Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 września 1953 r. Regulamin czynności sądów wojewódzkich i powiatowych w sprawach cywilnych i karnych.

§ 1. Obowiązkiem pracowników sądu jest przestrzeganie, aby każda czynność s ądowa była wykonywana

zgodnie z obowiązującymi przepisami, szybko, ~p r awnie

i w t e rmińach wyznaczonych; w działalności swej kier ow ać się oni powinni dbałością o realizacj ę planów p racy, o socj alistyczną dyscyplinę pracy i stałe jej usprawn ia nie.

. Rozdzi . ał

I.

Czynności sądowe.

§ 2.

Rozkład czynności sądowych

oraz uftqdze nia

powinny zapewniać obywatelom m oż ­

ność korzystania z działalności i opieki sądu bez zbędnej

straty czas u. a n ad to ułatwiać im obecnoś ć na jawny ch

posiedzeniach sądu.

wewnętrzne sądu

§ 3. W miejscowościach. w ktorych ni e zostały

utworzone społeczne biura pomocy prawnej, s ędz ia wyznaczony według podziału czynności udziela l udności

pracującej p omocy prawnej przez wyjaśn ian i e obowią-

zujących

przepisów

do ty czących

przecl.stawionych mu

spraw.

Od zgła szających się w sądzie nie najeży żądad

pisemnych podań, jeżeli przepisy prawne wyraźnie tego nie wymagają, a wystarczy spisan ie krótkiego

pr otokołu bądź sporządzenie no tatki urzędowej.

§ 5. 1. Przy wyznaczaniu w sprawie terminu nale ży uwzgl ęd nić w miarę mo ż n o$ci uzasadnione życ z en ia

stron, ich ob ro ńców, p ełno m oc nik ó w i przedstawi cieli

oraz innych osób b iorących udział w sprawie.

2. Dla każdej sprawy wyznaczonej na po sied~e n ia

należy

dokladnie oznaczyć godzinę rozpocz ęc ia z

uwzgl ęd n ieniem

przypuszczalnego czasu trwania poprzedzających ją spraw, przy czym należy również mieć

na uwadze odl egłoś ć i warunki komunikacji (Godziny

przyjazdu i odjazdu). z której korzystają osoby w zywane

do sądu , a zamieszkałe poza jego siedzibą .

3. Sprawy na posiedzen iach sądowych rozpatrywać

należy w kolejności zamieszczenia ich na wokandzie"

o ile szczególne względy nie uzasadniają wyjąt ku . W

miarę możności wyznaczać należy na odrębne posiedzenia b ądż na na stęp u ją ce po sobie godziny sprawy,

w których w ystępu je prokurator, a odrębnie te, w których wys'tępują: przecl.stawiciel Milicji Obywa telskiej,

organu zastępstwa prawnego, przedstawiciele urzędów

bądź świadk o wie występujący w kilku spraw.'lch itp.

4. Na drzwiach sali, w któ rej odbywać się mają

posied zeni a, nal eży p rzed rozpoczęciel,Il posiedz~nia

umi eścić wykaz w yzna czonych spraw (wokand ę ) .

§ 6. Ła wników zawiadamia są d o te rminie posiedzenia tak, aby ła wni k otrzymał zawiadoinienie co najmniej

na 7 dni przed posiedzeniem, a wyjątkowo tylko , w terminie k rótszym. Zawiadomi enie powinno zawienć pouczenie ławn ika o możliwości zaznajomienia się przed posiedzeniem z aktami spraw.

§ 4.

składania

Dz1ennik Ustaw Nr 44

-

-

Poz. 216

Celem wyjaśnienia ławnikom ich praw i oboprzepisów doty czący ch narady i głosowania

oraz celem omówienia wyznaczonych spraw nal eży

w z y wać

ławników na odpowiedni

czas przed g odzi ną

wyznaczoną na posiedzenie. tak aby ro zpocz ę cie po siedzenia nie ul e gł o zwłoce.

riacie, któ ry zaopatruje je w prezentatę i dołącza do ctkt

sprawy.

2. Strony, ich obro ńc y , pełnomocnicy i ustawo wi

przedstawiciele mogą zdanie odrę bne prze g lądać i ro bić .

z niego odpisy, ni ę mogą jednak otrzymywać uwierz y·

telnionych odpisów.

'

§ 8. Rozprawy i inne czynności sąd.owe doko'nywane z ud ziałem stro n odb ywają si ę w przezn aczonych do

tego pomieszczeniach w siedzibie sąd u. Wyjątek zachodzi, gdy czynność :na być doko nana poza sądem .

W piśmie o udzielenie pomocy s ądowej

jakie czynności ma ją b yĆ

przedsięwzięte, czy ma być odebrane przyrzeczenie oraz

na jakie o k oliczności zwrócić n ależy szcze gólną uwag ę .

2. N a leży również wskazać dokładne adresy osób,

któ re mają być przesłuchane lub zawiadomione o terminie.

3. Do pisma dołącza się w razie potrzeby odpisy

z akt sprawy, a tylko w razie konieczności można dołą­

czyć akta w całości lub części, jeżeli to nie wstrzyma

toku postępowania.

4. W przypadku kierowania takich pi sm do kilku

sądów należy wysyłać je w miarę

mo ż noś c i

równo-

§ ·7.

wiązków,

§ 9. Pu b liczność należy dopuszczać na salę rozpraw

w miarę wolnego miejsca. W wyjątkowych przypadkach,

gdy przew idywane jest masowe przyb ycie publicznosci.

k ierownik sądu reguluje wstęp na salę przez wydanie

kart wstępu. Można również wyzna c zyć odpowiednie

miejsce dla sprawozdawców czasopism.

§ 10.

Wszyscy obecni na .sali rozpraw, nie wyw posiedzeniu oskarżyciela

publicznego i protokolanta, powstają z miejsc w czasie

weJscla składu sądzącego na salę, w czasie odbierania

przez sąd przyrzeczenia i w czasie ogła sz ania sentencj i

wyroku . Sędziowie powstają z miejsc tylko podcz:1s (ldbierania przyrzeczenia.

2. Na rozprawie ka ż da osoba powstaje z miejsca,

gdy przemawia do sądu lub gdy s ąd do niej się zwraca.

3. Przewodniczący może zezwolić na pozostawal,le

w pozycji sie dzącej chorym i kalekom oraz w innych

wyjątkow ych przypadkach.

łączając

1.

uczestniczących

§ 11. Je żeli według ustawy udział protokolanta nie

jest konieczny i nie przyczyniłby się wydatnie do skrócenia czasu trwania czynności, wówczas protokół czynno ści s ą dowej spisać

powinien sędzi a biprący w niej

udział .

§ 12. 1. W przypadku dokonywania czynności

poza s i edz ibą sądu może sędzia powoła ć jako protokolanta nie zainteresowaną w sprawie wia rogo dną osobę

p ełnolet nią .

2. Powołany na zasadzie ustępu poprzedniego protokolant składa n astępujące przyrzeczenie: "Przy:-ze<cam

uroczyście, że wykonam sumiennie powierzony mi obowią zek protokolanta ' .

3. Przed odebraniem przyrzeczenia s ędi;ia poucza

składa jące go je, do których spraw przyrzGczenie >:ię od- ,

no si (jedna sprawa lub wszystkie sprawy na danym posied zeniu). a nadto o obowi ąz kach i pra wach protokolanta.

§ 13.

Jeżeli

'"

us tawa nie n:1kazuje wykonania czynprzez samego sędzi e go, może on

zl ecić spisanie protokołu bez swego udz ia łu aplikantowi

są d owemu lub urzędn i kow i sekretariatu.

Prolokół taki

wówczas podpisują: spisu j ący proto kół oraz osoby biorące u dz iał w czynności.

n ości protoko łow anej

Jeż e li oso ba mając a podp isać

proto k ół nie

lub nie chce protokołu podpisać, n ajeży w protokole zaznaczyć przyczynę braku podpisu.

§ t5 , W przypadku g dy ogło szenie orze ~z ~nif\ zostalo odroczone. n ależ y zaznaczyć w protokole posiedzenia o poda niu stronom do wiadomości terminu og.łos z e­

nia. W dniu ogłoszenia orzeczenia sporządza się prot o kó ł,

w którym zam ieszcza się jedynie fakt i dat.ę ogłoszenia

orzeczenia oraz udzi elenie odpowiednich p<;>uczeń o środ­

kach odwoła wczych.

§ 16. 1. Zdania odrębnego nie ogła s za się; uzasadnienie zdania odrębnego składa się do akt w sekreta-

§ 14 .

m oż e

§ 17.

1.

należy określić dokładnie,

cześnie.

Pisma skierowane niew łaściwie do sądu

w miarę możnoś c i, o ile szczególne przepisy

n ie st ano wią inaczej, właści wemu sądowi lub organowi"

z awiadam i aj ąc o tym instytucję lub osobę przesyłającą

pismo.

