Rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 24 września 1953 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy szybkościowym skrawaniu metali.

§ 20. Nie wolno spożywać posiłków i palić tytoniu

w pomieszczeniach pracy.

§ 24. 1. Kierownictwa zakładów pracy, w których

Pracownicy zatrudnieni przy pracach z rtęcią

wykonywane są prace z rtęcią i jej związkami, opracują

i jej zwi ązkami powinni

na podstawie ninieJszego rozporządzenia instrukcje

l) przed k ażdym posiłkiem i po zako ń czeniu pracy staszczegółowe dostosC'wane do warunków l,--_cjscowych

rannie myć ręce.. twarz i zęby oraz płu k ać jamę " oraz pou czą p racowników o konieczności stosowania zaustn ą ;

sad higieny pracy.

2) p o zak ollczeniu pracy zmien iać odz ież ro bo czą na

2. Tekst niniejszego rozporządzenia oraz instrukcji.

d omową·

o których mowa w ust. l, należy wywiesić w pomieszczeniach pracy w miejscu widocznym i utrzymywać stale w stanie czytelnym.

V. Nadzór lek.arskl.

§ 21 .

§ 22. Do prac z rtęcią i jej związkami mogą być do- .

puszczone jedynie osoby zakwalifikowane przez lekarza

przemysłowego.

-

§ 23.

1. Pracmvnicy zatrudnieni przy pracach z rtę­

§ 25. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­

szenia, z tym że przepisy §§ 3, 4 l. 9. w stosunku do istniejących zakładów pracy wchodzą w życie po upływie

18 miesięcy od dnia ogłoszenia rozporządzenia.

Kierownik Ministerstwa Pracy i Opieki Społecmej

clą i jej związkami powinni znaj dować się pod stałą opieką tego lekarza i lekarza d..entysty.

St. ZawadzkI

Minister Zdrowia: J. Sztachelskl

229

ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW PRACY I OPIEKI SPOtECZNEJ ORAZ ZDROWIA

z dnia 24 września 1953 r.

w sprawie bezpieczeństwa 1 higieny pracy przy szybk(\ściowym skrawaniu metali.

Na podstawie art. 2 ust. 1 lit. a} oraz ust. 2 l 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca

1928 r . o bezpieczeństwie i higienie p racy (D:!:. U. z 1928 r.

Nr 35, poz. 325 i z 1950 r. N r 36, poz. 330) oraz' art. 2

ust. 1 rozporząd zen ia Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zap obieganiu chorobom zawodowym i ich zwaJczaniu (0%. U. Nr 78, poz. 676) zarządz a s ię, co następuje

Obrabiarki, o których mowa w §§ 2 i 3" podleokresow ej kontroli.

§ 4.

gają

§ 5. Lampy · elektr yczne używane do oświetlania

stanowisk roboczych przy obrabia rkach (§§ 2 i '3), o ile

znajdują się poni żej 2,S f i od poziomu podłogi , powinny

być zasilane p rądem o bezpiecznym n api ęciu .

II.

I.

niniejsze dotyczy ochrony ży­

cia i zdrowia pracowników zatrudnionych p rzy szybkoś ciow ym skrawaniu metali narzędz iamI o c z ęści tnącej,

wyk onane j ze spieka nych węglików. a w SZCzc(JóJn osci

przy szybk o ściowym toczeni u, frezowaniu i w ierceni u

metali, jak równi eż przy ostrzeniu i ut wardzaniu ostrzy

narz ędzi przeznaczonych do szybko ścio "weg" o sk rawa nia

metali.

. § 1.

Szybko ściowe toczenie metali.

Przepisy ogólne.

Rozporządzenie

§ 2. Obrabiarki. stosowane do sz ybk o ściowego sk rawania m et.ali powinny być tak SKonstruowane i p osiadać

takie wv.m iary swych czę ś ci, aby zapewni ały oezpieczne

wykonywan ie tej prucy.

