Rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 1 kwietnia 1953 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych przy ręcznym dźwiganiu i przenoszeniu ciężarów.

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z d!'.ipm ocrło ...

szenia.

Minister Zdrowia: J. SztacheJski

"

89

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRÓW

PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ ORAZ ZDROWIA

\

z dnia 1 kw ie tnia 1953 r. ,_

w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy pracownikó w zatrudnionych przy rę cznym dźwiganiu i przenoszeniu

ciężarów.

Nil podstaw ie art. 2 ust. 1 lit . a) i c) o ra z ust. 2 i 3

Prezyde nta Rzeczypospolitej z dnia 16

ma rca 1928 r. o be z p i eczeństwie i higien ie pra cy (Dz . U.

I Nr 35, poz. 325) ora z art. 2 u~t. 1 rozporz ą d z en i a Prezydenta Rzeczypospoli lej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zapo bieganiu choro bom zawodowym i ich zwalczan iu (Dz.U.

INr 78, poz. 676) zarządza się, co nas tę puje

rozpor~ądzenia

I

I.

Przepisy wS!.Gi>ne.

§ 1. Rozporządzenie niniejsze dotyczy bezpieczeristwa i hig ieny pracy pra cowników zatrudnionych w za kładach pracy przy ręcznym dźwiganiu i przenoszeniu

ciężarów. przy przewoż e lllu przy pomocy r ę c z ni e poruszanych wózków bez szyn, wózków na szynach i tacz ek

oraz przy podno szeniu ciężarów przy pomocy ręczllle

poruszanych dżwigów lub wciągarek. "

II.

Przepisy ogólne transportu ręcznego.

§ 2. Dźwiganie i przenoszenie przez jednego pracownika przedmiotów, których ciężar przekracza .50 kg,

jest zabronione.

§ 3. 1. Wspólne dżwiganie i przenoszenie ciężarów

przekraczających 750 kg dozwolone jest tylko w wy jCjt·

kowych przypadkach, gdy wzgl ę dy techniczne n.ie po~wa lają na u życie siły mechnnirznej . Powinno być ono

6okonywane pod nadzorem i z zachowaniem postdllowień

§ 20.

I

2. Przepis ust. l powmJen być stosowany rówDlez

WTZY dźwiganiu i przenoszeniu przedmiotów o mniej szym

Ćiężarze, jeżeli kształt lub rodlaj takich przedmiotów

utrudnia w sposób niebezpieczny r ęc zne ich przenoszel.

file .

§ 4. 1. Stałe zatrudnianie pr'łcownikaw ciągu jedzmiany przy przenoszeniu łildunków ręcznie lub na

pleca ch, choćby o ci ę źarz e dozwolon ym . lecz na odległosć ponad 25 m lub na wysokość {>onad 4 m, jest za2lbronione.

. 1

~f'j

2. W przyp a dkach wyjątkowej konieczności tech nicznej dopuszczalne je st przenoszenie dorywcze ladunków o cięźarze 50 .kg na od le głość ponad 25 m piC 'Z(~z jednego pracownika. pod warunki em jednak. że odl p g l ość

ta nie będ z ie przekrac z ać 75 m oraz że pracownik b ę dzie

zaopatrzony w odpowiedni sprzęt pomocniczy

§ 5.

Zabronione iest zatrudn ianie przy transporcie

osób. których sta n zdrOWIa nie pozwala l.a ten

ro dzaj pracy. a w szczeg ó lności osób głuchych. ni e mych,

o słabym wzroku, epileptyków. umysłowo upośleclwnych i

o poważnych schorzeniach serca, cierpiących na przepur ęcznym

klinę·

§ 6. ,Pracownicy przyjmowani do pracy przy transporcie ręcznym powinni być poddani badaniu le k ar ~ k:e­

mu przed przyjęCiem do pracy. a po przyjęciu -- badaniom kontrolnym co najmniej raz na rok.

§ 7. Pracownicy zatrudnieni przy transporcie ręcz­

nym powinni być należyci e... przeszkoleni przez personel

inżynieryjno-techniczny

zakładu co do spo sobów

bezpiecznego i nie szkodliwego dla zd~owia wykonywania

tej pracy.