2. W sprawach karnych, w sprawach o wszelkie

roszczenia alimentacyjne, jak również w sprawach o

ustalenie ojcostwa i związane z nim roszczenia oraz w

sprawach cywilnych, które zostały lub mogą być wszczę­

te z urzędu, sąd wezwany powinien w przypadku otrzymania wiadomości, iż świadek lub o skarżony już nie

mieszka pod wskazanym adresem, zwrócić s ię do biura

ewidencji ludności lub innego organu o stwierdzenie nowego adresu. W przypadku stwierdzenia, ze świadek lub

oskarżony zamieszkuje w innym okręgu sądowym, na le ży

przesłać pismo właściwemu sądowi według mleJsCil. zamieszkania świadka lub oskarżonego oraz zaw ia domić

o tym sąd wzywający.

§ 18.

1.

prześle sąd

§ 19. Na żądanie biegłego sąd (sąd wezwany, sędzia

wyznaczony) moż e zarządzić wydanie lub pr zesłan ie mu

akt do przejrzenia, jeżeli okoliczności spra wy tego wymagają.

§ 20. Na wniosek osób uprawnionych są d może w

przypadkac h szczególnie uzasadnionych zarząd 'lić, aby

akta sprawy prze s ł ano na czas okre ślony do sądu powiatowego miejsca ich zamieszkania celem ułat wie ni a im

p rzejrzenia akt i zrobienia z nich odp isów.

Rozdział

II.

Ko munikow anre się sądu z innymi sądami i organami

oraz z zagranicą.

§ 21. 1. . W toku postępowania s ądowego sqd zwraca s ię do wyższych instancji s ądow ych, Ministra Sprawied liwo ści oraz innych organów

władzy lub 'idministracji p a ństwowej bezpośred nio , jeże li przepis szczególn y nie nakazuje przesłani a . sprawy lub pi sma la pośr edn.ictwem sądu wyższej instancji lub Ministra Sprawiedl i wości.

2. Do centralnych organów adm inistra cji państwo­

wej sądy zwraca ją się za pośrednictwem Ministerstwa

Sprawi edliwości.

§ 22.

Z władzami i urz€dami zagranicznymi sądy

za pośrednictwem Ministerstw:1 Spraw

komunikują się

Poz. 21f}

Zagranicznych przez Ministerstwo Sprawiedliwości z wyjątkiem przypadków, w których na mocy obowiązujących

kładÓW dopuszczone są stosunki bezpośrednie. Pismo

władzy zagranicznej lub urzędu zagranicznego ski eroane bezpośrednio do sądu należy przedstawić do decyzji Ministerstwa Sprawiedliwości, jeżeli szczególne

przepisy na bezpośrednie skierowanie takiego pisma do

sądu nie zezwalają·

E

R o z d z i a ł

Ul.

Czynności przewodniczącego wydziału, przewodniczącego

posiedzenia i sędziów.

§ 23. W zakresie spraw sądowych przewodniczący

wydziału spełnia. czynności, do k, tórych .według przepi~

I,sów post ępow anIa sądowego powołany Jest prezes.

§ 24. 1. Przewodniczący wydziału w zakresie spraw

sądowych kieruje całokształtem pracy wydziału, a w

szczeg ólności

1) zaznajamia , s ię z każdą wpływającą

sprawą;

do

wydziału

prace między sędziów, przewod wyznacza termin pierwszej rozprawy

oraz przestrzega zasady, aby w toku załatwiania spraw y

zmiana sędziego sprawozdawcy, a nawet całeqo zespoiu,

zachodziła tylko w przypadkach wyjątkOWyC:l .

§ 25.

Rozdzielając

niczący wydziału

§ 26.

Poza czynnościami

przewidzian ymi w § 24

prze\\,odniczący wydziału wykonuje ponadto ndst~pujące

czynności

1) bad~ wpływające do sądu pisma i stosownie do wyników tego badania kieruje ;e na po:;:iedzenie ni e jawne bądż wydaje odpowiednie zarządzenia;

2) bada wartość przedmiotu sprawy, gdy mo i. e tc, wpły­

nąć na sJdad lub właściwość

sądu

albo pobranie

opłat w wyższej kwocie;

3) wydaje zarządzenia poza rozprawą oraz zarząd.zenia

w związku z wykonaniem orzeczeń;

4) zarządza wypłatę zaliczki świadkom i biegłym oraz

czuwa nad tym, aby zgłoszone przez świadków, biegłych, tłumaczów i uczestników żądania wynagrodzenia i zwrotu kosztów były bezzwłocznie rozpoznane.

a przyznane należności w miarę możności natychmiast wypłacone . .

§ 27. Czynności wymienione w § 26 może prze2) roźstrzyga, o ile nie zastrzegł tego sobie kierownik

wodn icz ący wydziału przekazać w poszczególnych bądl

sądu, w jakim zespole ma być sprawa rozpoznawana;

we wszystkich sprawach ' sędziom sprawozdawcom.

3) rozdziela prace między sędziów, prz e strzegając rów§ 28. Do obowiązków sędziego sprawozdawcy nanomi ern ości o, bciążenia, w szczególności, jeżeli sam

nie przewodniczy na posiedzeniu, wyznacza przeleży

wodniczące go , a w miarę uznania i sprawozdawcę,

1) wydawanie zarządzeń wymienionych w § 26, jeż eli

4) układa 'plan posied,zeIl i wyznacza dni, na które prze

czynności te przekazał mu przewodniczący wydzialul

wodniczący posiedzeń mogą wyznac za ć i ogłaszać za2) wydawanie zarządzeń w związku z przygotowaniem

razem stronom nowe terminy w razie odroczenia rozrozprawy lub posiedzenia i zarządzerl w toku post ę ­

poznania sprawy lub przerwy w rozprawie;

powania wydawanych poza rozprawą;

5) czuwa na'd orzecznictwem i jego jednolitością oraz

3) czuwanie, aby w orzeczeniach sądowych zamieszczodba o stałą wymi~nę poglądów sędziów wydziału

ne było rozstrzygnięcie co do przedmiotów pozostacelem ułatwienia stosowania prawidłowej polityki

jących

w przechowaniu sądu w związku z postę­

sądowej, a nadto zawiadamia kierownika sądu o

powaniem w sprawie oraz co do kosztów sądowych

. zagadnieniach, które powinny być omówione na

l opłat;

4) czuwanie, aby w przypadku niezamieszczeula w

zwoływanych konferencjilch sędziów;

6) zleca przewodniczącym posiedzeń składanie sobie

orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach sądowych

ustnych sprawozdań z przebiegu wainiejszych spraw

wydane zostało niezwłocznie po uprawomocui(~ niu

i o toku tych spraw informuje periodycznie kiesię orzeczenia postanowienie co do tych kosztów.

rownika sądu;

§ 29. W sprawach rozpoznawanych przez trzech

7) czuwa nad tokipm spraw, w których postępowanie

sędziów przewodniczący posiedzenia ma obowiązek czutrwa zbyt długo;

wania, aby sędziowie zespolu zaznajomili się przed po8) przedstawia w przypadku zaskarżenia .orzeczenia

,- siedzeniem ze sprawą. Do niego też należy decyzja, czy

akta spraw do drugiej instancji oraz zaznajamia się

przed posiedzeniem ma się odbyć narada wstępna zespołu.

z orzeczeniami drugiej instancji po zwrocie akt i wy4

§ 30. W przypadku niemożnoscl rozstrzygnięci:!

daje zarządzenia, aby z orzeczeniami tymi zaznajosprawy na posiedzeniu należy w miarę możności zarzą­

mili się sędziowie, którzy wydali zaskarżone orzedzać przerwę w rozprawie, a w przypadku odroczenia

czenie , a w przypadku gdy orzeczenie d,otyczy waż­

rozpoznania spr~wy należy z reguły ogłaszać uczestninego zagadnienia prawnego lub zagadnienia prawkom termin następnego posiedzenia z pouczeniem, którzy

n ego rozbieżnie ro zstrzyganego - wszyscy sędzio­

z nich mają obowiązek stawienia się na następne posiewie;

dzenie, oraz że pisemne wezwania lub zawiadomienia nie

9) sprawuje bezpośredni nadzór nad pracą sekretariatu,

będą im wysyłane. Osobom będącym w stosunku służbo­

10) sprawdza przynajmniej raz na miesiąc księgi oraz

wym lub stosunku pracy, których dQtyczy obowiązek

stan prac w sekretariacie co do prawidłowego prostawiennictwa na n astępnym posiedzeniu, protokolant

wadzenia biurowości i należytego biegu ~praw, a na

wydaje zaświadczenie stwierdzające obowiązek i termin

podstawie wyników kontroli wydaje stosowne zastawiennict.wa do sądu.

rządzenia i czyni wzmiankę o przeprowadzonej kontroli na marginesie ksiąg pod ostatnią zapiS'lną poR o z d z i a ł IV.

zycją, zamieszczając datę dokonanej kontroli i swój

podpis.

Sekretariaty.

2. Do przewodniczącego wydziału należy również powołanie dodatkowego sędziego spośród sędziów wydzia§ 31. 1. Każdy wydział sądu posiada osobny sekrełu. Powołanie sędziego z innego wydziału zarządza kietariat i prowadzi odrębne księgi. Ponadto w sądach wo-roWnik sądu.

. Poz. 216

------------------------------------------~ --------~---------------------------jewódzkich oraz w podzielonych na wydziały sądach pqwiatowych są sekretariaty prezydialne.

2. Kierownik sekretariatu prezydialnego oprócz

czynności z zakresu administracji sprawuj e również stałą kontro l ę pracy sekreta riatów wydziałów sądowych.