§ 3. 1. Dopuszczenie do szybkoś do vego s~';:'Tawania

metali obrabiarki, która nie służyła GO tego cel u, lecz

została do niego przys losOWan'l. D:io-ze uastąpiC po upi':~t;d ­

nim zbadaniu przez fac how ą Komi3ję i wyc.:;:,m!,u opmii

w fonni e pro t o kołu o jej p rzydatności.

2. Komisja, Q któ rej ,m owa w ust. 1, po\riun.:l skł a ­

dać się z fa chowców zatrudn ionych w zakładzie pracy,

a w fazie ich braku - ~ z fachowcó w p owolanych przez

kierQwnika zakładu pracy spoza z akł adu pracy.

§ 6. 1. Przy s zybkościowym toczeniu m etali powinny być używane no że to karskie, których mat er i ał

i buc1')wa zap obiegają w sposó b dostatecz!ly odpry&kiwa niu odł a.111ków noża mogących s kaleczyć . pracowników.

2. Ptftki z w ęglikĆl w spiekanycn po w"irmy b yć prawidłowo przylutowane do t rzo nk ów n oż y . Noże z p!yU';.a.mi z 'węglików spiekanych owinny być dobnme do poszczególnych gatunków obrabianego ma t sriału.

§ 7. 1. PrL'{ szyb ,:c';;d owym toczeniu l;'J.(:;;:e.li, przy

którym pow stają wj óry ciągle, naleLY stoso',;a ć ś ro~! ~

n pobicgajqce okclleczC:l1iu lub oparzeniu pracownikó w

przez wió ry lub ich o dłamki.

2. N C\l eży zilpo biegac p rzedostaw aniu s i ę wiórów

cią.giyc do czd ci tokareX bE; d ąc ych \AT ruchu.

§ 8. przy s'lybk ć'ticif; w y m toczeniu n '"ta li powm . y

być storjc·"'i5.n", śrocll~i tt~ ch n lczne zi', poh,e9"lj,~ce pow:;law an:u i gromadwni u si!} n a tokarce w iórów ciągłyc h . w

sz czególności

l) u ząd;; eni a o rozd rabni ania w iórów C i ą9 ł ych ;

2) urz ądzenia. ulllo:i:liw i aJći ce powstawanie wiórów sp iralny ch i odprow adzające te wióry w sposób hez-

Dz1ennik Ustaw Nr 46

-

pieczny i w stronę. na której pracownik nie jest zatrudniony,

3) samoczynne urządzenia usuwające spod noża ' powstające

wióry ciągłe do specjalnych zbiorników,

wózków lub na przenośniki.

Zabronione Jest branie gołą ręką Wiórów cią­

spod noża przy szybkościowym toczeniu metali lub znajdujących się w innych miejscach,

w szczególn ości : zdejmowanie i odłamyw anie wiórów,

usuwanie z tokarki na podłogę" wkładan i e .do zbiorników

lub wyjmowanie ze zbiorników.

§ 9.

głych,

schodzących

§ 10. 1. Jeżeli przy szybkościowym toczeniu metali

nie można stosować urządzeń samoczynnych, wymienionych w § 8 pkt 3, zdejmowanie wiórów ci ągłych selwdząC}7 ch spod noża oraz ~rzucanie ich z tokarki jest dozwolone tylko za pomocą narzędzia zapewniając e go bezp ieczellstwo., np. specjalnego' haczyka zaopatrzonego w

tarczkę ochronną.

.

2. Usuwanie z tokarki odłamków wiórów ciągłych

n ależy wykonywać za pomocą odpowiednich narzędzi,

np. p ędzli , szczotek. albo za pomocą urządzeń pneumatycznych itp.

3. Inne czynnośoi poza wymienionymi w ust. 1 i 2,

jak usuwanie wiórów ciągłych z podłogi, wkładaIIie i wyjmowanie ze zbiorników lub przenoszenie, są dozwolone

przy użyciu specjalnych urządzeń i narZędzi, zapewniających ochronę pracownika p rzed skaleczeniem, jeżeli

czynn ości tych dokonuje się ręcznie, należy pracowników

zaopatrzyć w odpowiednie rękawice ochronne (np . skórzane).

