Obwieszczenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 26 września 1956 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Art. 3. Rada Ministrów ustali w drodze rozporządzenia

- zas dy przywrócenia uprawnień emerytalnych osobom, które

utriiłY te uprawnienia nś! podstawie art. 80 ust. 3 dekretu. '

j eż li osoby te nie pracUją i nie uzyskały prawa do zaopatrze ia emerytalnego na podstawie przepisów dekretu.

/

Art: 4. po świadczeń przyznanych na podstawie de kretu

, Jto uje się następujące zasady

1) p odwyższenie renty od 'podstawy wymiaru przekraczają­

cej 1200 zł:, przyznanie dodatków dla f(~ ncistów nie pracujących i nie posiadających poza rentą dochodu z inny ch źródeł oraz przyznanie świadczeń dla dzieci uczę/

szczających do szkół w wieku ponad lH lat następuje w

myśl przepisów dekretu zmienionych

niniejszą u stawą,

z tym że świadczenia przysługują naj wcześniej od dn ia

1 lipca 1956 r.; termi n roczny przewidziany w prze pisie

art. 11 ust. 2 dekretu VI.' brzmieniu nadanym niniejszą ustawą liczy si~ od dnia ogłoszenia ustawy;

Poz . 199 ! 200

-

2) art. 39 ust 3 nie stosuje się do rencistów, którzy wsk utek wniosku zgłoszonego przed dniem wejśc ia w życ lJ

u stawy otrzymali rentę na podstawie dekretu w wysokości '

przewidzianej dla pracowników zaliczonych do III grup y

inwalidów z innych p rzyczyn n iż wypadek w zatrudnieniu

lub choroba zawodowa.

\

Art. 5. 1. Świadczenia należne zą okres ,sprzed 1 I j p c~

1956 r. wypłaca się zgodnie z przepisami dekretu.

2. Sprawy osób, którym na podstawie dekre tu odmów ion o renty, a które przy zastosowaniu njn iejszej ustawy m lil łyby do n iej prawo, podlegają ponownemu rozpatrzeniu na

wniosek zainteresowan~go.

'

Art. 6. Upoważnia · się Ministra Pracy i Opieki Społecz­

n e j do ogłoszenia w drodze obwieszczenia jednolitego tekstu

dekretu z uwz g l ę dnieni e m zmian wynik a jących z niniejszej

ustawy oraz z przepisów prawnych ogłoszonych przed dniem

wydania jednoli tego tekstu z zastosoWaniem ciągłęj numeracji

artykułów, u stępów i punktów.

,

Art. 7. Ustawa wchodzi w

z mo c ą od dnia 1 lipca 1956 r.

życie

z dni er;t

ogłoszenis

Przewodniczący Rady Pa ństwa: A. Zawadzki

:::'eKre larz Rady Państwa: SI. Skrzeszewski

200

OBWIESZCZENIE MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOlECZNEJ

z dnia ' 26 września 1956 r.

7':w sprawie ogłoszenia je dnolitego tekstu dekretu z dnia 25 Cl.erwca 195ł r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym

pracownIków l ich rodzin.

t. Na podstawie art. 6 ustawy z dnia 11 września 1956 r.

!ianie p rzep lsow dekretu o powszechnym zaopatrzeniu

em rytalnym pracowników i ich rodz in (Dz. U. Nr 43, poz. 199)

ogł sza się w załączniku do niniejszego obwiesz czenia jednolit

tekst dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r.- o pows echnym zaopatrzeniu -emerytalnym pracowników . i ich

rod il1 (Dz. U. Nr 30, poz. 116) z uwzględnieniem zmia n

wp owadzonych dekre te m z dnia 27 listopada 1954 r. w

spr wie zmiany przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emeryt lnym pracowników i ich rodzin (Dz. U, Nr 54, poz, 268)

ora. ustaw ą z dnia 11 września 1956 r o zmlan:e przeplsow ·

de retu o powszechnym zaopa trzeniu emerytalnym pracownikó i ich rodzin.

'

O z

J ednolity tekst nie obejmuje art. 2 -

5 ustilwy z dnia

rześnia 1956 r. o zmianj~ p-rzepisów cl~kre tu o powszech-

1·1

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w

ieniu

"A t. 2. 1. Przywraca s ię prawo do zaopatrzenia emeryta lneyo

osobom, które . utraciły to prawo w c ało ;ci lub w

części na podstawie

1) przepisów o weryfikl'lcji praw emeryt<11ny ch lub

2) przepisów o rehabilitacji osób za trudnionych

w policji państwowej i straży więziei'li1ej w

1czasie okupacji hitle rowskiej.

2. Rada Ministrów us tal i w drodze rozporząj,,"pnia

zasady i tr yb przywrócenia utracony ch praw emery ta:lnych w przypadkach przewidzianych w ust. 1.

Art 3, Rada Ministrów us tali w dr od-ze rozporząc\ze~ia za sady

przywrócenia upTdwnień emerytalnych OSODom, któr e

/

/

utraciły te uprawnie!1Jia !la podstawie art. 80 ust. 3 dekretu, je 'żeli os oby te n ie prdcują i nie uzyskaly prawd

do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie przepisów

dekretu.

Ar t. 4. Do świ a dczeń przyznanych na podstawie dekretu st~

suje się następujące zasady

1) podwyższenie renty od podstawy wymiaru przekraczającej 1.200 zł, przyznilnie dodatków dla renci·

stów nie pracujących i nie posiadających poza lent ą dochodu z. innych źródeł oraz ..przyznanie śWIad­

czeń dla dz ieci uczęszczających do szkół w wieku

p onad 18 lat następuje w myśl przepi50w c!eJrretu '

zmienionych ni niejszą ustawą , z tym ż e świadczę­

nia przysługują najw ćze śniej od dnia 1 lipca 1956 LI

termin roczny przew id7iany w przepisie art. 11

ust. 2 de kre tu w brzmif'niu nad anym nini e jszą

ustawą liczy si ę od dnia ogłoszenia ustawy;

2) art. 39 ust. 3 nie stosuje się do rencistów , kt.órzy

wskule k wniosku zgłoszon e go przed dniem wejścia

w ż y cie ustawy otrzymali rentę na po<:lstawie dekretu w wysokości przewidzianej dla prdcowników

zaliczonych gO III grupy in walidów z innych przyczyn niż wypa dek w za t! udn jeniu lub ..:hoToba za 'wodowa.

Art. 5. 1. Świad c zenia na le"me za okres sprzed l lipca 1956 r.

wypłaca się zgodnie z przepisami dekre~u.

2. Sprawy osób, kt.órym na podstawie de kretu orlmówiono renty, a które przy zastosowani u niniejszej

(

ił

\

Dzieul1ik Ustaw Nr 43

-

ustawy miałyby do niej prawo, podlegają ponownemu rozpatrz eniu na wniosek zainteres owanego".

8. Jednolity tekst obowiązuje od dnia 1 lipca 1956 r.

~. Jednolity tekst nie obejmuje

1) art. 106 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ·iell rodzin w brzmieniu: .

"Art. · 106. Dekret wchodzi w życie z dniem 1 lipca

1954· r. z tym z ? strzeżeniem, że przepisy

art. 80 ust. 3 wchodzą w życie z dniem

1 stycznia 1955 L, a art. 80 ust. 4 - z dniem

1 pażdziernika 1954 r." i

356

-

POŻ . 200

- 2) art. 7 ustawy z dnia 11 wrzesma 1956 r. o zmianie prz&-

pisów dekretu o powszechnym zaopatrzeniu emerytal~

nym pracowników i dch rodzin. w brzmieniu

"Art. 7. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia

z mocą od dnia 1 lipca 1956 L".

5. Powolane w niniejszym obwieszczeniu przepisy art. 11 i 80

dekretu z dni.a 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopa- · .

trzen(u emerytalnym pracQwników i dch rodzin oznaczone

są w jednolitym tekście jako art. 10 i 81.

Minister Pracy I Opieki Społecznej: Vi z. L. Chajn

Art. 8.

'"

)

,

Do okresów zatrudni enia wymagany<,h do

i 38) zal icza się okresy

f nauki w szkole. do której pracownik został skierowany

przez z akład pracy,

nauki w szkołach wyższych. jeż e li pracownik był zatrudniony bezpoś redni·o przed wstąp ien ie m do szkoły.

aspirantury naukow e j. pod w<Jrunkiem uprz'e dniego zatrudni enia,

służby w Woj sku

Polskim po dniu Ilist.opada 19 18 r.

t służby w oddziałach p o wstańczy ch w powstania c h slą,,­

kich w latil.ch 1919 - 192 1.

służby , w polskich for macjach wojskowyc h \v ZSRR po dni u

13 maja 1943 r..

służby w oddz iałac h , które p rowadziły walkę z hitlerowskim okupantem.

służby pełn i onej w Armii Zw iązku Socjalistycznych Repubiik -Rad p rzez osob y, które pos i a d ają obywate lstwo

polskie,

służby w polskich formacj ach wojskowych na zachodzie

w czasie od dni.a I wrz eśn ia 1939

do dnia 13 lutego

1.

1946 L,

pobytu w niewoli w czasie od dn ia

w r ześ nia 1939 L do

dnia 9 maja 1945 r..

l ' ) pobytu w n iemie ckich obozach kon cent racyjnych t w obozach pracy przymusowej w czasie od dnia 1 września

1939 r. do dnia 9 maja 1945 r.,

dziatalności rewolucyjn e j,

pobytu w wi ęzieniach i w obozach odos obnienia za dzla- '

łalność rewolucyjną,

służby w WOjskowy ch-oddzIałach ludowych w czasie woj·

ny domowej w Hiszpanii,

bezrobocia przed Wyzwoleniem, udowodnionego doku·mentami.

2. Okresy wymien ione w ust. 1 nie podlegają zalirzenlu,

żeli ten sam okresi;ostał uwzględniony z tytułu zatrudnienia.

3. Okresy wymienione w ust. 1 pkt 8 10 zalicza si Eł

do ok resów zatr1łdnienia wymaganych do uzyskania renty,

j eże li pracownik

bezpośredn i o przed tymi okresami lub do

dnia l września 1939 r. był zatrudniony i posiada co najm nie j

p ięcioletni okres zatrudnienia po Wyzwoleniu.

4. Minister Pracy i Opieki Społ ecz n ej ustala w drodze

ro zporządzenia ząsady i tryb zaliczania do okresów zatrudnienia .okresów wymienionyc h w ust. 1 pkt 6 oraz 11 - 13.

5. Do ok resów zatrudnienia wymaganych do uzyskania.

renty mo,gą b yć zaliczone obyw atelon1 pol skim również okre·

sy sł użby z poboru w charakterze szeregowca lub niezaw 0dowego podofi cera w innych formacjach wojskowych niż w ymione w usl. 1. Minister Pracy i Opieki Społ ec zn e j ustala

w drodze rozporządz e nia zasady i tryb zalicz.a n,ia tych oknlsów .

Art. 9. 1. Ustala się dwie kategorie zatrudnienia pracowników

1) I kategorię

obejmującą pracowników zatrudnionych

pod ziemią oraz pra.cowników zatrudnionych ·w warunk :l cn

szkodliwych dla zdrowi~,

2) II kategorię - obejmują c ą wszystkich po z ostały c h pra..,

cowników.

2. Rada Ministrów OKre śl a w drodze rozporządzenia r~

dzaje praG objętych I k at eg orią orar warunki zaliczania pracowników do I kategorii zatrudnienia.

1. Podstawę wymiaru ren ty stanowi przecię lny

zarobek

1) z ostatnich 12 miesięcy zatrudnien ia albo

2J z kolejnych 2 lat z.atrudnienia dowolnie wybranych przez

zainteresowanego z okresu ostatnich 10 lat zatrud.nienla

przed zgłoszeniem wniosku o rentę.

2. Zainteresowany może wystąpić - nie póżniej niż w cią gu

roku od daty wydania p ierwszej deCYZJi przyznającej renl~

o zmianę podstawy wymiaru renty

3. Za zarobek uważa się całkowity bez jakichk:>lwiek

potrąceń ·z arobek w gotówce i w naturze . przy s ługujący p ra cownikowi z tytułu za trudnienia. z wszelkllni dod,ttkam1

wpływającymi trwale na jego wys okoś ć.