Ma on obowiązek skł a dania kie rownikowi §ądu w oznaczonych terminach u stnych spra wozda ń z wyników tej

kontroli.

Do obowiązków kierownika sekretaria tu SpI:ł ­

(§ 31) należy

1) stała kontrola pracy sekretariatów wszystkich wydziałów oraz biura podawczego i biura przepisywania, o ile biura ' takie zostały utworzone;

2) zgłasza!lie kierovmikowi sądu wniosków co do przesunięć w obsadzie personalnej

poszczególnych sekretariatów celem zapewnienia równomiern03ci pbciążeń bądź udzielenia doraźnej- pomocy ;

'3) czuwanie nad wykonaniem przez sekretariaty ogólnych zarządzel1 kierownika sądu i przewodniczące ­

. go wydzi ału;

4) przydzielanie wożnych do. poszczególnych sekretariatów i biura podawczego.. do pełnieni a służby w salach rozpraw oraz wyznaczanie w miarę potrzeby ich

§ 32.

vrojącego kontrolę

dyźurów;

prawidłowym zaopatrzeniem wydziaw ksi ę gi, druki, maszyny i materiały piś­

mienne oraz nad racjonalnym ich używ aniem;

6) poświadczanie ilości kart w księgach i repertoriach;

7) czuwanie nad.•terminowo ścią przedstawiania i prawidłowością periodycznych

sprawozdań i zestawień

statystycznych przedstawianych przez wydziały kierownikowi sądu bądż za jego pośrednictwem organom wyższym;

8) czuwanie, aby kierownicy i pracownicy sekretariatów zaznajamiali się z obowiązującymi regulaminami i okólnikami dotyczą cy'mi dzjałów ich pracy.

5) czuwanie nad

łów s ądu

§ 33.

W sądach

powiatowych nie podzielonych na

§ 32 spełnia kierow-

wydziały obowiązki wymienione w

nik sekretariatu.

§ 34.

Sekretariat wykonuje zarząd zenia przewodni-

cząc e go wydziału oraz sędziów; o wykonaniu czyni się w

aktach wzmiankę zaopatrzoną datą i podpisem prRcownika" który zarządzenie wykonał.

,.

§ 35. Ilekroć w prz,e pisach regulaminowych przekazano pewne czynności sekre tariatow~, nal eży rozumieć,

że nal eżą one do samodzielnego zakresu działania sekretariatu i b~dą wykonyWane bez osobnego polecenia przewodniczącego . Pi sma w zakresie tych czynnoścT podpisuje wówczas kierownik sekretariatu wydziału .

§ 36. Kierownik sekretariatu wydziału jest odpowiedzialny za całość pracy sekretariatu, w szczególności za

należyte i terminowe wykonywanie czynności sekretariatu.

§ 37. OboV(iązkiem kierownika sekretariatu wydziai kierownika sekretariatu sądu powiatowego nie podzielonego na wydziały jest w szcze5Jólności

1) przyjmowanie nad.chodzących do wydziału pism i

przedstawianie ich wraz z aktami przew odnicząc-e­

mu wydziału lub sędziom oraz rzectstawianie przewodniczt4cemu pism i akt, w których z powodu upły­

wu terminu należy wydać orzeczenie bądź zarządze­

nie, a w przypadku nieumieszczenia W orzeczen.iu decyzji co do do wodów rzeczowych - niezwłoczn,e

łu

przedstawianie akt s ę dziemu dla wydania dodatkowego orzeczen.ia;

2) wydawanie wypisów, zaświadczeli i innych dokumentów, uwierzytelnianie odpisów, nie wyłączając

wydawania i uwierzytelniania dokumentów na podstawie akt przesłanych do składnicy (archiwum);

3) wyłączne przyjmowanie interesantów

udzielanie

ustnych informacji zgłaszającym si ę , a tak że informacji pisemnych oraz udzielanie osobom do tego

uprawnionym zezwoleni a na prze gl ądp nie pod swoją

kontrolą akt;

4) podpisywanie wezw ań , a nadto wszystkich zawiadomień, do których dokonania obowiązany jest sąd,

oraz pism, o ile przewodniczący (sędzia) nie zastrzegł

sobie podpisu;

5) sp orz ądzanie i podpisywanie pism o udzielenie informacji dotyczących uczestnika sprawy (oskarżonego)

lub osoby poddanej opiece, o nadesłanie danych z

ksiąg stanu cywilnego , o ustalenie adresu, o nadesła­

-nie akt do przejrzenia, o wyznaczenie adwokata dla

strony, dla której sąd ustanowił adwokata, oraz pism

do osób trzecich o dostarczenie dokumentów lub

przedmiotów, wreszcie pism dotyczących dokonania

obwieszczeń i należności za nie;

6) sprawdzanie odpowiednio wcześnie przed terminem

posiedzenia, czy w'sprawach wyznaczonych na p'osiedzenie zostały d-or ęczone wezwania i zawiadom!enia, a w przypadku braku doręczenia bądź stwierdzenia" że adresat nie otrzymał przesyłki, że oskar-'

żo ny n ie b ę dzie na rozpfa>wę dostawiony itp., lub w

przypadku nadesłania przez którąkolwiek z osób wezwanych zawiadomienia, że na rozprawę się nie sta- ,

wi, przedstawianie akt sprawy przewodniczącemu

posiedzenia (sędziemu) celem wydania naty{:hmi~s t o­

wych dodatkowych zarządzeń, które by za po biegały

odroczeniu posiedzenia;

7) wzywan ie skazanych do odbycia kary, zapłaty grzywny, kosztów sądowych, sporządz'ariie pism w sprawie

egzekucji n a l eżności państwa;

8) zwracanie na za rządzenie przewodniczącego (sędzi e ­

go) pism podlegających opłacie stałej wniesionych

bez opłat przez adw okatów oraz pism, które n ie zostały w terminie zakreślonym uzupełnion e lub op ła­

cone;

9) sporządzanie notatek urzędowych, a nadto spi3ywanie

bez udziału sędziego protokołów, jeżeli ustawa nie

nakazuje, aby c-zynność , z której przebiegu SP()rzą­

dza się pro t okół, wykon ał sędzia; przewodniczący,

któremu sekretariat bezpośrednio podlega, może .zan;ądtić, aby niektóre lub pewnego rodzaju protokoły, spisywane przez sekretarza bez udziału sędziego,

sporządzono dopiero po uprzednim p orozumien iu się

z nim ;

10) przekazywanie akt do składnicy (archiwum);

11) sporządzanie projektów periodycznych sprawo z dań

i zestawień statystycznych z pracy wydziału.

W toku . po stępowania wolno wydać stronie

lub dokument tylko na zarządzenie przewodniczącego . Przewodniczący może uza leżni ć zezwolenie na wydanie dokumentu od zło żeni:!. do

akt odp isu.

'.

§ 38.

złożony przez nią przedmiot

§ 39. 1. Jeżeli przewodniczący wydziału upoważnił

kierownika sekretariatu do podpisywania pewnej ka tegorii pism dotyczących czynności nie należących do wła­

snego zakresu działania kierownika sekretariatu, wów-

-

DZliennik Ustaw Nr 44

czas kierownik ten w treści swego pisma tej kategorii powdłuje si ę na zarządzenie przewodn icz ącego.

i 2. Dotyczy to w szcze gólności nieskomplikowa nych

pism i zawiadomień, np. pism o usunięcie braków formaln łh., o uiszczenie opłat, o pozostawieniu sprawy bez

biegu do cz asu złożenia zaliczki, żądani a od opiekuna

i kuratora sprawozdań lub rachunków, wezwań do odbioru dowodów rzeczowych, zawiadomień o odwołaniu listów gończych itp.

§ 40. Kierownik sekretariatu przygotowuje sędziom

projekty pism i postanow ień dotyczących: przyznania

na[eżności świadkom, biegłym i tłumaczom , przymusowego sprowadzenra osoby wezwanej na posiedzenie lub

skazanego do odbycia kary, ustalenia kosztów sądowych

i zwrotu z.aliczki lub jej reszty, umorzenia i zawiesze'n ia

p~stępowania, pozostawienia sprawy bez biegu, wyznacz~mia obrońcy z .urzędu oraz odrzucenia lub nieprzyję­

~ia spóźnionego sprzeciwu lub środka odwoławczego.

§ 41. 1. Kierownik sekretariatu wydziału przechowuje urzęd ową pieczęć s ą du.

2. Pieczęć wyciska s ię na pismach mających stanowić dowód lub mogących być dla strony po dst awą do

p ddj ęci a jakiejkolwiek czynności prawnej oraz w korespondencji z władzami zagranicznymi i w innych przypadkach przewidzianych szczególnymi przepisami.

3. W szczególności urzędową p i eczęć sądu wyciska

kierownik sekretariatu wydziału na uwierzytelnionych

wypisach, odpisach wyroków, postan owień, protokołów

tu dzież innych dokumentów znajd ujący ch się w aktach,

na zaświadczeniach wydawanych z akt i ksiąg , na odpisach postan owień o aresztowani u i prlymusowym dostawieniu, wreszcie z polecenia przewodnicząc ego na innych ważnych pismach.

.§ 42.

1.