§ 8. l. Transport zespołowy powinien odbywać się

pod nadzorem pracownika doswiadczonego i fachowego,

wyznaczonego w tym celu przez kierownictwo zakładu .

2. Tra nsport zespołowy powinien odbywać si ę po

uprzednim doborze pracowników pod względem wieku,

wzrostu i siły.

3. Pracownicy, którzy przen oszą materiały niebezpieczne (wybuchowe, palne, żrące). powinni być przed

rozpoczęciem pracy pouczeni o sposobie jej wykonania

oraz o grożącym niebezpieczeństwie.

§ 9. Pracownikom, którzy przenoszą zespołowo

przedmioty o ciężarze ponad 300 kg, należy wydać do

używania przy pracy pasy,

liny lub inny odpowiedni

sprzęt. ułatwiający tę pracę i zapewniający jej bezpieczeństwo.

--------------------

§ 10. Wszystkie urząd ze nia pomo cnicze do t ransportu ręcznego, j ak pochylnie , leg ary , uchwyty, nosze

lub rnny sprz ę t, powinny być utrzymane w s ta nie całko ­

witej sprawności i podlegać okresowej k on troli, do kc,n ywane j przez p ersonel inżyn1eryjno - lechniczny z.:tkbdl\.

§ 11. 1. Wózki , ta czki i inne środki r ęczne go

transportu kołowego powinny być w stan ie pełnej sprawn ośc i i u ż ywalności i podl e gać codzienne j ko ntroli.

2. Wózki , taczki i inne środ k i r ęcznego transpo rtu

kołowego, uszkodzone w czasie pTacy, powinny być bezzwłoczni!e wyco.fane . ,

§ 12. Tory i torowiska pow1nny być utrzymywane

w należytym s tanie i sprawdzane codziennie, a co 3 miesiące powinny podleg ać gruntownej kontroli.

§ 13. Dżwigniki, wciągarki, liny i łańcu chy powinny by ć w stanie s tałej spr awności i podleg ać okresowej

kontroli.

§ 14. Pracownicy p.rzenoszący przedmioty o o strych

krawqdziach lub o powilerzchn,i chropowatej pow inni być

zaopatrzeni w odpowiednie rękawice ochronne lub dło ­

nice.

§ 15. Pracown icy przenoszący przedm ioty na ramionach powinni być zaopatrzeni w naramienniki o chronne, z apobi egające odgnieceniom i skaleczen iom rumion .

§ 16. Pracownicy zatrudnieni przy przenoszeniu

przedmiotó w trujący c h, zakażonych , cuctlnących lub silnie pylących powinni być zaopatrzeni w odpowiednią

odzież, ochraniającą ich ciało od z e tknięcia s ię z tymi

prz:ectl:rni'otami, a w razie potrzeby pon adto w maski gazowe lub respiratory pr z eciwpyłowe i okulary o chronne.

§ 17, Pracownicy prze n osz ący n3.czynia o zawarto ś­

ci ciekłej, gorącej, trującej lnb żrącej powinni b yć zaopatrzeni w za le żności od wykonywanej pracy w r ę1:awice

ochronne i buty gumo we, a w razie potrzeby ró wnież w

odpowiednią odzież ochronną i w okulary,

§ 18. W zakładach pracy , w któryc h odbywa się stały transport ma te riałó w o własn ośc ia ch truj ących lub

zaka ź ny c h, należy urządzić szatnie i umywaln ~ e ella pra cowaików zatrudnionych przy tej pracy, oddzielone od

szatni um.ywalni przeznaczonych dla innych pracowników.

III.

P rzepisy szczegółow e transportu

1. T r a l!1 s p o r t

]i) r z e d m i o t ó w

ręczne go .

d ł u g i c h.

§ 19. Za bronione jest przenosze nie przez jedne90 pracownika przedmiotów, . których długość wynosi ponad

4 m, a ciężar ponad 30 kg.

