Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 maja 1956 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu Kodeksu Wojskowego Postępowania Karnego.
Table of Provisions (167)
Statutory Text (167 Articles)
Art. 4. Sąd wojskowy rozstrzyga samodzielnie wsze lkie
zagadni enia prawn e , powstał e w toku postępowania, i nie j est
związany orzeczeniem inne go sądu lub urzędu , o ile przepis
szczególny nie stanowi inaczej.
I
Przepisy ogólne.
dług
POSTĘPOW ANtA
Art. 5. Wszystkie władze i organa, powołane do udziału
w ściganiu przestępstw, m a ją obowią z ek uwzględnienia zarówno okoliczności prz e mawiających za oskarżonym, jak
i prze ciw niemu.
Nie można odmówić w,s zczęcia post ę powania lub
z powodu niejasności lub
sprze c zności przepisów prawa .
Art. 6.
umor z yć ws z cz ę tego postępowania
Art. 7. § 1. Nie ws zczyna się PQstępowania, a wsz c zęte
umarza się w razie
a) śmierci oskarżonego z wyjątkiem przypadku przewidzianego wart. 290 niniejszego kodeksu,
bl przedawni enia lub
c) innej okolicżnosci w yłączającej ściganie
/
§ 2. Ukaranie w drodze postępowania administracyjnego,
dyscyplinarnego lub honorowego nie wyklucza postępowania
karnego.
Art. 8. Osoby, w stosunku do których zapadło prawomocne orzeczenie, kończące post ępów anie sądu powszechnego
lub wojskowego, nie mogą być pociągnięte ponownie do odpowiedzialności karnej za czyny objęte tym orzeczeniem.
Art. 9. § 1. Postępowanie karne zawiesza się w przypadku dłuższej ni e obecności oskarżonego lu b jego choroby,
uniemożliwiającej dalsze prowadzenie sprawy.
Dowody należy zebrać i zabezpieczyć.
§ 2. W stosunku do osób, które uchylają się od wymiaru
sprawiedliwości, postępowanie -rooże być zawieszone.
§ 3. Postępowanie zawiesza władza uprawniona do umorzenia postępowania.
Art. 10.
Sąd woj skowy 'lub prokurator wojskowy mogą
odmówić wszczęcia po s tępowania karnego, a wszcz ęt e umorzyć
na warunkach
Polskiego.
p rzewidzianych w Kodeksie Karnym Wojska
Art. 11. ' § 1. Z oskarżonymi, świadkami , bi e głymi i innymi powołanymi w sprawie osobami, nie władającymi języ
kiem polskim, sąd oraz organa, prowadzą c e dochodzenie lub
śl e dztwo, porozumiewają się w ich języku ojczystym, w razie potrzeby za pomo c ą tłumacza.
§ 2. Orzeczenia i akt osk arżenia nale ży na żądanie
oskarżonego ogłaszać mu lub doręczać w przekładzie na język
ojczysty, o ile oskarż ony nie włada językiem polskim.
§ 3. Wszelkiego rodzaju oświadczenia mogą być skła
dane przez b i orące udział w sprawie osoby w ich ojczystym
języku, jeżeli osoby te nie władają językiem polskim.
Art. 12.
§ 1.
Pozbawienie wolności osoby, podlegającej
właściwości sądów wojskowych, nastę puje w warunkach okre-
144
Poz. 103
----------------------------------------~~~
"sąd" odnośne przepisy mają odpowiednie zastosowanie do wszystkich są dów wojskowych;
"prokuratura" - do prokuratorów, wiceprokuratorów,
podprokuratorów, oficerów śledczych, ob ej m ując wszystkie
instancje;
"organ wymiaru sprawiedliwości" -
"organa b ezp i ecżeństwa publicznego" - do wojsko·w ych
organów b e zpie c zeństwa, organów bezpi e czeństwu publicznego, Milicji Obywatelskiej;
.
"kierownik sądu" "7'" do szefów sądów, Ich zastępców
i sędz i ów, mających poruczone pełnienie odnośnych czynności,
"prz e wodniczący" - do szefów sądów, ich zastępców i sę
dziów, kierujących posiedzeniem niejavmym lub rozprawą;
"sędzia" -
Art. 13. § 1. Na dzór nad działalnością woj sk owych organ ów, powoł.anyc h do ścigania prz estęps tw , sprawują proknratorowie wojskow i.
do szefów sądów, ich zas ę pców i sędziów;
"prokurator" prokuratorów;
do prokuratorów,
ich
zastęp c ów, pod-
do prokuratora, oskar ż on eg o;
"strony" -
"oficer śledczy" - do oficerów śledczy ch proku ratury
wojskowych organów bezpieczeństwa, organów b ezpieczeń
stwa publicznego;
"oficer służby spra wiedliwości" - do wszystkich oficerów, pełniących funkcje sędziowskie, . proku ratorskie , ;)hcerów śledczych prokuratury;
/
"oskarżony"
do podejrzanego, oskarżonego lub skaza!I
nego.
DZIAŁ
Sądy
II
wojskowe i prokuratura wojskowa.
R o z d z i a ł .1.
ślonych
w niniejszym kodeksie.
.
§ 2. Czuwanie nad przestrzeganiem powy ższego przepisu
należy do prokuratora wojskowego.
§ 3: Każdy sędzia woj skowy i prokurator wojskowy,
stwie rdziwszy na terenie swego urzędowania fakt bezprawnego pozbawi enia wolnoś.ci osoby, podlegaj ącej właściwości
sąd ów woj skowych, obowiązany jest zarządzić jej zwolnienie.
do sądów, prokura-
tUI;
Zakres działania.
Art. 17. § 1. S ąd wojskowy i prokuratura wojskowa
z urz ędu rozstrz yg ają o swojej wła ś ci wości.
§ 2. Uznając swoją ni ewłaściwość; przekazują sprawę
komu n a l eży.
Dowódcy wojskowi oraz inne woj skowe oql ana , powołane do ścigania p rzes t ępstw, obowi ązan i s ą wykonywać
polecenia sądów i prokuratur woj skowych w zakresie ścigania tych prz estępstw .
Art. 18. § 1. Jeże li przeciwko tej same j osobie z powodu kilku przes tęp stw z apa dły wyroki prawomocne, skaz uj ąc e w róż nych sądac h woj skowych tego samego rzę du, natenczas s ą d, który wyda ł ostatni wyrok skazując y, wydaje
wyrok or zeka j ący karę łączną.
§ 2. Jeże li spraw y rozpoznawały sądy wojskowe różneg o
rzędu, n a tenczas o karze łą cznej orzeka s ąd wyższego rzędu,
który ostatni wydał wyrok skazujący.
Art. 14. § 1. S ą d wojskowy i prokuratura wojskowa
obo wiąza n e są udzielać pomocy na żądanie innego organ u wy-
sądlt wojskow ego i powszechnego o karze łączn e j orzeka sąd,
§ 2.
Art. 19.
W przypadku zbiegu prawomocnych wyrokóvof
miaru spraw iedl iwości za równo wojskowego, ja k i powszcchktóry wy mierzył k urę surowszą.
n ego oraz w przypadkach prawem przew idzianych na żądan ie - _
Art. 20. J eśli 'o karze łą c znej winien orzec sąd już nie
innych władz zarówno ·polskich, ja k i zag ranicznych.
i s tn iejąc y, wówc,zas o karze łącznej orzeka sąd, któl y po nim
§ 2. Organa pańs twowe wojskowe· i cywilne, s ądow e
pr7 ejął sprawy.
I administracyjne obowiązane są udzi elać pomocy s ąd om
i prokuratorom wojskowym oraz innym órganom wojskowym
R o z d z i a ł II.
prowadzącym dochodzenie.
Wyłączenie sędziego, ławnika i protokolanta.
Art. 15. O w s z c zęciu tudzież o ukończ e niu postępow ania
Art.· 21. § 1. S ędzia wojskowy nie może brać udziału
karnego przeciwko żołni e rzom, osobom podlegającym publiczw prowadzeniu sprawy
nej władzy dyscyplinarnej oraz wychowankom zakładów nauko wych zawiadamia się właściwą władz ę.
a) jeżeli sprawa dotyczy go bezpośrednio;
Art. 16. Gdy kod eks niniejszy używa w znaczen iu ogólnym wyrazów
b} jeżeli jest małżonkiem s ędziego, ławnika , oskarży ciel a,
pokrzywdzonego lub oskarżonego;
Dzienni
~
Ustaw Nr 22
I
Poz.103 •
145
I
c) jeżeli jest krewnym lub powinowatym - w linii prostej
~ez ograniczenia, a w linii bócznej aż do stopnia mię
dzy , dziećmi rodzeństwa - osób, wymienionych pod
it. b), albo Jeżeli jest związany z jedną z tych osób
z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
§ 3. Każde inne orzeczenie, nie mające ćłiarakłeru zarzą
dzenia porządkowego , . jest postanowieniem.
d) ~eżeli .w tej samej sprawie był .l~b .ma być. s~uch:my
Jako swiadek lub biegły albo )ezeh był sWladklem
. czynu, o który sprawa się toczy;
§ S. .W toku post ęp owania przygotowawczego postanowienia i zarządzenia może wydawać również prowadzący dochodzenie lub śledztwo .
e) jeżeli współdziałał w tej samej sprawie jako oskarży
ciel publiczny, obrońca albo też jeżeli doniósł o przestępstwie;
f) t'eżeli w tej samej sprawię prowadził dochodzenie lub
' ledztwo;
h)
•
eże li w sądzie niższej
instancji brał udział w wydaniu
rzeczenia, kończącego postępowanie w tej samej spra-
g)
§ 4. W kwestiach, nie wymagających orzeczenia, właści ·
wy oficer służby sprawiedliwości wydaje zarządzenia.
Art. 27.
O rzeczenia sądowe zapadają większo~icią
§ 1.
głosów.
§ 2.
Postanowienie nie umieszczone w protokole podwszyscy, którzy je wydali, nie wyłączając przegłos 0- '.'
wanego .
pisują
§ 3.
Przegłosowany ma prawo złożyć uzasadnienie swego
odrębn e go zdania na piśmie, które załącza się do
~i:~Zie u'chylenia orzeczenia, jeżeli brał udział w -jego jonej kopercie.
!Wydaniu.
§ 2. Powody wyłączenia trwają nawet po ustaniu lub
uniewakieniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobieI
nia, opieki lub kurateli.
§ '. Przepisy § 1 i 2 stosuj e
i proto olanta.
się odpowiednio do ławnika
Art. 22. § 1. O przyczynie wyłą c zenia osoba , któ rej
wyłącz n ie dotyczy, zawiadamia w1aściwe'go kiero wnika sądu
lub pr~kuratora wojskowego i wstrzymuj e się od udziału w
sprawie, z wyjątkiem czynno ści nie cierpią cy ch zwłoki.
.
§
i
Równ ie ż każda ze stron może złoż yć
łączen ie s ędzie go
wniosek o wywojskowego, ławnika lub protokolanta.
A ljł . 23. § 1.
Wniosek o wyłączenie powinien by ć Z9ło
szony pisemnie lub ustnie do protokolu w są dz ie lub prokuraturz · , do któ ry ch należy osoba obj ę ta wn~ oskiem .
§ 2. Na rozpraw ie wniosek nal eż y zgło si ć najpóźniej
p rzed_ rdczytaniem aktu o:::karżenia. Po tym terminie wniosek
może
y ć z gło s zony tylko w przy padku,
gdy uzasadnia jące
go ok.. liczności wcz e śniej nie istniały lub nie były stronie
znane.
I
akt w zakle...
Art. 28. § 1. Sąd i prokuratura wojskowa oraz inne organa prowadzące dochodzenie ·l ub śledztwo nie mają obowiązku
uzasadnienia postanowień po wziętych za zgodą stron albo
uwzglę dniaj ący ch wniosek strony, któremu druga strona nie
sprz eciw iła się, albo o przeprowadzenie dowodu .
§ 2.
Inne postanowienia nal e ży uzasadniać.
Art. 29. J eże li p rzepis szczególny nie stanowi inaczej ,
orzeczenia i zarządz enia , zapadłe n a rozp rawie, oznajmia się
przez ogł os zen ie ustne; inne orzeczenia i za r z ądzenia; j eże li
zachodzi t ego potrze ba , oznaj mia się bądź przez ogłos ze ni e
ustne, bąd ź przez dor ęcze n ie odpisu; wyrok łączny, wydany
w n ie obecno ści skazanego. oznajmia się mu przez ogło sz enie
ustne lub dorę c>?:e nie odpisu.
Art. 30.
J eżel i
zachodzi potrzeba sprawdzenia okoliczdla wydania postanowienia, sąd i prokuratura wojskowa mogą same teg o dokonać albo zw ró cić się do
innej w łaściwej władzy o przeprowadzenie odpowiednich
no ści n iezbę dnych
czyn no ści. '
O rgan, który wydp.ł postanowienie, nie koń
k a rnego, m oże je z ur zęd u Llchylić lub
zmi e ni ć , j eśl i wymagają tego okoliczności spravvy.
Art. 31.
§ 1.
cz ące p'c)s t ęp ow a nia
I
A t. 24. O wyłączeniu sędz i ego , ł awnika lub protokoliln ta
rozstr~yga k ierownik
właściw e go organu wymiaru spra wiedliwoś ci, a na rozprawie s ąd, przy czym w ra zie rów ności
1
910só±wniosek o wyłączenie uwzgl ę dnia się. S ędzia, którego
dotyc? wyłąc z e nie, nie bierze udziału w głosowan i u.
-
.
A t. 25. N iezależnie od przyczyn, wymi enionych w mt. 21,
wyłąc a . się sędziego wojskowego, ławn ik a lub protokolanta
na wł sne ich żądanie lub na .wniosek strony, jeżeli z ac hod zą
uzasa ni one okolicznośc i mogące 'wywołać wątpliwość co do
ich be stronności.
§ 2.
Ocz ywiste
rząd ze niu mo ż na
o my ł ki
pis arskie w orzeczen iu lub zak aż. d e go czasu s prostować .
§ 3. Postanowienie sprostowania podpisuje
sam sposób. jak akt ul eg ający sprostowani u.
III.
Orzeczenia i zarżądzenia.
t. 26.
§ 1.
Wojskowe organa wymiaru sprawiedliwopostaci wyroków lub postanowień.
ści w . dają orzeczenia w
§ 2. 'Wyrok jest orzeczeniem sądu, wydanym na rozpraw ie i ko~czącyrn po st ępowanie w p rzedmiocie winy lub kary.
w ten
§ '4. O postan owi eniu, wydanym w myśl § l i 3, zawiadamia si ę osoby zaint.eresow ane, którym służy . za ża l enie , j eś li
od aktu' uchylonego, zmienionego lub sprostowanego "łuży im
środ e k od woła wczy.
R o z d z i a ł
R ozd ział
się
IV.
Utrzymanie powagi w sądach i prokuraturach.
Oficer służby sprawiedliwości", kierujący
lub prokur~tury wojskowej, wydaje wszelkie
zarządzenia, niezbędne do utrzymania podczas'- tej czynności
powagi, spokoju i porządku .
Art. 32.
§ 1.
czynnością sądu
§ 2. Osobę, która narusza powagę, spokój lub porządek,
upomina się i uprzedza o skutkach dalszego niewłaściweg o
zachowania się .
;'
\
,
;Dziennik Ustaw Nr 22
. . § ,3. Jezeli upomnienie pozostało bez skutku, . oficer służby
sp rawiedliwości, , kierujący czynnością,ffioże zarządzić usu~ ; ęcie wfnnegoz miejsca dokonywania, czynności.
§ 4.
W toku postępowania . przygotowawczego uprawn ienia , określone w § 1, 2 i 3 przysługują również prowadząr
cemu dochodzenie lub iledztwo.
Art. 33.§ 1. Jeżeli ,podczas dokonywania czynnosc:i dopuszczono się cięższego naruszenia jej powagi lub por z ąd ku
albo ubliżenia władzy lub osobom biorącym udział w sprawie,
p rzewodniczący, sędzia lub prokurator może ' ukarać winnego
kąrą pieniężną do450 złotych ,z zamianą, w ' razie jej nie'ściągalności, na areszt do 7 dni.
§ 2. Do osób pozbawionych wolności stosuje się zamic1st
aresztu odosobnione zamknięcie do 7 dni.
§ 3.
-
Na postanowienie w ' tym przedmiocie
służy zaża
,Poz,. 103
łożonego, który po stwierdzeniu, że przyczyna taka zachodzi.;
wyznacza innego oskarżyciela publicznego.
§ 3. Czynność dokonana przez oskarżyciela publicznego,
który powinien się był wyłączyć, !iie jest z tego powodu nieważna.
Art. 39. § 1. Oskarżyciel .pblbliczny może jtiż w toku dochodzenia lub śl edztwa, w trybie zabezpiecze~iasądowcijo lub
admin is tracyjnego, złożyć wniosek o zabezpieczenie groż ąc ego
o skarżonemu .przepadku mienia lub obowiązku pokrycia szkody. .
"
_
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio dożabezpiec ze
nia na mieniu osób odpowiedzialnych majątkowo za oskarżonego.
§ 3. W sprawie zabezpieczenia rozstrzyga na posiedzeniu ni:ejawnym sąd wojskowy, do którego właściwości sprawa
należy.
lenie.
Art. 34. Kar porządkowych , wymienionych wart. 33, nie
stosuje . się do sędziów wojskowych i ławników, należących
do składu sądzącego, oraz do prokuratora wojskowego, lecz
zawiada--mia się ich władzę przełożoną w celu ukarania dyscyplinarnego. "
Art. 35. § 1. Wykonanie kary porządkowej zarządza
.sąd lub prokurator wojskowy zależnie od tego, kto karę wymierzył.
§ 4.
Na to postanowiEmie służy żażalenie.
Art. 40. § 1. O terminach rozpraw oraz posiedzeń niejawnych sąd zawiadamia oskarżyciela publicznegó. .
.
§ 2. Udział oskarżyciela publicznego .w rozprawachO,raz .
posiedzeniach niejawnych nie jest obowiązkowy;
§ 3. Odstąpienie oskarżyciela publicznego od
nia po wniesieniu aktu o sk aJż enia nie wiąże sądu; ,
oskar ż e ..
§ 2. Ukaranie jest natychmiast wykonalne i nie zwalnia
pd odpowiedzialności karnej lub ,dyscyplinarnej.
§ 3.
R o z d z
Kary pieniężne wpływają na rzecz Skarbu Państwa.
DZ I A l
a ł II.
Pokrzywdzony.
III
Strony, obrońcy i pełnomocnicy.
Rozd,ział
Art. 41. § 1. Za pokrzywdzonego uważa się osabę, któ-,
rej dobro prawnezostałQ bezpośrednio naruszone lub zagro-
I.
żone.
\
Oskadyciel publiczny.
PokrzYwdzony może złożyć skargę lub wniOliek "
sprawcy przest ępstwa do . prokuratora wojskowego,
wojskowych organów be~p'ieczellstwa, . przełOŻOn ej władzy
wojskowej lub ,organów bezpi eczeństwa publicznego i przysługują mu w postępowaniu karnym uprawnienia . przewidzia.
ne w niniejszym kodeksie.
§2.
ściganie
. Art. 36. § 1. Oskarżycielem publicznym w sądach ' wojsko'w ych jest prokurator wojskowy, który wnosi oskarżenie
i je popiera.
§ 2.
Z polecenia proku'r atora wojskowego może popierać
oskarżenie na rozprawie oficer śledczy prokuratury.
§ 3. Inne osoby mogą popierać oskarżenie. na rozprawie
obok oskarżyciela publicznego, jako oskarżyciele posiłkowi,
tylko na mocy postanowienia sądu wydanego na wniosek
prokuratora wojskowego
I
.