Wióry ciągłe(§ 8) powinny być tak często

usuwane z tokarki i po dłogi dookoła tokarki lub ze zbiorników przy tokarce, aby zapobiec ich gromadzeniu się

w tych miejscach.

§ 11.

§ 12. Usunięte wióry ci ą głe (§ 8) powinny być przechowywane w sposób zabezpi e czający pracowników

przed wypadkiem.

§ 13.

Dla usuwania rozdrobnionych wiórów powsta-

jących przy szybkościowym toczeniu metali, powinny być

w mia rę technicznej możliwości przeznaczone urządzenia

mechaniczne, np. przenośniki umieszczone w kanale podpodłogowym zakrytym, 'IIvózek itp.

Otwory służące

do wrzucania wiórów na

urządzenia pbdpodłogowe, o których mowa w § 13, powinny być poza okresem czasu przeznaczonym do wrzucania wiórów zakryte szczelnymi, nie wystającymi z podłogi pokrywami.

§ 14.

§ 15. Górna część łoża tokarki -do szybkościowego

toczenia metali powinna być w miarę technicznej możli­

wości zaopa trzona w osłonę z okienkiem, pos iadającym

szybkę ze szkła bezodpryskowego. Osłona powinna posiadać takie urządzenia, aby jej otwieranie było możliwe

jedynie po zatrzymaniu biegu tokarki.

§ 16. Obrotowe uchwyty trójs zczękowe tokarek,

używanych do toczenia szybkościowego metali, powinny

podlegać

dokładnemu

wyważeniu

przynajmniej

sta-

Poz. 229

353 -

lających ezęści, o rękawach ciasno spiętych w przegubie

oraz powinien posiadać odpowiednie nakrycie głowy

(czapkę, beret).

.

1. Jeżeli przy toczeniu szybkościowym metaii ,

wypadki odrzucania odłamków, mogących

spowod ować urazy oczu, powinny być zastosowane przy

tej pracy skuteczne środki zapobiegające tym urazom,

jak ekrany, okulary ochronne itp.

2. Ekrany ochror.ne lub szybki osłon powinny być

wykonane z materi ału przezroczystego, niepalnego i odpornego na uderzenie, np. ze szkła w gatunku optycznie

poprawnym o grub o ści co najmniej 2-3 mm.

3. Okulary ochronne należy stosować w braku innych środków ochron y oczu. W pi.iarę technicznej mo żLi­

wości należy sto sować okulary typu otwartego o szybkach ze szkła bezodpryskowego o średnicy od 45 mm do

50 mm i o grubości od 1,5 mm do 2 mm.

§ 19.

zachodzą

III.

Szybkościowe

frezowanie metali.

§ 20. 0strza f,rezów, służące do skrawania metali,

a wykonane z węglików spiekanych, powinny być d.obrane do gatunku obrabianego materiału oraz tak przy-o

twierdzone do freza, aby nie odpadały lub nie dawały

odpryskujących odłamków mogących kaleczyć pracownika.

§ 21. 1. Przy szybkościowym frezowaniu metali

stosuje się przepis § 18.

2. Przy frezowaniu, przy którym odpryskują odłamki, powinny być stosowane środki ochronne oczu w

myśl

§ 19.

§ 22. Wyłączanie frezarki do skrawania metali po-

winno się odbywać przez wyłączenie ruchu no ża, a następnie posuwu stołu.

§ 23. 1. Frezarka (§ 22) p<?winna być w mia rę technicznej możliwości zaopatrzona w zmechanizowane urzą­

dzenie do usuwania wiórów.

2. Zabronione jes,t usuwanie z frezarki wiórów

ręczni e;

należy tego dokonywać jedynie za pomocą

szczotki lub urządzeń automatycznych, np . eiektromagnetycznych lub pneumatycznych.

IV.

S zybkościowe

wiercenie metali.

§ 24. 1. Przy szyb koś ciowym wi,e rceniu metali ła­

mania wióra ciągłego należy dokonywać przy zastosowaniu następujących środków

l) przy posuwie ręcznym - przez przerywanie wiercenia,

2) przy posuwie samoczynnym - przez stosowanie ła­

maczy p'rzy wiertłach.