§ 20. Przedmioty o długości powyżej .4 m i o cięża ­

r ze powyżej 30 kg mogą być przenoszone przez odpowiednią liczbę pracowników,

nie mniejszą jednak niż

2, z tym aby na jednego pracownika przyp adał ci p,;:ar do

1 ) 50 kg , gdy praca ma charakter dorywczy i od;egłość

przenoszenia n ie przekracza 2'5 m;

2) 45 kg, gdy praca ma charakter dorywczy, a odległo~~ć

przenoszenia przekracza 2'5 m, lub gdy praca ma

charakter ~tały , a odl eg-łość p rzenoszenia n ie przekracza 25 m;

3) 40 kg, gdy praca ma ch a rakter stały, a odległość

przenosze nia wynosi od 25 m do 75 m .

§ 21. Do przenoszenia przedmiotów długi :: h i cięż­

kich należy w miarę technicznej możliwości stosować

specjalne klesz.cze i inne u rządzen i a , pozwalaj,ące na

transpo r t takich przedmio tów z możliwie n ajmn.iejszym

u noszeniem ich ponad poziom.

§ 22. W przypadku przenoszenia n a ramio nach

p rzedmiotów dłu g ic h i cię ż kic h n a lezy p rzes t rzegać, aby

p ra co:wn icy

1) w kła dali ci ęża r n a r amio na i opu szczali ten cięża r

j ed n o c ześn i e i na kom en dę ;

136

-

--------------- Poz 89

2) przenosili Cl ęza r na

,nionach jednoimiennych (lewych lub prawy"

tal,{ aby wszysc y pracowni cy

znajdowali się v Jednej st ronie ciężaru;

3) używa li przv lJfzenoszeniu naramienników określo­

n ych w § 1~.

2.

T r a n s p o r t p r z e d m i o t ó w 11 a r et z o

c i ę ż k i c h

o d u ż Y c h r o z m i a r a c h.

§ 23. 1. R ę czne przenoszen:e ciężarów od 500 kg

do 750 kg powinno odbywać się pod fac hową kontrolą

przy zachowaniu szczególnej ostrożności oraz przy zastosowaniu specj a lnego sprzętu pomocniczego, jak: pasy,

liny, drągi lub kleszcze.

2. Przy przenoszeniu wyżej wymienionych ci ę ż a rów

maj,ą zastosowanie postanowienia § 20, określaj'ące dopuszczalne obciążenie przypadające na jednego pracownika.

§ 24. Przy zespołowym przenoszen iu odst ępy pomiędzy pracownikami powinny wynosić co najmniej

0,75 m.

§ 25. Przenoszenie przedmiotów kr ótkich, lecz c i ęż­

kich, powinno być wykonywane _przy pomocy pasów

i drągów przez kilku pracowników z każdej strony przenoszonego przedmiotu i z zachowaniem odstępu co naj mniej 0,75 m pomi ę dzy poszczególnymi drągami lu b

p a sami.

§ 26. 'Zabronione jest ręczne przenoszenie przedmiotów, których środek ciężkości po usta\łieniu w pozycj i

do podnoszeni,a i po podniesieniu znajdowałby się powyżej połowy wysokości przedmio tu.

§ 27 . 1. Zabronione jest p rzenoszenie rqczne przedmiotów o dużych rozmia rach przez pomieszczenia, ScllO dy, korytarze lub drzwi zbyt ciasne i wąskie w stosunku

do rozmiarów tych przedmiotów.

2. Odstęp pom ię dzy pracownikami przenosz<lcymi

przedmiot r ęcznie a ś c iana!lli pomie sz czeń powinien wynosić co n ajmniej 0,45 m, odległość z a ś naj dalej si ęg a - o

jących punktów obrysu

prz edmio tu przenoszonego od

- stropu lub znajdujących się pod n im przedmiotów pow inna wynosić po podniesieniu prze dmio tu co n a jmniej

0,30 m.