Art. 37. Przestępstwa, których ściganie jest zależne od
ska;gi lub wniosku pokrzywdzonego lub jego władzy przeło
żonej, stają się z chwilą złożenia skargi lub wniosku przestępstwami ściganymi z urzędu.
'
Pokrzywdzony może już w toku dochodZenia lub
złożyć wniosek o nałożenie na o sk a rżon ego' obowiązku pokrycia szkody oraz wniosek o zabezpieczenie tego
obowi ąz ku w trybie zabezpieczenia sądowego lub administracyjnego.
§ 3.
śledztwa
Art. 42.
§ 1.
Je ż eli pokrzywdzony jest l)ieletni lub ubez-
własnowolniony, prawa jego wykonywają:oj,ciec, matka,mał
żonek, opi ekun lub kurator, a w stosunku do żołni erzy także
właściwy przełciżony.
§ 2. , W razie śmierci pokrzywdzonego prawa jego wyko-
Art. 38. § 1. Oskarżyciel publicZny w sądzie wojskowym,
co do którego zachodzi jedna z okoliczności, wskazanych w
art. 21 § tliŁ. a), .b), c) .lub dl, albo który współdzi ałał w spra- ,
wie jako sędzia, ławnik lub obrońca, powinien się wyłączyć
l zawiadomić o' tym swe!)'o bezpośredniego, przełożonego . .
§ 2. . O przyczynie, wyłąq:ającejoskarżyciela publicznego,każda ze .stron może zawiadomić jego bezpośredniego prze-
nywają: małżonek, rodzice, dzieci i wnuki.
§ 3. Jeżeli pokrzywdzony jest osobą prawną, jej prawa
wykonywd ustawowy przedstawiciel.
Art. 43. Pokrzywdzony oraz osoby, wymienione w
art. -42, mogą wykonywać swoje prawa osobiście albo przez
pełnomocnika będącego obrońcą wojskowym lub adwokatem.
,
pz!e~nik Ustaw Nr 22
R o z d z i a ł
III.
Poz. 101
-
Wpis na listę obrońców wojskowych zarządza Szef
Wojskowego na prośbę osoby ubiega.
jącej się o wpis; adwokata można wpisać na listę obrońców
wojskowych również z urzędu.
~§ 4.
Zarządu Sądownictwa
Oskarżony.
,~rt. 44.
Podejrzanym jest ten, co do którego wydano
postanowienie o przeds'tawieniu zarzutów; oskarżonym jest
ten, Jrzeciwko któremu wszczęto postępowanie sądowe; skazany I jest ten, czyją winę ustalono wyrokiem.
.
Art. 45. Oskarżony może żądać w toku dochodzenia albo
' śledz~wa wyjaśnienia, jakie przestępstwo mu zarzucono i na
Jakie podstawie.
.
~I't. 46.
tyczą
Co do każdego oskarżonego zbiera się dane, do-
e jego stopnia wojskowego, przynależności służiJowej,
n~zw ska i imienia, daty i
miejsca urodzenia, imion rodziców,
o miejsca zamieszkania, pochodzenia, stanu cywilnego,
rodzif nego i majątkowego, wykształcenia; zawodu, kar a l ności
oraz mne dane osobowe, tudzież dane o posiadanych ordm'ach
i odz I aczeniach.
stałe
W sprawie, w której , żaden z oskarż,onych nie jest
adwokat nie będący
obrońcą wojskowym, chyba że przewodniczący sądu uzna, i~
wzgląd na bezpieczeństwo Państwa na to nie pozwala.
§ 5.
żołnierzem, obrońcą może być również
W sprawie, w -której oskarżonym jest żołnierz, przecharakterze
obrońcy adwokata nie b ęd ącego obrońcą wojskowym, jeżeli
wybór lub wyznaczenie . obroń. cy spośród obrońców wojsko~
wych napotyka na trudności.
§ 6.
wodniczący sądu może dopuścić lub wyzpaczyć w
§ 7. Jeżeli wybór lub wyznaczenie obrońcy stosownie
do przepisów poprzedzających napotyka na trudno ,~ci, prze.wodniczący sądu może dopuścić do udziału 'w sprawie w cha"i
rak terze obrOllcy oficera lub g e nerała w czynnej służbie woJ~
skowej.
Alf t. 47. § 1. Oskarżony, pozostający na wolności , jest
obo:w ! ązany stawić się na każde wezwanie prowadzącego postępo 'lanie karne
i zawiadamiać go o każ,dej zmianie miejsca
Żołnierzami w rozumieniu § 5 i § fi są osoby okre~
wart. 76 Kodeksu Karnego Wojska Polskiego.
§ 8.
ślone
Art. 51. § 1. Obro llcę ' wojskoweno
obrorlców wojskowych w przypadku
skreśla się
z listy
zal11 i szkania.
a) śmierci;
§ 2. W razie :nie usprawiedliw ionE'.go niestawiennictwa
oSk,U';:onego można go sprowadzić pod przymusem.
,b) utraty praw publicznych, obywatelskich praw hOlloro.;
wych lub prawa wykonywania zawodu;
e) braku wymagań ok reślonych w art. 50 § 2 lub § 3;
R o z d z i a l
IV.
d) na prośbę obroń cy wojskowego, który nie jest adwo"
kaŁem.
Obrońcy.
- 1rt. 48. § 1
O skarżony
ma prawo korzystać z pomoc'}'
jedne . o obrońcy.
Kilku oskarżonych w sprawie może korzystać z po. " mocy jednego obrońcy, gt1y obrona jednego z nich nie jest
w spr e czności z obroną drugiego . .
§ 3. O skarżony może mieć obrOll c ę z wyboru lub z urz t~ du .
§ 4. Obrońcę z urzędu wyZllilCZa przewodniczący sąd u
a w ,przy padkach wskazanych wart. 53 § 3, jeżeli oskarżony nie ma obroncy z wyboru,
b na p roś bę oskarżonego.
" . A t. 49. Jeżeli oskarżony jest nie!etni ' lub ubezwłasno
wolni ny. prawo wybrania dlat't obrOllcy służy rÓ\llnież jeg o
ojcu, natce, małżonkowi, opIekunowi, kuratorow i lub właści
Wemu przełożonemu.
§. 2. Obrońcę wojskowego ' można skreślić z listy obroń
ców wojskowych , j e żeli .nie wykonuje swych obowiązków co
najmn iej przez okres jednego roku; obrońca wojskowy, który
jest adwokotem, może być również na swoją prośbę skreślony
z listy obrorlców wojskowych.
§ 3.
ObroiJcę
wojskowego można tymczasowo zawiesia
\\1 prawie wykonywania obowiązków obrońcy wojskowenow
razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego' lu~'
dyscyplinarnego.
§ 4. Skreślenie z listy obrońców wojskowych i zawieszenie w prawie wykonywania obowiązków obrońcy wojskowego zarządza Szef Zarządu Sądownictwa \Vojskowego.
Art. 52. §1. Od zarządzenia w sprawie odmowy wpisu
na li stę obrońców wojskowych, skreślenia z tej listy lub zawie~
sze nia w prawie wykonywania obowiąz k ów obrońcy wojskowego służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Obrony;
Narodowej.
wnosi śię na piśmie do Szefa Zarządu
Wojskowego w ciągu 14 dni od zawiadomienia
o wydanym zarządzeniu; wniesienie odwołania nie wstrzymujQl
wykonania zarządzenia.
§ 2.
Odwołanie
Sądownictwa
A t. 50. § 1. . Obrońcą może by ć osoba wpisana J1ćj listę
obroilców wojskowych.
§ 2.
Na listę obrońcó w wojskowych może b yć wpisa ny
b) samodzielny pracownik nauki w zakresie nauk prawniczych;
Art. 5~ł. § 1. Ud zi ał obrot'tcy w tok u dochodzenia lub
jest dopu szczalny tylko za zgodą prokuratora, a nil
pos.iedzeniu niejawnym sądu tylko za zgodą sqdu, o ile prze"
pis szczególny n.ie stanowi inaczej.
c) osoba, która zajmowała co najmniej przez 3 lata stanowisko oficera służby sprawiedliwości.
§ 2. Obrońca ma prawo do udziału przy zaznajomieniu
podejrzanego z materiałami śl e dztwa (art. 170 § 1).
a adwokat;
Na listę obrońców wojsk owych można wpisać tylko
osobę. która daje r~kojmię nale ży tego wykonywania obowiąz
ków o rońcy wojskowego.
§ .'
śl e dztwa
§ 3.
Udział obrońcy
jcsl obowiązkowy
a) przy zaznajomieniu podPj,'7iint9{) z mote· riał a mi śledz-!
twa (art. 170 § 1) - jeżeli podejrzany jest nieletnij
[)~i.<€nnj.k
Usta"" Nr 22
-------------------------------
ł48
gluclly, niemy lub posiada im:l'e uLon1ności fizyczne ,
które pozb·awL.ają g.o m.ożno-ści normalnej ·0 br'ofly , lu.b
zaclwdzi u.za5.adniona wątpliwoś ć co .<fo jego poczy-
--------------~--------------~---------
p.oz.. HU ,
Prz esłuchanie lOSGb, korzys.taj-ących z prawa zakraJoodbywa się z zachow ani em ustaw, umó w lub ustalonych zwyczajów międzynawdowych.
§ 3.
wości ,
tal ności;
Art. 59.
b~ IN !r<>zprawi.e.
§ 4. Sąd n a vmiosek oskarżone.go może umac, ze udzi ał
o'bJ·o ilcy w r>(rz:pTa'\AJie nie jest abowiązkowy, chyba ze zachodzi
jec~la z okoliczn ości wymieni onych w '§ "3 lit . a) albo 'p rzeStęi~'6two jest zagrożone kw ą śmieTai.
Art. 54. Jeżeli zacbedzi necma 'Z okolic<z:n.ośd w ymienions d.'l 'IN <tr't. 53 § 3 lit .a), .a ~ode~rzany u ie .ma ołm~.E-cy, prok{: : ator zawiadamia o tym prz ewodllicr:ącego &ą.dl:tl .najpóź,lIliej
pl ."ed p r zystąpieniem do zaznajomienia podejrzanego z mateń-aia rni ś1edztwa '(art. 110 '§1).
Art. 5'5.
J
§ 1.
s prawi e
j.ako
bl małżonek ,sędziego, ła wnika, ,oskarżycida lub polUzywdzonego;
.c) kt0z sędzią w-ojskowym, osk.arżycielem, łaWNikiem lub
pokrzywdzonym Jest spo:krewniol'l'Y lua sp:owin'Owac0ny
w linii proste j,
d) ŹoJ.nle,rz, będący prz.cloronym lup podwładnym któregokolwLek z członków składu s,ądzą ceg:o;
el w sprawie '0 ~rzestępstwo prz.e ciw karności - p0dwladni żołnierza, przeciw któremu to p rz est ęp s two pop e ł
niono.
§ 2. Powody wyłączenia odc zynno.ś ci obrońcy trw.ają nawe t p.o ustaniu lub uniewa żnieniu uzas.adniająccgo je milł
iells twa.
Art. 56.
miewać się
§ 1.
Z osk arżonym obrońca ma prawo porom-
na osobno ści .
Z oskarżonym aresztowanym o.hr,o.ńca mo,ż·e poro.czasu wniesiellll.a ak.tu oskarzen.i a tylko za
zgodą prokuratora wojskowego.
§ 2.
wmiew.ać .się .do
Art. 57.
Peł-nomocnictw o moż e być udzielone obrOl1c'j' na
piśmie łu b ·ustnie
do protokołu i j-eśli n ie zawiera ogran1c:.zenia , upo.waznia do prowad zeni a sprawy we wszystkich instancj ach.
DZ IAŁ
b) obrOllcy oskarżo.liLego ,00 00 fiilk,tó;w , .Gl którycR do wi e~
dział s ię przy udzielaniu porady p rawnej lub prowadzeniu s!lDrawy.
Art. 60. § 1. J eże li świadek o.dmawia zlożenia zeznania
z powodu tajemnicy służbowe j, sąd może zwrócić s i ę do wła
ś;c,iwe3 władzy -o zw olLl.1enie .go >od >obowi(ąz.lu,1 za chow ań ia taj emLlicy .
~ 3.
Pu:esłuchaaie odbywa .srę z wyklaCZ€llJi-em j.awno:Śoi.
Art. 61. Jeż e li świadek odmawia zeznań z powodu taj emnioy zawodowej, a sąd nie Uflllił 'Za możiiwe go zwoLnić od
teg·Q obowiązku, prz esłuch anie odbywa -si-ę -z wyłtłu.-cz.eni em
JawnQści.
Art. 62.
Mogą odmówić z e znań
al małżon ek oskarżoneg o;
bl krewny o sk arżonego w linii prostej;
cl ro dze ństwo oskarżon e go.
Art. 63. Swiadek ma prawo odmówić złoż en i a zeznania
co do o.koliczności , któr y ch ujawnienie mogłoby na razi ć na
odpow iedz ialność za przestPjl.stw.o jego samego lub osobę,
pozostaj ąc ą z nim w stosunku wskazanym wart. 62.
Art. '64. Swiadika należy uprzedzić Q odpowi.edzialnoŚci
za nieprawdziwe zeznanie, po czym zapytać o im ię, nazwisko,
s,t<OJ'lień w0j-s-lc<owo/.
p rzynar!o(>;in0ść
s~1li.Żbow.ą, wiek, 2';ai~ c:ie,
mi.eńsoewrn.i{)szkani-a i stosun.ek do osk:aTiooego i 'poKoTZyWdzonego. '
.
Art. \65. § 1. O d świa,dka po Gtrzymanii;u dany·ch, w-skazanych w art. 64, na rozp rawie odbiera si ę , a poza IO ZpElW ą
mozna od ebrać. przyrzeczenie zeznawan ia prawdy.
'§ 2.
"Przyrzeczen ie
odbiera sqd, . prokur<ltor 'lub oficEr
śledczy.
§ 3. Świadek ' p rzyrzeka, powtarzaj ąc za odb ier,ljącym
przyrzeczenie luh' odczytUj.flC na głos j.ego brzmienie.
~<
IV
Rozdział
aj duchownego co do faktów, o których dowi edz i ał się na
spowiedzi;
'
§ 2. Zwoln ieni a m o żn a odmó wić jedynie wtedy, gdyby
złoi-enie zeznania oogło wyrządzić powamą szkodę f'ań-stwu. . .--
Nie może p ełnić czynności obrońcy
a l kto był lub ma: być słuchany w d anej
świadek lub b iegły ;
Nie wolno przesłuchiwać jako świadka
' ,}
.'
$)·w iadek. któ.ryz jak iegoko'lwiek -powod.u Ilie mo.ie
!}ow.ta'r'lac p rzyuecz·eru.a , 's1cldd~ j.e przez podp~anie je.go ·tekstu....
-§ 4.
t
ArL .66.
brzmieniu
Swiadek s.klarla przyrzeczenie w fi(lsł.~pujący m
,,Swiadom o.dpowiedzia !noś ci Zil u.tajeJli e p r.awd y lub zło
zeznania, przyrzekam uro. czyś cie , że hęd ę
mówić sz cze rą prawd ę, n iczego nie ukrywa j ąc 2 tego, co mi
jest wiadomo".
żen'ie fałszywego
~wiadkowie.
Art. 58. § 1. Każ da osoha, wezw.anana świa.d'ka , powinna stawić ,się w miejscu, dniu .j .godzinie, w.sk4zanych w wezwaniu, i pozGstać aż do zw,olnienia.
Art. 67.
§ 2. Sw iadka, który nie nilożestawić 'się z p owodu waż
nyc h przeszkód służbow;ych, choroby .albo kalectwa, można
pu e.słuchać w miejscu jego pobytu.
bJ osoby, które z powodu cho~oby p sychłcznej łub Inn ego zakł6ceni a czynności psychicznych nie zdaj'ł
. sobie sprawy 'Ze znaczenia p rzyr zeczenia;
/
Nie skła d ają przyrzeczenia
al nieletni do la! trzynastu włącznie;
r~ik
ł <f9
Us taw Nr 22
P llZ.
pooejFz~'ni' Ci udzia'ł w czynie, hędąe:ynl' prZ'ecLnwtem
pos ~ępo'Wan+ól', luh Ci działil'lność przestępn ą', pozost.rJącą
w śdslym zwt't'Zktl z dztałil'TI'fem osk arŻIDn e gro ,
/
Art. 15. § 1. Nie mogą być biegłymi osohy , których w
myśl art. 59 nie woln o przesłuchIwać jdKO świadków lu b któ re
w myśl art. 62 mogą odmówić z ez nań.
trI. 68. § 1. Swiadka p rz es łuchuj e si ę pod n Ieob ecn oś ć
§ 2. Jeż e li z achodzą poważ1ile powocdly. o słaniaj-ąc e zauianie do danego bi e głego, wzywa się w jeg o mi ejsce innego.
mn:l~h śv~i'i!dkó'w : b<f CZ'ą C , by nie: mogli' porozumiew a' ć się do
konc~ Plzesluchan.
PJTZ.eslucha.nie' ś.wiacll;a zaczyna. się od> wezwitn:1a,
aby p ow ~edz.Lal wszystkOI. co mu wiadomo w s'P F ~wi.e, p~ cZy:Jll
p rzes uchujący, a następ me s.trony mogą zadawac mu pytaDla.
2.
Jeż.eli m1ędzJ
Art. 76. Oględ z in zwłok dokonywa sioę- 1»liZ-1' udziale teka . rza sądowego, w miarę moż.ilości lekarzi'1 woj skowego, a w
braku Eekitrz3' S<ltlOwcgo - p.rzy udziale' innego lekarza.
Art 11.
J eżel,}
§ 1.
zachodzi potrzeba zba.d ania stanu
wz.ywa s.lę lekarza-p s-ychiah:ę, a. w-
zezl'lIaruarni ś.wiarlków zaJd ą s;prz€umożn a zarządzić stawienie ich sobie do oczu.
umysłoweg.o oskarż.oneg.o,
$wiadkowi można okazać dowody rzecz,o.w e" dotyjego zeznań.
§ 2. J eżeli karalność czyn u oskarż onego zależy od ustalenia stanu umysłłPtle.go pokrzywdzonegD" to p'rzep'~ ~ 1 stosuje się, t6wai.e-i: do poluz-y,wdzoneg.0.
3.
4.
Z1f nieusprawi edliwione niestawiennictwo
lub prokurator wojskowy mogą wyroLe
ć ś,wia.cdlk(i)iwi ka.rę pi enjężną d(i)i 75(:)' zl'o>t-ych z za·m.ianą
w razIe j,ej, nieściągil,ln.ości Ila <ue:;.zt do t 4- d'11i.
§ 1.
odniczący, s ędzia
1
2. Ponadto w razie potrzeby
sp ro adzenie świadka.
zarządza się przymusowe
rt. 10. y-r razie nieusprawieclliwione j OdUl0Wy zIv że rl'ia
ia lub przyrzeczenia przez św i ad k a, przewodniczący,
sęilria lub p'wJt.ur a· ~oT wojskmvy mog:ą 2!afząd'zić niezwłoczne
t~o ~,eszt(}'!,r(1'r,>ie na: cza-s do 14 dni. Af'es:rt uchyla srę., Je±e-l'i
ś wiade k złoży ze2manie lub przyrzeczenie ałbo jeie lt sprawę
ukoń !.zono.
zezn
, Arii: 71. KieIQ.wllJk są.du, p'rziłwodna'cz:ąl':y Itu1!J. pJlQkl!IJta:top
wojs1Łowy, w z alemOŚ€i od teg0, kto z ui:~h r0mp();!'zą:mit. Spofd!wą, ~walniaj,ą ś.wiadka· od kary, j~~eH świa d8k w eiJą;gu J> dm
od za~!i.adomie))ia go o. u~a.Faniu uQow0dni, że ni:e&bw1ennhr:two j .go by ło usprawiedli wione.
d. 72. Na postanowieFlla, wydane w myśl art. 69 - 1Ó,
służy zażal e nie.
razie braku -
§ 3.