4. Dla osób wymienionych wart. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 za

podstawę wymiaru renty przyjmuje s ię zarobki z okresu za trudnienia p rzed skierow aniem do szkw ły liczone. zgodni e

z przepisem ust. 1.

'

5. Minister Pracy i Opieki Społe c znej wyda w .d rodze

r ozporządz e n i a

szcz egó łowe . przepisy w sprawie obliczanIa

podstawy wymia ru renty , ustalając jednocz e śn i e n a jni ższ <l

podstawę wymiaru renty w kwocie co najmniej 5"00 zl.

,>

Art. 10.

miesięczny

Art. 11. 1. Za nieprzerwany okres za trudnienia lIw i:l?:a

okres zatrudnien ia pracownika po Wyzwoleniu bez prze rwy Vi ostatnim zakładzie pracy pl zed powstaniem prawa do

renty .

2. Okres zatrudnienia w ostatnim z i:lk ł adzie prary uważ a

się za n ieprzerwany, jeżeli pracownik przerwał zatrudni en ie

w tym z.akładzie pracy z powodu

1) s łużby wojskowej,

2) nauki w szkołach określony ch wart. 4 u st. .2 pkt I

2

i art. 8 ust. 1 pkt 1,

~) odbywania aspirantury n aukoweJ . .

4) zatrudnienia w innym zakładzi e pracy na podstaw ie wyboru,

5) niezdolności do pracy. w czasie której słu ż yło mu praw o

do zasiłku z ubezpieczenia społe c zn e go z tytułu chorob y

lub l?acierzyń.stwa,

się

i

358 -

--~~----------~--------------------~

6) inwalidztwa

,

,

i powrócił do zatrudnienia w tym 'zakładzie pracy najpóźniej

w ciągu 3 miesięcy od ustania wymienionych przyczyn.

3. 'Okres zatrudnienia uważa się za nieprzerwany, jeżeli

pracownik zmienił zakład pr·acy z powodu

1) służby wojskowej,

2) nauki w szkołach określonych wart. 4 ust. 2 pkt 1 l. 2

i art. 8 ust. 1 pkt l,

3) odbywania aspirantury naukowej,

4) niezdolności do pracy, w czasie której służyło mu prawo

do zasiłku z ubezpieczenia społecznego z tytułu chorc.by

lub macierzyństwa,

5) inwalidztwa

5. ,Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z

Ministrem Zdrowi.a ustala w drodz'e rozporządzenIa sz czegóło­

we 'zasady orzekania przez kpmisje o inwalidztwie izaJiczania

do jednej z grup inwalidów określonych wart. 12.

i podjął ponowne ,zatrudnienie w innym zakładzie pracy naj-

Art: 14. 1. Prawo do świadczeń określonych dekretem

powstaje z dniem spełnien i a się wszystkich warunków, wymaganych przez dekret do uzyskania teg.o prawa, jednakże ,

prawo do renty inwalidzkiej powstaje z dniem ustania pwwa/

do zasiłku chorobowego, a jeżeli pracownik w okresie czasowej niezdolności do pracy pobierał wynagrodzenie" prawo do

renty inwalidzkiej powstaje z dniem ustania czasowej niezdolności do pracy.

póżniej w ciągu 3 miesięcy od ustania wymienionych przyczyn,

jeżeli poprzedni zakład

pracy odmówił przyjęcia go do pracy.

4. Okres zatrudnienia uważa się również zanieprzerwan y, jeżeli pracownik zmienił zakład pracy z powodu

1) przeniesienia służbowego lub innego zarządzeni'l,

2) przeniesienia służbowego małżonka do innej miejscowości,

3) objęcia zatrudnienia na podstawie wyboru,

4) redukcji etatów,

5) likwidacji zakŁadu pracy,

6) zakończenia robót

I

_

inwalidztwa datę zgłoszenia wniosku o rentę lub datę w.:ześ;.

niejszego orzeczenia komisji.

3. O rganiz ację komisji wymi~nionych w ust. 1, szczegółowe określenie ich zadań i p<?stępowan ie 'przed nimi regulują

odręl:>ne przepisy.

4. ,Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia ' powierzyc-komisjom wykonywanie zadań wymienionych w ust _l

i 2 również w stosunku do osób nie b ędących pracownikami

oraz ustalić tryb postępowani a w tych sprawach.

.i przerwa w zatrudnieniu z wymienionych 'P~zyczyn nie przekraczała 3 miesięcy.

Art. 12. Inwalidą w rozumieniu dekretu jest osoba, która

z powodu stałej lub długotrwałej, . całkowitej lub częściowej

utraty zdolności do pracy została zaliczona do jednej z niistępujących grup: '

o

"

1) do. I grupy inwalidów _ obejmującej osoby, które z po.wodu znacznego naruszenia sprawności organizmu mają

ograniczoną zdolność dq wykonywania jakiejkolwiek

pracy zawodowej i potrzebują stałej opieki innej osoby,

2.. Renty wypłaca się od dnia powstania prawa do renty;

jednak za okres nie dłuższy niż 3 miesiące wstecz od dnia.

zgło~zenia wniosku.

-, '

Art. 15. 1. W razie zbiegu u jednej osoby prawa do

dwóch lub więcej rent. przewidzianych n iniejszym dekretem,

przysługuje tylko jedna renta, a mianowicie wyższa lub wybr.ana przez zainteresowanego.

.

2. W razie zbiegu u jednej osoby prawa do renty przysługującej na podstawie niniejszego dekretu z prawem do

Innego świadczeI,lia o charakterze rentowym wypłaca się również tylko jedno świadczenie, a mianowicie wyższe lub wybrane przez zainteresowanegC!. Ograniczenie powyższe nie dotyczy

prawa do wynagrodzenia szkód wywoła.nych chorobą, niezdolnością do pracy oraz śmiercią.

4

2) do II grupy inwalidów"':"" obejmującej osoby, które z po3\ Minister Pracy i Opieki Społecznej określa w drodze

wodu znacznego naruszenia sp rawnoś ci oTganizmu mają

rozporządzenia zasady, które należy stosować w razie zbiegu

ograniczoną zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pra- ~ u jednej osoby prawa do świadczeń na podstawie niniejszegO'

cy zawodowej, lecz nie potrzebują stałej opieki innej

dekretu z prawem do świadczeń z instytucji zagranicznych.

osoby,

3) do III grupy inwalidów - obejmującej osoby, które wsku, tek naruszenia sprawności organizmu stały się niezdolne

do systematycznej pracy w swoim zawodzie w zwykłyc~

warunkach istniejących w tym zawodzie,leczzdolne są

do pracy w swoim lub innym zawodzie z obniżeniem

kwalifikacji lub wydajności pracy, ze zm.niejszeniem zakresu wykonywanych czynnoscl lub z ' koniecznością

stworzenia odpowiednich warunków pracy.

Art. 16. Prawa do świadczeń przewidzianych w dekrecie

nie nabywa, a naby te traci osoba, która wywoł ała przes t ęp­

stwem umyślnym okoli czności, uza sad niają c e powstanie prawa do świadczeń lub ich zwiększenie.

Art. 13. 1. Utratę zdolności do pracy, grupę inwalidów,

do której dana osoba ma być zaliczona, datę powstania . inwalidztwa, związek przyczynowy inwalidztwa lub śmierci z

wyPadkiem w zatrudnieniu lub chorobą zawodową, k ierowanie

na leczenie i przeszkolenie zawodowe oraz możliwości zatrudnienia w dotycpczasowym lub , innym zawodzie ustalają

komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia.

2. Komisja ustala datę powstania inwalidztwa w przypadkach, gdy od tego za-leży ' stwierdzenie prawa uo renty.

Je żeli komisja nie może ustalić daty powstania inwalidztwa,

ustala okres czasu, w którym powstało inwalidztwo; końcową

datę tego okresu przyjmuje się za d'atę powstania inwalidz' twa. Jeż eli komisja nie może ustalić ani daty, ani okresu

powstania inwalid~twa, przyjmuje się jako datę powstania

2. , Podwyższenie renty następuje od dnia zgłoszenia

wniosku o podwyższenie, a jeżeli podwyższe nie renty nastę­

puje Z urzędu, od dnia wydania decyzji.

Art. 17. ' l. W raz.i e/ zajścia okoliczności mających

na prawo do świadcz eń lub ich wysokość następuje

na wniosek zainteresowanego lub z urzędu ponowne ustulehie

wpływ

świadc ze ń.

Obniżenie lub _wstrzymanie renty następuje od najterminu - jej płatności, przypadającego po upływie

mi e siąca od wydania decyzji obniżającej lub wstrzymującej

rent ę, z wyjątk i em przypadków

uprawniiijących

prezydiu,m

właściw ej

rady narodowej do wstrzymania renty z mocą

, 3.

bliższ ego

wsteczną·

Art. 18.

Prawo do świadczeń ustaje

l) gdy odpadnie którykolwiek z warunków wymaganych do ,

przyznani/!. świadczenia,

2) ze śmiercią osoby uprawnionej. ,-

...

/

\

.

Dzien 'k Ustaw Nr 43

-

Poz., 200

-

lub śmiercią tylko w przypadkach ustalonych w ust. 1. Wy1. Wypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli

prawo do tych świadczeń ustało lub okaże się, że nie istniało. \ nagrodzenie szkód ogranicza się do kwoty, o którą wynagrodzenie szkody należne w myśl przepisów prawa cywilnerjO

2. , Rencista jest obowiązany do zwrotu pobranych kwot,

przewyższa świadczenia należne od prezydium wł'lści wej rady

jeżeli ył pouczony przez prezydium właściw ej rady no.rodonarodowej.

kolicznościach powodujących ustanie p rawa do świad­

b wstrzymanie ich wypłaty , a pobiera te ';wiadczenia

Art. 25. 1. Nie uspołeczniony zakład pracy jest obomimo ę..jścia powyższy ch o k oliczności. W przypadkach uzawiązany zwrócić prezydium właściwej rady narodowej równo' sadnio ych szczególnymi okolicznościami prezydium właści­

wartość śWiadczeń należnycłi od prezydium osobom Ilprawn; owej r dy, narodowej może, odstąpić od żądania zwrotu.

nym, jeżeli choroba, niezdolność do pracy lub śmierć są na3. Rencista, który korzystał nieprawnie .ze 'świadczeń na

stępstwem okoliczności,

uzasadniających ,,0dpovv"lCdzialno ś ć

ie nieprawdzh'lych zeznań lub dokumentów albo w

nie usp ołecznionego zakładu pracy w myśl prz episów prawa

przypadkach zlej woli - obowiązany jest do zwrotu

cywilnego. Na żądanie prezydium właśc i wej r~dy narodowej

pobranych kwot, niezależnie od odpowiedzialnie uspołeczniony zakład, pracy obowiążany jest zwrócić p l' eności

zydium zamiast równowartości renty, jednorazowe , od,zkodowanie, obliczone na zasadach prawa cywilnego,

4. Minister Pracy i Opieki Społecznej ureguluje, w drodze ro porządzenia sp rawę wstrzymania wypIaty renty osobom

2. O soby uprawnione do świadczeń w myśl dekretu mo q ą

p ozba iónym wolności oraz udzielan.ja świadczeń członkom

dochodzić od nie uspołe cznionego zaki udu pracy wynagrodzerodzin tych osób.

nia szkód wywołanych chorobą, nie zd olnością do pracy lub

A t. 20. 1. , Prezydium właściwej rady narodDwej ma

prawo potrącać z nale żn ych świadczeń rentowych

l) za iczki wypłacone na poczet należnych świadczeń rentow ch

2) ni prawnie pobrane (art. 19 ust. 2 i 3) świadczenia rentoe z prezydium właściwej rady narodowej lub innych

ip. tytucji oraz zasiłki z- tytułu ubezpieczenia rodz innego

lu na ,wypadek choroby i macierzyństwa,

3) za omogi wypłaco ne z tytułu pomocy społecznej, jeż eli

p zy wypłacie zastrzeżono ich potrąc enie.

