Dekret z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednostce wojskowej.

Art. 3. Jeżeli szkodę wyrządziło kilku żołnierzy wspólnie;

y z nich odpowiada w takim stopniu , w jakim 'przyczynil

wyrządzenia szkody;

w razie niem'Jżności ustalenia

nia każdy odpowiada w równej czt;ści.

Orlszkodowanie nie

trzymie sięcznego

lIposilż e n ia

moź, e

przekraczać

wyso-

żołni er za .

Przez Itposażenie fUZlIlIlie sit: upo">ilżenie , zasarlnicze

z (joclatkami o charakte rze stałym bez dodiit ku roci z ;n·

pobrane przez żołnierza w mi e siącu ujawni e nia szkoa jeieli szkoda została ujawnionf1 po zwulnieniu żołnierzf1

tt'żby - ostatnio pobierane przez niego w wojsku lIp o;;aż e­

.J e7eli ż ołn i erz otrzymuje inne do da tkowe wynagrod zenie

pl~IlJie l) cha ra kterze stał y m,

do uposaż e n i a jego- wlicza

wynaYlUdzenie olaz p re mie w wysokości przeciętnej

Art: 5. 1. Odpowiedzialność za szkody p olegil jące na

utra c ie powierzonego mienia ponosi w pełnym rozmi<>rze żoł­

nierz, który pełni czynnoś.ci magazyniera lub kasjera q:: łatnika )

aibo któremu mienie zostało bezpośr e dnio powi erzone ce lem

ochrony, p rzechowania, prze wozu , wJ)łaty, dort:cz~~ nia lub dla

dok onan ia innej okr eś lon ej czynności albo do użytką

. 2. Zolnierz, któremu mienie zos tało ,powielZorie, odpowiada za szkodę w tym mieniu, j eż eli , n ie ud0 woo ni, że wynikła wsk.utek okolic zn ości , ' 'którym ni e mógł' lapohiec mimo

dołożenia ,szciególnej staranności, jakie] wyn:agd zaj mow łlne

przez niego stan()wi~!co sł ll ż.bo..ye al,bo ' ' rodzaj wyk,o nvwaneJ

czynności. .

Art. 6. Odpow ied ziąlnoś~ za , sz k odę ponosi wpclnym rozmiarze również żołiiierż, który wyrządził szkodę czynem przestępnym.

Art. 7. I. W razie powstilnia szkody organ WOjskowy

ustala w drodze pos tt;powania wyjasniaJą('ego pl1.yqynę i wysokośc- szkody oraz os o bę odpowi e dzialll~ za szkodę.

W toku Po.!ihlPOwania wy ja śniaJ~ (' ego organ wojskowy

2,

moż e wzywać oso by , któJe u w aża :ld ódpowi e dzialne ' za s z :C t)d~f

i bi e głych do stawiennictwa i złoże nia wyzeznat'J lub opinii na zasadach określony c h w prz<=pisach o po s t ę pow ar: i u administracyjnym.

oraz

świacików

' jaśn ie ń ,

Art. 8.

I.

J e żeli okoliC'zności

budzą wątpliwoś c i,

wyrządzenia szkody nie

a osoba odpowiedzialna la sz kodę uiszcza

,I

,-

niezwłocznie

odszkodowanie, można ograniczyć po s t ę powilnie

do ustalenia wysokości szkody.

'., ..

~.

.

Przepis uSt. 1 stosuje się równi eż w "przypadku, gdy

odpowiedzialny za szkodę złożył zobowiązanie na

pi śm.ie do zapłaty odszkodowania w ust<llonym terminie, a wysokość szkody nie przekracza kwoty 5QO zł.

tołni erz

3.

Minister Obrony Narodowej może podwyższyć lub

kW9ty okr e ślonej w ust. 2.

Poz. 24'1,

382

każdym ra:de roszczellie

ulega przedawnieniu z

lat 3 od dnia wyrządzenia szkody.