3. W pomieszczeniach- lub przejściach nie odpowiadających warunkom określonym w ust. 1 i 2 przedmiot

należy p.rze s unąć p rzy pomocy rolek, lin i innych urzą­

dzeń pomocniczych. Przy pracy tej zabroriione jest p rzebywanie osób pom i ędzy przesuwanym przedmiotęm

a ścianami pomieszczenia lub futrynami drzwi.

3.

T r a n s p o r t s k r z y ń,

wo r k ó W.

§ 28.

pozwa l ają

b e c z e k

L. Skrzynie i worki powinn y być, o ile na to

ich rozmiary, przewożone na specjalnych

wózkach.

2. Beczki powinny być, o ile na to pozwalają ich

r ozmiary, p rzetaczane przy pomocy skonstruow<lI1ych

do tego celu u rządzeń .

§ 29 . Zabronione jest przetaczanie przez jednego

pracownika beczek o ciężarze ponad 300 kg.

§ 30. Sk rzynie, worki i beczki o ciężarze do 50 k g

m ogą być przy stałej pracy przenoszone p rzez jednego

p racown ika, lecz jedynie na odległość do 25 m, n atomiast n a większe odległości przez dwóch pracowników.

§ 31. Zabronione jest przetaczanie po pochylni przez

jednego pracownika beczek o ciężarze ponad 50 kg .

§ 32. P racownicy t oczący beczki p o legarach powinni znaj d ować się z boku legarów, nie zaś pomiędz y

n imi.

§ 33. - Zab ronione jest p rzetaczanie r ęcz n e beczek

po pochy ln iach stromych o kącie n achylenia ponad 30°.

C z ynno ść ta powi nna być dok onywana jedynie przy za-

dzie n nik Ustaw Nr 22

stosowaniu lin lub in nych ur ządzerl , z ap ewni aj ących

j e j bezp ieczne w ykon anie.

§ 34. Za b ronio n e j es t s t ałe przenoszen ie przez j e dn e go pra cownika worków, beczek i sk rzyń o ci ęż a rze

p bn ad 30 kg po schodach lub pochyln iach na wys ok ość

W-yż sz ą niż 4 m .

,

§ 35. Zabronione j est przenosze nie przez je dneg o

praco w nika s kr'zyń , worków lub beczek p o p ochylnia c: h

o k ąc ie na chyle n ia ponad 45° oraz po sch oda ch o' k ącie

n a chylenia ponad 60°, n ie o dpowi a d ając ych przep isowy m

n o r mom budawlanym lub przepisoru bezpieczells tw a

i h igieny pracy.

'

j

4

T r a n s p o r t m a t e r i a łów g o r ą c yc h,

r ą c y c h, P Y l ą c Y c h i w Y b u c h o w y c h.

Do transpo r tu r ęcznego stopionego m etal u,

wyb uchowych o raz bu tli z ga zami s p r ężon y ­

mi m ają zastosowan ie odpowiednie przepisy sp e cja lne ,

§ 37, M a te r i a ły c i ekłe o właściwościac h szkod li -,vych

dla zdrowia lub gorące, któ r ych ci ężar w raz z n aczyn ie m

i uch wytem p rzewyż s za 25 k g, nie mogą b yć p rze noszo n e

prz'e z jednego pr a cown ika .

§ 33. Naczynia o tw a r te, z awie r a j ą c e m at e r ia ły o

viłaściwościach szk odliwych d la zd rowia

lub gorą c e ,

p owinny p osiadać za bezpie czen ia , zap o bi e gają c e pryskan lu ich z awartoś ci na zewnątrz , oraz odpowiedn ie uch wytl u możliw i ając: b ezpieczn e trzy man,ie b~zpośre ~n i o n aczyń lub w ł ozem e w u chwyty odpowledmch Il os l deł ; po, J ie rzchnia cieczy w t ych naczyniach powinna zllć:jdo­

""iać się Co n ajmniej o 15 cm p oniżej brzegu na czynia ,

§ 39. L Ba lony szk lane 7. kwasam I lu b in-nymi cieczam i żrącym i powinny być p rz ewożone n a spe,c j tlln '{ch

wózkach.