Oględziny, biegli
B i egły może żądać odd'an·ia oskarżonego na obserwa-
cję do zakładu leczniczego.
Po trzebę, czas trwania oraz miejsce (i),hserwac.ji okrelub prokurato r wojskowy. Obs erwacja powinna tn-vać
ni e dłu że j o iż sześć tygodni. W przypadka.ch wyjątkow'z!ch tylko sąd może prz e dłuży ć ten te rm in na czas ści ś le okreśiony.
§ 4.
śla sąd
Art. 78'. Biegli mogą, o ile szczególne wzgl ędy, nie sto j,ą
na p rzeszkodzie, przeglądać dOVlody rzeczowe, akta sp raw y Vi
całości lu& w cll; ści ora'2 B dawdf osk.al'lone'HlIlIl i. świadkom
p·ytania- potrzeb tle d0 ustd'len ra, opinii.
A rt. .19-. Je'E.eIi wdmuk1 t~o' wyma'g·ają, kier11lljil-c y postę
powani em. moż e wyzn aczyć bi e głym termin do zIof!'.eniil a [J'Foi.i
o.oz wydać im za pok witowani e m p'rzedmioiy ~o dle~pj<t ~: e bada1HJU.
Art. 80. J e'i!e,l i pJ:Zedmio'l bauanra ffiO'że we'c zmS:,f'C:len r.u
lub zmi an ie przy badaniu, nal eży w m : arę moż ności !,!ozo stawi ć
część tey,o prz.e dmiot.u w p>1:z.echc wani u.
n.
Alit. 802. Zallliliast wzywaPll~a br.~g;łycłill hłb ni eza.keż!l~e. od
wezwa.nia k h można zasiJę!jloąć oprnli adJ>O'wie-dai:.e go (IJlFz.ędlil
lub akładu.
l tłumacze.
Art. 83.
rŁ. 13.
§ 1.
W razie potrzeby
dokonywa s i ę ogl:ędiz1n
miejs a, rze czy lub ciała.
0g1ęcdlz111 p&lą~z(l)nych obnaożeniem ciała
§! 2 .
z
dokonywa si w miar~ mou;no.ści pFZ1/ udz ~ale- osób tej S'-a.mej pId, '
,.,.rt.
innego.
Art. 81. Jeżeli op.mLa bie9łych jest niej-asn>a lub sprzeczna, mo żna zar ządzić: ponowne p rze słuchanie tych samych b ; e~
gLych h~b- wezwat mnych.
Rozdział
ści
lAl
74.. § L Vi p rzyp.adka ch
s ecjalnej, wzyw a si,ę biegłych.
wymagających,
wiadomo-
Jako biegłyc h nale ży w miarę moż ności wzywać żoł
nierz , którzy pos iadają potrzebne wiCIdomości specj'alne, a w
b.ak ich - 0603y, któ>re pos,iadaj ą od.powie dnią wie d z ę.
Jeżeli zachoazi potrzeba w yj.aśn ieni a okoliczno,;ci,
któ rej ocena vrymaga znajomości sztuki dowodzenia lub wyż
szej ~ztu ki wo jennej albo inne j szczególne j umi~ j ętno<\d wojSKOW j, b iegłego luu bieg ły c h wyznacza Szef Sztabu Geuevalnego.
4. ' O wezwa>nin biegłych wyda-je' się postanowienie, w
ok reśta się zagadni'enia w ymagające opil!lH biegfych.
1"łull13>cza
wzywa. si.ę , jeieli L'ldrodzi potl'Leba
a) prz esłudlania głuchego rUD niemego. z którym n ie m o t~
na porozumieć s ię b ez pośrednio;
b) prz e słuchania osoby nie mówiąc ej j ęzykiem zrQZU -uiaIym dla przesłuc h u ją c eg o;
c) prz ekł adu p isma s p.orz ądz onego w obcym j ęzyku;
Art. 84.
§ 1.
Przepisy art. 58. 64. 69, 70, 71 i 72 stosuje
się odpowiedn jo do bie g łych i tłumaczów .
§. 2.
Przymusowe spTowadzenie b ie głycn i Uumaczów naw p·rz ypadkacn wyjątkowych.
leży s tosować tylko
Rozdział
III.
Rewizja l zatrzymanie rz2Czy.
. ,
Art. 85.
§ 1.
U osób p·o oejJlizanych. O> popełnienie prze.
stępstwa wólno doko nywać rewizji osobistej lub domowej. celem ich uj ęcia, wykrycia dowodów winy arbo przedmfotóVf
uzyskanych przez przestępstwo tub ulegając ych prze.pad'kowf.
J
p~
. ~z!~e~nn
__
~_U
__s_ta_w__N_r__2_2______________________________1_5_0____ ~___________________________________P_o_z.
§ 2. U innych osób lub w innych miejscach wolno dokonywać' rewizji, j eżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że
tam się znajdują: osoba podej rzana o przestępstwo albo przedmioty stanowiące dowód przestępstwa lub uzyskane przez
przestępstwo albo ulegające przepadkowi.
Art. 94. :mżeli osoba, mająca u siebi.e przedmioty slanodowód p rzestę pstwa, uzyskane przez przestępstwo lub
ulegające przepadkowi, odmawia ich wydania, można je ode-
wiące
brać.
Art. 95.
Art. 86. § 1. Rewizji z wyjątkiem wypadków nie cierpią
Cych zwłoki dokonuje się w dzień.
§ 2.
Osobę, u której
rewizja ma się odbyć, zawiadmnia
tlę o celu rewizji i wzywa się do ob ec no śc i przy niej .
Nadto obecnych przy rewizji powinno być dwóch
Jwiadków przybranych spośród osób godnych zaufania, nie zalnteresowanych w sprawie.
§ 3.
103
§ 1.
Jeżeli
jednostka wojskowa (formacja, zalub przedsiębiorstwo pafistwowe, od których zażądano przedmiotu lub dokumentu; odmawiaj·ą ich wydania, należy zwrócić się do ich władzy przeło
żonej o polecenie wydania przedmiotu lub dokumentu.
kład, urząd} albo też urząd, zakład
§ 2. Wydania wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby wydanie lub ujawnienie mogło wyrządzić poważną szkodę Pań
stwu.
Urzędy pocztowe,
telegraficzne i kolejowe są
na żądanie wydawać sądowi i prokuraturze wojskowej korespondencję i przesyłki wysyłane .przez oskarżone
go lub do niego adresowane.
Art. 96.
Podczas rewizji należy unikać ujawniania okoliczności dotyczących życia prywatnego, a nie mających zna.c zenia dla postępowania karnego.
Art. 81.
obowiązane
Art 88. Rewizji osobistej należy dokonywać w tniarę moż. ności za pośrednictwem osoby tej samej płci.
.
.
Art. 91. Korespondencje, inne papiery i przesyłki, znctlezione przy rewizji lub wydane przez urzędy, można przeglą
dać bez zgody osoby, do której należą.
Art. 89. § 1. Rewi·z ji w pomieszczeniu urzędu państwo
wego albo przedsiębiorstwa państwowego dokonywa się po zaWiadomieniu przełożonego urzędu lub przedsiębiorstwa nlbo jego zastępcy.
Art. 98. § 1. Przedmioty uzyskane za pomocą przestęp
stwa, jeżeli nie są niezbędne do ustalenia istoty prze stępstw a
albo do wykrycia sprawcy, zwraca się pokrzywdzonemu.
Rewizji w pomieszczeniu zajętym przez wojsko dokonywa się w obecności przełożonego danej jednostki wojskowej (formacji, zakładu, urzędu) lub wyznaczonego przez eń zastępcy, a w przypadkach nagłych w obecno śc i inspekcyjnego
.(dyżurnego).
, : ,
§ 2.
Art. 90. Rewizji w biurze lub mieszkaniu osób korzystaJących z prawa zakrajowości wolno dokonywać tylko za zgodą właściwego pr'zedstawiciela dyplomatycz~ego . .
§ t. Przeprowadzający rewizję powinien dorę
u której rewizja ma się odbyć, odpis postanowienia w tym przedmiocie sądu lub prokuratora.
Art 91.
czyć osóbi~,
§ 2. W przypadkach nie cierpiących zwłoki, j eże li postanowienie sądu lub prokuratora nie mogło być wydane przed rewizją, przeprowadzający · rewizję powinien dorę czyć
osobie,
U której rewizja ma się odbyć, odpis postanowienia organu
prowadzącego dochodzenie lub śledztwo, a następnie zwrócić
Eię o zatwierdzenie rewizji do sądu lub prokuratora; na żąda
nie· osoby, u której przeprow adzono rewizję, nal eży doręczyć
Jej postanowienie o zatwierdzeniu rewizji w ciągu siedmiu dni
od zgłoszeńia wniosku.
Przedmioty zabrane przy rewizj i należy opi sać
a osobie, od której je odebrano, lub domownikom wydać odpis protokołu lub szczegółowe pokwitowanie.
r
Art. 92.
W protokole rewizji,
i
,
Art. 93. § 1. Przedmioty m ogące służyć do ustalenia
Istoty czynu lub do wykrycia sprawcy albo podlegające przepadkowi lub zajęciu dla pokrycia szkody przez sprawcę nalety, po dokonaniu oględzin i sporządzeniu dokładnego opisu,
albo dołączyć do akt sprawy, albo wz i ąć na przechowanie, albo
oddać na przechowanie właścicielowi lub innej osobie godnej
zaufania z obowiązkiem przedstawienia ich na każde żądanie
, z zakazem ich zbycia lub przekształcenia.
§ 2. Dowody rzeczowe należy odpowiednio zabezpieczyć,
I w miarę mozności opieczętować i sfotografować.
",'
§ 2. Przedmioty, których posiadanie jest zakazane, a nie
usprawiedliwione specjalnym zezwoleniem, przekazuje się odpowiednim władzom.
§ 3.
Jeż e li
zachodzi
wątpliwość
co do osoby lub praw
właściciela przedmiotów odebranych, oddaje się je n'a przecho-
wanie do czasu rozstrzygnięcia sądowego odpowiedniej osobie
lub instytucji z obowiązkiem zwrócenia uprawnionemu tych lub
takich samych przedmiotów albo ich równowartości, o ile
przedmioty ulegają szybkiemu zepsuciu lub żniszcz eniu.
DZIAŁ - V
Srodki zapobiegawcze.
Rozdział
I.
Przepisy ogólne.
Art. 99, § 1. Srod ki zapobiegawcze stosuje się t.ylko na ~
mocy postanowienia sądu wojskowego lub prokuratora wojskowego.
§ 2. Srodki zapobiegawcze wolno stosować dopi ęro po
wydaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów.
§ 3. Odpis postanowienia sądu lub prokuratora o zastoso ..
waniu środka zapobiegawczego doręcza się za pokwitowaniem
podej rzanem u przy przystąp i eniu do wykonania i przesyła się ·
władzy wykonującej środek zapobiegawczy. O żastosowaniu
środka zapobiegawczego zawiadamia się przełożoną władzę
wojskową podejrzanego.
§ 4. Na postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego służy zażalenie w każdym stadium postępowania niezależnie od jakichkolwiek terminowo
Art. 100. § 1. Srodek zapobiegawczy Wllllen być natychmiast uchylony, gdy ustaną przyczyny, które spowodowały jego zastosowanie.
§ 2. Srodek zapobiegawczy uchyla sąd lub prokuratura
zależnie od tego, kto rozporządza sprawą.
R o z d z i a ł
.
r
Jr~.
Zawieszenie
II.
wczynnościach służbowych.
może
Poz. lQ3
§ 2. Zatrzymanego można przesłu chać w charakterze podejrzanego jeszcze przed wydaniem postanowienia o przed.
stawieniu zarzutów.
do wywszczęcia daniaArt.postanowienia o tymczasowymwarunki
aresztowaniu, a
'.
'101. Prokurator wojskowy
z powodu
lub pt owadzenia dochodzenia lub śledztwa, a sąd w toku postępowani a ' sądowego, zawiesić w czynnościach służbowych
oskar~onego żołnierza lub osobę, która na zasadzie stosunku
JpubliJzno-prawn.ego lub umownego pełni służbę w po szczególnych Idziałach administracji wojskowej.
107 • . § 1.
Jeż e li z ach odzą
ni ez będne
zwłoka
mogłaby spowodować ucieczkę
podejrzanego lub zatarcie śla
dów prz estęps twa albo też spowodować uszczerbek dla dyscy·
pliny wojskowej, prawo zatrzymania podejrzanego, podlegają
cego właściwoś ci sądów wojskowych, przysługuje poza sądem
i prokuraturą wojskową
R oz dz ' i a ł
a) jego przełożonemu wojskowemu lub miejscowej
III.
Tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie.
rt. 102. Tymczasowe aresztowanie może nastąpić wiedy t lko
al) gdy wzgląd na dyscyplinę wojskową wymaga tymczasowego aresztowania oskarżonego albo
gdy zachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony będzie
się ukrywał, albo
I
gdy zachodzi uzasadniona obawa, że oskarżonyh ę dz ie
nakłaniał świadków. do fałszywych zeznań lub w inny
sposób starał się o usunięcie dowodów przest ępstwa,
. albo
.
.
d) gdy o skarżony nie ma w kraju ani stałego miejsca po.bytu, ani określonego żródła utrzymania lub gdy nie
można ustalić jego to żsamośc i, albo
gd. Y o Ska r. żon y jest przes tępcą nałogowym,zawodowym
lub recydywistą.
]
rt. 103. § 1. Tymczasowe aresztowanie w toku docho-
dzeni i śledztwa może trwać najwY:lej 3 miesiące .
l
§ 2.
przyczyny, właściwy .
prok rator wojskowy wyższ e g o rz ęd u może przedłużyć tymczas we a resztowanie o jeden miesiąc, a Naczelny ' Prokurator
Wojs owy o dalsze dwa miesiące.
J eże li za ch odzą ·
uzasadnione
b) wojskowym organom bezpieczeństwa lub organoui beż
pieczeństwa publicznego;
c) prokuratorowi powszechnemu.
§ 2. Organ dokonuj ący zatrzymania powinien niezw łocz"
nie wystąpić do sądu wojskowego lub prokuratora wojskowego z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie.
§ 3. Zatrzymanie oficera ma być zaniechane, jeśli na wezwanie udaje się dobrowolnie do władzy wojskowej, a jeżeli
nie ma jej w danej miejscowości - do koinendy organów bezpieczeństwa publicznego.
-
Art. 108. § 1. W przypadkach określonycn wart. 105 ....:.
107 odpIS postanowienia o aresztowaniu należy naj dalej w cią
gu 48 godzin od chwili zatrzymania doręczyć za pokwitowaniem aresztowanemu oraz ' przesłać do władzy wykonującej
tymczasowe aresztowanie.
§ 2. Zatrzymany powinien być zwolniony, jeżeli w ciągu
48 godzin od chwili zatrzymania nie doręczono mu post'lno-
wienia sądu lub prokuratora
Arf. 109. Organ wymiaru sprawiedliwości, który wydał
postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, obowiąz any jest
w naj krótszym czasie zawiadomić o tym osobę najbliż.>ząpo
dejrzanego.
R o z 4 z i a ł
rator.~Generalnego udzielić dalszego przędłużenia
Kaucja 1 po.ręczenie.
§!4. $Najwyższy Sąd Wojskowy może na wniosek Proku-
tymczasoweg aresztowania na czas oznaczony, jeżeli ze względu na
szcze . ólne okoliczności sprawy nie można było ukończyć poI>tępo ania przyg:otowawczego w terminie wskazanym w § 3.
śledztwa zarządzenie
rt. 104. W toku dochodzenia lub
Wyp zczenia ·na wolność może wydać nie tylko prokurator
woj s owy, lecz także organ prowadzący dochodzenie lub śledz
two, ile prokurator nie zarządzi inaczej.
.
Schwytanego na gorącym uczynku lub hezpotred ' 0 po tym w czasie pościgu każdy ma prawo zatrzym ać z
obow'ązki em niezwłoc zn ego oddania zatrzymanego właściwym
wład om.
1 rt. 106. § 1. Zatrzymanego, podlegającego właściwości
wojskowych, należy niezwło cznie doprowadzić do prokuratora wojskowego, a gdyby to było utrudnione, do wojskowych organów bezpieczeństwa lub organów bezpieczeIlstwa'
publi znego, które powinny po Zllznajomieniu się z zebranymi
poszl i kami bądż zarządzić wypuszczenie zatrzymanego na wolnoś ć, bądż wyjednać postanowienie o tymczasowym aresztowani .
sądó
IV,
Art. t 10. Sąd wojskowy lub prokurator wojskowy mogą
od aresztowania oskarżonego odst ąpić lub już aresztowanego
zwolnić pod warunkiem zło żenia kaucji lub poręczenia, przy
okr eśle niu wysokości której uwzgl ędnia się stopień zamożno
ści oskarżonego i składającego kaucję lub poręczenie, wysoko ść wyrząd~onej szkody i grożącą karę.
Art. 111.
,
° tymczasowym aresztowaniu.
3. Prolmrator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowe' mo.że prze.dłużyć areszt do dz i ewięciu miesięcy.
j
wła
dzygarnizonowej;
Kaucję może złożyć os karżony
lub inna osoba.
Art. 112. Kaucję składa się w gotowiźnie lub w papierach wartościowych przyjmowanych za kaucję przez prezydia
rad narodowych (wydz iały finansowe).
Art. 113. Poręcz enie składać może tylko osoba budząc a
zaufanie, mająca stałe zamieszkanie w kraju i która przedstawi dostateczne dowody, że jej majątek wystarczy na pokrycie poręczenia.
Art. 114. W razie uchylenia się oskarżonego od wymiaru
kaucja ulega przepadkowi, a od poręczyciela
ściąga się sumę poręczenia - na rzecz Skarbu Patistwa.
sprawiedliwości
{
. 152 -
Dzi ennik Us ta w Nr 22
Art. 115. § 1. O p rzep adk u kauc ji lub o ściągni ę c i u su. my poręcz eni a ro zs trzyga s ąd, do k tórego w łaściw o ści sprawa
na l eży lub który rozp o rz ąd za dan ą spr a w ą · .
§ 2.
Na pos tano wien ie w tym przedmioc ie słu ż y z aża l e - ·
Poz. 103
c) st op i eń w oj skow y i p rz ydz ia ł słu ż bo w y o skarż on ego ;
d) zarzucone mu pr z es tępstwo,
e) osta tnie znane miejsce zamieszkania" (przed: Wcieleni t<m
do formacji wojskowej) i gminę , do której os k arż ony
nie.
n a l e ży ;
Art, 116. S ą d woj skowy lub prokura to r woj skowy m ogą
, n a kaza ć aresztow anie o s k ar ż o n e go, p ozo s ta j ąceg o na wo!n J:ici
za kal1cją lub por ęcze ni em , j eże li wyjdą na jaw okolic zno ś ci
wymagając e a resztow ania.
f) p'o stanowienie o ty mczasowym aresztowaniu ,
g) w ezwanie k aż d e go, kto zna miejsce pobytu osk ad'm ego
do zawiadomienia o n im najbliż sze j wł a dzy wojskowej,
s ą du, prok uratora woj skowego lub organu be zpieczeń
stwa public~nego oraz do zatrzymania oskarżon e go w
Z ch w ilą aresztowania oskar ż o nego, umorzenia
uniewinnienia oskarżon e go, zawi eszenia wykonania kary, uwolnienia od kary lub odroczenia jej wykonan ia
poręczenie ustaje, a kaucję zwraca się osobie, która ją z ło
żyła, o ile nie zapadło już postanowienie o przepadku ka ucji
lub ściągnięciu porę c zenia.