3. W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej (art. 2

ust. 2) terminy określone w ust. l i 2 liczą się od dnia zaspokojenia rosz~~enia tej osoby,

4. Jeżeli szkoda została wyrządzona c;zyn em prz es t~pnym,

stosuje się terminy przedawnienia przewidziane w prawie cy~ '

wilnym.

2.

W

upływem

obniży ć wysokoś ć

,t. .

Art. 9. 1. W stosunku do żołnierza odpowiedzialnego

~a szkodę właściwy organ wojskowy wydaje orzeczenie o odszkodowaniu.

2. ' Orzeczenie można wydać, chociażby żołnierz w chwili

wydania orzeczenia ni'e pozostawał już w czynnej służbie wojskowej.

3. W przypadkach określonych wart. B nie wydaje się

orzeczenia o odszkodowaniu.

4. ' Organ \voj s k,Cnvymoże odstąpić od wydania orzEczenia

o odszkodowaniu i skierować sprawę na drogę sądową, 'jeżeli

uzna to za celowe ze wzgl ędu na żawiłe , okoliczności sprawy,

współudział w wyrządzeniu szkody osÓb nie będącyc h żołnierzami albo z innych przyczyn;

"

Art. 15. 1. Przepisy dekretu stosuje się :ównież do do' chodzenia od żolnierzazwrotu nienależnego ~wiadczenia pieniężnego otrzymanego przez niego od jednostki wojskowej lub

przed~iębiorstwa podległego Ministrowi ObtonyNaiodowej,

w którym pełni służbę, chociażby świadczenie to zostało 'juŻ

przez niego zużyte.

.

2. 'Zołnierz

obowil!\zany jest do zwrotu ' nienależnego

do wysokości jedn9miesięcznego upos'aże­

nia (art. 4 ust. 2) i wyłącznie w czasie pozostawania w czynnej

służbie wojskowej .

świad c zenia' tylko

3.

Jeżeli żołn i erz przyjmując nienależne świadczenie pie-

,.

niężnewiedział, że mu się- ono nie należy, obowiązany jest do .

jego zwrotu .w pełnej wysokości bez względunQ to, czy pozostaje w czynnej służbie wojskowej, czy też został :Już z tej

Art. 10. 1. Orzeczenie o odszkodowaniu powinno zawie- ; slużby zwolniony .

'"",

rać uzasadnienie i pouc zenie o terminie i trybie złożenia od4. Roszczenie o ~wrot nienależnego świad c zenia pienięż­

wołani a'.

nego przedawnia si'ę z upływem roku od dnia otrzymania

2. Od orzeczenia o odszkodowaniu przysługuje żołnierzo­ świad c zenia, a jeżeli w tym czasie ujawniono, że wypłacone

wi prawo wniesienia odwołania do właś c iwego organu woj- świadczenie jest nienależne - z upływem sześciu miesięcy od

skowego (art. 17) w ciągu 14 dni od dnia doręczenia orzecze- dnia ujawnienia tej okoliczności. W przypadku wymienionym

nia . '

w ust. 3 r.tosuje się terminy przedawnienia przewidziane w

prawie cywilnym.

3. Orzeczenie ' wydane na skutek odwołania jest osta,

teczne.

naruszają uprawnień

Ait. 16. l. . . . . . .retu nie

kontroli państwowej do wydawania orzeczeń o odszkodowaniu.

Art. l t. Prawomocne orzeczenie o odszkodowaniu zaopatrzone klauzulą wykonalności przez właściwy organ wojskowy stanowi tytuł wykonawczy do dokonywaniil potrąceń z

uposażenia w trybie określonym Vi przepiiiach o potrąceniach

z uposa żenia żołnierzy oraz do' egzekucji z wynagrodzenia za

pracę lub z innego majątku w trybie egzekucjiadR1inistracyjn ej świadczeń p ieniężnych lub egzekucji sądowej.