2. Na pokrycie kwo! wypłaconych z tytułów wymienionych

ust. 1 prezydium właściwej rady n a ro dąwej ma prawo

l) p trącić c ałą nale żn ość p rzys ł ugującą za okres od daty

,p wstania prawa do świadczeń rentowych do daty wydani ostate cznej decyzji pr zyznającej te ś wiadcze nia,

2) d konywać z wypłacanych rent potrąc eń w wysokości nie

p z ekraczającej 20o/f) renty.

Swiadczenia p ieniężne przewidziane w dekrecie

ulec za jęciu tylko na zaspokojenie rosz c zeń allmentacyjny h w wysokości i na zasadach określonych w kodeksie

postęowania cywilnego.

'

,

1. VI razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o wiadczenia, uprawnienia jej, wynikaj ą ce ze z głos zon eg o

wnios u, przechodzą na pozostałego przy życiu małżonka

oraz a dzieci, a w wzie ich praku - kolejno na: wnuków, '

rodzic 'w, dziadków i rodzeństwo.

2. Przejście uprawnień następuje ' pod warunkiem, że

'pozostawał , na utrzymaniu tych osób bądż też osoby

na utrz ymaniu zm arłego. Osoby, na które przechodzą

upr.a' ienia wymieniop'e w ust. 1, mają prawo dalszego prowadz ia n ie ukończon ego jeszcze postępow an ia w celu ustalenia wiadc,zeń.

mogą

wypłaca się w okresach mie się czńYch.

1. Uspołeczniony zakład pracy obowiązany

rócić prezydium właściwej rady narod~wej swiadcze~

płacone przez p rezydium osobom uprawnionym tylko

padkach, kiedy choroba, ' niezdolność do pracy lub

pracownika spowodowane zostały naruszeniem przez

pracy jego obowiązków, wynikających" z przepisów

ących ochrony życia i ,zdrowia pracowników.

, 2. Osoby uprawnione do świadczeń w · myśl dekretu

mogą dochodzić od uspołecznionego zakładu p racy 'Nynagrodzeni

szkód wywołanych chorobą, niezdolnością do pracy

śmiercią

na, zasadach ustalonych w ust. 1. Wynagrodzenie

szkód ogranicza się do kwoty, o którą w y nagrodzeme szkody

należne w myśl przepisów prawa cywilnego' przewyższa świad­

czenia należne od prezydium właśCiwej rady narodowej,

Art. 26. Osoba, która w myśl przepisów prawa cywilnego

odpowiada za skutki zda rzenia p ow odujące wypłatę świad­

czeń na podstawie dekretu, obowi ązana jest z;"'rócić organowi

przyznającemu renty wypłac one świadcz enia'. Up rawn ieni do

Świadczeń zac how ują prawo dochodzenia od os ób odpow:edzialnych ' za skutki zdarzenia odszko dowania ' w g ran icach

kwoty, o którą wynagrodzenie szkody należne w myśl przepisów prawa cywilnego przewyższa świadczenia , -nal e żne na

podstawie dekretu.

Art. 27. Dla roszczeń regresowych wynikających z art. 24

i 26 w stosunku do uspołecznionych zakładów pracy prawo

do żądania zwrotu świ adcze ń przedawnia , s ię z u pływem

3 lat ,od daty powzięcia przez organ p rz yznają c y renty w ' adomości o chorobie, n iezdolności do pracy' lub śmie r ci pracownika. Bieg termin u prekluzyjnego przewidzianeuo w post ę powaniu arbit rażow ym liczy s i ę od daty dokonania wy pła ty

danej ra ty rentowej,

R o z d z

a ł

II.

Renta starcza.

Art. 28. 1. Renta starcza przysługuje pracownikowi , który ma wymagany okres zatrudnienia i osiągnął wiek sta rczy

w czasie zatrudnIenia lub w ciągu 5 lat P9 ustaniu zatrudńie­

nia (art. 7).

pracownik ukończył wiek starczy przed osiąg­

wymaganego okresu zatrudnienia, prawo do rE.:nty

starczej powstaje z chwilą osiągni ęcia wymaganego okresu

zatrudnienia.

2.

Jeżeli

ni ęciem

Art. 29. Okres zatrudnienia wymagany do uzyskania renty starczej wynosi 25 lat dla mężczyzn, a 20 lat dla kobiet.

Art. 30. Wiek starczy wynosi

a) dla pracowników I kategorii , zatrudnienia

dla mężczyzn, a 55.lat dla kobiet,

b) dla pracowników II kategorii zatrudnienia

dla mężczyzn, a 60 lat dla kobiet.

60 lat

65 lat

' Dziennik Usta w Nr 43

Art. 31.

-

360

1. , WysokQŚĆ renty starczej wynosi miesięczn i e

r

do 1200 zł

od n a dwyż ki ponad

1200 do 2000 zl

od n a d w!)ż kl

po nad 2000 zl

20

15

.•

-

I

60

II

40

2. Renta starcza wraz ze wszystkimi dodatkami z wyjątkiem doda tków dla 'dzieci, wnuków i rodzeństwa nie mOle

wynosić miesięcznie

l) więcej niż 1200 zł. a wraz z dodatki em za odznaczen ie

orderem (art. 59) - 1500 zł i

2) mniej' ni ż renta w.raz z dodatkiem dla rencistów nie pracujących, ustalona na podstawie art. 81 ust , 2 .- jeżeli rencista nie pracuje i poza rentą nie posiada dochodu z innych źród eł.

Art. 32. t. Wysokoś ć renty starczej ulega na wn bsek

zainteresowanego ponownemu ustaleniu, jeżeli

1) po przyznaniu . renty

był zatrudniony i jego przeciętny

zarobek w okresie ostatnićh 3 lat był wyższy

niż p rzecię tny miesięczny z,a robek, który był obliczony

dla ustalenia podstawy wymiaru renty albo w okresie tym

osiągnął warunki do uzyskania renty

przewidzianej dla

pracowników I kategorii zatrudnienia,

2) w powyższym trzyletnim okresie nie było przer w w pracy,

miesięczny

wyno sząc ych łącznie więcej niż

6 miesięcy.

2. Dla ponownego ustalenia renty przyjmuje się za podwymiaru przeciętny miesięczny zarobek z oslil tnich

3 lat.

,

Art. 33. t. Jeżeli pobierający rentę starczą został zaliczony do I grupy inwalidów , renta starcza ulega na jego

wniosek zamianie na rentę inwalidz k ą , przy słu guj ącą w razie

inwalidztwa powstałego z innych przyczyn niż wypadek w za.trud9ieniu lub choroba zawodowa.

stawę

Je żeli pobierający rentę starczą uległ

wyp.a dkowi w

zawod'Ową, renta

zatrudnieniu lub zachor ował na chorobę

starcza ulega na jego wniosek zamianie na r entę inwaIidzk~

przysługując ą w razie inwalidztwa powstałe g o wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej .

I

,

I

Za wypadki pozostając e w związku z zatrudnienlem

uważa s ię w sz czególnoś c i wypadki , którym ulegli pracownicy t

1) podczas lub w związku z wykonywaniem swoich zwykły c h

czynności a lbo pol eceń osób, którym pracownik podlega

z tytułu swego zatru dnienia,

2) w związku z wykonywan iem czynn oś ci w inte,~es ie zakladu

pracy, nawe t bez polecenia,

3) przy przechowywaniu, czyszczeniu, naprawie I przenosze~ niu n ar z ę dz i prac y, chociażby dostarczonych przez sam ..

go pracownika,

4) w drodze do pracy i z pr acy.

2.

3. Minister Pracy i Opieki Społecznej określa w drodzl

rozporządzen i a, jakie wypadki pracowników nal eży uwaid

za zrównane z wypadkami, wymiemonymi w ust. 2.

4. Minister Pracy i Opieki Społecznej reguluje równ l eł

w drodze rozporządzenia sprawę ' świadczeń dla osób, którl

ulegną wypadkowi nie b ę dąc pracownikami.

1. Za choroby zawodowe uważa się (:h'Jroby

wskutek wykonywania określonegO- zawoiu, l

istoty danej pracy lub z powodu warunków) w którycli aił

ona odbywała .

Art. 31.

powsta j ące

2. Rada Ministrów ustala w drodze rozporządzenia WY"

kaz chorób zawodowych uprawniających do św ia d c zeń prz","

widzianych w 'dekrecie w razie I nwalidztwą lub śmierci z 'pa.

w0du choroby zawodowej oraz w arunki do uzyskania t y cła

świ adczeń.

Art. 38. 1. . Okres zatrudnienia wymagany do llzyskw.

renty inwalidzkiej wyn0si dla pracowników w wieku

powy żej

18 lat do 20 lat -

20

22

R o oz d z i a 'ł III.

Renta Inwalidzka.

Art. 34. Renta inwalidzka przys ługuj e pracownikow i,

który posiada wymagany okres zatrudn ienia I st a ł się inwalidą w cza sie zatrudnienia lub w c iągu 2 lat po ustaniu zatrudnienia (art. 1).

Art. 35. ~ Pracownik jes t inwalidą , jeżeli ' sta ł si ę n iezd olny do pracy wskutek wypadku w zatrudnieniu, chorob y zawodowej lub innych przyczyn i został zaliczony do jednej z 'g rup

inwalidów,

' Art. 36 . . L Za wypadek w zatrudn ien iu uważa się nazd" , .;enie spowodowane p rzyczyną z e wnętrzną, kt~re za·

szło w ,związku z 4atrudnieniem.

,głe

I

Procen t potist a)1!Y wymiaru re,lt!)

Dla pracowników

kate gorii

zatrud nienia

"

2.

Poz.' 200

;.

25

" "

"

l rok

22

2 lata

25

3

30

4

"

"

2. Dla pracowników w wieku powyżej 30 lat okres za·

trudnienia wymagany do uz yskania re~ty inwalidzki.ej wynosI '

5 lat. które powinny pr z yp adać na okres osta tnich 10, lat

przed ustaniem zatrudnienia. Do okresu dzies ięci ole tniego

nie wlicza s ię ok: esów pobierania renty inwalidzkiej.

3. .Leżeli pracownik nie ma okresu zatrudnienia, ustalon ego w ust. t lub 2 dla grupy pr~cowników obejmujących

jego wiek, ale ma mniejszy okres zatrudnienia., ustalony dla

pracQwników bezpośrednio p oprzedzającej grupy , przyjmuje

się, że ma okres zatrudnienia, wymagan'y do uzyskania ,!'enty

inwalidzkiej, jeżeli pracował ~ez przerwy od chwIH p rzejścia '

z grupy pracown ików młodszy ch do grupy pracowników srarsżych do daty powstania inwalidztwa.

.

ik Ustaw Nr 43

wym

-

361

Poz. 200

c) w -wieku poniżej 20 lat, jeśli pracownik rozpoczął zatrudnienie przed ukończeniem 18 lat i -pracował bez

przerwy do daty powstania inwalidztwa.

Okres zatrudnienia wymieniony w ust. L i 2 nie jest

any, jeżeli inwalidztwo powstaJo

a wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej,

b w wieku poniżej 18 lat,

Art. 39.

I

Dla pracowników

wynosi mie-

od nadwyżki od nadwyżki

ponad 1200 ponad 2000

do 2000 zł

zl

,

kafegorii

zatrudnienia

grupy

Inwalidów

I

przyczyna inwalidztwa

wypadek

lub choroba

. zawodowa

'.

I

100

II

75

, I, 5070

III

50

40

I

100

60

II

75

40

1 11

50

30

II

bez względu na przy,

czynę inwalidztwa

Inne

przyczyny

ł

•

,

I

wyją

renty inwalidzkiej

Procent podstaw!J wymiaru renty

do 1200 zł

2

Wysokość

1.

sięcznie

I

,

20

15

,

I

.