.
Art. 117.
mi arę mo ż noś c i.
post ę powania,
R o z d z i a ł
DZIAŁ
Przepisy porządkowe.
Rozdział
V.
Art. 119.
innych pism oraz przymusowe
sprowadzanie.
'Art. 124.
b) w jakim charakterze i w jakiej sprawie wzywa się;
Sąd
c) miej sce, dzień i godzinę stawiennictwa,.
mogą zakazać . os karżon e mu
W razie zakazu wydalania się n ie wolno · o s kar ż o
nemu oi)Uszczać rejonu rbzkwaterowania lub miejsca zam ieszkania bez zezwol enia s ądu lub prokuratora wojskowego.
§ 2.
Art. 120. J eże li oskarżon y nie stosuje si ę do za rzqdzeó,
wydanych na zasadzie art. 118 lub 119, można zarz ą d~i ć jego
tymczasowe .aresztowanie.
)
R o z d z i a ł
VI.
Listy gończe.
Art. 121. Jeż e li miejsce pobytu oskarżonego nie jest
znane, sąd lub p rokurator wojskowy z a rządza poszukiwim ie
o s karżonego p rzez władze woj skowe, woj s kowe o rgana bezpiecze!'Jstwa lub organa bezpieczeilstwa publicznego.
W wezwaniu należy w skazać
§ ' 1.
a) stopieó ' wojskowy i przynależność służbową, nazwisko
i imię wezwanego, a co do osób nie pełniących ;; łużby
. wojskowej nazwisko, imię i adres wezwanego,
woj skowy lub prokurator wojskowy
oficerowi wydalania się z rejonu
Tozkwaterowan ia jego jednostki wojskowej, n atomiast osk arżonemu, nie będąc e mu żołnierz e m , wydalania si ę z mie j.,ca zamieszkania.
§ 1.
1.
Doręczanie wezwań i
Dozór władzy, zakaz wydalania się.
Art. 118. UznaJąc potrzebę zastosowania .środka zapobiegawczego, sąd wojskowy -lub prokurator wojskowy mogą na
czas określony oddać oskarżonego żołn'ierza pod szczególny
dozór przełożonej władzy wojskowe j. natomiast os k arżon e Ho,
nie będącego żołnierzem, pod dozór organu bezpi ec z~Jlstwa
publicznego.
VI
d) nazwę i adres wzywającego;
e) skutki niestawiennictwa.
§ 2.
vVezwanie
powinno
być
podpisane
przez
o 5.Q hę
uprawnioną.
Art. 125. § 1. Pisma doręcza się w listach za pok witowaniem zwrotnym przez pocztę albo przez funkcjonar iuszów
urzędu wy s yłają ceg o wezwanie, a osobom, pozo s tają cy m w
zakładzie karnym, także przez funkcjonariuszów tego za kłiJ ou.
§-2. Adresat mo ż e od ebrać pismo bezpośrednio w u r z ę
dzie wy s yłającym wezwanie.
§ 3. Pisma adresowane do miejscowo ś ci, w który ch n ie
ma urzędu pocztowego, ani nie jest zorganizowane sta ł e do r ę
czanie korespondencji, dor ęc za się za pośredniclwem prezydiów gromadzkich rad narodowych.
§ 4. Jeżeli dor ę czenie sposobem wskazanym ·w§ 1, 2 i 3 I
jest utrudnione, wówczas pisma są doręczane przez wojsJr.o we
organa bez pieczeństwa lub organa bezpieczeństwa publi c 7.n ~g o.
Art. 126. W ezwania i inne pisma, przeznaczone dla żoł
nierzy, przesyła się ich przełożon e j władzy wojskowej celem
gOll CZych za oskar ż onym, oue zapadło postanowienie o aresz- . dor ę czenia i zarządzenia stawienia się s tosownie do wezw ania.
towaniu.
.
Art. 127. § 1. Pi smo doręcza si ę do rąk własny c h ad re:§ 2. Sposób rozsyła nia listów gończych zależy od uznania
sata.
władzy, która je rozsyła.
§ 2. J e żeli z powodu . nieobecności adresata nie moi.na
Art. 123.-·W listach gOJiczych wymienia się: '
do ręc zyć mu pisma do rąk własnych, doręcza się je doro s ł e mu
domownikowi, a w tego braku sąsiadowi lub dozorcy dOIllu.
a) władz ę , która je rozsyła;
Art. 122. § 1. Jeż eli oska r żony zbi e gł lub ukry wa się,
sąd lub prokurator wojskowy moż e zarządzić rozesłan i e lis tów
b) nazwisko i . imię , a w miarę mo żn o ści dokładny rysopis
oskarż on e go z dołącz en i elll jego podobizny oraz szczegóły niezbędne do ustalenia jego tożsamości;
J e żeli nie znajdzie się nikt, kto pismo c hciałb y przyzostawia się je w prezydium miejscowej rady n arod ow ej
dla zawiadomienia adresata. -;.
§ 3.
jąć ,
./
Dzienpik Ustaw Nr 22
Art. 128. Pismo, prz ęznaczo ne dla korporacji, spółki, stowarzhzeni a, zakładu lub związku albo' dla. obrońcy lub pełno- .
mo.cruiJ..(a strony, możn,a w razie nieobecności w lokdlu billrowym osoby, upoważnionej do przyjmowania pism , don~czyć
także zastępczo do rąk każdej osoby zatrudnionej w biurze,
a w raku takich osób u dozorcy domu, gdzie biuro się zndjduje.,
,
,.rt. 129. § 1. Odbierający pismo stwierdza jego dorę
c~enr
' podpisem własnoręcznym ze wskazaniem daty doręcze·
DUl.
Art. 136. Nie można odmówić zezwolenia na przejrzenie
akt sprawy oskarżonemu lub jego obrońcy po odczytaniu lub
doręczeniu oskarżonemu odpisu aktu oskarżenia.
Art. 131. Prokurator wojskowy ma prawo przeglądać
akta, rob ić notatki i odpisy w każQym czasie oraz żądać
p rzesłania mu akt, jeżeli to nie tamuje biegu postępowaniu.
Art. 138. Przesłanie akt innym władzom prócz wojskowych władz sądowyc h i prokuratorskich zależy od uznania są
du lub prokuratury, rozporządzających aktami sprawy.
.
2. Jeżeli odbierający pismo jest niepiśmienny lub odmawia podpisu., to doręczający sam oznacza datę doręczenia
oraz !przyczynę braku podpisu.
R o z d z i a ł
Terminy.
~l 3. ' Dowó.d. doręczenia przesyła się władzy wysyłającej
z zaznaczeniem, komu doręczono.
p ism
, ~rt. 130. § 1. J eżeli ze względu na brak czasu lub z innych/ przyczyn doręczenie wezwania pisemnego byłoby utrudnione, motna wzywać świadków lub biegłych telegraficznie,
telef nicznie lub w inny sposób najodpowiedni ejszy. ze wzglę
du a okoliczności. Zolnierzy wzywa się tą drogą przez ich
przełożoną władzę.
-nI.
Art. 139. § 1. Terminy są
a) zawite;
bl porządkowe.
§ 2. Zawite są tylko terminy, które ustawa wyraźnie Z4
takie uznaje.
§ 3. Czynność spełniona po upływie terminu
jest nieważna.
zawitego
2. Niestawiennictwo osób wezwanych w myśl § l poCiąg~ za sobą ustawowe skutki niestawiennictwa o tyle tylko,
nie ma wątpliwości, że wezwanie doszło zawczasu do
o
wiadomości wezwanego.
Art. 140. § 1. Do biegu t erminu nie wlicza się dnia, .o d
któreg o przepis prawa liczy dany termin.
Art. 131. Niezachowanie przepisów art. 125 do 130 nie
powoduje nieważności dor ę cz eni a, jeśli osoba, dla której wezwa l ie lub inne pismo było przeznaczone, oświadczy, że wezwa ie to lub pismo otrzymała. ,
Art. 141. § 1. Termin uważa się za za chowany, jeżeli
przed jego upływem pismo żostało nadane w urzędzie pocztowym lub telefonicznym, a przez żołnierza lub przez osobę
uwię zi oną złożone u przełożonej władzy.
Przymusowe sprowadzenie zarządza sąd,
prz ewodniczący, s ędzia lub prokuratura wojskowa.
§ 2. W przypadku gdy kodeks zezwala na złożenie ustn ego wniosku lub oświadczenia do protokołu, termin uwa ż a
się za zachowany, jeśli przen jego upływem taki wniosek lub
oświadczenie zło ż ono.
.
ile
Art. 132.
§ l.
§ 2. . Przymusowe sprowadzenie żołnierzy przeprowa dza ją
org na wojskowe, innych zaś osób - organa bezpieczctistwa
pub icznego.
Art. 133. § l. Osoba, mająca przymusowo sprowad z ić
. wezranego, okazuje wezwanemu nakaz doprowadzenia i wzywa o, aby się z n ią udał na miejsce wskazane w nakuzie.
~
W nakazie dostawienia należy wymienić szczegóły
ws' azane wart. 124.
I
§ 3,
W razie oporu sprowadzający ma prawo użyć siły.
R o z d z i a ł
II.
Pu glądanie akt oraz sporządzanie i otrzymywanie odpisów.
Art. 134. Stro!J,1{, ich obrOllcy, pełnomocnicy, ustawowi
prz dstawiciele i inne osoby mog ą przeglą4ać akta sprawy
i r bić z nich notatki oraz odpisy, nadto otrzymyw1ć w razie
uzaf adniOnej potrzeby odpisy uwierzytelnione, tylko za zezwolen em władzy rozporządzającej aktami sprawy.
Art. 135. § L Sprawę n ależnośc i i wysokości op!:!t za
wYEanie uwierzytelni onych odpisów z akt sprawy określają
osobne przepisy.
prawo otrzymania b ezp ł a tnie
ego odpisu dotyczącego go orzeczenia, o ile konieczność
howanla taj emnicy ze względu na bezpieczeństwo Państwa
stoi na przeszkodzie.
§ 2.
O skarż on emu służy
§ 2. Koniec terminu, któ ry by m ia ł upłynąć w dzień
uznany za wolny od pracy, przypada na następny dzi eń.
Art. 142. § 1. J eże li uchybienie terminu zawitego naz przyczyn od strony n ie z a leżnych, strona może w
trzydniowym terminie zaw itym od daty ustania przeszkody
zgłosić wniosek o przywrócenie terminu .
stąpiło
§ 2.
być
Jedno cześ nie należy dopełnić czynności, która miała
w teJminie wykon'ina.
Art. 143. § l. O przywróceniu terminu rozstrzyga kierownik organu wymiaru sprawiedliwości, któremu środek
prawny należało złożyć.
§ 2. Na postanowienie odmowne służy zażalenie.
Art. 144. Wniosek o przywrócenie terminu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego orzeczenia, lecz władza, która
wydała orzeczenie, lub władza właściwa do rozstrzygnięcia
o dwołania może wstrzymać wykonanie. Odmowa wstrzymania
nie wymaga uzasadn.ienia.
.
R o z d z i a ł
IV.
P rotokoły.
Art. 145. § 1. Z przebiegu czynności w toku postf;pO~
wania' karnego spis uje się prot okoły.
./
§ 2. Spisania protokołu wymaga w szczególności
a) p rzesłuchanie o skar żonego, świadka lub biegłego w tDku
dochodzenia lub śledztwa;
bl przy jęcie kaucji lub poręczenia;
..pziennik Ustaw Nr 22
-
Poz. 103
Art. 151. . Wszelkiego rodzaju p opl:awki i uzupelm enia
w końcu protoko ł u przed podpisaniem lub w
osobno podpisanyin c;lopisku.
e) rewizja i odebranie rzeczy;
należy um ieścić
d) oględziny;
,
e) zaznajomienie podejrzanego z wszystkimi materiałami
zebranymi w postępowaniu przygotowawczym (art. 1'10
§ 1);
f) rozprawa;
g) wykonanie kary śmierci.
Art. 152. § 1. W zawitym terminie 3 dni od sporządze
nia protokołu strony , biorące udział w posiedzeniu sądu, mog ą
złożyć wniosek o sprostowanie lub uzupełnienie pf'J tok ołu.
§ 2. J eże li przewodniczący zgadza SIę z wnioskiem, zawprowadzenie odpowiednich poprawek.
rządza
§ 3. Protokół rozprawy i posiedzenia niejawnego s porzą
dza się w ciągu trzech dni.
§ 3. J e?-e li pr zewodn i czący nie zgadza się z wnioskiem,
odmawia wp.rowadzenia popraw ek, uzasadniając odmowę.
Art. 146. § 1. Protokół sporządza się równi eż, je7.di
lub pokrzywdzony zgłasza ustnie wniosek, w szczególności wniosek o przywrócenie terminu lub przeprowadzenie dowodu, a lbo ustne zawiadomienie lub skargę o popeł
nieniu przestępstwa .
oskarżony
D Z l A Ł
Postępowanie
Z przeb iegu posiedzenia. niejawnego może być
aporząd zony wspólny p rotokół dl a wszystkich spraw. Odpi ." y
wartych w takim protokole postanowień załącza się do akt
aprawy.
"a
Art. 148.
II)
§ 1.
dokładne
Do protokołu wciąga się
oznaczenie sprawy będącej przedmiotem pooraz miejsce i czas dokonanej czynności;
stępowania
h) sto pi eń wojskowy i pr zyd zi ał służbowy, nazwisko i
imiona osób, biorących w nich udział, a co do osób
przesłu chiwanych nadto bli ższe dane 'osobowe;
c) przeb ieg całej czynności oraz wzmiankę o wyk()nc.niu
w toku tej czynności szczególnie obowiązujący c h przepisów postępowania;
d) możliwie dokladnie treś ć zeznań osób przesłu c hiwa
nych oraz treść wniosków i o św iad czeń stron;
e) zapadłe postanowienia i zarządzenia.
Osoby biorące udział w czynnosCl moq ą żądać
wciągnięcia do protokołu wszys tkiego , co dotyczy ich praw
lub interesów.
§ 2.
§ 3. \Iv toku dochod zenia i śledztwa można zezwolić osobOm przesłuchiwanym na własnoręczne wp isanie do protokołu
swego oświadpenia.
Art. 149. Protokót stanowi wy ł ączny dowód zachowan ia
for m postępowania, -ch yba że udowodniono fał sz lub omyłkę.
Art. 150. § 1. Protokó ł rozprawy oraz posiedzenia nieJawnego spisuje protokolant, a podpisuje przewodniczący
i protokolant.
§ 2. Każdy inny protokół sp isuje G.okonujący czynn05cI
lub przybrany protokolant, a podpisują (każdą kartę)wszystkie
osoby biorące udział. Przed podpisaniem protokołu należy go
, odczytać i zaznaczyć to w protokole.
§ 3. Osoba mająca podpisać protokół może zgłosić zarzuty co do jego treści . Zarzuty takie wpisuje się do protokołu.
§ 4,
O odmowie podpisania
protokołu
przez
.łłłcą go podpisać czyni się wzmiankę w protokole.
osobę
n'B -
przygotowawcze.
R o z d z i a ł
§ 2. 20łnierze mogą wnioski i oświadczenia, wymienione.
w § 1, zgłosić do protokołu wobec przełożonej władzy. Protokół nale<ly bezzwło cz ni e przesłać sądowi lub prokuraturze.
Art. 147.
VII
l.
Dochodzenie.
Art. 153. Każdy ma prawo, a każdy urząd i przełożony
wojskowy w zakres ie swego działania ma obowiązek, dowie~
dziawszy się o faktach uzasadniających pod e jrzen ie, że 'z ostało popełnione prz eslę pstwo ścigane z ulZ ędu , a należące Jo
właś ciwości sądów woj sk owych. zawiadomić o tym prok ura~
tora wojskowego, sąd wojskowy, przelożoną władzę wojskow4
podejrzanego, władzę garnizonową lub wojskowe organe! bezpieczellstwa, a jeżeli takie ża'wiadomienie jest lltructrli'Jn e ~
organa b ezpieczeństwa p ub licznego alho też ' orga na ~ąd'ov{
nictwa powszechn ego lub prezydium gromadzkiej rady na rodcwej.
Art. 154. § l. Przeł ożona władza wojskowa, dowiedz{aw,.szy się o przesl ę pstwie ściganym z urzf; du , a należijcyni do
właściwości sądów wojskowych, przedsi t~bierze wszy:;tko, co
potrzeba, aby zabezpieczyć ślady i dowody p rzest<:;pstwa, korzystając w razie potrz eby z pomocy wojskowych
organów
bezpieczeństwa lub organów bezpiecZ'eJistwĘl p u blicznego, tudzi eż zawiadamia n iezwłocznie
prokuratora wojskowego o
przest ę pstwie i przedsi ęwziętyc h czy nnościach. '
.§ 2. Jeżeli przełożona władza wojskowa nie może wkroczyć na czas, obowiązek , wymieniony w § 1, ci ąży na władzy
garnizonowej i w ojsko wych organach bezpieczeństwa, znajdu j ących się naj bliżej miejsca pop eł ni e nia prze s t ępstwa l u b
pobytu ~odej rzaneg o.
§ 3. J eże li wkroczenie władz wojskowych, wym.i enionych · .
w § l i 2, nie może na czas nastąpić, organa b ezpieczeilst Wlr'
publicznego, organ a sądown i ctwa
pow szechnego p,)winny
przedsi.ęwziąć wszystko, co potrzeba, aby zabezpieczyć ś łady
i dowody prz es t ęps twa,a o dokonanych czynnościach maj ą
zawiadomić natychmiast p rokuratora wojskowego.
§ 4. Jeżeli o prz estępstwie śc iganym z urzędu, 1\ na ledo właściwości sądów wojskowych, dowie się naj pierw
prezydium gromadzkiej rad y narodowej, powinno ono zawiado'mić natychmiast wojskowe
orga na ' bezpi eczel1s twa aibo
najbliższe dowództwo wo j skowe lub organa
bezpieczeilstw a
publicznego. a do czasu ich wkroczenia ma prz e dsi ęwz iąć
wszystko, co potrz
ebą, aby zabezpieczyć ś la dy i .dowody prze .. '
.
.
stE;pstwa.
żącym
Art. 155. W raz ie popełnienia w obr<~ bie za kw,)terowa nia
jednostki wojskowej (formacji, zakładu. urzędu) przest,wstwa, '
ściganego z urzędu, a nie należą ceg o. do. właści'wości sądów
wojskowych , właściwa władza wojskowa ,lub wojskowe orya- ,
Dzieą.nik
Ustaw Nr 22 ,
I ,.
'
• wSZYS'o
tk co pona b zpJeczenstwa powmny prze d"
SlęWZląC
trzeba, 'a by zabezpieczyć ślady i dowody przestępstwa, oraz
mają zawiadomić właściwego próktiratora lub organa bezpie'czeń twa publicznego o przestępstwie i prze dsięwzi ę tych czynnośc , ach.
Art. 156. Prokurator wojskowy, otrzymawszy zawiado. mi~n f e lub :kar gę pokrzywdzonego, albo dowied~iaws~y. się
w mny sposob o przestępstwIe, naJezącym do własclwosCl są
dów IWOjSkOWYCh, w miarę potrze by zleca przepro\vadzeni e
dochodzenia lub przeprowadza je o s obiście.
prowadzącymi
Poz. J03
Art. 162. § l. Jeżeli prokurator wojskowy uzna, że oko~
liczności, przytoczone w zawiadomieniu lub w \ skardze pokrzywdzonego, albo wyniki dochodzenia wyma:9ają pociąqnię
cia podejrzanego do o dp owiedzialności karnej, zleca niezwłocznie przeprowadzenie
śledztwa lub składa sądowi woj skowemu akt oskarżenia.