Czyn wyrządzający szkodę przez naruszenie przepisów

finansowych lub g'ospodarczych stanowi podstawę do wydania

tylko jednego orzeczeIiia o odszkodowaniu w trybie przewidzianym bądż przez przepisy o kontroli państwowej, bądź przez

przepisy niniejszego dekretu.

Art. 12. \'V razie iliewykonania w terminie zobowiąz ~tnia

na piśmie (art. 8 ust. 2) zobowiązdnie to zostaje

zaopatrzone kla·uzulą wykonalności przez właściwy organ wojskowy i stanowi tytuł wykonawczy do dokonywania potrąceń

i do egzekucji określonych wart. 11.

Art. 17. Minister Obrony Narodowej określi właściwe ,

9rgany wojskowe, zasady postępowania wyjaśniającego i tryb

postępowania w sprawach wydawania orzeczeń o odszkodowaniu, wnoszenia odwolań od tych orzeczeń, nadawania klauzuli wykonalnpści oraz umarzania należności z tytułu szkód.

Art. 13. l. Należność z tytułu odpowiedzialności za

podlega umorzeniu, gdy jest nieściągalnil lub uległa

przedawn ieniu.

Art. 18. 1. Przepisy dekretu z wyjątkiem przepisu art. U

stosuje się również do pracowników cywilnych zatrl1dnionych

w jednostkach wojskowych.

zło żonego

szkodę

2.

Należność

z tytułu odpowiedzialności za szkodę może

być umorzona, Jeżeli koszty związane z dochodzeniem roszcze-

nia przewyższają tę należność .

3.

Należność

z tytułu odpowiedzialności 'la szkodę może

i

~.

2. Minister Obrony Narodowej może określić jE\dnostkl

wojskowe, których' pracownicy cywilni będą ponosili odpowiedzialność materialną za szkody wyrządzone tym jednostkom

na ogólnych zasadach.

być w c ałości lub w części umorzona, jeżeli dochodzenie należ­

ności

nie byłoby celowe ze względu na szczególne okolicznow których szkoda została wyrządzona, albo ze względu na

warunki osobiste, rodzinRe lub materialne osoby odpowiedzialnej za szkodę.

'

ści,

Przepisy ust. 1 - 3 stosuje się rÓwnież wtedy, gdy zoItal już wydany tytuł wykonawczy.

4.

Art. 14.

1.

Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się

z upływem roku od dnia ujawnienia szkody, a jeżeli szkoda

została ujawniona po zwolnieniu żołnierza ze Słllzby wem roku od dnia j(!~O zwolnienia.

z upły­

Art. 19. 1. Przepisy dekretu stosuje

do materialnej odpowiedzialności

się

odpowiednio

l) funkcjonariuszów i pracowników organów bezpieczeństwa

publicznego,

2) żołnierzy

pełniących

służbę

w jednostkach

wojsk wce-

wnętrznychi w innych jednostkach podległych Ministrowi

Spraw Wewnętrznych,

: 3) pracowpików . cywi1~ych w<?js~ . ~eW,n'Y~f~nYfJ;1 (,raż · fUlik- .

cjonariuszów i pracownikowMilicji Obywatelskiej i Siut..; ., .

by Więziennej,

.

-

Ustaw Nr 40

,

383

/'

4) żo nierzy i pracowników cywilnych pełniących służbę w

l' wszechnej Organizacji , ;,Służba Polsce" oraz do osób

" ~ byw'a'Jących' wt;~j orgańizacJi przysposobienie zawodomłodzieży.