Kierownik sekretariatu wydział u rozdziela

pracę między urz ędników sek retariatu, uwz ględ.niając ich

k;valifikacje i przestrzegając" aby obciążenie

pracowni-

k9W sekretariatu było równomierne, oraz nadzoruje wykonanie prac sekretariatu.

2. Do podpisywania zawiadomień dla stron i wezwań może kierownik sekretariatu wydziału upoważnić

pGszczególnych pracowników wydziału.

§ 43. W sądach, w których istnieje podział sekretą.­

ri tów na sekcje, kierownik sekretariatu za zgodą przewbdniczącego może przekazać kierownikowi sekcji czynności wymienione w §~ 37" 40 i 42.

l

Sekretariat wydziału prowadzi księgi biuro v.' e,

których obowiązek i sposób prowadzenia oraz wzo ry

o*reślają osobne przepisy.

331

Poz. 216

§ 46. Jeżeli obecny w sądzi e adresat jest osobiści e

znany lub udowodni swoją tożsamość, może pracownik

biura p odawczego lub sekretariatu wydziału dorę cz yć

mu pismo ł?e zpośrednio.

§ 47. Kierownik s ądu może wydać zarz ądzenie w

sprawie bezpośredniego doręczania pism sąd owych miej s~owym instytucjom i adwokatom oraz odbierania pism

kIerowanych przez instytucje do sąd ów, jeżeli z powodu

c:ęstotliwoś c~ i ilości pism zorganizowanie bezpośred­

lllch doręc zen było by celowym usprawnieniem.

, § 48. Zawiadomienia, wezwania i inne pisma sadowe. adreso:",ane .do ~ołnierzy w czynnej służbie WOj ;kowe], funkc]onanuszow org,a nów bezpieczeństwa i Milicji

Obywatelskiej przesyła się z odpowiednim pismem do organu przeł-ożonego adresata.

§ 49. Załączając do pisma wezwanie lub inne pismo

sąd-owe dla doręczenia żołnierzowi, funkcjonariuszowi organ~~ bezpieczeństwa lub Milicji Obywatelskiej , nale ży

PfOStIC organ" do które g~ się z.wrócono o doręczenie przesyłk , aby po doręczemu przesyłki zwrócił dowód dorę ­

cz.en a, a

p,rz.ypadku gdyby był niewłaściwy - aby w

mIar moznosCl pfZ€słał wezwanie lub pismo właściwe­

mu ,o:ganowi, jeżeli ten znajduje się w tej samej miejscolub w okręgu s ą du zwracającego się o doręczen i e

l zaWIadomił o przekazaniu tym sąd wzywający.

:r

:rOSCI.

. .§ 50. O wezwaniu osoby, będ ącej w służbie przedS Ię bIOrs twa "Polskie Koleje Państwowe", "Państwov ' a

Komunikacja Samochodowa", żeglugi rzecznej i morskiej

? raz ~omu :l jkacj i lotniczej, należy zawiadamia ć bezposredmą ZWIerzchność osoby wezwanej.

§ 5~. Jeż~li opłacenie należności pocztowej za przesyłkę m e nalezy do obowiązków sądu (np. odpowiedż na

p:ośb ę o informacj e) , wówczas n ależy p rzesyłkę wysłać

me opłaconą z napisem obok adres u: .. Opłatę pocztową

uiści adresat".

§ 52. Gdy przepisy szczególne przewidują obowią­

zek zawiadamiania organów władz, urzędów i instytucji

o rozpocz ęci u lub zakończeniu postępowania sądowego,

zawiadomienia takiego dokonuje tylko sąd pierwszej ir ·

stancji, o ile przepis szczególny nie stanowi inarzei,

Rozdział

VI.

Rajd sądowe.

§ 44.

R o z d z i a ł V.

Zawiadomienia, doręczenia, wezwania.

, § 45. 1. Dorę czenia wezwań, zawiadomień i innych

' sm s ądowYE:h należy dokonywać przez poc ztę, p rzez

oźnych sądowych zaś jedynie w przypadkach, gdy taki

s ,osób doręczenia jest uzasadniony szczególnymi wzglę­

dami.

2. Odpisy pozwów i wypisy wyroków w :oprawach

ma łżeńsk ich i rodzinnych, akty oskarżenia i wyroki w

sprawach karnych oraz wszelkie pisma, k tórych treść z

uwagi na uzasadniony interes spo łeczny b ądż interes

strony n ie powinna dostać s i ę do wiadomo ści osób nieppwołanych, należy doręczać ,a dresatom w z'lmknit;tych

kppertach.

3

''; J3, l . Na rokach sądów powiatowych rozpoznawane są sprawy cywilne oraz sprawy karne z oskarżen i a

prywatnego, z oskarż enia zaś publicznego sprawy, w których jako oskarżyciel występuj e organ Milicji Obywatelskiej., oraz sprawy, Co do których prokul'ator oświadczył,

że w rozprawie nie we źmi e u dzia łu.

2. Roki sądów powiatowych p rzeznaczone są również do

1) p rzep rowadzania pojednania stron;

2) spisywania protok o łów zawiera jących ustne zgło sze­

nia powództwa oraz wniosków skierowanych do

są du.

Nadto na rokach sądów powiatowych dok o nywać

nie wymagających znaczn'ego nakładu pracy, a

oszcz ę dzających l udności czas takich czynności, jak

3.

na leży

l) prz esłuehanie świadków, biegłych, osk a rżonych bą dź

przeprowadzenie dowodu z ogl ę dzIn w w y konaniu

pomocy sądOWQh

ł;ię~ Ustaw Nr 44

POL. 216

2) czynności przeds ię brane w wykonaniu ciążących na

sąd zie obowi ązkó w

jako władzy opiekuilczej.

4. Nie należy wyz na czać na roki spraw wymagajqcych znacznego nakł adu pracy i czasu.

DZIAŁ

II.

Sp,awy cywilne.

Rozd ział

L

Przep:sy ~lne dla wszystkich rodzajów postępowania.

Oddział

Zarządzenia

1.

c zy n n o ś c i

w s t ę P n e.

§ 54. Przed terminem rozpraw y lub posiedzenia w

apra\ , ie przewodnicz ąc y zgromadzi dowody, potrzebne

do ro zstr zygnięcia sprawy, aby sprawa w miarę możności

mogld być zakończona w p ierwszym terminie bez odraczania .

§ 55. W sprawach z udziałem ła wn ików przewodlliczq ": y powInien wydać przed rozpI3.wą wszelkie potrzebne z arządzenia i poslanowienia, które mo gą być wyda ne poza rozprawą bez udzi a łu ławników.

§ 56. 1. Kuratorem strony nieobecnej (art. 153 i 669

kodeksu p ostępowania cywilnego, art. 13 kodeksu postępowani a niesp:Ornego) oraz nie mającej zdolności do

czynności prawnych (art. 62 § 1 kodeksu postępowania

cywilnego) przewodnicz ący powinien w miarę możności

wyzna czyć osobę obeznaną ze stanem spraw osoby, którą

ma on reprezentować . W miarę potrzeby sąd mo że si ę

zwrócić do odpowiednich organów o wskazanó.e kandydata.

2. Kuratorem może być również wyznaczony .adwokat.

3. Obwieszczenie o ustanowieniu kuratora umieszcza

się na tablicy ogłoszeń sądu, w którym toczy się postępo­

wanie, oraz w lokalu prezydium gminnej (miejskiej) rady narodowej, w której okręgu 'adresat ostatnio zamiesz)dwał lub przebywał albo gdzie ma majątek , w braku zaś

tych podstaw - w prezydium miejskiej rady narodowej,

w okręgu której mieści się sąd. , .

§ 57. 1. Doręczenia pism procesowych i wezwań

dokonywa się w zasadzie stronie lub jej ustawowemu

przedstawicielowi tylko wtedy, gdy nie ustanowili oni

pełnomocnika procesowego lub osoby upoważnionej do

odbioru pism sądowych (art. 140 § 2 kodeksu postępowa­

nia cywilnego).

2. W przypadku zobowiązania strony przez sąd do

osobistego stawiennictwa wezwanie należy doręc zyć zarówno pełnomocnikowi strony, jak i stronie osobiś cie.

§ 58. Przepisu art. 149 kodeksu postępowan iil cywilnego o doręczeniu zastępczym przez złożenie pisma

w urzędzie pocztowym lub w lokalu prezydium gminnej

(miejskiej) rady narodowej oraz przybicie pisma zawiadamiającego o tym na drzwiach adresata nie stosuje

się w przypadku stwiercl.zenia przez organ doręczający ,

że adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem.

§ 59. W razie niezawiadomienia sądu przez stronę

lub jej przedstawiciela o zmianie swego mIej SCa zamieszkania niedoręczone pismo wraz z relacją organu

doręczającego,

stwi e rdzającą

niezamieszkiwanie adresata pod wskazanym adresem, składa się do akt sprawy

ze skutkiem do ręczenia

•

l) w przypadJr.u niedoręczenia powodowi lub wnioskodawcy albo interwenientowi pierw'szego lub dalszych

pism pod adresem wskazanym w pozwie a lbo w zgło­

szeniu interwencji ;

2) w przypadku niedoręczenia pisma pozwanemu albo

u czestnikowi postępowania niespornego bądż inn~ go,

gdy osoby te nie podały sądowi swoich adresÓw; jedynie co do drugiego f dalszych doręczeń pism są­

dowych i pod warunkiem, że pierwsze pismo zostało

doręczone pod wskazanym adresem;

3) w przypadku niedoręczenia pisma osobom wymienionym w pkt 1 i 2 pod adresem przez nie wskazan ym bez względu na to, czy były im już doręczone

pod tym adresem jakiekolwiek pisma.