§ 2.
Przepis art. 170 § 3 stosuje się odpowiednio .
Do aktu oskar że nia lub zlecehia o przeprowadzenie
akta dochodzenia, inne załączniki sprawy
oraz w miarę moż ności dowody rzeczowe.
§ 3.
śledztwa dołącza się
· l rt. 157. § l. Organami
dochodzenie w
Ilpra Jvach,
należących
do
właściwości
sądów
wojskowych,
są
I
.
'
dowódcy samodzielnych jednostek wojskowych oraz organa
Mili !ji Obywatelskiej.
O samodzielnym wszczęciu dochodzenia, jak również
o zatrzymaniu podejrzanego organa , prowad z ące dochodzenie
nie zi łocznie zawiadamiają prokuratora wojskoweg:>.
R o z d z i a ł
, Sledztwo.
§ 2.
f 3. Organa,
prowadzące
dochodzenie , po ukollczeniu
doch dzenia przesyłają akta właśdwemu pr()kuratorow i v.'ojsko emu z wszelkimi załącznikami, a w miarę możnoś·~i i dowod mi rzeczowymi.
~ rt. 158. ' ,§ l.
Prowadzący dochodzenie może zwracac SIę
do władz i .or'ganów wojskowych, : a w razie potrzeby i rywj-] iiyc~, o uclziel.el1ie wyjaśnif'ń, wiadomości oraz o s[leln ienie
poszczegó lny ch czynności, wynikają c ych z istoty dochodze niu,
jeże!' czynno śc i ' te wchod~ą w zakr es działania dan yc h wład z
ornanów.
2. Prowadzący dochodze nie ma prawo wZywdĆ osoby
do s awi e nia się, z oznajmieni em skutków przewidzianych
w
ilIr 69.
~rt.
,
159. § L Dochodzenie polega na przeslucluniu podejr1anych i osób, które mogą coś wiedzieć o prze stę ps twie
lub łego sprawcy, na zabezpieczeniu śladów i dowodów p rzest(~Pltwa, na dokonywaniu 'wywiadów i inny ch czynno,; .~ i, wynika j ąCYCh z istoty dochodzenia.
§ 2. Dochodzenie ma na celu wyjaśnienie, czy :,,;totnie
pop Rniono przestQpstwo, kogo można o nie podejrz ewać, czy
jes t I ostateczna podstawa do 'wszczęcia śledztwa lub z łożenia
sądo i aktu oskarżenia, nadto zebranie danych co clo osoby
pod 'rzanego, pobudek jego działania, stosunku do pokrzywdzo go, rozwoju umysłowe,go, charakteru, dotychczasoweq o
iYcit, zacho. wania się po spełnieniu przestępstwa oraz utrwale.ni dla s·ądu dow;oclów, które inacze j moglyby zaginąć.
.
.
t. 160. §1. Z przebi egu czynności, dokonywanych w
tOkU dochodz,e nia, sporządza się ' protokoły, stDSUjąC od powiel nio przepisy art. 148 do 151.
f
t
, 2.
Pl zepisy art. 166 stosuje się odpowiednio .
Jeżeli
że
k rt,. 161. § 1.
prokurator wojskowy uzna,
ókolicz lości przytoczone w zawiadomieniu lub skardze pokrzywdzo ego nie dają podstawy do wszcZE; ciapostępowania karneg albo też że wyniki dorhodzenia nie dają podstawy do
gnięcia podejrzanego do odpowiedzialnOści przed sądem,
mawia ści9ania lub umarza dochodzenie.
2. O odmowie ścigania lub' umorzeniu dochodzenia zawiat amia się podejrzanego i .pokrzywdzonego.
3,
mu
Na postanowienie prokuratora służy pokrzywdzone-
ażalenie.
II.
Sledztwo prowadzi się w sprawach o przęstęp
od innych kar, lub
gdy przeprowadzenia śledztwa wymaga dobro wymiaru spraArt. 163.
śtwa zagrożone karą śmierci, niezależnie
wiedliwości.
Art. 164. § 1. Sledztwo wszczyna i prowadzi oficer śled
czy na zarządzenie prokuratora wojskowego lub z własnej inicjatywy.
§ 2.
O
w szczęciu śledztwa
śledczy niezwłocznie
z własnej inicjatywy qficer
zawiadmi1ia prokuratora wojskowego.
§ 3. Sledztwo może wszczynać i pro wadzić prokurator
wojskowy'.
Art. 165.
stanowi enie.
§ 2.
§ J.
O wszczęciu śledztwa sporząd z a się po-
Zadaniem śledztwa jest
a) wykrycie sprawcy przest ę pstwa,
b) wszechstronne vvyjaśnienie okoliczności ce lem ustalenia, czy nal eży- przeprowadzić rozprawę, czy umorzyć
post ępowanie
karne, czy też wszcząć post ęp ov.' anie
dyscyplinarne albo honorowe, nadto
c) zebranie niezbędnych informacji co do osoby podejrZiineno oraz
d) utrwalenie dla sądu dowodów, jak w dochodzeni u.
Art. 166. § l. Jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia
lub zebrane w toku śledztwa zawierają dostateczn e
podstawy do przedstawi enia określonej osobie zarzutów, oficer ś l edczy sporządza postanowienie o przedstawieniu . zarzutów, o9ła sza je ni ezwłocz nie danej osobie, a następnie przesłuchuje ją w charakterze 'p od ejrzanego.
śledztwa
§ 2.
Postanow ienie o przedstawieniu zarzutów powinno '
zawi erać
a) wskazanie osoby ,podejrzitnego,
b) określenie czynu zarzucanego podejrzanemu,
e) wskazanie kwalifikacji prawnej tego czynu .
§ 3. W wyjąt kowyc h wypadkach, gdy niezwłoczne ogło
szenie postanowienia o przedstawi eniu zarzutów utrudniłoby
w poważnym stopniu postępowanie karne, ogłoszenie postanowienia o przerlstawieniu zarzutów może być odroczone najdaiej do 14 dni . Odrocz e nie to wymaga pisemnej zgody pro.kura tora wojskowego.
Jeżeli w toku śledztwa ujawni się.
że podejrzany
czyn nie objęty wydanym uprzednio postanowieniem
o przedstawieniu zarzutów. oficer śledczy wydaje nowe postanowienie. którym zmienia lub uzupełnia poprzednie. i niezwłocznie ogłasza je podejrzanemu.
§ 4.
popełnił
Art. 161. § 1. Podejrzany i jego obrOl1ca mają prawo
składania wniosków o przeprowadzenie czynności śledc zych.
wskazując jednocześnie okoliczności. jakie te czynno śc i mają
ustalić.
O oddaleniu .wniosktt podejrzanego lub jego obrońcy
postanowienie.
§ 2.
sporządza się
Art. 168.
Uznawszy. że nie ma widoków,
aby śledztwo
mogło dostarczyć podstaw do wniesi enia aktu oskarienia, alho
stwierdziwszy. że zachodzi okoliczność wył ączają c a ściganie.
oficer śledczy sporządza postanowienie o umorzeniu śledztwa
i przedkłada akta prokuratorowi wojskowemu wraz z za" łącznikami sprawy oraz w miarę możnoś<:i dowodami rzeczowymi.
Art. 169.§ L Postanowienie oficera śledczego o umorzeniu śledztwa wymaga zatwierdzenia pro kuratora wojskowego.
§ 2. O umorzeniu śl edztwa zawiadamia się podejrzanego
pokrzywdzonego.
§ 3. Na postanowienie prokuratora służy pokrzywdzonemu zażalenie.
.
Art. 170. § 1.
Poz. l03
Art. 173. § t. Przy czynnościach dokonywanych w teku
dochodzenia lub śledztwa inne osoby obok uczestniczących
w czynności mogą być obecne tylko wtedy., gdy kodeks
niniejszy tak stanowi albo gdy uzna to za potrzebne prowadzący dochodzenie lub śledztwo albo prokurator wojskowy.
Obecność
§ 2.
i
tych osób zaznacza się w protokole czyn-
ności.
Art. 174. Dane dochodzenia lub śledztwa
oglaszane publicznie tylko ·za zgodą prOkuratora.
mogą
być
Art. 175. § 1. Wraz I!i odmówieniem ścigania lub umorzeniem dochodzenia albo śledztwa wydaje się postanowienie
w przedmiocie dowodów rzeczowych.
Na postanowienie to służy zażalenie.
§ 2.
Art. 116. § t.
wszczęte
w
ciągu
przestępstwie.
Dochodzenie lub śledztwo > winno być
24 godzin od otrzymania wiadomości'; o
. __
§ 2. Przepisy art. t03 stosuje się odpowiednio do czasokresów dochodzenia lub śledztwa.
Art. 177.
prowadzących
Przepisy art. 38 stosuje się odpowiednio do osób
dochodzenie lub śledztwo.
Art. 178. Na postanowienia. zarządzenia i inne czynnodochodzenie lub śi e dztwo służy zaż alenie
osobom, których prawa zostały przez te czynności naruszone.
ści p r owadzącego
Jeżeli oficer śledczv uzna, że śledztwo do-
starczyło podstaw do
wniesienia aktu ,oskarżenia. zaznajamia
podejrzanego z wszystkimi materiałami śledztwa i poucza go
o przysługującym mu prawie przejrzenia akt i złoż enia wniosku o uzupełnienie śledztwa. Z czynności tych spisuje się
protokół.
§ 2. Jeżeli nie zajdzie potrzeba uzupełnienia śledztwa,
oficer śledczy wydaje postanowienie o zamkni ę ciu śledztwa
-i ogłasza je podej rzanemu, po czym sporz ą dza akt oskarżenia
i przedkłada akta 'prokuratorowi woj skowemu wraz z załąc z
nikami sprawy oraz . w miar ę możności dowodami rzeczowymi.
. § 3. Jeżeli przy sporządzaniu aktu oskarżenia źachodzi
potrzeba zmiany kwalifikacji czynu na surowszą lub 'lskarże
nia o inny czyn, aniżeli zarzucony podejrzanemu w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, sporządz a się nowe posta-nowienie o przedstawi eniu zarzutów, ogłasza się je podejrzanemu i przesłuchuje się go na treść zarzutów, a w razie potrzeby uzupełnia się śledztwo.
R o z d z i a ł
IV.
Nadzór prokuratora wojskowego nad postępowaniem
przygotowawczym.
Art. 179. § 1. Nadzór nad postępowaniem przygotowawczym sprawuje prokurator wojskowy.
§ 2. Prokurator wojskowy jest obowiązany do czuwania
nad przebiegiem całego p os t ę powaniil przygotowawczego,
a przede wszystkim do systematycznego wglądu w akta dochodzenia i śledztwa.
§ 3. Zarządzenia prokuratora wojskowego są wiążące
dla prowadzącego dochodzenie lub śledztwo.
Art. 180. Prokurator wojskowy z tytułu sprawowanego
nadzoru może w każdym czasie
a) zaznajamiać się z zamierzeniami prowadzącego dochodzenie lub śledztwo oraz wyda w ać w tym zakresie za.-
R o z d z i a ł
III.
Przepisy wspólne dla dochodzenia i śledztwa.
Art. 171. W sprawach o przestępstwa, których ściganie
przed sądami wojskowymi jest zależne od skargi lub wniosku
pokrzywdzonego, wszczęcie dochodzenia lub śl e dztwa n a stąpić
może dopiero wówcz'as, gdy pokrzywdzony zgłosH skargę lub
wniosek.
/
Art. 172. Prowadzący dochodzenie lub śl e d z tw o n ie ma
'prawa zmu szać podejrzanego do z e zn ań lub przyznania się
do winy.
..
'
rządzenia;
b} brać udział w dochodzeniu i śledztwie, w szczególności
uczestniczyć w czynnościach
dokonywanych przez
prowadzącego
dochodzenie lub śledztwo albo samo·
dzielnie ich dokonywać; .
,/
c) wydawać wszelkie potrzebne postanowienia i zarządze
nia, w szcz e gólności uchylać lub zmien i ać postanowie\ nia i za r ząd z enia wydane przez prow a d z ącego dochodzenie lub śledztwo;
d} wył ączać prow a dzącego dochodzenie lub śl e dztwo z
przy czyn wska zanych w art. 38 § 1;
e) p rzejąć spr aw ę c ałkow i cie do swego prowadzenia.
,.
Dzie nik Ustaw Nr 22
rt. 18t. § L Udział prokuratora wojskowego w śledz
twie jest konieczny przy sporządzaniu protokołu o zaznaj omie 'u podejrzanego z materiałami śledztw~.
b) potrzeby zmiany spisu dowodów, podlegających spro-
. ~ 2. W wyjątkowych przypadkach, zwłaszcza gdy ! spra~
wa ~ ie jest zawiła, prokurator ,wojskowy może odst ą pić od
udzi łu w dokonaniu czynności określonej w § 1.
.
wadzeniu na rozprawę;
cj potrzeby zastosowania lub zmiany środka zapobiegawczego;
, f\rt. 182.
d) niewłaściwej kwalifikacji czynu zarzucanego;
ej zaistnienia okoliczności, uzasadniających umorzenie
postępowania lub odstąpienie sprawy według właści
Postanowienie o zawieszeniu postępowania karneg4 wymaga pisemnego zatwierdzenia prokuratora wojskoweg.
!Art. 183. " § 1. Akt oskarżenia sporządzony przez prowadząc:ego dochodzenie lub śledztwo wymaga pisemnego zatwie dzenia prokuratora wojskowego.
akt oskarżenia sporządzony przez prowadzą
ceg dochodzenIe lub śledżtwo ' jest wadliwy w całości lub w
częś i, prokurator wojskowy zarządza sporządz~nie nowego
akt oskarżenia albo sam go sporządza.
'
§ 2.
Je 'ż. eli
Przepis art. 170 § 3 stosuje się odpowiednio.
R o z d z i a ł
Akt osk<lrżenia powinien zawierać
aj nazwisko, imię oskarżon e go i inne dane przewidziane
wart. 46 ;
hj opis okoliczności, w jakich pop ełniono przestęps two ;
cj dokładne o k reślenie zarzucanego czynu ze wskilzaniem
czasu i miejsca popełnienia;
I
dj wskazanie przepisu ustawy karnej, pod który zarzucony czyn podpada;
ej wzmiankę ~ zastosowanym środku zapobiegawczym.
Do aktu oskarżenia dołącza się wykaz
na rozprawę, ze wskazaniem ich
prz 1fdziałów służbowych lub adresów. Zarazem podaje się inne ~owody, których przeprowadzenie na rozprawie prokurator
uw ża za niezbędne, ze wskazaniem, gdzie się znajdują.
Art. 185. § 1.
osóp , które należy
wezwać
§ 2. Przesyłając sądowi akt oskarżenia prokurator wojsko vy załącza akta, inne załączniki oraz w miarę możności
do ody rzeczowe i zarazem składa oświadczenie co do swego
ud ·iału w rozpr'awie.
DZ I A Ł
Postępowanie
VIII
1:-
Przygotowanie do rozprawy głównej.
Art. 186. Jeżeli akt oskarżenia nie odpowiada warunkom
alnym, przepisanym wart. 184 i 185, kierownik sądu
zw aca go oskarżycielowi celem uzupełnienia braków w terie pięciodniowym.
Art. 187. Kierownik sądu WIlosi
.awne w wypadkach
fj konieczności załatwienia innej kwestii wymi1gającej
postanowienia sądu.
Art. 188.
§ L
Sąd na posiedzeniu niejawnym może
a) zarządzić dokonanie poszczególnych czynnoś ci dochodzenia , lub śledztwa;
.
hj zarządzić uzupełnienie lub przeprowadzenie
dzenia albo , śledztwa;
docho-
c) ustalić spis dowodów, podlegających sprowadzeniu na
rozprawę;
,
,c
ej zwrócić akta prokuratorowi dla postąpienia vi myśl
art. 170 § 3, jeżeli zachodzi potrzeba zmiany kwalifikacji czynu zarzucanego oskarżonemu na surowszą;
f) odstąpić sprawę według właściwości;
g) umorzyć postępowanie VI części lub w całości;
h) wyznaczyć oskarżyciela po s iłkowego obok prokuratora.
§ 2. Na postanowienia, przewidziane
prokuratorowi służy zażal enie.
pod lit. aj -
Art. Urq. § 1. J eże li nie zachodzi potrzeba
wymienionych wart. 137, kierownik
tj,
dokonania
niezwłocznie
zarządza
doręczenie
oskarżonemu
odpisu aktu
oskarżenia wraz z listą osób, podlegających wezwaniu na roz·
prawę, i wykazem dowodów
wskazanych przez prokllratora
wojskowego.
czynności,
sądu
§ 2. Jeżeli zachodzi konieczność zachowania tajemnicy
ze względu na bezpieczellstwo Pańsl\ya, 'z amiast doręczenia
odpisu aktu oskarżenia kierownik sądu zarządza odczytanie go.
lub odczytując oskarżonemu odpis aktu
go o przysługującym mu prawie
przybrania sobie obrońcy lub złożenia w terminie 3 dni od
odczytania lub doręczenia odpisu aktu oskarżenia wniosku
o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz o dopuszczenie dowodów z podaniem okoliczności, które chce w ten sposób stwier§ 3.
Doręczając
oskarżenia, należy pouczyć
dzić.
przed sądem wojskowym.
R o z d z i a ł
wości;
d) zmienić lub zastosować środek zapobiegawczy;
V.
Akt oskarżenia.
IArt. 184.
a) istotnych uchybiCll, których nie można naprawić na
rozprawie;
sprawę
na posiedzenie
Art. 190. Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz
o dopuszczenie dowodów niożna zgłosić ustnie do protokołu
wobec sądu lub przełożonej władzy wojskowej, która niezwłocznie przesyła go sądowi.
Art. 191. Wezwanie świadków i biegłych oraz sprowadzenie dowodów, wskazanych przez oskarżonego, zarządza
kierownik sądu, a wykaz ich doręcza się niezwłocznie oskarżycielowi publicznemu.
Art. 192. Jeżeli kierownik sądu uzna wniosek oskarż o
nego o dopuszczenie dowodów za n.ieuzasadniony, uW<l.ż.ając,
że okoliczności. które mają być stwierdzone. nie mogą mieć
wpływu na treść wyroku, załatwia wniosek odmownie .
Art. 193. Niezależnie od wniosku stron kierownik sądu
ma prawo wzyV'{ać świadków i biegłych oraz sprowadzać inne
dowody.
~.
Art. 194. § 1. ,Okoliczności, które wyszły na jaw lub
pó wniesieniu aktu oskarżenia do sądu, mają wpływ
na właściwość sądu tylko wtedy, jeżeli z powodu nich zamiast wojskowego sądu niższego rzędu jest rzeczowo właści
wy wojskowy sąd wyższego rzędu, albo też jeżeli nie jest
uzasadniona właśc i wość sądów wojskowych.
zaszły
§ 2. O odstąpieniu sprawy zawiadamia się strony
krzywdzonego.
Jednakże należy ją przeprowadzi{: od początku
a) jeżeli sąd z urzędu lub na wniosek stron uzna to za
potrzebne;
I
b) jeżeli zmienił się skład sądu.
§ 2.
Art. 201. § 1. Odroczerhe rozprawy rozpoczętej moia
tylko na mocy postanowienia sądu . .
nastąpić
;§ 2. W razie odroczenia rozprawy prowadzi się ją w nowym terminie od początku, o ile sąd za zgodą stron nie postano'w i inaczej.
poOskarżonemu, świadkom i biegłym 1110gą
i strony zadawać pytania b e zpośr ednio,
jeżeli przewodniczący nie zarządzi inaczej.