Renta inwalidzka wraz ze wszystkimi dodatkami z

iem dodatków dla dzieci, wnuków i rodzelistwa nie

Rozdzia

IV.

może wynosić miesięcznie

1) lęceJ niż 1200. zł, a wraz z , dodatkiem

<> derem (art. 59) - 1500 zł i

za

iej _ niż

2)

a renta wraz z dodatkiem dla rend~ów nie pracujących,

ustalona na podstawie 'art. 81 ust. 2 - jeżeli rencista

nie pracuje i poza rentą nie posiada dochodu z innych źródeł i został zaliczony do III lub II grupy inwalidów,

b renta ustalona pod lit. al zwiększona o 50°/0 - jeżeli

rencista został zaliczony do I gruPy inwalidów.

3 Jeżeli rel1cista zaliczony do III grupy inwalidów z -innych przyczyn niż wypadek

zat);,u dnieniu lub choroba Zawodo a posiada równi e ż dochód z pracy lub z innych źródeł,

- który łącznie z rentą inwalidzką bez dodatków dla dzieci,

wnuk'w i rodzeństwa przekra,cza podstawę jej wym.iaru,

wów as rentę zmniejsza się o kwotę przewyższającą tę podstawę nie wię c ej jednak niż o 50010,

.

w

\

rt. 40. W razie stwierdzenia na wniosek lub z urzędu

p rzez komisję lek a rską do spraw in'w alidztwa i zatrudnienia

istotn j zmiany w inwalidztwie asoby pobierającej rentę inwalid ką ustala się ponownie prawo do renty lub jej wy&Okoś.

. zasad

Renta rodzinna.

odznaczenie

Rada Ministrów określa w dI;.odze rozporządzenia

planowego zatrudnienia in""alidów.

Ił; 42.

Renta inwalidzka ulega na wniosek Jencisty

zamia ie na rentę starczą, jeżeli spełniły się warunki do prz)tznani tej renty.

rł. 43. Wysokość renty inwalidzkiej ulega na wniosek

rene! ty ponownemu ustaleniu, jeżeli spełnione są warunki

okreś one wart. 32.

, Art. 44. . Renta rodzinna przysługuje" uprawnionym człon­

kom rodziny po pracowniku, który zmarł

1) wskutek wypapku w zatrudnieniu lub choroby zawod0wej

lub

2) wskutek innych przyczyn i w chWili śmierci posiadał wa-

runki wymagane do uzyskania renty inwalidzkiej lub

starczej albo pobierał jedną z tych rent. '

Art. 45. 1. Członkami rodziny pracownika (rencisty)

uprawnionymi do renty rodzinnej są

1) dzieci, wnuki i rodzeństwo ,stan)d wolnego w wieku do lat

16, a w razie uczęszczania do 'szkoły ' w wieku do lat 24,

lub bez względu na wiek, jeżeli stali się inwalidami I lub

II grupy w wieku do lat 16 lub w czasie uczęszczania do

szkół w wieku do lat 24,

2) małżonek i rodzice, którzy pozostawali na l1ttZ[mimiu

pracownika (rencisty) i nie mają 'poza pracą dostatecznego

. dochodu z innych źródeł, j~żeli

a) osiągnęli wiek: mężczyżni 65 lat, kobiety 55 lat lub

są inwalidami albo wychowują

przynajmniej jedno

z dzieci, wnuków lub rodzeństwa zmarłego pracownika

(rencisty), uprawnionych do renty rodzinnej w wieku

do lat 8,

b) stali się inwalidami lub osiągnęli określony wiek przed

śmiercią pracownika (ren~isty) lub najpóźniej w ciągu

5 lat po jego śmierci albo przed ustanIem uprawnień

dó renty z tytułu wychowywania dziecka, wnuka lub

rodzeństwa zmarłego pracownika (rencisty) z pow('du

ukończenia przez nie 8 roku.

I

która w dniu śmierci żywiciela była w

za niezdolną do . pracy przez okres ciąży

i 2 miesiące po porodzie.

2.

Małżonkę,

ciąży, uważa .się

'-,--- --

(

-

362 '

Poz . 200

/

3. Rentę przyznaną członkom rodziny odpowiadając ym

warunkom ok reślo nym w ust. 1 wy p ła c a s ię nad:tl r ównie ż ,

w czasie zatrudnienia podj ę tego po śmierci żywiciela .

Rada Ministrów określa w drodze rozpo rzą dze.nia, w

jakich warunk i'-Ch uwa ż a si ę członków rodziny za pozostają­

cych ,na ut rzymaniu pracownika (rencisty) oraz jaki dochód

powoduje zawieszenie pra wa do renty.

4.

do 1200 zł

od nadUJyżki

p onad 1200

' do 2000 zł

od nadUJytkl

ponad 2000 zł

30

20

15

Art. 46. 1. Małżonka rozwiedzionego ~waża się za człon­

ka rodziny, up rawnionego do renty rodzinnej po zm arłym

rozwiedzionym mał ż on ku, jeżeli w chwili jego śmierci oprócz

sp ełni eni a innych warunków wymaganych do uzyskani fi renty

miał prawo do alimentów ze strony rozwiedzionego mc.łżonka.

2. ' Jeż e li pracowni~ zmarł wskutek wypadku w zatrudnien iu lu b choroby zawodowej"wysokość renty rodzi nnej okre.ślon ej w ust. 1 podwyższa się a 10% podstawy wymiaru renty,

Art. 47. Małżonek zmarłego pracownika ' lub rencisty

traci prawo do renty rodzinhej-w razi e wstąpi e nia w ponowny

pełne , p rzy p ~dającą na nie część renty rodzinnej zwiększa: si,

3: R e n tę rodzinną podwyższa si ę o 65 zł, jeżeli do renty

uprawnionych

jest dwóch c złonków rodziny, a o 145 zł, jeżell

2. Osobę, która_ zawarła związek mał żeński z rencist ą,

do renty uprawnionych jest trzech lub więcej członków rouważa s ię za członka rodzip.y upr,awn{on'e go do renty rodzinnej, jeżeli z małżeństwa tego urodziło się dziecko lub ma.łżeń- ) dziny.

stwo trwało co naj mniej 3 lata albo śmierć rencisty n a'stąpił a

4. Jeżeli człon e k rodziny up rawniony do renty został zaw skutek wypadku w z.atrudnieniu, a ponadto spełnione są. inne

liczony do I grupy inwalidów, przypadającą na ,ni ego cz ęś Ć

warunki wymagane do uz y~ kania ·tej renty.

renty rodzinnej zw iększa się a 100 zł.

5.

Je żeli uprawnionymi do renty rodzinnej są sieroty zu-

związek małżeń ski.

o 1.0% podstawy wymiaru renty.

Art. 48. Z tytułu wychowywania dzieci, wnuków lub rod z eństwa może być zaliczona- tylko jedna osoba jako uprawniona do renty rodzinnej,

6. Łączna , wysokość renty rodzinnej wraz ze wszystkimi

dodatkami z wyjątkiem dodatku dla dzieci, wnuków I rodzeń­

stwa nie może p rz ekr.aczać kwoty 1.200 zł, a wraz 1. dodatkiem

za odznaczenie orderem (art. 59) - 1.500 zł miesięcznie.

Art. 49.

dzieci

Za dzieci w rozumieniu

dekretu

uwa ża

sl~

1) własne"

2) przysposobione,

Art. 53. 1. Renta rodztnna' na dzieci, wnuki I rodzeństwo

nie przysługuje w czasie korzystania przez ~ nich ze św i adczed

z funduszów publicznych w rozmiarze dostatecznym dla po~

krycia kosztów utrzymani.a i wychowania.

Minister Pracy i Opieki Społecznej okre.~ la w drodze

w jakim rozmiarze świadczenia z fundusz.ów

publicznych uważa się za dostateczne lila pokrycia kosztów,

utrzymania 1 wychowania.

2.

3) drugiego małżonka (pasierbów).

rozpoFządzenia,

4) dzieci obce w zięt e na utrzymanie I wychowanie.

Art. 50. 1. Dzieci obce, wnuki i rodzellstwo U.waża' s i ę

za członków ' rodziny uprawnionych do reąty rodzinnej po

zmarłym ,pracowniku, jeż eli

1) nie mają prawa do renty rodzinnej po własnych rodzicach,

Art. 54. W razie wstrzymania lub zawieszenia wypłaty

renty jednemu z cz łonków rodziny pozostałym członkom wypła c a się r entę w wysokości odpowiadającej ich liczbie.

2) zos t ały wzięte na wychowanie i utrzymanie co naj mniej

R o z d z la ł

na rok , przed śmiercią pracownika oraz

3) rodzice ich nie żyją albo n ~e mogą zap ewnić im utrzy-,

Dodatki do rent.

mania.

2. Dziecka obcego nie uważa s ię za cz)onka rodziny

uprawnionego do renty rodzinnej po zm ar łym p racowniku,

j eżeli chociaż jedno z rodziców dziecka żyje i mo że zapewnić

mu utrzymanie, chyba że zmarły pracownik był opiekunem

dziecka, ustanowionym przez władzę opi ekuńcz ą.

Warunek określony w ust. 1 pkt 2 nie jest wymagany,

pracownika 'jest następstwem wypadku lub choroby zawodowej .

3.

jeśli śmierć

Art. 51. 1. Wszystkim członkom

j edna łączna renta rodzinna.

rodziny

przysługuje

Minister Pracy , i Opieki Społ ecznej określa _ w drodze

rozporzą d z enia p rzypadki , w których renta rodzinna może być

p odzielpna na równe części między członków uprawnionych da

renty.

2.

Art. 52.

nie

Wysok0Ś ć

ren ty rodzinnej wynosi miesięc z-

V.

Art. 55.

1. Rencista, pobierający rentę st arczą lub Inwa-

lidzką, ma prawo do' doda'tków ,do renty dla dzieci, wn uków

r

rod zeństwa ,

które spełni ają warunki wymagane do uzyskania

renty rodzinnej.

'

2. Małż on e k, pobierający r entę ro dzinną, ma prawo do .

dodatków do renty rodzinnej dla dzieci, wnuków i rodzeństwa.

k tóre są up rawnione do renty rodzinnej . Prawo to PTzysleguje r ównież opiekunowi tych dziecL

'

, 3. Dodatki do rent wymienione w ust. 1 i 2 przysługują W

wysokości zasiłk ów rodzinnych.

) 4. Dodatki przewjdziane w ust: 1 i 2 n ie przysługują dl a

dzieci, wnuków i wdzepstwa. na- które wypłacdne są zasiłki

rodzinn e lub dodatki z innych tytułów.

Art. 56. 1. Za każdy rok pracy fi zycznej w brackich ~ ..

kładach pracy przysługuje dodjłtek mie sięczny do

.,

1) renty starczej w wysokości od 1,25 zł do 7,50 zł, jeżeli pod- ~

stawa wymiaru renty n ie przekracza 1.000 zł,

-

łk Ustaw Nr 43

,363

p·oz. 2{lO

r aty inwalidzkiej, p rzysługującej w razie inwalidztwa postałego wskutek wypadku w zatmdnieniu lub choroby

z wodowej, w wysokości od 1,50 zł do 16,50 zł, jeżeli pods awa wymiaru renty nie przekracza 800 zł,

2. Osobom uprawIilioIilym do renty rooi'ziIlnej, odzu-acz '.mym

orderami wymienionymi w ust. l, p!'zysru~je dod:ltek miesięczny do tej renty w wysokości 10010 .podstawy wymiaru

renty.

.

inwaHdzki~j ; przysłu9Ującej w razie inwalidztwa po-

3. Z tytułu posi adania orderów przysług:\llje tył~o jeden

dodatek.

3' rrnty

'Ystałego

z innych przyczyn niż wypadek w zatrudni'Cniu

lhb choroba zawodowa

.

e} w wysokości od 1,75 zł do 9 zł, jcielirencista byI zali. czony do I grupy inwalidów, a podstawa wymiaru ren.ty nie przekracza ł'OO zł., .

t) w wysokości od 1 zł do 7,75 zł, jeżeli rendsta był zaliczony do II grupy ,i nwalidów, ił podstaw.a wymiaru ren- ,

"ty nie plzekracz.a 900 zŁ,

( w wyso:kośd od ,Z,50 zł -do 11 'Zł. jcieli rencis,t a był zaliczony do III grupy inwalidów. ,a podstawa wymiaru

renty nie przekracza 1.200 zł.