2 , W wyjątk o v{ych przypadkach b alony z k wasa.m i

]l 1:1 innymi cieczami mogą być przenoszone \li m,o, cn ych

k s?'ich o mocn y ch i nic u szkodzonych uchwytac h.

§ 40. ,Balonów z k was a m i lub innym i cieczam i żr ą ­

c n:ni nie wolno p r ze n osi ć na plecach lu b p rzed sob ą ,

§ 36.

at e ri ałów

f

5

T ranspo r t

r ę czny

prze dm iotów

d r o b n y c h.

§ 4 1. Przedmio ty drob ne powinny b y ć prze!lJszone

n e luzem, lecz w op a kowaniu c hoćby prow izo rycz nym,

\ p ojemn ikach lub w ork adl.

§ 42, 'vV sto sunk u do przen oszenia przedmiotów

d o bnych o b o wi ą z uj ii przep isy §§ 30 , 34 i 35.,

IV . Transport pr;zy pomney poruszanych r ęcw ; c

w ó zków szynowydl l ub be zszynowyca Oi'az tac;:el ••

I

1.

D r o g i

Poz 89

w styka ch nie po wstawały p rogi; p od miejs cem s tykó w

nal e ż, y po d k ł a d a ,ć z a g ł ębio n e w ziemi podkładki d rew n ian e , a d eski pr zyb ij ać do nich gwoż dz iami, n a z a krę ­

ta ch za ś u kł ad a ć ro zszerzenia wykona n e z k ąt ,)wnlkó w

d re wni,a n ych .

2. Grubość desek u ży tych do budo w y d rogi p owinna

w yno si 'ć Co na j mniej 4 cm.

§ 48 . Drogi kom unikacyjne dla ta cze k i WÓ7.ków

n ależy oczysz czać stale z b ło t a , "śni e gu i lod u .

§ 49. Jeż eli d rG gi z d esek d la taczek sa w znie sione

n a d poziom, n p , na mos tkach lu b r:.a kozła ch , sze ro ko ś'ć

ich powinna wynosi ć co n a jm nie j 1 m Drogi powin n y

p osiadać kra w ęż n ik i o w ysokości c o naj m niej 015 111

i o p o r ęcze n ie o wyso k ości 1,10 m ,

§ 50. Drogi kom unikacyjne d la wózków bez szyn

ni e powinny p osiadać pochylenia większego niż 5%.

§ 51. Zabronione jest wtaczan ie wózk ów na odJe"

gło ść p onad 20b m na p o chylenie większe ni ż 30f0.

§ 52. Drogi dla taczek wolno układać z pochyleni em

n ie większym n iż 10%,

§ 53. D rc gę, p o I:- tórcj ma b yć przewożon y c lęi a r

ponad 500 kg, n a l eży poddać prz ed rozpocz ę ciem t ransp o rtu o gl ęd zin om p rzez persone l inży ni er yjno - tec!micz­

n y ; p rzewożenia na leży dokonyw a ć p o d s ~ał y m n a d zo r em.

2.

O g ó l n e

d l a

w ó z k ó w.

Wózki-wyw ro U;.j p owinny posiadać spra wn ie

urządzenia celem zabezpieczenia przed

pszypadkowym przechyleniem si ę ,ko],eb l ~b skrzyń.

§ 55, Wózki na szynach o~ az wózki bez szyn uży­

wane na pochylenia ch powin ny posiadać sp rawn ie d zi ał a j ąc e h am ulce .

§ 56 , l . W s kład zestawów wózków na szynacll

p owinny wc h odzić wózki zaop a trzon e w hamulce w liczbie gwarantu j ą c ej szybkie zatrzymywa nie pocią9 u .

2. Wszys tkie wó zk i w chodzące w skład zestaw u

p owinn y b yć sp ięte ,

§ 5'1, i. Za broni o ne jest ł adowani e wózków tak ,

a by łądun e k wy st awał poza obrys wózka lu b ,p o ds tdw k i

i przysłaniał pole '"" id:z:enia.