Art. 202.
sędzi ow i e,
Art. 195. § 1. Kierownik sądu wyznacza termin .rozpra,
wy i zarządza wysłanie wezwań z uwzględnieniem czasu, po- .
t!zebnego na przygotowanie do rozprawy.
§ 2. Pomiędzy odczytaniem lub doręczeniem oskarż one
mu aktu oskarżenia a rozprawą powinno upłynąć najmniej
5 dni, w razie zaś uchybienia tego terminu rozprawa może
odby ć się tylko za zgodą o s karżonego.
. ~.
§ 3. Przepis § 2 nie obowiązuje na obszarze
stanem woj ennym lub stanem wyjątkowym .
obj :~tym
Art. 196. § 1. Prokuratora wojskowego zawiadamia się
o terminie rozprawy przez doręczenie mu listy wyznaczonych
lipraw.
§ 1.
ławnicy
§ 2. Prz ew odniczący uchyla pytania, które uznaje , za
nieodpowiednie.
Art. 203. § 1. Przewodniczący daje stronom ' możność
wypowiedzenia się co do wszystkich kwestii, pod legającyc h
rozstrzygnięciu.
§ 2. Je że li w jakiejkolwiek kwestii jedna ze <;tron rabiera głos, prawo głosu służy równi e ż drugiej stronie; w każ
dym razie oska. rżon em u i jego obrońcy służy gło s ostatni.
za-
Art. 204. Przewodniczą c y rozstrzyga ostatecznie o przychylnym załatwieniu każdego wniosku strony, j eżeli d:uga
strona nie sprzeciwia się; w przeciwnym razie musi zapaśĆ"
postanowienie sądu.
Art. 197. § 1. Ob ec no ść oskarżonego na rozprawie jest
obo wiązkowa, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej .
Art. 205. Oddalenie jakiegokolwiek wniosku prz~d rozn ie stoi na przeszkodzie ponowieniu teg.o .wniosku na.
rozprawie, choćby nie ujawniły się nowe okoliczności.
§ 2.
Wiadomić
J eżeli oskarż ony ma obrońcę, nal eży go również
o terminie rozprawy.
§ 2. W sprawach, dotyc zą cych wydania wyroku łącz
nego, obecnoś ć oskarż onego jest obowiązkowa tylko wtmiy,
gdy sąd uzna j ą za ni ez b ędną .
R o z d z i a ł
Jeżeli o skarż ony, mimo upomnienia przez
zachowuje się nadal w sposób zakŁócający
p orząd ek rozprawy lub ubliżający powadze sądu, przewodniczący może wydalić go czasowo z rozprawy.
Art. 198. § 1. Prz ew odniczący kieruje rozprawą i czuwa
nad jej pr awidłowym tokiem, bacząc, jeżeli szczególne wzglę
dy nie stoją ·te mu na przeszkodzie, aby dowody na pop~rci e
o skarżenia b yły przedstawione przed dowod ami s łużącym i do
obrony oraz ażeby rozprawa nie wykraczałji poza okolicznosci
rozpoznawanej sprawy.
mogą
od-
Art. 199. § 1. Przewodniczący może przerw ać rozprawę
dla wypo czynku, bezzwłoczne go sprowadzenia dowodów lub
z innych ważnych przyczyn.
§ 2.
Przerwa rozprawy może trwać n ajwyżej 14 dni.
ciąg,
wówczas osoby obecne na przerwanej rozprawie obowiązane są stawić się w nowym terminie bez osobnego wezwania. Przepis art. 69 stosuje się .odpowiednio.
Podczas przerwy można rozpoznawać inne sprawy.
Art. 200. § 1. Rozprawę przerwaną prowadzi
przerwie w dalszym ciągu.
się
po
.,
)
na rozp r awę przewodnico się odbyło w jego nieobecności, i daje mu możność złoże n ia w tej mierze wyjaśnień.
§ 2.
Po powrocie
oskarżonego
czący zawiadamia . go o wszystkim,
Jeżeli ob r oń ca, mimo upomnienia prz ez przezachowuje się nadal w sposób zakłócając y po~
rządek rozprawy lub u b li żający powa'd ze sądu,
przewodnicz ący odbiera mu glos , a sąd może go u sunąć od ·udziału vi
sprawie, zaw iadamiając o tym właściwą władzę dyscyplinarną.
Art. 208.
wodniczącego,
Art. 209. § 1. J eże li usunięto obrońcę, przewodniczący
na wniosek oskarżon eg o, a j eże li obrona jes t z mocy prawa
obowią zk ową, to z urz ęd u wyznacza mu nowego obroń c ę.
§ 2.
§ 3. Jeżeli przewodniczą'cy, zarządzając przerwę, oznaczy
jednocześnie czas i miejsce, w którym odbędzie się dalszy jej
§ 4.
§ 1.
przew odniczącego,
Ogólny po rządel. rozprawy.
Od zarządzeń przewodniczącego strony
wołać się do składu sądzącego.
Art. 206. Przewodniczący może wydać zarz ądzenie
celem uniemożliwienia oskarżonemu wydalania się z sądu
przed ukończeniem rozprawy.
Art. 207.
II.
§ 2.
prawą
zwłoczn ie
Je żeli
wyznaczony obroń. ca nie może objąć nieobrony, nal eży ro z prawę przerwać lub odroczyć.
Art. 210. Przewodni cz ący może wydalić z rozprawy puz powodu jej niewłaściwego zachowania się.
bliczność
Art. 211. § 1. Przy wejściu sądu wszyscy obecni stojll,
dopóki sędziowie nie zajmą miejsc.
§ 2. Wstaje również każda osoba, do której sąd si,
zwraca lub która do sądu przemawia, jeżeli przewodniczący
Jej od tego nie zwolni.
ł
I
D4ie [nik Ustaw Nr 22
rt. 212. Rozprawa odbywa się ustnie l Jawnie. Wyzasady są dopuszczalne tylko z mocy wyraźnego
prze isu.
rt. 213. § 1. Sąd wyklucza jawność całej rozprawy lub
jej dęści, jeżeli jawność postępowania mogłaby obrażdć dobre ,byczaje, spowodować zaburzenie spokoju publicznego
lub' jawnić okoliczności, których zachowanie W tajemnicy
1est niezbędne ze względu na bezpieczeństwo Państwa lub dobro lłUŻb Y .
.
2. Sąd wyklucza jawność rozprawy również l wtedy,
jeżel jawność mogłaby ujemnie wpłynąć na ochronę dobrej
sławy pokrzywdzonego.
~ 3. Na' zgodny wniosek stron sąd może wykluczyć jawność} ozprawy.
.
rł. 214. , § 1. Mimo wykluczenia jawności mogą być
obec i na rozprawie oficerowie służby sprawiedli wości, pozosi jący w czynnej służbie wojskowej.
Poz. 103
-
maczy), uprzedza o odpowIedzialności za nieprawdziwe zeznanie, sprawdza ich tożsamość, odbiera od świadków przyrzeczenie zeznawania prawdy, po czym zarządza usunięcie
świadków z rozprawy.
§ 2. Biegli (tłumacze) pozostają na rozprawie, jeż 3li sąd
uzna to za potrzebne. '
R o z d z i a ł
Przewód sądowy.
Art. 219. § 1: Przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania aktu oskarżenia.
.
§ 2. Za zgodą stron sąd może zaniechać odczytania w
lub w części opisu okoli czności, w jakich popełniono
całości
przestępstwo.
Po odczytaniu aktu oskarżenia przewodniczący
czy go zrozumiał, czy przyznaje się
do ,zarzucanego mu czynu i jakie wyjaśnienia chce złożyć.
Art. 220.
* 2. Ponadto sąd może zezwolić poszczególnym osobom zapytuje
na o ecność na rozprawie.
§ 3. Nie mogą być obecni na rozprawie niele tni, a na
rozpt awie przeciw oficerowi żołnierze nie posiadający stopnia ficerskiego, o ile nie b iorą udziału w sprawie .
Art. 215. § 1. Ogłoszenie wyroku odbywa się jawnie
oraz w obecności oskarżonego z w yjątkiem wypadku pnewid ianego Vi art. 224.
§ 2. Sąd .może zarządzić ogłoszenie wyroku w części lub
w c łoś ci z wykluczeniem jawności, jeżeli uzna to, celem
ścisł go zachowania tajemnicy, za niezbędne ze względu na
bez ieczeństwo Państwa.
.
R o z d z i li I
III.
IV.
oskarżonego,
Po wysłuchaniu o skarż onego przewodniczący
dowodowe oraz poucza oskarżonego
o przysługującym mu prawie zadawania pytań przesłuchiwa
nym osobom i skłd0dnia wyjaśnieil co do każdego dowodu.
Art. 221.
zarządza postępowanie
Art. 222. Jeżeli wyjaśnienia oskarżonego, przyznającego
do winy, nie budzą wątpliwości, sąd może za zgodą stron
nie przeprowadzać postępowania dowodowego lub przeprowadzić je tylko częściowo.
się
Art. 223. § 1. Oskarż ony ma prawo być obecny
wszystkich czynnościach postępowania dowodowego.
§ 2,
Tylko
wyjątkowo,
jeż e li należy
ob ecność oskarżonego mogłaby
przy
się ob awiać ,
oddziaływać
że
krępująco na
wyj aś nienia
rozpoczyna wywołanie sprawy.
innego osk arż onego albo na zeznania świadków
lub biegłego, przewodnic z ący może zarządzić wydalenie oskc;rżonego z rozprawy na cząs przesłuchania tej osoby: Przepis
art. 207 § 2 stosuje się odpowiednio.
Jeżeli o s karżony nie stawił s ię, p rze wodni c zący zaa jego natychmiastowe sprowadzenie lub przerywa rozę albo sąd odracza rozprawę.
.
Art. 22,4. Je że li oskarżony wydalił się samowolnie przed
ukończeniem rozprawy albo jeżeli oskarżony został wydalony
w myśl art. 207 § 1, sąd mOŻe dokończyć rozprawę w jego
Rozpoczęcie
rł. 216.
§ 1.
Rozprawę
rozprawy.
§ 2.
rzą
§ 3. Je że li oskarżony stawił się, przewodniczący sprawdza prawidłowość obsady sądu, ogłasza skład sądu, sprawdza
. tożs mość oskarżonego oraz czy oskarżon emu odczytano lub
dor czono odpis aktu oskarże nia, na s t ę pnie poucza oskar ż o
neg o prawie wyłączenia członków sądu, oskarżyciela i protok lanla i o prawie zgło szen i a nowych dowodów.
Art. 217. § 1. Po ustaleniu, że oskarżonemu odczytano
lub doręczono odpis aktu o ska rżenia, przewodniczący spraw·
dza, czy wezw.ane osoby stawiły się.
§ 2. W razie niestawiennictwa świadka, bi egł e go lub
,acza, jeżeli jego obecno ść jest niezbędna. a ni ez włoczne
spo rodowanie stawiennictwa jest utrudnione, prz';wodni-czą y przerywa r ozpraw ę lub sąd odracza ją.
tłu
§ 3. W razie niestawiennictwa oskarżyciela lub obrOJ1cY
i ni możności zastąpienia ich przez inne właściwe osoby,
.... przJwodniczący
przerywa rozprawę lub sąd rozprawę odracza,
I
wydając ni-ezbędne zarządzenia oraz zawiadamiając w razie
pot zeby właściwą władzę dyscyplinarną.
Art. 218. § 1. Przed rozpoczęciem przewodu sądowego
prz wodniczący wzywa przed sąd świadków, biegł; l:h ' (tłu-
nieob ec ności,
o Ue nie uznaje dalszej jego obecno ści za nie-
zbędną.
Art. 225. Każdego świadka wzywa się na rozprawę osobno i pr zes łuchuje się w nieobecności tych świadków, którzy
jeszcze nie zeznawali.
Na rozprawie wolno odczytać protokoły
dochodzeniu, śledztwie
lub na rozprawie w .danej lub innej sprawie, jeżeli świadkowi
nie można b ył o doręczyć wezwania albo jeżeli ten nie stawił
się na rozprawę z powodu śmierci, choroby lub przeszkód nie
dających się usunąć lub zbyt trudnych do usunięcia, albo z
powodu znacznej odległości miej sca pobytu, bądź stawiwszy
się zeznał inaczej niż w postęp owa niu poprzednim, 'llbo odmówił zeznań, albo oświadczył, że pewnych .szczegółów nie
Art. 226.
§ 1.
przesłuchania świadka, sporządzone w
pamięta.
§ 2. Na rozprawie wolno odczytać protokoły prze~łu
chania oskarżonego, sporządzone w dochodzeniu, śledztwie
lub na rozprawie w danej lub innej sprawie, jeżeli oskarżony
zeznał inaczej niż w post ępowaniu poprzednim bądź odmówił
zeznań lub oświadczył, że pewnych szczegółów nie pami~ta •.
..- '
§ 3: Poza tym wolno od czy t ać za zgod ą stron wszelkie
protokol:y przesłuchania świadków, b ieg ły ch i os karżonyc h.
§ 4.
Sąd
może za zgo dą stron zan iechać odczytywania
i zaliczyć je w poczet dowodów ujawnioll i ch na
p rotokołów
ro zp rawie.
W olno od czy tać n a rozprawie protokoły
og lędz in s ą dowyc h i re wizj i! tudzież opinie biegłych.
Art. 227.
§ 1.
Wolno od c zyta ć na rozprawie ol'Zeczenia poprzednio
p rzechv oskarżonemu zapadłe, z aśw iad c zenia lekarskie , których autenty c znośei i t reś ci strony nie k we s tionu ją, zawiado mienia o p rzes tę p s t w ie oraz inne dok umenty urz ę dowe lub
pryw·atne.
§ 2.
§ 3.
n iecelowe,
ratorowi.
ł oby
s ąd
zwraca akta prak u-
odracza rozpr a wę
Art. 234. S ąd ma prawo zaniechać przesłuchania świadk a
lub zbadania dowodu rzeczoweg o, jeże li uzna za u stalon ą
o koliczn ość , którą świadek lub dowód rzeczowy mają dwierdzić.
Art. 235. § 1. Po zakończeniu po stępowa n ia dOWQtlowego p rzew o dniczący zapytuj e s tron y, czy n ie m e.j ą wniosków
o uz u p e łni enie go, a w Tazie odpowiedzi odmown ej - ogł a
sza p os tępowan ie dowodowe za zamknięte .
§ 2. Post~p ow anie dowodowe można wznowić tylko na
mocy postanowienia sądu.
Przepis art. 226 § 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 223. § 1. Zło ż one w toku rozprawy dokumenty,
j eżeli m ają znaczenie dla sprawy, 'sąd okazuje stronom, doł ącza do akt i odczytuje w całości lub w częś ci.
§ 2.
Poz. 1()J
-
Przepis art. 226 § 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 229. Dow ody rzeczowe, o ile temu ni e stoją na przeszkodzie rozmi ary lub właściwości przedmiotu, wnosi sią na
ro zprawę i okazuje sądo w i i stronom- oraz w miarę potneb y
łwi adkom 'i b iegłym .
Art. 230. Po przeprowadzeniu każdegQ dowodu strony
prawo zabierać głos w celu zło żenia wyjaśnień.
maj ą
Art. 231.
§ 1.
J eżeli
zachodzi potrzeba
Art. 236. § l. J eże li n a podstawie okoli c zności, któ re
na jaw w toku rozp rawy, oska r ży cie l zarźu:::ił oskarżonemu inny czyn prócz tego, który a kt o skarżenia wski\zuJe, .
sąd może p rzystąpić do n atychmiastowego rozpoznania nowego prz es tępst wa ty lko za z godą prokura tora ! oskarż r)I1e"g o.
wysz ły
§ 2. W razie przerwania lub odroczeni a rozp raviy prokurator wojskow y wn osi nowy lub dodatkowy akt oskdrienia.
§ 3.
Przepisy art. 170 § 3, 194 § 1 stosuje się odpowied-
nio.
Po zamkni ęciu postępo wania dowodowego przeudziela gło s u stronom, które p rz ema wi aj ą w nako lejności
o skarżyciel
pos iłkow y,
prok'.uator,
Art. 237.
wodn ic z ąc y
stępującej
obro ń ca, o skarżony .
al dokonania ogl ędzin na miejscu;
bl przeprowadzenia dowodu lu b przcslucha.nia ś wi ad ka ,
k tórych nie mo żna sprowadzić albo któ rych sprowadzenie j est szczególnie utrudnione,
dokonywa na miejscu czy nn o ści w całym skła dzie
lub przerywa albo odracza ro zp rawę , zarz ądzaj ąc przep rowadzenie czynności przez sędz ieg o należącego do skladus ądu lub w drodze pomocy sądowej .
Art. 238. Oskarż one mu . z którym sąd porozumiewa się
przez tłumacza, należy przed udz ie leniem głosu pr zetłu m l CZy Ć
z gło sów stron przynajmniej os tateczne w nioski prokuratora
o b roń c y.
sąd
§ 2.
O terminie I miejscu dokonania
strony.
czynności nale ży .
zaw ia d omić
Art. 232. § 1. J eżeli zachodzi potrzeba zeb rania matedowodowego ze względu na n owe p rzestęp stw o ujawn ione na rozprawie lub uzup ełnienia m ateriału dowodowego
ze wzgl ę du na nowe okoliczności wyszle n a jaw w toku rozp rawy, albo też potrzeba dokła dni e j s z e go przygotowania rozprawy, a zebranie lub uzupełnienie mater iału dowodowego
w toku rozprawy byłoby p ołąc zon e ze szczególnymi trudnościami - sąd odracza rozprawę celem przeprowadzenia lub
uzup ełnieni a dochodzenia lub śl edztwa .
riału
Art. 239. J eżel i w wyniku p r z emówień zajdzie potrzeba
przeprowadzenia dodatkowego dowodu, sąd z ur z ęd u lub na
wniosek stron może wznowić ' po s t ępo wanie dowodowe.
Art. 2·10. § 1. Os karżyci e l ma prawo zrzec 's i ę oskclTże
nia, jeżeli uzna, ż e o s karżenie n ie zna l azło potwierdzenia w
toku przew oau sądo weg o.
§ 2.
Obrońca nie może zrzec s~ ę obrony.
Art. 241.
§ 1.
Stronom służy prawo jednej repliki.
. § 2.
Prawo do ostatniego głosu
§ 3.
Podczas ostatniego
os karżone go
n ie
można
zadaw ać mu pytań.
R o z d z I a ł
§ 2. Po ukończeni u dochodzenia lub śledztwa sp o rządza
się w razie potrzeby nowy lub dodatkowy akt o skarżenia.
§ 3.
g łos u
służy os karżonemu .
VI
Wyrokowanie.
Przepis art. 170 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 4. Na postanowienie s ądu w' sprawie przeprowadzenia albo uz upełnienia dochodzenia lub śl edz t w a służy prokuratorowi l:ażalenle.
w toku rozprawy uj awni się przest ępstw o pop ełnione
przez i nną os obę a niżeli o skarżlJneg o,
sąd zawiadamia o tym właściwego prokuratora,
z ałączając
odnośne wyciągi z p rotokołów, dokumentów lub akt.
A rt. 233.
§ l.
Jeżeli
stron kończy s ię przewód sądowy . Po
stron sąd przystępuje n ie z wł o cznie do
narady na d wyrokiem.
Art. 242.
-wysłuchaniu
G łosami
g łosów
A r t. 243. Narada i głosowanie są tajne. Prócz osób, nado skł adu sądzącego, m oż e być obecny ty lko protokolan t.
leżących
A rt. 2 44. Pod s tawę orze czeni a stanowi całoksz tałt okonowe prz es tęp st'ł' O ma . liczn ości uj awn ionych w toku przewodu sąd oweg o hlb UZUdzwiązek z ro zpoznawaną sprawą i oddzielne rozpozaanie by- o nych za ujawn ione.
§ 2.