Art. 60. L RenCistom nie pracującym i nie posiadającym

poza rentą d.och.odu z innych żródeł przysługuje dodatek

1) do renty starczej dla 'pracowników I kategorii zatrudnienia w wysokości 15%, a dla pracowników II kategorii zatrudn'i€nła w wysokości 20% podstawy wymiaru renty do

U!OO zł,

2) do renty inwalidz'kiej - bez wzg1ędu na kategorię zatrudnienia - w wysokosci

dodatku określon.eg,G

w liS • l zmarł, ,pozo stalej wdowie. uprawnionej do rooty rodzinnej, przysługuje za każdy rok pracy fizycznej .męża w

,brack 'ch zakładach pracy dodatek miesięczny

l'

'Vi wysokości

od 0,75 'Zł d((;) '] zł, jeżeli podstawa wymiaru

przekracza 900 zł, a mąż zmarł wsllruteik wyJkl-dlru w

z~trudn ieniu lub choroby zawodowej,

2) ~ wysokości od 1,25 zł do 4,25 .zł, jeżeli podstawa wymiaru

11 ie przekracza 600 zł, a mąż był uprawniony do renty starc ~ej lub inwalidzkiej.

11 ie

3 Minister Pracy i Opiekl Spoleczn-ej określa w drodze

rozpo ządzenia szczegółowe warunki do uzyskania dodatku

wym enionego w ust. 1 oraz jego wysokość .

-4

Minister Pracy i Opieki Społecznej 'usta1i w drodze za-

nądz ~nia wykaz brackich zakładów pracy.

1- rl. 57. 1. Za nieprzerwany okres :zatrucl:nienia po Wy%WOlE niu przysługuje do renty inwalidzkiej przyznan.ej w razi€ iIJwalidztwa pow,stałego z innych przyczyn niż wypadek w

zatruflnieniu lub choroba zawodowa dodatek miesięczny w naatępu p ącej wysokości

~izy nie.przerwauym

,kre-sie zatrud nienia

!>rzyczyl'l8 'inwali{[Zlwa

I

J eżeli pracowBik uprawnionY'·do

2

wypadek lub ChO-/

roba zawodowa

Grupa

Inwalidów,

inne

przyczYIlY

procent podstawy wymiaru renllJ

00 1200 zł

,I

I

I

I

II

l

III

3) do renty rodzinnej -15%

-

20

'5

15

15

15

podstawy

wymiaru renty do

1.200 zł.

2. Dodatek do renty rodzinn-ej pnysługuje upraw.ruronym

do . renty ,członkom rodziny, ~e:i'ielł warunki pu:ew1-dziane w

ust. 1 spełLłi-aj~ wszyscy człol'lk'Owie rodliny. -Gdy w,a rullk,ido

dodatku spełniają tylko niektórzy członkowie ro rlżiny, człon­

kom tym przysługuje dodatek do renty, jeżeli nie prowadzą

wspólnego gospodar stwa domowego z pozostałymi członkaini

rodziny, którzy warunków do dodatku nie .spełniają.

3. Minister Pracy i Opieki Społ€cm-ej wyda w modze rozprzepisy w sprawie przyznawan ia

dodatków wymienionych w liSt. L

porządzenia szczegółowe

Dodatek wyuosi w kategoTii

zMruduie nla

R oz d z i a ł VI.

II

po L1!:JŻej 15 lat do 20 lat

20 lat

15% renly

10% renty

20%

15%

..

Z'asiłek

Art. 61.

1.

Z asiłek

pogrze.b.owy.

pogrzebowy

przysługufe

w

rdzie

śmierci

~

Dodatek wymieniony w ust. 1 nie p.rzysługuje ,p racowniko i u prawnionemu do dodatku przysługującego z tytułu

zatru lnienia w brackim zak ładzie pracy.

rl. 5'8. Pracownikom nauki przysługuje dodatek miey do renty w wysokości 50% renty bez uwzględnienia

doda 'ków dla dzieci, wnuków i rodzeństwa. Renta łącznie z

tym odatkięm nie może przekraczać kwoty określonej wart.

31 u . 2 pkt 1 lub wart. 39 ust. 2 pkt 1.

J

s ięc ż

j rł. 59.

1. Osobom uprawniemym do renty starczej lub

Inwa 'dzkiej, odznaczonym przez władze Polski Ludowej orde~

rami: Budownkzych Polski Ludowej, Krzyża Grunwaldu, Virtuti Mima-ri, Odrodzenia Polski lub Szt andaru Pracy, przysłu­

guje miesięczny dodatek do tych rent w wysokości 25%renty bez uwzględnienia dodatków dla 'dzieci, wnuków i rodzeń­

atwa.

1) rencisty pobierającego rentę z tytl11\.1 wlasnej pracy,

2) rencisty pohierającego rentę r.odzinną,

3) małżonka i rodziców rencisty pobierającego rentę z t ytułu

własnej pracy, jeżeli . w chwili śmie~d pozostawali na jego utrzymaniu,

4) dzieci, wnuków i rod zeństwa rencisty pobierającego rentę z tytułu własnej pracy, jeżeli -IN chwili śmierci byli na

jego utrzymaniu i sp-ełniali warunki określone wart. 45

ust. l pkt 1.

2. W razie zhiegu pr,a wa do zasiłku pogrzebowego z tytułu zatrudnienia i z tytułu pobierania renty przysługuje tylko

zasiłek wyższy.

3. Prawo do ,zasiłku pogrzebowego wygasa 'w przypadku

niezgłoszen1a wniosku o pTzyznanie go w c,i ągu .fi mi..es4~.cyorl

daty .śmie.rci 'osoby wymienionej w ust. 1.

Art. 62.

Zasiłek

-

pogrzebowy przysługuje

osobie,

364

która

pokryła koszty pogrzebu.

Art. 63. 1. W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu

przez małżonka, dzieci, wnuków, rodziców lub rodzOl15two

albo przez inną osobę, która prowadziła ze zmarłym wspólne

gospodarstw o domowe, zasiłek pogrz~ bowy przysługuje

l) w razie śmierci rencisty pobierającego rentę z tytułu wła­

smij pracy - w wysokości trzykrotnej renty mi esi ęcznej

bez uwzględnienia dodatków dla dzieci, wnuków i rodzeń­

stwa,

2) w razie śmierci osób wymienionych wart. 61 ust. 1 pkt 2

do 4 '- w wys okości 100010 podstawy wymiaru renty, jednak nie więcej niż w wysokości określonej w pkt 1.

.2. W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu przez inne

osoby n iż wymienione w ust. 1 zasiłek pogrzebowy przysługu­

je w wysokości faktycznie poniesionych kosztów pogrzebu,

najwyżej jednak w wysokości określonej w ust. 1.

...,.....-.

R o z d zi a ł

VII.

Swiadczenia w naturze.

Art. 64. 1. Renciści pob ier ający rentę z tytułu własnej

pracy mają prawo do pomocy leczniczej i po ł o żniczej oraz do

protezowania w zakresie przewidzianym dla pracowników.

Członkowie rodziny rencisty pobierającego rentę z tytułu wła­

snej pracy oraz osoby pobierające rentę rodzinną mają prawo

do pomocy leczniczej i położnicz e j oraz do protezowania w zakresie przewidzianym dla 'członkówrodziny pracown ików.

2. Osoby, które uległy wypadkowi w zatrudnieniu lub

zachorowały na chorobę zawodową,

mają prawo do pomocy

leczniczej dla leczenia następstw wypadku lub choroby zawodowej, chociażby nie miały prawa do renty, jeśli nie mają prawa do pomocy leczniczej z tytułu zatrudnienia.

Poz. 200

Art. 68. Prezydium właściwej rady narodowej obowiąza­

ne jest udzielać osobom uprawnionym do świadczeń stosownych zaliczek, jeżeli po otrzymaniu wniosku prawo do świad­

czeń zostało ustalone, ale wydanie decyzji ulega zwłoce z powodu nieusialenia wysokości świadcz eń lub innych okoliczności.

Art. .09. Dla ustalenia okoliczności mających wpły~ na

prawo do świadczeń lub ich wysokość prezydium właścl.wej

rady narodowej jest uprawnione

a) wzywać i ' przesłuchiwać zainteresowanych,. świadków

oraz biegłych,

b) kierować osoby ubiegające się o świadczenia ')raz rencistów do komisji do spraw inwalidztwa i zatrudnienia,

c) zwracać się do sądu z wnioskiem o przesłuchanie świad­

ków lub biegłych.

Art. 10. Wszystkie organy administracji państwowej ł

jednostki gospodarki uspołecznionej obowiązane są udz ie lać

prezydium właściwej rady narodowej pomocy w sprawach dotyczących powszechnego zaopatrzenia emerytalnego oraz wydawać bezpłatnie na żądanie prezydium i zainteresow(l.nego _

wszelkie dokumenty potrzebne do ustalenia prawa do świad­

czeń lub ich wysokości.

Art. 71. W sprawach dotyczących powszechnego zaopatrzenia emerytalnego prezydium właściwej rady narodowej

jest zwolnione od wsz.e lkich opłat.

Art. 12. Wyciągi z akt stanu cywilnego, z aświadcz e~ia

wydawane dla ustalenia uprawnień do ŚWIadczeń, jako też pisma o wydanie tych dokumentów są wolne od opłat.

Art. 13.

Prezydium właściwej rady narodowej

wznawia

postępowanie zakończone pr awomocną decyzją, jeżeli zainte-

resowe,ny przedłoży nowe dowody mające istotny wpływ na

ocenę prawa do renty lub jej wysokość.

Art. 14.

1.

Osoby pobierające rentę obowiązane są za-

wiadomić prezydiu m właściwej rady narodowej o ustaniu lub

zmianie okoliczności wymienionych w decyzji, a mających

wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.

Art. 65. 1. Osoby pobierające renty uzależnione od in2. Prezydium właściwej rady narodowej ma prawo żądać

walidztwa mogą być na swój wniosek lub z urzędu poddane

specjalnemu leczeniu i przeszkoleniu w celu całk owitego lub · od osób pobierających rentę przedkładania dowodów stwierdzają cych dalsze istnienie prawa do świadczeń oraz bad'lć

częściowego przywrócenia im zdolności do pra.:y lub zapobiez

urzędu, czy warunki do świadc zell nadal istnieją.

.,

żenia, pogorszeniu stanu· zdrow ia. VI razie odmowy poddania

się temu leczen iu lub przeszkoleniu wspomniane osoby nie maArt. 15. Prawomocne decyzje w sprawach o zwrot świad­

ją prawa do wyższej renty w przypadku pogorszenia stanu

czeń podlegają wykonaniu w trybie egzekucji administracyjzdrowia i zaliczenia ich do wyższej grupy inwalidów.

nej.

2. Minister Pracy i Opieki Społecznej ustali w rlrodze

Art. 16. Od decyzji prezydium właściwej rady narodozarządzenia szczegółowe zasady przeszkalania inwalidów ' oraz

wej przysługuje zainteresowanemu prawo wniesienia skargi

związany z tym tryb post ępowania .

do sądów ubezpieczeń społecznych ,

Art. 66. Osoba otrzymująca rentę może być na swój wniosek umieszczona w domu rencisty lub w innym zakładzie pomocy społecznej. Na pokry.cie kosztó vy utrzymania w tych

instytucjach można potrącić najwyżej ąOOfo ren ty.

Art. 11. Szczegółowy tryb postępowania, środki dowodowe służące do ustalenia prawa do świadc z eń oraz zasady

wypłaty świadczeń określa Minister Pracy i Opieki Społecz­

nej w drodze zarządzenia.

R o z d z i a ł

R o zd zi a ł

IX.

VIII.

. Renty dla osób szczególnie zasłużonych.

Postępowanie w sprawach świadczeń.

Art. 61. Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna

się na podstawie wniosku, zgłoszonego za zgodą zainteres owanego przez zakład pracy . lub radę zakładową (miejscową) albo

na wniosek samego zainteresowanego lub jego pełnomocnika.

l.

Art. 18.

1.

Ustanawia

się

renty dla osób szczególnie .

zasłużonych dla Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Jraz renty

dla czł on ków rodzin tych osób.