2. VV p rzypadkach szczegól ne j k onie c zności możn a

odstąpić od wynla g ań ust. 1 pod wa.rullkiem,

że p raca

b ędzie się odb yw ała pod specjalnym nadzorem .

§ 50. Wózki-wywro tki powinny p o s i a da ć u r:zą dz-e­

nia d o przymocow ywan ia wózkó w do szyn w czasie p rzechylania ko leby. /

,

§ 59. Pra co wn icy pr zesuwa j ąc y wózki p owinn i pop yc h ać j e z bok u l u b z t y łu przy n aroż nika c h.

§ 54,

funkcjonujące

3.

k o m u n i k a c y j Ił e ,

§ 43 , Drogi k omunikacyjne, przeznaczone do tran sPf r tu p rzy pom ocy w ózków poruszan y ch r ęczn:e n ie p u

s ynac h . powinny by<: dostatecz!1:e szerokie i posiada .'

n wie rzchni ę tw ardą, r ówną i gładką ,

§ 4·1, J eż el i d rogi komunIkacyjne p rzech o dzą w bu d ynkach po p odłogach, pod ł ogi powinny być z'oud ) \-" ar,e

t ak , aby nie u legły zniszczeni u pod wpływem ci ężarów

I

'

h na woz.'acn

' k' .

przewozonyc,

§ 45, r";a drogach komunikacy jny:h n ie mogą maj d al"Nać się jakiekolv"iek

przedmioty utrudnia j ą:'e b2zp /eczny transport wózkami lub ~aczkami.

§ 46, Sz e rokość d ~'{~g przeznaczonych do przewozu

w ózkami przy r uchu jednokierunkowym powinna być

o 60 cm większa niż s ze'rokość nafGd owanego wózkd ,

przy ruc ~u Zi.'.ś d'wukierunkowym o 90 cm więk5Z:'l ni.ż

podvvójna s z e r oko~ć: na ładowa n ego wózka ,

I § 47, 1. J eżeli dro g i zbuclowan8 5'-1 z ,desek, desid

p t winny b yć układane równo końcami ku sobie , tak aby

p r z e p i s y

W ó z k i

b e z

s z y n.

W ózk i bez szyn pow inn y w mia r ę te chnic zne j

o gu mi one,

§ 61. 1. Dopu szc za ln y c i qża r ł ad un k u p r ZeS UW'illego po terenie poziomym po nawierzchni twardej n ie po w ini en p rzekra c zać 400 k g na o so b ę , nie li c z ąc c i ęż a Tll

w ózka.

2. Przy , pr zes uwan~ u w ózków na o d l eg: o ść w i ~k, zą

n iż ' 250 m, jak również p o pochylen ia ch w i ęk sz y c h n iż 20f0

c ię ża r ł adunku nie powin ien p rzekracza ć 300 k g n,a oso§ 60.

mo żliwoś ci p o si a d ać k 0ła

bę·

§ 6:2 . vVózki dwukołowe pow ir:.ny p os i adać urz ą ­

d zenia do unieruchamiania kół w czasie, gdy w ózek

wr az z: cL ''iŻ arera jest p rzech ylony.

§ 63 , Rękojeśc'h'J ózków dwukoło wyc h p owin .l y pos ia ,':'ac' ochran ;<!cze dłon i.

§ 6-1. Przy ładowaniu wózków dwukołowyc h n a~eż y

umie sz cz ać p rzedmioty c:ęższe niżej i ułoży ć ład u ne k ta k ,

aby si ę nie ch wia ł i nie _spada ł z wózki} .

'"

,

.

4.

§ 65.

VV ó z k i

138

n a

s z y n a c h.

Dopuszczalne pochylenie torów nie powinno

być większe niż

Poz R9

4%.

§ 66. I. Dopuszczalny ci ę żar ładunku przesuwanego na wózku na szynach po te renie poziomym nie powinien przekraczać 500 kg na osobę, nie lic zą c ciężaru

wózka.

2. Przy przesuwaniu wózków na odległość ·vViększą

niż 500 m ciężar łudunku nie powinien przekf3 czat 450 kg

na osobę.