Przewidziane w dekrecie uprawnienia Ministra Obrony

Naro owej przysługują

'

,I)? ewodniczącemu Komitetu do Spraw ' Bezpieczeństwa

p blicznego_- w zakresie szkód wyrządzonych przez funk-

c onariuszów i pracowników wymienionych w ust.! pkt 1,

l)

inistrowi Spraw Wewnętrznych -w zakresie szkód wyądzonych przez żołnierzy, funkcjonariuszów i pracowniw ' wpnienionych w ust. 1 pkt 2 I pkt 3,

3) ' p ezesowi Rady Ministrów -

w zakresie szkód wyrządzo­

n ch przez żołnierzy i pracowników oraz osoby wymieione Vi ust. 1 pkt 4.

1. Do spraw wszczętych przed dniem weJscllS

ie dekretu, a nie zakończonych prawomocnym zarządze­

o wynagrodzeniu szkody lub prawomocnym wyrokiem

ym, .stosuje się przepisy dekretu.

.

Poz. 241 ,l 241

-

kretu w życie pozostają w mocy. Jeżeli orzeczenia te nie dO<'

tyczą osób odpowiedzialnych za szkody w pełnym rozmiarza

(art. 5,6 i 15 ust. '3), ńależf10ści z tych tytułów ulegają zmniej.

szeniu do wysokośCi określonej wart. :4 ust. l lub w art, U

ust'. 2; należności ściągnięte przed wejściem w życie dekretu

a przekraczające tę wysokość nie podlegają zwrotowi.

Art. 21. Określone wart. 14 ust. 1 i wart. 15 ust. 4 tero!

miny przedawnienia roszczeń owyna.groozenie szkód ujaw<I

,nionych przed dniem wejścia dekretu w życie liczą się od tego

dnia.

Art. 22. , 1. ,Traci moc ustawa z dnia 11 czerwca 1948 r • .

'o odpowiedzialności i trybie postępowania w sprawach szkód

w majątku wojskowym (Dz. U. z 1948 i., Nr 36, poz. 246 i •

1950 r. Nr 20, poz. 169).

2; Do czasu wydania przepisów wykonawczych na pod..

stawie dekretu ,zachowują moc dotychczasowe wykonawc'z.

przepisy, jeżeli nie są sprzeczne' z dekretem.

Art. 23• . Dekret wchodzi w , życie z dniem I grudnia 1955 ...

Prawomocne zarządzenia o wynagrodzeniu szkody f~ Przewodniczący Rady Państwa: A. Zawadzki

zapadłe przed dniem wejścia deSekretarz Rady Państwa: M.Rybicki

I

--I

248

DEKRET

z dnia 5 października ląS5 r.

zmłeDł~kcy dekret z dnia 12 października 1950 r;

rt. 1. W dekrecie z dnia 12 października r950 r. o wypracowniczej (Dz. U. z 1950 r. Nr 41, poz. 428

3, poz. 11) wprowadza się następujące zmiany I

art. 1

a) w pkt 1 skreśla się wyrazy "państwowo-spółdzielcze",

b) w pkt 2 wyrazy "zatrudniona w uspołecznionym zakładzie pracy" zastępuje się wyrazami "wykonująca

pracę dla uspołecznionego zakładu pracy",

c) pkt 4 otrzymuje brzmienie

" '" . " ,,,.4), ,udoskonaleniem ,technicznym jest nowe rozwiąza­

nie zagadnienia technicznego, które nie będąc'wy­

nalazkiem ulepsza albo usprawnia w uspołecznio­

nym zakładzie pracy procesy technologiczne zarówno w zakresie produkcji, jak i usług, konstrukcję maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych, BIbo

wprowadza nowe, korzystńe ukształtowanie produktu"i

o wynalazczości pracownIczeł.

2) art. 2 otrzymuje b,rzmienie

"Art. 2. 1. Udoskonalenia technicznego nie , uważa się za

nowe, Jeżeli przed zgłoszeniem go w uspołecz.

nionym zakładzie pracy było w tym zakładzie

pracy stosowane lub uprzednio zgloszone przez

inną osobę albo opublikowane w opisach udo·

skonaleń technicznych, albo jawnie stosowane

we właściwych branżowo ' uspołecznionych za·

kładach pracy.