W razie potrzeby,
je że li
ty,óe!lni.k Ustaw Nr 22_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~----1-6-1------------~----------p,O-7.,-10_3
i
-
Narada i głosowanie odbywają siq z 030bna
co do winy oraz co do kary i innych kwestii wymagdJących
rozst ygnięcia.
§ 2. p; omówieniu sprawy p rzewodniczący zbieia Ułosy
s ę dziqw (ławników), po c ząwszy od ni'ższych slopniem, ił przy
równych stopniach od n iższyc h starszellstwem. Przewodniczą cy głosuj e ostatni.
§ 3. Jeżeli przy rozstrzyg'<lOiu jnnego pytania prócz pytania co do winy zdania tak się podzielą, że żadne z nich 11';e
uzys a większości, zdanie najprzychylniejsze dla oskarżon e go
prZYłicza się do zdania najbardzi e j doń zbliżonego.
§ 4. S ędzia (ławn ik ), który głosował za uniew innieniem,
może się wstrzymać od głosowania co do kary;
wtedy głos
~ eg o
rzyłącza się do zdania najprzychylniejszego dla osk arzone o.
Art. 245.
§ 1.
łt.
Jeżeli
się
-,
246. § 1.
przy naradzie ujawni
potrzeba
uzup łnienia 'materiału dowodowego, sąd może z urzędu
wzn
ić post ępowanie dowodowe, p rzerwać lub odroczyć rozprawI i z,arządzi ć zebranie materiału (iowodowego.
.
~ 2.
Jeż eli na podstawie okoli czn ości,
które wyszły Ila
Jaw
toku rozpmwy, sąd stwierdził możliwość zakwalifiko wani czynu, zarzuconego oskarżonemu, pod surowszy przepis
karn y, to wznawia przewód sądowy i uprzedza o tym struny.
§, 3. Przepis art. 194 § 1 stosuje się odpowiednIo, a w
razie) braku zgody o skarżoneg o na zmianę kwalifiklcji i prz p is art. 170 § 3.
Hlz:e skazania - k ar ę , na jaką skazano, tudzież wSK'tzanie
d at y, od której li czy się termin odbyw ania kary pozbdwienia
wolno ś ci, j eś li na poczet kary zaliczono okres aresltu tymczasovjc~]O.
Art. 251. Prócz d-anych., wskazanych wart, 250, sentencja
zawiera w m i ar ę potrzeby orzeczenie co do warunkowego zawieszenia wykolHlllia kary, uwolnienia od kary, od roczenia
jej wykonania, um orzenia postępowania, co do dowodów
rzeczowy ch i innych kW2stii rozstrzygnię tych przez ' sąd.
Art. ,252. § l. Orzeczenie o zaliczeniu na poczet kary
aresztu tymczasowego, o warunkowym zawieszeniu wykonania kary zamieszcza s i ę w wyroku
okresu kary odbytej, o
o zamianie kobi~ tom
ciężarnym kary śm i erci na karę pozbawienia wolności, o odro- ,
czeuiu wykonania kary lub jej darowaniu zamieszcza się w
wyroku lub w postanowieniu.
§ 2.
umorzeniu
Orzeczenia o zaliczeniu
postępowan'ia
sądowego,
§ 3. Orzeczenia (') wykonaniu kary zawieszonej, o warunkowym zwolnieniu z odbywania kary, o odwołaniu warunkow ego zwolnienia, o odwołaniu odroc-zenia wykonani a
kary lub o zatarciu skaza'1ia zamiesz,c za się w postan Jwieniu.
Art. 253. § 1. Podpisany wyrok p rzew odniczą ,:y ogła
sza w obecności cał e go sk ładu sąd ząceg o, a obecni, nie 'wyłączając sądu, wysłuchują go stojąc. '
W sposób przewidziany w § 1 przewodniczący motylko część wst ęprią i sen t encję wyroku, wówcza.s
podczas dalszego ogłaszania wyroku obecni mogą zają'Ć swoje
miejsca.
§ 2.
Art. 241. § 1. Po ukończeniu głosowania jeden z sę
dzió~(ławn ików ) lub protokolant pisze wyrok, który w~ny
scy I ędziow ie (ławnicy) podpisują, nie wyłączając przegłoso
że o gł osić
wan go.
§ 3. Po ogłoszeniu wyroku przewodniczący OZn'1]mla,
czy i w jakim trybie wyrok ulega zaskarżeniu, nadto w w yp adku wymierzenia kary śmierci poucza skazanego o prawi,e
złożenia prośby o ułaskawienie.
2.
Przepis art. 27 § 3 ma zastosowanie.
~rt. 246.
\V sprawie zawiłej sąd może odroczyć wydanie
wyroku najwyż e j na 3 dni. Dziel'l i god zi nę oraz miejsce
ogłOrzCllia wyroku należy niezwłocznie ogłosić na rozprawie.
'~l't. 2,'19. Wyrok powinien zawierać część wstępną, opisów , l.\~asadniającą oraz sentencję.
rt. 259.
§ 1.
Cz ęść wstępna
powinna zawierać
ozn'a czenie wydania wyroku w Imieniu Polskiej Rzecz ypo~politej Ludowej;
,
b) datę i miej sce wydania wyroku;
ej ) oznaczenie sądu, który go wydał;
d) stopieli. wojskowy, nazwisko, imię przewodnicz ącego,
sędziów ( ławl1.ików), prokuratora i protokolanta;
e) nazwisko i imię o s karżon e go i inne dane .przewidziane
wart.· 46;
f) określ enie czynu, zarzuconego , o skarżonemu, przez
wskazanie odno śnego przepisu ustawy karnej.
opisowa powinna zaw ie rać szczegółowy opis
sta11u faktyczn ego ustalonego "'p rzez sąd w toku przewodu
sąd wego.
§ 2.
Art. 254. J eże li orzeczono karę smJerci, wówczas bezpopo podpisaniu wyroku skład sądzący odbywa naradę
celem rOZ'v'laż eniit , czy skazany zashlguje na uła sk,lwienie
i Jaka kara byłaby oop-owiednia w razie ułaskawienia. Opinię
w tym przedm iocie dołącza się do akt sprawy.
średn .io
Art. 255. § 1. W razie skazania oskarżonego, pozostan a wolno ś ci, sąd może postanowić aresztowau.ie skazanego.
j ąceg o
§ 2. W razie umorzenia postępowania lub uniewinnienia,
zawi eszenia wylwnania kary, uwolnienia od kary, odroczenia
jej wykonania, co do oskarżonego aresztowanego, przewodnicz ący zarządza natychmiastowe
wypuszczenie go na wolność.
I) Z I A Ł
IX
Część
Środki odwoławcze.
§ ' 3. Część uzasadniająca powinna zawierać wskazanie
d0'10dów, n.a podstawie których sąd ustalił stan faktyczny,
Rozdział
oraz dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, wyjaśnienie
p ra nej podstawy wyroku, tudz ie ż w razie skazania wyokoliczności wpływającyćh na rodzaj i wymi a r
,Zażalenie.
§ 4. Sentencja powinna zawierać określenie czynu, przypis nego skazanemu, ze , wskazaniem czasu i miejsca, lub
czy u, · z zarzutu popełnienia którego uniewinniono osl.wrżo
n e o, oraz określen ie zastosowanych przepisów ustaw, a w
1.
Art. 256. § 1. Na postanowienie, o ile kodeks niniejszy
nie stanowi inaczej, służy zażalenie w przypadkach wskazanych w ustawie i tyiko do jednej instancji.
§ 2. Zażale!lie~ie służy, jeżeli . postanowienie zostało
wydane na wniose k odwołującego się lub za jego zgodą lub
nie obraża jego praw.
.
.-
/
-
§ 3.
162
Na postanowieRie Najwyższego Sądu Wojskowego
'
zażalenie nie służy.
Art. 257. § 1. Termin do zażalenia wynosi 5 dni i j8st
zawity, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.
§ 2. Termin ten liczy się od daty ogłoszenia postanowienia lub dor ęczenia odpisu postanowienia, gdy doręczenia wymaga ustawa.
ZażalenIe wnosi się do organu, który wypostanowienie. Można je wnieść równi~~ż bezpośrednio do sądu lub prokuratora powołanego do rozpoznania zażalenia.
§ 2. Żołnierze mogą wnieść zażalenie do protokołu wobec przełożonej władzy wojskowej. Protokół ten należy niezwłocznie przesłać sądowi lub prokuratorowi wojskowemu.
Art. 258.
§ 1.
dał zaskarżone
na postariowienie, zarządzenie albo
dochodzenie lub śledztwo rozstrzyga
prokurator wojskowy sprawujący nadzór nad postępowaniem
przygotowawczym. Jeżeli śledztwo prow,adzi prokurator wojskowy, zażalenie rozstrzyga prokurator wojskowy wyższego
rzędu.
O treści 's wego post.ano'wienia prokurator wojskowy
niezwłocznie zawiadamia pisemnie tego, kto wniósł zażalenie.
Art. 259.
Zażalenie
czynność prowadzącego
--
Art. 260.
§ 1.
Zażalenie złożone
osobę nieuprawnioną pozostawia
po terminie lub przez
kierownik sądu lub prokura-
tor bez biegu.
§ 2. Na zarządzenie to ·służy zażaleńie.
,
"
Poz. 103
§ 2.
Na zarządzenie to służy zażalenie.
Art. 269. § t. Skargę rewizyjną składa się na piśmie
w sądzie, który wydał zaskarżone orzeczenie.
§ 2. Sąd niezwłocznie przesyła akta w trybie przewidzianym dla rewizji.
Prokuratorowie wojskowi mają prawo
rewizyjne na korzyść lub niekorzyść oskarżo·
nych lub skazanych.
•
§ 2, Inne osoby mogą zaskarżać orzeczenie tylko ila korzyść skazanych.
§ 3. Strona może zaskarżać orzeczenie tylk.o z powodu
uchybienia obrażającego jej prawa.
§ 4. Ten, kto złożył skaigę rewizyjną, może ' ją cofnąć.
Art. 271. Przepisów art. 265 do 270 nie stosuje się do
spraw, w których przestępstwo popełniono i orzeczenie, kOl'!czące postępowanie karne, wydano na obszarze objętym stanem wojennym lub stanem wyjątkowym.
Art. ' 270.
§ 1.
składać skargi
Art. 272. § 1. Skarga rewizyjna może dotyczyć r.ałości
lub części orzeczenia.
§ 2. Podstawq skargi rewizyjnej mogą stanowić tylko
uchybienia przewidziane wart. 275.
§ 3. W skardze należy wskazać te części orzeczenia,
o uchylenie lub zmianę których wnosi się, oraz na czym polega
uchybienie.
Art. 273. Najwyższy Sąd Wojskowy rozpoznaje sprawę
na posiedzeniu niejawnym po wysłuchaniu sędziego sprawo·
zdawcy, ustnego lub pisemnego wniosku Naczelnego Proku·
ratora Wojskowego i bierze pod rozwagę całokształt okoliczności sprawy.
Art. 262. Zażalenie samo przez się nie wstrzymuje wykoArt. 274. § 1. O posiedzeniu zawiadamia się oskarżónenania zaskarżonego postanowienia, lecz organ, który wydał ' go lub skazanego i jegó obrońcę.
,
postanowienie, lub ,organ wyższej ' instancji mogą wstrzymać
§ 2. Oskarżony lub skazany i jem> obrońca, jeśli stawią ,
wykonanie. Odmowa wstrzyman,i a nie wymaga uzasadnienia. się na ' pósiedzehie, mają prawo składania wniósków i wy ja- .' ,
Art. 263. Sąd rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu nie. śnień, ,lecz nie mogą być obecni przy naradzie sędziów.
Art. 261. Jeżeli organ, który wydał postanowienie, uzna
zażalenie z~ słuszne, SaJ,l.1 do niego przychyla się; w przeciwnym razie przedstawia je do rozstrzygnięcia wraz ze swoją
opinią instancji odwoławczej.
jawnym.
Art. 264. Przepisy art. 256 - 258 i 260 - 263 stosuje się
odpowiednio do zażaleń na zarządzenia, jak również do zażalell na czynności prowadzącego dochodzenie lub śledztwo.
R o z d z i a ł II.
Rewizja.
Art. 265.
1. Od orzeczeil sądów wojskowych, kończących postępowanie karne, prokuratorowie wojskowi oraz skazani lub ich obrOllcy mają prawo wnosić skargi rewizyjne do
Najwyższego Sądu Wojskowego.
§ 2. Orzeczenia Najwyższego Sądu Wojskowego jako
sądu pierwszej fnstancji podlegają rewizji w trybie nadzoru
sądowego zgodnie z przepisami działu X.
Art. 266. Jeżeli skazany jest nieletni lub ubezwłasno
wolniony; skargę rewizyjną może złożyć oprócz skazanego
i jego obrońcy ojciec, matka skazanego, małżonek, opiekun,
kurator lub właściwy przełożony.
Art. 267. § 1. Termin do skargi rewizyjnej wynosi 7 dni
i jest zawity.
§ 2. Termin ten liczy się od daty ogłoszenia orzeczenia
lub doręczenia odpisu orzeczenia, gdy doręczenia wymaga
. ustawa.
Art. 268. § l. W razie złożenia skargi rewizyjnej po terminie lub przez osobę nieuprawnioną, kierownik sądu pozostawia ją bez biegu.
'Art. 275.
Najwyższy Sąd Wojskowy uchyla albo zmienia
- orzeczenie w części lub w, całości w ' razie stwierdzenia
a) naruszenia prawa matel'ialnego
przez
nieprawidło>'V9 '
jego zastosowani.e;
b) pogwałcenia
przepisów postępowania, o ile mogły
na wyrok;
c) skazania, uniewinnienia lub umorzenia post(~pow-aIlia
wbrew okolicznościom sprawy;
d) wymierzenia ' niewspółmiernej kary.
mieć woPływ
Art. 216. § 1. NajwyżSzy Sąd Wojskowy, uchylając lub
orzeczenie w części lub w całości z powodów
wskazanych wart. 275
a) poprawia błędną kwalifikację czynu, łagodzi , karę, odstępuje sprawę według właściwości lub umarza postę
powanie, w szczególności z .braku cech przestępstwa,
z braku lub niedostatecznych dowodów winy, albo
b) przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi,
którego wyrok uchylono, lub innemu sądowi.
- § 2. Najwyższy Sąd Wojskowy może skargę rewizyjną
pozostawić
bez uwzględnienia, a orzeczenie pozostawić w
mocy.
zmiemając
Art. 277. § 1. Po rozpoznaniu sprawy Najwyższy Sąd
Wojskowy wydaje postanowienie, które podpisują przewod·
niczący i członkowie sądu .
.§ 2. Najwyższy Sąd Wojskowy może odroczyć wydanie
postanowienia na 3 dni, jeśli szczególne względy za tym prze·
mawiają·
Dziennik
Ustaw Nr 22
,
Art. 273. WskazaIiia', żawarl e' w orzeczeniu Najwyźszego
Wojsk pwego ,wiążą w danej spra.wiewojsk,:owe organa
wy faru sp r awi.ed[j,-"o~ci.
.l
. Poz. 103
-
a) wyjdzie na jaw, że orzeczenie w'ydailo pod wpływem
fałszywego
,Sądu
§ 1.
,
' § , 2,
Sąd
wó czas; j eżeli Nąjwyższy Sąd Wojskowy uchylił wyrok
z p wódli zbyt łagodnej kary. '
,
Art. , 260. ,Ponowne orzeczenie sądu wojskowego ' podlega
ąrżeniuna ogólnych zasadach,.
,
Art. 281. O orżeczeniu Najwyższego Sądu Wojskowego
zaw'adamia s i ę właściwy sąd pierwszej instancji, któ ry z kolei powiadamia strony.
J~
DZ.IAŁ
X
,
Nadzór sądowy.
Art. 282. Na wniosek rewizyjny Prezesa Najwyższ e go
Wojskowego lub Naczelnego ProkuratOrii Wojskowefl o
NajFYższy Sąd Wojskowy , poddaje rewizji w trybie 'ladzoru
sąd0wego prawomocne orzeczenia sądu wojskowego, kończą'ce~ostępowani e.
"
Sąd
/
" ',' [Art. 283. O rzeczenia Najwyższego Sądu Wojskowego
w trybie nadzoru s ą dowego rewizji Zgromadzenia
Sęd~iów Najwyżsżeg0 Sądu Wojskowego.
'
podlegają
Najwyższeg~ Są~u
IArt. 284. § . 1. Prezes
Wojskowego
,
i N ~ c~elny Prol~urator Wo]sko~y mogą ządac akt do wg l ą d u
Vi klazdym stadIUm postępowama.
' § 2. Sąd przesyła żądane akta, wstrzymując pbstt:powanie.
§ 3. Rozprawy i ' posiedzenia niejawnegó nie przerywa
się lnie odracza.
Art. 285.
Uwzględniając wniosek rewizy jny Prezesa Naj-
wyż zego Sądu
Wojskowego lub ' N acze lnego ProkU!'iltora
na niekorzyść skazanego po npływie
sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia
sięorzl:!czen i a,
Naj yższy Sąd Wojskowy ogranicza się tylko do ustalenia
Wo ~ skowego
złożony
uchybień.
Art. ~?5. Wniosek rewizyjny rewlz]a na korzyść skazan go mogą , nastąpić w kążdym czasie.
W postępowaniu w trybie nadzoru sącbwego
stos ' je się odpowiednio przepisy art. 272 - 280.
rt. 268. O orzeczeniu Najwyższego Sądu Wojskowego
zaw'adamia się w razie potrzeby zainteresowane władze
i osoby.
D Z I A Ł .XI
Postępowanie
szczególne.
Rozdział
I.
Wznowienie postępowania.
' !Art. 289. § L Wz~owl€mie postępowania, zakończonego
pra omocnym orzeczeme.m sądu wojskowego, może nastąpić
tylko wtedy, gdy
biegłego
lub
tłumacza,
.
..
'
b) po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub
dowody, nie znane przedtem sądowi, stwierdzające
uniewinnionego albo że skazany jest !1iewinny
lub że skazano go za inne przestępstwo niż to, które
popełnił.
'
winę
wojskowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy
możb zwiększyć karę orzeczoną w uchylonym wyroku tylko
,zas
przekupstwa;
Sąd
wojskowy, któremu po' uchyleniu
, orzeczenia przekazano sprawę do ponownego rozpoznania,
po~awia postępowani e, pą c zynając od wyznaczenia rozprawy,
je,ź el(i z ' orzeczenia N?ljwyższego Sądu Wojskowego nie wyniki' że n ależy postąpić inaczej.
"
zeznania św i adka,
sfałszowanego .dokumentu lu):>dowo<;lurze,c zowego albo
§ 2, Popełnienie przestępstwa, dającego podstavię do
wznowienia postępowania w myśl § 1, powinno być ustalone
wyrokiem, chyba że wyrok .nie może zapaść z powodu ustawowych okoliczności, wyłączających wyrokowanie co do
tego przestępstwa lub zawieszających postępowanie na czas
nieograniczony.
Wniosek o wznowienie postępowania na
skazany, obrońca, prokurator
wojskowy, małżonek : sk'azańegb: ' jego ' Krewni '. Iiniiprosi~j,
bracia i siostry, właściwy dowódca, a także związek zawod.owy lub inna organizacja społeczna, której członkiem jest
lub był skazany.
§ 1.
Art. 290.
korzyść skazanego mogą złożyć
w'
§ 2. Wznowienie postępowania na korzyść , skazanego
jest dopuszczalne beż wzglęQ.u na jego śmierć, wykondnie
k ary lub przedawnien ie.
Wniosek o wznowienie postępowania na niekolub skazanego może złożyć tylko prokurator wojskowy.
.