3. Przy przesuwaniu wózków po pochyleni ach ,,,i ę k­

szych niż 2010 ciężar ładunku nie powin ien pr zekr a czać

350 kg na osobę.

§ 67. ' Odl egłość między pojedynczymi wózkami na

pochyleniach szyn powinna wynosić co naj m niej 25 m,

a pomiędzy zestawami złożonymi z kilku lub kilkur.astu

wózków - co najmniej 50 m.

§ 68. Ponadto do wózk ów na szynach stosuje się,

wszystkie obowiązujące przepisy dla wąskotorowych

kolei zakładowych i wózków silnikowych.

"

2.

§ 79. Korpusy wciągarek powinny być w sposób

pewny przymocowane do podłoża. .

§ 80. B ę bny stałe powinny być silnie i pewnie Ził ­

klinowane na wale; b ę bny osadzone luzno powinny być

w sposób p ewny połączone z kołem zębatym przy pOlnocy

śrub.

§ 81. Krawężniki b ę bna powinny mieć takie wymiary, aby przy pełnym nawinięciu liny lub łań cuc h a

wystawały ponad górną warstwę co najmniej na wysokość dwuk rotnej średnicy liny lub na dwukrotną szerokość ła ńcucha.

§ 82. Przy pełnym rozwin ięc iu liny lub ła ńc u<:ha

nie powinno pozost <:w ać na b ę bnie mniej niż 11/2

zwoja.

§ 83. VVciągarki powinn y b yć zaopatrzon e w hamulce (korby) bezpieczeiJstwa oraz w urządz e n id uniemożliwiaj ące ruch wsteczny wału lu b b ęb na.

3.

§ 84.

5.

R ę kojeści

pewniający ró wnowagę .

v.

Dźwignil<i i wciągarki

1.

L i n y

łań

c u c h y.

Zabronione j est używanie

uszkodzonych

lin

łańcuchów .

T a c z k i.

taczek powinny posiadać metalowe

ochraniacze dłoni oraz szelki do podwieszania rękoje ś ci

na ramionach.

§ 70. Dopuszczalny cię ża r przewożony na taczkach

po nawierzchni twardej powinien wynosić naj wyżej

100 kg ni e licząc Clęzaru taczek, po n awierzcnni zaś

mi ękkiej 75 kg.

§ 71. T aczek nie wolno ładować ponad ich wytrzym ałość, a ciężar należy na nich umieszczać w sposó b za§ 69.

VV c i ą g ark i.

§ 85. Zabronione jest używanie lin łączop..ych na

odcinkach, któ re mogą wejść na krąż e k lu b b ę ben.

4.

P o d n o s z e n i e

c i ę żar ó w.

§ 86. 1. VVspółc zyn nik bezpieczeństwa dla lin nie

powinie n być mniejszy niż 10.

2. VVsp ókz ynnik b ez p ie czeństwa dla ' łańcuchów nie

powinien być mniejszy ni ż 3.

§ 87. Ciężary powinny być zamocowane do haków

silnie w taki sposób, aby nie mogły zmieniać swojego

położenia.

'

§ .88. Do podwiązywania

ci ęż arów

nie 'wolno

używać lin lub łańcuchów o nie sprawdzonej wytrzymałości.

Dźwi gniki.

§ 72. Krążki, wielokrążki i wciągniki ślima1cowe

powinny być vrsposób p ewny przymocowane do miejsca

podwieszeni a.

§ 73. Zabronione jest zawieszanie krążków, wielokrążków i wciągników ślimakowych na belkac h, hakach

i dźwigara ch o nie sprawdzonej wytrzymałości.

Wszystkie d żwignik i ' powinny posiadać wyoznaczenie ich dopuszczalnej nośnoś c i .

§ 75. , Trójnogi, używane do podwieszan ia krążków',

wielokrążków lub dźwigników powinny być przymocowane w sposób trwały do podstawy lub podł oża.

§ 76. Osi e krążków powinny być tak przymocowane,

aby nie mogły zmieniać swego położen i a przez przesunięcie lub obrót.