•

§ 60. 1. W przypadku niedoręczenia pozwanemu

lub uczestnikowi postępowania innego niż sporne pisma

wszczynającego postępowanie w sprawie na l eży wezwać

powoda lub wnioskodawcę do wskazan ia sądowi właści­

wego adresu i w tym celu wyzn aczyć mu odpowiedni

termin.

2. Sprawy podlegające rozpoznaniu w trybie pos tępowania spoTnego, z wyjątkiem sprawo alimenty

oraz o ojcostwo i związane z nim roszczenia, pozostawia

się bez biegu do czasu wskazania właściwego adresu lub

złożenia wniosku o u stanowienie kuratora.

Jeże li ad res

uczestnika nie zostanie wskazany w terminie zakreślonym ,

pr zewodniczący

przeprowadzi w sprawach o alimenty

i ojcostwo oraz w sprawach podleg ając ych rozpoznaniu

w trybie postępowania niespornego stosowne dochodzen ie w celu ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu

u czestnika, którego adres jest nieznany.

§ 61. W przypadku gdy dochodzenie okreś l o ne w

§ 60 nie da pozytywnego wyniku, sprawy o alimenty

i ojcostwo przewodniczący pozostawia bez biegu do czasu uzyskania przez sąd wiadomości o miejscu zamieszkania lub miejscu pobytu pozwanego albo złoż enia przez

powoda w niosku .o ustanowienie kuratora, o czym zawiadamia powod·a, pouczając go, że dalszy bieg sprawy

zal eży od wskazania adresu lub zgłoszenia wniosku o

ustanowienie dla pozwanego kuratora procesowego,

sprawom zaś podlegający,m rozpoznaniu w trybie postępowania niespornego

przewodniczący nadaje dalszy

bieg, - wyznaczając jednocześnie w razie potrzeby kuratora dla uczestnika nieznanego z miejsca pobytu .

§ 62. W przypadku niezawiadomienia sądu przez

uczestnika o swej czasowej nieobecności w miejscu zamieszkania należy stosować zastępczy sposób doręczeni. a·

(art. 147, 149 kodeksu postępowania cywilnego) . Jednakże

w p rz ypadku przymusowej nieobecno ści uczestnika w

miejscu zamieszkania (np. pobyt w szpitalu, aresztowan ie itp.) sąd powinien rozważyć z uwzględnieniem okoli~no ś ci

sprawy, czy pomimo dor ę czonego zastępczo

wezwania (zawiadomienia) nie należy p osiedzenia odroczyć i za rzą dzi ć ponownego

dor ęcze n ia go w rz.e czywistym miejscu pobytu albo w miejscu zamieszkania po

powrocie z czasowej ni eobecności.

§ 63. Wobec organów wł a dzy i administracji pań­

stwowej oraz instytucji publicznych (art. 150 kodeksu

p ostępo wani a t:ywilnego) doręczenie zast ępcze (art. 147,

149 kodeksu postępowani a cywilnego) n ie jes t dopuszcza lne.

1. W przypadku wezwania przez sąd do udzia(art. 220 § 2 kodeksu

postępowania cywilnego) lub nie będącej uczestnikiem

postępowania (art. 13 § 2 kodeksu postępowan ia niespor§ 64.

łu w sprawie. osoby nie zapozwanej

-

nego) należy w r,:!zie braku w aktach sprawy zbędnych

dla ' sądu pism procesowych i załączników zobowiązać powoda lub wnioskodawcę do złożenia sądowi w terminie

zakreślonym tych pism i załączników.

w terminie zakreślonym żądane pisma nie

zostaną złożone, przewodniczący zarządzi w sprawach,

w których strona powodowa korzysta ze zwolnienia od

kosztów, oraz w sprawach podlegających rozpoznaniu

w trybie postępowania niespornego, wszczynanego na

wniosek właściwego ~)fganu lub z urzędu, sporządzenie

odpisów przez sekretariat i doręczenie ich osobom wezwanym do udziału w sprawie. Koszt sporządzen ia powyższych pism przez sekretariat stanowi wydatek. O

zwrocie tego wydatku w sprawach, w których powód lu b

wnioskodawca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądo ­

wych, sąd rozstrzygnie w orzeczeniu kończącym postę~

powanie w sprawie.

2.

3.

Jeżeli

Inne sprawy w przypadku

niezłoż e nia

w zakre-

ślonym terminie żądanych pism pozostawia się bez biegu

-do czasu ich złożenia.

Inne

czynności

Poz. 216

2. Prokuratorowi przesyła się akta zarówno spraw,

w których bierze on udział, jak i akta innych spraw .na

zgłoszone przez niego żądanie.

§ 70. Prokuratora należy zawiadamiać o wszystkich

wyzn~czonych te rminach

i doręczać mu z urzędu odpisy

nie tylko w przypadku wytoczenia przez n iego

sprawy, lecz również w przypadku przystąpienia do toc zącej się ju'z sprawy (art. 90 kodeksu post ę powania cywilnego), chyba że prokurator zawiadomił sąd, iż n ie

L ędzie brał udziału w sprawie.

orzeczeń

§ 71. W zawiadomieniUl prokuratora o sprawie, w

której sąd u z nał udział prokuratora za potrzebny, należy

pocl.ać zwiężle stan sprawy i w miarę potrzeby dołączyć

r ówn ież do zawiadomienia odpis pozwu (wniosku rozpoczynającego postępowanie) lub odpisy innych pism z akt

sprawy, a w przypadku wszczęcia postępowania z urzę­

du (art. 2 § 1 kodeksu postępowania niespornego) wskazać ponadto okoliczności uzasadniające wszczęcie postę­

powania sądowego.

§ 72. W przypadku wytoczenia sprawy przez prokuratora sąd zawiadamia w miarę możności osoby, o

których mowa wart. 96 kodeksu PO!?tępowania cywilnego, o wytoczeniu sprawy.

2.

Oddział

333

w

toku

p o s t ę P o w a n i a.

§ 65. Zobowiązując stronę do wskazania lub złoże­

nia dowodu albo "do dokona nia j akiejkolwiek czynnoI ści, należy w postanowieniu (zarządzeniu) oznaczyć termin jej wykonania. ,

§ 66. Jeżeli zarządzenie oględzin z udzia łem bieJlego (art. 303 kodeksu postępowania cywi lnego) nie b ę dzie

celowe, a przed wydaniem opinii zachodzi potrzeba obejrzenia przez b iegłego rzeczy, znajdującej się w posiad:!niu strony, należy w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego zobowiązać tę stronę do udostęp­

nienia biegłemu rzeczy, której opinia ma dotyczyć, w

czasie przez niego określonym (art. 297 kodeksu postę­

powania cywilnego).

§ 73. 1. Osobę wstępującą w charakterze strony

powodowej do sprawy wytoczonej w jej interesie przez

prokuratora (art. 96 kodeksu postępowania cywilnego)

należy wezwać do uis zczenia w

terminie sied.rniu dni

p rzypadających od powod_

il- opłat sąd owych. o ile osoba

ta nie uzyskała zwolnienia od kosztów sądowych (art. 115

kodeksu p ostę powania cywilnego) albo o ile nie służy

jej z ustawy zwolnienie od kosztów lub opłat sądowych.

2. Nieuiszczenie przez nią opłat s ądowych w wyznaczonym terminie nie wstrzymuje postępowania w

sprawie. Należne od powoda opłaty , sądowe podlegają

ściągnięciu przez sąd.

Oddział

s praw y

Sprostowanie wyroku lub postanowienia naw formie postanowienia. O sprostowaniu orzeczenia zamieszcza się na jego sentencji w miejscu widocznym wzmiankę zawierającą istotną treś ć wprowd'd:wnej w orzeczeniu zmiany oraz datę postanowie nia

o sprostowaniu. Wzmiankę tę podpisuje kierown ik sekretariatu. Wydawane po spro,s towaniu odpisy i wypisy

., rzeczenia należy sporządzać w brzmieniu sprostGwanym.

W przypadku złożenia zażalenia na postanolub osobę

trzecią na grzywn ę (art. 391 § 1 pkt 4 kodeksu postępo­

wania cywilnego) do zażalenia dołącza się przy przedstawieniu go drugiej instancji zamiast akt sprawy odpis za skarżonego postanowienia i złożone przez ża lą­

cego się pisma i dowody usprawiedliwiające.

§ 68.

wienie

skazu;ące świadka, biegłego, stronę

Oddział

sp ra w y

z

3.

u d zi a ł e m

p rok u r a t o ~ a.

u d z i a ł e' m o r g a n ów

p r a w n e g o.

z a s t ę P s t w a

§ 61.

stępuje

z

4.