2. Nie stanowi usprawnienia ulepszenie, któr~

przed zgłoszeniem 'go w uspołeczni(lllym 2.a .

kładzie

pracy było w tym zakładzie pracy sto·

sowane bądź uprzednio zgłoszone przez iunlł

osobę albo jawnie stosowane we właściwych

branżowo uspołecznionych zakładach pracy

3. Uzupełnienie albo ulepszenie wynalazku, ud~

skonalenia technicznego lub . usprawnienia ' odpowiadające przepisom art. l . pkt 3, 4 lub J

uważa się za samoistny wynalazek, udoskona·.

lente techniczne lub usprawnienie tylko w czą·

ści obejmującej to uzupełnienie lub nlepsze'l

nie.",

dl pkt 5 otrzymuje brzmienie

,,5) usprawnieniem jest ulepszenie, które bezpośrednio

wpływa na bardziej wydajne wykorzystanie w procesie technologicznym maszyn i urządzeń technicznych, narzędzi pracy, materiałów i siły roboczej, nie zmieniając jednak ' istotnie konstrukcji

maszyn, ' urządzeń, narzędzi lub procesów technologicznych, albo wprowadza korzystne :zmIany w

zakresie organizacjI produkcji ,bądź us'ług w uspołeczoion-y;m zakładzie ' pracy",

'

I

!-

3) wart, 3

pkt l wyrazy "zleCenia tego rodpju, p!-';<łcy"

się wyrazami ··· ,,mnych umów mającyĆh za

przedmiot dokonanie wynalazków, udoskonaleń techo!

nicznych lub usprawnieó"(

a) w ,ust. l

zastępuje

/t.

>:f~!;:.

.

D Z I E N'N I K US 'TAW

,

,

LUO()\\r EJ

PC) [.;S 1\ I EJ

.

." ~ ....:r.,

,Nr 40

\Varszalua, dnia 15 patdziernika 1955 r.

DEKRETYI

-

z dnia 5 pażdziernika 19S5r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządz (lOe' jednostce 'vojskowej.

.

.

"

.

.

.

"

.

.

.

.

z dnia 5 pai.dziernika , 1955 r. zmieniający dekret z dnia 12 pa ździernika 1950 r . o wynalazczości pracowniczej

38t

383

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

/.

249 -

z dnia l ' października 1955 r. Vi sprawie odszkodowania za zasiewy i uprawy uszkodzone wskutek robót gó rniczy ch

38'

ROZPORZĄDZBNIE

250 -

Ministra Leśnictwa z dnia 24 wJ ze śnia 1955 r. w sprawie dozorców łowie c kich

386

247

DEKRET

z dnia 5 października 1955 r.

. o OdPOWled.k\ materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednos tce wojskowej.

l.

Żołm erz ponosI Q(.i<·.QwledzJalnosc matenalną za

wyrządzoną jednostce

wojskowej ze swej winy w.[·dług

z ostatmch trzech miesięcy przed

zwolnieni e m ze słuźby.

ujawnieniem

szkody lub

niniejszego dekretu.

2. 1. Żołnierz ponosi odpowiedzialność materialną wezasad niniejszego dekretu również za szkodę wyrządzoml

siębiorstwu podJe ą łemu Ministrowi Obrony Narodowej,

pełni służbę w tym przedsiębiorstwie .. albo za kładowi

jeżeli

jednostka wojskowa, w której żołni ,er z p e łni

wykonuje w tym zakładzie prace potrze bne dla celów

Państwa lub realizacji narodowych planów gospr,darPrzepisy dekretu stosuje się również do roszrzell

ych przysługujących jednostce wojskowej lub przedsię­

wymienionemu w usl. I w stosunku do żołni~ir za,

wyrząd'zll szkodę osobie trzeciej.

"