Art. 291.
rzyśćo sk a rżonego
Art. 292. Wniosek o wznowienie postępowania .,kłada się
prokura torowi wojskowemu właściwemu. dla sądu wojskowego, który orzekł w pierwszęj instancji; prokurator wojskowy w miarę [lotl zeby przeprowadza .dochodzenie, a nast~pnie
prz e d kł a da spraw ę wraz. ze swym wnioskiem Najwyższemu
Sądowi Wojskowemu.
'
Art. 293.
O wznowieniu postępowania orzeka Najwyższy
na posiedzeniu niejawnym,
Sąd Wojskowy
W razie uwzględnienia wniosku o wznowienie
Sąd Wojskowy uchyla orzeczenie
i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który
wydał uchylone orzeczen:ie, lub innemu sądowi.
Art. 294.
postępowania
Najwyższy
Art. 295. § 1. Postępowanie wznowione toczy się według' zasad ogólnych, z tym że ' w razie wznowienia sprawy
na korzyść skazanego sąd przy ponownym rozpoznaniu nie
może orzec kary większej niż ta, na którą poprzednio skazano.
§ 2. . Sąd nie może również orzec kary wię k szej UlŻ ta,
na którą poprzednio skazano, je'Żeli wznowienie post,?cpowania
na nieko rzyść skazanego z powodu ujawnienia nowych 01<0liczności określonych wart. .289 § l lit. b) nastąpiło po upły
wie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku,
W sprawach zakończonych orzeczeniem uniewinnia- •
lub umarzającym sąd stwierdzając winę oskarżonego
n ie wymierza k ary, je ż eli wznowienie po s tępowania nastąpiło
z przyczyn i po upływie terminu określonego w § 2.
§ 3.
jącym
Art. 296.
Wznowienie umorzo,n ego dochodzenia lub
mocy postanowienia właściwego
prokuratora wojskowego wy ż sz ego rz ę du tylko w razie ujawn ienia nowych iśtotnych okoliczności nieznanych w poprzednim postępowaniu .
§ 1.
śledztwa mo'Że nastąp i ć ~a
§ 2. Jeżeli w postępowaniu wznowionym podejrzanego
ponownie ,tymczasowo a.resztowano. zalicza się na ' poczet ter~
minów wskazanych wart. 103 ok{es tymcZd!?OWe-go aresztowa";
nia w postępowaniu poprzednim.
R .0 z d z i a ł
obowiązku, . a jeżeli byli wezwani na ' rozprawę, to najpózniej .
nazajutrz po jej zamknięciu .
II.
~z~zeg~lne postępowanie
zaoczl,l,e.
, § 2. O soby, które. nie zgłosiły
Art. 291. Postępowaniu zaocznemu poddać można sprawy
o przest ępstwa osób, które _uchylają się od wym iaru .;prav, iedliwości.
.
Art. 298. Postępowanie zaoczne toczy się według zasad
ogólnych ze zmianami wynikającymi z rozdziału niniejszego.
Art. 299.
mo żna
Przepisów kodeksu niniejszego, których
z powodu ni e obecności oska rżoneg.')'
wykona ć
nie
nie
stosuje się.
Art. 300.
Poz. 103
-
wyższym, tracą
Przy zaocznym rozpoznaniu sprawy " dczytuje
o skarżo nego, o ile je poprzednio złożył.
D Z I A Ł
III.
Rozdział
Wydawanie przest ę pców,' .
Art. 301. Przy wydawaniu przestęp c ów stosuje si ę odpowiednio prze pisy, obowiązujące w s ąda ch powszechnych,
z zachowaniem wojskowych p rzepisów służbowych.
R o z d z i a ł
IV.
Przywrócenie utraconych praw i zatarcie skazania.
Art. 302. Wnioski skazanych o p rzywrócenie utraconych
p raw oraz zdolności do uzyskania utraconych praw tu dz i eż
wnioski skazanych o zatarcie skazania r ozpoznaje Najwyższy
Sąd Wojskowy.
Art. 303. Wnioski wymienione wart. 302 rozp oznaje się
na posiedzeniu nie jawnym.
R o z d z i a ł
V.
Po stępowan ie w przypadku zagini ęcia lub zniszczenia akt.
~ Art. 304. W p ostęp owani u w przypadku zagirtięci a lub
zniszczenia akt stosuje się odpowiedni o p rzepis y obowiązu
j ące w powszechnych s ądac h karnych,
XII
Koszty sądowe.
Art. 305. Koszty p os t ępowa nia karnego w sprawach,
do w ła ściwośc i sąd ó w woj skowych, pono:ii Skarb
Parlstwa.
n ależąc ych
Art. 306. Koszty obrońcy z wyboru i pe łno m o cn ika ponosi strona, która go ustanów iła .
Art. 307.
Należności
żołnierzy ,
wzywanych jako
oskarżonych, świadków, biegłych, tłumaczy lub po w ,)łanych
do współdziałania w postępow aniu karnym, określają osobne
przepisy.
§ 2. Swiadkowi'e, biegli i tłumacze, n ie b ę dący żołnie
rzami, mają w woj skowym postępowaniu karnym prawo do
należności w wysokości i wedle zasad, obovdązuj ących w postępowaniu karnym przed sąd a .· ni powszechnymi.
Art. 308.
§ 1.
J eżeli świ a dek
złożenia zeznań,
XIII
Wykonywanie orzeczeń.
R o z d z i a ł
DZIAŁ
w terminie po-
Art. 310. § . 1. Żołnierzom n ie przysługuje p rawo do ża
dnego wynagrodzenia za p e łnien i e czynności obrońc y.
§ 2. O brońcy z urzędu, który nie jest ż ołnierzem , zwra ca
si ę na żądanie konieczne, rz ec zywiście
poniesione wydatki
w gotówce.
,§ 3. Żądanie powinno być zgłoszone w terminie określonym wart. 309 pod rygorem utraty prawa do zwrotu.
się wyjaśnienie
-~
żądania
prawo do wynagrodzenia.
lub biegły nies łus z nie odmrlwia
opinii lub przyrzeczenia, nie ma prawa do
żadnych nale żności.
Art. 309.§ 1. Swiadkowie, biegli i tłumacze powinni
zażądać wynag rodzenia niezwłocznie po wykonaniu swego
1.
. Przepisy ' ogólne.
§ 1. Orzeczenie sądu :wojskowego, kończące
karne, wykonywa s i ę po uprawomocnieniu.
§ 2. Orzeczenie u prawom ocnia się, po upływie te rminu
do złożenia skargi rewizyjnej, j eś li jej nie zło ż ono.
§ 3. W razie zło żenia skargi rewizyjnej, orzeczenie '
uprawomocnia się w c zęś ci zaska r żone j w dniu pozosta.wienia
orzeczenia w mocy lub jego zmiany, w części zaś p o z ostałej
- po upływie terminu do zło że nia skargi rewizyjnej ,
§ 4. W sprawach, w których pr zestępstw o popelniono
i orzeczenie wydano n a obszarze, o bjętym stanem wojenny m
lub wyj ątko wym, orzeczenie to uprawo mocnia się z chwilą
j ego wydania.
.
Art. 311.
post ę powani e
Art. 312. § 1. Na jwyższy S ą d Wo jskowy w zwiążk u ze
wniosku rewizyjnego lub wni osku o wznQwienie
post ępow an ia na korzyść skazanego. może w str zymać wykon anie kary do czasu rozpoznania sprawy; odmowa wstrzymania nie wymaga uzas adnienia.
§ 2. Z chw ilą u chylenia wyroku wykonanie kary ustaje.
§ 3. W wyp adk ach przewidzianych w § 1 i 2 skazanego
nale ży z woln i ć , jeżeli nie zacho dzi potrzeba z a rządz e n i a ty mczasowego aresztow ania.
złoże niem
Art. 31 3. § 1. Wykonanie kary może być odroczone lub
przerwa ne
aj w razie choroby skazanego , uniemoż liw iającej wykonani.e wymierzonej k ary, do czasu wyzdrowienia ;
b) w razie ciąży kobiety, un i emożliwiając e j wyk(manie
wymierzonej kary, do upływu trzech m iesię cy od rozwi ąz ania;
c) jeże li interes Państwa lub istotne
tego wymagają,
względy ·społe ·.::zne
§ 2. Odroczenia lub przerwy udziela na posiedzeniu niejawnym sąo wojskowy po wysłuchaniu wniosku prokucutora
wojskowego; na postanowienie ·w tym przedmiocie prokuratorowi woj skowemu sł!Jży zażalen i e.
.
§ 3. Na wniosek ' prokuratora wojskow ego lub po. wysłuchaniu jego wniosk u sąd wojskow y mo że w ka ż d ej chwili
odwołać u dzielone odroczenie lub prz erwę; odwołanie odroczenia lub przerwy nie wymaga uzasadnienia, P rzewodn i czący s ąd u woj skowego, który
w p ierwszej instancji, ki eruje je do wyk onania n ie z włoc zn ie po uprawomocnieniu się, pr zesy ł ając od-
Art. 314.
§ 1.
wydał orzeczęn ' e
1M
P,")7. tO:{
,
------------------------------------------------------------------~--------------~--~--~
_._-
pis senten<:: ji orze<::zenia z ozna<::zenlem daty jego prawomocnoś<::i organom administra<::ji więziennej, właściwym przeło
. żonym wojskowym, organom bezpieczeństWa pubłkznego oraz
innYf organom 'lub zakładom powołanym do wykonania orzeczen a, a także właśdwe mu prokuratorowi wojskowemu.
2. O rozpo<::zędu i zakoń<::zeniu kary pozbawienia wolno ś<:: oraz o wykonaniu kar innego rodzaju organy admini6tra<::'j wi ę z i ennej lub inne organy wykonują<::e orze<::zenie
zawi damiają sąd.
rt. 315. Prokurator wojskowy sprawuje nadzór n ad prawym wykonaniem orze<::zenia.
.
j
• 316. § 1. Koszty wykonania kary przez władze
wojs owe, pró<::z. kosztów śdąg nięda kary grzywny 1 kary
pien ężnej, ponosi Skarb Państwa.
2. Koszty śdągnięda kary grzywny, opłaty, zasądzo
ny<::~ kosztów i kary pieniężn ej ponosi ukarany, a w razie
kb ~·ieśdągalnoŚ<;i - Skarb Państwa.
§ 3. Koszty śdągnięda obejmują wynagrodzenie urzęd- '
nika egzeku<::yjnego za wszystkie jego czynnośd podług
taks oraz koszty ogło szeń, przejazdów i przesyłek pienięż-
_t
ny.<::, .
A.rt. 317. § 1. Wszelkie wątpHwośd <::0 do wykonania
orzel zeń, a w sz<::~ ególnośd <;O do ob,liczeni~ kary, ,r~zstr:zy~~
sąd ub organ, ktory w y d ał orzec zeme w plerWSZejlnstanCjl.
2. Wymienione wątpliwośd sąd rozstrzyga na posiedzeniu nie jawnym.
§ 3. Na to pos tanówieni e służy zażalenie.
R o z d :z i a ł
II.
Wykonywanie kary śmierci.
lArt. 318. § 1. Karę śmierci wykonywa się prze1- rozItJzelani e.
2. Wykonanie kary śmier<::i może nastąpić dopiero po
otrz maniu zawi a domienia, że skazany nie został uła s kilwiony.
3. Ponadto karę śmier<::i na kobieta<::h brzemiennych
wy k nywa się po uzyska niu od s ąd u pos tanowienia odmown ego w przedmiode . zamiany tej kary na karę pozbdw iei1ia
wol~ośd, o ile w tym przedmiode sąd jesz<::ze nie wypowie-
~
dział si ę.
rł.
śmier<::i
być
lA 319. Przy wyk onaniu kary
powinien
obeJ;;y prok urator, lekarz oraz na żądanie skazanego, w miarę
moż oki, dudlOwny wyznania, do któ.rego nal eży skazany.
R o z d z i li ł
IV .
Sciąganie kary grzywny, opłaty, kosztów i kary pieniężnej.
Art. 322. Przewodn iczą<::y sądu lub prokurator wojskowy
od tego, kto karę wym i erzył, zwraca się do właś<;i
wego organu o śdągn ięcie w trybie egzekucji administra<::yjnej
grzywny, opłaty, kosztów i kary p ieni ężnej. który<::h ukarany
w ozna<::zońym terminie dobrowolnie nie zapłacił.
zależnie
Art. 323. § 1. W razie niemożności śdągnięda w cało
lub w <::zęści grzywny, opłaty, kosztów i kary pieni ężnej
:z majątku ukaranego, organ powołany do ś<::iągnięda sporzą
dza o tym protokół i prze dstawia go sądowi lub prokuratorowi, który zwródł się o śdągnię<::ie.
ści
§ 2.
W przypadku wymienionym w § 1 sąd wojskow y,·
j e żeli uważa
prowadzenie dalszej egzeku<::ji za nie'; elowe,
wyda je na posie dzeniu niejawnym, po wysłu<::himiu wnio:;ku
prokuratora, postanowienie <::0 do z,astęp<::zej kary pozbawienia wolnoś d, o ile jej nie ozna<::zono w orze<::zeniui jei eli kara
zastęp<::za została w orze <::zeniu oznaczona, sąd wojskowy zarządza jej wykonanie.
§ 3. Na prośbę ukaranego prz ewo dniczą<::y sądu wojskowego może odroczyć śdągni ęcie ,grzywny, opłaty, kosztów lub
kary pien i ężnej albo rozłożyć je na raty , jeżeli natychmiilstowe i<::h ś<::iągnięcie podągnęłoby dla ukaranego lub jego 1'0dziny skutki zbyt dężkie.
§ 4. W czasie wojny sąd wojskowy może po wysłn,cha
niu wniosku prokuratora wojskowego odroczyć śdągnięcie
grzywny, opłaty , kosztów lub kary pieniężnej do czasu zak'Jń
<::zenia działań wojenny<::h.
§ 5. Przepisy §§ 2 - 4 stosuje się do kar pienię±ny<::h,
nało ż onych przez prokuratora wojskowego, z tym że postanowienia i zarządzenia wymienione w ty<::h p rzepi sach wyda je
p rokurator wojskowy.
R o z d z i a ł
V.
Wykonywanie kar dodatkowych.
Art. 324. § 1. Utratę praw publi<::znych , obywate lski <:: h
praw honorowy <:: h, prawa wykonywania zawodu, degrada <::j ę
uw aża się za wykonan e z <::hwilą uprawomo <:: n ienia s ię wyroku.
§ 2. Prz ew odniczą<::y sądu wojskowego zawiadamia wła
śdwe organa o degradacji i utrade praw wym ienionych w § 1.
Art. 325.
R o z d z i a ł III.
W y lwnywanie kary pozbawienia wolno ści.
kła
Art. 320. Kary pozbawienia wo lnośCi wykonuje :;ię w zaa<::h karny<::h.
Art. 321. § 1. Sk azanemu aresztow an emu zalicza się
na ~o<::z e t kary , <::zas pozbaw ienia wolności po ogło szeniu
wyroku .
§ 2: Na po<::zet kary pozbawienia wolnośd , orw<::zonej
po <::hyleniu lub zmianie wyroku w trybie rewizji lub nadzoru slądow ego albo po wznowi eniu postępowania karn eg o, zal i<:: z a s ię karę pozbawienia wo]nośd, odbytą przez s k dza n e~Io
na !odstawie wyroku u chylonego lub zmienionego.
§ 3. Na po<::ze t k ary łą c zn ej zali<::za s i ę karę pozbawiC'nia
wol ośd, odby t ą p rzez skazanego za prz es t ę ps two o bj ę t e karą
łą<::z . ą.
O wykonanie przepadku mienia, prze dmio tów
prledmiotów po<::hodzą<:: y<::h z prz estępstw a
i n-arzędzi przest ę p s twa oraz o wykonanie obowiązku pokr ycia
szkody, nie wykonanych dobrowolnie prze z skazanego lub
który<::h nie mo ż na wykonać bezpo śre dnio, przewodn icząc y
sądu wojskowegozwra<::a s ię do właściwego organu <::elem
wykonania orze<::zenia w trybie przep isów o przepadku mienia .a lbo w trybie egzekucji administra<::yjn ej.
majątkowy<::h ,
D Z I A ł.
XIV
Przepis końcowy.
Art. 326. Wykonanie dekre tu poru<::za się Mini-;trom
Ob rony Narodowe j, Sprawiedli.wośd, Spraw W ew n ętrzny <:: h ,
Prz ew o dni<::zą<::emu
Komite tu do Spraw B e zpie<::zeństwa Publkznego i Proku ratoro w i Generaln e mu Polskie j Rzeczypospolitej Ludow e j.
,
lT STAW
DZIENNIK
POLSKIEJ RZECZ YPOSPOLI1'EJ
LU[)OWEJ
Nr 22
Warszawa, dnia 25 czerwca 1956 r.
. . I
TRES~I
Poz.
OBWIESZCZENIA
103 -
I
104 -
Ministra' Obrony Narodowej z dnia 23 maja 1956 1'. o ogłoszeniu jednolitego tekstu Kodeksu Wojskowego Postępowania Karnego.
.
.
Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 1956 r. o ogłos z eniu jednolitego tekstu przepisów wprowadzających
Kodeks Wojsk owego Post ępowania Karnego
143
166
103
OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY ; NARODOWEJ
z dnia 23 maja 1956 r.
o og_łoszeniu jednolitego tekstu Kodeksu Wojskowego Postępowania Karnego.
podstawie art. 4 de kretu z dnia 21 grudnia 1955 r.
prze pisów . wojskowe go post ę powania kC1fncgo
(Dz. . Nr 46, poz. 310) o g ła s za si ę w załączniku do ninie jsze go obwieszcze nia j e dnolity teks t Kod eksu Wojsko wego
Postępowania
Karnego z dnia 23 czerwca 1945 L
(Dz. U.
1: 1945 r. Nr 36, poz. 216, z 1950 r. Nr 36, poz . 335, z 1951 r.
Nr 47 poz. 342, z 1953 r. Nr 27 , poz. 105 i z 1955 r. N r ,16,
poz. 3 O) z uwzgl ę dnien ie m zmian w ynikających z prze pi sów
Qgłosz nych przed dn iem wydania jednolitego t e kstu i z zastoso aniem ciągłej numeracji działów, rozdz iałów, artykułów i a ragrafów.
N
o zmi nie
Podany w zał ą czniku do. niniejszego obwieszczenia je clnolity tekst Kodeksu Woj skow ego Postępowania Karn e go nie
oh ejmuje przepi su art. 324 d ekretu z dnia 23 cze rwca 1945 r.
- Kod eks Wojskowe90 Post ę powania Karn e go (Dz. U. N r 36,
. poz. 216). który stanowi
"Art. 324. Kod e ks nini e jszy w chodzi w ż y ci e z dni em jego
ogłosz e n i a " .
Milliste r Obrony N a ro dow e j: K. Rolw ssow sld
Ma rszal ek Polski
Z a łącznik
do obwieszczenia Minis tra
Obr ony Narodowej z dnia 23 ma ja
1956 r. (poz. 103).
KODEKS WOJSKOWEGO
-D Z I A Ł
Postępowanie karne w sprawach o przest ę p s t w a,
do właściwości sądów wojskowych, odbywa się werzepisów niniejszego kodeksu .
należ . ce
A'rt. 2. § 1. Sąd wojskowy wszczyna postępowanie na
ż ą daie uprawnionego oskarżyciela publicznego.
§ 2. Oskarżyciel publiczny powinien wyjednaĆ' zezwolenie n;a ściganie określonej osoby, jeżeli zezwolenia ' takiego
wym aga szczególny przepis prawa.
1
Sędziowie orzekają
opdrte~
1't. 3.
na mQcy przekonania,
go II swobQdnej ocenie dowodów, kierując się poczuciem
praw rządności demokratycznej.
1
KARNEGO