.2. W miarę technicznej możliwości nale ży stosować

samoczynne (np. pneumatyczne) usuwanie wiórów ze

stołu wiertarki.

§ 25. 1. Do szybkościowego wiercenia metali stosuje się pl'zepis § 18.

2. J eśli wiertarka daje odpryski, nal eży stosować

środki ochronne oczu, określone w § 19.

tycznemu.

§ 17. W razie szybkościowego toczenia metalowych

przedmiotów o kształta ch niesymetrycznych na uchwytach tarczowych należy zamocować odpowiednie przeciwwagi.

§ 18. Przy szybkościowym toczeniu metali pracownik powinien używać odzieży obcisłej bez lu źnych zwi-

-

V.

Ostrzenie narzędzi do szybkościowego skrawania

metali.

§ 26. Przy ostrzeniu na rzędzi do szybkościowego

skrawania metali za p omocą tarcz szlifierskich obowią­

zują ogólne zasady bezpieczeństwa pracy przy szlifier~ili

. '

•

-

•

-

354

§ 27. Jeśli przy ostrzeniu narzQdzi do , sz ybkoś c io­

w ego skrawania metali stosuje się met od ę elektrolit yczno-mechaniczną

(anodową).

pracownicy naraż e ni na

zetknięcie

rąk z elektrolitem powinni pracować

w

ochronnych rękawicach gumowych pi ę c io palco w ych,

urządzenia

zaś

służące do tej czynności powinny być

zaopatrzone w wentylacj ę mechaniczną, zasysającą gazy

powstające w tych ur ządzeniach.

§ 28. Jeśli p;zy ostrzeniu narzędzi do szybkościo­

wego skrawania metali stosuje się metodę elektroeroz yjn ą" tj. bądź metodę anodową, bąd ź e lektroisk rową , nale ży przy tej p racy przestrzegać na stępujących zasad

l) aparaturę przeznaczoną do tej pracy powinny obsłu ­

giwać jedynie osoby dostatecznie obznajomione z jej

rodzajem oraz z zasadami ochrony przed porażeniem

prądem elektrycznym,

2) pracownicy powinni obsługiwać aparat u r ę , stojąc na

dywaniku gumowym lub pomo ś cie izolującym, albo

używając obuwia gumowego dielektrycznego i rę­

kawic gumowych dielektrycznych,

3) otwierania aparatury i naprawiania jej ,przy włą c zo­

nym prądzi e oraz dotykania c zę ści przewod zących

p r ąd i z najdujących się pod napi ęcie m mogą doko c

nywa ć tylko osoby specjalnie do takich robót wyznaczone,

4) ka żda <;: zę ść aparatury powinna b yć za bezpi eczona

przed możliwością znalezienia si ę pod n a pi ę ci e m,

Poz. 229, 230 ! 231

-

5) w p omiesz czeniach, w których ostrzy się na rz ę d z ia

przy sto sowaniu cieczy palnych, jak benzyny, n afty

itp., powinien znajd ow ać się sprzęt gaśniczy, a ciecze te powinny być przechowywane w zamkni ę ty c h

naczynia ch umieszczonych w spe cjalnych szafkach

metalowych.

VI.

Przepisy końc ow e.

1. Tekst n iniej szego rozpor z ądz e nia powinien

wywieszony w pom ie szczeniu pracy w miejscu w idocznym.

2. Kierownictwo zakładu pracy powinno op racovl a ć

na podstawie niniejszego rozporządz en ia instru k cj ę okreś lającą bezpieczne sposoby obsługi danej obrabiarki i p o~

dać ją pracownikom do wiadomości.

§ 30. W sprawach nie unormowanych nInIejSzym

ro zporządzeniem stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Ministrów Pracy i Opieki Społec zn ej oraz

Zdro~ia z dnia 28 kwietnia 1951 r. w sprawie

bezpieczeństwa i higieny pracy na obrabiarkach do metali

(Dz. U. Nr 25, poz. 192).