§ 74. 1. W sprawach, w których stroną pozwaną

reprezentuje organ zastępstwa prawnego, pierwszy termin

posiedzenia. o ile nie stoją na przeszkodzie szczególne

względy,

powinien być tak wyznaczony, aby pomiędzy

dniem doręczenia wezwania a dniem posiedzenia upły­

nęło przynajm niej cztery tygodnie. W celu n ieprzewlekania postępowania należy w tych sprawach wysyłać

wezwania niezwłocznie po wpłynięciu sprawy i wyznaczeniu terminu posiedzenia.

2. Dalsze terminy w takich sprawach oraz terminy

w sprawach, w których organ zastępstwa prawnego reprezentuje stronę powodową lub jest ich uczestnikiem,

należy wyznaczyć w taki sposób, aby pomiędzy d.oręcze­

niem wezwania a dniem posiedzenia upłyn ęł o przynajmn iej czternaście dni.

3. Sprawy z ud ziałem órganów zastęps'twa prawnego należy w miarę możności wyznaczać na jeden dzień

i jako pierwsze z wokandy.

§ 75.

1.

Sąd, uznając za celowe wzięcie przez wh-

ściwy organ zastępstwa prawnego udziału w

§ 69.

1. O wyznaczonych posiedzeniach w poszczególnych sprawach należy zawiadomić prokuratora co

najmniej na dwa tygodnie przed terminem posiedzenia.

obronie interesu publicznego w toczącym się postępowaniu niespornym (art. 13 § 3 kodeksu postępowania niespornego),

zarządzi zawiadomienie tego organu o wszczęciu postę-

"

·. -~

-

Poz. 216

334

Oddział

pow ania. Do zawiadomienia n~Jeży dołączyć od.pis ~io­

sku o wszcz ęci e po stęp owama , a gdy p os t ępowa me zostało wsz cz ęte z urzędu, należy w zawiadomieniu określić

zwiężle przedmiot po stępowani a i stan sprawy.

2.

Jeżeli na skutek takiego . zawiadomienia orga~

zastępstwa prawnego weźmie u dział w sprawie, dele~u­

jąc na posiedzenie swego przedstawiciela b~dź zgła.szaJąc

na piśmie jakikolwiek wniosek w sprawIe, nalezy mu

doręczać zawiadomienie o terminach oraz od~isy Ol:zeczeń, tak jak innym uczestnikom postępowama. Jezeli

organ zastępstwa prawnego pomi~o zawi ~d.omie~ia o t~­

czącym się postępowaniu nie WZIął w mm udzIału , ma

doręcza się mu dalszych zawiadomień o terminach a1li

odpisów orzeczeń.

Rozdział

II.

Przepisy dla poszczególnych postępowań.

Oddział

1.

p o s t ę P o w a n i e

. J

s p o r n e.

p os t ęP ow a n i e

2.

e g z e k u c Y j n e.

§ 79. 1. Sąd nadaje kla uzulę wykonalności w fo rmie

na stępując ej

"W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dnia ,

. 19 . ,I. Sąd.

poleca i rozkazuje wszystkim urz ędom oraz osobom" k tórych to do tyczyć może, aby p ostanowienia tytułu niniej - .

szego wykonały oraz, gdy o to prawnie wezwane b ędą,

udzie l iły pomo cy"

2. Jeżeli klauzulę umieszcza się na wyroku, opuszcza

wyrazy: "W imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ".

się

§ 80. Przy nadawaniu klauzuli wykonalności n icprawomocnemu nakazowi zapłaty jako tytułowi zabezpieczenia (art. 459 § 1 kodeksu postępowania cywilnego)

należy zamieścić wzmiankę: "Klauzula wykonalności dla

wykonania zabezpieczenia".

§ 81. Je żeli wykonanie zarzą d zenia tymczasoweg,)

lub wyroku nieprawomocnego uzależni one jest od złoż ; nia zabezpieczenia przez wierzyciela, klauzula w ykonalności może być nadana dopiero po zł ożeniu zabezpieczenia.

§ 82.

Jeżeli tytułem

egzekucyjnym jest orzeczell' "

§ 76. 1. Skrócona forma wyroku zaocznego (art. 354

sądu powszechnego lub szczególnego albo ugcda zawarta

§ 1 kodeksu postępowania cywilnego) polega na tym, że

w przypadku gdy wyrok zaoczny uwzględnia powództwo

w całości, sąd może zaniechać uzasadnienia podstawy

faktycznej , jeżeli przyjął za prawdziwe okoliczności faktyczne przytoczone w po zwi e~

przed tymi s ądami, sąd nie wydaje oddzielnego postanowienia co do nadania klauzuli wykonalności , chyba że

klauzula ma być nadana na rżecz lub przeciwko osobom,

które nie są wymienione 'v\- tytule egzekucyjnym jako

uprawnione lub zobowiązane.

2. Gdy wydanie wyroku zaocznego n astąpiło po

przeprowadzeniu dowodów albo powództwo cz ęściowo

lub całkowicie zostało odd9.lone, należy s porz ądzić u zasadnienie wyroku zaocznego odp o w iadające 'lasadom

ogólnym.

.

§ 77.

Jeżeli nie można wyd.a ć nakazu zapłaty w po-

stępowaniu nakazowym, a pozew nadaje się do zwykłe­

go postępowania w tym samym sądzie, albo jeżeli wobec

odmowy wydania nakazu w postępowani u upo.minawczym powód zażądał skierowania sprawy do zwykłego

postępowania bez jednoczesnego uiszczenia drugiej połowy wpisu, albo jeżeli ppzwany wniósł w terminie przepisanym zarzuty przeciwko nakazowi zapłaty wydanemu

w postępowaniu nakazowym lub sprzeciw przeciwko nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym, przewodniczący wezwie powoda do uzupełnienia

w terminie 7 dni wpisu do pełnej wysokości pod rygorem

umorzenia postępowania w sprawie, a w razie n ieu zu~

pełnienia wpisu w tym terminie skif' ll i e s T)raw ę naposiedzenie niejawne.

T

§ 78. 1. W sprawie z wniosku o przepro wadzenie

pojednania stron (art. 453 kodeksu post ępowania cywil. nego) sąd w przypadku niedojścia do pojednania lub

nieusprawiedliwionego niestawiennictwa wzywaj ącego

lub wezwanego do pojednania stwierdza w protokole, że

do pojednania nie d oszło.

2. W przypadku zawarcia ugody, której o snowę

wpisuje się do protokołu, sąd wyda pos tanowienie co do

wymiaru wpisu od zawartej ugody, a w przypadku gdy

wzywający był zwolniony od opłat, również co do opłat

od wniosku o wezwanie do pojednania.

§ 83.

Wniosek o nadanie klauzuli wyk onalno ści mo-

że być zgłoszony równ ież ustnie.

§ 84.

W razie odmowy nadania klauzuli wykonal-

ności sąd wydaje postanowienie.

§ 85. W tytule wykonawczym wymienia się osobę,

której tytuł został wydany.

§ 86. 1. Sąd nadaje klauzulę wykonalności orzeczeniom sądowym tylko wtedy, gdy orzeczenie nadaje

się do wykonania w drodze egzekucji.

...

2. W innych przypadkach na wypisie orzeczenia

należy zamiast klauzuli

zam ieś cić podpisaną przez sę­

dziego wzmiankę stwierdzającą, że oąeczenie jest prawomocne lub natychmj,ast wykonalne.

3.

mieścić

Na żądanie strony wzmiankę taką należy zana wypisie orzeczenia również wtedy, gdy orze-

czeniu można nadać klauzulę wykonalności.

§ 87. Przybicie na skutek objęcia n ie mchomoś ci

przez wierzyciela może nastąpić nie wcześniej niż po

upływie tygodnia od daty licytacji (art. 119 § 3 kodeksu

post ęp owania cywilnego).

w którego okręgu odbyła !'ię licytacja

w sprawie, przekazanej z innego okręg u

(art. 685 § 2 kodeksu post ępowania cy wilnego). po uprawomocnieniu się postanowienia o przys ą dzeniu przesyla

akta sądowi właściwemu i przelew a clo depozytu tego

s ądu sumy złożone na pokrycie ceny nabycia.

§ 88.

S ąd ,

ni eruchom oś ci

§ 89. Uiszczenie przez nabywcę ca łej ceny ni'lbycia

w gotow iźnie powinno być zaznaczone w postanowieni u

o przysądzeniu (art. 743 § 2 kodeksu postępowania cywilnego).

Iłziennlk _~~~_

w_N_r_4_'i_~_ _ __ _ __ _ _ __

Oddział

Postępowanie

.\

A.

Postępowanie

_ 335

3.

n i e s p o r n e.

w sprawach ródz!nn ycb.

I § 90. Wydanie postanowienia

~akazującego wywynagrodzenia za prac;ę lub .innej należności do

r~ małżonka wierzycie1a (art. 14 ustawy z dnia 27 czerwca 1950 r. o postępowaniu niesporIqm w sprawach rod:hnnych oraz z zakresu kurateli - Dz. U. Nr 34,- poz.

3tO) może nastąpić tylko wówczas, gdy ma miejsce

wI pólne pożycie małżonków.

płatę

W przypadku wydania przez sąd postanowienia nakazującego . wypłatę wynagrodzenia za pracę

I~b innej należności do rąk małżonka wierzyciela, sąd

pIfZesyła wypis postanowienia pracodawcy lub dłużniko- __

wi innej należności z wezwaniem, aby przypadające od

niFh wynagrodzenie za pracę lub inne należności uiszczali wyłącznie do rąk małżonka wierzyciela.

