprawieniem szkody przemawiają względy słuszności,

zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne.

1.

Jeżeli według dotychczasowych przepisów Państwo nie ponosiło odpowiedzialności za

szkodę wyrządzoną przed dniem wejścia w życie ustawy, poszkodowany może dochodzić

od Państwa wynagrodzenia nie później niż w ciągu roku od tego dnia.

2.

Wynagrodzenia szkody określonej w ust. 1 nie można dochodzić od Państwa, jeżeli roszczenie

byłoby już w dniu wejścia ustawy w życie przedawnione przy uwzględnieniu trzyletniego

okresu przedawnienia, a dla roszczeń o wynagrodzenie za uszkodzenie ciała, rozstrój

zdrowia lub utratę żywiciela - przy uwzględnieniu okresu dziesięcioletniego, w przypadku

gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku.

Przepisów artykułów poprzedzających nie stosuje się do odpowiedzialności Państwa unormowanej

w przepisach szczególnych.

Jeżeli szkoda została wyrządzona przez pracownika przedsiębiorstwa państwowego lub

innej organizacji państwowej mającej odrębną osobowość prawną, odpowiedzialność unormowaną

w artykułach poprzedzających ponosi ta organizacja.

W kodeksie postępowania karnego wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 510 § 1 po wyrazach „wznowienia postępowania” dodaje się wyrazy „lub rewizji nadzwyczajnej”,

2)

art. 510 § 2 otrzymuje brzmienie

„

To samo stosuje się do osób, względem których postępowanie karne umorzono po jego

wznowieniu lub po uchyleniu wyroku skazującego na skutek rewizji nadzwyczajnej, jeżeli

umorzenie nastąpiło z powodu nieuwzględnienia w pierwotnym postępowaniu okoliczności

wyłączającej ściganie.

”

,

3)

w art. 510 dodaje się nowy § 3 w brzmieniu

„

§ 3.

Wynagrodzenia określonego w § 1 może również żądać osoba, która oczywiście bezzasadnie

została pozbawiona wolności przez tymczasowe aresztowanie.

”

,

4)

art. 511 uchyla się,

5)

w art. 513 § 1 i § 2 wyrazy „trzech miesięcy” zastępuje się wyrazem „roku”, a w § 1 kropkę po wyrazie „odszkodowanie” zastępuje się przecinkiem i dodaje się po nim wyrazy „a w przypadku określonym w art. 510 § 3 - w ciągu roku od dnia zwolnienia z tymczasowego

aresztu.”,

6)

w art. 514 po wyrazie „instancji” kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się po nim wyrazy „a w przypadku określonym w art. 510 § 3 w sądzie wojewódzkim właściwym ze względu

na miejsce, w którym nastąpiło zwolnienie z tymczasowego aresztu.”,

7)

art. 515 otrzymuje brzmienie

„

Sąd wojewódzki orzeka po przeprowadzeniu rozprawy.

”

W kodeksie wojskowego postępowania karnego w tytule rozdziału IV działu XI dodaje się wyrazy „oraz odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub oskarżenie” i wprowadza się nowy art. 303

„

Art. 303

§ 1.

Do odszkodowania za niesłuszne skazanie lub oskarżenie w sądzie wojskowym stosuje

się odpowiednio przepisy art. 510 do 518 kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

Żądanie odszkodowania należy zgłosić w sądzie okręgu wojskowego (równorzędnym) lub

w Najwyższym Sądzie Wojskowym, jeżeli rozpoznawał on sprawę w I instancji.

”

W sprawach, które zostały przekazane na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 kwietnia 1955 r.

(Dz. U. Nr 15, poz. 83) do właściwości sądów powszechnych, żądanie odszkodowania należy zgłosić do sądu wojewódzkiego,

w którego okręgu znajdowała się siedziba sądu wojskowego, który rozpoznawał sprawę

w pierwszej instancji.

Jednoroczny termin przewidziany w przepisach postępowania karnego dla dochodzenia

roszczeń o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub oskarżenie biegnie od dnia wejścia

niniejszej ustawy w życie, jeżeli uprawomocnienie się orzeczenia dającego podstawę

do odszkodowania lub zwolnienie z tymczasowego aresztu nastąpiło przed tym terminem,

jednak nie dawniej niż trzy lata wstecz, a gdy szkoda polega na uszkodzeniu ciała,

rozstroju zdrowia lub utracie żywiciela i wynikła ze zbrodni lub występku - nie dawniej

niż 10 lat wstecz.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

§ 1.

Do odszkodowania za niesłuszne skazanie lub oskarżenie w sądzie wojskowym stosuje

się odpowiednio przepisy art. 510 do 518 kodeksu postępowania karnego.

§ 2.

Żądanie odszkodowania należy zgłosić w sądzie okręgu wojskowego (równorzędnym) lub

w Najwyższym Sądzie Wojskowym, jeżeli rozpoznawał on sprawę w I instancji.