§ 31. Rozporzą d ze nie w chodzi w ż ycie z d Qiem

§ 29.

być

og ło szenia .

Kierownik Ministerstwa Pracy i Opiek i Sp o łecz n ej

St. Zawadzki

Minister Zdrowia : J. Szlaclz el skl

230

ROZPORZĄDZ EN IE

MINISTRA ZDROWIA

z dnia 26 września 1953 r.

zmieniające rozpor zą dzenie

z dnia 18 listopada 1950 r. w sprawie zasił!{ów osiedleńczych oraz zwro tu kosz lów

przeniesienia fachowych pracowników służby zdrowia.

1) w § 4 ust. 1 wyrazy .. 15 złotych" za s t ę puj e s i ę wy razami .. 21 złotych", a wyrazy .. 11 złotych 25 gro szy"

- wy razami .. 16 złotych ",

Na podstawie a rt. 36 ust. 1" art. 37 ust. 6 i art. 38

ustawy z dnia 28 pa ż dziernika 1948 r. o zakład a ch społecznych służby zdrowia i planowej gospodarce w słai­

bie zdrowia (Dz. U. z 1948 r. Nr 55, poz. 434, z 1950 r.

Nr 36, poz. 327 oraz z 1951 r. Nr l, poz. 2) zarządz a si ę ,

co następuje

§ 1. \V rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia

18 listopada 1950 r. w sprawie zasiłków osiedleńc zyc h

oraz zwrotu kosztów przeniesienia fa chow ych pra cowników sl,uż by zdrowia (Dz. U. Nr 55, poz. 501) wprowadza

lię następujące zmiany

2) w § 16 ust. 1 wyrazy ,,300 z.ł" zastf;puje się wyraz ami

,, 360 zł ".

§ 2. Rozporzącl.zenie wchodzi w życie z dniem ogloszenia z mocą od dnia 4 stycznia 1953 r.

Mini ster Zdrowia: w z. B. Koż u szni k

231

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

z dnia 1.2 pa ździe rni ka 1953 r.

w sprawie przystąpienia Haiti do konwencji o zwalczaniu handlu lud źmi i eksploatacji prostytucji, otwarte j do

podpisu w Lake Success dnia 21 marca. 1950 r.

Podaje się nll1IeJszym do wi a dom oś ci , ż e zgodn ie

z ar t. 23 konwencj i w sprawie zwalczania hand1u ludźmi

i eksploatacji p ros tytucji, otwartej do podpisu w Lake

Success dnia 21 marca 1950 r. (Dz. U. z 1952 r. Nr 4 1,

poz. 278). na s tąpił,? dnia 26 sierpnia 1953 r. z łoże n i e

przez Haiti dok umentu p rzystąpienia do powyżs z ej konw encji.

Minister Spraw Zagranicznych : St. Skrzeszewski

ReklamaCje z powodu niedoręczenia p05z cz e~Jólnych nume r ów wnosić nal eży do Administracji Wydawnictw Urz ęd u

Rady Ministrów (\Varszawa. ul. . Bra ck a 20a) w termini e 10 do 15 dni po ot rzymaniu następnego kolejnego nume ru.

Redakcia: Urzą d Rady Ministrów Biuro Prac Ustawodawczych, Warszawa,

al. Stalina 1/ 3.

Administracja : Admin istracja Wydawnictw Urz ędu Rady Ministrów, Warszawa, ul. Bracka 20a.

Tł oc zono

Zam. 2296 50.000

z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Drukarni Akcy-densowej w Warszawie, ul. Ta mka 3.

Cena 96 gr

...

-

Poz. 228 1 229

352

2. Pracownicy zatrudnieni przy pracach z rtęcią lub

Jej związkami powinni być zaopatrzeni prZez zakład

pracy w szczoteczki i kubki do mycia zębów i płukania

ust.

Pracownicy określeni w ust. l powinni być co 3

okresowym badaniom lekarskim w

oś rodku badań chorób zawodowych.

2.

miesiące ' poddawaDJi

VI. Przepisy końcowe.