§ 91.

powyższego

I

,I , § '92. O uznaniu dzieck:a przed władzą opiekuńczą

wfudza ta zawiadamia niezwłocznie przedstawiciela

ustawowego uznanego, a w razie pełnoletności uznanego

- Isan;-ego uznanego, chyba że byli oni obecni przy akcie

uznama.

I § 93.' W sprawach o przysp osobienie przeprowadzenią

dochodzenia przez władzę opiekuńczą co do kwalifikacj i przysposabiającego jest obowiązkowe. Należy

pr:ty tym brać pod uwagę nie tylko połoi,enie materialne

priysposabiającego , lecz przede wszystkim zbadać, czy

jedo walory moralne i postawa ideowa gwarantują wy, ch~wanie małoletniego na pełnowar tościowego obywatela Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

,B.

Postępow.anie spadkowe.

§ 94. Osoby, których ro~i>orządzenia testdmen towe

dotyczą, należy zawiadomić o dokonanym otwarciu

i o&łoszeniu testamentu, o ile znane jest sądowi ich

miejsce pobytu. Zawiadomienie to należy ograniczyć do

ZW~Złego przy to. czenia najb3.rdziej istotnych momentów,

a ięc .do oznaczenia osoby spadkodawcy, delty jego

śm'erci, daty sporządzenia i formy testamentu, daty jego

ot ' arda j ogłoszenia oraz do wyjaśnienia, w jakim zakre 'ie rozporządzenie testamentowe dotyczy osoby zaWi~damianej (np. została ustanowiona spadkobierCą,

ws ,ółspadkobiercą, zapisobiercą, wykonawcą testamentu

itp. - art. 56 post ępowania spadkowego). Nie zawiadami się j ednak tych osób, które były obecne przy otwarciu i ogłoszeniu testamentu.

Post ę powanie

§ 95.

z zakresu prawa rzeczo wegv.

W sprawach o stwierdzenie zasiedzenia

powinien w toku postępowania sądo­

we 'o ustalić granicę i obszar nieruchomości b ę dącej

prz dmiotem sprawy oraz zażądać od prezydiów gminnyc] (miejskich) rad narodowych informacji co do osób,

1,

nie l!uchomości sąd

Poz. 216

które były w posiadaniu tej nieruchomośCi w czasie

wskazanym we wniosku i opłacały z niej podatki.

2. Ponad to w przypadku, gdy przedmiotem sprawy

nie jest- cała nieruchomość mająca urz ądzoną ksi ęgę

wieczystą, należy spor z ądzić plan nieruchomo';d będące j

przedmiotem sprawy przez uprawnionego miernicze 10.

§ 96. Sentencja orzeczenia stw ierdzającego zasiedzenie nieruchomości powinna zawierać dokładne ozna·

czenie nieru chomości oraz nabywcy przez zasiedzenie w

sposób przewidziany w prŻepisach o urządzeniu i prowadzeniu ksiąg wieczystych.

DZIAŁ

1.

2. W razie uchylenia lub zmiany

postfDowienia sąd powinien zawiadomić o tym pracodawcę

lup dłużnika innej należności przypadającej małżonkowi.

przesyłając' im róWnocześnie wypis postanowienia uchyla~ącego lub zmieniającego postanowienie nakazujące

wypłatę należności do rąk małżonk,a wierzycie la . -

C.

=-.-_ ..________ _,__._

III.

Sprawy karne.

R o z d z i a ł

I.

Stosowanie środków zapobiegających uchylaniu się od

sądu i postępowanie z osobami p~)Zbawionymł wolnoścł.

§ 91. 1. Odpis postanowienia o tymczasowym

aresztowaniu należy doręczyć oskarżonemu bezzwłocznie

po wydaniu postanowienia. Gdy postanowienie zapadł o

w czasie nieobecności oskarżonego na rozprawie i zostało zapisane do protokołu, doręcza się poświadczony urzę ­

dowo wyciąg z protokołu rozprawy. Przy doręczaniu

odpisu postanowienia należy pouczyć o środku odwoławczym.

'

.

2. Zarządowi wi ęzieni a ' przesyła się odpis postanowi.e nia łącznie z nakazem przyjęci,a.

§ 98. Je żeli tymczasowe aresztowanie ma n3stąp ić

na podstawie postanowienia sądu, które nie było je;;zcze

osk/arżonemu doręczone , należy zanądzić, aby organ wykonujący polecenie doręczył oskarżonemu odpis postanowienia o :uesztowaniu.

§ 99.

1.

Aresztowany pozostaje do rozporz ą d z enia

sądu, który wydał postanowi enie lub któremu aresztowa-

ny został przekazany.

2. . Jednocześnie z przekazaniem sprawy innemu są­

dowi albo z odesłaniem jej do śledztwa - w celu uzupełnienia go - należ y aresztowanego przekazać właści­

wemu organowi i powiadomić o tym zarząd więz ie n ia .

W aktach należ y ~amieścić notatkę o przekazan iu aresztowanego.

3, W razie przesłania sprawy sądowi drugiej Anstancji na skutek złożenia rewizji lub. zażaleni a na tymczasowe aresztowanie, należy przekazać aresztowanego do

dyspozyt ji sądu drugiej instancji.

§ 100.

Każdy środek zapobiegający uchylan iu się od

sądu

powinien być niezwłocznie

pod~taw.y jego zastosowania.

uchylony,

gdy ustRły

Jeżeli na rozprawie zapadł wyrok skazutymczasowo aresztowaną, należy za poś rednictwem dowódcy konwoju, który doprowadził oska'rżonego na rozprawę, ' przesłać do naczelnika więzienia

pismo zawierające krótką treść wyroku ze - wzmianką

o tym, że wyrok jest nieprawomocny.

2. W piśmie tym nal eży podać, na jąlcą karę i na

mocy jakiego przepisu prawa materialnego are,>ztowany

został skazany. W przypadku zarządzenia przerwy rozprawy należy również· przesłać zarządowi więzienia odpowiednie zawiadomienie.

'

§ 101.

jący

osobę

1.

....

-

~

§ 102. Właściwym do udzielenia zezwolenia na widzenie s,ję z aresztowanym bądż na pr zes łanie mu żyw­

ności, odzieży i innych przedmiotów w granicaCh przewidzianych regulaminem więziennym jest s ą d, do którego dyspozycji aresztowany pozost3.je.

§ 103. 1. W razie uchylenia tymczasow ego aresztowania należy natychmiast doręczyć zarządowi więz'i cni a'

nakaz zwolnienia.

'2. Jednocześni e z uchyleniem dozoru organów Milicji Obywatelskiej należy zawiadomić o tym wlaściwy

terenowy pos terunek (komisariat Milicji Obywatelskiej).

R o z d z i a ł

Doręczen1a,

II.

wezwania, zawiadomienia.

O terminach rozprawy yłównej zawiadamia

się prokuratora lub organy Milicji Obywatelskiej prze z

doręczenie

wokandy wyznaczonych na posiedzenie

spraw. Wokandy należy doręczać w miarę możności na

dwa tygodnie przed rozprawą. W miarę potrzeby należy

przesłać wokandy uzupełniające .

§ 104.

§ 105. O terminach po sie dzeń niejawnych w sądzie

powiatowym zawiadamia się prokuratora ustnie lub na

piśmie , a w sądzie wojewódzkim przez przesłanie spisu

spraw wyznaczonych na posiedzenie.

§ 106. W sprawach, które należały do czasu wejścia

w życie ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. Nr 38, ·poz. 348) do

właściwości. sądu grodzkiego, sąd powiatowy zawiadamia

o terminie rozprawy organy Milicji Obywatelskiej lub

organy administracji państwowej, o ile są powołane do

popierania oskarżenia, . prokuratora zaś wtedy, jeżeli zastrzegł sobie popieranie oskarżenia,

Poz. 216 .

----------------------------------------§ 111. Sąd powinien sprawdzi ć,

kary obliczono n'ależycie.

§ 112. Jeż eli sprawa znajduje się w wyższej instancji, a zachodzi konieczność wykonania wyroku, w całości

lub części wykonalnego, sąd, w którym sprawa się znajduje, prześle właściwemu sądowi odpisy sentencji ze

wzmianką, w jakim zakresie wyrok podlega wykonaniu,

§ 113. I, Sąd pierwszej instancji po uprawomocnieniu się wyroku, którym orzeczono karę śmierci., przesyła akta wraz ze swą opinią Prokuratorowi Generalnemu

celem uzyskania decyzji Rady Państwa.

2. Gdy wyrok, którym orzeczono karę śmierci, zapad,ł lub uprawomocnił się w drugiej instancji; sąd drugiej ins tancji przesyła bezpośrednio akta Prokuratorowi

Gene ralnemu wraz ze swą opinią.

§ 114.

Zaraz po nadejściu do

sądu

decyzji Rady

prokuratorowi

oprócz dwóch odpisów sentencji wyroku równie'z dwóch

odpisów decyzji Rady Państwa.

Państwa

należy

zarządzić

przesłanie

§ 115.