2. Warunki, wysokość oraz tryb przyznaw'lnia tych rent

ustala Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.

i

,

{'

Dzlen ik , Ustaw Nr 4:1

-

Poz. .200

365

1) wy c howywała dwoje dzieci -

R o ,z d z I. a ł . -X.

z chwilą utraty przez jedną

prawa do renty sierocej. chyba. że dmgil sierota

n ie osiągnęła 8 lat, a jeśli wychowywała jedno dziecko

w wieku, do ,l at 8 - z chwilą ukończ e nia przez to dzk:cko

8 la t, oraz

si e rotę

Przepisy przej~ciow~ I wprowadzające.

19. Il e kroć w rozdziale niniejszym mówi si ę o "dotych c asowych przepisach", rozumie się przez to )b o wiązu­

. jąee r,z ed wejś c iem w życie dekre tu przepisy o ' świaclczen i a c ~

emer talnych i wypadkowych, z ubezpieczenia społe cznego,

z l!_be pieczenia z as tęp'czego i dodi'ltko wego, przep is y o pań­

s~wo ymsystemie emerytalnym oraz przepisy o świadcze­

n iach, kt~re zo s t a ły' zlecon,e prezydium właś c iwej rady narodo ej do wypła t y. .

Przepisy dekretu stosuje się, do wniosków o

zenia, zg ł o s zo n ych po w ejściu w , ż y cie dekretu. Do

sp ra

w których . wniosek o świ a d c zenia zost a ł zgłosz ony

p I;zed w ejście m w życie dekretu, s tos uj e się przepisy dotychczaso e, je~ elid ek ret nie sta)'lOwi inacz'6j . .

2) w chwili ustania prawa do renty wdowiej z tytułu wychowy wania dzie ci , (pkt 1) nie miała jeszcze ukoń c zonych

55 lat lub ni e była inwalidą .

8. W razie ś m i erci osoby pobi er aj ą cej rentę . pensję lub

zaopatrzenie na pod stawie dotychczasowych przepi<;ów lub

czł on ka rodziny tej osoby przysługu j.e zil siłek_po grzebowy na

wa runkach i w wysokości, wymienionych w niniej szym dekrecie.

św i ad

Art. 82. Decyzj e wydane na pods tawie doty ch czasowych

p rzepisów nie p od l e gają rewizji, a wnioski o r ew izj ę nie podl egaj ą rozpatrzen: u z w y j ą tki em przy padków prZew idzianych

w dek recie.

1. Prawo do rent, pensji i zi:lop a trz eń przyznaa pods tawie d o tych c zą s owy c h p rzepisów pozosta je w

mocy. Do świa dcze ń ty ch m aj ą od powi ednie zas tosowanie

art, 1 , 13,. 16, 17 us t. 2 i 3, a rt. 18 - 23 , 41 , 47 , 53, 59, 64 - 67,

69 :- 72, 74 77, 82 , 84 pkt l , art. 85, 86 i !JO n in iejszeg o

dekre u.

Art. 83. 1. P od l eg a ją rozpatrzeniu n a podstawie dekretu

wn.iosk i o r e n t ę s ta r c zą lub in wa li dz k ą zł o żone po wej ś ci u

w ży ci e dekre tu przez\ pra c ow n ik 'ł, któ remu na pocb tawie dotychczasowych przepisów odmów ion o renty (pensji, zaopatrzenia) z t yt ułu w ł a sn ej pracy, j eś li p racown ik

Rada Min istrów mo że w drodze rozp o rządze ni a p o d~

wyżs ć stawki ren t, - pen sji i zaop a trzeń wymlenioi1ych w

us t. 1 ustalać dodatk i do tych rent i o k r eś la ć viaru nki p rzyznaw nia tych po dwyżek i doda tków, w szczególnosci w celu

stopn owego wyrównania wys okości rent przyznanyc h na podstawi przepisów obowiązujących przed i po dniu.! lipca

2.

1954

.

3 Osoby, które w dniu wejścia w życie dekretupo1.: i era j ą

zaopa rzenie eIl!erytalne z tytułu własn ej pracy z rraństwo­

wego systemu emerytalnego wskutek przeniesienia w stan

'pocz ~u z innych powodów niż trwała niezdolno ,~ć do służby

lub o iągnięc~e wieku, tracą prawo do tego zaopatrzenia,

chyb że:.

l) p zed dnrem wejścia W życi'::! dekretu ukońdył:y 60 lat

I posiadają co najmniej 25 lRt wysługi emerytalnej albo

u ończyły. 55 lat i posiadają 35 lat wysługi emerytalnej

l b

inwalidami.

Swiadczenia dla dzieci (ren ty lub zaopatrzenia sieroce,

i i zasiłki rodzinne), przysługujące na pods taw ie przepiso obowiązują c y c h przed wejści em w ży c ie dekretu, wypłaca się nadal na dotychczasowych zasadach. Dodatki do

rent . la dzieci przyznane 'na podstawie dotychczasowych przepiso ' nie przysłUgUją w okresie pobierania dla tych dzieci

za sił

rodzinnego lub dodatku przewidzianego wart. 55.

1) by ł za tru dn iony , po

zło że n i u wn iosku zał a tw ion e go odmowni e lub po ustaniu prawa do' renty (pens ji, zaopatrzen ia ) z powodu braku inwalidztwa albo

2) sta ł się in w alidą w cią gu 2 lat lub osią gn ą ł wiek starczy

w ci ąg u 5 l~t od ustania zatrudni enia (art. 7).

2. Ro zpatrzeniu na pods tawie dek re tu podl e gają równi e ż

wnioski o r e ntę rodz i nną zgło s zone przez wdowy, którym odmówiono renty, pensji- lub zaopatrzenia wdowiego napodstaw ie datychczdsowych przepisów z powodu zdolności do pracy

lub nieosiąg nięcia odpowiedniego wieku albo które były

objęte przepisem art. 5 ustawy z r1nia 1 lipca 1949- r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu eme~ ytćllnym funkcjonariuszów państwowych i zdwodowy ch wojskowych (Dz. U.

Nr 42, poz. 304-).

Rozpatrzeniu podlegają ró,vnież złożone po wej' ,

1) rencistów, którzy w dniu wejścia w życie dekretu pobierali z tytułu własnej pracy wyłącznie rentę 'Nypadkową

lub świadczenia o charakterze rentowym z ubezpieczenia

dodatkowego, jeżeli byli zatrudnieni po przyznaniu renty,

2) rencistów, którzy w dniu wejśria w życie dekrettl ·nie

pobierali renty z tytułu włilsnej pracy z powqtlu zaw ieszenia jej wypłaty w związku z zarobkowaniem, jeśli byli

zatrudnieni po zawieszeniu tej wypłaty.

Art. 84.

ściu w życie dekretu wnioski

dekr~ u - jeszcze

Art. 85. 1. Osobom, które w dniu wejśda w życie dekretu pobierały rentę emerytalną lub zaopatrzenIe emerytalne

z tytu łu własnej pracy- na podstawie dotychczasowych przepisó~ , przyzna je się na ich wniosek zamiast tych świadczeń .

świadczenia ok r e ś lone w dekrec ie tylko w przypadkach, gdy

osoby te były za'trudnione po wejś c iu w życie dekretu co najmniej przez 3 lata i spełąiają warunki przewidziane w dekrecie. Zatrudnienie po wejściu w życie dekretu może trwać

kr ócej n i ż 3 lata, jeżeli wymi en iona osoba

dla

1) ul e gła wypadkowi w zatrudnieniu

Rencista pobierający rentę z tytułu własnej pracy ma

do dodatków dla dzieci, wnuków i rodz e ń s twa w wyłokoś i i na zasadach przewidzianych wart. 55, je ż eli prawo

do ty h dodatków powstało po dniu wejśCia w żXcie dekretu.

6

Jeżeli członkowie

rodziny

pobierają

po praco wniku

rentę, pensję lub zaopatrzenie n a podstawie dot yc hczasowy ch

przep sów i powstaj e prawo do renty rodzinnej n a podstaw ie

dla innego /czlon k a rodziny, wysokość renty

szystkich . uprawnionych członków rodziny ustala s i ę

wedł g przepisów dekretu .

Wdowa pob i erająca r e ntę wdowią lub zaop ćltr ze n i e

wda ie na pod s tawie doty chczasowych przep isó w z ty tu łu

wych wywania dzi eci traci pra wo do tych ś wiadc z el'l, jeże li

'-

lub za c horowała na

po wejś c iu w życ i e dekretu i wstała

ws kutek tego zaliczona do jednej z grup inwalidów albo

2) by la p o V' y-z wol eniu zatrudni ona co najmniej 10 lat i przechorobę zawodową

st a ła p rac u wać .

o

-

2. Osobom ociemniałym, które w dniu wejścia w życie

d\lkretu p obierały rentę emerytalną lub zaopatrzenie emerytalne z tytułu własnej pracy na podstaw ie dotychczasowych

przepisów, przyznaje się na ich wniosek zamiast tych świad­

czeń świadc ze n i a określone w dekrecie, chociażby nie by ł y

zatrudnione po wejściu w życie dekretu, jeśli spełniają warunki w nim okreś lone.

Poz. 200

3, W przypadkach wymienionych w ust. 1 i 2 za podstawę ,.wymiaru renty przyjmuje się faktyczńy zarobek udo-

wodn iony dOKumentami przy zastosowaniu przepisu art 10.

W razie n ie możności ustalenia fa.ktycznego zarobku za podstawę wymiaru renty przy jmuje się kwotę~ SOO zł.

I

Art. 88. Rodzice' mają prawo do świadczeń przewidzla- nych w dekrecie tylko wówczas, gdy pracownik lub rencista

Art. 86. , 1. Rencistów, pobierają c ych na podstawie do- zmarł po wejściu w życie dekretu.

tychczasow ych przepisów renty, pensje lub zaopatrzenia uzaArt. 89. 1. Pracownikom, którzy w dniu wejścia w tyleżnione od niezdolności do pracy, poddaje się badaniom lecie dekretu byli objęci p aństwowym systemem emerytalnym.

karskim z urzędu lub na wniosek zainteretowanego. Ba1ania

z urzęd~u nie przeprowadza się , gdy n iezd olnosć była uznana p r zysługuje na ich wniosek prawo do renty starczej, jeżeU

do dnia 1 lipca 1959 r. osiągną

za trwałą albo rencista ukończył : mężczy z na 60 lat, lIkobietlI

55 lat.

1) 35 lat zatrudnieni II I ukończq 55 lat lub

. 2, Renta, pensja' lub zaopatrzenie emerytalne uzależnione

od n iezd olności do pracy ulega wstrzymaniu, jeżeli kontrolne

badanie lekarskie ustali, że stan zdrowia rencisty nie uzósadnia zaliczenia go co najmniej do III gnipy inwalidów, Dodatek za bezradność, wypłacany do renty na podstawie dotychczasowych przepisów, ulega wstrzymaniu, jeśli kontrolne badanie lekarskie ustali, że inwalidztwo rencisty nie uzasadnia

zaliczenia go do I grupy inwalidów.

3. Renta wypadkowa ulega wstrzymaniu lub zmniejszeniu, je że li kontrolne badanie lekarskie ustali p oprawę r,tanu

zdrowia, którą ocenia się według dotychczasowych zasad

orzecznictwa lekarskiego w sprawach wypadkowych, Renta

wypadkowa nie ulega podwyższ eni u, je żeli pogorszenie stanu

zdrow ia wskutek na s tępstw wypadku lub choroby zaw,)dowej

nie uzasadnia zaliczenia co najmniej do III grupy inwalidów.

4. Jeżeli renta emerytalna, pen~ja, z aopatr z e nię lub renta

wypadkowa z tytułu utraty

' najmniej 500/0 zdo!n:>ści do

zarobkowania wypłacane są bez do~atku za bezradno ~ć, a rencist ę zaliczono do I grupy inwalidó* , świadczenia te podwyżs z a się o 500/0 bez uwzględnienia dodatków na dzi P. ci ,

wnuki i rodzeństwo , Je że li ren cista pobiera dwa lub wi ę cej

świadcze ń,

podwyż s zeniu

podlegają wszystkie świad cze nia .