, § 74.

raźne

§ 77. Krążki powinny być tak wykonane, aby za kleszczenie liny było niemożliwe.

§ 78. Srednica ' krążkó w nie powinna być m ~liejs?ił

niż dzie s i ęciokrot na średnica lin . Dla wielokrążków śred ­

nica krążków nie powinna być mniejsza niż siedmiokrotna średnica liny.

§ 89. Podnoszenie lub opuszczanie ciężarów powinno być poprzedzo ne sygnał e m ostrzegawczym.

§ 90. Prz e bywanie osób pod zawieszonym ciężarem

jest zabronione.

VI.

Przepisy końcowe.

§ 91. Kierownictwo zakładu pracy stosują<:e stale

rodzaje transportu, których dotyczy niniej sze rozporzą ­

dzenie, powinno opracować szczegółową instrukcj ę wykonywania czynności tego transportu, zgodną z postanowieni ami ' nmle]Szego rozporz ądzen ia, i zaznajomić

z nią pracowników, zatrudnionych przy odpowiednich

rodzajach transportu .

§ 92. Tekst niniejszego rozporz ądzenia lub odpowiednie wyciągi z niego powinny być podane do wiadomości pracowników przez wywieszenie w miejsclch

dost ępnych i utrzymywane stale w stanie czytelnym.

§ 93 . Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem og1oszenia.

Kierownik Ministerstwa Prący i Opieki Społecz nej

SI. Zawadzl1;;

Minister Zdrowia: J . Sz/achelski

Reklamacje z powodu, ni e doręczenia poszczególnych nu me ró w wnosić nal e ży ' do Admimstracj i Wydawnictw U. R. M .

(Warszawa, ul. Bracka 20a) w terminie 10 do 15 dni po otrzymaniu nast ępneqo numeru.

Redakcja

Urz ąd

Tł oczon o

Zomo 840 49.000

Rady Ministrów Biuro Prac Usta wodawczych, Warszawa, ul. Krakowskie

Administrac ja: Administracja Wydaw nictw U. R. M .. Warszawa. ul. Bracka 20a,

Prz edmieście

1.

z poJ ~ c e nia Prezesa Rady Ministrów w Drukarni Akcyd ensowej w Warszawie. ul. Tamka 3.

' ...,.

......

""-MI'

Cena 96 gr

Dzi2nnik Ustaw Nr 22

6.

7.

8.

9.

10.

11.

c) choroby zakaźne i bak~

25 godzin

teriologia

d) połoznictwo i ginekologia 20

Choroby dziecięce

ćwiczenia

chorych

Pi e l ęgnowa nie

praktyczne

Bandażowanie łączn ie z ćwiczeniami

Piel ęgnowanie w otwartej pomocy zdrowotnej

Zasady żywienia

Nauka o Konstytucji

6. Nauka o Konstytucji

7. Tematy wojskowe

20 godzin

100

15

20

10

40

24 godzin

27

Razem 90 godzin

/I

"

Okres drugi trwając y 5 tygodni.

5 godzin

6

10

10

8

89

W okresie drugim uczestnicy kursu oprócz wykładów

odbywają praktykę trwającą 6 godzin dziennie. Praktyka

przewidziana jest na oddziałach szpitalnych i w przychodniach rejonowych.

Razem 335 godzin

1. Choroby oczu

2. Choroby uszu, . gardła i nosa

3. Choro~y skórno-weneryczne

4. Podstawowe ' wiadomości o leka ch

5. Organizacja służby zdrowia, ustawodawst wo sanitarne

PJZ. 83 i

. Uczestnicy kursu odbywają

1) praktykę trzytygodniową na oddziale (wewnętrznym ,

chirurgicznym, położniczym bądż dziecięcym). na

którym naj krócej pracowali przed przyjęciem na

kurs. oraz

2) praktykę . dwutygodniową w przychodni rejollJwej.

Praktyka na oddziałach szpitalnych szkoleniowych prowadzona jest w czasie rannych dyżurów pod kierunkiem

instruktorki, piel ę gniarki dyplomowanej".