Celem wykonania kary co do ,osoby, przew innym okręgu sądowym, należy zwracać

się bezpośrednio do właściwego zarządu więzienia.

bywającej

§ 116. 1. Sąd pierwszej ins tancji wyda postanowienie, ustalające wysokość kos ztów przypadających od

skazanego bezzwłocznie po , uprawomocnieniu się wyroku.

2. W miarę potrzeby należy powziąć dodatko'.'- postanowjenie.

R o z d z i a ł

IV.

Sprawy przeciwko nieletnim ,

Oddział

§ 107.

Zawiadomienie o terminie rozprawy dla organów Milicji Obywatelskiej należy kierować do właści­

wego posterunku (komisariatu).

W sprawach karno-administracyjnych należy

o wpłynięciu akt sprawy do

sądu i o tym, że służy mu prawo wskazania

dówodów

w terminie tygodniowym od daty otrzymania z'lwiadomienia,

czy cZ('s trwania

1.

l' o 5t ę P o w a n i e w ." d ·:.I i •

d l a n i e I e t n i c h.

§ 108,

zawiadamiać oskarżonego

R o z d z i a ł

IIl.

§ 111. W każdej sprawie karnej przeciwko nieletniemu sędzia dla nieletnich powinien prowadzić postę­

powanie ze szczególni\ sprawnością, t.!lk aby okres czasu

między ujawnieniem przestępstwa a wydaniem OTzeczenia sądowego był jak naj krótszy.

§ 118. 1. Zarządzenie sędziego dla nicletnich mana celu uzupełnienie śledztw,\, powinno objąć całokształt uzupełnień niezbędnych według stanu sprawy

w chwili wydawania zarządzenia. W szczególności należy objąć śledztwem wszystkich podejrzanych w sprawie i wszystkie ich czyny.

jące

Wykonanie orzeczeń.

- § 109. Je że li kara pozbawienia wolności n ie przekracza trzech miesięcy, skazanego przebywają ce go na

wolności należr wezwać,

aby W zakreślonym terrninic

stawił się w wyznaczonym więzieniu.

Odp is wezwania

należy przesłać zarządowi więzienia łącznie " z zaznaczeniem, że zarząd więzienia powinien zawiadomić sąd

o dniu rozpoczęcia kary przez skazanego oraz o dniu mającego nastąpić zwolnienia.

§ 110. 1; Jeżeli kara pozbawienia wolności, która

ma być wykonana, przekracza 3 miesiące, sąd może sto. sownie do okolic zności postąpić w myśl § 109 lub polecić

bezzwłoczne sprowadzenie skazanego do więzienia.

2. Gdy zachodzi obawa uchylenia się przez skazanego od odbycia kary, nie należy wysyłać wezwania do

dobrowolnego odbycia kary.

2. Co do podejrzanych i czynów nie objętych postanowieniem b zamknięciu śledztwa należy śledztwo

umorzyć.

§ 119. Sędz ia dla nieletnich powllllen w każdym

stadium postępowania natychmiast zawiadamiać władzę

opiekuńczą o istnieniu zimiedbań lub br\3.ku dozoru i opiek i ze strony rod:...icó", lub innyt h osób sprawujących

opiekę nad nieletnim .

§ 120. Jeżeli .nieletni nie ma rodziców lub opiekunów, którym można byłoby doręczyć odpis postanowienia o tymczasowym zatrzymaniu, należy nieletniemu

wyznaczyć obrońcę z urzędu.

-

Poz. 216 i 211

331

~--------~----------~----------------------------------------------

Postanowienie o zasŁosowaniu środka zapouchylaniu się od s ą du w posta ci tymczasowego zatrzymani a powinno być ogło~z o ne nieletn iemu,

odpis zaś tego postanowienia nalezy doręczyć j ego rodzicom lub opiekunom albo o broncy z pouczeniem ich

o prawie ~łożenia zażalenia i wskazaniem terminu do jego

§ 121.

biegaj ącego

zło żen ia.

§ 122. W postanowieniu o umorzeniu postępowania

w przypadku zastosowan ia środków wychowawczych

powinien być określony czyn, który nieletni popełnił.

Oddział

Wykonanie

2.

Z. W wyjątkowych przypadkach sędzia dla Ilieletnich mo że zezwolić nieletniemu na udanie s ię do UI~łf1du

bez esko rty.

§ 125. S ędzi a dla n ie letnich powinien czuwać nad

tym, ' czy nie n astąpiły o koliczności uzasadnii'lii)ce waru nkowe zwolnie n ie b ądż przedterminowe zwo ln ie n ie z

za kład u poprawczego . Powinie n on r ównież k"r;oiro l owcl ć

sprowo z dawczość kura torów sądowych i rodziców sprawuj ą c ych dozór odpow iedzialny, a na stępnie bez zW!0ki

wydawać

potrzebne z a rz ądzen ia lub wskazówki ora z

czuwa ć nad tym, czy nie nastą pił y okoliczności llzas'idn iają ce uchylenie dozoru nad nieletnim.

orzeczeń.

DZIAŁ

§ 123. t. Niezwłocznie po uprawomocnieniu się

yroku skazującego na umieszczenie w zakl ,dzie ~o ....

rawczym s ędzi a dla niełetnich wykonują '.:: y wyrok przedtawia Ministerstwu Sprawiedliwości wniosek o skieroanie nieletniego do odpowiedniego zakładu poprawzego.

_

l

2. Po otrzymaniu z Ministerstwa Sprawiedliwości

kierowania sędzia dla nieletnich poleci niezwłocznie

hop rowadzenie nieletniego do wskazanego zakładu.

I § 124. t. Doprowadzenie nieletniego do zdKładu

IV.

Przepisy koócowe.

§ 126. Regulamin nlll1e]Szy stosuje się w sprawach

z zakresu prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, o ile przepisy szczególne nie stanowią ina-,

czej.

§ 127 . Regulamin wchodzi w życie po upływie 30

dni od dnia ogłoszenia.

s ędzia

dla nieletnich zleca organom Milicji Obywatelkiej lub pracownikowi schroniska dla nieletnich.

Minister Sprawiedliwości: H. $wiqtkowski

217

OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTROW

,/

z dnia 9 września 1953

o sprostowaniu błęJJu w rozpo r'lądzenfi.J Rady Ministrów z dn.i a l sierpnia HJ53 r. zmieOla J ącym rÓ'lporządzenie

dnia 1 .kwietnia 1950 r. w spra wie zasadzaszerego wa o ia i przechod2.enia do wy ższy ch grup uposażenia oral doda tków fun kcyjnych i sł uż bowych dla nauczycieli p aństwow ych szkół artystycznych.

Na podstawie art. 6 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 grudnia 1~50 r . o wyd awan iu Dziennika Usta w Polskiej Rze1zypospolitej Ludowej i Dz iennika Urzędowego Pol ski e j

zeczypospolitej ' Ludowej "Monitor Polsk i"

(Dz. U.

r 58, poz. 524) prostuje się w ro zporządzeni u Rady Miistrów z dnia 1 sierpnia 1953 L , zmieniającym rozporzą­

ze·nie z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zasad zaszereawania i przechodzenia do wyższych grup uposażenia

raz doda tk ów fun kcyj nych i sł użb o wych dla nau czyci e11 państwowych szkół art ys tyczny ch (Oz tJ. Nr 38, poz.

165), następujący błąd w § 1 lego rozporząd z enia: .

1

II

..

w tekście ustalaj ą cym nową treść § 10 rozporządze­

nia Rady Minist rów z dnia 1 kwietnia 1950 r. pkt 6 powinien m i eć brzmienie

,,61 kierownik warc;zlatów w szkole artystycznej

szkol ącej od 150 uczniów wzwyż - 192 zł".

Prezes Rady Ministrów: w z. J. Cyrankiewicz

DZIENNIK

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLIT EJ LUDOWEJ

Warszawa, dnia 5 października 1953 r.

~--=---

Nr 44

TRESC

Poz.

ROZPO RZĄDZENI E

216 -

Minis tra Sprawlell, i w o ści z dnia 9 w rz eśni a 1953 r. - Regulamin czynności sądów wojewódzkich i powiato wych w spra wach cywilnych i karnych .

327

OBWIESZCZENIE

211 -

Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 wrz eś nia 1953 r. o sprostowaniu błędu w rozporządzeniu Rady Mini strów z dnia l sierpnia 1953 r. zmieniającym rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie 'li!.sad zasze reqowania i przechodzenia do wyższyc h grup uposazenia oraz dodatków funkcyjnych i służb owych dla nau czycieli pańs t.w owych szkół art y stycznych

•

337

•

216

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRA WIEDLIWOSCJ

z dnia 9 września ' 1953 r.

Regulamin czynnQści sądów wojewódzkich I powiatowych w sprawach cywilnych i karnych.

I

Na podstawie art. 53 i 155 prawa o ustroju s ądów

powszechnych (Dz. U. z 1950 r. Nr 39, poz. 360 z p óźniej ­

szymi zmianami) oraz art. IX przepisów wp rowadzających p rawo o sądowym postępowan iu

egzekucyjnym

(Dz. U. z 1932 r. Nr 93, poz. 804 z późniejszymi zmianami)

zarządza się, co na stępuje

I

DZIAŁ

1.

Przepi s y wspólne dla spraw cywilnych i karnych.

Przepisy wstępne.