Wyso k o ść podwyższon eg o świ a dczenia dla osób, które pubierają za opa trzenia na podstawie dotychczasow ych przepisów

o państw ow y m systemie emerytalnym, nie może prz ekraczać

maksymalnej, odpowiedniej renty eme-ryta!nej z ubezpieczenia

społe czne go, podwyższon eg o o 500/0.

Przy rozpatrywaniu wniosków o świadczenia

dla członków rodziny, złożonych po wejś ciu w życie dekretu,

nie podlegają . ocenie uprawnieDia rencisty, który w uniu

śmierci pobierał rentę emerytalną lub zaopatrzenie emerytalne, lub p e nsję bracką z tytułu własnej pracy na podstawie dotychczasowych przepisów, Uprawnienia rencistów nie podlegają ocenie również przy ~ rozpatrywaniu

wniosków złożo­

nych przez wdowy, które pobier ały pensje wdowie przy lastosowaniu art. 5 ustawy z dnia 1 lipca 1949 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszów państwowych i zawodowych wojskowych (Dz. U. Nr 42,

• I poz, 304).

2. W razie śmierci rencisty, który w chwili wejścia w

życie dekretu pobierał wyłącznie rentę wypadkową z tytułu

własnej

pracy, przy rozpatrywa niu wniosków o świad­

czenia dla członków rodziny, zł ożonych po wej~ciu w życie

dekretu, uznaje się, że rencista m iał prawo do renty inwalidzkiej, j eżeli pobierał rentę wypadkową z tytułu utraty co najmniej 500/0 zdolności do zarobkowania albo zmarł wskutek

n astęps tw wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej.

Przepis ten stosuje się do wdów po drobnych producentach

rolnych tylko w przypadku, gdy śmie r ć ich m ałżonka była

następstwem wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej.

Art. 81.

/

1.

2) 25 lat zatrudnienia i

ukończą

60 lat.

2. Przepis ust. 1 stosuje się -w przypadku ustania zatrudnienia wskutek zwolnienia pracownika ze ShlŻby przez

władzę służbową bądż na prośbę pracown ika.

Art. 90. Kwot św}adczeń, któ re według dotychczasowych

przepisów zostały uznane przez prezydium właściwejri'dy

narodowej za nadpłacone, nie należy potrącać ani żądać ich

zwrotu, chyba że zachodzą warunki określone wart. 19

ust. 2 i 3.

Art. 91. Do dziesi ęcioletn ieg o okresu wymienionego w

art. 38 ust. 2 nie wlicza się również okresu pobierania na

podstawie dotychczasowych przepisów renty emerytalnej,

zaopatrzenia emeryt!łln e go lub renty wypadkowej z tytułu

utraty co najmniej SOO/o zdolności do zarobkowania.

Art. 92, 1. Swiadczenia o charakterze rentowym z typracy, wypłacane dotychczas, przez uspołecznione zakła­

~ dy pracy na podstawie przepisów prawnych lti-b ~skutek

p r zejęcia zakł adów pra cy na własność lub pod zarząd Pań­

stwa, przejmuje prezydium właściwej rady narodowej do Wypłaty ' niezale żni e od innych świad c:ze ń .

tułu

Uchyla się moc prawną tv tułów do świadcz e ń, okrel, jeżeli prawo ,do tych świadczeń nie powstało

przed dniem wejścia w życie ninieJ r,zego dekretu.

2.

ślonych w ust.

3. , Przepis ust. 2 nie narusza mocy wyroków sądowych .

Art. 93.

1.

Likwiduje się pracownicze kasy emerytalne.

2. Swiadczenia, przyznane na podstawie wniosków zgło­

szonych przed wejściem w życie dekretu, przejmuje prezydium właściwej rady narodowej i wypłaca je nadal w dotychczasowej wysokości niezależnie od ' innych świadczeń rentowych, jeśli w ten sposób wypłacane były do dnia wejścid w

życie dekretu.

3. Renty przyznane na zasadach dekretu pracownikom.

którzy w dniu wejścia w" życie dekretu byli członkami pracowniczych kas emerytalnych co najmniej przez 5 lat, oraz

renty przyznane członkom rodzin tych pracowników nie mogli

być niższe od kwot, jakie osoby te otrzymałyby na podśtawie

dotYchczasowych przepisów z tych kas i z ubezpieczenia społecznego, gdyby w dniu wejścia w życie dekre tu mi ały prawo

do renty lub zaopatrzenia emerytalnego.

4. Składki wpłacone z tytułu uczestnictwa w pracowni- ~~

czych kasach emerytalnych przez pracowników, ' którzy w

dniu wejścia w życie dekretu byli członkami tych kas przez

pkres krótszy niż S' lat, podlegają zwrotowi. Rada Ministrów

ustali w drodze rozporządzenia tryb i zasady zwro tu tych skła­

dek,

I

Dzien ik UsJaw Nr 43

-

A . 94. Roszczenia o zwrot świadczeń lub o wynagrodzenie sz ód przewidzianych wart. 24 i 25, które wpłynęły do

komi~ . i arbitrażowej lub do sądu przed wejściem w życie dekretu, ocenia się według dotychczasowych przepisów dotycząoy h tych spraw.

A t. 95. Do czasu wejścia w życie przepisów o zaopatrzeniu e ' erytalnym dla 'członków spółdzielni pracy, członk'lwie

i kan ydaci na c,złonków tych spółdzielni uważani są za pracowni ów w rózumieniu art. 4 ust. l, jeżeli praca w spółdzielni

,tano i iC,h główne źródło utrzymania.

A t. 96. Swiadczenia emerytalne przyznane -na podstawie

wnios ów zgłoszonych przed dniem wejścia w życie dekretu

b. pra Ownikom b. Polskiego Monopolu Loteryjnego i b. Polskteg Monopolu Solnego lub członkom ich rodzin na pO,dstawie r zporządzenla . Ministra Skarbu z dnia 3 kwietnia 1935 r.

nku słuźbowym, uposażeniu i zaopatrzeniu emerytalnym

p raco ników Polskiego Monopolu Tytoniowego , Polskiego

Mono olu Spirytusowego, Polskiego Monopolu Solnego i Pol6"lt ieg Monopolu Loteryjnego (Dz. U. Nr 31, poz. 228 z póź­

mi zmianami) - wypłaca prezydium właściwej rady

A t. 91.

Osobom,_ które wskutek szczególnych okoliczwarunków wymag,a nych do uzyskania

do renty i nie mają niezbędnych środków utrzymania,

inister Pracy i Opieki Społecznej przyznać' wyjątkowo

określić jej wysokość. Wysokość ta nie może przekratawek przewidzianych w niniejszym dekrecie;

ności - nie posiadają

może

rentę

czać

A t. 9ę. Przewidziany wart. 28 ust. 1 i 2 warunek ukoń­

czenia wieku iN czasie zatrudnienia lub w ciągu S lat po ustaniuza rudnienia nie jest wymagany od pracownika, który

wiek prawniający do renty starczej osiągnął

l) w czasie przerwy w zatrudnieniu przypadającej na okres

o dnia l wrze ś nia 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. lub

2)

w czasi e do dnia 31 grudnia 1954 r. i posiada okres 35 la t

za rudnien ia. '

A t. 99. 1.

emery alnego

a)

Osobom, które n abyły prawo do zaopatrze nia

z państ w owego systemu emerytalnego na podstawie

przepisów obowiązującyclf przed dn~ e m 1 lipca 1954 r.,

b) z kolejowego systemu emeryta lnego na podstawie przepisów obqwiązujących przed dl!iem l stycznia 1955 r.,

zalicz się do wysługi emerytalnej okresy wymienione w

art. 8 sl. 1 pk t 4 - 12, a ponadto okresy

a) pracy wykonywanej za wynagrodzeniem w cZ3.sie od

dnia 1 wrz eś nia 1939 r. do cz ą su objęcia służby po

Wyzwolen iu lub rozwią·zania prawno-publicznego stosunku służbowego,

b) tajnego nauczania w czasie okupacji, stwierdzonego

zaświadczeniami właściwych władz szkolnych.

Okresy, o których mową w ust. 1. zalicza się do wymerytalnej również osobom, którym na skutek niezaliczeni tych okr.esów odm ówiono prawa do zaopatrzenid emerytaln go, je ż eli osoby te nie pobierają zaopatrzenliJ z iqnego

tytułu oraz odpo wiadają warunkom dla pobiera nia zanpatrzenia na podstawie przepisów wprowadzoriych w życie po dniu

30 cze wca 1954 r.

2.

sł ugi

• 3. aliczenie okresów, o których mowa w ust. l, następuje

na wn osek zainte resowany ch osób, zlo ż ony w terminie do

dnia 31 grudnia 1957 r., przy czym wymiar' bąd ź po dwyżka zao·

patrze ia nast ępuje od dnia l lipca 1956 r.

Poz. 200

367

4. Wymiaru zaopatrzenia. emerytalnego dokonuje się przy

,zastosowaniu przepisów obowiązujących w państwowym systemie emerytalnym przed dniem 1 'lipca 1954 r., zaś w kolejowym systemie:"" przed dniem 1 stycznia 1955 r.

'

Art. 100. Rada Minist'rów określi w drodze rozporządze­

nia szczegółowe warunki uzyskania świadczeń rentowych

przez repatriantów o raz przez osoąy rehabilitowane . .

R o z d z ia ł XI.

Przepisy końcowe.

Art. 101. 1. Tracą moc wszystkie dotychczasowe przepisy w przedmiotach uregulowanych niniejszym dekretem.

2.

W

sz czególności tracą

moc

l) ustawa z dnia 11 . grudni~ 1923 r. o zaopatrzeniu emery-

talnym funkcjonariuszów państwowych i zawodowych

wojskowych (Dz. U. z 1934 r. Nr 20, poz. 160 z później­

szymi zmianami),

2) rozporządzenie z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych (Dz. U. Nr 106, poz. 911 Z

późniejszymi zmianami),

3) art.: 1 pkt 2, 3, 6, 8, 9, 11 - 16, 134 - 211, 214 - 216,

251 - 253, 292 - 295, 301 - 304, 307, 311 ust. 2, 313 i 314

ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecz­

nym (Dz. U. Nr 51, poz. 396 z późniejszymi zmianami),

-

'

4) art.: 3 - 7, 8 ust. 2, 9 pk1- 2, 3, 5 i 6, 11 ustawy z dnia

1 rągrca 1949 r. o zmianie n iektórych przepisów o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. Nr 18, poz. 109).

5) u-s tawa o bract<V ach górniczych w brzmieniIJ

obwieszczeniem z dnia 17 czerwca 1912 r.

str. 137 i nast.).

ushlonym

u. pr.

(Zb.

6) ustawa z dnia 11 grudnia 1924 r. o zaopatrzeniu osób .

szczególnie zasłużonych oraz o wyjątkow ym zaopdtrzenill

nie opartym na innych tytułach prawnych (Dz. V. z 1925 r.

Nr 2, poz. 12 z póżniejszymi zmianami);

1) rozporządzeJlie z dnia 6 marca 1928 r. o zaopatrzeniu b.

skazańców politycznych (Dz. V. z 1931 r. Nr 41, poz. 406

z późniejszymi zm ianami),

8) ustawa z dnia 2 lipca 1937 r. o zapewnieniu pracy i zaopatrzeniu uczestników walk o niepodległość ' FańEtwa

Polskiego (Dz. U. Nr 59, poZ. 464 z póZriiejszymi zmianami),

, 9) dekret z dnia 21 września 1950 r. o zniesieniu odrębnych

systemów emerytalnych dla pracowników b. zwiqzków

samorządu tery toria-lnego oraz ich przedsiębi0fstw i zakładów (Dz. U. Nr 44, poz. 407 z póżnieJszymi zmianami).

Art. 102. Do czasu wydania przepisów przewidzianych

w art. _6 po zostają w mocy przepisy

1) do'tyczące świadczel'l emerytalnych górników, oparte na

"Karcie Górnika",

2) dotyczące świad c zeń emerytalnych dla robotników zatrudnionych w ze s połach formują cych szklo,

3) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 marca 1955 r.

o zaopatrzeniu enlerytaJnym pra cowników kolejowych

(Dz. U. Nr 14, poz. 81).

\-;--.

Dziennik Usta,w Nr 43

p

_ _ _ _ _ _ _ _~ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~_ _ _ _+ _ - -_ _~--------------------_ _ _ _ _ _~_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~~

oz.

Art. 103. Zaopatrzen!e dla pracowników ko1ejowych i ich

rodzin wymierza i wypłaca nadal Minister Kolei do czasu

odmiennego uregulowania .,sprawy przez Radę Ministrów.

pracy lub gospodarstwo rolne; nie ma prawa do dndatków

dla dzieci, wnuków i rodzeństwa, przewidzianych wart . .55.

Art. 104. Przy' stosowaniu przepisów niniejszego dekretu

należy przestrzegać postanowieir umów międzynarodowych,

przyjętych przez Państwo Polskie w zakresie ubezpieczeń na

wypadek inwalidztwa, starości i ·śmierci.

zgłoszonych po wejściu w życie dekretu.

, 3.

....

l.

/

200

Ar\t. 105.

Swiadczenia przewidziane w dekrecie z tyw zatrudnieniu-ć przysługują w razie utraty

zdo]n'()ści do pracy lub śmierci osób, objętych na podstaWie

przepisów szczególnych uprawnieniami do świadczeń określo­

nych w ustawie z dni.a 17 marca 1932 r. o zaopatrzeniu inwalidzkim (Dz. U. z 1945 r. Nr 22; paź. 131 z późniejszymi ,zmianami).

1.

tułu wypadku

2. Osoba, która w chwili powstania prawa do renty przawidzianej w ust. 1 prowadziła na własny rachunek zakład

Przepis ust. 1 stosuje się do wniosków oświadczenia,

"-

Art. 106. Rozp orządze nie Ministra Pracy i Opieki Społecznej przewidzi ane wart. 4 ust. 3 stosuje się rówIlie!ż do

ubezpieczeń ,uregulowanych ustawą z dnia 28 marca 1933 r.

o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. Nr 51, poz. 396 z póżniej­

szymi zmianami) oraz dekretem z dnia 28 października 1947 r;

o ubezpieczeniu rodzinnym (Dz. U. Nr 66, poz. 414 z póżnleJ'Śzymi zmianami).

.

.

Art 107. Zaopatrzenia przyznane na podstawie przepisów

wymienionych wart. 101 ust. 2 pkt 6 I 7 wypłaca prezydium

właściwej rady narod'owej nadal w wysokości dotychczasowej.

\

Rek lamilcie z pów od u niedoręczenia poszczeqólnycłl numerów wn osić należy do Administracil Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów

IWarszawa ul Bracka 20a) w terminie 10 do 15 dni po otrzymania · następneqo_kolejneqo numeru.

Oplata za prenumeratę Dziennika Ustaw wynosi: rocznie bez załączników 45.- zł, z załącznikami 60.- zł , półrocznie be~ załączni­

ków 27,- zł,z załącznikami 36,- zł. (W formie załączników opatrzonych odrębną numeracją stron drukowane są obszerniejsze

.

.

akty z zakresu stos'u nków międzynarodowych) .

Prenumeratę można zgłaszać tylKO na okres roczny (od LI) lub na okres półroczny (od 1.I. i od 1.Vll). Opłata 'powinna być uiszczona

co najmniej na mies iąc przed okresem prenumeraty, a więc za okres roczny lub za I półrocze - do dnia 30 listopada, za II półrocza

do dnia 31 'maja. Do abonentów, którzy opłacą prenumeratę po tych terminach, wysyłka pierwszych numerów dokonana zostani.

z opóźnieniem. Jednostki na rozrachunku g.ospodarczym i inni abonenci powinni dokonać wpłat za prenumeratę na konło Narodowego Banlm Polskiego, VIII Oddział Miejski, Warszawa, nr 1532-91- 5, cz. 2, dz. 5, rozdz. 19. Rachunków za prenumer at ę nie wystawia się.

Na odcinku wpłaty należy podać dokładną nazwę instytucji (bez skrótów). nazwę i numer doręczając eqo urzędu pocztowego (jak '

Warszawa 10, Poznań 3 itp.) . p'o wiat, ulicę, nr domu, nr skrytki pocztowej oraz ilość zamawianych egzemplar~y D:mennika Ustaw.

Pojedyncze egzemplarze Dziennika Ustaw nabywać lnożna w Administracji Wydawnictw Urzędu Rady Minis'ttów , Warszawa,

Bracka 20a, w punktach sprzedaży w Warszawie: .. Dom Książki", Księgarnia Prawno-ekonomiczna, pl. 3 Krzyży 12, kiosk ,Domu

_ Ksiązk i", w gmachu sądów, aL Gen. Swierszews~iego 127, w kasach Sądów Wojewódzkich w: Białymstoku, Kielcach, Koszalinie,

Łodzi, Opolu, ' Rzeszowie, Stallnoqrodzie, Wrocławiu i Zielonej Górze oraz w kasach Sądów Powiatowych w: Bydqllszczy, ~ytomi u,

Cieszynie, Częstochowie . Gdańsku, Gdyni. Gliwicach, Gnieżnie, Je leniej Górze, Kalisz·u . Krakowie, Lublinie, Nowym Sączu, O lsztynie, .

Ostrowie Wlkp., Poznaniu , Przemyślu, aaciborzu, Radomiu, Szczecinie Tarnowie, Toruniu i Zamościu.

Redakc;a' Urząd Rady Ministrów - Biuro prawne. Warszawa. aL Stalina 1/3.

Admilll slracja ' Administrarja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, Warszawa. ul. Bracka 20a.

Tłoczono Ż

Zam. 1683

iJui!lceuia Prezesa Rac1v Ministrów w Dr!lk ~ rni AIs.<;yde4S0W,eJ w Warszawie. ul Tamka 3

Cena 2.40 zł

/

t .

D7:\ nnik Ustaw Nr 43

1) przepisów o weryfikacji praw emerytalnych lub

2) przepisów o rehabili tacji osób- zatrudnionych w policjI

p aństwowej ! straży więziennej w czasie okupacji hitle•• , . -rowskiej.

2. Rada Ministrów ustali w drodze rozporządzenia zasad

tryb przywrócenia ' utra conych praw emerytalnych w

prz padkąch przew idzianych w ust. 1.

Załącznik

do obwieszczenia Ministra

Pracy i Opieki Społecznej z dnia ·26

wrześńla 1956 r. (poz. 200).

DEKRET

•

z dnia 25 czerwca 1954 r.

o powszechnym ulOpatrzenlu emerytalnym pracowników 1 Ich rodzin.

Rozdział

1.

Art. 4.

Przepisy ogólne.

Art. 1. 1. Powszechne zaopatrzenie emerytalne stanowi

system obowiązkowego zabezpieczenia pracowników I ich

rodzin.

. .,

2. Powszechne zaopatrzenie emerytalne jest realizowane

z funduszów państwowych, tworzonych ze składek opłacilnych

przez zakłady pracy, bez jakichkolwiek potrąceń z wynagrodzenia pracowników.

Art. 2.

Powszechne zaopatrzen(e emerytalne zapewnia

świadczenia

1) pracownikom - na . starość lub w razie inwalidztwa,

2) rodzinom pracowników i renci5tów -.:. w razie ut raty ży­

wiciela.

Art. 3.

1.

Powszechne zaopa trzenie emerytalne ob ej muje

~

A.

Swiadczenia pieniężne

Swiadczen i a w na/Ulze

6) pomoc leczn icz ą I położniczą,

7) protezowanie,

8) przysposobienie zawodowe,

9) uIl)ieszczenie w d~mu rencistów.

2.

wypłaca

Prawo do świadczeń ustala i świadczenia

prezydium właściwej rady narodowej.

p ieniężn e

Minister Pra cy i Opieki Społecznej, okre śla. w drodze

organy właściwe do ustalania pr awa i \ wypła'cania świadczeń p ieniężnych w ZW Iązku z zatrudnieniem

za granicą.

3.

rozpbrząd..zenia

Pracownikami w rozumieniu dekretu są

l) pracownicy fizyczni i umysłowi zatrudnieni na podstawie

umowy o pracę, mianowania lub nakazu pracy, . "

2) osoby, które pełnią funkcję z wyboru, jeżeli z tego tytułu

otrzymują wynagrodzenie stanowiące główne źródło ich

utrzymania.

2. Za pracowników uwaźa się r.ównież:,

1) osoby uczęszczają c e do szkó Ł, przysposobienia zawodowego,

2) osoby uczęszczające do szkół partyjnych i szkół związ­

ków zawodowych pod warunkiem bezpośredniego uprzedniego zatrudnienia,

3) osoby wykonują c e pracę w zakładach pracy w związku

z nauką zawodu.

3. .Minister Pracy i Opieki Spo.lecznej określa w drodze

którzy chałupnicy są pracownikami· w rozumieniu dekretu.

rozporządzenia,

Art. 5. 1. Nie są pracownikami w rozumieniu dekretu

. cudzoziemcy, zatrudnieni w przedstawicielstwach i misj ach

pań s tw obcych albo w mi ędzynarodowych

instytucjach lub

komisjach.

2. Zatrudnieni w nie uspołecznionym zakładzie pracy

małżonek braz naj bliżsi krewni i powinowaci osoby, na której

rachunek zakład jest prowadzony, korzystają tylko ze świad­

czeń, przewidzianych w dekrecie z tytułu wypadku lub choroby zawodowej, o ile

,

\

a) umowa o pracę lub umowa o naukę zawodu została

zawarta w formie aktu nota rialnego i

b) nie mieszkają wspólnie z osobą, na rachunek której

zakład jest prowadzony.

1) rentę starczą,

2) rentę inwalidzką,

3) -rentę rodzinną,

4) dodatki do rent,

5) zasiłek pogrzebowy.

B.

1.

3. Najbliższymi krewnymi i powinowatymi w rozumi,e niu

ust. 2 są: dzi/e ci własne i przysposobionę ", pasie rbowie, rodzice,

ojczym, macocha, wnuki, dziadkowie, rodzeństwo, te ściowi e,

z ięciowie i synowe.

Art. 6; Zaopatrzenia oficerów, podoficerów i szeregowców Sił Zbrojnych, jak również funkcjonariuszów organów

b ezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i St r aży

Więziennej oraz ich rodzin, niektórych grup pracownikpw

lejowych oraz pracowników zatrudnionych w górnictwie

w zespołach formuj ących szkło; regulują ,osobne przepisy.

Art. 7. 1. Za okresy zatrudni enia uważa się okresy

,),acy wykonywanej na obszarze Pa ńs twa Polskiego. jeżeli

p 'a cownikowi przysłu guje za nie wynagrodzenie. Za okresy

z trudnienia uważa się również okresy na uki osób wy :n ienio, ch wart. 4 ust. 2 pkt 1. 2 i 3 oraz okresy po bierania załków z ubezpieczenia społecznego z . powodu choroby lub

acierzy!'J.s twa.

2: Okresy zatrudni enia obywate li polskich za granicą

p Wyzwoleniu w polskich przedstawicielst wa ch i misjach

o az delegowanych do mi ędzynarodo w yćh instytucji lub .koi5jl uważa się za zatrudnienie na obszarze Pań i? l wa Pol-

s

3. Okresy zatrudnienia obywat eli polskich zagranicą,

n e wymi e nionego w ust. 2, uważa . .;; ię za zatrudnienie na

o szarze Państwa Polsk iego pod warunkiem, że okres zat udnienia w Polsce Ludowej po Wyzwoleniu wynosił co naj'rieJ 5 lat. Warunek ten nie jest wym-agany od osób, które

bły zatrudnione na obszarze Związku Socjalistycznych Rep blik Rad.

4. M inister Pracy i Opieki Społecznej ustala w drodze

r zporządzenia, jakie okresy zatrudnienia uważa się za okresy

t: trudnienia na obszarze Państwa Polskiego. zasady udzielania

ł iadczeń z tytułu okresówc- zatrudnien ia Ul granicą oraz inne

p zypadki, w ktorych warunek 5 lat zatrudnienia w Polsce po

yzwoleniu nie jest wymagany.

,.'